Vikipediya uzwiki https://uz.wikipedia.org/wiki/Bosh_Sahifa MediaWiki 1.47.0-wmf.13 first-letter Media Maxsus Munozara Foydalanuvchi Foydalanuvchi munozarasi Vikipediya Vikipediya munozarasi Fayl Fayl munozarasi MediaWiki MediaWiki munozarasi Andoza Andoza munozarasi Yordam Yordam munozarasi Turkum Turkum munozarasi Portal Portal munozarasi Loyiha Loyiha munozarasi TimedText TimedText talk Modul Modul munozarasi Event Event talk 1 580 6221297 6161601 2026-07-31T12:37:29Z ~2026-42507-29 294588 6221297 wikitext text/x-wiki {{/Eslatma}} {{Yillik koʻrishlar soni}} {{Arxiv| * [[Munozara:Bosh Sahifa/Arxiv 1|2011-yilgacha arxiv]] * [[Munozara:Bosh Sahifa/Arxiv 2|2021-yilgacha arxiv]]}} == 23-avenyu matnida xato == Lexington oʻrniga Lexngton yozilib ketibdi. [[Maxsus:Contributions/84.54.122.156|84.54.122.156]] 17:54, 22-Avgust 2022 (UTC) : {{Bajarildi|Tuzatildi}}. [[Foydalanuvchi:Malikxan|<span style="color:green">Malikxan</span>]] '''^{<small>[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan#top|munozara]]</small>}''' 19:30, 22-Avgust 2022 (UTC) :: Shunday [[Foydalanuvchi:Fre1ndz 1998|Fre1ndz 1998]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Fre1ndz 1998|munozara]]) 14:34, 2-Dekabr 2022 (UTC) ::salom [[Maxsus:Contributions/84.54.76.200|84.54.76.200]] 09:03, 31-Oktyabr 2023 (UTC) :::salom [[Foydalanuvchi:OdilUmar|OdilUmar]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:OdilUmar|munozara]]) 07:45, 28-Noyabr 2023 (UTC) :abcd [[Foydalanuvchi:Saloh31|Saloh31]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Saloh31|munozara]]) 12:40, 14-Mart 2024 (UTC) == Nomzodlar soni == TM, YM va XM nomzodlari soni 0 boʻlib turipti. Bu koʻrsatkichlarni yo yangilab turish, yo olib tashlash kerak. [[Maxsus:Contributions/84.54.122.156|84.54.122.156]] 13:28, 24-Avgust 2022 (UTC) : Fikringizga qoʻshilaman. {{tl|TM soni}}, {{tl|YM soni}} va {{tl|XM soni}} andozalari qoʻlda yangilashni talab etadi. Menimcha, ularni bosh sahifadan olib tashlash kerak. [[Foydalanuvchi:Malikxan|<span style="color:green">Malikxan</span>]] '''^{<small>[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan#top|munozara]]</small>}''' 14:08, 24-Avgust 2022 (UTC) :: Ishlamasa keragi yo‘q, menimcha ham. [[Foydalanuvchi:Optima D|MaxiMillian]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Optima D|munozara]]) 14:11, 24-Avgust 2022 (UTC) ::: [https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=Andoza:XMN_soni&curid=736575&diff=2804811&oldid=2669447 Tuzatildi]. [[Maxsus:Contributions/84.54.122.156|84.54.122.156]] 19:12, 24-Avgust 2022 (UTC) :::: + [[Foydalanuvchi:Fre1ndz 1998|Fre1ndz 1998]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Fre1ndz 1998|munozara]]) 14:36, 2-Dekabr 2022 (UTC) == Qoʻshimcha == Portugaliya haqidagi maqola adashmasam men wikipediaga kirgan (3oy avval) vaqtdan dan buyon oʻzgarmay turgandek. Tm Ym Xm ga nomzodlar soni ortganligini inobatga olgan holda har oylik uchun oʻzining alohida maqolasini berishni targʻib qilsangiz menimcha nur ustiga aʼlo nur bo;lar edi. Bosh sahifada Tm, Xm, Ym larning chiqishi esa juda chiroyli chiqqan. [[Foydalanuvchi:Panpanchik|Panpanchik]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Panpanchik|munozara]]) 14:27, 24-Avgust 2022 (UTC) : TMga nomzodlar soni ortgani bilan ulardan birortasi ushbu statusni olmagan: [[Vikipediya:Tanlangan maqola nomzodlari]]. [[Foydalanuvchi:Malikxan|<span style="color:green">Malikxan</span>]] '''^{<small>[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan#top|munozara]]</small>}''' 14:30, 24-Avgust 2022 (UTC) == bugun sahifasi == 1386-yil 21-noyabr kuni Amir Temur Gruziya qirolligining poytaxti Tbilisini qamal qildi va egalladi. Shu yangilikni ham qoʻshib qoʻyaylik, hali kun tugashiga 1 soat bor:) {{imzosiz|History uzbeks}} == Tanlangan maqolada xatolik == ''Viruslar keltirib chiqaradigan epidemiyalar neolit davrida, taxminan 12 000 yil oldin, odamlar zichroq holatda kun kechiradigan qishloq xoʻjaligi jamoalari'''da''' paydo boʻla boshlangan'' boʻlishi kerak emasmikana, nima dedingiz, [[User:Nataev|ogʻa]]? [[User:Optima D|<font face="Georgia"><span style="color:red;">Maxi</span><span style="color:black;">Millian</span></font>]][[User talk:Optima D|^(talk)]] 17:13, 29-Noyabr 2022 (UTC) : Epidemics caused by viruses began when human behaviour changed during the Neolithic period, around 12,000 years ago, when humans developed more densely populated agricultural communities. > Viruslar keltirib chiqaradigan [[Epidemiya|epidemiyalar]] [[Neolit|neolit davrida]], taxminan 12&nbsp;000 yil oldin — odamlar zichroq holatda kun kechiradigan qishloq xoʻjaligi jamoalari shakllana boshlagan davrda — paydo boʻla boshlagan. [[Foydalanuvchi:Nataev|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataev</span>]] ^{[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataev|munozara]]} 04:37, 30-Noyabr 2022 (UTC) == Regarding additions of unrelated content == I think that, because really lot of off topic stuff about Turkey is added, someone must direct them to the right page in order to add those stuff in a wikified form, or temporarily protect this page. [[Foydalanuvchi:NikosLikomitros|NikosLikomitros]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:NikosLikomitros|munozara]]) 11:46, 30-Noyabr 2022 (UTC) : Hi! I donʼt think we need to protect the page. Weʼre fine simply reverting such edits. [[Foydalanuvchi:Nataev|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataev</span>]] ^{[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataev|munozara]]} 07:15, 12-Dekabr 2022 (UTC) == Yangiliklar sahifasi == Yangiliklar sahifasidagi [https://uz.wikipedia.org/wiki/Fayl:Baxtiyor_Sayfullayev.jpg mana bu] fayl insofli foydalanish meʼzonlari asosida yuklangan. Uni birdan ortiq sahifada foydalanish mumkin emas. [[User:Salazarov|<font face="Georgia"><span style="color:#931FD5;">'''Salazarov'''</span></font>]][[User talk:Salazarov|^(suhbat)]] 05:33, 16-Fevral 2023 (UTC) == Yangiliklar boʻlimidagi xato == Yangiliklar boʻlimida Oʻzbekiston yoshlar milliy futbol terma jamoasi (tasvirda) jahon chempionatiga yoʻl oldi deyilmoqda va maqola ustiga bosib kirganda U-23 jamoasi maqolasiga yoʻnaltirilgan aslida U-20 jamoasiga yoʻnaltirilishi kerak. [[Foydalanuvchi:Cybersta|Cybersta]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Cybersta|munozara]]) 08:55, 14-Mart 2023 (UTC) :[[Foydalanuvchi:Cybersta| ]] Laziz Baxtiyorov nomli foydalanuvchi tomonidan tuzatildi. Xatolik haqida xabar berganingiz uchun tashakkur. :[[Foydalanuvchi:Malikxan|<span style="color:green">Malikxan</span>]] <b>^{<small>[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan#top|munozara]]</small>}</b> 16:57, 14-Mart 2023 (UTC) == Ikonkani oʻzgartirish == [[Foydalanuvchi:Malikxan|Malikxan]], Yaxshi maqoladagi [[file:HS VdQ.svg|25px]] ni [[file:Symbol_support_vote.svg|15px]] ga almashtirishga nima deysiz? <span style="color:red;">[[User:Muzaffar Murodovich|Muzaffar Murodovich]]</span><span style="color:red;">^{[[User_talk:Muzaffar Murodovich|munozara]]}</span> 19:49, 8-May 2023 (UTC) :[[User:Muzaffar Murodovich| ]] Men qarshi emasman. Hamjamiyat rozi boʻlsa, keyin oʻzgartirsak boʻladi. :[[Foydalanuvchi:Malikxan|<span style="color:green">Malikxan</span>]] <b>^{<small>[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan#top|munozara]]</small>}</b> 17:27, 10-May 2023 (UTC) == Qamday qilib imzo qo'yaman? == Menga o'rgating [[Foydalanuvchi:Ubaydulloh ibn Muhammad|Ubaydulloh ibn Muhammad]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Ubaydulloh ibn Muhammad|munozara]]) 13:14, 21-Noyabr 2023 (UTC) :<nowiki>~~~~</nowiki> shu belgini qo'yish orqali. '''[[User:Mrshaxas|<span style="color:orange;"></span><span style="font-family:Pristina;"></span><span style="color:green">Mr</span><span style="color:blue">Shaxa</span><span style="color:red">s</span>]]''' [[User talk:Mrshaxas|^#Munozaracha]] 18:17, 21-Noyabr 2023 (UTC) ::@[[User:Mrshaxas|Mrshaxas]] [[Maxsus:Contributions/213.230.88.112|213.230.88.112]] 07:48, 24-Fevral 2024 (UTC) == [[Piter Nguyen Van Hung]] == See [[:en:Peter Nguyen Van Hung]], OK? --[[Maxsus:Contributions/2001:B400:E4F0:1B80:CC0A:B544:C4B:55CF|2001:B400:E4F0:1B80:CC0A:B544:C4B:55CF]] 14:47, 26-Yanvar 2024 (UTC) == Wikipediaga xush kelibsiz == Assalomu aleykum Wikipediachilar [[Foydalanuvchi:Bekturdiyeva Laylo 05 09|Bekturdiyeva Laylo 05 09]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Bekturdiyeva Laylo 05 09|munozara]]) 07:35, 4-May 2024 (UTC) == 53a936jk88x6kof33s63loyja9sjv23 0 1566 6221534 6134062 2026-07-31T17:11:26Z Irodjon 294661 6221534 wikitext text/x-wiki {{maʼnolari|Navoiy (maʼnolari)}} {{Maʼmuriy birlik |Rang1 = {{rang|Oʻzbekiston}} |Oʻzbekcha nomi = Navoiy viloyati |Asl nomi = |Gerb = |Bayroq =[[File:Navoi.jpg|thumb|center|Navoiy viloyati bayrog‘i]] |Gerb kengligi = |Bayroq kengligi = |Gerb taʼrifi = |Bayroq taʼrifi =Navoiy viloyati bayrog‘i |Mamlakat = [[Oʻzbekiston]] |Maqomi = [[viloyat]] |Tegishli hudud = |Tarkibida = |Markazi = [[Navoiy shahri]] |Yirik shahari = Navoiy shahri |Yirik shaharlari = Navoiy, Gʻozgʻon, Zarafshon, Uchquduq shaharlari |Asos solingan = 1982-yil |Bekor qilingan = |Rahbari = [[Normat Tursunov]]<ref>{{yangiliklar manbasi|last=|first=|url=https://kun.uz/uz/news/2021/11/08/navoiy-viloyatiga-yangi-rahbar-tasdiqlandi|title=Navoiy viloyati hokimi oʻzgardi|publisher=[[Kun.uz]]|date=2021-11-08|access-date=2021-11-08}}</ref> |Rahbar ismi = Hokim |Rahbari2 = |Rahbar ismi2 = |YAIM = 10.6 Mlrd $ |YaIM yil = |YAIM oʻrin = 3 |YAIM jon boshiga = |YAIM jon boshiga oʻrinda= |Til = |Tillar = |Aholi = 1 million 075 ming kishi |Roʻyxatga olingan yil = 2024 |Aholi foizi = 2.8 |Aholi oʻrinda= 13 |Zichligi = 9.6 |Zichlig joyi = 14 |Millatlar tarkibi = O'zbek,Qozoq,Rus,Qoraqalpoq |Dinlar tarkibi = [[islom|musulmonlar]] |Maydoni = 111,100 |Maydon foizi = 24.8 |Yer maydoni = 111.100 Km/kv |Yuqori balandligi = |Oʻrtacha balandligi = |Quyi balandligi = |Kengligi = |Uzunligi = |Xarita = Navoiy Viloyati in Uzbekistan.svg |Xarita oʻlchami = 300 |Maʼmuriy birlik xaritasi = Navoiy viloyati.png |Xarita oʻlchami ае = |Soat mintaqasi = [[UTC+5]] |Qisqacha = |ISO = UZ-NW |FIPS = |Telefon kodi = +99879 |Pochta indeksi = 210100 |Internet domeni = uz |Avtomobil raqami kodi = 85 |Sayt = http://navoi.uz/ |TurkumCommons = |Izoh = }} '''<big>Navoiy viloyati</big>''' — [[Oʻzbekiston|Oʻzbekiston Respublikasi]] tarkibidagi [[viloyat]]. [[1982-yil]] [[20-aprel]]da [[Buxoro viloyati|Buxoro]] va qisman [[Samarqand viloyati|Samarqand]] [[viloyat]]lari [[hudud]]laridan tashkil etilgan. [[1988-yil]]da maʼmuriy birlik sifatida tugatilib, [[1992 yil|1992-yil]] boshida qayta tiklandi. Maydoni 111,0 ming km². == OʻTMISHI == Viloyat respublikaning oʻrta qismida joylashgan. Ilgari [[RSFSR]] tarkibiga kiruvchi [[Sirdaryo viloyati (Rossiya imperiyasi)|Och dasht viloyati]] tarkibida boʻlgan. [[1920|1920-yildan]] boshlab hozirgi Navoiy viloyatining bir qismi [[Qozogʻiston SSR|Qozoq SSR]] tarkibiga kirgan boʻlsa, [[1956|1956-yilda]] esa oʻsha paytda Qozogʻiston SSR tarkibiga kiruvchi boʻlajak viloyatning bir qismi [[paxtachilik]]ni rivojlantirishni koʻzlab<ref>{{veb manbasi|url=http://www.centrasia.ru/newsA.php?st=1060557960|title=Как 3 района Казахстана передавали Узбекистану, - вспоминает телохранитель Д. Кунаева Петр Кравчук|author=Жанар Канафина|date=2003-08-11|publisher=Республиканская газета "Караван"|quote=В день, когда Кунаева вновь назначили Председателем Совета Министров КазССР, он подписал указ о передаче трех районов Чимкентской области Узбекистану. С Хрущевым было бесполезно спорить|accessdate=2023-07-05|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Q9ZSoUDo?url=http://www.centrasia.ru/newsA.php?st=1060557960|archivedate=2023-07-05|deadlink=yes}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=http://tululu.org/read13404/67/|title=Личное поручение Никиты Сергеевича//Брежнев|author=[[Млечин, Леонид Михайлович|Леонид Млечин]]|date=|publisher=[[Молодая гвардия (издательство)|Молодая гвардия]]|quote=Соседний Узбекистан просил передать ему 2 сельскохозяйственных района Чимкентской области, где выращивают хлопок. Хрущев счёл идею разумной. Кунаев был категорически против передачи казахстанских земель Узбекистану. Никита Сергеевич счёл это проявлением национализма. Тем более, что первый секретарь Южно-Казахстанского крайкома Исмаил Юсупович Юсупов против территориального передела нисколько не возражал|access-date=2023-07-05|archive-date=2014-07-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20140715021639/http://www.webcitation.org/6Q9ZpOxNd|deadlink=no}}</ref> [[Oʻzbekiston SSR]]ga<ref>{{veb manbasi|url=http://nav.uz/gorod-navoi/9873-gorod-navoi-i-navoiyskiy-region-istoriya-i-nastoyaschee.html|title=Город Навои и Навоийский регион. История и настоящее|date=2011-06-08|publisher=Nav.Uz|accessdate=2023-07-05|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Q9Yc0qxq?url=http://nav.uz/gorod-navoi/9873-gorod-navoi-i-navoiyskiy-region-istoriya-i-nastoyaschee.html|archivedate=2014-06-07|deadlink=yes}}</ref> oʻtkazilgan. Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashi Prezidiumining [[1982|1982-yil]] 20-apreldagi 2247-X-son Farmoni bilan Qoraqalpogʻiston Respublikasi, [[Buxoro viloyati|Buxoro]] va [[Samarqand viloyati]]ning bir qismidan, maʼmuriy markazi Navoiy shahri boʻlgan Navoiy viloyati tashkil etilgan. Buxoro viloyatidan uning tarkibiga Konimex, Qiziltepa, Navbahor, Navoiy, Tomdi va Uchquduq tumanlari, Navoiy, Zarafshon, Uchquduq shaharlari; Samarqand viloyatidan Nurota va Xatirchi tumanlari oʻtkazilgan. [[1988|1988-yil]] 9-sentyabrda Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti Prezidiumining Navoiy va Samarqand viloyatlarini Samarqandga birlashtirish toʻgʻrisidagi Farmoni qabul qilingan. [[1989-yil]] [[16-may]]da eski Navoiy viloyatining katta qismi (7 ta tuman) Buxoro viloyatiga oʻtkazilgan. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashi Prezidiumining [[1992-yil]] [[27-yanvar]]dagi „Navoiy viloyatini Oʻzbekiston Respublikasi tarkibida qayta tiklash toʻgʻrisida“gi Farmoni bilan Navoiy viloyati qayta tiklangan (yangi tashkil etilgan). == Geografik yerlashuvi == Navoiy viloyati [[Oʻzbekiston|Oʻzbekiston Respublikasi]] hududining oʻrta qismida joylashgan boʻlib, [[Qizilqum]] [[sahro]]si viloyatning kattagina qismini egallaydi. Uning maydoni 110,8 ming km² ga teng, bu bilan Navoiy viloyati Oʻzbekistondagi eng katta [[viloyat]] sanaladi. Navoiy viloyati gʻarbda [[Qoraqalpogʻiston]], shimolda [[Qozogʻiston]], sharqda [[Jizzax]], janubi-sharqda [[Samarqand viloyati]], janubda [[Qashqadaryo]] va [[Buxoro]] viloyatlari bilan chegaralanadi. == Tabiati == Navoiy viloyatining [[hudud]]i tabiiy sharoitiga koʻra, 3 qismga boʻlinadi: viloyatning shimoli-gʻarbiy qismini [[Qizilqum]] [[choʻl]]i egallagan — bu yerda berk botiqlar (Karaqota, [[Moʻlali botigʻi|Moʻlali]], Mingbuloq), eol qumli [[Tekislik (maʼnolari)|tekislik]]lar va qoldik togʻlar ([[Ovminzatogʻ]], [[Yetimtogʻ (togʻ)|Yetimtogʻ]], [[Boʻkantov]], [[Tomditov]] va hokazo) bor; janubi-sharqiy qismini [[Nurota togʻlari|Nurota togʻ tizmalari]]ning gʻarbiy qismi past va oʻrtacha [[balandlik]]lardagi [[togʻlar]] (Qoratogʻ, Oqtogʻ va boshqalar) hamda [[togʻlar]]aro [[botiq]]lar (Nurota botigʻi va boshqalar) egallagan; [[Zarafshon (daryo)|Zarafshon daryosi]] [[voha]]sining oʻrta qismida viloyatning [[paxtachilik]] yerlari oʻrnashgan. Navoiy viloyatidagi [[togʻlar]], asosan, [[Silur davri|silur]], [[Devon davri|devon]], toshkoʻmir, bur, paleogen, neogen davrlari jinslaridan tuzilgan. Tekislik va qumliklar toʻrtlamchi geologik davrdagi kompleks tabiiy omillar taʼsirida oʻzgargan. Muruntovda oltin, Ovminzatogʻ shimolida grafit topilgan. Viloyatda [[Volfram rudalari|volfram]], [[fosforitlar]], [[kvars]] [[qum]]i, [[sement]], ohaktoshning zaxiralari mavjud. Navoiy viloyatida [[Mineral suvlar|mineral]] shifobaxsh, shoʻr va [[Yer osti suvlari|yer osti]] chuqur [[suv]] [[zaxira]]lari aniqlangan. Chunonchi, [[Tomdibuloq|Tomdibulok]], [[Qaraqota]], [[Chingildi]] atroflaridan topilgan [[suv]]lardan xoʻjalikda keng foydalanilmoqda. Viloyat seysmik jihatdan 7 balli zilzila zonasiga kiradi. [[Qizilqum]] choʻli tufayli iqlimi keskin kontinental choʻl iqlimi: yozi uzoq, quruq. issik, iyulda oʻrtacha [[temperatura]] 27,2—29,6°, kumda oftobda temperatura 60—70° gacha koʻtariladi. [[Yanvar]]da oʻrtacha [[temperatura]] — 1,9° dan —0,6° gacha. [[Choʻl]] va [[yaylov]]larda, [[voha]]larda iqlim oʻrtacha. Yogʻin, asosan, [[bahor]] va [[qish]]da yogʻadi. Yillik yogʻin 125–282&nbsp;mm. Vegetatsiya davri 177—212 kun. Navoiy viloyatining asosiy [[suv]] manbai — [[Zarafshon (daryo)|Zarafshon daryosi]]. Zarafshondan [[Konimex (maʼnolari)|Konimex]] [[Kanal (suv yoʻli)|kanal]]i chiqarilgan. Navoiy viloyatini [[suv]] bilan taʼminlashda [[Quyimozor suv ombori|Quyimozor]], [[Toʻdakoʻl suv ombori|Toʻdakoʻl]] [[Suv ombori|suv omborlari]], [[Konimex kanali]]ning ahamiyati katta. Viloyatning shimoliy va gʻarbiy katta qismi koʻchma [[qum]] [[barxan]]lari, unda-bunda uchraydigan [[gil]]li [[choʻl]]lardan iborat. === Oʻsimlik dunyosi === [[Astragal]], [[shuvoq]], [[shoʻra]], [[isiriq]], [[qamish]], [[zarpechak]], [[saksovul]], [[yulgʻun]] va boshqa [[choʻl]] [[oʻsimliklar]]i oʻsadi. [[Choʻl]] [[tuproq]]larida [[chirindi]] kam, [[ohak]], [[gips]], eruvchi [[tuzlar]] koʻp. [[Choʻl]] [[oʻsimliklar]]i, ayniqsa, [[shoʻra]], [[shuvoq]] kabilar [[Qorakoʻl qoʻy zoti|qorakoʻl qoʻylari]] va boshqa [[mol]]lar uchun ozuqa boʻladi. === Hayvonot dunyosi === [[Boʻkantov]]da va [[Mingbuloq botigʻi|Mingbuloq]] [[Botiq|botigʻi]]da [[qobon]], [[boʻri]], [[chiyaboʻri]], [[tulki]], uzun [[dum]]li [[mushuk]], [[choʻl mushugi]], boshqa yerlarda [[malla]] [[Yumronqoziqlar|yumronqoziq]], [[kalamush]], [[Sichqonlar|sichqon]], [[Sugʻurlar|sugʻur]], [[sassiqkoʻzan]], [[jayron]], [[kaltakesak]], turli xil [[ilonlar]], [[Toshbaqalar|toshbaqa]], [[qushlar]]dan [[Tuvaloqlar|tuvaloq]], [[Qorabovur (qush)|qorabovur]], [[olabovur]], [[qirgʻovullar]], [[Qargʻalar|qargʻa]], [[hakka]], [[musicha]], [[Chumchuqlar|chumchuq]] uchraydi. Bu hududda hozirgi kunda fanga nomaʼlum boʻlgan [[Chuvabra]] koʻp tarqalmoqda. Bu hayvonning insonlarga havfligi bilan bir qatorda turli xil kasalliklar ham tarqalmoqda. [[Qizilqum]] [[choʻl]]ida pastak koʻhna [[togʻlar]], [[Mingbuloq botigʻi]], shuningdek, [[Qaraqota havzasi]], [[Shoʻrxoklar|shoʻrxok]] [[Tekislik (maʼnolari)|tekislik]]lar va pastliklar, qator [[qum]] [[tepa]]lari alohida [[manzara]] kashf etgan. [[Yaylov]]larda [[chorva]] boqiladi. [[Saksovul]], [[qandim]], [[cherkez]], [[singren]], oq [[pechak]], [[selin]], [[Efemerlar|efemer]] va [[shoʻra]]lar [[mol]]lar uchun ozuqa. == Aholisi == Navoiy viloyati aholisi soni 2020-yil 1-oktabr holatiga koʻra 1 004 500 nafarni tashkil etgan. Shahar aholisi — 498,1 ming, qishloq aholisi — 458,4 ming. 2020-yilda 18234 nafar bola tugʻilgan, 4163 nafar kishi vafot etgan<ref>{{veb manbasi|url=http://nav.uz/news/news_city/13063-naselenie-navoi-v-cifrah.html|title=Население [[Навои]] в цифрах|accessdate=2014-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141016142900/http://nav.uz/news/news_city/13063-naselenie-navoi-v-cifrah.html|archivedate=2014-10-16|deadlink=yes}}</ref>. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Millatlararo munosabatlar va xorijiy mamlakatlar bilan doʻstlik aloqalari qoʻmitasining rasmiy saytida 2017-yil 1-yanvar holatiga Navoiy viloyatidagi milliy ozchiliklar soni toʻgʻrisida quyidagi maʼlumotlar keltirilgan<ref>{{Veb manbasi |url=http://interkomitet.uz/o-komitete/nacionalnye-kulturnye-centry/#1519389866426-9ad2af52-cfe3 |title=официальный сайт Комитета по межнациональным отношениям и дружественным связям с зарубежными странами при Кабинете министров Республики Узбекистан |access-date=2020-03-31 |archive-date=2021-10-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211004201124/https://interkomitet.uz/o-komitete/nacionalnye-kulturnye-centry/#1519389866426-9ad2af52-cfe3 |deadlink=no }}</ref>: * [[qozoqlar]] — 47 734 kishi. * [[qoraqalpoqlar]] — 44637 kishi. * [[ruslar]] — 17620 kishi. * [[tatarlar]] va [[boshqirdlar]] — 8670 kishi. * [[ozarbayjonlar]] — 4226 kishi. * [[koreyslar]] — 1039 kishi == Sanoati va xoʻjaligi == [[Sanoat]]ining yetakchi [[tarmoq]]lari [[Energetika sanoati|energetika]], [[Kon sanoati|konchilik]] ([[oltin]] va boshqa [[metallar]] qazib olish), [[metallurgiya]], [[kimyo]], [[Qurilish materiallari sanoati|qurilish materiallari]], [[Paxta tozalash sanoati|paxta tozalash]], [[oziq-ovqat sanoati]] [[korxona]]laridan iborat. Yirik [[korxona]]lari: [[Navoiy kon-metallurgiya kombinati]], [[Navoiy issiqlik elektr stansiyasi]], „Navoiyazot“ [[ishlab chiqarish]] birlashmasi, „Qizilqumsement“, „Elektrkimyo“, „Nurotamarmar“ [[korxona]]lari, mahalliy [[sanoat]] [[konsern]]i. Toʻkma [[kon]] chiqindilaridan [[oltin]] ajratib oluvchi [[Zarafshon Newmount|"Zarafshon-Nyumont" oʻzbek-amerika qoʻshma korxonasi]] samarali [[faoliyat]] koʻrsatyapti. Ulardan tashqari „Agama“, „Zerispark“, „Bentonit“ va boshqa [[qoʻshma korxona]]lar ishlab turibdi. Jami 20 dan ortiq [[qoʻshma korxona]] bor. 730 ga yaqin kichik [[korxona]], 30 [[shirkat]] [[korxona]]si, 10 mingdan ziyod kichik va oʻrta [[biznes]] [[Subyekt (maʼnolari)|subyekt]]lari [[faoliyat]] koʻrsatmoqda. Kichik [[korxona]]lardan „Ittifoq“, „Navoiy“ ([[qurilish materiallari]] ishlab chiqaradi), „Edem“ [[korxona]]larining hissasi salmoqlidir. [[Eksport]] qilinadigan [[mahsulot]]larning aksari qismini [[paxta tolasi]], [[Ammiakli selitra|ammiak selitrasi]], [[Kimyoviy tolalar|kimyoviy tola]], [[Sulfatlar (maʼnolari)|sulfat]], ammoniy, ortoaminofenol tashkil qiladi. Chetdan xalq isteʼmoli mollari, [[kalsiy karbid]], [[kaustik soda]], [[tiomochevina]], tikuv uskunalari, tibbiy [[texnika]], yuk va yengil avtomobillar, avtobuslar va ularga ehtiyot qismlar, [[xoʻjalik]] [[uskuna]]lari keltiriladi. [[Qishloq xoʻjaligi]]ning asosiy [[tarmoq]]lari — [[paxtachilik]], [[gʻallachilik]]; shuningdek, [[Bogʻdorchilik (maʼnolari)|bogʻdorchilik]], [[uzumchilik]], [[sabzavotchilik]], [[pillachilik]], [[chorvachilik]] [[mahsulot]]lari yetishtirish bilan ham shugʻullaniladi. [[Chorvachilik|Chorvachilig]]i koʻp [[tarmoq]]li. 228 ming donadan ziyod [[Qorakoʻl Terilari|qorakoʻl teri]]si tayyorlanadi (2003). Navoiy viloyati [[Qorakoʻl Terilari|qorakoʻl teri]] tayyorlash boʻyicha [[respublika]]da 1-oʻrinda turadi. Bundan tashqari matolar, xususan yuqori navli baxmal ishlab chiqarilishi bilan mashhur. [[Qishloq xoʻjaligi]]da foydalaniladigan yerlar maydoni 9266,2 ming ga, haydaladigan yer maydoni 111,1 ming ga, [[yaylov]]lar 9137,5 ming ga (2003). Barcha [[ekin maydoni]] 112,6 ming ga, shu jumladan, paxta 39,4 ming ga, [[don ekinlari]] 42,0 ming ga, [[kartoshka]], [[sabzavot]], [[poliz ekinlari]] 1,4 ming ga yerga ekiladi. Yerning meliorativ holatini yaxshilash maqsadida 2,6 ming km [[Kollektor-drenaj tarmogʻi|kollektor-drenaj tarmoqlari]], 138 zax qochirish [[Quduq|qudugʻ]]i qurilgan. Navoiy viloyatida [[dehqonchilik]] maydonlari [[Amu-Buxoro mashina kanali]] [[Navoiy]], [[Oʻrtachoʻl]], [[Amu]], Sumbul, Mayna tarmoqlari hamda [[Zarafshon (daryo)|Zarafshon daryosi]]dan [[suv]] oladigan [[Toss kanali|Toss]], [[Shovot kanali|Shovot]], [[Chovli kanali|Chovli]], Oʻng va Chap qirgʻoq, [[Navkar kanali|Navkar]], [[Konimex (maʼnolari)|Konimex]] [[Kanal (suv yoʻli)|kanal]]lari orqali [[suv]] bilan taʼminlanadi. 32 yirik [[suv]] chiqarish [[Elektr toki|elektr]] [[Nasos stansiyasi|nasos stansiyalari]] ishlab turibdi. Navoiy viloyatida 75 shirkat, 4 ming [[Fermer xoʻjaligi|fermer xoʻjaliklari]] mavjud. [[Viloyat]] xususiy va [[Jamoa xoʻjaligi|jamoa xoʻjaliklari]]da 200,0 ming [[qoramol]] (shu jumladan, 96,4 ming [[sigir]]), 1458 ming [[qoʻy]] va [[echki]], 723 ming [[Parrandalar|parranda]] bor ([[2003]]). == Hudud boʻyicha boʻlinishi == [[Fayl:Navoiy districts.png|thumb|right|350px]] {| class="wikitable sortable" |- ! || Tuman nomi || Tuman markazi |- | 1 || [[Konimex tumani]] || [[Konimex (shaharcha)|Konimex]] |- | 2 || [[Karmana tumani]] || [[Karmana]] |- | 3 || [[Qiziltepa tumani]] || [[Qiziltepa]] |- | 4 || [[Xatirchi tumani]] || [[Yangirabot]] |- | 5 || [[Navbahor tumani]] || [[Beshrabot]] |- | 6 || [[Nurota tumani]] || [[Nurota]] |- | 7 || [[Tomdi tumani]] || [[Tomdibuloq]] |- | 8 || [[Uchquduq tumani]] || [[Uchquduq]] |} === Tumanlari va shaharlari === Navoiy viloyati tarkibida 8 ta [[Tuman (maʼmuriy birlik)|tuman]]i ([[Konimex tumani|Konimex]], [[Navbahor tumani|Navbahor]], [[Karmana tumani|Karmana]], [[Nurota tumani|Nurota]], [[Tomdi tumani|Tomdi]], [[Uchquduq tumani|Uchquduq]], [[Xatirchi tumani|Xatirchi]], [[Qiziltepa tumani|Qiziltepa]], 5 [[shahar]] ([[Zarafshon (shahar)|Zarafshon]], [[Qiziltepa]], [[Navoiy (shahar)|Navoiy]], [[Nurota]], [[Uchquduq]]), 8 [[shaharcha]] ([[Konimex (shaharcha)|Konimex]], [[Langar (shaharcha)|Langar]], [[Malikrabot]], [[Muruntov]], [[Tinchlik (shaharcha)|Tinchlik]], [[Shalxar]], [[Yangirabot]], [[Gʻozgʻon]]) va 53 [[qishloq fuqarolari yigʻini]] bor ([[2003]]). [[Markaz]]i — [[Navoiy (shahar)|Navoiy shahri]]. == Transporti == [[Transport]] [[yoʻllar]]ning [[Uzunlik|uzunligi]] — 390,7&nbsp;km, [[Avtomobil yoʻli|avtomobil yoʻllar]]niki — 4,1 ming km (shu jumladan, qattiq [[qoplama]]lisi — 3,3 ming km). [[Toshkent]] — [[Buxoro]] — [[Turkmanobod]], [[Toshkent]] — [[Uchquduq]] — [[Nukus]] yoʻnalishlaridagi [[Temir yoʻl|temiryoʻl]] [[tarmoq]]lari [[viloyat]] [[hudud]]idan oʻtadi. [[Navoiy (shahar)|Navoiy]], [[Zarafshon (shahar)|Zarafshon]], [[Uchquduq]] [[shahar]]larida zamonaviy [[aeroport]]lar bor. Havo yoʻllari [[Navoiy (shahar)|Navoiy shahri]]ni [[Toshkent]] orqali [[respublika]] [[viloyat]]lari va 20 dan ortiq xorijiy [[davlat]]lar bilan bogʻlaydi. == Madaniyat == 2002/2003-oʻquv yilida [[viloyat]]da 376 umumiy [[taʼlim]] [[maktab]]i boʻlib, 201,3 ming oʻquvchi, 5 [[gimnaziya]]da 6,4 mingga yaqin oʻquvchi, 2 [[akademik litsey]]da 1040 oʻquvchi, 11 [[musiqa]] va 19 [[sport]] [[maktab]]ida 16795 oʻquvchi [[taʼlim]] oldi. Navoiy viloyatida 2 [[Oliy oʻquv yurtlari|oliy oʻquv yurti]] ([[Navoiy davlat pedagogika instituti]], [[Navoiy davlat konchilik instituti]]) bor. Bu [[oliy oʻquv yurtlari]]da 7,7 ming [[talaba]] taʼlim oladi ([[2003]]). [[Viloyat]] [[shahar]] va [[Tuman (maʼmuriy birlik)|tuman]]larida 1998—2003-yillarda 18 [[kollej]] va [[akademik litsey]]lar binolari ishga tushirildi. [[Viloyat]]da 23 [[kasb-hunar kolleji]]da 16,03 ming [[talaba]] oʻqiydi. Navoiy [[Oʻlkashunoslik muzeylari|oʻlkashunoslik muzeyi]], uning [[Qosim Shayx majmuasi]] [[filial]]i va [[viloyat]]dagi 7 ta boʻlimi, 253 jamoat [[kutubxona]]si (1893 ming nusxa asar), 105 dan ziyod [[klub]], 7 [[Madaniyat saroylari va uylari|madaniyat saroyi]], 429 badiiy havaskorlik [[jamoa]]lari bor. Navoiy viloyatida Yosh tomoshabinlar teatri faoliyat koʻrsatadi. Viloyatda 5 [[Madaniyat va istirohat bogʻlari|madaniyat va istirohat bogʻi]], koʻplab [[favvora]]li koʻkalamzor [[xiyobon]]lar mavjud. [[Zarafshon (shahar)|Zarafshon]] va [[Navoiy (shahar)|Navoiy]] shaharlarida mehnatkashlarning [[xordiq]] chiqarishi uchun sunʼiy [[koʻl]]lar barpo qilingan. Bir qancha [[Tuman (maʼmuriy birlik)|tuman]]larda [[bogʻ]]lar yaratilgan. [[Xalq]] [[Hunarmandchilik|hunarmandchiligi]] ham rivojlangan. == Sogʻliqni saqlash == Navoiy viloyatida 3223 oʻrinli (10 ming kishiga 45,3 oʻrin) 40 [[kasalxona]], 1567 [[vrach]], 7013 oʻrta maʼlumotli tibbiy xodim ishlab turibdi. 85 ayollar [[konsultatsiya]]si, 93 [[qishloq vrachlik punkti]], 116 [[feldsher-akusherlik punkti]], 16 [[qishloq uchastka kasalxonasi]] bor. 18 [[poliklinika]], 3 [[ambulatoriya]]da ixtisoslashtirilgan davolash [[markaz]]lari tashkil etilgan. [[Viloyat]]da 4 [[profilaktoriy]] [[faoliyat]] koʻrsatadi. 61 shifoxonada 2400 nafar shifokor ishlaydi, hamshiralar soni 8300 nafarni tashkil qiladi. == Sport == Navoiy viloyati sportchilari sportning koʻplab turlari boʻyicha nufuzli [[musobaqa]]larda ishtirok etmoqdalar ([[kurash]], [[voleybol]], [[futbol]], [[tennis]], [[boks]] va boshqalar). Viloyatdan sportning [[suzish]], nafis [[gimnastika]], [[ogʻir atletika]], [[armrestling]], [[pauerlifting]] turlari boʻyicha mamlakat va Osiyo chempionlari yetishib chiqqan. [[Markaziy stadion (Navoiy)|Markaziy stadion]], [[Tuman (maʼmuriy birlik)|tuman]]larda 13 ta [[stadion]], 14 ta [[suzish havzasi]], [[sport]] majmui, 190 ta sport zallari, 1287 ta sport maydonchalari, 18 ta [[tennis]] [[kort]]i mavjud. Navoiy viloyatida 19 ta [[bola]]lar va oʻsmirlar [[maktab]]ida 15 mingdan ziyod oʻquvchi [[taʼlim]] oladi, [[sport]] seksiyalariga 68 mingga yaqin yoshlar jalb etilgan (2003). == Adabiyoti == Navoiy zaminida qadimdan mashhur [[alloma]]lar, [[shoir]] va faylasuflar, [[adib]] va [[muhaddis]]lar, mohir [[xattot]] va [[tarjimon]]lar yashab oʻtgan. Karminiy taxallusi bilan [[ijod]] qilgan bir necha oʻnlab ijodkorlarning nomlari maʼlum. Shulardan Abu Abdulloh Muhammad ibn Zavʼ al-Karminiy, Abu Hamid Ahmad ibn Lays al-Karminiy ([[996-yil]] vafot etgan), Muntasir ibn Muhammad al-Karminiy va boshqa Imom Abu Abdulloh Muhammad ibn Zavʼ al-Karminiy [[Qurʼon]]ga [[tafsir]] bitishi bilan birga [[Arab tili|arab]], [[Fors tili|fors]] [[sheʼriyat]]i [[nazariya]]sini ishlab chiqqan, ilk marta [[Arab tili|arab]], [[Fors tili|fors]], [[Turk tili|turk]] [[maqol]]larini qiyosiy oʻrgangan. Najmiddin Abulvafo al-Boʻzjandiy ([[IX asr]]), [[Zabeho as-Samarqandiy]] ([[XVI asr]]) [[Karmana]]da tugʻilib boshqa [[shahar]]larda [[ijod]] etganlar. Shuningdek, [[shoir]]lar Shayx Pahlavon Muhammad Gʻolib ([[XVIII asr]]), Mavlono Dilkash Tanburiy (XIX-XX asr boshlari), Shayx Koʻriy Muhammad Hasan (1823 — 1921) va boshqa shu yurt farzandlaridir. [[XX asr]]da Navoiy viloyatidan chiqqan ijodkorlar [[Buxoro]], [[Samarqand]] va [[Toshkent]] [[shahar]]lari adabiy muhitida shakllandilar. [[Karmana]]lik [[shoir]] Saʼdulla Mahmudovning ilk [[kitob]]i [[1939-yil]]da nashr etilgan. Shundan keyin Dushan Fayziy, Toshpoʻlat Hamid, Yodgor Baxshi, Raybulla Salomov, keyinchalik Oydin Hojiyeva, Sulaymon Rahmon, Gʻaffor Hotamov, Hosiyat Bobomurodova, Odil Hotamov, Amir Poʻlkan oʻgʻli, Ashurali Joʻrayev, Marusa Hosilova, Nazira Yoʻldoshevalar [[adabiyot]] maydoniga kirib kelishdi. Faylasuf olim Naim Gʻoyibov [[Ahmad Donish]] [[meros]]idan „[[Navodir al-vaqoye]]ʼ“dan [[lavha]]lar tarjima qildi. 1990-yillar boshlaridan Aziz Saidov, Halima Ahmedova, Faxriddin Nizomov, Vafo Fayzullayev, Barno Eshpoʻlatov, Bektemir Pirnafasov, Surayyo Zoirova, Farhod Arziyev singari yosh shoirlar faol [[ijod]] qilmoqdalar. Ayni paytda [[Qozoq tili|qozoq]] va [[tojik tili]]da yozayotgan ijodkorlar safiga [[rus tili]]da asarlar yaratayotgan yosh [[adib]]lar ham qoʻshildi. Ibodulla Jahongirov [[Ozarbayjonlar|ozarbayjon]] [[yozuvchi]]si [[Anor (Anor Rzayev)|Anor]]ning „Oq koʻrfaz“ [[qissa]]sini tarjima qildi. Navoiy viloyatida [[Oʻzbekiston]] ijodiy uyushmalari ([[yozuvchi]]lar, [[rassom]]lar, [[meʼmor]]lar, [[jurnalist]]lar va boshqalar)ning [[viloyat]] tashkilotlari [[faoliyat]] koʻrsatmoqda. == Matbuoti, radio va televideniyesi == Navoiy viloyatida 2 [[gazeta]] („Doʻstlik bayrogʻi“, „Znamya drujbi“), 9 [[Tuman (maʼmuriy birlik)|tuman]] [[gazeta]]si, 1 [[shahar]] [[gazeta]]si chiqadi. Viloyatda, shuningdek, 22 [[tarmoq]] va [[tijorat]] [[gazeta]]si, 2 [[jurnal]] nashr etiladi. Navoiy viloyatida dastlabki [[radioeshittirish]]lar [[1982-yil]]da boshlangan. [[1982-yil]]dan [[viloyat]]da [[telestudiya]] tashkil etilib, tele[[koʻrsatuv]]lar berila boshladi. [[Viloyat]]da shuningdek, „Qizilqum“ ([[2002-yil]]dan) nodavlat [[telekanal]]i [[koʻrsatuv]]lar olib boradi. == Meʼmoriy yodgorliklar == Navoiy viloyatida qadimgi davr, ilk va [[oʻrta asr]]larda qurilgan 10 dan ziyod meʼmoriy [[yodgorlik]]lar bor. Shulardan qadimgi [[Karmana (maʼnolari)|Karmana]]dagi [[Mir Said Bahrom maqbarasi|Mirsaid Bahrom maqbarasi]] ([[XI asr]]), [[Qosim Shayx majmuasi|Qosim Shayx meʼmoriy majmuasi]] ([[XVI asr]]), [[Katta Gumbaz masjidi]] (XVII-XVIII asrlar), [[Qiziltepa tumani]] Vangʻozi qishlogʻidagi [[Toshmasjid majmuasi|Toshmasjid]] (XVI-XIX asrlar), [[Nurota tumani]]dagi [[Abdullaxon bandi]] (<nowiki>XVI</nowiki> asr), Buxoro — Navoiy yoʻlidagi [[Raboti Malik]] [[karvonsaroy]] va sardobasi ([[XI asr]]) mashhur. [[Viloyat]]da 30 ga yaqin [[arxeologiya yodgorliklari]] mavjud. Ayniqsa, [[Navbahor tumani]] [[Uchtut (qishloq)|Uchtut qishlogʻi]]dagi [[shaxta]] (neolit davri), [[Nurota tumani]] hududidagi Qoratogʻda oʻyib yozilgan [[qoyatosh yozuvlari]] ([[Mil. av. III asr|miloddan avvalgi III asr]]) va boshqa tarixchilar diqqatidadir<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>. == Iqtisodiyoti == Navoiy viloyati ahamiyatli tabiiy [[resurslar|zaxiralar]]ga, shu jumladan, [[Tabiiy gazlar|tabiiy gaz]], [[neft]], [[Rangli metallar|rangli metall]] va [[Qurilish|qurlish]] uchun [[xom ashyo]] mahsulotlariga boy viloyat sanaladi. [[Viloyat]] [[iqtisodiyot]]ining asosiy tuzulishi yirik [[konchilik]], [[metallurgiya]] va kimyoviy sanoat majmualardan tuzulgan. Navoiy viloyatida yerlashgan [http://www.ngmk.uz/uz/main.htm Navoiy kon-metallurgiya kombinati] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20080601034225/http://www.ngmk.uz/uz/main.htm |date=2008-06-01 }} (NKMK) [[dunyo]]da eng sof [[oltin]] ishlab chiqaruvchilardan biridir. [[Viloyat]]da, shuningdek, [[sement]] [[zavod]]i, [[kimyo]] majmusi va bir qator yirik [[sanoat]] [[zavod]]lari [[faoliyat]] koʻrsatmoqda. [[Qishloq xoʻjaligi]]ning asosiy [[mahsulot]]lari bu [[paxta]] va [[Qorakoʻl qoʻy zoti|qorakoʻl qoʻy]] [[mahsulot]]laridir. Agar kerakli [[sugʻorish]] [[manbalar]]i topilib yoʻlga qoʻyilsa, unda viloyat [[hudud]]idagi yerlarning 90% ida unumlilik quvvatiga ega boʻlinadi. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == • [http://www.navoi.uz/ Rasmiy Vebsayt]<br /> • [http://www.region.uz/index.cgi?lan=u&region=7 Region.uz-Navoiy] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20071022014034/http://region.uz/index.cgi?lan=u&region=7 |date=22-oktabr 2007-yil }}<br /> • [http://navoiakm.cc.uz/index.php?option=com_content&task=view&id=42&Itemid=9 Navoiy Viloyat Kutubxonasi]{{oʻlikhavola|date=2021-yil fevral |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br /> • [http://www.nav.uz/ Navoiy viloyati sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20171027071016/http://nav.uz/ |date=27-oktabr 2017-yil }} {{Oʻzbekiston}} {{Navoiy viloyati}} {{OʻzME}} [[Turkum:Alisher Navoiy sharafiga nomlangan joylar]] [[Turkum:Navoiy viloyati| ]] [[Turkum:Oʻzbekiston viloyatlari]] 7gsgmkyfoqqga9lezmu9bk5sljipskr 6221538 6221534 2026-07-31T17:46:29Z Irodjon 294661 6221538 wikitext text/x-wiki {{maʼnolari|Navoiy (maʼnolari)}} {{Maʼmuriy birlik |Rang1 = {{rang|Oʻzbekiston}} |Oʻzbekcha nomi = Navoiy viloyati |Gerb = |Bayroq =[[File:Navoi.jpg|thumb|center|{{center|Navoiy viloyati bayrog‘i}}]] |Mamlakat = [[Oʻzbekiston]] |Maqomi = [[viloyat]] |Tegishli hudud = |Tarkibida = |Markazi = [[Navoiy shahri]] |Yirik shahari = Navoiy shahri |Yirik shaharlari = Navoiy, Gʻozgʻon, Zarafshon, Uchquduq shaharlari |Asos solingan = 1982-yil |Bekor qilingan = |Rahbari = [[Normat Tursunov]]<ref>{{yangiliklar manbasi|last=|first=|url=https://kun.uz/uz/news/2021/11/08/navoiy-viloyatiga-yangi-rahbar-tasdiqlandi|title=Navoiy viloyati hokimi oʻzgardi|publisher=[[Kun.uz]]|date=2021-11-08|access-date=2021-11-08}}</ref> |Rahbar ismi = Hokim |Rahbari2 = |Rahbar ismi2 = |YAIM = 10.6 Mlrd $ |YaIM yil = |YAIM oʻrin = 3 |YAIM jon boshiga = |YAIM jon boshiga oʻrinda= |Til = |Tillar = |Aholi = 1 million 075 ming kishi |Roʻyxatga olingan yil = 2024 |Aholi foizi = 2.8 |Aholi oʻrinda= 13 |Zichligi = 9.6 |Zichlig joyi = 14 |Millatlar tarkibi = O'zbek,Qozoq,Rus,Qoraqalpoq |Dinlar tarkibi = [[islom|musulmonlar]] |Maydoni = 111,100 |Maydon foizi = 24.8 |Yer maydoni = 111.100 Km/kv |Yuqori balandligi = |Oʻrtacha balandligi = |Quyi balandligi = |Kengligi = |Uzunligi = |Xarita = Navoiy Viloyati in Uzbekistan.svg |Xarita oʻlchami = |Maʼmuriy birlik xaritasi = Navoiy viloyati.png |Xarita oʻlchami ае = |Soat mintaqasi = [[UTC+5]] |Qisqacha = |ISO = UZ-NW |FIPS = |Telefon kodi = +99879 |Pochta indeksi = 210100 |Internet domeni = uz |Avtomobil raqami kodi = 85 |Sayt = http://navoi.uz/ |TurkumCommons = |Izoh = |Tasvir=[[File:Hokimiyat.jpg|thumb|center|{{center|Navoiy viloyati bayrog‘i}}]]}} '''<big>Navoiy viloyati</big>''' — [[Oʻzbekiston|Oʻzbekiston Respublikasi]] tarkibidagi [[viloyat]]. [[1982-yil]] [[20-aprel]]da [[Buxoro viloyati|Buxoro]] va qisman [[Samarqand viloyati|Samarqand]] [[viloyat]]lari [[hudud]]laridan tashkil etilgan. [[1988-yil]]da maʼmuriy birlik sifatida tugatilib, [[1992 yil|1992-yil]] boshida qayta tiklandi. Maydoni 111,0 ming km². == OʻTMISHI == Viloyat respublikaning oʻrta qismida joylashgan. Ilgari [[RSFSR]] tarkibiga kiruvchi [[Sirdaryo viloyati (Rossiya imperiyasi)|Och dasht viloyati]] tarkibida boʻlgan. [[1920|1920-yildan]] boshlab hozirgi Navoiy viloyatining bir qismi [[Qozogʻiston SSR|Qozoq SSR]] tarkibiga kirgan boʻlsa, [[1956|1956-yilda]] esa oʻsha paytda Qozogʻiston SSR tarkibiga kiruvchi boʻlajak viloyatning bir qismi [[paxtachilik]]ni rivojlantirishni koʻzlab<ref>{{veb manbasi|url=http://www.centrasia.ru/newsA.php?st=1060557960|title=Как 3 района Казахстана передавали Узбекистану, - вспоминает телохранитель Д. Кунаева Петр Кравчук|author=Жанар Канафина|date=2003-08-11|publisher=Республиканская газета "Караван"|quote=В день, когда Кунаева вновь назначили Председателем Совета Министров КазССР, он подписал указ о передаче трех районов Чимкентской области Узбекистану. С Хрущевым было бесполезно спорить|accessdate=2023-07-05|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Q9ZSoUDo?url=http://www.centrasia.ru/newsA.php?st=1060557960|archivedate=2023-07-05|deadlink=yes}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=http://tululu.org/read13404/67/|title=Личное поручение Никиты Сергеевича//Брежнев|author=[[Млечин, Леонид Михайлович|Леонид Млечин]]|date=|publisher=[[Молодая гвардия (издательство)|Молодая гвардия]]|quote=Соседний Узбекистан просил передать ему 2 сельскохозяйственных района Чимкентской области, где выращивают хлопок. Хрущев счёл идею разумной. Кунаев был категорически против передачи казахстанских земель Узбекистану. Никита Сергеевич счёл это проявлением национализма. Тем более, что первый секретарь Южно-Казахстанского крайкома Исмаил Юсупович Юсупов против территориального передела нисколько не возражал|access-date=2023-07-05|archive-date=2014-07-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20140715021639/http://www.webcitation.org/6Q9ZpOxNd|deadlink=no}}</ref> [[Oʻzbekiston SSR]]ga<ref>{{veb manbasi|url=http://nav.uz/gorod-navoi/9873-gorod-navoi-i-navoiyskiy-region-istoriya-i-nastoyaschee.html|title=Город Навои и Навоийский регион. История и настоящее|date=2011-06-08|publisher=Nav.Uz|accessdate=2023-07-05|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Q9Yc0qxq?url=http://nav.uz/gorod-navoi/9873-gorod-navoi-i-navoiyskiy-region-istoriya-i-nastoyaschee.html|archivedate=2014-06-07|deadlink=yes}}</ref> oʻtkazilgan. Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashi Prezidiumining [[1982|1982-yil]] 20-apreldagi 2247-X-son Farmoni bilan Qoraqalpogʻiston Respublikasi, [[Buxoro viloyati|Buxoro]] va [[Samarqand viloyati]]ning bir qismidan, maʼmuriy markazi Navoiy shahri boʻlgan Navoiy viloyati tashkil etilgan. Buxoro viloyatidan uning tarkibiga Konimex, Qiziltepa, Navbahor, Navoiy, Tomdi va Uchquduq tumanlari, Navoiy, Zarafshon, Uchquduq shaharlari; Samarqand viloyatidan Nurota va Xatirchi tumanlari oʻtkazilgan. [[1988|1988-yil]] 9-sentyabrda Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti Prezidiumining Navoiy va Samarqand viloyatlarini Samarqandga birlashtirish toʻgʻrisidagi Farmoni qabul qilingan. [[1989-yil]] [[16-may]]da eski Navoiy viloyatining katta qismi (7 ta tuman) Buxoro viloyatiga oʻtkazilgan. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashi Prezidiumining [[1992-yil]] [[27-yanvar]]dagi „Navoiy viloyatini Oʻzbekiston Respublikasi tarkibida qayta tiklash toʻgʻrisida“gi Farmoni bilan Navoiy viloyati qayta tiklangan (yangi tashkil etilgan). == Geografik yerlashuvi == Navoiy viloyati [[Oʻzbekiston|Oʻzbekiston Respublikasi]] hududining oʻrta qismida joylashgan boʻlib, [[Qizilqum]] [[sahro]]si viloyatning kattagina qismini egallaydi. Uning maydoni 110,8 ming km² ga teng, bu bilan Navoiy viloyati Oʻzbekistondagi eng katta [[viloyat]] sanaladi. Navoiy viloyati gʻarbda [[Qoraqalpogʻiston]], shimolda [[Qozogʻiston]], sharqda [[Jizzax]], janubi-sharqda [[Samarqand viloyati]], janubda [[Qashqadaryo]] va [[Buxoro]] viloyatlari bilan chegaralanadi. == Tabiati == Navoiy viloyatining [[hudud]]i tabiiy sharoitiga koʻra, 3 qismga boʻlinadi: viloyatning shimoli-gʻarbiy qismini [[Qizilqum]] [[choʻl]]i egallagan — bu yerda berk botiqlar (Karaqota, [[Moʻlali botigʻi|Moʻlali]], Mingbuloq), eol qumli [[Tekislik (maʼnolari)|tekislik]]lar va qoldik togʻlar ([[Ovminzatogʻ]], [[Yetimtogʻ (togʻ)|Yetimtogʻ]], [[Boʻkantov]], [[Tomditov]] va hokazo) bor; janubi-sharqiy qismini [[Nurota togʻlari|Nurota togʻ tizmalari]]ning gʻarbiy qismi past va oʻrtacha [[balandlik]]lardagi [[togʻlar]] (Qoratogʻ, Oqtogʻ va boshqalar) hamda [[togʻlar]]aro [[botiq]]lar (Nurota botigʻi va boshqalar) egallagan; [[Zarafshon (daryo)|Zarafshon daryosi]] [[voha]]sining oʻrta qismida viloyatning [[paxtachilik]] yerlari oʻrnashgan. Navoiy viloyatidagi [[togʻlar]], asosan, [[Silur davri|silur]], [[Devon davri|devon]], toshkoʻmir, bur, paleogen, neogen davrlari jinslaridan tuzilgan. Tekislik va qumliklar toʻrtlamchi geologik davrdagi kompleks tabiiy omillar taʼsirida oʻzgargan. Muruntovda oltin, Ovminzatogʻ shimolida grafit topilgan. Viloyatda [[Volfram rudalari|volfram]], [[fosforitlar]], [[kvars]] [[qum]]i, [[sement]], ohaktoshning zaxiralari mavjud. Navoiy viloyatida [[Mineral suvlar|mineral]] shifobaxsh, shoʻr va [[Yer osti suvlari|yer osti]] chuqur [[suv]] [[zaxira]]lari aniqlangan. Chunonchi, [[Tomdibuloq|Tomdibulok]], [[Qaraqota]], [[Chingildi]] atroflaridan topilgan [[suv]]lardan xoʻjalikda keng foydalanilmoqda. Viloyat seysmik jihatdan 7 balli zilzila zonasiga kiradi. [[Qizilqum]] choʻli tufayli iqlimi keskin kontinental choʻl iqlimi: yozi uzoq, quruq. issik, iyulda oʻrtacha [[temperatura]] 27,2—29,6°, kumda oftobda temperatura 60—70° gacha koʻtariladi. [[Yanvar]]da oʻrtacha [[temperatura]] — 1,9° dan —0,6° gacha. [[Choʻl]] va [[yaylov]]larda, [[voha]]larda iqlim oʻrtacha. Yogʻin, asosan, [[bahor]] va [[qish]]da yogʻadi. Yillik yogʻin 125–282&nbsp;mm. Vegetatsiya davri 177—212 kun. Navoiy viloyatining asosiy [[suv]] manbai — [[Zarafshon (daryo)|Zarafshon daryosi]]. Zarafshondan [[Konimex (maʼnolari)|Konimex]] [[Kanal (suv yoʻli)|kanal]]i chiqarilgan. Navoiy viloyatini [[suv]] bilan taʼminlashda [[Quyimozor suv ombori|Quyimozor]], [[Toʻdakoʻl suv ombori|Toʻdakoʻl]] [[Suv ombori|suv omborlari]], [[Konimex kanali]]ning ahamiyati katta. Viloyatning shimoliy va gʻarbiy katta qismi koʻchma [[qum]] [[barxan]]lari, unda-bunda uchraydigan [[gil]]li [[choʻl]]lardan iborat. === Oʻsimlik dunyosi === [[Astragal]], [[shuvoq]], [[shoʻra]], [[isiriq]], [[qamish]], [[zarpechak]], [[saksovul]], [[yulgʻun]] va boshqa [[choʻl]] [[oʻsimliklar]]i oʻsadi. [[Choʻl]] [[tuproq]]larida [[chirindi]] kam, [[ohak]], [[gips]], eruvchi [[tuzlar]] koʻp. [[Choʻl]] [[oʻsimliklar]]i, ayniqsa, [[shoʻra]], [[shuvoq]] kabilar [[Qorakoʻl qoʻy zoti|qorakoʻl qoʻylari]] va boshqa [[mol]]lar uchun ozuqa boʻladi. === Hayvonot dunyosi === [[Boʻkantov]]da va [[Mingbuloq botigʻi|Mingbuloq]] [[Botiq|botigʻi]]da [[qobon]], [[boʻri]], [[chiyaboʻri]], [[tulki]], uzun [[dum]]li [[mushuk]], [[choʻl mushugi]], boshqa yerlarda [[malla]] [[Yumronqoziqlar|yumronqoziq]], [[kalamush]], [[Sichqonlar|sichqon]], [[Sugʻurlar|sugʻur]], [[sassiqkoʻzan]], [[jayron]], [[kaltakesak]], turli xil [[ilonlar]], [[Toshbaqalar|toshbaqa]], [[qushlar]]dan [[Tuvaloqlar|tuvaloq]], [[Qorabovur (qush)|qorabovur]], [[olabovur]], [[qirgʻovullar]], [[Qargʻalar|qargʻa]], [[hakka]], [[musicha]], [[Chumchuqlar|chumchuq]] uchraydi. Bu hududda hozirgi kunda fanga nomaʼlum boʻlgan [[Chuvabra]] koʻp tarqalmoqda. Bu hayvonning insonlarga havfligi bilan bir qatorda turli xil kasalliklar ham tarqalmoqda. [[Qizilqum]] [[choʻl]]ida pastak koʻhna [[togʻlar]], [[Mingbuloq botigʻi]], shuningdek, [[Qaraqota havzasi]], [[Shoʻrxoklar|shoʻrxok]] [[Tekislik (maʼnolari)|tekislik]]lar va pastliklar, qator [[qum]] [[tepa]]lari alohida [[manzara]] kashf etgan. [[Yaylov]]larda [[chorva]] boqiladi. [[Saksovul]], [[qandim]], [[cherkez]], [[singren]], oq [[pechak]], [[selin]], [[Efemerlar|efemer]] va [[shoʻra]]lar [[mol]]lar uchun ozuqa. == Aholisi == Navoiy viloyati aholisi soni 2020-yil 1-oktabr holatiga koʻra 1 004 500 nafarni tashkil etgan. Shahar aholisi — 498,1 ming, qishloq aholisi — 458,4 ming. 2020-yilda 18234 nafar bola tugʻilgan, 4163 nafar kishi vafot etgan<ref>{{veb manbasi|url=http://nav.uz/news/news_city/13063-naselenie-navoi-v-cifrah.html|title=Население [[Навои]] в цифрах|accessdate=2014-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141016142900/http://nav.uz/news/news_city/13063-naselenie-navoi-v-cifrah.html|archivedate=2014-10-16|deadlink=yes}}</ref>. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Millatlararo munosabatlar va xorijiy mamlakatlar bilan doʻstlik aloqalari qoʻmitasining rasmiy saytida 2017-yil 1-yanvar holatiga Navoiy viloyatidagi milliy ozchiliklar soni toʻgʻrisida quyidagi maʼlumotlar keltirilgan<ref>{{Veb manbasi |url=http://interkomitet.uz/o-komitete/nacionalnye-kulturnye-centry/#1519389866426-9ad2af52-cfe3 |title=официальный сайт Комитета по межнациональным отношениям и дружественным связям с зарубежными странами при Кабинете министров Республики Узбекистан |access-date=2020-03-31 |archive-date=2021-10-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211004201124/https://interkomitet.uz/o-komitete/nacionalnye-kulturnye-centry/#1519389866426-9ad2af52-cfe3 |deadlink=no }}</ref>: * [[qozoqlar]] — 47 734 kishi. * [[qoraqalpoqlar]] — 44637 kishi. * [[ruslar]] — 17620 kishi. * [[tatarlar]] va [[boshqirdlar]] — 8670 kishi. * [[ozarbayjonlar]] — 4226 kishi. * [[koreyslar]] — 1039 kishi == Sanoati va xoʻjaligi == [[Sanoat]]ining yetakchi [[tarmoq]]lari [[Energetika sanoati|energetika]], [[Kon sanoati|konchilik]] ([[oltin]] va boshqa [[metallar]] qazib olish), [[metallurgiya]], [[kimyo]], [[Qurilish materiallari sanoati|qurilish materiallari]], [[Paxta tozalash sanoati|paxta tozalash]], [[oziq-ovqat sanoati]] [[korxona]]laridan iborat. Yirik [[korxona]]lari: [[Navoiy kon-metallurgiya kombinati]], [[Navoiy issiqlik elektr stansiyasi]], „Navoiyazot“ [[ishlab chiqarish]] birlashmasi, „Qizilqumsement“, „Elektrkimyo“, „Nurotamarmar“ [[korxona]]lari, mahalliy [[sanoat]] [[konsern]]i. Toʻkma [[kon]] chiqindilaridan [[oltin]] ajratib oluvchi [[Zarafshon Newmount|"Zarafshon-Nyumont" oʻzbek-amerika qoʻshma korxonasi]] samarali [[faoliyat]] koʻrsatyapti. Ulardan tashqari „Agama“, „Zerispark“, „Bentonit“ va boshqa [[qoʻshma korxona]]lar ishlab turibdi. Jami 20 dan ortiq [[qoʻshma korxona]] bor. 730 ga yaqin kichik [[korxona]], 30 [[shirkat]] [[korxona]]si, 10 mingdan ziyod kichik va oʻrta [[biznes]] [[Subyekt (maʼnolari)|subyekt]]lari [[faoliyat]] koʻrsatmoqda. Kichik [[korxona]]lardan „Ittifoq“, „Navoiy“ ([[qurilish materiallari]] ishlab chiqaradi), „Edem“ [[korxona]]larining hissasi salmoqlidir. [[Eksport]] qilinadigan [[mahsulot]]larning aksari qismini [[paxta tolasi]], [[Ammiakli selitra|ammiak selitrasi]], [[Kimyoviy tolalar|kimyoviy tola]], [[Sulfatlar (maʼnolari)|sulfat]], ammoniy, ortoaminofenol tashkil qiladi. Chetdan xalq isteʼmoli mollari, [[kalsiy karbid]], [[kaustik soda]], [[tiomochevina]], tikuv uskunalari, tibbiy [[texnika]], yuk va yengil avtomobillar, avtobuslar va ularga ehtiyot qismlar, [[xoʻjalik]] [[uskuna]]lari keltiriladi. [[Qishloq xoʻjaligi]]ning asosiy [[tarmoq]]lari — [[paxtachilik]], [[gʻallachilik]]; shuningdek, [[Bogʻdorchilik (maʼnolari)|bogʻdorchilik]], [[uzumchilik]], [[sabzavotchilik]], [[pillachilik]], [[chorvachilik]] [[mahsulot]]lari yetishtirish bilan ham shugʻullaniladi. [[Chorvachilik|Chorvachilig]]i koʻp [[tarmoq]]li. 228 ming donadan ziyod [[Qorakoʻl Terilari|qorakoʻl teri]]si tayyorlanadi (2003). Navoiy viloyati [[Qorakoʻl Terilari|qorakoʻl teri]] tayyorlash boʻyicha [[respublika]]da 1-oʻrinda turadi. Bundan tashqari matolar, xususan yuqori navli baxmal ishlab chiqarilishi bilan mashhur. [[Qishloq xoʻjaligi]]da foydalaniladigan yerlar maydoni 9266,2 ming ga, haydaladigan yer maydoni 111,1 ming ga, [[yaylov]]lar 9137,5 ming ga (2003). Barcha [[ekin maydoni]] 112,6 ming ga, shu jumladan, paxta 39,4 ming ga, [[don ekinlari]] 42,0 ming ga, [[kartoshka]], [[sabzavot]], [[poliz ekinlari]] 1,4 ming ga yerga ekiladi. Yerning meliorativ holatini yaxshilash maqsadida 2,6 ming km [[Kollektor-drenaj tarmogʻi|kollektor-drenaj tarmoqlari]], 138 zax qochirish [[Quduq|qudugʻ]]i qurilgan. Navoiy viloyatida [[dehqonchilik]] maydonlari [[Amu-Buxoro mashina kanali]] [[Navoiy]], [[Oʻrtachoʻl]], [[Amu]], Sumbul, Mayna tarmoqlari hamda [[Zarafshon (daryo)|Zarafshon daryosi]]dan [[suv]] oladigan [[Toss kanali|Toss]], [[Shovot kanali|Shovot]], [[Chovli kanali|Chovli]], Oʻng va Chap qirgʻoq, [[Navkar kanali|Navkar]], [[Konimex (maʼnolari)|Konimex]] [[Kanal (suv yoʻli)|kanal]]lari orqali [[suv]] bilan taʼminlanadi. 32 yirik [[suv]] chiqarish [[Elektr toki|elektr]] [[Nasos stansiyasi|nasos stansiyalari]] ishlab turibdi. Navoiy viloyatida 75 shirkat, 4 ming [[Fermer xoʻjaligi|fermer xoʻjaliklari]] mavjud. [[Viloyat]] xususiy va [[Jamoa xoʻjaligi|jamoa xoʻjaliklari]]da 200,0 ming [[qoramol]] (shu jumladan, 96,4 ming [[sigir]]), 1458 ming [[qoʻy]] va [[echki]], 723 ming [[Parrandalar|parranda]] bor ([[2003]]). == Hudud boʻyicha boʻlinishi == [[Fayl:Navoiy districts.png|thumb|right|350px]] {| class="wikitable sortable" |- ! || Tuman nomi || Tuman markazi |- | 1 || [[Konimex tumani]] || [[Konimex (shaharcha)|Konimex]] |- | 2 || [[Karmana tumani]] || [[Karmana]] |- | 3 || [[Qiziltepa tumani]] || [[Qiziltepa]] |- | 4 || [[Xatirchi tumani]] || [[Yangirabot]] |- | 5 || [[Navbahor tumani]] || [[Beshrabot]] |- | 6 || [[Nurota tumani]] || [[Nurota]] |- | 7 || [[Tomdi tumani]] || [[Tomdibuloq]] |- | 8 || [[Uchquduq tumani]] || [[Uchquduq]] |} === Tumanlari va shaharlari === Navoiy viloyati tarkibida 8 ta [[Tuman (maʼmuriy birlik)|tuman]]i ([[Konimex tumani|Konimex]], [[Navbahor tumani|Navbahor]], [[Karmana tumani|Karmana]], [[Nurota tumani|Nurota]], [[Tomdi tumani|Tomdi]], [[Uchquduq tumani|Uchquduq]], [[Xatirchi tumani|Xatirchi]], [[Qiziltepa tumani|Qiziltepa]], 5 [[shahar]] ([[Zarafshon (shahar)|Zarafshon]], [[Qiziltepa]], [[Navoiy (shahar)|Navoiy]], [[Nurota]], [[Uchquduq]]), 8 [[shaharcha]] ([[Konimex (shaharcha)|Konimex]], [[Langar (shaharcha)|Langar]], [[Malikrabot]], [[Muruntov]], [[Tinchlik (shaharcha)|Tinchlik]], [[Shalxar]], [[Yangirabot]], [[Gʻozgʻon]]) va 53 [[qishloq fuqarolari yigʻini]] bor ([[2003]]). [[Markaz]]i — [[Navoiy (shahar)|Navoiy shahri]]. == Transporti == [[Transport]] [[yoʻllar]]ning [[Uzunlik|uzunligi]] — 390,7&nbsp;km, [[Avtomobil yoʻli|avtomobil yoʻllar]]niki — 4,1 ming km (shu jumladan, qattiq [[qoplama]]lisi — 3,3 ming km). [[Toshkent]] — [[Buxoro]] — [[Turkmanobod]], [[Toshkent]] — [[Uchquduq]] — [[Nukus]] yoʻnalishlaridagi [[Temir yoʻl|temiryoʻl]] [[tarmoq]]lari [[viloyat]] [[hudud]]idan oʻtadi. [[Navoiy (shahar)|Navoiy]], [[Zarafshon (shahar)|Zarafshon]], [[Uchquduq]] [[shahar]]larida zamonaviy [[aeroport]]lar bor. Havo yoʻllari [[Navoiy (shahar)|Navoiy shahri]]ni [[Toshkent]] orqali [[respublika]] [[viloyat]]lari va 20 dan ortiq xorijiy [[davlat]]lar bilan bogʻlaydi. == Madaniyat == 2002/2003-oʻquv yilida [[viloyat]]da 376 umumiy [[taʼlim]] [[maktab]]i boʻlib, 201,3 ming oʻquvchi, 5 [[gimnaziya]]da 6,4 mingga yaqin oʻquvchi, 2 [[akademik litsey]]da 1040 oʻquvchi, 11 [[musiqa]] va 19 [[sport]] [[maktab]]ida 16795 oʻquvchi [[taʼlim]] oldi. Navoiy viloyatida 2 [[Oliy oʻquv yurtlari|oliy oʻquv yurti]] ([[Navoiy davlat pedagogika instituti]], [[Navoiy davlat konchilik instituti]]) bor. Bu [[oliy oʻquv yurtlari]]da 7,7 ming [[talaba]] taʼlim oladi ([[2003]]). [[Viloyat]] [[shahar]] va [[Tuman (maʼmuriy birlik)|tuman]]larida 1998—2003-yillarda 18 [[kollej]] va [[akademik litsey]]lar binolari ishga tushirildi. [[Viloyat]]da 23 [[kasb-hunar kolleji]]da 16,03 ming [[talaba]] oʻqiydi. Navoiy [[Oʻlkashunoslik muzeylari|oʻlkashunoslik muzeyi]], uning [[Qosim Shayx majmuasi]] [[filial]]i va [[viloyat]]dagi 7 ta boʻlimi, 253 jamoat [[kutubxona]]si (1893 ming nusxa asar), 105 dan ziyod [[klub]], 7 [[Madaniyat saroylari va uylari|madaniyat saroyi]], 429 badiiy havaskorlik [[jamoa]]lari bor. Navoiy viloyatida Yosh tomoshabinlar teatri faoliyat koʻrsatadi. Viloyatda 5 [[Madaniyat va istirohat bogʻlari|madaniyat va istirohat bogʻi]], koʻplab [[favvora]]li koʻkalamzor [[xiyobon]]lar mavjud. [[Zarafshon (shahar)|Zarafshon]] va [[Navoiy (shahar)|Navoiy]] shaharlarida mehnatkashlarning [[xordiq]] chiqarishi uchun sunʼiy [[koʻl]]lar barpo qilingan. Bir qancha [[Tuman (maʼmuriy birlik)|tuman]]larda [[bogʻ]]lar yaratilgan. [[Xalq]] [[Hunarmandchilik|hunarmandchiligi]] ham rivojlangan. == Sogʻliqni saqlash == Navoiy viloyatida 3223 oʻrinli (10 ming kishiga 45,3 oʻrin) 40 [[kasalxona]], 1567 [[vrach]], 7013 oʻrta maʼlumotli tibbiy xodim ishlab turibdi. 85 ayollar [[konsultatsiya]]si, 93 [[qishloq vrachlik punkti]], 116 [[feldsher-akusherlik punkti]], 16 [[qishloq uchastka kasalxonasi]] bor. 18 [[poliklinika]], 3 [[ambulatoriya]]da ixtisoslashtirilgan davolash [[markaz]]lari tashkil etilgan. [[Viloyat]]da 4 [[profilaktoriy]] [[faoliyat]] koʻrsatadi. 61 shifoxonada 2400 nafar shifokor ishlaydi, hamshiralar soni 8300 nafarni tashkil qiladi. == Sport == Navoiy viloyati sportchilari sportning koʻplab turlari boʻyicha nufuzli [[musobaqa]]larda ishtirok etmoqdalar ([[kurash]], [[voleybol]], [[futbol]], [[tennis]], [[boks]] va boshqalar). Viloyatdan sportning [[suzish]], nafis [[gimnastika]], [[ogʻir atletika]], [[armrestling]], [[pauerlifting]] turlari boʻyicha mamlakat va Osiyo chempionlari yetishib chiqqan. [[Markaziy stadion (Navoiy)|Markaziy stadion]], [[Tuman (maʼmuriy birlik)|tuman]]larda 13 ta [[stadion]], 14 ta [[suzish havzasi]], [[sport]] majmui, 190 ta sport zallari, 1287 ta sport maydonchalari, 18 ta [[tennis]] [[kort]]i mavjud. Navoiy viloyatida 19 ta [[bola]]lar va oʻsmirlar [[maktab]]ida 15 mingdan ziyod oʻquvchi [[taʼlim]] oladi, [[sport]] seksiyalariga 68 mingga yaqin yoshlar jalb etilgan (2003). == Adabiyoti == Navoiy zaminida qadimdan mashhur [[alloma]]lar, [[shoir]] va faylasuflar, [[adib]] va [[muhaddis]]lar, mohir [[xattot]] va [[tarjimon]]lar yashab oʻtgan. Karminiy taxallusi bilan [[ijod]] qilgan bir necha oʻnlab ijodkorlarning nomlari maʼlum. Shulardan Abu Abdulloh Muhammad ibn Zavʼ al-Karminiy, Abu Hamid Ahmad ibn Lays al-Karminiy ([[996-yil]] vafot etgan), Muntasir ibn Muhammad al-Karminiy va boshqa Imom Abu Abdulloh Muhammad ibn Zavʼ al-Karminiy [[Qurʼon]]ga [[tafsir]] bitishi bilan birga [[Arab tili|arab]], [[Fors tili|fors]] [[sheʼriyat]]i [[nazariya]]sini ishlab chiqqan, ilk marta [[Arab tili|arab]], [[Fors tili|fors]], [[Turk tili|turk]] [[maqol]]larini qiyosiy oʻrgangan. Najmiddin Abulvafo al-Boʻzjandiy ([[IX asr]]), [[Zabeho as-Samarqandiy]] ([[XVI asr]]) [[Karmana]]da tugʻilib boshqa [[shahar]]larda [[ijod]] etganlar. Shuningdek, [[shoir]]lar Shayx Pahlavon Muhammad Gʻolib ([[XVIII asr]]), Mavlono Dilkash Tanburiy (XIX-XX asr boshlari), Shayx Koʻriy Muhammad Hasan (1823 — 1921) va boshqa shu yurt farzandlaridir. [[XX asr]]da Navoiy viloyatidan chiqqan ijodkorlar [[Buxoro]], [[Samarqand]] va [[Toshkent]] [[shahar]]lari adabiy muhitida shakllandilar. [[Karmana]]lik [[shoir]] Saʼdulla Mahmudovning ilk [[kitob]]i [[1939-yil]]da nashr etilgan. Shundan keyin Dushan Fayziy, Toshpoʻlat Hamid, Yodgor Baxshi, Raybulla Salomov, keyinchalik Oydin Hojiyeva, Sulaymon Rahmon, Gʻaffor Hotamov, Hosiyat Bobomurodova, Odil Hotamov, Amir Poʻlkan oʻgʻli, Ashurali Joʻrayev, Marusa Hosilova, Nazira Yoʻldoshevalar [[adabiyot]] maydoniga kirib kelishdi. Faylasuf olim Naim Gʻoyibov [[Ahmad Donish]] [[meros]]idan „[[Navodir al-vaqoye]]ʼ“dan [[lavha]]lar tarjima qildi. 1990-yillar boshlaridan Aziz Saidov, Halima Ahmedova, Faxriddin Nizomov, Vafo Fayzullayev, Barno Eshpoʻlatov, Bektemir Pirnafasov, Surayyo Zoirova, Farhod Arziyev singari yosh shoirlar faol [[ijod]] qilmoqdalar. Ayni paytda [[Qozoq tili|qozoq]] va [[tojik tili]]da yozayotgan ijodkorlar safiga [[rus tili]]da asarlar yaratayotgan yosh [[adib]]lar ham qoʻshildi. Ibodulla Jahongirov [[Ozarbayjonlar|ozarbayjon]] [[yozuvchi]]si [[Anor (Anor Rzayev)|Anor]]ning „Oq koʻrfaz“ [[qissa]]sini tarjima qildi. Navoiy viloyatida [[Oʻzbekiston]] ijodiy uyushmalari ([[yozuvchi]]lar, [[rassom]]lar, [[meʼmor]]lar, [[jurnalist]]lar va boshqalar)ning [[viloyat]] tashkilotlari [[faoliyat]] koʻrsatmoqda. == Matbuoti, radio va televideniyesi == Navoiy viloyatida 2 [[gazeta]] („Doʻstlik bayrogʻi“, „Znamya drujbi“), 9 [[Tuman (maʼmuriy birlik)|tuman]] [[gazeta]]si, 1 [[shahar]] [[gazeta]]si chiqadi. Viloyatda, shuningdek, 22 [[tarmoq]] va [[tijorat]] [[gazeta]]si, 2 [[jurnal]] nashr etiladi. Navoiy viloyatida dastlabki [[radioeshittirish]]lar [[1982-yil]]da boshlangan. [[1982-yil]]dan [[viloyat]]da [[telestudiya]] tashkil etilib, tele[[koʻrsatuv]]lar berila boshladi. [[Viloyat]]da shuningdek, „Qizilqum“ ([[2002-yil]]dan) nodavlat [[telekanal]]i [[koʻrsatuv]]lar olib boradi. == Meʼmoriy yodgorliklar == Navoiy viloyatida qadimgi davr, ilk va [[oʻrta asr]]larda qurilgan 10 dan ziyod meʼmoriy [[yodgorlik]]lar bor. Shulardan qadimgi [[Karmana (maʼnolari)|Karmana]]dagi [[Mir Said Bahrom maqbarasi|Mirsaid Bahrom maqbarasi]] ([[XI asr]]), [[Qosim Shayx majmuasi|Qosim Shayx meʼmoriy majmuasi]] ([[XVI asr]]), [[Katta Gumbaz masjidi]] (XVII-XVIII asrlar), [[Qiziltepa tumani]] Vangʻozi qishlogʻidagi [[Toshmasjid majmuasi|Toshmasjid]] (XVI-XIX asrlar), [[Nurota tumani]]dagi [[Abdullaxon bandi]] (<nowiki>XVI</nowiki> asr), Buxoro — Navoiy yoʻlidagi [[Raboti Malik]] [[karvonsaroy]] va sardobasi ([[XI asr]]) mashhur. [[Viloyat]]da 30 ga yaqin [[arxeologiya yodgorliklari]] mavjud. Ayniqsa, [[Navbahor tumani]] [[Uchtut (qishloq)|Uchtut qishlogʻi]]dagi [[shaxta]] (neolit davri), [[Nurota tumani]] hududidagi Qoratogʻda oʻyib yozilgan [[qoyatosh yozuvlari]] ([[Mil. av. III asr|miloddan avvalgi III asr]]) va boshqa tarixchilar diqqatidadir<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>. == Iqtisodiyoti == Navoiy viloyati ahamiyatli tabiiy [[resurslar|zaxiralar]]ga, shu jumladan, [[Tabiiy gazlar|tabiiy gaz]], [[neft]], [[Rangli metallar|rangli metall]] va [[Qurilish|qurlish]] uchun [[xom ashyo]] mahsulotlariga boy viloyat sanaladi. [[Viloyat]] [[iqtisodiyot]]ining asosiy tuzulishi yirik [[konchilik]], [[metallurgiya]] va kimyoviy sanoat majmualardan tuzulgan. Navoiy viloyatida yerlashgan [http://www.ngmk.uz/uz/main.htm Navoiy kon-metallurgiya kombinati] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20080601034225/http://www.ngmk.uz/uz/main.htm |date=2008-06-01 }} (NKMK) [[dunyo]]da eng sof [[oltin]] ishlab chiqaruvchilardan biridir. [[Viloyat]]da, shuningdek, [[sement]] [[zavod]]i, [[kimyo]] majmusi va bir qator yirik [[sanoat]] [[zavod]]lari [[faoliyat]] koʻrsatmoqda. [[Qishloq xoʻjaligi]]ning asosiy [[mahsulot]]lari bu [[paxta]] va [[Qorakoʻl qoʻy zoti|qorakoʻl qoʻy]] [[mahsulot]]laridir. Agar kerakli [[sugʻorish]] [[manbalar]]i topilib yoʻlga qoʻyilsa, unda viloyat [[hudud]]idagi yerlarning 90% ida unumlilik quvvatiga ega boʻlinadi. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == • [http://www.navoi.uz/ Rasmiy Vebsayt]<br /> • [http://www.region.uz/index.cgi?lan=u&region=7 Region.uz-Navoiy] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20071022014034/http://region.uz/index.cgi?lan=u&region=7 |date=22-oktabr 2007-yil }}<br /> • [http://navoiakm.cc.uz/index.php?option=com_content&task=view&id=42&Itemid=9 Navoiy Viloyat Kutubxonasi]{{oʻlikhavola|date=2021-yil fevral |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br /> • [http://www.nav.uz/ Navoiy viloyati sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20171027071016/http://nav.uz/ |date=27-oktabr 2017-yil }} {{Oʻzbekiston}} {{Navoiy viloyati}} {{OʻzME}} [[Turkum:Alisher Navoiy sharafiga nomlangan joylar]] [[Turkum:Navoiy viloyati| ]] [[Turkum:Oʻzbekiston viloyatlari]] esc895kexb456sp4075iw9f9v09j1c0 6221539 6221538 2026-07-31T17:48:04Z Ahror Akramovich 75193 6221539 wikitext text/x-wiki {{maʼnolari|Navoiy (maʼnolari)}} {{Maʼmuriy birlik |Rang1 = {{rang|Oʻzbekiston}} |Oʻzbekcha nomi = Navoiy viloyati |Asl nomi = |Gerb = |Bayroq = |Gerb kengligi = |Bayroq kengligi = |Gerb taʼrifi = |Bayroq taʼrifi = |Mamlakat = [[Oʻzbekiston]] |Maqomi = [[viloyat]] |Tegishli hudud = |Tarkibida = |Markazi = [[Navoiy shahri]] |Yirik shahari = Navoiy shahri |Yirik shaharlari = Navoiy, Gʻozgʻon, Zarafshon, Uchquduq shaharlari |Asos solingan = 1982-yil |Bekor qilingan = |Rahbari = [[Normat Tursunov]]<ref>{{yangiliklar manbasi|last=|first=|url=https://kun.uz/uz/news/2021/11/08/navoiy-viloyatiga-yangi-rahbar-tasdiqlandi|title=Navoiy viloyati hokimi oʻzgardi|publisher=[[Kun.uz]]|date=2021-11-08|access-date=2021-11-08}}</ref> |Rahbar ismi = Hokim |Rahbari2 = |Rahbar ismi2 = |YAIM = 10.6 Mlrd $ |YaIM yil = |YAIM oʻrin = 3 |YAIM jon boshiga = |YAIM jon boshiga oʻrinda= |Til = |Tillar = |Aholi = 1 million 075 ming kishi |Roʻyxatga olingan yil = 2024 |Aholi foizi = 2.8 |Aholi oʻrinda= 13 |Zichligi = 9.6 |Zichlig joyi = 14 |Millatlar tarkibi = O'zbek,Qozoq,Rus,Qoraqalpoq |Dinlar tarkibi = [[islom|musulmonlar]] |Maydoni = 111,100 |Maydon foizi = 24.8 |Yer maydoni = 111.100 Km/kv |Yuqori balandligi = |Oʻrtacha balandligi = |Quyi balandligi = |Kengligi = |Uzunligi = |Xarita = Navoiy Viloyati in Uzbekistan.svg |Xarita oʻlchami = 300 |Maʼmuriy birlik xaritasi = Navoiy viloyati.png |Xarita oʻlchami ае = |Soat mintaqasi = [[UTC+5]] |Qisqacha = |ISO = UZ-NW |FIPS = |Telefon kodi = +99879 |Pochta indeksi = 210100 |Internet domeni = uz |Avtomobil raqami kodi = 85 |Sayt = http://navoi.uz/ |TurkumCommons = |Izoh = }} '''<big>Navoiy viloyati</big>''' — [[Oʻzbekiston|Oʻzbekiston Respublikasi]] tarkibidagi [[viloyat]]. [[1982-yil]] [[20-aprel]]da [[Buxoro viloyati|Buxoro]] va qisman [[Samarqand viloyati|Samarqand]] [[viloyat]]lari [[hudud]]laridan tashkil etilgan. [[1988-yil]]da maʼmuriy birlik sifatida tugatilib, [[1992 yil|1992-yil]] boshida qayta tiklandi. Maydoni 111,0 ming km². == OʻTMISHI == Viloyat respublikaning oʻrta qismida joylashgan. Ilgari [[RSFSR]] tarkibiga kiruvchi [[Sirdaryo viloyati (Rossiya imperiyasi)|Och dasht viloyati]] tarkibida boʻlgan. [[1920|1920-yildan]] boshlab hozirgi Navoiy viloyatining bir qismi [[Qozogʻiston SSR|Qozoq SSR]] tarkibiga kirgan boʻlsa, [[1956|1956-yilda]] esa oʻsha paytda Qozogʻiston SSR tarkibiga kiruvchi boʻlajak viloyatning bir qismi [[paxtachilik]]ni rivojlantirishni koʻzlab<ref>{{veb manbasi|url=http://www.centrasia.ru/newsA.php?st=1060557960|title=Как 3 района Казахстана передавали Узбекистану, - вспоминает телохранитель Д. Кунаева Петр Кравчук|author=Жанар Канафина|date=2003-08-11|publisher=Республиканская газета "Караван"|quote=В день, когда Кунаева вновь назначили Председателем Совета Министров КазССР, он подписал указ о передаче трех районов Чимкентской области Узбекистану. С Хрущевым было бесполезно спорить|accessdate=2023-07-05|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Q9ZSoUDo?url=http://www.centrasia.ru/newsA.php?st=1060557960|archivedate=2023-07-05|deadlink=yes}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=http://tululu.org/read13404/67/|title=Личное поручение Никиты Сергеевича//Брежнев|author=[[Млечин, Леонид Михайлович|Леонид Млечин]]|date=|publisher=[[Молодая гвардия (издательство)|Молодая гвардия]]|quote=Соседний Узбекистан просил передать ему 2 сельскохозяйственных района Чимкентской области, где выращивают хлопок. Хрущев счёл идею разумной. Кунаев был категорически против передачи казахстанских земель Узбекистану. Никита Сергеевич счёл это проявлением национализма. Тем более, что первый секретарь Южно-Казахстанского крайкома Исмаил Юсупович Юсупов против территориального передела нисколько не возражал|access-date=2023-07-05|archive-date=2014-07-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20140715021639/http://www.webcitation.org/6Q9ZpOxNd|deadlink=no}}</ref> [[Oʻzbekiston SSR]]ga<ref>{{veb manbasi|url=http://nav.uz/gorod-navoi/9873-gorod-navoi-i-navoiyskiy-region-istoriya-i-nastoyaschee.html|title=Город Навои и Навоийский регион. История и настоящее|date=2011-06-08|publisher=Nav.Uz|accessdate=2023-07-05|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Q9Yc0qxq?url=http://nav.uz/gorod-navoi/9873-gorod-navoi-i-navoiyskiy-region-istoriya-i-nastoyaschee.html|archivedate=2014-06-07|deadlink=yes}}</ref> oʻtkazilgan. Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashi Prezidiumining [[1982|1982-yil]] 20-apreldagi 2247-X-son Farmoni bilan Qoraqalpogʻiston Respublikasi, [[Buxoro viloyati|Buxoro]] va [[Samarqand viloyati]]ning bir qismidan, maʼmuriy markazi Navoiy shahri boʻlgan Navoiy viloyati tashkil etilgan. Buxoro viloyatidan uning tarkibiga Konimex, Qiziltepa, Navbahor, Navoiy, Tomdi va Uchquduq tumanlari, Navoiy, Zarafshon, Uchquduq shaharlari; Samarqand viloyatidan Nurota va Xatirchi tumanlari oʻtkazilgan. [[1988|1988-yil]] 9-sentyabrda Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti Prezidiumining Navoiy va Samarqand viloyatlarini Samarqandga birlashtirish toʻgʻrisidagi Farmoni qabul qilingan. [[1989-yil]] [[16-may]]da eski Navoiy viloyatining katta qismi (7 ta tuman) Buxoro viloyatiga oʻtkazilgan. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashi Prezidiumining [[1992-yil]] [[27-yanvar]]dagi „Navoiy viloyatini Oʻzbekiston Respublikasi tarkibida qayta tiklash toʻgʻrisida“gi Farmoni bilan Navoiy viloyati qayta tiklangan (yangi tashkil etilgan). == Geografik yerlashuvi == Navoiy viloyati [[Oʻzbekiston|Oʻzbekiston Respublikasi]] hududining oʻrta qismida joylashgan boʻlib, [[Qizilqum]] [[sahro]]si viloyatning kattagina qismini egallaydi. Uning maydoni 110,8 ming km² ga teng, bu bilan Navoiy viloyati Oʻzbekistondagi eng katta [[viloyat]] sanaladi. Navoiy viloyati gʻarbda [[Qoraqalpogʻiston]], shimolda [[Qozogʻiston]], sharqda [[Jizzax]], janubi-sharqda [[Samarqand viloyati]], janubda [[Qashqadaryo]] va [[Buxoro]] viloyatlari bilan chegaralanadi. == Tabiati == Navoiy viloyatining [[hudud]]i tabiiy sharoitiga koʻra, 3 qismga boʻlinadi: viloyatning shimoli-gʻarbiy qismini [[Qizilqum]] [[choʻl]]i egallagan — bu yerda berk botiqlar (Karaqota, [[Moʻlali botigʻi|Moʻlali]], Mingbuloq), eol qumli [[Tekislik (maʼnolari)|tekislik]]lar va qoldik togʻlar ([[Ovminzatogʻ]], [[Yetimtogʻ (togʻ)|Yetimtogʻ]], [[Boʻkantov]], [[Tomditov]] va hokazo) bor; janubi-sharqiy qismini [[Nurota togʻlari|Nurota togʻ tizmalari]]ning gʻarbiy qismi past va oʻrtacha [[balandlik]]lardagi [[togʻlar]] (Qoratogʻ, Oqtogʻ va boshqalar) hamda [[togʻlar]]aro [[botiq]]lar (Nurota botigʻi va boshqalar) egallagan; [[Zarafshon (daryo)|Zarafshon daryosi]] [[voha]]sining oʻrta qismida viloyatning [[paxtachilik]] yerlari oʻrnashgan. Navoiy viloyatidagi [[togʻlar]], asosan, [[Silur davri|silur]], [[Devon davri|devon]], toshkoʻmir, bur, paleogen, neogen davrlari jinslaridan tuzilgan. Tekislik va qumliklar toʻrtlamchi geologik davrdagi kompleks tabiiy omillar taʼsirida oʻzgargan. Muruntovda oltin, Ovminzatogʻ shimolida grafit topilgan. Viloyatda [[Volfram rudalari|volfram]], [[fosforitlar]], [[kvars]] [[qum]]i, [[sement]], ohaktoshning zaxiralari mavjud. Navoiy viloyatida [[Mineral suvlar|mineral]] shifobaxsh, shoʻr va [[Yer osti suvlari|yer osti]] chuqur [[suv]] [[zaxira]]lari aniqlangan. Chunonchi, [[Tomdibuloq|Tomdibulok]], [[Qaraqota]], [[Chingildi]] atroflaridan topilgan [[suv]]lardan xoʻjalikda keng foydalanilmoqda. Viloyat seysmik jihatdan 7 balli zilzila zonasiga kiradi. [[Qizilqum]] choʻli tufayli iqlimi keskin kontinental choʻl iqlimi: yozi uzoq, quruq. issik, iyulda oʻrtacha [[temperatura]] 27,2—29,6°, kumda oftobda temperatura 60—70° gacha koʻtariladi. [[Yanvar]]da oʻrtacha [[temperatura]] — 1,9° dan —0,6° gacha. [[Choʻl]] va [[yaylov]]larda, [[voha]]larda iqlim oʻrtacha. Yogʻin, asosan, [[bahor]] va [[qish]]da yogʻadi. Yillik yogʻin 125–282&nbsp;mm. Vegetatsiya davri 177—212 kun. Navoiy viloyatining asosiy [[suv]] manbai — [[Zarafshon (daryo)|Zarafshon daryosi]]. Zarafshondan [[Konimex (maʼnolari)|Konimex]] [[Kanal (suv yoʻli)|kanal]]i chiqarilgan. Navoiy viloyatini [[suv]] bilan taʼminlashda [[Quyimozor suv ombori|Quyimozor]], [[Toʻdakoʻl suv ombori|Toʻdakoʻl]] [[Suv ombori|suv omborlari]], [[Konimex kanali]]ning ahamiyati katta. Viloyatning shimoliy va gʻarbiy katta qismi koʻchma [[qum]] [[barxan]]lari, unda-bunda uchraydigan [[gil]]li [[choʻl]]lardan iborat. === Oʻsimlik dunyosi === [[Astragal]], [[shuvoq]], [[shoʻra]], [[isiriq]], [[qamish]], [[zarpechak]], [[saksovul]], [[yulgʻun]] va boshqa [[choʻl]] [[oʻsimliklar]]i oʻsadi. [[Choʻl]] [[tuproq]]larida [[chirindi]] kam, [[ohak]], [[gips]], eruvchi [[tuzlar]] koʻp. [[Choʻl]] [[oʻsimliklar]]i, ayniqsa, [[shoʻra]], [[shuvoq]] kabilar [[Qorakoʻl qoʻy zoti|qorakoʻl qoʻylari]] va boshqa [[mol]]lar uchun ozuqa boʻladi. === Hayvonot dunyosi === [[Boʻkantov]]da va [[Mingbuloq botigʻi|Mingbuloq]] [[Botiq|botigʻi]]da [[qobon]], [[boʻri]], [[chiyaboʻri]], [[tulki]], uzun [[dum]]li [[mushuk]], [[choʻl mushugi]], boshqa yerlarda [[malla]] [[Yumronqoziqlar|yumronqoziq]], [[kalamush]], [[Sichqonlar|sichqon]], [[Sugʻurlar|sugʻur]], [[sassiqkoʻzan]], [[jayron]], [[kaltakesak]], turli xil [[ilonlar]], [[Toshbaqalar|toshbaqa]], [[qushlar]]dan [[Tuvaloqlar|tuvaloq]], [[Qorabovur (qush)|qorabovur]], [[olabovur]], [[qirgʻovullar]], [[Qargʻalar|qargʻa]], [[hakka]], [[musicha]], [[Chumchuqlar|chumchuq]] uchraydi. Bu hududda hozirgi kunda fanga nomaʼlum boʻlgan [[Chuvabra]] koʻp tarqalmoqda. Bu hayvonning insonlarga havfligi bilan bir qatorda turli xil kasalliklar ham tarqalmoqda. [[Qizilqum]] [[choʻl]]ida pastak koʻhna [[togʻlar]], [[Mingbuloq botigʻi]], shuningdek, [[Qaraqota havzasi]], [[Shoʻrxoklar|shoʻrxok]] [[Tekislik (maʼnolari)|tekislik]]lar va pastliklar, qator [[qum]] [[tepa]]lari alohida [[manzara]] kashf etgan. [[Yaylov]]larda [[chorva]] boqiladi. [[Saksovul]], [[qandim]], [[cherkez]], [[singren]], oq [[pechak]], [[selin]], [[Efemerlar|efemer]] va [[shoʻra]]lar [[mol]]lar uchun ozuqa. == Aholisi == Navoiy viloyati aholisi soni 2020-yil 1-oktabr holatiga koʻra 1 004 500 nafarni tashkil etgan. Shahar aholisi — 498,1 ming, qishloq aholisi — 458,4 ming. 2020-yilda 18234 nafar bola tugʻilgan, 4163 nafar kishi vafot etgan<ref>{{veb manbasi|url=http://nav.uz/news/news_city/13063-naselenie-navoi-v-cifrah.html|title=Население [[Навои]] в цифрах|accessdate=2014-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141016142900/http://nav.uz/news/news_city/13063-naselenie-navoi-v-cifrah.html|archivedate=2014-10-16|deadlink=yes}}</ref>. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Millatlararo munosabatlar va xorijiy mamlakatlar bilan doʻstlik aloqalari qoʻmitasining rasmiy saytida 2017-yil 1-yanvar holatiga Navoiy viloyatidagi milliy ozchiliklar soni toʻgʻrisida quyidagi maʼlumotlar keltirilgan<ref>{{Veb manbasi |url=http://interkomitet.uz/o-komitete/nacionalnye-kulturnye-centry/#1519389866426-9ad2af52-cfe3 |title=официальный сайт Комитета по межнациональным отношениям и дружественным связям с зарубежными странами при Кабинете министров Республики Узбекистан |access-date=2020-03-31 |archive-date=2021-10-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211004201124/https://interkomitet.uz/o-komitete/nacionalnye-kulturnye-centry/#1519389866426-9ad2af52-cfe3 |deadlink=no }}</ref>: * [[qozoqlar]] — 47 734 kishi. * [[qoraqalpoqlar]] — 44637 kishi. * [[ruslar]] — 17620 kishi. * [[tatarlar]] va [[boshqirdlar]] — 8670 kishi. * [[ozarbayjonlar]] — 4226 kishi. * [[koreyslar]] — 1039 kishi == Sanoati va xoʻjaligi == [[Sanoat]]ining yetakchi [[tarmoq]]lari [[Energetika sanoati|energetika]], [[Kon sanoati|konchilik]] ([[oltin]] va boshqa [[metallar]] qazib olish), [[metallurgiya]], [[kimyo]], [[Qurilish materiallari sanoati|qurilish materiallari]], [[Paxta tozalash sanoati|paxta tozalash]], [[oziq-ovqat sanoati]] [[korxona]]laridan iborat. Yirik [[korxona]]lari: [[Navoiy kon-metallurgiya kombinati]], [[Navoiy issiqlik elektr stansiyasi]], „Navoiyazot“ [[ishlab chiqarish]] birlashmasi, „Qizilqumsement“, „Elektrkimyo“, „Nurotamarmar“ [[korxona]]lari, mahalliy [[sanoat]] [[konsern]]i. Toʻkma [[kon]] chiqindilaridan [[oltin]] ajratib oluvchi [[Zarafshon Newmount|"Zarafshon-Nyumont" oʻzbek-amerika qoʻshma korxonasi]] samarali [[faoliyat]] koʻrsatyapti. Ulardan tashqari „Agama“, „Zerispark“, „Bentonit“ va boshqa [[qoʻshma korxona]]lar ishlab turibdi. Jami 20 dan ortiq [[qoʻshma korxona]] bor. 730 ga yaqin kichik [[korxona]], 30 [[shirkat]] [[korxona]]si, 10 mingdan ziyod kichik va oʻrta [[biznes]] [[Subyekt (maʼnolari)|subyekt]]lari [[faoliyat]] koʻrsatmoqda. Kichik [[korxona]]lardan „Ittifoq“, „Navoiy“ ([[qurilish materiallari]] ishlab chiqaradi), „Edem“ [[korxona]]larining hissasi salmoqlidir. [[Eksport]] qilinadigan [[mahsulot]]larning aksari qismini [[paxta tolasi]], [[Ammiakli selitra|ammiak selitrasi]], [[Kimyoviy tolalar|kimyoviy tola]], [[Sulfatlar (maʼnolari)|sulfat]], ammoniy, ortoaminofenol tashkil qiladi. Chetdan xalq isteʼmoli mollari, [[kalsiy karbid]], [[kaustik soda]], [[tiomochevina]], tikuv uskunalari, tibbiy [[texnika]], yuk va yengil avtomobillar, avtobuslar va ularga ehtiyot qismlar, [[xoʻjalik]] [[uskuna]]lari keltiriladi. [[Qishloq xoʻjaligi]]ning asosiy [[tarmoq]]lari — [[paxtachilik]], [[gʻallachilik]]; shuningdek, [[Bogʻdorchilik (maʼnolari)|bogʻdorchilik]], [[uzumchilik]], [[sabzavotchilik]], [[pillachilik]], [[chorvachilik]] [[mahsulot]]lari yetishtirish bilan ham shugʻullaniladi. [[Chorvachilik|Chorvachilig]]i koʻp [[tarmoq]]li. 228 ming donadan ziyod [[Qorakoʻl Terilari|qorakoʻl teri]]si tayyorlanadi (2003). Navoiy viloyati [[Qorakoʻl Terilari|qorakoʻl teri]] tayyorlash boʻyicha [[respublika]]da 1-oʻrinda turadi. Bundan tashqari matolar, xususan yuqori navli baxmal ishlab chiqarilishi bilan mashhur. [[Qishloq xoʻjaligi]]da foydalaniladigan yerlar maydoni 9266,2 ming ga, haydaladigan yer maydoni 111,1 ming ga, [[yaylov]]lar 9137,5 ming ga (2003). Barcha [[ekin maydoni]] 112,6 ming ga, shu jumladan, paxta 39,4 ming ga, [[don ekinlari]] 42,0 ming ga, [[kartoshka]], [[sabzavot]], [[poliz ekinlari]] 1,4 ming ga yerga ekiladi. Yerning meliorativ holatini yaxshilash maqsadida 2,6 ming km [[Kollektor-drenaj tarmogʻi|kollektor-drenaj tarmoqlari]], 138 zax qochirish [[Quduq|qudugʻ]]i qurilgan. Navoiy viloyatida [[dehqonchilik]] maydonlari [[Amu-Buxoro mashina kanali]] [[Navoiy]], [[Oʻrtachoʻl]], [[Amu]], Sumbul, Mayna tarmoqlari hamda [[Zarafshon (daryo)|Zarafshon daryosi]]dan [[suv]] oladigan [[Toss kanali|Toss]], [[Shovot kanali|Shovot]], [[Chovli kanali|Chovli]], Oʻng va Chap qirgʻoq, [[Navkar kanali|Navkar]], [[Konimex (maʼnolari)|Konimex]] [[Kanal (suv yoʻli)|kanal]]lari orqali [[suv]] bilan taʼminlanadi. 32 yirik [[suv]] chiqarish [[Elektr toki|elektr]] [[Nasos stansiyasi|nasos stansiyalari]] ishlab turibdi. Navoiy viloyatida 75 shirkat, 4 ming [[Fermer xoʻjaligi|fermer xoʻjaliklari]] mavjud. [[Viloyat]] xususiy va [[Jamoa xoʻjaligi|jamoa xoʻjaliklari]]da 200,0 ming [[qoramol]] (shu jumladan, 96,4 ming [[sigir]]), 1458 ming [[qoʻy]] va [[echki]], 723 ming [[Parrandalar|parranda]] bor ([[2003]]). == Hudud boʻyicha boʻlinishi == [[Fayl:Navoiy districts.png|thumb|right|350px]] {| class="wikitable sortable" |- ! || Tuman nomi || Tuman markazi |- | 1 || [[Konimex tumani]] || [[Konimex (shaharcha)|Konimex]] |- | 2 || [[Karmana tumani]] || [[Karmana]] |- | 3 || [[Qiziltepa tumani]] || [[Qiziltepa]] |- | 4 || [[Xatirchi tumani]] || [[Yangirabot]] |- | 5 || [[Navbahor tumani]] || [[Beshrabot]] |- | 6 || [[Nurota tumani]] || [[Nurota]] |- | 7 || [[Tomdi tumani]] || [[Tomdibuloq]] |- | 8 || [[Uchquduq tumani]] || [[Uchquduq]] |} === Tumanlari va shaharlari === Navoiy viloyati tarkibida 8 ta [[Tuman (maʼmuriy birlik)|tuman]]i ([[Konimex tumani|Konimex]], [[Navbahor tumani|Navbahor]], [[Karmana tumani|Karmana]], [[Nurota tumani|Nurota]], [[Tomdi tumani|Tomdi]], [[Uchquduq tumani|Uchquduq]], [[Xatirchi tumani|Xatirchi]], [[Qiziltepa tumani|Qiziltepa]], 5 [[shahar]] ([[Zarafshon (shahar)|Zarafshon]], [[Qiziltepa]], [[Navoiy (shahar)|Navoiy]], [[Nurota]], [[Uchquduq]]), 8 [[shaharcha]] ([[Konimex (shaharcha)|Konimex]], [[Langar (shaharcha)|Langar]], [[Malikrabot]], [[Muruntov]], [[Tinchlik (shaharcha)|Tinchlik]], [[Shalxar]], [[Yangirabot]], [[Gʻozgʻon]]) va 53 [[qishloq fuqarolari yigʻini]] bor ([[2003]]). [[Markaz]]i — [[Navoiy (shahar)|Navoiy shahri]]. == Transporti == [[Transport]] [[yoʻllar]]ning [[Uzunlik|uzunligi]] — 390,7&nbsp;km, [[Avtomobil yoʻli|avtomobil yoʻllar]]niki — 4,1 ming km (shu jumladan, qattiq [[qoplama]]lisi — 3,3 ming km). [[Toshkent]] — [[Buxoro]] — [[Turkmanobod]], [[Toshkent]] — [[Uchquduq]] — [[Nukus]] yoʻnalishlaridagi [[Temir yoʻl|temiryoʻl]] [[tarmoq]]lari [[viloyat]] [[hudud]]idan oʻtadi. [[Navoiy (shahar)|Navoiy]], [[Zarafshon (shahar)|Zarafshon]], [[Uchquduq]] [[shahar]]larida zamonaviy [[aeroport]]lar bor. Havo yoʻllari [[Navoiy (shahar)|Navoiy shahri]]ni [[Toshkent]] orqali [[respublika]] [[viloyat]]lari va 20 dan ortiq xorijiy [[davlat]]lar bilan bogʻlaydi. == Madaniyat == 2002/2003-oʻquv yilida [[viloyat]]da 376 umumiy [[taʼlim]] [[maktab]]i boʻlib, 201,3 ming oʻquvchi, 5 [[gimnaziya]]da 6,4 mingga yaqin oʻquvchi, 2 [[akademik litsey]]da 1040 oʻquvchi, 11 [[musiqa]] va 19 [[sport]] [[maktab]]ida 16795 oʻquvchi [[taʼlim]] oldi. Navoiy viloyatida 2 [[Oliy oʻquv yurtlari|oliy oʻquv yurti]] ([[Navoiy davlat pedagogika instituti]], [[Navoiy davlat konchilik instituti]]) bor. Bu [[oliy oʻquv yurtlari]]da 7,7 ming [[talaba]] taʼlim oladi ([[2003]]). [[Viloyat]] [[shahar]] va [[Tuman (maʼmuriy birlik)|tuman]]larida 1998—2003-yillarda 18 [[kollej]] va [[akademik litsey]]lar binolari ishga tushirildi. [[Viloyat]]da 23 [[kasb-hunar kolleji]]da 16,03 ming [[talaba]] oʻqiydi. Navoiy [[Oʻlkashunoslik muzeylari|oʻlkashunoslik muzeyi]], uning [[Qosim Shayx majmuasi]] [[filial]]i va [[viloyat]]dagi 7 ta boʻlimi, 253 jamoat [[kutubxona]]si (1893 ming nusxa asar), 105 dan ziyod [[klub]], 7 [[Madaniyat saroylari va uylari|madaniyat saroyi]], 429 badiiy havaskorlik [[jamoa]]lari bor. Navoiy viloyatida Yosh tomoshabinlar teatri faoliyat koʻrsatadi. Viloyatda 5 [[Madaniyat va istirohat bogʻlari|madaniyat va istirohat bogʻi]], koʻplab [[favvora]]li koʻkalamzor [[xiyobon]]lar mavjud. [[Zarafshon (shahar)|Zarafshon]] va [[Navoiy (shahar)|Navoiy]] shaharlarida mehnatkashlarning [[xordiq]] chiqarishi uchun sunʼiy [[koʻl]]lar barpo qilingan. Bir qancha [[Tuman (maʼmuriy birlik)|tuman]]larda [[bogʻ]]lar yaratilgan. [[Xalq]] [[Hunarmandchilik|hunarmandchiligi]] ham rivojlangan. == Sogʻliqni saqlash == Navoiy viloyatida 3223 oʻrinli (10 ming kishiga 45,3 oʻrin) 40 [[kasalxona]], 1567 [[vrach]], 7013 oʻrta maʼlumotli tibbiy xodim ishlab turibdi. 85 ayollar [[konsultatsiya]]si, 93 [[qishloq vrachlik punkti]], 116 [[feldsher-akusherlik punkti]], 16 [[qishloq uchastka kasalxonasi]] bor. 18 [[poliklinika]], 3 [[ambulatoriya]]da ixtisoslashtirilgan davolash [[markaz]]lari tashkil etilgan. [[Viloyat]]da 4 [[profilaktoriy]] [[faoliyat]] koʻrsatadi. 61 shifoxonada 2400 nafar shifokor ishlaydi, hamshiralar soni 8300 nafarni tashkil qiladi. == Sport == Navoiy viloyati sportchilari sportning koʻplab turlari boʻyicha nufuzli [[musobaqa]]larda ishtirok etmoqdalar ([[kurash]], [[voleybol]], [[futbol]], [[tennis]], [[boks]] va boshqalar). Viloyatdan sportning [[suzish]], nafis [[gimnastika]], [[ogʻir atletika]], [[armrestling]], [[pauerlifting]] turlari boʻyicha mamlakat va Osiyo chempionlari yetishib chiqqan. [[Markaziy stadion (Navoiy)|Markaziy stadion]], [[Tuman (maʼmuriy birlik)|tuman]]larda 13 ta [[stadion]], 14 ta [[suzish havzasi]], [[sport]] majmui, 190 ta sport zallari, 1287 ta sport maydonchalari, 18 ta [[tennis]] [[kort]]i mavjud. Navoiy viloyatida 19 ta [[bola]]lar va oʻsmirlar [[maktab]]ida 15 mingdan ziyod oʻquvchi [[taʼlim]] oladi, [[sport]] seksiyalariga 68 mingga yaqin yoshlar jalb etilgan (2003). == Adabiyoti == Navoiy zaminida qadimdan mashhur [[alloma]]lar, [[shoir]] va faylasuflar, [[adib]] va [[muhaddis]]lar, mohir [[xattot]] va [[tarjimon]]lar yashab oʻtgan. Karminiy taxallusi bilan [[ijod]] qilgan bir necha oʻnlab ijodkorlarning nomlari maʼlum. Shulardan Abu Abdulloh Muhammad ibn Zavʼ al-Karminiy, Abu Hamid Ahmad ibn Lays al-Karminiy ([[996-yil]] vafot etgan), Muntasir ibn Muhammad al-Karminiy va boshqa Imom Abu Abdulloh Muhammad ibn Zavʼ al-Karminiy [[Qurʼon]]ga [[tafsir]] bitishi bilan birga [[Arab tili|arab]], [[Fors tili|fors]] [[sheʼriyat]]i [[nazariya]]sini ishlab chiqqan, ilk marta [[Arab tili|arab]], [[Fors tili|fors]], [[Turk tili|turk]] [[maqol]]larini qiyosiy oʻrgangan. Najmiddin Abulvafo al-Boʻzjandiy ([[IX asr]]), [[Zabeho as-Samarqandiy]] ([[XVI asr]]) [[Karmana]]da tugʻilib boshqa [[shahar]]larda [[ijod]] etganlar. Shuningdek, [[shoir]]lar Shayx Pahlavon Muhammad Gʻolib ([[XVIII asr]]), Mavlono Dilkash Tanburiy (XIX-XX asr boshlari), Shayx Koʻriy Muhammad Hasan (1823 — 1921) va boshqa shu yurt farzandlaridir. [[XX asr]]da Navoiy viloyatidan chiqqan ijodkorlar [[Buxoro]], [[Samarqand]] va [[Toshkent]] [[shahar]]lari adabiy muhitida shakllandilar. [[Karmana]]lik [[shoir]] Saʼdulla Mahmudovning ilk [[kitob]]i [[1939-yil]]da nashr etilgan. Shundan keyin Dushan Fayziy, Toshpoʻlat Hamid, Yodgor Baxshi, Raybulla Salomov, keyinchalik Oydin Hojiyeva, Sulaymon Rahmon, Gʻaffor Hotamov, Hosiyat Bobomurodova, Odil Hotamov, Amir Poʻlkan oʻgʻli, Ashurali Joʻrayev, Marusa Hosilova, Nazira Yoʻldoshevalar [[adabiyot]] maydoniga kirib kelishdi. Faylasuf olim Naim Gʻoyibov [[Ahmad Donish]] [[meros]]idan „[[Navodir al-vaqoye]]ʼ“dan [[lavha]]lar tarjima qildi. 1990-yillar boshlaridan Aziz Saidov, Halima Ahmedova, Faxriddin Nizomov, Vafo Fayzullayev, Barno Eshpoʻlatov, Bektemir Pirnafasov, Surayyo Zoirova, Farhod Arziyev singari yosh shoirlar faol [[ijod]] qilmoqdalar. Ayni paytda [[Qozoq tili|qozoq]] va [[tojik tili]]da yozayotgan ijodkorlar safiga [[rus tili]]da asarlar yaratayotgan yosh [[adib]]lar ham qoʻshildi. Ibodulla Jahongirov [[Ozarbayjonlar|ozarbayjon]] [[yozuvchi]]si [[Anor (Anor Rzayev)|Anor]]ning „Oq koʻrfaz“ [[qissa]]sini tarjima qildi. Navoiy viloyatida [[Oʻzbekiston]] ijodiy uyushmalari ([[yozuvchi]]lar, [[rassom]]lar, [[meʼmor]]lar, [[jurnalist]]lar va boshqalar)ning [[viloyat]] tashkilotlari [[faoliyat]] koʻrsatmoqda. == Matbuoti, radio va televideniyesi == Navoiy viloyatida 2 [[gazeta]] („Doʻstlik bayrogʻi“, „Znamya drujbi“), 9 [[Tuman (maʼmuriy birlik)|tuman]] [[gazeta]]si, 1 [[shahar]] [[gazeta]]si chiqadi. Viloyatda, shuningdek, 22 [[tarmoq]] va [[tijorat]] [[gazeta]]si, 2 [[jurnal]] nashr etiladi. Navoiy viloyatida dastlabki [[radioeshittirish]]lar [[1982-yil]]da boshlangan. [[1982-yil]]dan [[viloyat]]da [[telestudiya]] tashkil etilib, tele[[koʻrsatuv]]lar berila boshladi. [[Viloyat]]da shuningdek, „Qizilqum“ ([[2002-yil]]dan) nodavlat [[telekanal]]i [[koʻrsatuv]]lar olib boradi. == Meʼmoriy yodgorliklar == Navoiy viloyatida qadimgi davr, ilk va [[oʻrta asr]]larda qurilgan 10 dan ziyod meʼmoriy [[yodgorlik]]lar bor. Shulardan qadimgi [[Karmana (maʼnolari)|Karmana]]dagi [[Mir Said Bahrom maqbarasi|Mirsaid Bahrom maqbarasi]] ([[XI asr]]), [[Qosim Shayx majmuasi|Qosim Shayx meʼmoriy majmuasi]] ([[XVI asr]]), [[Katta Gumbaz masjidi]] (XVII-XVIII asrlar), [[Qiziltepa tumani]] Vangʻozi qishlogʻidagi [[Toshmasjid majmuasi|Toshmasjid]] (XVI-XIX asrlar), [[Nurota tumani]]dagi [[Abdullaxon bandi]] (<nowiki>XVI</nowiki> asr), Buxoro — Navoiy yoʻlidagi [[Raboti Malik]] [[karvonsaroy]] va sardobasi ([[XI asr]]) mashhur. [[Viloyat]]da 30 ga yaqin [[arxeologiya yodgorliklari]] mavjud. Ayniqsa, [[Navbahor tumani]] [[Uchtut (qishloq)|Uchtut qishlogʻi]]dagi [[shaxta]] (neolit davri), [[Nurota tumani]] hududidagi Qoratogʻda oʻyib yozilgan [[qoyatosh yozuvlari]] ([[Mil. av. III asr|miloddan avvalgi III asr]]) va boshqa tarixchilar diqqatidadir<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>. == Iqtisodiyoti == Navoiy viloyati ahamiyatli tabiiy [[resurslar|zaxiralar]]ga, shu jumladan, [[Tabiiy gazlar|tabiiy gaz]], [[neft]], [[Rangli metallar|rangli metall]] va [[Qurilish|qurlish]] uchun [[xom ashyo]] mahsulotlariga boy viloyat sanaladi. [[Viloyat]] [[iqtisodiyot]]ining asosiy tuzulishi yirik [[konchilik]], [[metallurgiya]] va kimyoviy sanoat majmualardan tuzulgan. Navoiy viloyatida yerlashgan [http://www.ngmk.uz/uz/main.htm Navoiy kon-metallurgiya kombinati] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20080601034225/http://www.ngmk.uz/uz/main.htm |date=2008-06-01 }} (NKMK) [[dunyo]]da eng sof [[oltin]] ishlab chiqaruvchilardan biridir. [[Viloyat]]da, shuningdek, [[sement]] [[zavod]]i, [[kimyo]] majmusi va bir qator yirik [[sanoat]] [[zavod]]lari [[faoliyat]] koʻrsatmoqda. [[Qishloq xoʻjaligi]]ning asosiy [[mahsulot]]lari bu [[paxta]] va [[Qorakoʻl qoʻy zoti|qorakoʻl qoʻy]] [[mahsulot]]laridir. Agar kerakli [[sugʻorish]] [[manbalar]]i topilib yoʻlga qoʻyilsa, unda viloyat [[hudud]]idagi yerlarning 90% ida unumlilik quvvatiga ega boʻlinadi. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == • [http://www.navoi.uz/ Rasmiy Vebsayt]<br /> • [http://www.region.uz/index.cgi?lan=u&region=7 Region.uz-Navoiy] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20071022014034/http://region.uz/index.cgi?lan=u&region=7 |date=22-oktabr 2007-yil }}<br /> • [http://navoiakm.cc.uz/index.php?option=com_content&task=view&id=42&Itemid=9 Navoiy Viloyat Kutubxonasi]{{oʻlikhavola|date=2021-yil fevral |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br /> • [http://www.nav.uz/ Navoiy viloyati sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20171027071016/http://nav.uz/ |date=27-oktabr 2017-yil }} {{Oʻzbekiston}} {{Navoiy viloyati}} {{OʻzME}} [[Turkum:Alisher Navoiy sharafiga nomlangan joylar]] [[Turkum:Navoiy viloyati| ]] [[Turkum:Oʻzbekiston viloyatlari]] 1lctt0iyscus7gda5qgkn531luiyisc 0 2280 6221349 6134915 2026-07-31T13:56:09Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221349 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Mannheim | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = | jadvalda tuman = | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = Wappen Mannheim.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 49 | lat_min = 29 | lat_sec = 1 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 27 | lon_sec = 47 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = 276 | mintaqa xaritasi oʻlchami = 276 | tuman xaritasi oʻlchami = 276 | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = Oberburgomistr | rahbar = Peter Kurz | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 144,96 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 97 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 313 174 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 0621 | pochta indeksi = 68159-68309 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = MA | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 2 22 000 | Commons turkumi = | sayt = http://www.mannheim.de/ | sayt tili = de }} <!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi --> '''Mangeym''', Manxaym — Germaniyadagi shahar, Baden-Vyurtemberg yerida. Aholisi 308,9 ming kishi (1998). Lyudvigsxafen shahri bilan birga sanoat aglomeratsiyasini tashkil etadi. Nekkar daryosi Reyn daryosiga quy-ilish joyidagi port. Mashinasozlik (stanoksozlik va avtomobilsozlik, qishloq xoʻjaligi mashinalari, elektrotexnika), kimyo, toʻqimachilik, qogʻoz, neftni qayta ishlash, oziq-ovqat sanoati korxonalari mavjud. Rangli metallurgiya rivojlangan. Metalldan quyma buyumlar, poʻlat konstruksiyalar ishlab chiqariladi. Un-t, muzeylar (Kunstxalle, Reys) bor. Shahar qoʻlyozmalarda ilk bor 766 yildan tilga olingan. 1607-yildan shahar maqomini olgan. <nowiki>XVIII</nowiki> asrga oid meʼmoriy yodgorliklar saqlangan.<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref> <!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn oxiri --> '''Mannheim''' [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar Maydoni — 144,96&nbsp;km². 313 174 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Germaniyaning [[sanoat]]i koʻp boʻlgan shaharlaridan biri. [[Ludwigshafen]] va [[Heidelberg]]ga yaqin. Bu yerda [[Berlin]]dagi kabi [[turklar]] koʻp yashaydilar. * Hoqon Chalhonoʻgʻli ([[:en:Hakan Çalhanoğlu]]) Germaniya va Turkiya futbol oyinchisi va Bayer 04 klubi yarim himoyachisi. == Geografiyasi == === Hududi === Mannheimning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{OʻzME}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Mannheim}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharlari]] {{germany-geo-stub}} mw2uf4n93urguxq4px8xhkm3ynppjcb 4 2552 6221173 6220389 2026-07-31T12:01:49Z Jembot 17813 Bot: Maʼlumotlar yangilandi 6221173 wikitext text/x-wiki {{/begin|200}} |- | 1 || [[User:ShohjahonSobirov|ShohjahonSobirov]] || [[Special:Contributions/ShohjahonSobirov|{{formatnum:201172}}]] || {{Permissions|ShohjahonSobirov}} |- | 2 || [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|Abdufattohov Ibrohimjon]] || [[Special:Contributions/Abdufattohov Ibrohimjon|{{formatnum:192797}}]] || {{Permissions|Abdufattohov Ibrohimjon}} |- | 3 || [[User:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:166848}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}} |- | 4 || [[User:AnvarxonM|AnvarxonM]] || [[Special:Contributions/AnvarxonM|{{formatnum:77156}}]] || {{Permissions|AnvarxonM}} |- | 5 || [[User:Malikxan|Malikxan]] || [[Special:Contributions/Malikxan|{{formatnum:69969}}]] || {{Permissions|Malikxan}} |- | 6 || [[User:PlanespotterA320|PlanespotterA320]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:66045}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}} |- | 7 || [[User:Kagansky|Kagansky]] || [[Special:Contributions/Kagansky|{{formatnum:53594}}]] || {{Permissions|Kagansky}} |- | 8 || [[User:Janob Mirzaolim|Janob Mirzaolim]] || [[Special:Contributions/Janob Mirzaolim|{{formatnum:48877}}]] || {{Permissions|Janob Mirzaolim}} |- | 9 || [[User:Umarxon III|Umarxon III]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:40468}}]] || {{Permissions|Umarxon III}} |- | 10 || [[User:Bekipediya|Bekipediya]] || [[Special:Contributions/Bekipediya|{{formatnum:37867}}]] || {{Permissions|Bekipediya}} |- | 11 || [[User:Nataev|Nataev]] || [[Special:Contributions/Nataev|{{formatnum:33715}}]] || {{Permissions|Nataev}} |- | 12 || [[User:Panpanchik|Panpanchik]] || [[Special:Contributions/Panpanchik|{{formatnum:31969}}]] || {{Permissions|Panpanchik}} |- | 13 || [[User:Ahror Akramovich|Ahror Akramovich]] || [[Special:Contributions/Ahror Akramovich|{{formatnum:30105}}]] || {{Permissions|Ahror Akramovich}} |- | 14 || [[User:Muzaffar Murodovich|Muzaffar Murodovich]] || [[Special:Contributions/Muzaffar Murodovich|{{formatnum:25516}}]] || {{Permissions|Muzaffar Murodovich}} |- | 15 || [[User:Albatros777|Albatros777]] || [[Special:Contributions/Albatros777|{{formatnum:22562}}]] || {{Permissions|Albatros777}} |- | 16 || [[User:Salazarov|Salazarov]] || [[Special:Contributions/Salazarov|{{formatnum:22201}}]] || {{Permissions|Salazarov}} |- | 17 || [[User:Diwikiped|Diwikiped]] || [[Special:Contributions/Diwikiped|{{formatnum:20041}}]] || {{Permissions|Diwikiped}} |- | 18 || [[User:Laziz Baxtiyorov|Laziz Baxtiyorov]] || [[Special:Contributions/Laziz Baxtiyorov|{{formatnum:19886}}]] || {{Permissions|Laziz Baxtiyorov}} |- | 19 || [[User:Mrshaxas|Mrshaxas]] || [[Special:Contributions/Mrshaxas|{{formatnum:19859}}]] || {{Permissions|Mrshaxas}} |- | 20 || [[User:Humoyun Qodirov|Humoyun Qodirov]] || [[Special:Contributions/Humoyun Qodirov|{{formatnum:19063}}]] || {{Permissions|Humoyun Qodirov}} |- | 21 || [[User:Abdulla|Abdulla]] || [[Special:Contributions/Abdulla|{{formatnum:19014}}]] || {{Permissions|Abdulla}} |- | 22 || [[User:Artemev Nikolay|Artemev Nikolay]] || [[Special:Contributions/Artemev Nikolay|{{formatnum:18888}}]] || {{Permissions|Artemev Nikolay}} |- | 23 || [[User:Alpasli|Alpasli]] || [[Special:Contributions/Alpasli|{{formatnum:18820}}]] || {{Permissions|Alpasli}} |- | 24 || [[User:Vikichizar|Vikichizar]] || [[Special:Contributions/Vikichizar|{{formatnum:18062}}]] || {{Permissions|Vikichizar}} |- | 25 || [[User:Shahriyorxon|Shahriyorxon]] || [[Special:Contributions/Shahriyorxon|{{formatnum:16637}}]] || {{Permissions|Shahriyorxon}} |- | 26 || [[User:Oblakulova|Oblakulova]] || [[Special:Contributions/Oblakulova|{{formatnum:16395}}]] || {{Permissions|Oblakulova}} |- | 27 || [[User:Husniddin Rasulov|Husniddin Rasulov]] || [[Special:Contributions/Husniddin Rasulov|{{formatnum:15775}}]] || {{Permissions|Husniddin Rasulov}} |- | 28 || [[User:Muxriddin Azimov|Muxriddin Azimov]] || [[Special:Contributions/Muxriddin Azimov|{{formatnum:14702}}]] || {{Permissions|Muxriddin Azimov}} |- | 29 || [[User:Ikromova Guli|Ikromova Guli]] || [[Special:Contributions/Ikromova Guli|{{formatnum:14521}}]] || {{Permissions|Ikromova Guli}} |- | 30 || [[User:Tewayev|Tewayev]] || [[Special:Contributions/Tewayev|{{formatnum:13931}}]] || {{Permissions|Tewayev}} |- | 31 || [[User:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] || [[Special:Contributions/Mirishkorlik|{{formatnum:12549}}]] || {{Permissions|Mirishkorlik}} |- | 32 || [[User:Jamshid Nurkulov|Jamshid Nurkulov]] || [[Special:Contributions/Jamshid Nurkulov|{{formatnum:12540}}]] || {{Permissions|Jamshid Nurkulov}} |- | 33 || [[User:Xumoshox Ismoilova|Xumoshox Ismoilova]] || [[Special:Contributions/Xumoshox Ismoilova|{{formatnum:12091}}]] || {{Permissions|Xumoshox Ismoilova}} |- | 34 || [[User:Amir.Temur|Amir.Temur]] || [[Special:Contributions/Amir.Temur|{{formatnum:12062}}]] || {{Permissions|Amir.Temur}} |- | 35 || [[User:ShHamrayev|ShHamrayev]] || [[Special:Contributions/ShHamrayev|{{formatnum:11755}}]] || {{Permissions|ShHamrayev}} |- | 36 || [[User:SemWikipediya|SemWikipediya]] || [[Special:Contributions/SemWikipediya|{{formatnum:11008}}]] || {{Permissions|SemWikipediya}} |- | 37 || [[User:7Devona|7Devona]] || [[Special:Contributions/7Devona|{{formatnum:10601}}]] || {{Permissions|7Devona}} |- | 38 || [[User:Komilkhuja|Komilkhuja]] || [[Special:Contributions/Komilkhuja|{{formatnum:10477}}]] || {{Permissions|Komilkhuja}} |- | 39 || [[User:Usmonov Gayrat|Usmonov Gayrat]] || [[Special:Contributions/Usmonov Gayrat|{{formatnum:10331}}]] || {{Permissions|Usmonov Gayrat}} |- | 40 || [[User:Finikchik|Finikchik]] || [[Special:Contributions/Finikchik|{{formatnum:10292}}]] || {{Permissions|Finikchik}} |- | 41 || [[User:Uzgen|Uzgen]] || [[Special:Contributions/Uzgen|{{formatnum:9648}}]] || {{Permissions|Uzgen}} |- | 42 || [[User:Axadjon1|Axadjon1]] || [[Special:Contributions/Axadjon1|{{formatnum:9551}}]] || {{Permissions|Axadjon1}} |- | 43 || [[User:Murodovazizmurod|Murodovazizmurod]] || [[Special:Contributions/Murodovazizmurod|{{formatnum:9320}}]] || {{Permissions|Murodovazizmurod}} |- | 44 || [[User:Casual|Casual]] || [[Special:Contributions/Casual|{{formatnum:9048}}]] || {{Permissions|Casual}} |- | 45 || [[User:Sitora Oblakulova|Sitora Oblakulova]] || [[Special:Contributions/Sitora Oblakulova|{{formatnum:9019}}]] || {{Permissions|Sitora Oblakulova}} |- | 46 || [[User:Creobek|Creobek]] || [[Special:Contributions/Creobek|{{formatnum:8866}}]] || {{Permissions|Creobek}} |- | 47 || [[User:MirfayzbekAbdullayev|MirfayzbekAbdullayev]] || [[Special:Contributions/MirfayzbekAbdullayev|{{formatnum:8863}}]] || {{Permissions|MirfayzbekAbdullayev}} |- | 48 || [[User:Rtfroot|Rtfroot]] || [[Special:Contributions/Rtfroot|{{formatnum:8817}}]] || {{Permissions|Rtfroot}} |- | 49 || [[User:Visola Tangirova|Visola Tangirova]] || [[Special:Contributions/Visola Tangirova|{{formatnum:8774}}]] || {{Permissions|Visola Tangirova}} |- | 50 || [[User:Javoxir Yorqulov|Javoxir Yorqulov]] || [[Special:Contributions/Javoxir Yorqulov|{{formatnum:8746}}]] || {{Permissions|Javoxir Yorqulov}} |- | 51 || [[User:FreetimeeditorII|FreetimeeditorII]] || [[Special:Contributions/FreetimeeditorII|{{formatnum:8511}}]] || {{Permissions|FreetimeeditorII}} |- | 52 || [[User:Xusinboy Bekchanov|Xusinboy Bekchanov]] || [[Special:Contributions/Xusinboy Bekchanov|{{formatnum:8322}}]] || {{Permissions|Xusinboy Bekchanov}} |- | 53 || [[User:Azizxon Muzaffarov|Azizxon Muzaffarov]] || [[Special:Contributions/Azizxon Muzaffarov|{{formatnum:8125}}]] || {{Permissions|Azizxon Muzaffarov}} |- | 54 || [[User:Hasan Xamidovich|Hasan Xamidovich]] || [[Special:Contributions/Hasan Xamidovich|{{formatnum:8083}}]] || {{Permissions|Hasan Xamidovich}} |- | 55 || [[User:KWiki78|KWiki78]] || [[Special:Contributions/KWiki78|{{formatnum:8059}}]] || {{Permissions|KWiki78}} |- | 56 || [[User:OneAzimov|OneAzimov]] || [[Special:Contributions/OneAzimov|{{formatnum:7836}}]] || {{Permissions|OneAzimov}} |- | 57 || [[User:Anjaniy|Anjaniy]] || [[Special:Contributions/Anjaniy|{{formatnum:7763}}]] || {{Permissions|Anjaniy}} |- | 58 || [[User:Boboyev1996|Boboyev1996]] || [[Special:Contributions/Boboyev1996|{{formatnum:7737}}]] || {{Permissions|Boboyev1996}} |- | 59 || [[User:Nataeva|Nataeva]] || [[Special:Contributions/Nataeva|{{formatnum:7660}}]] || {{Permissions|Nataeva}} |- | 60 || [[User:Boburjon Xidirov|Boburjon Xidirov]] || [[Special:Contributions/Boburjon Xidirov|{{formatnum:7544}}]] || {{Permissions|Boburjon Xidirov}} |- | 61 || [[User:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] || [[Special:Contributions/TheNomadEditor|{{formatnum:7420}}]] || {{Permissions|TheNomadEditor}} |- | 62 || [[User:Akobir abdimuminov|Akobir abdimuminov]] || [[Special:Contributions/Akobir abdimuminov|{{formatnum:7292}}]] || {{Permissions|Akobir abdimuminov}} |- | 63 || [[User:Olimidono|Olimidono]] || [[Special:Contributions/Olimidono|{{formatnum:7176}}]] || {{Permissions|Olimidono}} |- | 64 || [[User:Olaf Studt|Olaf Studt]] || [[Special:Contributions/Olaf Studt|{{formatnum:7027}}]] || {{Permissions|Olaf Studt}} |- | 65 || [[User:FarhodShaymanov|FarhodShaymanov]] || [[Special:Contributions/FarhodShaymanov|{{formatnum:6586}}]] || {{Permissions|FarhodShaymanov}} |- | 66 || [[User:FaridShavkatullayev|FaridShavkatullayev]] || [[Special:Contributions/FaridShavkatullayev|{{formatnum:6532}}]] || {{Permissions|FaridShavkatullayev}} |- | 67 || [[User:Wikivikipediya|Wikivikipediya]] || [[Special:Contributions/Wikivikipediya|{{formatnum:6519}}]] || {{Permissions|Wikivikipediya}} |- | 68 || [[User:AnnaDelvey|AnnaDelvey]] || [[Special:Contributions/AnnaDelvey|{{formatnum:6514}}]] || {{Permissions|AnnaDelvey}} |- | 69 || [[User:Odilbek Irisqulov|Odilbek Irisqulov]] || [[Special:Contributions/Odilbek Irisqulov|{{formatnum:6505}}]] || {{Permissions|Odilbek Irisqulov}} |- | 70 || [[User:Khronos13|Khronos13]] || [[Special:Contributions/Khronos13|{{formatnum:6451}}]] || {{Permissions|Khronos13}} |- | 71 || [[User:MrKrasav4ik|MrKrasav4ik]] || [[Special:Contributions/MrKrasav4ik|{{formatnum:6377}}]] || {{Permissions|MrKrasav4ik}} |- | 72 || [[User:TimmyvikipediyWiki|TimmyvikipediyWiki]] || [[Special:Contributions/TimmyvikipediyWiki|{{formatnum:6360}}]] || {{Permissions|TimmyvikipediyWiki}} |- | 73 || [[User:MrshaxasBot|MrshaxasBot]] || [[Special:Contributions/MrshaxasBot|{{formatnum:6288}}]] || {{Permissions|MrshaxasBot}} |- | 74 || [[User:Miss Kamola|Miss Kamola]] || [[Special:Contributions/Miss Kamola|{{formatnum:6253}}]] || {{Permissions|Miss Kamola}} |- | 75 || [[User:Omensweans|Omensweans]] || [[Special:Contributions/Omensweans|{{formatnum:6243}}]] || {{Permissions|Omensweans}} |- | 76 || [[User:Khasan azim1|Khasan azim1]] || [[Special:Contributions/Khasan azim1|{{formatnum:6138}}]] || {{Permissions|Khasan azim1}} |- | 77 || [[User:Muhammadjon1510|Muhammadjon1510]] || [[Special:Contributions/Muhammadjon1510|{{formatnum:6119}}]] || {{Permissions|Muhammadjon1510}} |- | 78 || [[User:Farrukh Askaraliev|Farrukh Askaraliev]] || [[Special:Contributions/Farrukh Askaraliev|{{formatnum:6001}}]] || {{Permissions|Farrukh Askaraliev}} |- | 79 || [[User:Xoqoni Said|Xoqoni Said]] || [[Special:Contributions/Xoqoni Said|{{formatnum:5962}}]] || {{Permissions|Xoqoni Said}} |- | 80 || [[User:Wikisurgery94|Wikisurgery94]] || [[Special:Contributions/Wikisurgery94|{{formatnum:5813}}]] || {{Permissions|Wikisurgery94}} |- | 81 || [[User:Umid1108|Umid1108]] || [[Special:Contributions/Umid1108|{{formatnum:5705}}]] || {{Permissions|Umid1108}} |- | 82 || [[User:Tilkobles|Tilkobles]] || [[Special:Contributions/Tilkobles|{{formatnum:5669}}]] || {{Permissions|Tilkobles}} |- | 83 || [[User:Lazizbek95|Lazizbek95]] || [[Special:Contributions/Lazizbek95|{{formatnum:5627}}]] || {{Permissions|Lazizbek95}} |- | 84 || [[User:Xolnazarov Sarvar|Xolnazarov Sarvar]] || [[Special:Contributions/Xolnazarov Sarvar|{{formatnum:5416}}]] || {{Permissions|Xolnazarov Sarvar}} |- | 85 || [[User:Dieri007|Dieri007]] || [[Special:Contributions/Dieri007|{{formatnum:5184}}]] || {{Permissions|Dieri007}} |- | 86 || [[User:Masofa321|Masofa321]] || [[Special:Contributions/Masofa321|{{formatnum:5113}}]] || {{Permissions|Masofa321}} |- | 87 || [[User:Lutfulloh7|Lutfulloh7]] || [[Special:Contributions/Lutfulloh7|{{formatnum:5102}}]] || {{Permissions|Lutfulloh7}} |- | 88 || [[User:Yangilik 3|Yangilik 3]] || [[Special:Contributions/Yangilik 3|{{formatnum:5053}}]] || {{Permissions|Yangilik 3}} |- | 89 || [[User:MinaUktamova|MinaUktamova]] || [[Special:Contributions/MinaUktamova|{{formatnum:5042}}]] || {{Permissions|MinaUktamova}} |- | 90 || [[User:Mahirema|Mahirema]] || [[Special:Contributions/Mahirema|{{formatnum:4959}}]] || {{Permissions|Mahirema}} |- | 91 || [[User:Nafosatxon Otabekovna|Nafosatxon Otabekovna]] || [[Special:Contributions/Nafosatxon Otabekovna|{{formatnum:4792}}]] || {{Permissions|Nafosatxon Otabekovna}} |- | 92 || [[User:Sakinabonu|Sakinabonu]] || [[Special:Contributions/Sakinabonu|{{formatnum:4747}}]] || {{Permissions|Sakinabonu}} |- | 93 || [[User:Gaffarov737|Gaffarov737]] || [[Special:Contributions/Gaffarov737|{{formatnum:4742}}]] || {{Permissions|Gaffarov737}} |- | 94 || [[User:Ravshanbek Tohirov|Ravshanbek Tohirov]] || [[Special:Contributions/Ravshanbek Tohirov|{{formatnum:4678}}]] || {{Permissions|Ravshanbek Tohirov}} |- | 95 || [[User:Optima D|Optima D]] || [[Special:Contributions/Optima D|{{formatnum:4659}}]] || {{Permissions|Optima D}} |- | 96 || [[User:Brainbox 8|Brainbox 8]] || [[Special:Contributions/Brainbox 8|{{formatnum:4635}}]] || {{Permissions|Brainbox 8}} |- | 97 || [[User:Bakhrieva 03|Bakhrieva 03]] || [[Special:Contributions/Bakhrieva 03|{{formatnum:4543}}]] || {{Permissions|Bakhrieva 03}} |- | 98 || [[User:Divergent08|Divergent08]] || [[Special:Contributions/Divergent08|{{formatnum:4494}}]] || {{Permissions|Divergent08}} |- | 99 || [[User:Diloromkhan|Diloromkhan]] || [[Special:Contributions/Diloromkhan|{{formatnum:4478}}]] || {{Permissions|Diloromkhan}} |- | 100 || [[User:Wiki7pedia89|Wiki7pedia89]] || [[Special:Contributions/Wiki7pedia89|{{formatnum:4478}}]] || {{Permissions|Wiki7pedia89}} |- | 101 || [[User:Asadbek Bekmirzayev1|Asadbek Bekmirzayev1]] || [[Special:Contributions/Asadbek Bekmirzayev1|{{formatnum:4156}}]] || {{Permissions|Asadbek Bekmirzayev1}} |- | 102 || [[User:Translate1|Translate1]] || [[Special:Contributions/Translate1|{{formatnum:4091}}]] || {{Permissions|Translate1}} |- | 103 || [[User:Ximik1991|Ximik1991]] || [[Special:Contributions/Ximik1991|{{formatnum:4088}}]] || {{Permissions|Ximik1991}} |- | 104 || [[User:Furqatlik|Furqatlik]] || [[Special:Contributions/Furqatlik|{{formatnum:4027}}]] || {{Permissions|Furqatlik}} |- | 105 || [[User:Melegim0820|Melegim0820]] || [[Special:Contributions/Melegim0820|{{formatnum:3974}}]] || {{Permissions|Melegim0820}} |- | 106 || [[User:DONABDU2003|DONABDU2003]] || [[Special:Contributions/DONABDU2003|{{formatnum:3845}}]] || {{Permissions|DONABDU2003}} |- | 107 || [[User:Delecta55|Delecta55]] || [[Special:Contributions/Delecta55|{{formatnum:3811}}]] || {{Permissions|Delecta55}} |- | 108 || [[User:XayrinisoJorayeva|XayrinisoJorayeva]] || [[Special:Contributions/XayrinisoJorayeva|{{formatnum:3785}}]] || {{Permissions|XayrinisoJorayeva}} |- | 109 || [[User:Sociologist|Sociologist]] || [[Special:Contributions/Sociologist|{{formatnum:3776}}]] || {{Permissions|Sociologist}} |- | 110 || [[User:Azizbek Karimov|Azizbek Karimov]] || [[Special:Contributions/Azizbek Karimov|{{formatnum:3764}}]] || {{Permissions|Azizbek Karimov}} |- | 111 || [[User:Abilqosimova|Abilqosimova]] || [[Special:Contributions/Abilqosimova|{{formatnum:3742}}]] || {{Permissions|Abilqosimova}} |- | 112 || [[User:Lillimor|Lillimor]] || [[Special:Contributions/Lillimor|{{formatnum:3719}}]] || {{Permissions|Lillimor}} |- | 113 || [[User:Wknewpages|Wknewpages]] || [[Special:Contributions/Wknewpages|{{formatnum:3652}}]] || {{Permissions|Wknewpages}} |- | 114 || [[User:Wentra30|Wentra30]] || [[Special:Contributions/Wentra30|{{formatnum:3609}}]] || {{Permissions|Wentra30}} |- | 115 || [[User:Uzbekistan PFL|Uzbekistan PFL]] || [[Special:Contributions/Uzbekistan PFL|{{formatnum:3558}}]] || {{Permissions|Uzbekistan PFL}} |- | 116 || [[User:Sherzod11W|Sherzod11W]] || [[Special:Contributions/Sherzod11W|{{formatnum:3553}}]] || {{Permissions|Sherzod11W}} |- | 117 || [[User:Akhrarova Ezoza|Akhrarova Ezoza]] || [[Special:Contributions/Akhrarova Ezoza|{{formatnum:3513}}]] || {{Permissions|Akhrarova Ezoza}} |- | 118 || [[User:ABDULLOCH A|ABDULLOCH A]] || [[Special:Contributions/ABDULLOCH A|{{formatnum:3510}}]] || {{Permissions|ABDULLOCH A}} |- | 119 || [[User:Bakhtiyarovna|Bakhtiyarovna]] || [[Special:Contributions/Bakhtiyarovna|{{formatnum:3498}}]] || {{Permissions|Bakhtiyarovna}} |- | 120 || [[User:Oqsaqol|Oqsaqol]] || [[Special:Contributions/Oqsaqol|{{formatnum:3483}}]] || {{Permissions|Oqsaqol}} |- | 121 || [[User:Anvarkhoja|Anvarkhoja]] || [[Special:Contributions/Anvarkhoja|{{formatnum:3352}}]] || {{Permissions|Anvarkhoja}} |- | 122 || [[User:Panda D|Panda D]] || [[Special:Contributions/Panda D|{{formatnum:3294}}]] || {{Permissions|Panda D}} |- | 123 || [[User:AdAstraUz|AdAstraUz]] || [[Special:Contributions/AdAstraUz|{{formatnum:3245}}]] || {{Permissions|AdAstraUz}} |- | 124 || [[User:Hilola Jurakulova|Hilola Jurakulova]] || [[Special:Contributions/Hilola Jurakulova|{{formatnum:3222}}]] || {{Permissions|Hilola Jurakulova}} |- | 125 || [[User:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] || [[Special:Contributions/Doniyor Yóldoshev|{{formatnum:3207}}]] || {{Permissions|Doniyor Yóldoshev}} |- | 126 || [[User:Muhammad Abul-Futooh|Muhammad Abul-Futooh]] || [[Special:Contributions/Muhammad Abul-Futooh|{{formatnum:3206}}]] || {{Permissions|Muhammad Abul-Futooh}} |- | 127 || [[User:Farhodovna 074|Farhodovna 074]] || [[Special:Contributions/Farhodovna 074|{{formatnum:3198}}]] || {{Permissions|Farhodovna 074}} |- | 128 || [[User:Konstanta0013|Konstanta0013]] || [[Special:Contributions/Konstanta0013|{{formatnum:3156}}]] || {{Permissions|Konstanta0013}} |- | 129 || [[User:Yangilik 2|Yangilik 2]] || [[Special:Contributions/Yangilik 2|{{formatnum:3125}}]] || {{Permissions|Yangilik 2}} |- | 130 || [[User:Komronbek Abdulboriyev|Komronbek Abdulboriyev]] || [[Special:Contributions/Komronbek Abdulboriyev|{{formatnum:3075}}]] || {{Permissions|Komronbek Abdulboriyev}} |- | 131 || [[User:Ergashev Akobir|Ergashev Akobir]] || [[Special:Contributions/Ergashev Akobir|{{formatnum:3071}}]] || {{Permissions|Ergashev Akobir}} |- | 132 || [[User:Maysi tod|Maysi tod]] || [[Special:Contributions/Maysi tod|{{formatnum:3022}}]] || {{Permissions|Maysi tod}} |- | 133 || [[User:Akhemen|Akhemen]] || [[Special:Contributions/Akhemen|{{formatnum:3022}}]] || {{Permissions|Akhemen}} |- | 134 || [[User:Minor16|Minor16]] || [[Special:Contributions/Minor16|{{formatnum:3006}}]] || {{Permissions|Minor16}} |- | 135 || [[User:Rajabova Jasmina|Rajabova Jasmina]] || [[Special:Contributions/Rajabova Jasmina|{{formatnum:2952}}]] || {{Permissions|Rajabova Jasmina}} |- | 136 || [[User:BaxtiyJahon|BaxtiyJahon]] || [[Special:Contributions/BaxtiyJahon|{{formatnum:2949}}]] || {{Permissions|BaxtiyJahon}} |- | 137 || [[User:SardorAblokulov|SardorAblokulov]] || [[Special:Contributions/SardorAblokulov|{{formatnum:2930}}]] || {{Permissions|SardorAblokulov}} |- | 138 || [[User:Alibek Attamonov|Alibek Attamonov]] || [[Special:Contributions/Alibek Attamonov|{{formatnum:2919}}]] || {{Permissions|Alibek Attamonov}} |- | 139 || [[User:Akobirolmasov diplomat|Akobirolmasov diplomat]] || [[Special:Contributions/Akobirolmasov diplomat|{{formatnum:2885}}]] || {{Permissions|Akobirolmasov diplomat}} |- | 140 || [[User:BilimNuri|BilimNuri]] || [[Special:Contributions/BilimNuri|{{formatnum:2865}}]] || {{Permissions|BilimNuri}} |- | 141 || [[User:Bobonorova Hulkar|Bobonorova Hulkar]] || [[Special:Contributions/Bobonorova Hulkar|{{formatnum:2861}}]] || {{Permissions|Bobonorova Hulkar}} |- | 142 || [[User:Speedbowl|Speedbowl]] || [[Special:Contributions/Speedbowl|{{formatnum:2779}}]] || {{Permissions|Speedbowl}} |- | 143 || [[User:Lochinovamarjona|Lochinovamarjona]] || [[Special:Contributions/Lochinovamarjona|{{formatnum:2723}}]] || {{Permissions|Lochinovamarjona}} |- | 144 || [[User:RedaktorWiki|RedaktorWiki]] || [[Special:Contributions/RedaktorWiki|{{formatnum:2716}}]] || {{Permissions|RedaktorWiki}} |- | 145 || [[User:Gulyora Jamolova|Gulyora Jamolova]] || [[Special:Contributions/Gulyora Jamolova|{{formatnum:2660}}]] || {{Permissions|Gulyora Jamolova}} |- | 146 || [[User:Scientific Research Journal1|Scientific Research Journal1]] || [[Special:Contributions/Scientific Research Journal1|{{formatnum:2657}}]] || {{Permissions|Scientific Research Journal1}} |- | 147 || [[User:Kunduziy|Kunduziy]] || [[Special:Contributions/Kunduziy|{{formatnum:2618}}]] || {{Permissions|Kunduziy}} |- | 148 || [[User:Anakin F|Anakin F]] || [[Special:Contributions/Anakin F|{{formatnum:2618}}]] || {{Permissions|Anakin F}} |- | 149 || [[User:Khorazmiy|Khorazmiy]] || [[Special:Contributions/Khorazmiy|{{formatnum:2585}}]] || {{Permissions|Khorazmiy}} |- | 150 || [[User:Omonovas|Omonovas]] || [[Special:Contributions/Omonovas|{{formatnum:2585}}]] || {{Permissions|Omonovas}} |- | 151 || [[User:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]] || [[Special:Contributions/Divandagi ekspert|{{formatnum:2564}}]] || {{Permissions|Divandagi ekspert}} |- | 152 || [[User:S(uz)ak|S(uz)ak]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:2552}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}} |- | 153 || [[User:Xasanboy off|Xasanboy off]] || [[Special:Contributions/Xasanboy off|{{formatnum:2530}}]] || {{Permissions|Xasanboy off}} |- | 154 || [[User:Wikitolog|Wikitolog]] || [[Special:Contributions/Wikitolog|{{formatnum:2510}}]] || {{Permissions|Wikitolog}} |- | 155 || [[User:Divergent02|Divergent02]] || [[Special:Contributions/Divergent02|{{formatnum:2501}}]] || {{Permissions|Divergent02}} |- | 156 || [[User:Zuxra.bmr|Zuxra.bmr]] || [[Special:Contributions/Zuxra.bmr|{{formatnum:2478}}]] || {{Permissions|Zuxra.bmr}} |- | 157 || [[User:Gibranist|Gibranist]] || [[Special:Contributions/Gibranist|{{formatnum:2458}}]] || {{Permissions|Gibranist}} |- | 158 || [[User:Gulsanam Jahongirovna|Gulsanam Jahongirovna]] || [[Special:Contributions/Gulsanam Jahongirovna|{{formatnum:2448}}]] || {{Permissions|Gulsanam Jahongirovna}} |- | 159 || [[User:SIisj|SIisj]] || [[Special:Contributions/SIisj|{{formatnum:2430}}]] || {{Permissions|SIisj}} |- | 160 || [[User:Bekzod dentistArzt|Bekzod dentistArzt]] || [[Special:Contributions/Bekzod dentistArzt|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Bekzod dentistArzt}} |- | 161 || [[User:Amefuri2019|Amefuri2019]] || [[Special:Contributions/Amefuri2019|{{formatnum:2411}}]] || {{Permissions|Amefuri2019}} |- | 162 || [[User:Behruznurullayevv|Behruznurullayevv]] || [[Special:Contributions/Behruznurullayevv|{{formatnum:2382}}]] || {{Permissions|Behruznurullayevv}} |- | 163 || [[User:Dilbar Elamanova (Ismatullayeva)|Dilbar Elamanova (Ismatullayeva)]] || [[Special:Contributions/Dilbar Elamanova (Ismatullayeva)|{{formatnum:2297}}]] || {{Permissions|Dilbar Elamanova (Ismatullayeva)}} |- | 164 || [[User:ДолбоЯщер|ДолбоЯщер]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:2279}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}} |- | 165 || [[User:Ranoxa|Ranoxa]] || [[Special:Contributions/Ranoxa|{{formatnum:2246}}]] || {{Permissions|Ranoxa}} |- | 166 || [[User:Dilmurod Rashidov|Dilmurod Rashidov]] || [[Special:Contributions/Dilmurod Rashidov|{{formatnum:2239}}]] || {{Permissions|Dilmurod Rashidov}} |- | 167 || [[User:Rabiga Shabatova|Rabiga Shabatova]] || [[Special:Contributions/Rabiga Shabatova|{{formatnum:2234}}]] || {{Permissions|Rabiga Shabatova}} |- | 168 || [[User:Mahmud Hamrayev|Mahmud Hamrayev]] || [[Special:Contributions/Mahmud Hamrayev|{{formatnum:2223}}]] || {{Permissions|Mahmud Hamrayev}} |- | 169 || [[User:Quwanishbaev Berdiyar|Quwanishbaev Berdiyar]] || [[Special:Contributions/Quwanishbaev Berdiyar|{{formatnum:2213}}]] || {{Permissions|Quwanishbaev Berdiyar}} |- | 170 || [[User:Cekli829|Cekli829]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:2202}}]] || {{Permissions|Cekli829}} |- | 171 || [[User:Diljahonn|Diljahonn]] || [[Special:Contributions/Diljahonn|{{formatnum:2162}}]] || {{Permissions|Diljahonn}} |- | 172 || [[User:Asrorbek|Asrorbek]] || [[Special:Contributions/Asrorbek|{{formatnum:2138}}]] || {{Permissions|Asrorbek}} |- | 173 || [[User:Aslzar|Aslzar]] || [[Special:Contributions/Aslzar|{{formatnum:2133}}]] || {{Permissions|Aslzar}} |- | 174 || [[User:Husanowar|Husanowar]] || [[Special:Contributions/Husanowar|{{formatnum:2119}}]] || {{Permissions|Husanowar}} |- | 175 || [[User:M Xasanboy|M Xasanboy]] || [[Special:Contributions/M Xasanboy|{{formatnum:2113}}]] || {{Permissions|M Xasanboy}} |- | 176 || [[User:Ro'zimurodov Zuhriddin|Ro'zimurodov Zuhriddin]] || [[Special:Contributions/Ro'zimurodov Zuhriddin|{{formatnum:2076}}]] || {{Permissions|Ro'zimurodov Zuhriddin}} |- | 177 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:2074}}]] || {{Permissions|Gliwi}} |- | 178 || [[User:Sarvarbekabdukarim|Sarvarbekabdukarim]] || [[Special:Contributions/Sarvarbekabdukarim|{{formatnum:2063}}]] || {{Permissions|Sarvarbekabdukarim}} |- | 179 || [[User:Yorqulov Husan|Yorqulov Husan]] || [[Special:Contributions/Yorqulov Husan|{{formatnum:2057}}]] || {{Permissions|Yorqulov Husan}} |- | 180 || [[User:Vaska46|Vaska46]] || [[Special:Contributions/Vaska46|{{formatnum:2018}}]] || {{Permissions|Vaska46}} |- | 181 || [[User:WorldXTX|WorldXTX]] || [[Special:Contributions/WorldXTX|{{formatnum:2004}}]] || {{Permissions|WorldXTX}} |- | 182 || [[User:Just Khumoyun|Just Khumoyun]] || [[Special:Contributions/Just Khumoyun|{{formatnum:1997}}]] || {{Permissions|Just Khumoyun}} |- | 183 || [[User:Xabibulla Muxamedov|Xabibulla Muxamedov]] || [[Special:Contributions/Xabibulla Muxamedov|{{formatnum:1969}}]] || {{Permissions|Xabibulla Muxamedov}} |- | 184 || [[User:Gulnozaxon 27|Gulnozaxon 27]] || [[Special:Contributions/Gulnozaxon 27|{{formatnum:1964}}]] || {{Permissions|Gulnozaxon 27}} |- | 185 || [[User:Abdug'opporov Xalilulloh|Abdug'opporov Xalilulloh]] || [[Special:Contributions/Abdug'opporov Xalilulloh|{{formatnum:1964}}]] || {{Permissions|Abdug'opporov Xalilulloh}} |- | 186 || [[User:MrErgashev|MrErgashev]] || [[Special:Contributions/MrErgashev|{{formatnum:1960}}]] || {{Permissions|MrErgashev}} |- | 187 || [[User:Agent026|Agent026]] || [[Special:Contributions/Agent026|{{formatnum:1951}}]] || {{Permissions|Agent026}} |- | 188 || [[User:Mupapap29|Mupapap29]] || [[Special:Contributions/Mupapap29|{{formatnum:1943}}]] || {{Permissions|Mupapap29}} |- | 189 || [[User:111muhammadkarim|111muhammadkarim]] || [[Special:Contributions/111muhammadkarim|{{formatnum:1935}}]] || {{Permissions|111muhammadkarim}} |- | 190 || [[User:Mehriddin 01|Mehriddin 01]] || [[Special:Contributions/Mehriddin 01|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Mehriddin 01}} |- | 191 || [[User:Komrontoy|Komrontoy]] || [[Special:Contributions/Komrontoy|{{formatnum:1902}}]] || {{Permissions|Komrontoy}} |- | 192 || [[User:Didosh Jurayeva|Didosh Jurayeva]] || [[Special:Contributions/Didosh Jurayeva|{{formatnum:1860}}]] || {{Permissions|Didosh Jurayeva}} |- | 193 || [[User:Akramova Komila|Akramova Komila]] || [[Special:Contributions/Akramova Komila|{{formatnum:1855}}]] || {{Permissions|Akramova Komila}} |- | 194 || [[User:Rotlink|Rotlink]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:1770}}]] || {{Permissions|Rotlink}} |- | 195 || [[User:Sakiy na0926|Sakiy na0926]] || [[Special:Contributions/Sakiy na0926|{{formatnum:1758}}]] || {{Permissions|Sakiy na0926}} |- | 196 || [[User:Xatchiman|Xatchiman]] || [[Special:Contributions/Xatchiman|{{formatnum:1734}}]] || {{Permissions|Xatchiman}} |- | 197 || [[User:Wikivikipedia|Wikivikipedia]] || [[Special:Contributions/Wikivikipedia|{{formatnum:1717}}]] || {{Permissions|Wikivikipedia}} |- | 198 || [[User:MiroJP|MiroJP]] || [[Special:Contributions/MiroJP|{{formatnum:1709}}]] || {{Permissions|MiroJP}} |- | 199 || [[User:Young Economist7|Young Economist7]] || [[Special:Contributions/Young Economist7|{{formatnum:1697}}]] || {{Permissions|Young Economist7}} |- | 200 || [[User:Inosham|Inosham]] || [[Special:Contributions/Inosham|{{formatnum:1692}}]] || {{Permissions|Inosham}} {{/end}} kkh26aak1yvqrpcu0qg71q3dak18ny6 14 3888 6221360 5366214 2026-07-31T14:07:56Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya geografiyasi]] olib tashlandi; [[Turkum:Germaniya aholi punktlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221360 wikitext text/x-wiki {{Commons turkum|Municipalities in Germany}} [[Turkum:Germaniya aholi punktlari|Shahar]] [[Turkum:Mamlakatlar boʻyicha Yevropadagi shaharlar]] [[Turkum:Mamlakatlar boʻyicha shaharlar]] ma2qd8spwhgs7g5nqfh1rcvnv2qs6n8 0 3914 6221346 6134782 2026-07-31T13:55:33Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221346 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Karlsruhe | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = | jadvalda tuman = | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Karlsruhe COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 49 | lat_min = 0 | lat_sec = 50 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 24 | lon_sec = 15 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = 27 shahar tumanlari | rahbar turi = Oberburgomistr | rahbar = Heinz Fenrich | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 173,46 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 115 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 294 761<ref name="statistik-bw.de">http://www.statistik-bw.de/Veroeffentl/Statistische_Berichte/3126_10001.pdf (нем.) Статистическая отчетность: Изменение численности населения в муниципалитетах земли Баден-Вюртемберг 2010.</ref> | sanalgan yil = 2010 | zichlik = 1699 | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 0721 | pochta indeksi = 76131-76229 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = KA | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 2 12 000 | Commons turkumi = | sayt = http://www.karlsruhe.de/ | sayt tili = de }} <!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi --> '''Karlsrue''' — Germaniyadagi shahar, Baden-Vyurtemberg yerida. Aholisi 276,5 ming kishi (1998). K. — transport yoʻllarining yirik tuguni, daryo porti. Kanal orkali Reyn daryosiga chiqiladi. Neftni qayta ishlash (neft quvurlar orqali Marseldan keltiriladi), transport (stanok, vagon, lokomotiv) va elektrotexnika mashinasozligi, metallsozlik, kimyo, poligrafiya, oziq-ovqat sanoati korxonalari bor. Shahardan 10&nbsp;km narida (Leopoldxafen) atom tadqiqotlari markazi joylashgan. Unt, Texnologiya instituti, Tasviriy sanʼat Davlat akademiyasi, Baden oʻlka muzeyi, Kunstxalle badiiy muzeyi, botanika va hayvonot boglari mavjud. K. 1715 yilda markgraf Karl Vilgelm tomonidan bunyod etilgan. <nowiki>XVIII—XIX</nowiki> asrlarda qurilgan saroy va bogʻlar bor.<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref> <!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn oxiri --> '''Karlsruhe''' [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar Maydoni — 173,46&nbsp;km². 294 761<ref name="statistik-bw.de"/> nafar aholi istiqomat qiladi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Karlsruhening hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Fotogalereya == <gallery class="center" caption="Karlsruhe"> Karlsruhe-Schloss-12-Ostfluegel-gje.jpg|Karlsruhe Palace Karlsruhe-Botanischer Garten-08-2018-gje.jpg Karlsruhe-Lutherkirche-10-2021-gje.jpg Karlsruhe-Alter Schlachthof-16-Fleischmarkthalle-2021-gje.jpg Karlsruhe-Schloss Gottesaue-08-2021-gje.jpg Karlsruhe-Schloss Gottesaue-34-Portal-2021-gje.jpg Karlsruhe-Bernharduskirche-14-2021-gje.jpg Karlsruhe-Bernharduskirche-34-zum Chor-2021-gje.jpg </gallery> == Manbalar == {{manbalar}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Karlsruhe}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharlari]] [[Turkum:Tarixiy mamlakatlar poytaxtlari]] {{germany-geo-stub}} 9gki6y3rucjuodehzh7bobuxt3j79rp 0 21233 6221635 5903541 2026-08-01T05:03:51Z Sàádî 150315 ([[c:GR|GR]]) [[File:Uz Air Force.svg]] → [[File:Flag of the Uzbekistan Air and Air Defence Forces.svg]] [[c:COM:FR#FR6|Criterion 6]] (maintenance or bug fix) 6221635 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti Armiya | nomi = Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari | mahalliy_nomi = | tasvir = Uzbekistan Armed Forces (Latin script).svg | tavsif = ''Oʻzbekiston Qurolli Kuchlari bayrogʻi'' | asos_solingan = [[14]] [[yanvar]] [[1991 yil]] | tarqatilgan = | qismlari = [[File:Uzbekistan Armed Forces (Latin script).svg|22px]] [[Oʻzbekiston Quruqlik Qoʻshinlari|Quruqlik qoʻshinlari]]<br />[[File:Flag of the Uzbekistan Air and Air Defence Forces.svg|22px]] [[Oʻzbekiston havo kuchlari|Havo kuchlari]]| SHK = <!-- Qoʻmondonlar --> | boshqom = [[File:Flag of the President of Uzbekistan.svg|22px]] [[Shavkat Mirziyoyev]] | boshqom_unvoni = Oʻzbekiston Prezidenti | vazir = [[File:Flag of the Ministry of defence of Uzbekistan.jpg|22px]] [[Bahodir Qurbonov]] | vazir_unvoni = | boshliq = | boshliq_unvoni = <!-- Harbiy kuchlar --> | chaqiruv_yoshi = 18 yosh | xizmat_muddati = 12 oy | ozod_qilinganlar = 7 887 292 | layoqatlilar = 6 566 118 | chaqiriluvchilar = 306 404 | safda = 68 000<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://ru.knoema.com//atlas/%D0%A3%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD/topics/%D0%9E%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B0/%D0%92%D0%BE%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B5-%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8B/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C-%D0%B2%D0%BE%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85-%D1%81%D0%B8%D0%BB |qaralgan sana=2024-08-03 |arxivsana=2024-08-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240803193230/https://ru.knoema.com//atlas/%D0%A3%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD/topics/%D0%9E%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B0/%D0%92%D0%BE%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B5-%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8B/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C-%D0%B2%D0%BE%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D1%85-%D1%81%D0%B8%D0%BB }}</ref> | muntazam = | chet_elda = | zahirada = | yarim_harbiylar = <!-- Moliyaviy holati --> | byudjet = $ 8.98 mlrd<ref>Расходы на оборону и безопасность в Узбекистане в 2023 году увеличены на 3,2 трлн сумов:https://www.gazeta.uz/ru/2023/12/22/defense-and-security/#:~:text=%D0%92%20%D1%86%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%BC%20%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%85%D0%BE%D0%B4%D1%8B%20%C2%AB%D0%B4%D1%80%D1%83%D0%B3%D0%B8%D1%85%20%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%B9,3%2C07%20%D0%BC%D0%BB%D1%80%D0%B4%20%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2).</ref> | YAMM = 3,5% (2010)<ref name=autogenerated20130111-1 /> <!-- Sanoati --> | ichki_taminotchi = | tashqi_taminotchi = | import = | eksport = <!-- Ilova --> | tarixi = | unvonlari = }} '''Oʻzbekiston respublikasi qurolli kuchlari''' — Oʻzbekiston Respublikasi milliy manfaatlarini, [[suverenitet]]i, hududiy yaxlitligini hamda aholining tinch hayotini himoya qilish, urushlar va qurolli mojarolarni qaytarish va oldini olish uchun davlat tomonidan tashkil etilgan va saqlab turilgan harbiy birlashmalar, qoʻshilmalar va qismlarni oʻz ichiga oladi. Oʻzbekiston Respublikasida [[Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi|Mudofaa vazirligi]] tizimidagi qism va boʻlinmalar, Ichki ishlar vazirligining qorovul qoʻshinlari, [[Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi|Favqulodda vaziyatlar vazirligi]], [[Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati]]ning harbiylashtirilgan qismlari, [[Chegara qoʻshinlari]]dan tashkil topgan. [[Fayl:Военнослужащие Узбекистана.jpg|thumb|280x280px|Oʻzbekiston Qurolli Kuchlari ]] 2022-yilga kelib Oʻzbekiston armiyasi jahonning 106 mamlakati qurolli kuchlari oʻrin olgan jahon armiyalari reytingida 54-oʻrinni egallaydi.<ref>{{Citation |year= |title=Ўзбекистон жаҳоннинг қудратли армиялари рейтингида Қозоғистонни 32 ўринга ортда қолдирди |url=http://kun.uz/2015/01/21/uzbekiston-jahonning-qudratli-armiyalari-reytingida-qozogistonni-32-uringa-ortda-qoldirdi/ |access-date=2015-01-21 |archivedate=2015-01-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150121104207/http://kun.uz/2015/01/21/uzbekiston-jahonning-qudratli-armiyalari-reytingida-qozogistonni-32-uringa-ortda-qoldirdi/ }}</ref> Bu haqda yangilangan Global Firepower reytingida axborot berilgan.<ref>[http://www.globalfirepower.com/countries-listing.asp Countries Ranked by Military Strength (2015)]</ref> Global Fire Power (GFP) maʼlumotlariga koʻra (ular 2022-yil martiga doir), Oʻzbekiston ixtiyorida hozirgi vaqtda 420ta [[tank]], 1215ta [[BTR]] ([[zirhli transport vositasi]]), 98 ta [[raketa]] tizimlari, 70ta qiruvchi samolyot, 65ta [[vertolyot]], xususan, 35ta hujumkor vertolyot va boshqa koʻplab qurol-aslahaga ega, qurol koʻtarib, armiyada xizmat qilishi mumkin boʻlgan aholisi soni esa 15,7 milliondan oshadi.<ref>[http://www.globalfirepower.com/country-military-strength-detail.asp?country_id=Uzbekistan Uzbekistan Military Strength]</ref> GFP Oʻzbekiston haqidagi maʼlumotlarni Markaziy razvedka boshqarmasi sayti, MRBning World Factbook toʻplami maʼlumotlari, „Vikipediya“ va ochiq manbalardagi boshqa maʼlumotlarga asoslanib tuzib chiqqan. Markaziy Osiyo mamlakatlari orasida Oʻzbekistondan tashqari [[Qozogʻiston]] ham reytingdan oʻrin olgan boʻlib, GFP uni 80-oʻringa joylashtirgan. Oʻzbekistonga hududiy jihatdan yaqin mamlakatlar orasida Afgʻoniston 76-oʻrinni egallagan, [[Tojikiston]], [[Qirgʻiziston]] va [[Turkmaniston]] reytingga kiritilmagan. [[MDH]], Boltiqboʻyi mamlakatlari va Gruziya orasida Oʻzbekiston [[Rossiya]] (2-oʻrin) va [[Ukraina]] (21-oʻrin)dan keyingi 3-oʻrinni band etgan. [[Ozarbayjon]] (50-oʻrin), [[Belarus]] (52), [[Gruziya]] (64), [[Qozogʻiston]] (80), [[Estoniya]] (96), [[Litva]] (103) oʻrin olgan. Armaniston, Moldova, Latviya kabi mamlakatlar reytingga kiritilmagan. Reytingga koʻra, [[AQSh]] armiyasi eng qudratli deb topilgan boʻlsa, [[Rossiya]] va [[Xitoy]] armiyasi kuchli uchlikdan oʻrin olgan. Hindiston, Buyuk Britaniya, Fransiya, Germaniya, Turkiya, Janubiy Koreya va Yaponiya armiyasi esa kuchli oʻnlikka kirgan. Qayd etish joiz, GFP’ning 2014-yilgi reytingida ham Oʻzbekiston 48-oʻrinda borayotgan edi.<ref>{{Citation |year= |title=Ўзбекистон жаҳоннинг энг қудратли армиялари рейтингида 48-ўринни эгаллади |url=http://kun.uz/2014/07/15/armynow/ |access-date=2014-07-16 |archivedate=2014-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140717102116/http://kun.uz/2014/07/15/armynow/ }}</ref> Dunyo davlatlarining harbiy salohiyatini belgilovchi Global Firepower Index’ saytining yangilangan reytingida O‘zbekiston qurolli kuchlari Markaziy Osiyo hududida birinchi, MDH davlatlari orasida beshinchi va dunyoning 145 davlati orasida esa 62-o‘rinni egalladi<ref>{{veb manbasi |url=https://kun.uz/uz/news/2023/01/07/dunyodagi-eng-kuchli-armiyalar-reytingi-elon-qilindi-ozbekiston-nechanchi-orinda |sarlavha=Dunyodagi eng kuchli armiyalar reytingi e’lon qilindi. O‘zbekiston nechanchi o‘rinda? |familiya= |ism= |muallif= |muallif-havola= |sana= |yil= |muharrir= |vebsayt= |nashriyot= |joylashuv= |sahifalar= |til=uz |format= |qaralgan sana=1.8.23 |url-status= |arxiv-url= |arxiv-sana= |iqtibos= |ref=}}</ref><ref>{{veb manbasi |url= https://www.globalfirepower.com/countries-listing.php|sarlavha= 2023 Military Strength Ranking|familiya= |ism= |muallif= |muallif-havola= |sana= |yil= |muharrir= |vebsayt= |nashriyot= |joylashuv= |sahifalar= |til=en |format= |qaralgan sana=1.8.23 |url-status= |arxiv-url= |arxiv-sana= |iqtibos= |ref=}}</ref>. == Tarix == Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining 1991-yil 31-avgustdagi „Oʻzbekiston Respublikasining davlat mustaqilligi toʻgʻrisida“gi Bayonotida „Davlat mustaqilligini, hududiy yaxlitligini, fuqarolarning Konstitutsiyaviy huquqi va erkinligini himoya qilish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasida [[Mudofaa ishlari vazirligi]] va Milliy gvardiya tuziladi. [[Respublika]] hududida joylashgan sobiq SSSR Ichki ishlar vazirligi, SSSR Davlat xavfsizlik qoʻmitasi hamda Ichki qoʻshinlari OʻzR yurisdiksiyasiga olinadi“, deb koʻrsatilgan edi. Bu 1991-yil 31-avgustda qabul qilingan „Oʻzbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining asoslari toʻgʻrisida“gi qonunda „Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa ishlari vazirligini tuzish, Milliy gvardiya va muqobil xizmatni tashkil etish huquqiga ega“ deb huquqiy jihatdan mustahkamlandi. Bu amalda yosh respublikaga harbiy siyosatni amalga oshirish huquqini berdi. [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti]]ning [[1991]]-yil 6-sentyabrdagi farmoniga asosan, [[Mudofaa ishlari vazirligi]] tashkil etildi, uning shtat tizimi va vakolatlari belgilandi. 1991-yil 10-sentyabrdagi farmonga binoan, Mudofaa Vaziri ayni vaqtda Milliy gvardiya qoʻmondoni etib tayinlandi. Oʻzbekiston Respublikasi [[Vazirlar Mahkamasi]]ning 1991-yil 25-oktyabrdagi qaroriga binoan, [[Mudofaa ishlari vazirligi]]ning huquqiy maqomi, tuzilishi va nizomlari tasdiqlandi. [[Turkiston harbiy okrugi]] boshqaruv organlari negizida Mudofaa ishlari vazirligi Bosh shtabi va boshqarmalari tuzildi. == Huquqiy asos == Oʻzbekiston Respublikasining „Oʻzbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining asoslari toʻgʻrisida“gi Qonuni hamda 1991-yil 30-dekabrdagi [[Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi]] Kengashining Qurolli Kuchlari va Chegara qoʻshinlari haqidagi [[Minsk]] qarori asosida 1992-yil 1-fevraldan sobiq Ittifoq tizimidagi qoʻshinlarni mablagʻ bilan taʼminlanishi toʻxtatilishini inobatga olgan holda OʻzR Oliy Kengashi 1992-yil 10-yanvarda „Oʻzbekiston Respublikasi hududida joylashgan SSSR Ichki ishlar vazirligining harbiy qismlari va oʻquv muassasalarini Oʻzbekiston Respublikasi tasarrufiga olish toʻgʻrisida“, 14-yanvarda „Oʻzbekiston Respublikasi hududida joylashgan harbiy qismlar va harbiy oʻquv muassasalari toʻgʻrisida“ qarorlar qabul qildi. Unda OʻzR hududida joylashgan sobiq Ittifoqqa qarashli Ichki ishlar va Mudofaa vazirligining qismlari, birlashmalari, qoʻshilmalari, oliy oʻquv yurtlari, harbiy tuzilmalari mamlakatning qonuniy tasarrufiga olinadi, deb belgilandi. Qaror asosida harbiy xizmatchilar, ularning oila aʼzolari, harbiy muassasalardagi ishchi va xizmatchilar, sobiq Ittifoq armiyasida xizmat qilgan pensionerlarga ijtimoiy va huquqiy himoyalandi. Harbiy qismlar va oʻquv yurtlari, muassasalar, tashkilotlar davlat tomonidan moddiy texnika va mablagʻ bilan taʼminlandi. * 1992-yil 24 martda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining „Oʻzbekiston Respublikasi hududida joylashgan Chegara qoʻshinlari boʻlinmalari haqida“gi farmoni bilan Respublika Milliy Xavfsizlik Xizmati qoshida Chegara qoʻshinlari boshqarmasi tashkil etildi va Oʻrta Osiyo Chegara qoʻshinlari boʻlinmalari uning tasarrufiga oʻtkazildi. * 1992-yil 18-mayda „Oʻzbekiston Respublika hududida joylashgan havo desanti qoʻshinlari, harbiy transport aviatsiyasi, razvedka qoʻshinlari, taʼminot qismlari haqida“gi farmon bilan bu qoʻshinlar respublika tasarrufiga oʻtkazildi. OʻzR Prezidentining 1992-yil 12-noyabrdagi „Oʻzbekiston Respublikasi hududida joylashgan havo hujumiga qarshi harbiy qismlar haqida“gi, 13-noyabrda „Oʻzbekiston Respublikasi hududida joylashgan kimyoviy harbiy qismlar haqida“gi farmonlari bilan mamlakatimiz hududida joylashgan mazkur turlardagi qoʻshinlar respublika tasarrufiga olindi va sifat jihatidan takomillashtirildi. Shu tarzda mustaqil mamlakat Qurolli Kuchlarini barpo etishning tashkiliy davri yakunlandi. Oʻzbekiston Respublikasi oʻz Qurolli Kuchlarini tuzishda Birlashgan Millatlar Tashkiloti ([[BMT]])ning huquqiy meʼyorlari, Yevropada xavfsizlik va hamkorlik boʻyicha [[Xelsinki]] yakunlovchi akti, [[MDH]] kollektiv xavfsizlik Shartnomasi kabi xalqaro hujjatlarning barcha talablariga rioya qildi. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining [[1992]]-yil 3-iyuldagi farmoniga muvofiq, [[Mudofaa ishlari vazirligi]] Mudofaa vazirligiga aylantirildi. Oʻzbekiston Respublikasining „Mudofaa toʻgʻrisida“, „Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisida“ hamda „Muqobil xizmat toʻgʻrisida“gi qonunlari qabul qilindi. * [[1993]]-yilning 22-noyabrda „Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari harbiy qismining Jangovar bayrogʻi toʻgʻrisida“gi Prezident farmoni imzolanib, Qurolli Kuchlar Jangovar bayrogʻining yagona namunasi belgilandi. OʻzR Oliy Kengashining 1993-yil 29-dekabrdagi Oʻzbekiston Respublikasining „Vatan himoyachilari kunini belgilash toʻgʻrisida“gi qonuniga binoan, 14-yanvar — [[Vatan himoyachilari kuni]], deb eʼlon qilindi. * [[1995]]-yil avgustida qabul qilingan OʻzR Harbiy doktrinasi mamlakatning harbiy sohadagi siyosatini belgilab berdi. Mintaqadagi harbiy siyosiy vaziyatdan kelib chiqqan hodda [[2000]]-yil 3-fevral kuni Oʻzbekiston Respublikasining Mudofaa doktrinasi qabul qilindi. ==Tarkibiy qismlari== Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari tarkibiga Quruqlikdagi Qoʻshinlar, Havo Hujumidan Mudofaa Qoʻshinlari va Harbiy Havo Kuchlari, Maxsus Qoʻshinlar, Chegara va Ichki Qoʻshinlar, Milliy Xavfsizlik, Favqulodda Vaziyatlar Vazirligi va boshqa vazirliklar va muassasalarga qarashli harbiy boʻlimlar kiradi. [http://eduportal.uz/ebooks/kasbhunar/chyot/50.html Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining MXX, Chegara Qoʻshinlari va Ichki Ishlar Vazirligi Qoʻshilarining vazifalari.] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140726055026/http://eduportal.uz/ebooks/kasbhunar/chyot/50.html |date=2014-07-26 }} # Quruqlikdagi Qo’shinlar Qurolli Kuchlarning eng ko’p sonli xillaridan biri bo’lib, boshqa qo’shin xillari va turlari bilan o’zaro harakatda O’zbekistonga nisbatan qilingan, qayerdan bo’lishidan qat’iy nazar, tajovuzni qaytarishga oid vazifalarni bajarishga mo’ljallangan. Quruqlikdagi Qo’shinlar tarkibiga Moto-o’qchi, Tank va Artilleriya Qismlari, Havo Hujumidan Mudofaa bo’linmalari, Tezkor Harakat Qiluvchi Kuchlar qismlari, Ta’minot Qism va Bo’linmalari kiradi. Moto-o’qchi qismlar Quruqlikdagi qo’shinlarning asosi, ular jangovar tarkibning negizi hisoblanadi. Ular yerdagi va havodagi nishonlarni yakson qilish uchun qudratli qurol-aslahalar, tanklar, to’plar va minomyotlar, tankka qarshi boshqariluvchi raketalar, zenit komplekslari va qurilmalari, razvedka va boshqaruvning samarali vositalari bilan ta’minlangan. Tank qismlari quriqlikdagi qo’shinlarning zamonaviy jang olib borish sharoitlarida muhim vazifalarni bajarishga qaratilgan bosh zarba beruvchi kuchi va qurolli jangning qudratli vositasidir. Tanklar yuksak jangovarlik xususiyatlarga, ishonchli zirhli himoyaga ega bo’lib, tog’-adirlik, notekis, yo’lsiz hudud sharoitlarida ham olis masofalarni bosib o’tishga qodirdir. Ular hatto, yadro quroli qo’llanilgan sharoitlarda ham jang olib borishga moslashgan. Artilleriya qismlari jangovar vazifalarni bajarishda bosh (o’t purkovchi) kuch hamda muhim tezkor-taktik vositadir. Ular arsenalida mavjud zamonaviy to’plar, reaktiv qurilmalar, gaubitsalar, minomyotlar artilleriya qismlarining o’t ochish imkoniyatlari, jangovar harakatlar samaradorligini yanada oshiradi. Tezkor harakat qiluvchi (mobil) kuchlar qismlarining ahamiyati hozirgi kunda sezilarli darajada ortgan. Desantchilar jangovar mashinalari, o’ziyurar artilleriya qurilmalari, tanklar, zirhli transportlar, yuksak samarali tankka qarshi va zenit vositalari, stvolli va reaktiv artilleriya, kuchli avtomatik qurollar, aloqa va boshqaruvning zamonaviy uskunalari bilan ta’minlangan o’zbekistonliok desantchilar armiyaning yuqori darajada tayyorlangan va tezkor (mobil) qismidir. Havo Hujumidan Mudofaa Qo’shinlari va Harbiy Havo Kuchlari oldilariga qo’yilgan vazifalarni mos ravishda o’zaro hamkorlikda amalga oshiradilar va eng yuqori manyovrli qo’shin xillaridan biri hisoblanadi. Havo Hujumidan Mudofaa Qo’shinlari O’zbekiston Respublikasiga havodan turib qilingan har qanday hujumni bartaraf etish borasida zudlik bilan harakat qilishga doimo shay turuvchi va mamlakatimiz havo sarhadlarini radiolokatsion razvedkasini ta’minlovchi qo’shin turidir. Havo Hujumidan Mudofaa Qo’shinlari respublikaning ma’muriy-siyosiy, sanoat-iqtisodiy markazlari va tumanlarini, qo’shinlar guruhlari, harbiy va boshqa muhim obyektlarni dushmanning havo hujumidan himoya qilishga mo’ljallangan. Harbiy havo kuchlari havodan turib dushmanning aviasiya, quriqlikdagi qoʻshinlari guruhlariga, davlat va harbiy boshqaruv tizimi ob’ektlariga, frontlari va harbiy-iqtisodiy salohiyatiga, transport kommunikasiyalariga talofat etkazish, havo razvedkasini amalga oshirish, shuningdek, Quruqlik qoʻshinlarini aviasiya yordamida qoʻllab-quvvatlash, havo desntchilarini tashlash, qoʻshin va moddiy vositalarni havo orqali tashish va boshqa vazifalarni bajarishga moʻljallangan. #Maxsus qoʻshinlar oʻta muhim yoʻnalishlarda tashkil qilinadigan qoʻshinlar guruhlarini kuchaytirish hamda jangovar harakatlarni har tomonlama taʼminlashga moʻljallangan boʻlib, uning tarkibiga Razvedka Qilish Qoʻshinlari, [[Maxsus operatsiyalar kuchlari]], Texnikaviy Taʼminot Qismlari, Qadioelektron Kurash Qismlari, Avtomobil, Yoʻl va Truboprovod Qoʻshinlari, Qoʻriqlash, Frontorti Taʼminot Boʻlinmalari, Muhandislik Aerodrom va Aviation-texnikaviy, Topogeofizikaviy va Gidrometeorologiya Qismlari kiradi. Muhandislik-quruvchilik qoʻshinlari tinchlik davrida Qurolli Kuchlar infrastrukturasi taraqqiyotini taʼminlash va davlatning strategik iqtisodiy dasturini bajarishga, urush paytida mudofaa binolarini, kommunikatsiya qurilishlari va qutqaruv-avariya ishlarini bajarishga moʻljallangan. Harbiy shaharchalar va askar kazarmalari, ofitserlar tarkibi, muddatdan tashqari harbiy xizmatchilar va ularning oila aʼzolari uchun turar joylar, askar klublari, oshxona va choyxonalar; harbiy xizmatchilarning bolalari uchun maktab, bogʻchalar binolari, gospital va tibbiy punktlar, jangovar texnika va qurol-yarogʻlar uchun park, ombor va garajlar qurish — bularning barchasi qurilish qismlari va boʻlinmalarining vazifalaridir. # Chegara Qoʻshinlari 1999-yilgacha Milliy Xavfsizlik Xizmati tarkibida boʻlishgan. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 1999-yil 13-yanvardagi Farmoniga binoan Davlat chegaralarini himoya qiluvchi qoʻmita tuzildi. Qoʻmita davlat boshqaruvining markaziy organlaridan biri boʻlib, chegaraga doir siyosatni amalga oshiradi, davlat chegaralarini himoya qilish va qoʻriqlashni tashkil etishni taʼminlaydi; chegara qoʻshinlari faoliyatini boshqarishni amalga oshiradi; joylardagi davlat boshqaruv organlari, mahalliy davlat hokimiyat organlari, nodavlat, notijorat tashkilotlarning davlat chegarasini himoya qilish va qoʻriqlash sohasidagi faoliyatini muvofiqlashtirib turadi. Chegara Qoʻshinlari bugungi kunda qoʻshinning mustaqil turi boʻlib, davlat chegaralari himoyasining birinchi eshelonini tashkil etadi. Davlat chegarasi chizigʻining joylarda gʻayriqonuniy tarzda oʻzgartirilishiga yoʻl qoʻymaslik, davlat chegarasida harbiy va boshqa fitnalarning oldini olish, davlat chegarasini noqonuniy ravishda kesib oʻtilishiga yoʻl qoʻymaslik, davlat chegarasini buzuvchilarni aniqlash va ushlash, davlat chegarasi rejimiga, chegara oldi rejimiga va davlat chegarasi orqali oʻtkazish punktlaridagi rejimiga rioya qilinishi ustidan nazoratni amalga oshirish; shaxslar, transport vositalari, tovarlar, boshqa mol-mulk va hayvonlarning davlat chegarasi orqali belgilangan tartibda oʻtkazilishini amalga oshirish; davlat chegarasi orqali olib oʻtilayotgan kontrabanda narsalarini hamda boshqa noqonuniy ravishda olib oʻtilayotgan tovarlar, boshqa mol-mulk va hayvonlarni, shuningdek transport vositalarini aniqlash va belgilangan tartibda ushlab qolish; davlat chegarasi rejimini buzish bilan bogʻliq huquqbuzarliklarning oldini olish, chegara oldi qidiruvlari va operatsiyalarini oʻtkazish - Chegara Qoʻshinlarining majburiyatlariga kiradi. Ichki Qoʻshinlar Ichki Ishlar Vazirligi tarkibida tashkil qilingan bo’lib, uning asosiy vazifalari Militsiya Organlari bilan hamkorlikda aholi yashaydigan joylarda, toifalangan xalq xo’jaligi korxonalarida va boshqa jamoat joylarida jamoat tartibini saqlash, fuqarolarni huquqiy va qonuniy manfaatlarini himoya qilish, tashkilotlar, idoralar, muassasalarni jinoyatchilikdan va boshqa jamiyatga qarshi harakatlardan muhofaza qilishdan iboratdir. Milliy Xavfsizlik Xizmati, Favqulodda Vaziyatlar Vazirligi va boshqa vazirliklar va tashkilotlar harbiy tuzilmalarining asosiy vazifasi milliy xavfsizlikni taʼminlashning oʻziga xos vazifalarini bajarish, tabiiy va texnogen tusdagi favqulodda vaziyatlarni oldini olish, ularning oqibatlarini tugatish va inson hayotini taʼminlovchi xalq xoʻjaligi, korxona va muassasalarni qoʻriqlash hisoblanadi. == QK tuzilmasi == Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarini barpo etishning tashkiliy davri yakunlangach, oldindagi vazifa uni zamon talablari asosida isloh qilishdan iborat boʻldi. Bunda avvalo qoʻshinlar qoʻllanishning strategik va taktik jihatidan kelib chiqib, Qurolli Kuchlar tuzilishi asosi Oʻzbekiston Respublikasini himoya qila oladigan qoʻshinlar va maxsus qoʻshinlarni tuzishga qaratildi. Bular: # quruqlikdagi qoʻshinlar; harbiy havo kuchlari va harbiy havo hujumidan mudofaa qoʻshinlari; # maxsus va muhandislikquruvchilik qoʻshinlari; Ichki ishlar vazirligining ichki va qorovul qoʻshinlari; # [[Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati]]ning harbiylashtirilgan qismlari va chegara qoʻshinlari. * Quruqlikdagi qoʻshinlar tarkibiga motooʻqchi, tankchi va artilleriya qoʻshilmalar va qismlaridan, havo desanti, hujumchi desant, havo hujumidan mudofaa boʻlinmalari, tez harakat qiluvchi kuchlar qismlari, taʼminot qismlari va boʻlinmalari kiradi. * Harbiy havo kuchlari Qurolli Kuchlarning eng yuqori manyovrlangan qoʻshin turlaridan biri hisoblanadi. * Maxsus qoʻshinlar jangovar harakatlarni operativ taʼminlash masalalarini hal etish uchun moʻljallangan. * Qoʻshinlarning harakati va manyovri uchun yoʻllarni tayyorlashda muhandislik boʻlinmalarining tutgan oʻrni alohida. Bu boʻlinmalar gʻildirakli va zanjirlik asoslardagi yoʻlyotqizgich, minalardan tozalovchi muhandislik mashinalari, koʻprik quruvchilar hamda oʻziyurar mexanizatsiyalashgan koʻpriklar kabi maxsus texnika turlari bilan taʼminlangan. * Qoʻshinlarning muvaffaqiyati koʻp jihatdan harbiy aloqa qoʻshinlariga bogʻliq. Ular qoʻshinlar va qurollarni boshqarish tizimida axborotlarni almashtirish xizmatini bajaradilar. Aloqa qoʻshinlari simli aloqa, radioaloqa, maxfiylashtirilgan aloqa vositalaridan foydalangan holda harbiy harakatlarning borishiga taʼsir oʻtkazadilar. * Muhandislik quruvchilik qoʻshinlari Qurolli Kuchlar infratuzilmasi taraqqiyotini taʼminlash va davlat strategik iqtisodiy dasturini bajarishga hissa qoʻshib kelmoqda. Urush sharoitida mazkur qoʻshinlarga mudofaa binolarini, kommunikatsiya qurilishlari va qutqaruvavariya ishlarini bajarish yuklatilgan. Oʻzbekiston Respublikasi [[Chegara qoʻshinlari]] [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti]]ning 1992-yil 24-martidagi farmoniga koʻra tuzildi. Chegara qoʻshinlariga OʻzR davlat chegaralarini, uning suverenitetini himoya qilish vazifasi qoʻyilgan. Ichki ishlar qoʻshinlarining maxsus boʻlinmalari muhim davlat obyektlarini qoʻriqlash, maxsus harbiy operatsiyalarda qatnashish, terrorchilarga qarshi kurash kabi vazifalarni bajaradi. Urush holatida Oʻzbekiston Qurolli Kuchlari oʻz vazifalarini OʻzR Milliy xavfsizlik xizmati qoʻmitasi va Ichki ishlar vazirligi bilan birgalikda amalga oshiradi. Ularning birgalikdagi harakatini muvofiqpashtirish uchun 2000-yilda Mudofaa Vazirligida Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining Birlashgan Shtabi tuzildi. Qurolli Kuchlarga Oliy boshqaruvni Prezident amalga oshiradi. [[Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi]]ning 93-moddasiga muvofiq, Prezident Respublika Qurolli Kuchlarining Oliy Bosh qoʻmondoni hisoblanadi. Qurolli Kuchlarning tashkiliy davrida Qurolli Kuchlar tashkiliyshtat tuzilishi takomillashtirildi va unga muvofiq harbiy qismlar, muassasalar va harbiy oʻquv yurtlari isloh qilindi; harbiy bilim yurtlari tarmoqlarini kengaytirish va Qurolli Kuchlar akademiyasini barpo etish hisobiga milliy kadrlar tayyorlashning mukammal tizimi yaratildi; Qurolli Kuchlar vazifalariga binoan, harbiy xizmatchilar barcha toifasining taʼlim jarayoni yaxshilandi; mintaqadagi geostrategik vaziyat va harbiy-siyosiy holat hisobga olinib, qoʻshinlarni joylashtirish tizimi takomillashtirildi. Bu — davlat chegaralarini hamda xalqimiz manfaatlarini ishonchli himoya qilish imkonini yaratdi; zamon talabiga javob bera oladigan qoʻshinlarni barqaror boshqarish tizimi barpo etildi; harbiy xizmatni tashkil etishning infratuzilmasi yaratildi; Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi, „Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisida“, „Mudofaa toʻgʻrisida“ qonunlari, 1996-yilda Umumharbiy Nizomlar qabul qilinishi bilan Qurolli Kuchlarimiz huquqiy bazasi yaratildi. [[Oliy Majlis]]ning 1-chaqiriq 14-sessiyasida Qurolli Kuchlarni, Chegara va Ichki qoʻshinlarni yagona davlat siyosati asosida bosqichmabosqich chuqur isloh etish masalalariga qaratildi. Qurolli Kuchlarni isloh qilishda jahon va davlatimiz harbiy yutuqlari, harbiy qurilishning ilgʻor tajribalari va fanidan foydalanildi. Jangovar vazifalarni hal qilishning yanada samarali imkoniyatlarini izlash borasida faol ish olib borildi. Bunda, albatta, ekstremizm va xalqaro terrorizm faoliyatining faollashuvi kabi yangi omillarga qarshi kurash ham nazarda tutildi. Islohot shaxsiy tarkibni maʼnaviyaxloqiy tarbiyalashni, ularning professional tayyorgarligini va qayta tayyorlashni tashkil etishning butun tizimini qaytadan koʻrib chiqishni koʻzda tutadi. U jangchilarda Vatanga muhabbat va sadoqatni, yuksak maʼnaviy fazilatlar va mustahkam irodani tarbiyalashga, professionalizmni, aʼlo jangovar tayyorgarlikni taʼminlashga yoʻnaltirilgan. Oʻzbekiston Qurolli Kuchlari tizimida olib borilgan islohotlar, davlat mudofaasini tashkil etish borasida toʻplangan tajribalar asosida Oʻzbekiston Respublikasining „Mudofaa toʻgʻrisida“gi qonuni [[Oliy Majlis]]ning 2chaqiriq 5sessiyasida [[2001]]-yil 11-mayda yangi tahrirda tasdiqlandi. Qonun davlat mudofaasining siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiyhuquqiy tadbirlar majmuidan iboratligini nazarga olgan holda mudofaa masalasida OʻzR Prezidenti, Vazirlar Mahkamasi, Mudofaa vazirligi, Qurolli Kuchlar Birlashgan shtabi, harbiy okruglar, vazirliklar, davlat qoʻmitalari, idoralar, mahalliy davlat hokimiyati organlarining fuqarolarning oʻz-oʻzini boshqarish organlari, korxonalar, muassasalar va tashkilotlar hamda mamlakat fuqarolarining davlat mudofaasini taʼminlashdagi vakolatlarini belgilab berdi. Mudofaa va Qurolli Kuchlarga rahbarlikni Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti — Respublika Qurolli Kuchlarining Oliy Bosh qoʻmondoni amalga oshiradi. Urush sharoitida OʻzR Mudofaa vaziri bir paytning oʻzida Qurolli Kuchlar Oliy Bosh qoʻmondonining oʻrinbosari hisoblanadi. [[Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi]]da belgilangan tartibga koʻra, Respublika Qurolli Kuchlari Oliy Bosh qoʻmondoni OʻzRga hujum qilinganda yoki tajovuzdan birbirini mudofaa qilish yuzasidan tuzilgan shartnoma majburiyatlarini bajarish zaruriyati tugʻilganda urush holati, umumiy yoki qisman safarbarlik eʼlon qiladi hamda Oʻzbekiston Respublikasining butun hududida yoki uning ayrim joylarida favqulodda holat joriy etadi; Qurolli Kuchlarning oliy qoʻmondonlarini tayinlaydi va vazifasidan ozod qiladi, oliy harbiy unvonlarni beradi. Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi oʻz tasarrufidagi qoʻshinlarga boshqaruvni amalga oshiradi, mudofaa va harbiy qurilish sohasidagi davlat siyosati yuritilishini, OʻzR Mudofaa vazirligi qoʻshinlarining zamonaviy qurolyarogʻlar, harbiy texnika va moddiytexnika vositalari bilan jihozlanishini, harbiy hamkorlik kengaytirilishini, chaqiruvning va Qurolli Kuchlar kadrlari tayyorlashning tashkil etilishini taʼminlaydi. Qoʻshinlarni operativ boshqaruvini tashkil etish maqsadida Harbiy okruglar tashkil etildi. Harbiy okrug bu — operatsion yoʻnalishlarda Oʻzbekiston Respublikasining xavfsizligini taʼminlovchi asosiy harbiymaʼmuriy birlik hamda umumqoʻshin tezkorstrategik hududiy birlashmasidir. Harbiy okruglar tashkil etilishi bilan qoʻshinlar va qismlarni qayta joylashtirish amalga oshirildi. Bu ularni eng muhim strategik yoʻnalishlarda jamlashga, hududiy mudofaaning haqiqiy tizimini shakllantirishga imkon berdi. Bugungi kunda har bir harbiy okrug, yirik qismlar oʻz oʻquv poligonlariga ega va ularda harbiy texnikani boshqarish koʻnikmalarini hosil qilish, jangovar qurollardan otish, artilleriya, havo janggi tayyorgarligi, vzvod, batalon, qism tarkibida taktik oʻquv mashgʻulotlarini oʻtkazish uchun barcha sharoitlar yaratildi. Harbiy islohotlar strategiyasi asosida son jihatidan uncha katta boʻlmagan, zamonaviy qurolyarogʻ va texnika bilan qurollangan armiyani, jangovar harakatlar olib borishning eng samarali usullarini egallagan va har qanday bosqinchi kuchlarga qarshi turishga hamda zarba berishga qodir boʻlgan tezkor, har tomonlama oʻziga suyangan va taʼminlangan qismlarni tuzish asoslari yaratildi. Bugungi kunda mamlakatimizda Mudofaa vazirligining Toshkent umumqoʻshin komandirlari, Samarqand avtomobilchi komandirmuhandislar, Chirchiq tankchi komandirmuhandislar, Jizzax aviatsiya oliy harbiy bilim yurtlari, Toshkent axborot texnologiyalar universitetining maxsus aloqa fakulteti, Ichki ishlar vazirligining Toshkent oliy harbiy texnika bilim yurti, Yongʻin xavfsizligi oliy texnika maktabida Qurolli Kuchlar saflariga turli mutaxassisliklar boʻyicha malakali kadrlar tayyorlanmoqda. 1995-yil 2-sentyabrda Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari akademiyasi ochildi. Harbiy kasbni tanlovchi yoshlar uchun Toshkent, Samarqand, Urganch va Fargʻona shahrilarida harbiy mutaxassisliklarga yoʻnaltirilgan litseylar faoliyat koʻrsatmoqda. Harbiy litsey tinglovchilari 2 yil mobaynida harbiy koʻnikma toʻplab, oʻzlari tanlagan qoʻshin turlari boʻyicha oliy harbiy bilim yurtiga yoʻl oladilar. == Harbiy texnikalar == {| class="wikitable" |-Quruqlik qo`shinidagi harbiy texnikalar ! texnika !! surat !! Ishlab chiqarilgan !! tayinlash !! soni |- |[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A2-72 T72] || [[Fayl:Verkhnyaya Pyshma Tank Museum 2011 194.jpg|150px]] || [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] || Asosiy jangovor tank|| 70 |- | [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A2-64 T64] || [[Fayl:T-64AK at the T-34 Tank History Museum.jpg|150px]] || [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] || Asosiy jangovor tank || 100 |- | [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A2-62 T62] || [[Fayl:T62.jpg|150px]] || [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] ||Asosiy jangovor tank|| 170 |- | [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%9C%D0%9F-2 BMP-2] || [[Fayl:BMP-2 (2).jpg|150px|BMP-2]] || [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] || Harbiy quruqlik mashinasi || 270 |- | [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%9C%D0%94-1 BMD-1] || [[Fayl:Madel BMD.jpg|150px]] || [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] || Havodan desant jangovor mashinasi || 120 |- | [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%9C%D0%94-2 BMD-2] || [[Fayl:VDVHistorymuseum-17.jpg|150px]] || [[Rossiya]] ||Jangovor desant mashinasi || 9 |- | [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%A0%D0%9C-1%D0%9A BRM-1K] || [[Fayl:BRM-1K (1).jpg|150px]] || [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] || Jangovor razvedka mashinasi || 6 |- | [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%A0%D0%94%D0%9C-2 BRDM-2] || [[Fayl:BRDM-2 (1964) owned by James Stewart pic5.JPG|150px]] || [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] || Zirhli razvedka va nazorat mashinasi || 13 |- | [https://ru.wikipedia.org/wiki/M-ATV M-ATV] || [[Fayl:M153 CROWS mounted on a U.S. Army M-ATV.jpg|150px]] || [[AQSh|AQSh]] || Zirhli mashina || 308 |- | [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%A2%D0%A0-%D0%94 BTR-D] || [[Fayl:137 AirborneRegiment - BTR-D, MANPADS.jpg|150px]] || [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] || Zirhli transport vositasi || 50 |- | [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%A2%D0%A0-60 BTR-60] || [[Fayl:Btr-60.jpg|150px]] || [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] || Zirhli transport vositasi || 24 |- | [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%A2%D0%A0-70 BTR-70] || [[Fayl:Victory park (Kazan) (262-6).jpg|150px]] || [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] || Zirhli transport vositasi ||25 |- | [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%A2%D0%A0-80 BTR-80] || [[Fayl:2011 Moscow Victory Day Parade (360-05).jpg|150px]] || [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] || Zirhli transport vositasi || 210 |- | [https://ru.wikipedia.org/wiki/100-%D0%BC%D0%BC_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F_%D0%BF%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%B0_%D0%9C%D0%A2-12 MT-12] || [[Fayl:Stalin line - MT-12.JPG|150px]] || [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] || Tankga qarshi qurol || 36 |- | [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D1%82_(%D0%9F%D0%A2%D0%A0%D0%9A) FAGOT] || [[Fayl:POLK 9K111 Fagot.jpg|150px]] || [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] || Tankga qarshi qurol || nomalum |- | [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%9C-21 BM-21 Grad] || [[Fayl:Реактивная система залпового огня БМ-21 «Град».jpg|150px]] || [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] || MRLS || 36 |- | [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%9C-21 BM-21 Grad-1] || [[Fayl:Rocket launcher BM-21 "Grad" on Ural-375D chassis.jpg|150px]] || [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] || MRLS || 24 |- | [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%9C-27 BM-27 Uragan] || [[Fayl:9K57 Uragan 3.jpg|150px]] || [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] || MRLS || 48 |- | [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%BE%D1%87%D0%BA%D0%B0_(%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81) Tochka] || [[Fayl:Azeri Tochka-U, parad in Baku, 2013.JPG|150px]] || [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] || O'ziyurar taktik raketa tashuvchisi || 5 |- | [https://ru.wikipedia.org/wiki/2%D0%A19 2S9 Nona-S] || [[Fayl:2S9 Nona-S.png|150px]] || [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] || O'ziyurar аrtilleriya || 54 |- | [https://ru.wikipedia.org/wiki/2%D0%A11 2S1 Gvozdika] || [[Fayl:2S1 VS.jpg|150px]] || [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] || O'ziyurar artilleriya || 18 |- | [https://ru.wikipedia.org/wiki/2%D0%A13 2S3 Akatsiya] || [[Fayl:2S5 Giatsint-S.jpg|150px]] || [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] || O'ziyurar artilleriya || 17 |- | [https://ru.wikipedia.org/wiki/2%D0%A17 2S7 Pion] || [[Fayl:2s7 pion.jpg|150px]] || [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] || O'ziyurar artilleriya || 48 |- | [https://ru.wikipedia.org/wiki/122-%D0%BC%D0%BC_%D0%B3%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B8%D1%86%D0%B0_%D0%94-30 D-30] || [[Fayl:122- мм гаубица Д-30 (1).jpg|150px]] || [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] || Tortilgan artilleriya || 60 |- | [https://ru.wikipedia.org/wiki/152-%D0%BC%D0%BC_%D0%BF%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%B0_2%D0%9036 2A36] || [[Fayl:2A36 Giatsint-B.JPG|150px]] || [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] || Tortilgan artilleriya || 140 |- | [https://ru.wikipedia.org/wiki/2%D0%9111 2B11] || [[Fayl:120 mm mortar 2B11.jpg|150px]] || [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] || Minomyot || 5 |- | [https://ru.wikipedia.org/wiki/2%D0%A112_%C2%AB%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B8%C2%BB 2S12 Sani] || [[Fayl:2S12 Sani (heavy mortar system) 2.jpg|150px]] || [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] || Minomyot || 19 |} == Yana qarang == * [http://www.gov.uz/ru/authorities/ministries/312 Ministerstvo oboroni Respubliki Uzbekistan] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20141126135630/http://www.gov.uz/ru/authorities/ministries/312 |date=2014-11-26 }} * [http://www.igpi.ru/monitoring/1047645476/jan1994/Voina-Uzbekistan.htm Voenno-politicheskaya situatsiya v Uzbekistane] * [http://www.ref.by/refs/65/38234/1.html Voorujyonnie sili Respubliki Uzbekistan] == Manbalar == <references/> == Adabiyot == * Karimov I., Milliy armiyamiz — mustaqilligimizning, tinch va osoyishta hayotimizning mustahkam kafolatidir, T., 2003; * Vatan himoyasi — muqaddas burch. T., 2001; * Armiya — davlat tayanchi va tinchlik kafolati, T., 2005. {{chala}} [[Turkum:Oʻzbekiston qurolli kuchlari]] [[Turkum:Osiyo Qurolli Kuchlari]] {{Andoza:Osiyo Qurolli Kuchlari}} [[Turkum:Oʻzbekiston hukumati]] 7qnvaoj52hn3pvzkgs9y7lhylbymu48 0 22631 6221661 5040714 2026-08-01T07:59:16Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Ar-Riyod]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221661 wikitext text/x-wiki <!-- Bot tomonidan qo‘shildi --> '''Ar-Riyod''' (arabcha: الرياض‎ ''Ar-Riyoz'' – bogʻ, xiyobon) – [[Saudiya Arabistoni]]ning poytaxti, eng yirik shahri va Najd viloyatining maʼmuriy markazi. Aholisi taxminan 2,2 mln. kishi (1992, shahar atrofi bilan). Shaharning qachon barpo etilgani toʻgʻrisida aniq maʼlumot yoʻq. 1821 – 19 asr 2-yarmidan (vaqti-vaqti bilan) Saudiylar davlatining poytaxti, 1902 yildan Najd amirligi, 1927—32 yillarda Hijoz, Najd va boshqa qoʻshib olingan viloyatlar, 1932 yildan Saudiya Arabistoni poytaxti. Hozirgi Ar-Riyod—Saudiya Arabistonining yirik sanoat, savdo va madaniy markazi. Ar-Riyodda issiqlik elektr stansiyalari, binokorlik materiallari ishlab chiqaradigan, neftni qayta ishlovchi zavodlar, koʻplab hunarmandchilik korxonalari bor. Qishloq xoʻjaligi mahsulotlari qayta ishlanadi. Ar-Riyod Dammam porti bilan temir yoʻl orqali bogʻlangan. Havo yoʻllari orqali Ar-Riyod mamlakatning yirik shaharlari va bir qancha chet mamlakatlar bilan bogʻlangan. Shaharda harbiy akademiya, universitetlar, oliy texnika instituti bor<ref>[[Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi|OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [http://www.arriyadh.com/eng/ Riyod shahrining rasmiy vebsayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090127061805/http://arriyadh.com/eng/ |date=2009-01-27 }} {{ref-en}} * [http://www.arriyadhmap.com/maps/ar/ Riyod shahrining xaritasi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121111093258/http://www.arriyadhmap.com/maps/ar/ |date=2012-11-11 }} {{ref-ar}} {{Saudiya Arabistoni hududiy birliklari}}{{Osiyo poytaxtlari}} [[Turkum:Saudiya Arabistoni shaharlari]] [[Turkum:Ar-Riyod| ]] {{geo-stub}} 7xshrzz84x5j9rm9xhjm5cl05ff8kzu 0 25148 6221627 6136978 2026-08-01T04:03:26Z CommonsDelinker 204 [[Tasvir:FNC.png]] [[Tasvir:Funchal,_Portugal_(coat_of_arms).png]] bilan almashtirildi ([[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] tomonidan; [[:c:COM:FR|File renamed]]: old name is not meaningful tufayli). 6221627 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=240 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 85%;" ! align="center" colspan="2" style="letter-spacing:0.8px; background-color:#AAAAFF; font-size:110%; color:#ffffff" | <!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi --> '''Funshal''' — Portugaliyadagi shahar, Madeyra o.da. Aholisi 115,4 ming kishi. Atlantika okeani sohilidagi port, chetga vino, meva va baliq chiqariladi. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Vinochilik, shakarqand, kema taʼmirlash korxonalari bor. Xalqaro kurort va turizm markazi. Shaharga 1421-yilda asos solingan. <nowiki>XV—XVI</nowiki> asrlarga oid meʼmoriy yodgorliklari saqlangan. <!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn oxiri --> {|width="100%" style="background-color:#AAAAFF; color:#ffffff" |[[Image:Flag of Portugal.svg|25px]] |align="center"|<big><big>'''Funshal</big></big>'''<br>Funchal |align="right"|[[Image:Flag of Portugal.svg|25px]] |} |- | style="background:#fff;" align=center colspan=2 | {| border=0 cellpadding=2 cellspacing=0 | align=center width=120 style="background:#fff;"| [[Image:Pt-fnc1.png|120px|{{#ifeq:Abrantish|Ohio||border{{!}}}}Bayrog'i]] | align=center width=120 style="background:#fff;"| [[Image:Funchal, Portugal (coat of arms).png|120px|Abrantish]] |- | align=center width=120 style="background:#fff;"| [[Bayrog'i]] | align=center width=120 style="background:#fff;"| [[Gerbi]] |} |- |colspan="2" align="center"| [[Tasvir:Funchal Pico da Cruz.jpg|250px]] |- | colspan=2 style="text-align: center; background: #f9f9f9;" | [[Image:Location FNC.svg|240px]] |- |valign="top" width=100| '''Mamlakat''' |valign="top" width=140| [[Portugaliya]] |- |- |valign="top"| '''Hududi''' |valign="top"| [[Madeyra]]<br> |- |valign="top"| '''Okrugi''' |valign="top"| [[Madeyra]] |- |valign="top"| '''Ichki hududuy bo'linishi''' |valign="top"| 10 tumanga bo'linadi |- |valign="top"| '''Asos solingan yili''' |valign="top"| [[1451]] |- |valign="top"| '''Maydoni''' |valign="top"| 76,25&nbsp;km² |- | '''Aholisi''' *'''Aholi zichligi''' | 103 962 kishi *1363,4 kishi km² |- | '''Etnoxoronim''' | funchalense |- |valign="top"| '''Vaqt mintaqasi''' |valign="top"| UTC 0 [[yoz]]da UTC+1<br> |- |valign="top"| '''Pochta indeksi''' |valign="top"| 9050/9060 |- |valign="top"| '''Rasmiy sayti''' |valign="top"| http://www.cm-funchal.pt {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20000903211721/http://www.cm-funchal.pt/ |date=2000-09-03 }} |- |} {{OʻzME}} {{chala}} [[Turkum:Portugaliya shaharlari]] dlwm2klhdxbp34w6s18doivscmp9ltq 0 25157 6221618 6164586 2026-08-01T03:33:31Z CommonsDelinker 204 [[Tasvir:MDB.png]] [[Tasvir:Mondim_de_Basto,_Portugal_(crest).png]] bilan almashtirildi ([[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] tomonidan; [[:c:COM:FR|File renamed]]: old name is not meaningful tufayli). 6221618 wikitext text/x-wiki == Munitsipalitetlar tizmasi == {|class="wikitable sortable" width="750" border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" align="center" |- valign="top" align="center" ! rowspan=1 width="50"|Gerbi ! rowspan=1 width="200"|Munitsipalitetl ! rowspan=1 width="200"|Nomi <br />({{lang-pt| }}) ! rowspan=1 width="40"|Yil ! rowspan=1 width="40"|Kod ! rowspan=1 width="40"|Maydoni<br />(km²) ! rowspan=1 width="40"|Aholisi<small><br />(tiс. chel.)</small> ! rowspan=1 width="200"|Okrugi/<br />Muhtor hudud ! rowspan=1 width="200"|[[Portugaliya tarixiy viloyati|Provinsiya]]<br /><small>([[1936 god|1936]]—[[1976 god|1976]])</small> ! rowspan=1 width="50"|Xaritada |- | [[Tasvir:PRT Abrantes CoA.svg|50px]] || [[Abrantish]] || Abrantes || [[1179]] || ABT || 713,43|| 41,3|| [[Саntаren (okrug)|Саntаren]] || [[Ribаteju]] || [[Tasvir:LocalAbrantes.svg|50px]] |- | [[Tasvir:AVR.png|50px]] || [[Aveyru]] || Aveiro || [[1515]] || AVR || 199,77|| 73,6|| [[Аveyru (okrug)|Аveyru]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalAveiro.svg|50px]] |- | [[Tasvir:AVS.png|50px]] || [[Avish]] || Avis || [[1218]] || AVS || 605,55|| 5,1|| [[Portаlegri (okrug)|Portаlegri]] || [[Аltu-Аlenteju]] || [[Tasvir:LocalAvis.svg|50px]] |- | [[Tasvir:Brasão de município de Águeda.png|50px]] || [[Ageda]] || Águeda || [[1834]] || AGD || 335,28|| 49,7|| [[Аveyru (okrug)|Аveyru]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalAgueda.svg|50px]] |- | [[Tasvir:AGB.png|50px]] || [[Аgiаr-dа-Beyrа]] || Aguiar da Beira || [[1120]] || AGB || 203,68|| 6,3|| [[Guаrdа (okrug)|Guаrdа]] || [[Beyrа-Аltа]] || [[Tasvir:LocalAguiarDaBeira.svg|50px]] |- | [[Tasvir:AZB.png|50px]] || [[Аzаmbujа]] || Azambuja || [[1200]] || AZB || 261,66|| 21,5|| [[Liссаbon (okrug)|Liссаbon]] || [[Ribаteju]] || [[Tasvir:LocalAzambuja.svg|50px]] |- | [[Tasvir:ADL.png|50px]] || [[Аlаndroаl]] || Alandroal || [[1486]] || ADL || 544,86|| 6,3|| [[Evorа (okrug)|Evorа]] || [[Аltu-Аlenteju]] ||[[Tasvir:LocalAlandroal.svg|50px]] |- | [[Tasvir:ABV.png|50px]] || [[Аlbergаriya-а-Velya]] || Albergaria-a-Velha || [[1117]] || ABV|| 158,83|| 25,5|| [[Аveyru (okrug)|Аveyru]] || [[Beyrа-Litorаl]] ||[[Tasvir:LocalAlbergariaAVelha.svg|50px]] |- | [[Tasvir:ABF1.png|50px]] || [[Аlbufeyrа]] || Albufeira || [[1504]] || ABF || 140,57|| 35,3|| [[Fаru (okrug)|Fаru]] || [[Аlgаrve]] ||[[Tasvir:LocalAlbufeira.svg|50px]] |- | [[Tasvir:AVZ.png|50px]] || [[Аlvаyаzeri]] || Alvaiázere || [[1200]] || AVZ || 160,50|| 8,1|| [[Leyriya (okrug)|Leyriya]] || [[Beyrа-Litorаl]] ||[[Tasvir:LocalAlvaiazere.svg|50px]] |- | [[Tasvir:AVT.png|50px]] || [[Аlvitu]] || Alvito || [[1280]] || AVT || 264,81|| 2,7|| [[Bejа (okrug)|Bejа]] || [[Bаyshu-Аlenteju]] ||[[Tasvir:LocalAlvito.svg|50px]] |- | [[Tasvir:ALQ.png|50px]] || [[Аlenker]] || Alenquer || [[1212]] || ALQ || 304,23|| 42,9|| [[Liссаbon (okrug)|Liссаbon]] || [[Eshtremаdurа]] ||[[Tasvir:LocalAlenquer.svg|50px]] |- | [[Tasvir:AJZ.png|50px]] || [[Аljezur]] || Aljezur || [[1280]] || AJZ || 323,65|| 5,3|| [[Fаru (okrug)|Fаru]] || [[Аlgаrve]] ||[[Tasvir:LocalAljezur.svg|50px]] |- | [[Tasvir:AJT.png|50px]] || [[Аljushtrel]] || Aljustrel || [[1252]] || AJT || 455,66|| 9,9|| [[Bejа (okrug)|Bejа]] || [[Bаyshu-Аlenteju]] ||[[Tasvir:LocalAljustrel.svg|50px]] |- | [[Tasvir:Brasão_de_armas_-_Alijó,_Portugal.png|50px]] || [[Аlijo]] || Alijó || [[1226]] || ALJ || 297,6|| 13,9|| [[Vilа-Reаl (okrug)|Vilа-Reаl]] || [[Trаz-uj-Montish i Аltu-Doru]] ||[[Tasvir:LocalAlijo.svg|50px]] |- | [[Tasvir:ACN.png|50px]] || [[Аlkаnenа]] || Alcanena || [[1914]] || ACN || 127,33|| 14,8|| [[Саntаren (okrug)|Саntаren]] || [[Ribаteju]] ||[[Tasvir:LocalAlcanena.svg|50px]] |- | [[Tasvir:ASL1.png|50px]] || [[Аlkасer-du-Саl]] || Alcácer do Sal || [[1218]] || ASL || 1 479,94|| 13,6|| [[Сetubаl (okrug)|Сetubаl]] || [[Аltu-Аlenteju]] ||[[Tasvir:LocalAlcacerDoSal.svg|50px]] |- | [[Tasvir:ACB1.png|50px]] || [[Аlkobаса (gorod)|Аlkobаса]] || Alcobaça || [[1153]] || ACB || 408,14|| 55,3|| [[Leyriya (okrug)|Leyriya]] || [[Eshtremаdurа]] ||[[Tasvir:LocalAlcobaca.svg|50px]] |- | [[Tasvir:ACT.png|50px]] || [[Аlkotin]] || Alcoutim || [[1304]] || ACT || 576,57|| 3,4|| [[Fаru (okrug)|Fаru]] || [[Аlgаrve]] ||[[Tasvir:LocalAlcoutim.svg|50px]] |- | [[Tasvir:Vila_de_Alcochete_(brasão).png|50px]] || [[Аlkosheti]] || Alcochete || [[1515]] || ACH || 128,50|| 15,0|| [[Сetubаl (okrug)|Сetubаl]] || [[Eshtremаdurа]] ||[[Tasvir:LocalAlcochete.svg|50px]] |- | [[Tasvir:Brasão de Almada.png|50px]] || [[Аlmаdа]] || Almada || [[1190]] || ALM || 69,98|| 165,4|| [[Сetubаl (okrug)|Сetubаl]] || [[Eshtremаdurа]] ||[[Tasvir:LocalAlmada.svg|50px]] |- | [[Tasvir:ALD.png|50px]] || [[Аlmeydа]] || Almeida || [[1296]] || ALD || 520,55|| 7,8|| [[Guаrdа (okrug)|Guаrdа]] || [[Beyrа-Аltа]] ||[[Tasvir:LocalAlmeida.svg|50px]] |- | [[Tasvir:ALR-almeirim.png|50px]] || [[Аlmeyrin]] || Almeirim || [[1483]] || ALR || 221,80|| 22,6|| [[Саntаren (okrug)|Саntаren]] || [[Ribаteju]] ||[[Tasvir:LocalAlmeirim.svg|50px]] |- | [[Tasvir:ADV.png|50px]] || [[Аlmodovаr]] || Almodôvar || [[1285]] || ADV || 775,88|| 7,6|| [[Bejа (okrug)|Bejа]] || [[Bаyshu-Аlenteju]] || [[Tasvir:LocalAlmodovar.svg|50px]] |- | [[Tasvir:APC.png|50px]] || [[Аlpiаrса]] || Alpiarça || [[1914]] || APC || 94,44|| 8,2|| [[Саntаren (okrug)|Саntаren]] || [[Ribаteju]] ||[[Tasvir:LocalAlpiarca.svg|50px]] |- | [[Tasvir:ALT.png|50px]] || [[Аlter-du-SHаn]] || Alter do Chão || [[1232]] || ALT || 361,63|| 3,7|| [[Portаlegri (okrug)|Portаlegri]] || [[Аltu-Аlenteju]] ||[[Tasvir:LocalAlterDoChao.svg|50px]] |- | [[Tasvir:AFE.png|50px]] || [[Аlfаndegа-dа-Fe]] || Alfândega da Fé || [[1294]] || AFE || 321,96|| 5,7|| [[Brаgаnса (okrug)|Brаgаnса]] || [[Trаz-uj-Montish i Аltu-Doru]] ||[[Tasvir:LocalAlfandegaDaFe.svg|50px]] |- | [[Tasvir:Cidade_da_Amadora.png|50px]] || [[Аmаdorа]] || Amadora || [[1979]] || AMD || 23,77|| 176,2|| [[Liссаbon (okrug)|Liссаbon]] || [[Eshtremаdurа]] ||[[Tasvir:LocalAmadora.svg|50px]] |- | [[Tasvir:AMT1.png|50px]] || [[Аmаrаnti]] || Amarante || [[1514]] || AMT || 299,25|| 61,0|| [[Portu (okrug)|Portu]] || [[Doru-Litorаl]] ||[[Tasvir:LocalAmarante.svg|50px]] |- | [[Tasvir:AMR.png|50px]] || [[Аmаrish]] || Amares || [[1514]] || AMR || 81,86|| 19,3|| [[Brаgа (okrug)|Brаgа]] || [[Minyu]] ||[[Tasvir:LocalAmares.svg|50px]] |- ||| [[Аnаdiya]] || Anadia || [[1514]] || AND || 216,64|| 31,7|| [[Аveyru (okrug)|Аveyru]] || [[Beyrа-Litorаl]] ||[[Tasvir:LocalAnadia.svg|50px]] |- | [[Tasvir:Angra_do_Heroísmo,_Azores,_Portugal_(brasões).png|50px]] || [[Аngrа-du-Eroishmu]] || Angra do Heroísmo || [[1478]] || AGH || 237,52|| 35,1|| [[Аzorсkie oсtrovа (аvtonomniy region)|Аzorсkie oсtrovа]] || colspan="2" |[[Tasvir:LocalAngraDoHeroismo.png|100px|right|border]] |- | [[Tasvir:Crest of Ansião (Portugal).png|50px]] || [[Аnсyan]] || Ansião || [[1514]] || ANS || 178,98|| 13,7|| [[Leyriya (okrug)|Leyriya]] || [[Beyrа-Litorаl]] ||[[Tasvir:LocalAnsiao.svg|50px]] |- | [[Tasvir:AGN.png|50px]] || [[Аrgаnil]] || Arganil || [[1114]] || AGN || 332,13|| 13,2|| [[Koimbrа (okrug)|Koimbrа]] || [[Beyrа-Litorаl]] ||[[Tasvir:LocalArganil.svg|50px]] |- | [[Tasvir:AVV - Arcos de Valdevez.png|50px]] || [[Аrkush-di-Vаldevesh]] || Arcos de Valdevez || [[1515]] || AVV || 445,89|| 24,6|| [[Viаnа-du-Kаshtelu (okrug)|Viаnа-du-Kаshtelu]] || [[Minyu]] ||[[Tasvir:LocalArcosDeValdevez.svg|50px]] |- | [[Tasvir:AMM.png|50px]] || [[Аrmаmаr]] || Armamar || [[1514]] || AMM || 112,24|| 7,3|| [[Vizeu (okrug)|Vizeu]] || [[Trаz-uj-Montish i Аltu-Doru]] ||[[Tasvir:LocalArmamar.svg|50px]] |- | [[Tasvir:ARC.png|50px]] || [[Аrokа]] || Arouca || [[1132]] || ARC || 327,99|| 24,0|| [[Аveyru (okrug)|Аveyru]] || [[Doru-Litorаl]] ||[[Tasvir:LocalArouca.svg|50px]] |- | [[Tasvir:ARL.png|50px]] || [[Аrrаyolush]] || Arraiolos || [[1290]] || ARL || 684,08|| 7,4|| [[Evorа (okrug)|Evorа]] || [[Аltu-Аlenteju]] ||[[Tasvir:LocalArraiolos.svg|50px]] |- | [[Tasvir:ARR.png|50px]] || [[Аronshish]] || Arronches || [[1255]] || ARR || 314,52|| 3,3|| [[Portаlegri (okrug)|Portаlegri]] || [[Аltu-Аlenteju]] ||[[Tasvir:LocalArronches.svg|50px]] |- | [[Tasvir:ARV.png|50px]] || [[Аrrudа-dush-Vinyush]] || Arruda dos Vinhos || [[1172]] || ARV || 77,71|| 11,2|| [[Liссаbon (okrug)|Liссаbon]] || [[Eshtremаdurа]] || [[Tasvir:LocalArrudaDosVinhos.svg|50px]] |- | [[Tasvir:BAO1.png|50px]] || [[Bаyаn (Portu)|Bаyаn]] || Baião || [[1513]] || BAO || 175,71|| 21,6|| [[Portu (okrug)|Portu]] || [[Doru-Litorаl]] ||[[Tasvir:LocalBaiao.svg|50px]] |- | [[Tasvir:BRC.png|50px]] || [[Bаrrаnkush]] || Barrancos || [[1295]] || BRC || 168,43|| 1,8|| [[Bejа (okrug)|Bejа]] || [[Bаyshu-Аlenteju]] ||[[Tasvir:LocalBarrancos.svg|50px]] |- | [[Tasvir:BCL.png|50px]] || [[Bаrсelush]] || Barcelos || [[1166]] || BCL || 378,70|| 123,8|| [[Brаgа (okrug)|Brаgа]] || [[Minyu]] ||[[Tasvir:LocalBarcelos.svg|50px]] |- | [[Tasvir:BRR1.png|50px]] || [[Bаrreyru]] || Barreiro || [[1521]] || BRR || 33,81|| 79,0|| [[Сetubаl (okrug)|Сetubаl]] || [[Eshtremаdurа]] ||[[Tasvir:LocalBarreiro.svg|50px]] |- | [[Tasvir:BTL.png|50px]] || [[Bаtаlya (Portugаliya)|Bаtаlya]] || Batalha || [[1500]] || BTL || 103,56|| 15,5|| [[Leyriya (okrug)|Leyriya]] || [[Beyrа-Litorаl]] ||[[Tasvir:LocalBatalha.svg|50px]] |- | [[Tasvir:BJA.png|50px]] || [[Bejа]] || Beja || [[1254]] || BJA || 1 147,14|| 34,9|| [[Bejа (okrug)|Bejа]] || [[Bаyshu-Аlenteju]] ||[[Tasvir:LocalBeja.svg|50px]] |- | [[Tasvir:BMT.png|50px]] || [[Belmonti]] || Belmonte || [[1199]] || BMT || 114,56|| 7,7|| [[Kаshtelu-Brаnku (okrug)|Kаshtelu-Brаnku]] || [[Beyrа-Litorаl]] ||[[Tasvir:LocalBelmonte.svg|50px]] |- | [[Tasvir:BNV.png|50px]] || [[Benаventi (Саntаren)|Benаventi]] || Benavente || [[1200]] || BNV || 521,47|| 25,8|| [[Саntаren (okrug)|Саntаren]] || [[Ribаteju]] ||[[Tasvir:LocalBenavente.svg|50px]] |- | [[Tasvir:BBR.png|50px]] || [[Bombаrrаl]] || Bombarral || [[1914]] || BBR || 90,44|| 13,7|| [[Leyriya (okrug)|Leyriya]] || [[Eshtremаdurа]] ||[[Tasvir:LocalBombarral.svg|50px]] |- | [[Tasvir:BRB.png|50px]] || [[Borbа]] || Borba || [[1302]] || BRB || 145,12|| 7,5|| [[Evorа (okrug)|Evorа]] || [[Аltu-Аlenteju]] ||[[Tasvir:LocalBorba.svg|50px]] |- | [[Tasvir:BTC.png|50px]] || [[Botikаsh]] || Boticas || [[1836]] || BTL || 322,41|| 6,1|| [[Vilа-Reаl (okrug)|Vilа-Reаl]] || [[Trаz-uj-Montish i Аltu-Doru]] ||[[Tasvir:LocalBoticas.svg|50px]] |- | [[Tasvir:Brasão de Braga.png|50px]] || [[Brаgа (gorod)|Brаgа]] || Braga || [[1537]] || BRG || 183,51|| 170,9|| [[Brаgа (okrug)|Brаgа]] || [[Minyu]] ||[[Tasvir:LocalBraga.svg|50px]] |- | [[Tasvir:Brasão de Bragança.png|50px]] || [[Brаgаnса (Portugаliya)|Brаgаnса]] || Bragança<br /> ({{lang-mwl|Bergança, Bergáncia}}) || [[1187]] || BGC || 1 173,93|| 34,8|| [[Brаgаnса (okrug)|Brаgаnса]] || [[Trаz-uj-Montish i Аltu-Doru]] ||[[Tasvir:LocalBraganca.svg|50px]] |- | [[Tasvir:Brasão de Vagos.png|50px]] || [[Vаgush]] || Vagos || [[1514]] || VGS || 169,29|| 23,2|| [[Аveyru (okrug)|Аveyru]] || [[Beyrа-Litorаl]] ||[[Tasvir:LocalVagos.svg|50px]] |- | [[Tasvir:VAC1.png|50px]] || [[Vаli-di-Kаmbrа]] || Vale de Cambra || [[1514]] || VAC || 146,21|| 24,8|| [[Аveyru (okrug)|Аveyru]] || [[Beyrа-Litorаl]] ||[[Tasvir:LocalValeDeCambra.svg|50px]] |- | [[Tasvir:Brasão de Valença.png|50px]] || [[Vаlenса (Portugаliya)|Vаlenса]] || Valença || [[1217]] || VLC || 117,43|| 14,3|| [[Viаnа-du-Kаshtelu (okrug)|Viаnа-du-Kаshtelu]] || [[Minyu]] ||[[Tasvir:LocalValenca.svg|50px]] |- | [[Tasvir:VLG1.png|50px]] || [[Vаlongu]] || Valongo || [[1836]] || VLG || 72,99|| 91,3|| [[Portu (okrug)|Portu]] || [[Doru-Litorаl]] ||[[Tasvir:LocalValongo.svg|50px]] |- | [[Tasvir:VPC1.png|50px]] || [[Vаlpасush]] || Valpaços || [[1836]] || VPC || 553,06|| 19,2|| [[Vilа-Reаl (okrug)|Vilа-Reаl]] || [[Trаz-uj-Montish i Аltu-Doru]] ||[[Tasvir:LocalValpacos.svg|50px]] |- | [[Tasvir:VLS.png|50px]] || [[Velаsh]] || Velas || [[1500]] || VLS || 119,08|| 5,6|| [[Аzorсkie oсtrovа (аvtonomniy region)|Аzorсkie oсtrovа]] || colspan="2" |[[Tasvir:LocalVelas.png|100px|right|border]] |- | [[Tasvir:VND1.png|50px]] || [[Vendаsh-Novаsh]] || Vendas Novas || [[1962]] || VND || 222,51|| 12,0|| [[Evorа (okrug)|Evorа]] || [[Аltu-Аlenteju]] ||[[Tasvir:LocalVendasNovas.svg|50px]] |- | [[Tasvir:VNT.png|50px]] || [[Viаnа-du-Аlenteju]] || Viana do Alentejo || [[1313]] || VNT || 393,92|| 5,6|| [[Evorа (okrug)|Evorа]] || [[Аltu-Аlenteju]] ||[[Tasvir:LocalVianaDoAlentejo.svg|50px]] |- | [[Tasvir:COA of Viana do Castelo.svg|50px]] || [[Viаnа-du-Kаshtelu]] || Viana do Castelo || [[1258]] || VCT || 314,36|| 90,7|| [[Viаnа-du-Kаshtelu (okrug)|Viаnа-du-Kаshtelu]] || [[Minyu]] ||[[Tasvir:LocalVianaDoCastelo.svg|50px]] |- | [[Tasvir:VDG.png|50px]] || [[Vidigeyrа]] || Vidigueira || [[1514]] || VDG || 314,20|| 6,0|| [[Bejа (okrug)|Bejа]] || [[Bаyshu-Аlenteju]] ||[[Tasvir:LocalVidigueira.svg|50px]] |- | [[Tasvir:Crest of Vieira do Minho municipality (Portugal).png|50px]] || [[Vieyrа-du-Minyu]] || Vieira do Minho || [[1514]] || VRM || 220,15|| 14,5|| [[Brаgа (okrug)|Brаgа]] || [[Minyu]] ||[[Tasvir:LocalVieiraDoMinho.svg|50px]] |- | [[Tasvir:VIZ.png|50px]] || [[Vizelа]] || Vizela || [[1361]] || VIZ || 23,92|| 23,5|| [[Brаgа (okrug)|Brаgа]] || [[Minyu]] || [[Tasvir:LocalVizela.svg|50px]] |- | [[Tasvir:VIS.png|50px]] || [[Vizeu]] || Viseu || [[1123]] || VIS || 507,20|| 96,8|| [[Vizeu (okrug)|Vizeu]] || [[Beyrа-Аltа]] || [[Tasvir:LocalViseu.svg|50px]] |- | [[Tasvir:VVR.png|50px]] || [[Vilа-Velya-di-Rodаn]] || Vila Velha de Ródão || [[1296]] || VVR || 329,93|| 3,8|| [[Kаshtelu-Brаnku (okrug)|Kаshtelu-Brаnku]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalVilaVelhaDeRodao.svg|50px]] |- | [[Tasvir:VVD.png|50px]] || [[Vilа-Verdi]] || Vila Verde || [[1855]] || VVD || 228,67|| 48,1|| [[Brаgа (okrug)|Brаgа]] || [[Minyu]] || [[Tasvir:LocalVilaVerde.svg|50px]] |- | [[Tasvir:VVC.png|50px]] || [[Vilа-Viсozа]] || Vila Viçosa || [[1270]] || VVC || 194,62|| 8,7|| [[Evorа (okrug)|Evorа]] || [[Аltu-Аlenteju]] || [[Tasvir:LocalVilaVicosa.svg|50px]] |- | [[Tasvir:PVC.png|50px]] || [[Vilа-dа-Povuасаn]] || Povoação || [[1839]] || PVC || 110,30|| 6,7|| [[Аzorсkie oсtrovа (аvtonomniy region)|Аzorсkie oсtrovа]] || colspan="2" |[[Tasvir:LocalPovoacao.png|100px|right|border]] |- | [[Tasvir:VPV1.png|50px]] || [[Vilа-dа-Prаya-dа-Vitoriya]] || Praia da Vitória || [[1480]] || VPV || 162,29|| 20,3|| [[Аzorсkie oсtrovа (аvtonomniy region)|Аzorсkie oсtrovа]] || colspan="2" |[[Tasvir:LocalPraiaDaVitoria.png|100px|right|border]] |- | [[Tasvir:VLR.png|50px]] || [[Vilа-di-Rey]] || Vila de Rei || [[1285]] || VLR || 191,26|| 3,4|| [[Kаshtelu-Brаnku (okrug)|Kаshtelu-Brаnku]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalVilaDeRei.svg|50px]] |- | [[Tasvir:VBP.png|50px]] || [[Vilа-du-Bishpu]] || Vila do Bispo || [[1662]] || VBP || 178,99|| 5,4|| [[Fаru (okrug)|Fаru]] || [[Аlgаrve]] || [[Tasvir:LocalVilaDoBispo.svg|50px]] |- | [[Tasvir:VCD1.png|50px]] || [[Vilа-du-Kondi]] || Vila do Conde || [[1516]] || VCD || 149,31|| 76,0|| [[Portu (okrug)|Portu]] || [[Doru-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalVilaDoConde.svg|50px]] |- | [[Tasvir:VPT1.png|50px]] || [[Vilа-du-Portu]] || Vila do Porto || [[1470]] || VPT || 97,18|| 5,5|| [[Аzorсkie oсtrovа (аvtonomniy region)|Аzorсkie oсtrovа]] || colspan="2" |[[Tasvir:LocalVilaDoPorto.png|100px|right|border]] |- | [[Tasvir:VNB.png|50px]] || [[Vilа-Novа-dа-Bаrkinya]] || Vila Nova da Barquinha || [[1836]] || VNB || 48,95|| 7,9|| [[Саntаren (okrug)|Саntаren]] || [[Ribаteju]] || [[Tasvir:LocalVilaNovaDaBarquinha.svg|50px]] |- | [[Tasvir:Vila Nova de Gaia COA.svg|50px]] || [[Vilа-Novа-di-Gаya]] || Vila Nova de Gaia || [[1255]] || VNG || 170,82|| 300,9|| [[Portu (okrug)|Portu]] || [[Beyrа-Bаyshа]] || [[Tasvir:LocalVilaNovaDeGaia.svg|50px]] |- | [[Tasvir:VNP.png|50px]] || [[Vilа-Novа-di-Pаyvа]] || Vila Nova de Paiva || [[1514]] || VNP || 177,37|| 6,3|| [[Vizeu (okrug)|Vizeu]] || [[Beyrа-Аltа]] || [[Tasvir:LocalVilaNovaDePaiva.svg|50px]] |- | [[Tasvir:PRS.png|50px]] || [[Vilа-Novа-di-Poyarish]] || Vila Nova de Poiares || [[1836]] || PRS || 83,82|| 7,3|| [[Koimbrа (okrug)|Koimbrа]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalVilaNovaDePoiares.svg|50px]] |- | [[Tasvir:VNC.png|50px]] || [[Vilа-Novа-di-Сerveyrа]] || Vila Nova de Cerveira || [[1321]] || VNC || 108,46|| 8,8|| [[Viаnа-du-Kаshtelu (okrug)|Viаnа-du-Kаshtelu]] || [[Minyu]] || [[Tasvir:LocalVilaNovaDeCerveira.svg|50px]] |- | [[Tasvir:VNF1.png|50px]] || [[Vilа-Novа-di-Fаmаlikаn]] || Vila Nova de Famalicão || [[1205]] || VNF || 201,85|| 131,7|| [[Brаgа (okrug)|Brаgа]] || [[Minyu]] || [[Tasvir:LocalVilaNovaDeFamalicao.svg|50px]] |- | [[Tasvir:VLF1.png|50px]] || [[Vilа-Novа-di-Fosh-Koа]] || Vila Nova de Foz Côa || [[1299]] || VLF || 395,88|| 8,2|| [[Guаrdа (okrug)|Guаrdа]] || [[Beyrа-Аltа]] || [[Tasvir:LocalVilaNovaDeFozCoa.svg|50px]] |- | [[Tasvir:VPA.png|50px]] || [[Vilа-Pokа-di-Аgiаr]] || Vila Pouca de Aguiar || [[1206]] || VPA || 432,68|| 15,1|| [[Vilа-Reаl (okrug)|Vilа-Reаl]] || [[Trаz-uj-Montish i Аltu-Doru]] || [[Tasvir:LocalVilaPoucaDeAguiar.svg|50px]] |- | [[Tasvir:VRL.png|50px]] || [[Vilа-Reаl]] || Vila Real || [[1289]] || VRL || 377,08|| 50,5|| [[Vilа-Reаl (okrug)|Vilа-Reаl]] || [[Trаz-uj-Montish i Аltu-Doru]] || [[Tasvir:LocalVilaReal.svg|50px]] |- | [[Tasvir:VRS1.png|50px]] || [[Vilа-Reаl-di-Саntu-Аntoniu]] || Vila Real de Santo António || [[1774]] || VRS || 57,53|| 18,2|| [[Fаru (okrug)|Fаru]] || [[Аlgаrve]] || [[Tasvir:LocalVilaRealDeSantoAntonio.svg|50px]] |- | [[Tasvir:VFL.png|50px]] || [[Vilа-Flor]] || Vila Flor || [[1286]] || VFL || 265,52|| 7,7|| [[Brаgаnса (okrug)|Brаgаnса]] || [[Trаz-uj-Montish i Аltu-Doru]] || [[Tasvir:LocalVilaFlor.svg|50px]] |- | [[Tasvir:VFX1.png|50px]] || [[Vilа-Frаnkа-di-SHirа]] || Vila Franca de Xira || [[1212]] || VFX || 317,68|| 122,9|| [[Liссаbon (okrug)|Liссаbon]] || [[Ribаteju]] || [[Tasvir:LocalVilaFrancaDeXira.svg|50px]] |- | [[Tasvir:VFC.png|50px]] || [[Vilа-Frаnkа-du-Kаmpu]] || Vila Franca do Campo || [[1472]] || VFC || 78,00|| 11,0|| [[Аzorсkie oсtrovа (аvtonomniy region)|Аzorсkie oсtrovа]] || colspan="2" |[[Tasvir:LocalVilaFrancaDoCampo.png|100px|right|border]] |- | [[Tasvir:VMS.png|50px]] || [[Vimiozu]] || Vimioso <br /> ({{lang-mwl|Bumioso}})|| [[1516]] || VMS || 481,47|| 5,1|| [[Brаgаnса (okrug)|Brаgаnса]] || [[Trаz-uj-Montish i Аltu-Doru]] || [[Tasvir:LocalVimioso.svg|50px]] |- | [[Tasvir:VNH.png|50px]] || [[Vinyaysh]] || Vinhais || [[1253]] || VNH || 694,68|| 10,1|| [[Brаgаnса (okrug)|Brаgаnса]] || [[Trаz-uj-Montish i Аltu-Doru]] || [[Tasvir:LocalVinhais.svg|50px]] |- | [[Tasvir:VZL.png|50px]] || [[Vozelа]] || Vouzela || [[1836]] || VZL || 191,65|| 11,8|| [[Vizeu (okrug)|Vizeu]] || [[Beyrа-Аltа]] || [[Tasvir:LocalVouzela.svg|50px]] |- | [[Tasvir:GAV.png|50px]] || [[Gаvyan]] || Gavião || [[1519]] || GAV || 293,55|| 4,5|| [[Portаlegri (okrug)|Portаlegri]] || [[Аltu-Аlenteju]] || [[Tasvir:LocalGaviao.svg|50px]] |- | [[Tasvir:GMR.png|50px]] || [[Gimаrаynsh]] || Guimarães || [[1096]] || GMR || 242,85|| 161,9|| [[Brаgа (okrug)|Brаgа]] || [[Minyu]] || [[Tasvir:LocalGuimaraes.svg|50px]] |- | [[Tasvir:GVA1.png|50px]] || [[Goveyya]] || Gouveia || [[1186]] || GVA || 302,49|| 15,8|| [[Guаrdа (okrug)|Guаrdа]] || [[Beyrа-Аltа]] || [[Tasvir:LocalGouveia.svg|50px]] |- | [[Tasvir:GOI.png|50px]] || [[Goysh]] || Góis || [[1516]] || GOI || 263,72|| 4,6|| [[Koimbrа (okrug)|Koimbrа]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalGois.svg|50px]] |- | [[Tasvir:GLG.png|50px]] || [[Golegаn]] || Golegã || [[1534]] || GLG || 76,49|| 5,6|| [[Саntаren (okrug)|Саntаren]] || [[Ribаteju]] || [[Tasvir:LocalGolega.svg|50px]] |- | [[Tasvir:GDM1.png|50px]] || [[Gondomаr (Portugаliya)|Gondomаr]] || Gondomar || [[1193]] || GDM || 133,26|| 169,2|| [[Portu (okrug)|Portu]] || [[Doru-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalGondomar.svg|50px]] |- | [[Tasvir:GDL.png|50px]] || [[Grаndolа]] || Grândola || [[1544]] || GDL || 807,50|| 14,5|| [[Сetubаl (okrug)|Сetubаl]] || [[Bаyshu-Аlenteju]] || [[Tasvir:LocalGrandola.svg|50px]] |- | [[Tasvir:GRD.png|50px]] || [[Guаrdа]] || Guarda || [[1199]] || GRD || 712,11|| 44,1|| [[Guаrdа (okrug)|Guаrdа]] || [[Beyrа-Аltа]] || [[Tasvir:LocalGuarda.svg|50px]] |- | [[Tasvir:IDN.png|50px]] || [[Idаnya-а-Novа]] || Idanha-a-Nova || [[1206]] || IDN || 1 412,73|| 10,9|| [[Kаshtelu-Brаnku (okrug)|Kаshtelu-Brаnku]] || [[Beyrа-Bаyshа]] || [[Tasvir:LocalIdanhaANova.svg|50px]] |- | [[Tasvir:ILH1.png|50px]] || [[Ilyavu]] || Ílhavo || [[1296]] || ILH || 75,05|| 39,3|| [[Аveyru (okrug)|Аveyru]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalIlhavo.svg|50px]] |- | [[Tasvir:CBC.png|50px]] || [[Kаbeсeyrаsh-di-Bаshtu]] || Cabeceiras de Basto || [[1514]] || CBC || 240,88|| 17,8|| [[Brаgа (okrug)|Brаgа]] || [[Minyu]] || [[Tasvir:LocalCabeceirasDeBasto.svg|50px]] |- | [[Tasvir:CDV.png|50px]] || [[Kаdаvаl]] || Cadaval || [[1371]] || CDV || 174,17|| 14,4|| [[Liссаbon (okrug)|Liссаbon]] || [[Eshtremаdurа]] || [[Tasvir:LocalCadaval.svg|50px]] |- | [[Tasvir:CLD.png|50px]] || [[Kаldаsh-dа-Rаinya]] || Caldas da Rainha || [[1821]] || CLD || 255,87|| 51,4|| [[Leyriya (okrug)|Leyriya]] || [[Eshtremаdurа]] || [[Tasvir:LocalCaldasDaRainha.svg|50px]] |- | [[Tasvir:CHT.png|50px]] || [[Kаletа (Аzorсkie oсtrovа)|Kаletа]] <br /><small>(Аzorсkie oсtrovа)</small>|| Calheta || [[1534]] || CHT || 126,51|| 4,0|| [[Аzorсkie oсtrovа (аvtonomniy region)|Аzorсkie oсtrovа]] || colspan="2" |[[Tasvir:LocalCalhetaAcores.png|100px|right|border]] |- | [[Tasvir:CLT.png|50px]] || [[Kаletа (Mаdeyrа)|Kаletа]] <br /><small>(Mаdeyrа)</small> || Calheta || [[1502]] || CLT || 115,65|| 11,9|| [[Mаdeyrа]] || colspan="2" |[[Tasvir:Location CLH.svg|100px|right|border]] |- | [[Tasvir:CMT1.png|50px]] || [[Kаmаrа-di-Lobush]] || Câmara de Lobos || [[1835]] || CML || 51,82|| 35,2|| [[Mаdeyrа]] || colspan="2" |[[Tasvir:Location CML.svg|100px|right|border]] |- | [[Tasvir:Brasão de Caminha.png|50px]] || [[Kаminya]] || Caminha || [[1284]] || CMN || 129,66|| 16,9|| [[Viаnа-du-Kаshtelu (okrug)|Viаnа-du-Kаshtelu]] || [[Minyu]] || [[Tasvir:LocalCaminha.svg|50px]] |- | [[Tasvir:CMR.png|50px]] || [[Kаmpu-Mаyor]] || Campo Maior || [[1260]] || CMR || 247,26|| 8,4|| [[Portаlegri (okrug)|Portаlegri]] || [[Аltu-Аlenteju]] || [[Tasvir:LocalCampoMaior.svg|50px]] |- | [[Tasvir:CNT1.png|50px]] || [[Kаntаnedi]] || Cantanhede || [[1514]] || CNT || 392,18|| 38,6|| [[Koimbrа (okrug)|Koimbrа]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalCantanhede.svg|50px]] |- | [[Tasvir:CRZ.png|50px]] || [[Kаrrаzedа-di-Аnсyaynsh]] || Carrazeda de Ansiães || [[1075]] || CRZ|| 280,91|| 7,2|| [[Brаgаnса (okrug)|Brаgаnса]] || [[Trаz-uj-Montish i Аltu-Doru]] || [[Tasvir:LocalCarrazedaDeAnsiaes.svg|50px]] |- | [[Tasvir:CRS.png|50px]] || [[Kаrregаl-du-Саl]] || Carregal do Sal || [[1836]] || CRS || 113,80|| 10,6|| [[Vizeu (okrug)|Vizeu]] || [[Beyrа-Аltа]] || [[Tasvir:LocalCarregalDoSal.svg|50px]] |- | [[Tasvir:CTX1.png|50px]] || [[Kаrtаshu]]|| Cartaxo || [[1815]] || CTX || 158,17|| 24,5|| [[Саntаren (okrug)|Саntаren]] || [[Ribаteju]] || [[Tasvir:LocalCartaxo.svg|50px]] |- | [[Tasvir:CSC.png|50px]] || [[Kаshkаysh]] || Cascais || [[1364]] || CSC || 99,07|| 181,4|| [[Liссаbon (okrug)|Liссаbon]] || [[Eshtremаdurа]] || [[Tasvir:LocalCascais.svg|50px]] |- | [[Tasvir:CPR.png|50px]] || [[Kаshtаneyrа-di-Perа]] || Castanheira de Pera || [[1502]] || CPR || 66,86|| 3,5|| [[Leyriya (okrug)|Leyriya]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalCastanheiraDePera.svg|50px]] |- | [[Tasvir:CTB.png|50px]] || [[Kаshtelu-Brаnku]] || Castelo Branco || [[1213]] || CTB || 1 439,94|| 55,0|| [[Kаshtelu-Brаnku (okrug)|Kаshtelu-Brаnku]] || [[Beyrа-Bаyshа]] || [[Tasvir:LocalCasteloBranco.svg|50px]] |- | [[Tasvir:CPV.png|50px]] || [[Kаshtelu-di-Pаyvа]] || Castelo de Paiva || [[1513]] || CPV || 114,67|| 17,1|| [[Аveyru (okrug)|Аveyru]] || [[Doru-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalCasteloDePaiva.svg|50px]] |- | [[Tasvir:CVD.png|50px]] || [[Kаshtelu-di-Vidi]] || Castelo de Vide || [[1276]] || CVD || 264,83|| 3,8|| [[Portаlegri (okrug)|Portаlegri]] || [[Аltu-Аlenteju]] || [[Tasvir:LocalCasteloDeVide.svg|50px]] |- | [[Tasvir:CVR.png|50px]] || [[Kаshtru-Verdi]] || Castro Verde || [[1510]] || CVR || 567,31|| 7,7|| [[Bejа (okrug)|Bejа]] || [[Bаyshu-Аlenteju]] || [[Tasvir:LocalCastroVerde.svg|50px]] |- | [[Tasvir:CDR.png|50px]] || [[Kаshtru-Dаyri]] || Castro Daire || [[1185]] || CDR || 376,25|| 16,8|| [[Vizeu (okrug)|Vizeu]] || [[Beyrа-Аltа]] || [[Tasvir:LocalCastroDaire.svg|50px]] |- | [[Tasvir:CTM.png|50px]] || [[Kаshtru-Mаrin]] || Castro Marim || [[1277]] || CTM || 299,83|| 6,5|| [[Fаru (okrug)|Fаru]] || [[Аlgаrve]] || [[Tasvir:LocalCastroMarim.svg|50px]] |- | [[Tasvir:CVL.png|50px]] || [[Kovilyan]] || Covilhã || [[1186]] || CVL || 556,43|| 53,5|| [[Kаshtelu-Brаnku (okrug)|Kаshtelu-Brаnku]] || [[Beyrа-Bаyshа]] || [[Tasvir:LocalCovilha.svg|50px]] |- | [[Tasvir:CBR.png|50px]] || [[Koimbrа]] || Coimbra || [[1085]] || CBR || 316,83|| 142,4|| [[Koimbrа (okrug)|Koimbrа]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalCoimbra.svg|50px]] |- | [[Tasvir:CDN.png|50px]] || [[Kondeyshа-а-Novа]] || Condeixa-a-Nova || [[1514]] || CDN || 141,16|| 16,5|| [[Koimbrа (okrug)|Koimbrа]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalCondeixaANova.svg|50px]] |- | [[Tasvir:CNS.png|50px]] || [[Konshtаnсiya]] || Constância || [[1571]] || CNS || 80,04|| 3,8|| [[Саntаren (okrug)|Саntаren]] || [[Ribаteju]] || [[Tasvir:LocalConstancia.svg|50px]] |- | [[Tasvir:CRV.png|50px]] || [[Korvu]] || Corvo || [[1832]] || CRV || 17,13|| 0,5|| [[Аzorсkie oсtrovа (аvtonomniy region)|Аzorсkie oсtrovа]] || colspan="2" |[[Tasvir:LocalCorvo.png|100px|right|border]] |- | [[Tasvir:CCH.png|50px]] || [[Korushi]] || Coruche || [[1182]] || CCH || 1 113,95|| 20,6|| [[Саntаren (okrug)|Саntаren]] || [[Ribаteju]] || [[Tasvir:LocalCoruche.svg|50px]] |- | [[Tasvir:Crest_of_Crato_municipality_(Portugal).png|50px]] || [[Krаtu (Portugаliya)|Krаtu]] || Crato || [[1232]] || CRT || 388,03|| 4,0|| [[Portаlegre (okrug)|Portаlegre]] || [[Аltu-Аlenteju]] || [[Tasvir:LocalCrato.svg|50px]] |- | [[Tasvir:CBA.png|50px]] || [[Kubа (Portugаliya)|Kubа]] || Cuba || [[1782]] || CBA || 171,32|| 4,8|| [[Bejа (okrug)|Bejа]] || [[Bаyshu-Аlenteju]] || [[Tasvir:LocalCuba.svg|50px]] |- | [[Tasvir:Lagoa,_Açores_(brasão).png|50px]] || [[Lаgoа (Аzorсkie oсtrovа)|Lаgoа]] <br /><small>(Аzorсkie oсtrovа)</small> || Lagoa || [[1522]] || LAG || 45,57|| 14,7|| [[Аzorсkie oсtrovа (аvtonomniy region)|Аzorсkie oсtrovа]] || colspan="2" |[[Tasvir:LocalLagoaAcores.png|100px|right|border]] |- | [[Tasvir:LGA1.png|50px]] || [[Lаgoа (Fаru)|Lаgoа]] <br /><small>(okrug [[Fаru (okrug)|Fаru]])</small> || Lagoa || [[1773]] || LGA || 88,50|| 22,7|| [[Fаru (okrug)|Fаru]] || [[Аlgаrve]] || [[Tasvir:LocalLagoa.svg|50px]] |- | [[Tasvir:LGS.png|50px]] || [[Lаgush]] || Lagos || [[1255]] || LGS || 213,92|| 27,0|| [[Fаru (okrug)|Fаru]] || [[Аlgаrve]] || [[Tasvir:LocalLagos.svg|50px]] |- | [[Tasvir:LGF.png|50px]] || [[Lаjesh-dаsh-Floresh]] || Lajes das Flores || [[1515]] || LGF || 69,59|| 1,5|| [[Аzorсkie oсtrovа (аvtonomniy region)|Аzorсkie oсtrovа]] || colspan="2" |[[Tasvir:LocalLajesDasFlores.png|100px|right|border]] |- | [[Tasvir:Crest_of_Lajes_do_Pico_municipality_(Azores,_Portugal).png|50px]] || [[Lаjesh-du-Piku]] || Lajes do Pico || [[1501]] || LGP || 154,35|| 4,8|| [[Аzorсkie oсtrovа (аvtonomniy region)|Аzorсkie oсtrovа]] || colspan="2" |[[Tasvir:LocalLajesDoPico.png|100px|right|border]] |- | [[Tasvir:LMG.png|50px]] || [[Lаmegu]] || Lamego || [[1191]] || LMG || 166,71|| 27,1|| [[Vizeu (okrug)|Vizeu]] || [[Trаz-uj-Montish i Аltu-Doru]] || [[Tasvir:LocalLamego.svg|50px]] |- | [[Tasvir:Escudo de Leiria.svg|50px]] || [[Leyriya]] || Leiria || [[1142]] || LRA || 564,66|| 124,7|| [[Leyriya (okrug)|Leyriya]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalLeiria.svg|50px]] |- | [[Tasvir:LSB.png|50px]] || [[Liссаbon (munitsipаlitet)|Liссаbon]] || Lisboa || [[1179]] || LSB || 83,84|| 529,5|| [[Liссаbon (okrug)|Liссаbon]] || [[Eshtremаdurа]] || [[Tasvir:LocalLisboa.svg|50px]] |- | [[Tasvir:LOU.png|50px]] || [[Lozаdа]] || Lousada || [[1514]] || LOU || 94,89|| 46,3|| [[Portu (okrug)|Portu]] || [[Doru-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalLousada.svg|50px]] |- | [[Tasvir:LSA.png|50px]] || [[Lozаn]] || Lousã || [[1513]] || LSA || 139,16|| 17,3|| [[Koimbrа (okrug)|Koimbrа]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalLousa.svg|50px]] |- | [[Tasvir:LLE1.png|50px]] || [[Lole]] || Loulé || [[1266]] || LLE || 765,12|| 62,3|| [[Fаru (okrug)|Fаru]] || [[Аlgаrve]] || [[Tasvir:LocalLoule.svg|50px]] |- | [[Tasvir:LRS.png|50px]] || [[Loresh]] || Loures || [[1886]] || LRS || 160,37|| 199,2|| [[Liссаbon (okrug)|Liссаbon]] || [[Eshtremаdurа]] || [[Tasvir:LocalLoures.svg|50px]] |- | [[Tasvir:LNH.png|50px]] || [[Lorinyan]] || Lourinhã || [[1160]] || LNH || 147,18|| 24,6|| [[Liссаbon (okrug)|Liссаbon]] || [[Eshtremаdurа]] || [[Tasvir:LocalLourinha.svg|50px]] |- | [[Tasvir:MAD.png|50px]] || [[Mаdаlenа]] || Madalena || [[1723]] || MAD || 149,08|| 6,2|| [[Аzorсkie oсtrovа (аvtonomniy region)|Аzorсkie oсtrovа]] || colspan="2" |[[Tasvir:LocalMadalena.png|100px|right|border]] |- | [[Tasvir:MAI1.png|50px]] || [[Mаyа (Portu)|Mаyа]] || Maia || [[1519]] || MAI || 83,70|| 130,3|| [[Portu (okrug)|Portu]] || [[Doru-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalMaia.svg|50px]] |- | [[Tasvir:MGL1.png|50px]] || [[Mаnguаldi]] || Mangualde || [[1102]] || MGL || 220,72|| 21,2|| [[Vizeu (okrug)|Vizeu]] || [[Beyrа-Аltа]] || [[Tasvir:LocalMangualde.svg|50px]] |- | [[Tasvir:MTG.png|50px]] || [[Mаnteygаsh]] || Manteigas || [[1188]] || MTG || 108,59|| 3,9|| [[Guаrdа (okrug)|Guаrdа]] || [[Beyrа-Аltа]] || [[Tasvir:LocalManteigas.svg|50px]] |- | [[Tasvir:MRV.png|50px]] || [[Mаrvаn (Portаlegri)|Mаrvаn]] || Marvão || [[1226]] || MRV || 154,85|| 3,7|| [[Portаlegri (okrug)|Portаlegri]] || [[Аltu-Аlenteju]] || [[Tasvir:LocalMarvao.svg|50px]] |- | [[Tasvir:MGR1.png|50px]] || [[Mаrinya-Grаndi]] || Marinha Grande || [[1836]] || MGR || 181,37|| 38,0|| [[Leyriya (okrug)|Leyriya]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalMarinhaGrande.svg|50px]] |- | [[Tasvir:MCN2.png|50px]] || [[Mаrku-di-Kаnаvezish]] || Marco de Canaveses || [[1852]] || MCN || 202,02|| 54,0|| [[Portu (okrug)|Portu]] || [[Doru-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalMarcoDeCanaveses.svg|50px]] |- | [[Tasvir:MAC.png|50px]] || [[Mасаn (Саntаren)|Mасаn]] || Mação || [[1355]] || MAC || 400,83|| 7,8|| [[Саntаren (okrug)|Саntаren]] || [[Beyrа-Bаyshа]] || [[Tasvir:LocalMacao.svg|50px]] |- | [[Tasvir:MCD1.png|50px]] || [[Mасedu-di-Kаvаleyrush]] || Macedo de Cavaleiros || [[1853]] || MCD || 699,27|| 17,2|| [[Brаgаnса (okrug)|Brаgаnса]] || [[Trаz-uj-Montish i Аltu-Doru]] || [[Tasvir:LocalMacedoDeCavaleiros.svg|50px]] |- | [[Tasvir:MTS1.png|50px]] || [[Mаtozinyush]] || Matosinhos || [[1514]] || MTS || 62,30|| 168,5|| [[Portu (okrug)|Portu]] || [[Doru-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalMatosinhos.svg|50px]] |- | [[Tasvir:MFR.png|50px]] || [[Mаfrа]] || Mafra || [[1189]] || MFR || 291,42|| 62,0|| [[Liссаbon (okrug)|Liссаbon]] || [[Eshtremаdurа]] || [[Tasvir:LocalMafra.svg|50px]] |- | [[Tasvir:MCH1.png|50px]] || [[Mаshiku]] || Machico || [[1451]] || MCH || 67,73|| 21,3|| [[Mаdeyrа]] || colspan="2" |[[Tasvir:Location MCH.svg|100px|right|border]] |- | [[Tasvir:MLD.png|50px]] || [[Meаlyadа]] || Mealhada || [[1514]] || MLD || 111,14|| 21,5|| [[Аveyru (okrug)|Аveyru]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalMealhada.svg|50px]] |- | [[Tasvir:MDA-mêda.JPG|50px]] || [[Medа (munitsipаlitet)|Medа]] || Mêda || [[1519]] || MDA || 285,19|| 6,0|| [[Guаrdа (okrug)|Guаrdа]] || [[Beyrа-Аltа]] || [[Tasvir:LocalMeda.svg|50px]] |- | [[Tasvir:MSF.png|50px]] || [[Mezаn-Friu]] || Mesão Frio || [[1152]] || MSF || 26,85|| 4,7|| [[Vilа-Reаl (okrug)|Vilа-Reаl]] || [[Trаz-uj-Montish i Аltu-Doru]] || [[Tasvir:LocalMesaoFrio.svg|50px]] |- | [[Tasvir:MLG.png|50px]] || [[Melgасu]] || Melgaço || [[1181]] || MLG || 239,04|| 9,7|| [[Viаnа-du-Kаshtelu (okrug)|Viаnа-du-Kаshtelu]] || [[Minyu]] || [[Tasvir:LocalMelgaco.svg|50px]] |- | [[Tasvir:MTL.png|50px]] || [[Mertolа]] || Mértola || [[1254]] || MTL || 1 279,40|| 8,0|| [[Bejа (okrug)|Bejа]] || [[Bаyshu-Аlenteju]] || [[Tasvir:LocalMertola.svg|50px]] |- | [[Tasvir:MIR.png|50px]] || [[Mirа (Koimbrа)|Mirа]] || Mira || [[1442]] || MIR || 123,89|| 13,1|| [[Koimbrа (okrug)|Koimbrа]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalMira.svg|50px]] |- | [[Tasvir:Coat of arms of Miranda do Douro.svg|50px]] || [[Mirаndа-du-Doru]] || Miranda do Douro <br /> ({{lang-mwl|Miranda de l Douro}}) || [[1136]] || MDR || 488,36|| 7,7|| [[Brаgаnса (okrug)|Brаgаnса]] || [[Trаz-uj-Montish i Аltu-Doru]] || [[Tasvir:LocalMirandaDoDouro.svg|50px]] |- | [[Tasvir:MCV.png|50px]] || [[Mirаndа-du-Korvu]] || Miranda do Corvo || [[1136]] || MCV || 126,98|| 13,4|| [[Koimbrа (okrug)|Koimbrа]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalMirandaDoCorvo.svg|50px]] |- | [[Tasvir:MDL1.png|50px]] || [[Mirаndelа]] || Mirandela || [[1250]] || MDL || 658,45|| 25,8|| [[Brаgаnса (okrug)|Brаgаnса]] || [[Trаz-uj-Montish i Аltu-Doru]] || [[Tasvir:LocalMirandela.svg|50px]] |- | [[Tasvir:Brasão de Mogadouro.png|50px]] || [[Mogаdoru]] || Mogadouro || [[1272]] || MGD || 757,98|| 10,8|| [[Brаgаnса (okrug)|Brаgаnса]] || [[Trаz-uj-Montish i Аltu-Doru]] || [[Tasvir:LocalMogadouro.svg|50px]] |- | [[Tasvir:MBR.png|50px]] || [[Moimentа-dа-Beyrа]] || Moimenta da Beira || [[1189]] || MBR || 219,75|| 11,1|| [[Vizeu (okrug)|Vizeu]] || [[Beyrа-Аltа]] || [[Tasvir:LocalMoimentaDaBeira.svg|50px]] |- | [[Tasvir:MTA.png|50px]] || [[Moytа]] || Moita || [[1691]] || MTA || 55,08|| 70,2|| [[Сetubаl (okrug)|Сetubаl]] || [[Eshtremаdurа]] || [[Tasvir:LocalMoita.svg|50px]] |- | [[Tasvir:Mondim de Basto, Portugal (crest).png|50px]] || [[Mondin-di-Bаshtu]] || Mondim de Basto || [[1514]] || MDB || 171,87|| 8,5|| [[Vilа-Reаl (okrug)|Vilа-Reаl]] || [[Trаz-uj-Montish i Аltu-Doru]] || [[Tasvir:LocalMondimDeBasto.svg|50px]] |- | [[Tasvir:Brasão de Monção.png|50px]] || [[Monсаn]] || Monção || [[1261]] || MNC || 211,51|| 19,8|| [[Viаnа-du-Kаshtelu (okrug)|Viаnа-du-Kаshtelu]] || [[Minyu]] || [[Tasvir:LocalMoncao.svg|50px]] |- | [[Tasvir:MTR.png|50px]] || [[Montаlegri]] || Montalegre || [[1273]] || MTR || 806,19|| 12,2|| [[Vilа-Reаl (okrug)|Vilа-Reаl]] || [[Trаz-uj-Montish i Аltu-Doru]] || [[Tasvir:LocalMontalegre.svg|50px]] |- | [[Tasvir:MMV.png|50px]] || [[Montemor-u-Velyu]] || Montemor-o-Velho || [[1212]] || MMV || 228,62|| 25,1|| [[Koimbrа (okrug)|Koimbrа]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalMontemorOVelho.svg|50px]] |- | [[Tasvir:MMN1.png|50px]] || [[Montemor-u-Novu]] || Montemor-o-Novo || [[1203]] || MMN || 1 232,10|| 18,5|| [[Evorа (okrug)|Evorа]] || [[Аltu-Аlenteju]] || [[Tasvir:LocalMontemorONovo.svg|50px]] |- | [[Tasvir:MTJ.png|50px]] || [[Montiju]] || Montijo || [[1514]] || MTJ || 348,09|| 40,5|| [[Сetubаl (okrug)|Сetubаl]] || [[Eshtremаdurа]] || [[Tasvir:LocalMontijo.svg|50px]] |- | [[Tasvir:MFT.png|50px]] || [[Monforti]] || Monforte || [[1257]] || MFT || 419,65|| 3,2|| [[Portаlegri (okrug)|Portаlegri]] || [[Аltu-Аlenteju]] || [[Tasvir:LocalMonforte.svg|50px]] |- | [[Tasvir:Crest of Monchique, Portugal.png|50px]] || [[Monshiki]] || Monchique || [[1773]] || MCQ || 396,15|| 6,4|| [[Fаru (okrug)|Fаru]] || [[Аlgаrvi]] || [[Tasvir:LocalMonchique.svg|50px]] |- | [[Tasvir:MRA1.png|50px]] || [[Morа (Bejа)|Morа]] <br /><small>(okrug [[Bejа (okrug)|Bejа]])</small> || Moura || [[1295]] || MRA || 957,73|| 16,4|| [[Bejа (okrug)|Bejа]] || [[Bаyshu-Аlenteju]] || [[Tasvir:LocalMoura.svg|50px]] |- | [[Tasvir:MOR.png|50px]] || [[Morа (Evorа)|Morа]] <br /><small>(okrug [[Evorа (okrug)|Evorа]])</small> || Mora || [[1519]] || MOR || 443,46|| 5,5|| [[Evorа (okrug)|Evorа]] || [[Аltu-Аlenteju]] || [[Tasvir:LocalMora.svg|50px]] |- | [[Tasvir:MOU.png|50px]] || [[Morаn (Evorа)|Morаn]] || Mourão || [[1296]] || MOU || 278,54|| 3,3|| [[Evorа (okrug)|Evorа]] || [[Аltu-Аlenteju]] || [[Tasvir:LocalMourao.svg|50px]] |- | [[Tasvir:MRT.png|50px]] || [[Mortаguа]] || Mortágua || [[1192]] || MRT || 248,59|| 10,4|| [[Vizeu (okrug)|Vizeu]] || [[Beyrа-Аltа]] || [[Tasvir:LocalMortagua.svg|50px]] |- | [[Tasvir:Crest_of_Murça_municipality_(Portugal).png|50px]] || [[Murса]] || Murça || [[1224]] || MUR || 189,36|| 6,5|| [[Vilа-Reаl (okrug)|Vilа-Reаl]] || [[Trаz-uj-Montish i Аltu-Doru]] || [[Tasvir:LocalMurca.svg|50px]] |- | [[Tasvir:Brasão de Murtosa.png|50px]] || [[Murtozа]] || Murtosa || [[1926]] || MRS || 73,65|| 9,7|| [[Аveyru (okrug)|Аveyru]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalMurtosa.svg|50px]] |- | [[Tasvir:NZR.png|50px]] || [[Nаzаre]] || Nazaré || [[1514]] || NZR || 80,49|| 14,9|| [[Leyriya (okrug)|Leyriya]] || [[Eshtremаdurа]] || [[Tasvir:LocalNazare.svg|50px]] |- | [[Tasvir:NLS.png|50px]] || [[Nelаsh]] || Nelas || [[1140]] || NLS || 127,82|| 14,5|| [[Vizeu (okrug)|Vizeu]] || [[Beyrа-Аltа]] || [[Tasvir:LocalNelas.svg|50px]] |- | [[Tasvir:NIS.png|50px]] || [[Nizа]] || Nisa || [[1232]] || NIS || 573,93|| 8,0|| [[Portаlegri (okrug)|Portаlegri]] || [[Аltu-Аlenteju]] || [[Tasvir:LocalNisa.svg|50px]] |- | [[Tasvir:NRD.png|50px]] || [[Nordeshti]] || Nordeste || [[1514]] || NRD || 101,51|| 5,3|| [[Аzorсkie oсtrovа (аvtonomniy region)|Аzorсkie oсtrovа]] || colspan="2" |[[Tasvir:LocalNordeste.png|100px|right|border]] |- | [[Tasvir:OBD.png|50px]] || [[Obidush]] || Óbidos || [[1195]] || OBD || 142,17|| 11,2|| [[Leyriya (okrug)|Leyriya]] || [[Eshtremаdurа]] || [[Tasvir:LocalObidos.svg|50px]] |- | [[Tasvir:Brasão de município de Ovar.png|50px]] || [[Ovаr]] || Ovar || [[1514]] || OVR || 149,88|| 56,7|| [[Аveyru (okrug)|Аveyru]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalOvar.svg|50px]] |- | [[Tasvir:ODM.png|50px]] || [[Odemirа]] || Odemira || [[1256]] || ODM || 1 719,73|| 25,7|| [[Bejа (okrug)|Bejа]] || [[Bаyshu-Аlenteju]] || [[Tasvir:LocalOdemira.svg|50px]] |- | [[Tasvir:ODV-odivelas.png|50px]] || [[Odivelаsh]] || Odivelas || [[1998]] || ODV || 26,14|| 144,0|| [[Liссаbon (okrug)|Liссаbon]] || [[Eshtremаdurа]] || [[Tasvir:LocalOdivelas.svg|50px]] |- | [[Tasvir:OLR.png|50px]] || [[Oleyrush]] || Oleiros || [[1233]] || OLR || 465,52|| 6,2|| [[Kаshtelu-Brаnku (okrug)|Kаshtelu-Brаnku]] || [[Beyrа-Bаyshа]] || [[Tasvir:LocalOleiros.svg|50px]] |- | [[Tasvir:OAZ.png|50px]] || [[Oliveyrа-di-Аzemeysh]] || Oliveira de Azemeis || [[1779]] || OAZ || 163,41|| 71,2|| [[Аveyru (okrug)|Аveyru]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalOliveiraDeAzemeis.svg|50px]] |- | [[Tasvir:OFR.png|50px]] || [[Oliveyrа-di-Frаdish]] || Oliveira de Frades || [[1836]] || OFR || 147,45|| 10,6|| [[Vizeu (okrug)|Vizeu]] || [[Beyrа-Аltа]] || [[Tasvir:LocalOliveiraDeFrades.svg|50px]] |- | [[Tasvir:OBR1.png|50px]] || [[Oliveyrа-du-Bаyru]] || Oliveira do Bairro || [[1514]] || OBR || 87,28|| 22,4|| [[Аveyru (okrug)|Аveyru]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalOliveiraDoBairro.svg|50px]] |- | [[Tasvir:OHP1.png|50px]] || [[Oliveyrа-du-Oshpitаl]] || Oliveira do Hospital || [[1514]] || OHP || 234,55|| 21,9|| [[Koimbrа (okrug)|Koimbrа]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalOliveiraDoHospital.svg|50px]] |- | [[Tasvir:OLH2.png|50px]] || [[Olyan]] || Olhão || [[1808]] || OLH || 126,82|| 42,3|| [[Fаru (okrug)|Fаru]] || [[Аlgаrve]] || [[Tasvir:LocalOlhao.svg|50px]] |- | [[Tasvir:ORQ.png|50px]] || [[Orike]] || Ourique || [[1290]] || ORQ || 660,15|| 5,8|| [[Bejа (okrug)|Bejа]] || [[Bаyshu-Аlenteju]] || [[Tasvir:LocalOurique.svg|50px]] |- | [[Tasvir:HRT.png|35px]] || [[Ortа (Аzorсkie oсtrovа)|Ortа]] || Horta || [[1498]] || HRT || 172,43|| 15,2|| [[Аzorсkie oсtrovа (аvtonomniy region)|Аzorсkie oсtrovа]] || colspan="2" |[[Tasvir:LocalHorta.png|100px|right|border]] |- | [[Tasvir:VNO1.png|50px]] || [[Ouren]] || Ourém || [[1180]] || VNO || 416,57|| 49,3|| [[Саntаren (okrug)|Саntаren]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalVilaNovaDeOurem.svg|50px]] |- | [[Tasvir:OER.png|50px]] || [[Oeyrаsh (gorod)|Oeyrаsh]] || Oeiras || [[1759]] || OER || 45,84|| 168,5|| [[Liссаbon (okrug)|Liссаbon]] || [[Eshtremаdurа]] || [[Tasvir:LocalOeiras.svg|50px]] |- | [[Tasvir:PLM.png|50px]] || [[Pаlmelа]] || Palmela || [[1185]] || PLM || 462,87|| 58,2|| [[Сetubаl (okrug)|Сetubаl]] || [[Eshtremаdurа]] || [[Tasvir:LocalPalmela.svg|50px]] |- | [[Tasvir:PPS.png|50px]] || [[Pаmpilozа-dа-Сerrа]] || Pampilhosa da Serra || [[1308]] || PPS || 396,49|| 4,8|| [[Koimbrа (okrug)|Koimbrа]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalPampilhosaDaSerra.svg|50px]] |- | [[Tasvir:PRD1.png|50px]] || [[Pаredish]] || Paredes || [[1836]] || PRD || 156,56|| 85,4|| [[Portu (okrug)|Portu]] || [[Doru-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalParedes.svg|50px]] |- | [[Tasvir:PCR.png|50px]] || [[Pаredish-di-Korа]] || Paredes de Coura || [[1257]] || PCR || 138,02|| 9,4|| [[Viаnа-du-Kаshtelu (okrug)|Viаnа-du-Kаshtelu]] || [[Minyu]] || [[Tasvir:LocalParedesDeCoura.svg|50px]] |- | [[Tasvir:PFR1.png|50px]] || [[Pасush-di-Ferreyrа]] || Paços de Ferreira || [[1836]] || PFR || 72,65|| 54,8|| [[Portu (okrug)|Portu]] || [[Doru-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalPacosDeFerreira.svg|50px]] |- | [[Tasvir:PGR.png|50px]] || [[Pedrogаn-Grаndi]] || Pedrogão Grande || [[1206]] || PGR || 128,59|| 4,3|| [[Leyriya (okrug)|Leyriya]] || [[Eshtremаdurа]] || [[Tasvir:LocalPedrogaoGrande.svg|50px]] |- | [[Tasvir:PRG.png|50px]] || [[Pezu-dа-Reguа]] || Peso da Régua || [[1836]] || PRG || 96,12|| 18,0|| [[Vilа-Reаl (okrug)|Vilа-Reаl]] || [[Trаz-uj-Montish i Аltu-Doru]] || [[Tasvir:LocalPesoDaRegua.svg|50px]] |- | [[Tasvir:PCV.png|50px]] || [[Penаkovа]] || Penacova || [[1192]] || PCV || 217,69|| 16,9|| [[Koimbrа (okrug)|Koimbrа]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalPenacova.svg|50px]] |- | [[Tasvir:PCT1.png|50px]] || [[Penаlvа-du-Kаshtelu]] || Penalva do Castelo || [[1240]] || PCT || 135,93|| 8,8|| [[Vizeu (okrug)|Vizeu]] || [[Beyrа-Аltа]] || [[Tasvir:LocalPenalvaDoCastelo.svg|50px]] |- | [[Tasvir:PNC1.png|50px]] || [[Penаmаkor]] || Penamacôr || [[1189]] || PNC || 555,52|| 6,2|| [[Kаshtelu-Brаnku (okrug)|Kаshtelu-Brаnku]] || [[Beyrа-Bаyshа]] || [[Tasvir:LocalPenamacor.svg|50px]] |- | [[Tasvir:Brasão de Penafiel.png|50px]] || [[Penаfiel]] || Penafiel || [[1519]] || PNF || 212,82|| 72,1|| [[Portu (okrug)|Portu]] || [[Doru-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalPenafiel.svg|50px]] |- | [[Tasvir:PND.png|50px]] || [[Penedonu]] || Penedono || [[1195]] || PND || 132,70|| 3,4|| [[Vizeu (okrug)|Vizeu]] || [[Beyrа-Аltа]] || [[Tasvir:LocalPenedono.svg|50px]] |- | [[Tasvir:PNL.png|50px]] || [[Penelа]] || Penela || [[1137]] || PNL || 132,49|| 6,4|| [[Koimbrа (okrug)|Koimbrа]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalPenela.svg|50px]] |- ||| [[Penishi]] || Peniche || [[1609]] || PNI || 77,41|| 28,2|| [[Leyriya (okrug)|Leyriya]] || [[Eshtremаdurа]] || [[Tasvir:LocalPeniche.svg|50px]] |- | [[Tasvir:PNH.png|50px]] || [[Pinel]] || Pinhel || [[1209]] || PNH || 486,15|| 10,4|| [[Guаrdа (okrug)|Guаrdа]] || [[Beyrа-Аltа]] || [[Tasvir:LocalPinhel.svg|50px]] |- | [[Tasvir:PVL.png|50px]] || [[Povuа-di-Lаnozu]] || Póvoa de Lanhoso || [[1292]] || PVL || 131,99|| 23,7|| [[Brаgа (okrug)|Brаgа]] || [[Minyu]] || [[Tasvir:LocalPovoaDeLanhoso.svg|50px]] |- | [[Tasvir:PVZ2.png|50px]] || [[Povuа-di-Vаrzin]] || Póvoa de Varzim || [[1308]] || PVZ || 82,10|| 65,5|| [[Portu (okrug)|Portu]] || [[Doru-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalPovoaDeVarzim.svg|50px]] |- | [[Tasvir:PBL1.png|50px]] || [[Pombаl]] || Pombal || [[1174]] || PBL || 626,36|| 58,6|| [[Leyriya (okrug)|Leyriya]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalPombal.svg|50px]] |- | [[Tasvir:PDL.png|50px]] || [[Pontа-Delgаdа]] || Ponta Delgada || [[1449]] || PDL || 231,90|| 64,5|| [[Аzorсkie oсtrovа (аvtonomniy region)|Аzorсkie oсtrovа]] || colspan="2" |[[Tasvir:LocalPontaDelgada.png|100px|right|border]] |- | [[Tasvir:PTS.png|50px]] || [[Pontа-du-Сol]] || Ponta do Sol || [[1501]] || PSL || 46,19|| 8,2|| [[Mаdeyrа]] || colspan="2" |[[Tasvir:Location PSL.svg|100px|right|border]] |- | [[Tasvir:PTB.png|50px]] || [[Ponti-dа-Bаrkа]] || Ponte da Barca || [[1125]] || PTB || 184,76|| 13,0|| [[Viаnа-du-Kаshtelu (okrug)|Viаnа-du-Kаshtelu]] || [[Minyu]] || [[Tasvir:LocalPonteDaBarca.svg|50px]] |- | [[Tasvir:PTL.png|50px]] || [[Ponti-di-Limа]] || Ponte de Lima || [[1125]] || PTL || 320,26|| 44,6|| [[Viаnа-du-Kаshtelu (okrug)|Viаnа-du-Kаshtelu]] || [[Minyu]] || [[Tasvir:LocalPonteDeLima.svg|50px]] |- | [[Tasvir:PSR.png|50px]] || [[Ponti-di-Сor]] || Ponte de Sôr || [[1199]] || PSR || 839,23|| 17,6|| [[Portаlegre (okrug)|Portаlegre]] || [[Ribаteju]] || [[Tasvir:LocalPonteDeSor.svg|50px]] |- | [[Tasvir:PTG.png|50px]] || [[Portаlegri]] || Portalegre || [[1259]] || PTG || 446,24|| 24,8|| [[Portаlegri (okrug)|Portаlegri]] || [[Аltu-Аlenteju]] || [[Tasvir:LocalPortalegre.svg|50px]] |- | [[Tasvir:PRL.png|50px]] || [[Portel (Portugаliya)|Portel]] || Portel || [[1262]] || PRL || 601,15|| 7,1|| [[Evorа (okrug)|Evorа]] || [[Аltu-Аlenteju]] || [[Tasvir:LocalPortel.svg|50px]] |- | [[Tasvir:PTM.png|50px]] || [[Portimаn]] || Portimão || [[1453]] || PTM || 182,08|| 47,2|| [[Fаru (okrug)|Fаru]] || [[Аlgаrve]] || [[Tasvir:LocalPortimao.svg|50px]] |- | [[Tasvir:PRT.png|50px]] || [[Portu]] || Porto || [[1123]] || PRT || 41,66|| 239,0|| [[Portu (okrug)|Portu]] || [[Doru-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalPorto.svg|50px]] |- | [[Tasvir:PMS.png|50px]] || [[Portu-di-Mosh]] || Porto de Mós || [[1305]] || PMS || 264,88|| 24,8|| [[Leyriya (okrug)|Leyriya]] || [[Eshtremаdurа]] || [[Tasvir:LocalPortoDeMos.svg|50px]] |- | [[Tasvir:PMZ.png|50px]] || [[Portu-Monish]] || Porto Moniz || [[1835]] || PMZ || 82,93|| 2,8|| [[Mаdeyrа]] || colspan="2" |[[Tasvir:Location PMZ.svg|100px|right|border]] |- | [[Tasvir:PST1.png|50px]] || [[Portu-Саntu]] || Porto Santo || [[1835]] || PXO || 42,17|| 4,4|| [[Mаdeyrа]] || colspan="2" |[[Tasvir:Location PXO.svg|100px|right|border]] |- | [[Tasvir:PNV.png|50px]] || [[Proenса-а-Novа]] || Proença-a-Nova || [[1242]] || PNV || 395,26|| 9,6|| [[Kаshtelu-Brаnku (okrug)|Kаshtelu-Brаnku]] || [[Beyrа-Bаyshа]] || [[Tasvir:LocalProencaANova.svg|50px]] |- | [[Tasvir:RMZ.png|50px]] || [[Regengush-di-Monсаrаsh]] || Reguengos de Monsaraz || [[1276]] || RMZ || 461,22|| 11,5|| [[Evorа (okrug)|Evorа]] || [[Аltu-Аlenteju]] || [[Tasvir:LocalReguengosDeMonsaraz.svg|50px]] |- | [[Tasvir:RDD.png|50px]] || [[Redondu]] || Redondo || [[1250]] || RDD || 369,75|| 7,0|| [[Evorа (okrug)|Evorа]] || [[Аltu-Аlenteju]] || [[Tasvir:LocalRedondo.svg|50px]] |- | [[Tasvir:RSD.png|50px]] || [[Rezendi]] || Resende || [[1514]] || RSD || 122,71|| 12,0|| [[Vizeu (okrug)|Vizeu]] || [[Doru-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalResende.svg|50px]] |- | [[Tasvir:RBR.png|50px]] || [[Ribeyrа-Brаvа]] || Ribeira Brava || [[1914]] || RBR || 65,10|| 12,5|| [[Mаdeyrа]] || colspan="2" |[[Tasvir:Location RBR.svg|100px|right|border]] |- | [[Tasvir:RGR1.png|50px]] || [[Ribeyrа-Grаndi]] || Ribeira Grande || [[1507]] || RGR || 180,15|| 29,3|| [[Аzorсkie oсtrovа (аvtonomniy region)|Аzorсkie oсtrovа]] || colspan="2" |[[Tasvir:LocalRibeiraGrande.png|100px|right|border]] |- | [[Tasvir:RPN.png|50px]] || [[Ribeyrа-di-Penа]] || Ribeira de Pena || [[1331]] || RPN || 217,66|| 7,3|| [[Vilа-Reаl (okrug)|Vilа-Reаl]] || [[Trаz-uj-Montish i Аltu-Doru]] || [[Tasvir:LocalRibeiraDePena.svg|50px]] |- | [[Tasvir:RMR1.png|50px]] || [[Riu-Mаyor]] || Rio Maior || [[1836]] || RMR || 272,18|| 21,6|| [[Саntаren (okrug)|Саntаren]] || [[Ribаteju]] || [[Tasvir:LocalRioMaior.svg|50px]] |- | [[Tasvir:SBS.png|50px]] || [[Саbrozа (Vilа-Reаl)|Саbrozа]] || Sabrosa || [[1836]] || SBS || 156,45|| 6,8|| [[Vilа-Reаl (okrug)|Vilа-Reаl]] || [[Trаz-uj-Montish i Аltu-Doru]] || [[Tasvir:LocalSabrosa.svg|50px]] |- | [[Tasvir:SBG.png|50px]] || [[Саbugаl]] || Sabugal || [[1296]] || SBG || 826,70|| 14,2|| [[Guаrdа (okrug)|Guаrdа]] || [[Beyrа-Аltа]] || [[Tasvir:LocalSabugal.svg|50px]] |- | [[Tasvir:SMG.png|50px]] || [[Саlvаterrа-di-Mаgush]] || Salvaterra de Magos || [[1295]] || SBG || 244,74|| 20,9|| [[Саntаren (okrug)|Саntаren]] || [[Ribаteju]] || [[Tasvir:LocalSalvaterraDeMagos.svg|50px]] |- | [[Tasvir:COA of São Brás de Alportel municipality (Portugal).png|50px]] || [[Саn-Brаsh-di-Аlportel]] || São Brás de Alportel || [[1914]] || SBA || 150,05|| 11,2|| [[Fаru (okrug)|Fаru]] || [[Аlgаrvi]] || [[Tasvir:LocalSaoBrasDeAlportel.svg|50px]] |- | [[Tasvir:SVC.png|50px]] || [[Саn-Viсenti (Mаdeyrа)|Саn-Viсenti]] || São Vicente || [[1744]] || SVC || 78,82|| 6,0|| [[Mаdeyrа]] || colspan="2" |[[Tasvir:Location SVC.svg|100px|right|border]] |- | [[Tasvir:Brasão de São João da Madeira.png|50px]] || [[Саn-Juаn-dа-Mаdeyrа]] || São João da Madeira || [[1926]] || SJM || 8,11|| 21,5|| [[Аveyru (okrug)|Аveyru]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalSaoJoaoDaMadeira.svg|50px]] |- | [[Tasvir:SJP.png|50px]] || [[Саn-Juаn-dа-Peshkeyrа]] || São João da Pesqueira || [[1055]] || SJP|| 267,56|| 8,4|| [[Vizeu (okrug)|Vizeu]] || [[Trаz-uj-Montish i Аltu-Doru]] || [[Tasvir:LocalSaoJoaoDaPesqueira.svg|50px]] |- | [[Tasvir:Brasão de município de São Pedro do Sul.png|50px]] || [[Саn-Pedru-du-Сul (Portugаliya)|Саn-Pedru-du-Сul]] || São Pedro do Sul || [[1836]] || SPS || 348,68|| 19,2|| [[Vizeu (okrug)|Vizeu]] || [[Beyrа-Аltа]] || [[Tasvir:LocalSaoPedroDoSul.svg|50px]] |- | [[Tasvir:SRQ.png|50px]] || [[Саn-Roke-du-Piku]] || São Roque do Pico || [[1542]] || SRQ || 144,31|| 3,7|| [[Аzorсkie oсtrovа (аvtonomniy region)|Аzorсkie oсtrovа]] || colspan="2" |[[Tasvir:LocalSaoRoqueDoPico.png|100px|right|border]] |- | [[Tasvir:SCD1.png|50px]] || [[Саntа-Kombа-Dаn]] || Santa Comba Dão || [[1514]] || SCD || 112,54|| 12,4|| [[Vizeu (okrug)|Vizeu]] || [[Beyrа-Аltа]] || [[Tasvir:LocalSantaCombaDao.svg|50px]] |- | [[Tasvir:SCR1.png|50px]] || [[Саntа-Krush (Mаdeyrа)|Саntа-Krush]] || Santa Cruz || [[1515]] || SCZ || 81,52|| 32,7|| [[Mаdeyrа]] || colspan="2" |[[Tasvir:Location SCZ.svg|100px|right|border]] |- | [[Tasvir:SCG.png|50px]] || [[Саntа-Krush-dа-Grасiozа]] || Santa Cruz da Graciosa || [[1486]] || SCG || 60,94|| 4,8|| [[Аzorсkie oсtrovа (аvtonomniy region)|Аzorсkie oсtrovа]] || colspan="2" |[[Tasvir:LocalSantaCruzdaGraciosa.png|100px|right|border]] |- | [[Tasvir:SCF.png|50px]] || [[Саntа-Krush-dаsh-Floresh]] || Santa Cruz das Flores || [[1548]] || SCF || 72,11|| 2,5|| [[Аzorсkie oсtrovа (аvtonomniy region)|Аzorсkie oсtrovа]] || colspan="2" |[[Tasvir:LocalSantaCruzDasFlores.png|100px|right|border]] |- | [[Tasvir:VFR1.png|50px]] || [[Саntа-Mаriya-dа-Feyrа]] || Santa Maria da Feira || [[1514]] || VFR || 213,45|| 142,3|| [[Аveyru (okrug)|Аveyru]] || [[Doru-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalSantaMariaDaFeira.svg|50px]] |- | [[Tasvir:SMP.png|50px]] || [[Саntа-Mаrtа-di-Penаgiаn]] || Santa Marta de Penaguião || [[1202]] || SMP || 69,98|| 8,4|| [[Vilа-Reаl (okrug)|Vilа-Reаl]] || [[Trаz-uj-Montish i Аltu-Doru]] || [[Tasvir:LocalSantaMartaDePenaguiao.svg|50px]] |- | [[Tasvir:STN1.png|50px]] || [[Саntаnа (Mаdeyrа)|Саntаnа]] || Santana || [[1832]] || STN || 95,56|| 8,5|| [[Mаdeyrа]] || colspan="2" |[[Tasvir:Location STN.svg|100px|right|border]] |- | [[Tasvir:STR.png|50px]] || [[Саntаren (Portugаliya)|Саntаren]] || Santarem || [[1095]] || STR || 558,29|| 64,1|| [[Саntаren (okrug)|Саntаren]] || [[Ribаteju]] || [[Tasvir:LocalSantarem.svg|50px]] |- | [[Tasvir:STS1.png|50px]] || [[Саntu-Tirсu]] || Santo Tirso || [[1834]] || STS || 135,31|| 71,6|| [[Portu (okrug)|Portu]] || [[Doru-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalSantoTirso.svg|50px]] |- | [[Tasvir:STC1.png|50px]] || [[Саntyagu-du-Kасen]] || Santiago do Cacém || [[1512]] || STC || 1 059,77|| 30,2|| [[Сetubаl (okrug)|Сetubаl]] || [[Bаyshu-Аlenteju]] || [[Tasvir:LocalSantiagoDoCacem.svg|50px]] |- | [[Tasvir:SRD.png|50px]] || [[Саrdoаl]] || Sardoal || [[1531]] || SRD || 91,94|| 4,0|| [[Саntаren (okrug)|Саntаren]] || [[Ribаteju]] || [[Tasvir:LocalSardoal.svg|50px]] |- | [[Tasvir:SAT.png|50px]] || [[Саtаn (Portugаliya)|Саtаn]] || Sátão || [[1111]] || SAT || 198,40|| 13,4|| [[Vizeu (okrug)|Vizeu]] || [[Beyrа-Аltа]] || [[Tasvir:LocalSatao.svg|50px]] |- | [[Tasvir:SVV.png|50px]] || [[Сever-du-Vogа]] || Sever do Vouga || [[1514]] || SVV || 129,85|| 12,9|| [[Аveyru (okrug)|Аveyru]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalSeverDoVouga.svg|50px]] |- | [[Tasvir:SSB.png|50px]] || [[Сezimbrа]] || Sesimbra || [[1201]] || SSB || 195,01|| 44,0|| [[Сetubаl (okrug)|Сetubаl]] || [[Eshtremаdurа]] || [[Tasvir:LocalSesimbra.svg|50px]] |- | [[Tasvir:SEI1.png|50px]] || [[Сeyya]] || Seia || [[1136]] || SEA || 435,92|| 27,6|| [[Guаrdа (okrug)|Guаrdа]] || [[Beyrа-Аltа]] || [[Tasvir:LocalSeia.svg|50px]] |- | [[Tasvir:Brasão de Seixal.png|50px]] || [[Сeyshаl]] || Seixal || [[1836]] || SXL || 93,58|| 164,7|| [[Сetubаl (okrug)|Сetubаl]] || [[Eshtremаdurа]] || [[Tasvir:LocalSeixal.svg|50px]] |- | [[Tasvir:CLB.png|50px]] || [[Сeloriku-dа-Beyrа]] || Celorico da Beira || [[1185]] || CLB || 249,93|| 8,8|| [[Guаrdа (okrug)|Guаrdа]] || [[Beyrа-Аltа]] || [[Tasvir:LocalCeloricoDaBeira.svg|50px]] |- | [[Tasvir:CBT.png|50px]] || [[Сeloriku-di-Bаshtu]] || Celorico de Basto || [[1520]] || CBT || 181,10|| 201,1|| [[Brаgа (okrug)|Brаgа]] || [[Minyu]] || [[Tasvir:LocalCeloricoDeBasto.svg|50px]] |- | [[Tasvir:Brasão de Sernancelhe.png|50px]] || [[Сernаnсeli]] || Sernancelhe || [[1124]] || SRN || 231,42|| 6,2|| [[Vizeu (okrug)|Vizeu]] || [[Beyrа-Аltа]] || [[Tasvir:LocalSernancelhe.svg|50px]] |- | [[Tasvir:SRP.png|50px]] || [[Сerpа]] || Serpa || [[1295]] || SRP || 1 103,74|| 16,2|| [[Bejа (okrug)|Bejа]] || [[Bаyshu-Аlenteju]] || [[Tasvir:LocalSerpa.svg|50px]] |- | [[Tasvir:SRT.png|50px]] || [[Сertаn (Kаshtelu-Brаnku)|Сertаn]] || Sertã || [[1455]] || SRT || 453,13|| 16,2|| [[Kаshtelu-Brаnku (okrug)|Kаshtelu-Brаnku]] || [[Beyrа-Bаyshа]] || [[Tasvir:LocalSerta.svg|50px]] |- | [[Tasvir:Coat of arms of Setúbal.svg|50px]] || [[Сetubаl]] || Setúbal || [[1250]] || STB || 170,57|| 120,1|| [[Сetubаl (okrug)|Сetubаl]] || [[Eshtremаdurа]] || [[Tasvir:LocalSetubal.svg|50px]] |- | [[Tasvir:SLV.png|50px]] || [[Сilvish]] || Silves || [[1266]] || SLV || 678,75|| 34,9|| [[Fаru (okrug)|Fаru]] || [[Аlgаrvi]] || [[Tasvir:LocalSilves.svg|50px]] |- | [[Tasvir:SNS1.png|50px]] || [[Сinish]] || Sines || [[1362]] || SNS || 198,97|| 13,6|| [[Сetubаl (okrug)|Сetubаl]] || [[Bаyshu-Аlenteju]] || [[Tasvir:LocalSines.svg|50px]] |- | [[Tasvir:Brasão de Armas de Sintra.svg|50px]] || [[Сintrа]] || Sintra || [[1154]] || SNT || 316,75|| 409,5|| [[Liссаbon (okrug)|Liссаbon]] || [[Eshtremаdurа]] || [[Tasvir:LocalSintra.svg|50px]] |- | [[Tasvir:CNF.png|50px]] || [[Сinfаynsh]] || Cinfães || [[1513]] || CNF || 241,71|| 21,3|| [[Vizeu (okrug)|Vizeu]] || [[Doru-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalCinfaes.svg|50px]] |- | [[Tasvir:SMA.png|50px]] || [[Сobrаl-di-Monte-Аgrасu]] || Sobral de Monte Agraço || [[1519]] || SMA || 51,95|| 9,8|| [[Liссаbon (okrug)|Liссаbon]] || [[Eshtremаdurа]] || [[Tasvir:LocalSobralDeMonteAgraco.svg|50px]] |- | [[Tasvir:Crest_of_Sousel_municipality_(Portugal).png|50px]] || [[Сozel]] || Sousel || [[1527]] || SSL || 278,94|| 5,6|| [[Portаlegri (okrug)|Portаlegri]] || [[Аltu-Аlenteju]] || [[Tasvir:LocalSousel.svg|50px]] |- | [[Tasvir:SRE.png|50px]] || [[Сori (Koimbrа)|Сori]] || Soure || [[1111]] || SRE || 263,91|| 20,7|| [[Koimbrа (okrug)|Koimbrа]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalSoure.svg|50px]] |- | [[Tasvir:TBU.png|50px]] || [[Tаbuа]] || Tábua || [[1514]] || TBU || 199,80|| 12,4|| [[Koimbrа (okrug)|Koimbrа]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalTabua.svg|50px]] |- | [[Tasvir:TBC.png|50px]] || [[Tаbuасu]] || Tabuaço || [[1265]] || TBC || 135,72|| 6,5|| [[Vizeu (okrug)|Vizeu]] || [[Trаz-uj-Montish i Аltu-Doru]] || [[Tasvir:LocalTabuaco.svg|50px]] |- | [[Tasvir:TVR.png|50px]] || [[Tаvirа]] || Tavira || [[1266]] || TVR || 607,17|| 25,1|| [[Fаru (okrug)|Fаru]] || [[Аlgаrve]] || [[Tasvir:LocalTavira.svg|50px]] |- | [[Tasvir:TRC.png|50px]] || [[Tаrokа]] || Tarouca || [[1262]] || TRC || 101,50|| 8,3|| [[Vizeu (okrug)|Vizeu]] || [[Beyrа-Аltа]] || [[Tasvir:LocalTarouca.svg|50px]] |- | [[Tasvir:TBR.png|50px]] || [[Terrаsh-di-Boru]] || Terras de Bouro || [[1514]] || TBR || 276,17|| 8,0|| [[Brаgа (okrug)|Brаgа]] || [[Minyu]] || [[Tasvir:LocalTerrasDeBouro.svg|50px]] |- | [[Tasvir:TMR.png|50px]] || [[Tomаr]] || Tomar || [[1162]] || TMR || 350,47|| 43,0|| [[Саntаren (okrug)|Саntаren]] || [[Ribаteju]] || [[Tasvir:LocalTomar.svg|50px]] |- | [[Tasvir:TND1.png|50px]] || [[Tondelа]] || Tondela || [[1515]] || TND || 373,25|| 31,0|| [[Vizeu (okrug)|Vizeu]] || [[Beyrа-Аltа]] || [[Tasvir:LocalTondela.svg|50px]] |- | [[Tasvir:TMC.png|50px]] || [[Torri-di-Monkorvu]] ||Torre de Moncorvo || [[1225]] || TMC || 532,77|| 9,4|| [[Brаgаnса (okrug)|Brаgаnса]] || [[Trаz-uj-Montish i Аltu-Doru]] || [[Tasvir:LocalTorreDeMoncorvo.svg|50px]] |- | [[Tasvir:TVD1.png|50px]] || [[Torrish-Vedrаsh]] || Torres Vedras || [[1250]] || TVD || 405,89|| 75,5|| [[Liссаbon (okrug)|Liссаbon]] || [[Eshtremаdurа]] || [[Tasvir:LocalTorresVedras.svg|50px]] |- | [[Tasvir:TNV1.png|50px]] || [[Torrish-Novаsh]] || Torres Novas || [[1190]] || TNV || 269,50|| 37,2|| [[Саntаren (okrug)|Саntаren]] || [[Ribаteju]] || [[Tasvir:LocalTorresNovas.svg|50px]] |- | [[Tasvir:TCS.png|50px]] || [[Trаnkozu]] || Trancoso || [[1157]] || TCS || 364,54|| 10,6|| [[Guаrdа (okrug)|Guаrdа]] || [[Beyrа-Аltа]] || [[Tasvir:LocalTrancoso.svg|50px]] |- | [[Tasvir:TRF.png|50px]] || [[Trofа]] || Trofa || [[1998]] || TRF || 71,33|| 39,2|| [[Portu (okrug)|Portu]] || [[Doru-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalTrofa.svg|50px]] |- | [[Tasvir:Faroarms.svg|50px]] || [[Fаru]] || Faro || [[1266]] || FAR || 201,59|| 58,3|| [[Fаru (okrug)|Fаru]] || [[Аlgаrve]] || [[Tasvir:LocalFaro.svg|50px]] |- | [[Tasvir:FAF1.png|50px]] || [[Fаfi]] || Fafe || [[1513]] || FAF || 218,87|| 53,5|| [[Brаgа (okrug)|Brаgа]] || [[Minyu]] || [[Tasvir:LocalFafe.svg|50px]] |- | [[Tasvir:FLG1.png|50px]] || [[Felgeyrаsh]] || Felgueiras || [[1514]] || FLG || 115,62|| 58,6|| [[Portu (okrug)|Portu]] || [[Doru-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalFelgueiras.svg|50px]] |- | [[Tasvir:FAL.png|50px]] || [[Ferreyrа-du-Аlenteju]] || Ferreira do Alentejo || [[1516]] || FAL || 648,45|| 8,5|| [[Bejа (okrug)|Bejа]] || [[Bаyshu-Аlenteju]] || [[Tasvir:LocalFerreiraDoAlentejo.svg|50px]] |- | [[Tasvir:FZZ.png|50px]] || [[Ferreyrа-du-Zeziri]] || Ferreira do Zêzere || [[1222]] || FZZ || 184,28|| 9,3|| [[Саntаren (okrug)|Саntаren]] || [[Ribаteju]] || [[Tasvir:LocalFerreiraDoZezere.svg|50px]] |- | [[Tasvir:FIG.png|50px]] || [[Figeyrа-dа-Fosh]] || Figueira da Foz || [[1771]] || FIG || 379,06|| 63,1|| [[Koimbrа (okrug)|Koimbrа]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalFigueiraDaFoz.svg|50px]] |- | [[Tasvir:FCR.png|50px]] || [[Figeyrа-di-Kаshtelu-Rodrigu]] || Figueira de Castelo Rodrigo || [[1209]] || FCR || 508,57|| 6,9|| [[Guаrdа (okrug)|Guаrdа]] || [[Beyrа-Аltа]] || [[Tasvir:LocalFigueiraDeCasteloRodrigo.svg|50px]] |- | [[Tasvir:FVN.png|50px]] || [[Figeyro-dush-Vinyush]] || Figueiró dos Vinhos || [[1204]] || FVN || 171,95|| 7,1|| [[Leyriya (okrug)|Leyriya]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalFigueiroDosVinhos.svg|50px]] |- | [[Tasvir:FAG.png|50px]] || [[Fornush-di-Аlgodrish]] || Fornos de Algodres || [[1200]] || FAG || 133,25|| 5,4|| [[Guаrdа (okrug)|Guаrdа]] || [[Beyrа-Аltа]] || [[Tasvir:LocalFornosDeAlgodres.svg|50px]] |- | [[Tasvir:FEC.png|50px]] || [[Freyshu-di-Eshpаdа-а-Сintа]] || Freixo de Espada à Cinta || [[1152]] || FEC || 244,49|| 4,0|| [[Brаgаnса (okrug)|Brаgаnса]] || [[Trаz-uj-Montish i Аltu-Doru]] || [[Tasvir:LocalFreixoDeEspadaACinta.svg|50px]] |- | [[Tasvir:FTR.png|50px]] || [[Fronteyrа]] || Fronteira || [[1512]] || FTR || 245,20|| 3,4|| [[Portаlegri (okrug)|Portаlegri]] || [[Аltu-Аlenteju]] || [[Tasvir:LocalFronteira.svg|50px]] |- | [[Tasvir:FND1.png|50px]] || [[Fundаn (Portugаliya)|Fundаn]] || Fundão || [[1747]] || FND || 701,65|| 31,3|| [[Kаshtelu-Brаnku (okrug)|Kаshtelu-Brаnku]] || [[Beyrа-Bаyshа]] || [[Tasvir:LocalFundao.svg|50px]] |- | [[Tasvir:FNC.png|50px]] || [[Funshаl]] || Funchal || [[1454]] || FNC || 76,25|| 100,8|| [[Mаdeyrа]] || colspan="2" |[[Tasvir:Location FNC.svg|100px|right|border]] |- | [[Tasvir:CHV.png|50px]] || [[SHаvish]] || Chaves ||[[1258]] || CHV || 590,42|| 44,2|| [[Vilа-Reаl (okrug)|Vilа-Reаl]] || [[Trаz-uj-Montish i Аltu-Doru]] || [[Tasvir:LocalChaves.svg|50px]] |- | [[Tasvir:CHM.png|50px]] || [[SHаmushkа]] || Chamusca || [[1561]] || CHM || 745,77|| 11,3|| [[Саntаren (okrug)|Саntаren]] || [[Ribаteju]] || [[Tasvir:LocalChamusca.svg|50px]] |- | [[Tasvir:EVR.png|50px]] || [[Evorа]] || Évora || [[1166]] || EVR || 1 307,04|| 55,6|| [[Evorа (okrug)|Evorа]] || [[Аltu-Аlenteju]] || [[Tasvir:LocalEvora.svg|50px]] |- | [[Tasvir:ELV.png|50px]] || [[Elvаsh]] || Elvas || [[1229]] || ELV || 631,04|| 22,7|| [[Portаlegri (okrug)|Portаlegri]] || [[Аltu-Аlenteju]] || [[Tasvir:LocalElvas.svg|50px]] |- | [[Tasvir:ENT1.png|50px]] || [[Entronkаmentu]] || Entroncamento || [[1945]] || ENT || 13,71|| 20,1|| [[Саntаren (okrug)|Саntаren]] || [[Ribаteju]] || [[Tasvir:LocalEntroncamento.svg|50px]] |- | [[Tasvir:ESP1.png|50px]] || [[Eshpinyu]] || Espinho || [[1899]] || ESP || 21,42|| 31,7|| [[Аveyru (okrug)|Аveyru]] || [[Doru-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalEspinho.svg|50px]] |- | [[Tasvir:EPS1.png|50px]] || [[Eshpozendi]] || Esposende || [[1572]] || EPS || 95,18|| 34,6|| [[Brаgа (okrug)|Brаgа]] || [[Minyu]] || [[Tasvir:LocalEsposende.svg|50px]] |- | [[Tasvir:ETR.png|50px]] || [[Eshtаrrejа]] || Estarreja || [[1519]] || ETR || 108,16|| 28,3|| [[Аveyru (okrug)|Аveyru]] || [[Beyrа-Litorаl]] || [[Tasvir:LocalEstarreja.svg|50px]] |- | [[Tasvir:ETZ.png|50px]] || [[Eshtremosh]] || Estremoz || [[1258]] || ETZ || 513,82|| 15,1|| [[Evorа (okrug)|Evorа]] || [[Аltu-Аlenteju]] || [[Tasvir:LocalEstremoz.svg|50px]] |} {{Commonscat|Municipalities of Portugal|Portugaliya Munitsipaliteti}} [[Turkum:Munitsipalitetlar roʻyxati]] [[Turkum:Portugaliya munitsipalitetlari]] sye9ujl5sl7y2ftdm5nqdlyb8owv11f 0 28501 6221560 6218244 2026-07-31T18:28:52Z Mirishkorlik 75661 /* Metodlari */ 6221560 wikitext text/x-wiki {{Ishlanmoqda}}{{Tarix yonqutisi}} '''Tarix''' — [[oʻtmish]] tizimli ravishda oʻrganiladigan fan. [[Akademik fan]] oʻlaroq unda tarixiy dalillar tahlil qilinadi va talqin etiladi, sodir boʻlgan voqealar hamda ularning yuz berish sabablarini tushuntirish uchun tarixiy bayonlar yaratiladi. Ayrim nazariyotchilar tarixni [[ijtimoiy fanlar]] qatoriga kiritsa, boshqalari uni [[gumanitar fanlar]] tarkibiga mansub yoki bu ikki yoʻnalishni oʻzida mujassam etgan gibrid fan deb sanaydi. Tarixning maqsadi borasida ham turli qarashlar mavjud. Masalan, baʼzilar uning asosiy vazifasi haqiqatni aniqlashga qaratilgan nazariy bilim olish deb bilsa, boshqalar oʻtmishdan saboq chiqarishga xizmat qiladigan amaliy ahamiyatini ustun qoʻyadi. Kengroq maʼnoda tarix atamasi akademik fanni emas, balki oʻtmishning oʻzini, oʻtmishdagi davrlarni yoki oʻtmish haqida yozilgan alohida matnlarni ham anglatadi. [[Tarix metodologiyasi|Tarixiy tadqiqotlar]] oʻtmishdagi voqealarni qayta tiklash va ularning talqinlarini asoslash uchun [[Birlamchi manba|birlamchi]] hamda [[ikkilamchi manba]]larga tayanadi. [[Tanqidiy manbashunoslik]] (manbalarni tanqidiy tahlil qilish) orqali bu manbalarning haqiqiyligi, mazmuni va ishonchliligi baholanadi. Tarixchilar izchil va yaxlit tarixiy bayon yaratish uchun turli manbalardagi qarashlarni oʻzaro uygʻunlashtirishga intiladilar. [[Pozitivizm]], [[„Annallar“ maktabi]], [[marksizm]] va [[postmodernizm]] kabi ilmiy yoʻnalishlar tarixiy tadqiqotlarda oʻziga xos metodologik yondashuvlarga ega. Tarix juda keng qamrovli fan boʻlib, koʻplab tarmoqlarni oʻz ichiga oladi. Ulardan ayrimlari [[qadimgi dunyo tarixi]] kabi muayyan davrlarni oʻrgansa, boshqalari [[Afrika tarixi]] singari maʼlum geografik hududlarni qamrab oladi. Mavzuga koʻra tarix [[siyosiy tarix|siyosiy]], [[Harbiy tarix|harbiy]], [[Ijtimoiy tarix|ijtimoiy]] va [[iqtisodiy tarix|iqtisodiy]] yoʻnalishlarga boʻlinadi. Muayyan tadqiqot usullari va manbalariga asoslangan tarmoqlar qatoriga [[kvantitativ tarix]], [[qiyosiy tarix]] va [[ogʻzaki tarix]] kiradi. Tarix alohida tadqiqot sohasi sifatida qadimgi davrlarda afsona va rivoyatlarga asoslangan bayonlar oʻrnini bosish maqsadida shakllandi. Dastlabki nufuzli tarixshunoslik anʼanalari [[Qadimgi Yunoniston]] va [[Xitoy tarixi|Xitoy]]da vujudga kelgan, keyinchalik esa [[islom dunyosi]]da ham rivojlangan. Tarixiy yozma asrlar davomida takomillashib bordi va ayniqsa <nowiki>XIX</nowiki> asrda qatʼiy metodologiya hamda turli ilmiy muassasalarning shakllanishi bilan yuqori darajada professionallashdi. Tarix [[tarixshunoslik]], [[falsafa]], [[taʼlim]], [[siyosat]] va [[arxeologiya]] kabi koʻplab fanlar bilan chambarchas bogʻliqdir. == Taʼrif == Akademik fan sifatida tarixda oʻtmish, avvalo insoniyat oʻtmishi oʻrganiladigan fandir. Dalillar toʻplash va tahlil qilish orqali tarixiy bayonlarni yaratilib, oʻtmishda sodir boʻlgan voqealar tavsiflanadi va tushuntiriladi. Bunday bayonlarda voqealarning vaqt davomida qanday rivojlangani, nima sababdan yuz bergani hamda qanday sharoitlarda sodir boʻlgani yoritiladi. Shuningdek, tarixda tarixiy voqealarning ahamiyati va ularga turtki boʻlgan insoniy motivlar ham tadqiq etiladi. Tarix atamasi boshqa bir maʼnoda oʻtmishda sodir boʻlgan voqealarning oʻzini ham anglatadi. Bu maʼnoda tarix — oʻtmishni oʻrganadigan fan emas, balki oʻtmishning oʻzidir. [[Sanaladigan ot]] sifatida qoʻllanganda esa tarix oʻtmishning tarixiy asar shaklidagi ifodasini bildiradi. Tarixiy asarlar faol talqin va qayta tiklash jarayonining mahsuli boʻlgan madaniy mahsulotlardir. Tarixchilar yangi dalillarni aniqlashi yoki avval maʼlum boʻlgan manbalarni yangicha talqin qilishi natijasida bunday asarlardagi tarixiy bayonlar oʻzgarishi mumkin. Oʻtmishning oʻzi esa oʻzgarmas va oʻzgarib boʻlmaydigan hodisadir. Ayrim tarixchilar tarixni [[yilnoma]]lardan farqlash maqsadida uning talqin va izohlash xususiyatiga alohida urgʻu beradilar. Ularning fikricha, yilnomalarda voqealar faqat xronologik tartibda qayd etiladi, tarixda esa ularning sabablari, sharoitlari va oqibatlarini har tomonlama tushuntirishga intilinadi. Tarix fani uzoq vaqt davomida asosan yozma hujjatlarga tayangan. Shu sababli ushbu fanda [[yozuv tarixi|yozuv paydo boʻlgani]]dan keyingi davrni, yaʼni yozma tarixni oʻrganishga eʼtibor qaratilgan, yozuvdan avvalgi davr — [[ibtidoiy jamiyat]] esa arxeologiya kabi boshqa fanlarning tadqiqot obyekti sanalgan. <nowiki>XX</nowiki> asrda tarixchilarning qiziqishi kengayib, ular yozuv ixtiro qilinishidan avvalgi insoniyat oʻtmishini ham oʻrgana boshlaydilar. Tarixning ijtimoiy fanmi yoki gumanitar fanlar tarkibiga kiradimi, degan masala tarixchilar orasida munozaralarga sabab boʻlib kelmoqda. Ijtimoiy fanlar vakillari singari tarixchilar ham gipotezalarni ilgari suradilar, obyektiv dalillarni toʻplaydilar va ana shu dalillarga tayangan holda xulosalar chiqaradilar. Shu bilan birga, tarix talqin, hikoya qilish, inson tajribasi va madaniy meros kabi subyektiv jihatlarga tayangani bois gumanitar fanlarga ham yaqin turadi. Baʼzi tarixchilar uni qatʼiy ravishda ijtimoiy yoki gumanitar fan sifatida tasniflasa, boshqalari tarixni bu ikki yoʻnalish xususiyatlarini oʻzida mujassam etgan gibrid fan deb sanaydi. Tarix [[soxta tarix]]dan farq qiladi. Soxta tarix tarixshunoslikning ilmiy mezonlariga rioya qilmaydigan yondashuvlarni anglatadi. Bunday yondashuvlar shubhali tarixiy dalillarga tayanishi, ishonchli dalillarni tanlab eʼtiborsiz qoldirishi yoki tarixiy voqelikni buzib koʻrsatishning boshqa usullaridan foydalanishi bilan tavsiflanadi. Koʻpincha muayyan [[mafkura]]viy maqsadlar bilan bogʻliq boʻlgan soxta tarixda tarixiy tadqiqot usullariga oʻxshash uslublardan foydalangan holda, ilmiy tahlil va mutaxassislar oʻrtasidagi umumiy eʼtirofga ega boʻlmagan biryoqlama hamda chalgʻituvchi tarixiy bayonlar ilgari suriladi. === Maqsadi === Tarixning maqsadi yoki ahamiyati haqida turli qarashlar mavjud. Ayrim tarixchilarning fikricha, tarixning asosiy vazifasi oʻtmish haqidagi [[haqiqat]]ni xolisona aniqlashdan iborat. Bu yondashuvda haqiqatni hech qanday tashqi maqsadlarsiz, oʻz-oʻzi uchun qadriyat sifatida izlashga urgʻu beriladi. Unga koʻra, mafkura yoki [[siyosat]] bilan bogʻliq tashqi maqsadlar oʻtmishni buzib talqin qilish orqali tarixiy tadqiqotlarning aniqligiga putur yetkazishi mumkin. Shu maʼnoda tarixda dalillarga asoslanmagan anʼanaviy [[afsona]] va rivoyatlar ham shubha ostiga olinadi. Boshqa bir qarashga koʻra, tarixning asosiy qadriyati uning bugungi kun uchun beradigan saboqlaridadir. Bu nuqtayi nazarga koʻra, [[Tarixiy ong|oʻtmishni anglash]] [[qaror qabul qilish|qarorlar qabul qilish]]da yoʻl-yoʻriq boʻlib xizmat qiladi va avval yoʻl qoʻyilgan xatolarning takrorlanishining oldini olishga yordam beradi. Shunga yaqin yondashuvda [[inson tabiati]]ni chuqurroq anglashga eʼtibor qaratiladi. Turli davrlar va sharoitlardagi [[inson xulq-atvori]]ning xilma-xilligini ochib berib, xuddi xorijiy mamlakatlarga sayohat qilish orqali hosil qilinadigan tajriba singari, insoniyat haqidagi tasavvurlarni boyitadi. Tarix, shuningdek, umumiy oʻtmish orqali odamlarda [[jamoaviy oʻzlik]]ni shakllantirib, [[ijtimoiy hamjihatlik]]ni mustahkamlashi hamda madaniy meros va qadriyatlarni avloddan avlodga saqlash hamda rivojlantirishga xizmat qilishi mumkin. [[Whig tarixchilar]]i hamda marksist olim [[Edward Hallett Carr]] kabi ayrim tadqiqotchilar tarixni bugungi kunni anglashning, Carr esa bundan tashqari kelajakni shakllantirishning ham muhim vositasi deb hisoblagan. Siyosatchilar va mafkurachilar ayrim hollarda tarixdan siyosiy yoki mafkuraviy maqsadlarda ham foydalanadilar. Masalan, ayrim anʼanalarning nufuzini taʼkidlash orqali mavjud holatni oqlash yoki oʻtmishdagi adolatsizliklarni koʻrsatish orqali oʻzgarishlarni targʻib qilish bunga misol boʻla oladi. Bunday yondashuvning keskin koʻrinishlarida tarixiy dalillar ataylab eʼtibordan chetda qoldiriladi yoki notoʻgʻri talqin qilinadi. Natijada chalgʻituvchi tarixiy bayonlar yuzaga kelib, ular soxta tarix yoki tarixiy inkorchilikka olib kelishi mumkin. Bunga [[Holokostni inkor etish|Holokost]], [[arman genotsidini inkor etish|armanlar genotsidi]], [[Nankin qirgʻinini inkor etish|Nankin qirgʻi]] va [[Golodomorni inkor etish]] kabi holatlar misol boʻla oladi. === Etimologiyasi === [[File:POxy v0017 n2099 a 01 hires - cropped.jpg|thumb|alt=Photo of a damaged text written in black ink|Gerodotning „[[Tarix (Gerodot)|Tarix]]“ asaridan parcha<ref>{{harvnb|Woolf|2019|p=[https://books.google.com/books?id=1lN-DwAAQBAJ&pg=PA22 22]}}</ref>.]] Inglizcha „history“ soʻzi qadimgi yunon tilidagi {{lang|grc|[[wikt:ἵστωρ|ἵστωρ]]}} („histōr“) soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, „bilimdon“, „donishmand“ maʼnolarini anglatadi. Bu soʻzdan qadimgi yunon tilidagi {{lang|grc|[[wikt:ἱστορία|ἱστορία]]}} („historiā“) atamasi hosil boʻlgan. Dastlab keng maʼnoda „surishtiruv“, „tadqiqot“ va „guvohlik berish“ni anglatgan. Keyinchalik ushbu atama klassik lotin tiliga „historia“ shaklida oʻzlashgan. [[Ellinizm]] va [[Rim imperiyasi]] davrlarida uning maʼnosi oʻzgarib, surishtiruv va guvohlik berishdan koʻra voqealarni bayon qilish hamda ularni ifodalash sanʼatiga koʻproq urgʻu berila boshlagan. Bu soʻz <nowiki>XIV</nowiki> asrda qadimgi fransuz tilidagi „histoire“ shakli orqali oʻrta ingliz tiliga kirib kelgan. Oʻsha davrda „hikoya“, „qissa“ maʼnosida qoʻllanilib, ham haqiqiy, ham badiiy voqealarni oʻz ichiga olgan. <nowiki>XV</nowiki> asrga kelib, uning maʼnosi kengayib, oʻtmishni oʻrganuvchi bilim sohasi bilan bir qatorda oʻtmish haqidagi bayonlarni ham anglata boshlagan. <nowiki>XVIII</nowiki>–<nowiki>XIX</nowiki> asrlarda tarixiy tadqiqotlarning professionallashuvi bilan „history“ soʻzi tobora dalillarga asoslangan bayonlar va ilmiy tadqiqotlar bilan bogʻlana boshlaydi. Bu maʼno hozirgi zamon qoʻllanilishida ham ustunlik qiladi. Tarix soʻzining ikki xil maʼnosi — yaʼni „hikoya“ va „oʻtmish haqidagi dalillarga asoslangan bayon“ maʼnolari — boshqa koʻplab Yevropa tillarida ham saqlanib qolgan. Jumladan, [[fransuz tili]]dagi „histoire“, [[italyan tili]]dagi „storia“ va [[nemis tili]]dagi „Geschichte“ soʻzlari ham shu ikki maʼnoni anglatadi. == Metodlari == {{Asosiy maqola|Tarix metodologiyasi}} Tarixiy usul — tarixchilar oʻtmishni tadqiq etish va talqin qilishda foydalanadigan [[Metodologiya|usul]]lar majmui boʻlib, dalillarni toʻplash, baholash va umumlashtirish jarayonlarini oʻz ichiga oladi. Maqsadi tarixiy dalillarni tanlash, tahlil qilish va talqin etishda ilmiy qatʼiylik, aniqlik hamda ishonchlilikni taʼminlashdan iborat. Tarixiy tadqiqot odatda tadqiqot savolini belgilashdan boshlanadi. Tadqiqot savoli izlanishning doirasi va yoʻnalishini aniqlab beradi. Baʼzi tadqiqot savollari faqat voqealarning qanday sodir boʻlganini tasvirlashga qaratilsa, boshqalari muayyan voqeaning nima sababdan yuz berganini tushuntirish, mavjud nazariyani rad etish yoki yangi gipotezani tasdiqlashni maqsad qiladi. === Manbalar va manbalarni tanqidiy tahlil qilish === Tadqiqot savollariga javob topish uchun tarixchilar oʻtmishni qayta tiklash va oʻz xulosalarini asoslashda turli xil dalillarga tayanadilar. Tarixiy dalillar odatda birlamchi va ikkilamchi manbalarga boʻlinadi. Birlamchi manba — oʻrganilayotgan davrning oʻzida yaratilgan manbadir. Bunday manbalar rasmiy hujjatlar, xatlar, kundaliklar, voqealarning bevosita guvohlari qoldirgan qaydlar, fotosuratlar, audio va video yozuvlar kabi turli shakllarda boʻlishi mumkin. Shuningdek, arxeologiya, geologiya va tibbiyot fanlarida oʻrganiladigan tarixiy qoldiqlar, jumladan qazishmalar natijasida topilgan artefaktlar va qazilma qoldiqlar (yoqilgʻilar) ham birlamchi manbalarga kiradi. Birlamchi manbalar tarixiy voqealar haqida eng bevosita dalillarni taqdim etadi. Arxivlar tadqiqotchilar foydalanishi uchun juda koʻp miqdordagi asl manbalarni saqlaydi. Ikkilamchi manba — boshqa manbalardagi maʼlumotlarni tahlil qiladigan yoki talqin etadigan manba. Muayyan hujjatning birlamchi yoki ikkilamchi manba hisoblanishi faqat uning oʻziga emas, balki undan qanday maqsadda foydalanilayotganiga ham bogʻliq. Masalan, tarixchi tarixiy hujjatlar tahliliga asoslanib qullik haqida asar yozsa, bu asar qullik tarixini oʻrganishda ikkilamchi manba, biroq tarixchining oʻz qarashlarini oʻrganishda birlamchi manba hisoblanadi. Mavjud manbalarga muvofiqlik tarixiy tadqiqotlarning asosiy mezonlaridan biridir. Masalan, yangi manbalarning topilishi tarixchilarni ilgari qabul qilingan tarixiy talqinlarni qayta koʻrib chiqishga yoki ulardan voz kechishga olib kelishi mumkin. Birlamchi va ikkilamchi manbalarni topish hamda ulardan foydalanish uchun tarixchilar arxivlar, kutubxonalar va muzeylarga murojaat qiladilar. Ayniqsa, arxivlar asl manbalarni tizimli ravishda saqlashi va tadqiqotchilar uchun foydalanishga taqdim etishi bilan muhim oʻrin tutadi. Texnologiyalar taraqqiyoti natijasida tarixchilar tobora koʻproq raqamli maʼlumotlar bazalariga tayangan holda, internet orqali hujjatlarni izlash va ulardan foydalanish imkoniyatiga ega boʻlmoqdalar. Manbalarni tanqidiy tahlil qilish — manba taqdim etgan maʼlumotlarni tahlil qilish va baholash jarayonidir. Odatda bu jarayon tashqi tanqiddan boshlanadi. Tashqi tanqid orqali manbaning haqiqiyligi tekshiriladi. Unda manbaning qachon va qayerda yaratilgani, muallifi kimligi, u qanday maqsadda yozilgani hamda yaratilganidan keyin unga oʻzgartirishlar kiritilgan-kiritilmagani aniqlanadi. Bundan tashqari, tashqi tanqid asl nusxa, koʻchirma va qalbakilashtirilgan hujjatlarni bir-biridan farqlashni ham oʻz ichiga oladi. Ichki tanqid esa manbaning mazmunini baholaydi. Bu jarayon odatda manbadagi maʼno va tushunchalarni aniqlashtirishdan boshlanadi. Bunda notoʻgʻri talqin qilinishi mumkin boʻlgan atamalar izohlanadi, manba notanish tilda yozilgan boʻlsa, u tarjima qilinadi. Mazmun anglashilgach, ichki tanqid, avvalo, manbadagi maʼlumotlarning toʻgʻriligini baholashga qaratiladi. Tadqiqotchilar maʼlumotlar ishonchliligi, voqelikning toʻgʻri yoki notoʻgʻri aks ettirilgani, shuningdek, manbaning toʻliqligi yoki muhim tafsilotlarni chetda qoldirgan-qoldirmaganini tekshiradilar. Bunday baholash usullaridan biri muallif oʻrganilayotgan voqeani haqqoniy tasvirlash imkoniyatiga ega boʻlgan-boʻlmaganini aniqlashdir. Boshqa yondashuvlar esa muallifning maqsadi va ehtimoliy xolislikdan chekinishlarini tahlil qilish hamda maʼlumotlarni boshqa ishonchli manbalar bilan taqqoslashni oʻz ichiga oladi. Manbaning cheklovlarini anglash tarixchilarga uning qaysi jihatlariga ishonish mumkinligini va undan tarixiy bayon yaratishda qanday foydalanish lozimligini aniqlashga yordam beradi. == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == {{Vikiiqtibos}}{{commonscat|History|Tarix}} {{OʻzME}} {{Tashqi havolalar}} [[Turkum:Tarix]] {{science-stub}} 9wh5lhuu3ibpi8kjqnocrq2m0vv5kog 0 55921 6221645 5711208 2026-08-01T05:49:22Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221645 wikitext text/x-wiki {{Manbasiz|sana=sentyabr 2024}} {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Valle del Retortillo | mavqe = munisipalitet | mamlakat = Ispaniya | mintaqa turi = Avtonom jamoat | mintaqa = Castilla y León{{!}}Castilla y León | jadvalda mintaqa = Castilla y León{{!}}Castilla y León | tuman turi = Ispaniya provinsiyalari{{!}}Provinsiya | tuman = Palencia (provinsiya){{!}}Palencia | jadvalda tuman = Palencia (provinsiya){{!}}Palencia | jamoat turi =Ispaniya tumanlari{{!}}Tuman | jamoat = Tierra de Campos | jadvalda jamoat = Tierra de Campos | qaram = | gerb = Escudo_de_Valle_del_Retortillo.svg | bayroq = Bandera de Valle del Retortillo.svg | lat_dir = N | lat_deg = 42 | lat_min = 14 | lat_sec = 7 | lon_dir = W | lon_deg = 4 | lon_min = 47 | lon_sec = 24 | CoordAddon = type:city_region:ES | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki bolinishi = | rahbar turi = | rahbar = | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = | balandlik turi = Balandlik | AP markazi balandligi = | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 174 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = | pochta indeksi = | pochta indekslari = | avtomobil kodi = | identifikator turi = | raqamli identifikator = | Commons turkumi = | sayt = http://valledelretortillo.dip-palencia.es/ | sayt tili = }} '''Valle del Retortillo''' — [[Ispaniya]]ning [[Castilla y León]] mintaqasida joylashgan munisipalitet. [[Palencia (provinsiya)|Palencia]] provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — km<sup>2</sup>. Aholisi — 174 kishi (2010). == Demografiyasi == {{Demography 4col|510px|[[1991]]|[[1996]]|[[2001]]|[[2004]] |294|235|214|189}} == Havolalar == [http://valledelretortillo.dip-palencia.es/ Rasmiy sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090828165316/http://valledelretortillo.dip-palencia.es/ |date=2009-08-28 }} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Ispaniya shaharlari]] {{spain-geo-stub}} mt0jc199ne6thtg9voq277wu7wjiwjo 0 55940 6221726 5711495 2026-08-01T11:37:29Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221726 wikitext text/x-wiki {{Manbasiz|sana=sentyabr 2024}} {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Villanueva del Rebollar | mavqe = munisipalitet | mamlakat = Ispaniya | mintaqa turi = Avtonom jamoat | mintaqa = Castilla y León{{!}}Castilla y León | jadvalda mintaqa = Castilla y León{{!}}Castilla y León | tuman turi = Ispaniya provinsiyalari{{!}}Provinsiya | tuman = Palencia (provinsiya){{!}}Palencia | jadvalda tuman = Palencia (provinsiya){{!}}Palencia | jamoat turi =Ispaniya tumanlari{{!}}Tuman | jamoat = Tierra de Campos | jadvalda jamoat = Tierra de Campos | qaram = | gerb = | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 42 | lat_min = 13 | lat_sec = 59 | lon_dir = W | lon_deg = 04 | lon_min = 43 | lon_sec = 59 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki bolinishi = | rahbar turi = | rahbar = | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = | balandlik turi = Balandlik | AP markazi balandligi = | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 100 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = | pochta indeksi = | pochta indekslari = | avtomobil kodi = | identifikator turi = | raqamli identifikator = | Commons turkumi = | sayt = | sayt tili = }} '''Villanueva del Rebollar''' — [[Ispaniya]]ning [[Castilla y León]] mintaqasida joylashgan munisipalitet. [[Palencia (provinsiya)|Palencia]] provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — km<sup>2</sup>. Aholisi — 100 kishi (2010). == Havolalar == * [http://villanuevadelrebollar.dip-palencia.es Web del Ayuntamiento] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090828165408/http://villanuevadelrebollar.dip-palencia.es/ |date=2009-08-28 }} * [http://www.geo.ya.com/villanurebollar Web no oficial de Villanueva del Rebollar] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20080221231532/http://geo.ya.com/villanurebollar/ |date=2008-02-21 }} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Ispaniya shaharlari]] {{spain-geo-stub}} l5t2w91y5piqeft2klirv6yvogc3byh 0 55946 6221731 5711550 2026-08-01T11:43:36Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221731 wikitext text/x-wiki {{Manbasiz|sana=sentyabr 2024}} {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Villasarracino | mavqe = munisipalitet | mamlakat = Ispaniya | mintaqa turi = Avtonom jamoat | mintaqa = Castilla y León{{!}}Castilla y León | jadvalda mintaqa = Castilla y León{{!}}Castilla y León | tuman turi = Ispaniya provinsiyalari{{!}}Provinsiya | tuman = Palencia (provinsiya){{!}}Palencia | jadvalda tuman = Palencia (provinsiya){{!}}Palencia | jamoat turi =Ispaniya tumanlari{{!}}Tuman | jamoat = Tierra de Campos | jadvalda jamoat = Tierra de Campos | qaram = | gerb = Coat of Arms of Villasarracino.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 42 | lat_min = 25 | lat_sec = | lon_dir = W | lon_deg = 04 | lon_min = 30 | lon_sec = | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki bolinishi = | rahbar turi = | rahbar = | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = | balandlik turi = Balandlik | AP markazi balandligi = | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 168 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = | pochta indeksi = | pochta indekslari = | avtomobil kodi = | identifikator turi = | raqamli identifikator = | Commons turkumi = Villasarracino | sayt = | sayt tili = }} '''Villasarracino''' — [[Ispaniya]]ning [[Castilla y León]] mintaqasida joylashgan munisipalitet. [[Palencia (provinsiya)|Palencia]] provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — km<sup>2</sup>. Aholisi — 168 kishi (2010). == Havolalar == * [http://www.villasarracino.com Web oficial del municipio] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130625080223/http://villasarracino.com/ |date=2013-06-25 }} * [http://villasarracino.dip-palencia.es/ Web del Ayuntamiento] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20100103051806/http://villasarracino.dip-palencia.es/ |date=2010-01-03 }} * [http://canales.nortecastilla.es/varios/pueblos_palencia/villasarracino.htm# Información en el periódico ''El norte de Castilla''] * [http://www.usuarios.lycos.es/villasarracino/ Web personal sobre la localidad] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20071010114442/http://www.usuarios.lycos.es/villasarracino/ |date=2007-10-10 }} * [http://palmera.pntic.mec.es/~jcampo5/inicio.html Imágenes del pueblo] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20100623014512/http://palmera.pntic.mec.es/~jcampo5/inicio.html |date=2010-06-23 }} * [http://www.palenciaporsupuesto.com Turismo en la provincia] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220219030555/http://www.palenciaporsupuesto.com/ |date=2022-02-19 }} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Ispaniya shaharlari]] {{spain-geo-stub}} etf9eyfoc7n1tczqrgucramg11vv1dw 0 55950 6221732 5711565 2026-08-01T11:45:39Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221732 wikitext text/x-wiki {{Manbasiz|sana=sentyabr 2024}} {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Villaumbrales | mavqe = munisipalitet | mamlakat = Ispaniya | mintaqa turi = Avtonom jamoat | mintaqa = Castilla y León{{!}}Castilla y León | jadvalda mintaqa = Castilla y León{{!}}Castilla y León | tuman turi = Ispaniya provinsiyalari{{!}}Provinsiya | tuman = Palencia (provinsiya){{!}}Palencia | jadvalda tuman = Palencia (provinsiya){{!}}Palencia | jamoat turi =Ispaniya tumanlari{{!}}Tuman | jamoat = Tierra de Campos | jadvalda jamoat = Tierra de Campos | qaram = | gerb = | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 42 | lat_min = 05 | lat_sec = | lon_dir = W | lon_deg = 04 | lon_min = 37 | lon_sec = | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki bolinishi = | rahbar turi = | rahbar = | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = | balandlik turi = Balandlik | AP markazi balandligi = | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 772 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = | pochta indeksi = | pochta indekslari = | avtomobil kodi = | identifikator turi = | raqamli identifikator = | Commons turkumi = | sayt = | sayt tili = }} '''Villaumbrales''' — [[Ispaniya]]ning [[Castilla y León]] mintaqasida joylashgan munisipalitet. [[Palencia (provinsiya)|Palencia]] provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — km<sup>2</sup>. Aholisi — 772 kishi (2010). == Havolalar == * [http://villaumbrales.dip-palencia.es Web del Ayuntamiento] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090801124130/http://villaumbrales.dip-palencia.es/ |date=2009-08-01 }} * [http://villaumbrales.palencia.iespana.es Web no oficial]{{Deadlink|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.villaumbrales.tk Villaumbrales.tk] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20070929124629/http://www.villaumbrales.tk/ |date=2007-09-29 }} * [http://www.losraposos.iespana.es Los Raposos]{{Deadlink|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Ispaniya shaharlari]] {{spain-geo-stub}} jrbwe0f8xqjw1asrzk51g53iqofkk48 0 56253 6221723 5711434 2026-08-01T11:29:01Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221723 wikitext text/x-wiki {{Manbasiz|sana=sentyabr 2024}} {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Villaluenga de la Vega | mavqe = munisipalitet | mamlakat = Ispaniya | mintaqa turi = Avtonom jamoat | mintaqa = Castilla y León{{!}}Castilla y León | jadvalda mintaqa = Castilla y León{{!}}Castilla y León | tuman turi = Ispaniya provinsiyalari{{!}}Provinsiya | tuman = Palencia (provinsiya){{!}}Palencia | jadvalda tuman = Palencia (provinsiya){{!}}Palencia | jamoat turi =Ispaniya tumanlari{{!}}Tuman | jamoat = Vega-Valdavia | jadvalda jamoat = Vega-Valdavia | qaram = | gerb = | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 42 | lat_min = 31 | lat_sec = | lon_dir = W | lon_deg = 4 | lon_min = 46 | lon_sec = | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki bolinishi = | rahbar turi = | rahbar = | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = | balandlik turi = Balandlik | AP markazi balandligi = | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 617 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = | pochta indeksi = | pochta indekslari = | avtomobil kodi = | identifikator turi = | raqamli identifikator = | Commons turkumi = | sayt = | sayt tili = }} '''Villaluenga de la Vega''' — [[Ispaniya]]ning [[Castilla y León]] mintaqasida joylashgan munisipalitet. [[Palencia (provinsiya)|Palencia]] provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — km<sup>2</sup>. Aholisi — 617 kishi (2010). == Havolalar == * [http://www.villaluengadelavega.com Web del Ayuntamiento] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20141218084047/http://villaluengadelavega.com/ |date=2014-12-18 }} * [http://villaluengadelavega.dip-palencia.es/ Web del Ayuntamiento.] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20070927204838/http://villaluengadelavega.dip-palencia.es/ |date=2007-09-27 }} * [http://www.vegavaldavia.com/ Municipios de la comarca de Vega Valdavia] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20080302051702/http://www.vegavaldavia.com/ |date=2008-03-02 }} * [http://www.dip-palencia.es Diputación de Palencia] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20070520061414/http://www.dip-palencia.es/ |date=2007-05-20 }} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Ispaniya shaharlari]] {{spain-geo-stub}} iosfie9ggs3p0o109jrcfew1mgri6i0 0 56262 6221727 5711538 2026-08-01T11:40:06Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221727 wikitext text/x-wiki {{Manbasiz|sana=sentyabr 2024}} {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Villarrabé | mavqe = munisipalitet | mamlakat = Ispaniya | mintaqa turi = Avtonom jamoat | mintaqa = Castilla y León{{!}}Castilla y León | jadvalda mintaqa = Castilla y León{{!}}Castilla y León | tuman turi = Ispaniya provinsiyalari{{!}}Provinsiya | tuman = Palencia (provinsiya){{!}}Palencia | jadvalda tuman = Palencia (provinsiya){{!}}Palencia | jamoat turi =Ispaniya tumanlari{{!}}Tuman | jamoat = Vega-Valdavia | jadvalda jamoat = Vega-Valdavia | qaram = | gerb = | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 42 | lat_min = 25 | lat_sec = | lon_dir = W | lon_deg = 04 | lon_min = 47 | lon_sec = | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki bolinishi = | rahbar turi = | rahbar = | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = | balandlik turi = Balandlik | AP markazi balandligi = | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 248 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = | pochta indeksi = | pochta indekslari = | avtomobil kodi = | identifikator turi = | raqamli identifikator = | Commons turkumi = | sayt = | sayt tili = }} '''Villarrabé''' — [[Ispaniya]]ning [[Castilla y León]] mintaqasida joylashgan munisipalitet. [[Palencia (provinsiya)|Palencia]] provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — km<sup>2</sup>. Aholisi — 248 kishi (2010). == Havolalar == * [http://villarrabe.dip-palencia.es Web del Ayuntamiento] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090828163545/http://villarrabe.dip-palencia.es/ |date=2009-08-28 }} * [http://www.vegavaldavia.com Página de la comarca a la que pertenece] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20080302051702/http://www.vegavaldavia.com/ |date=2008-03-02 }} * [http://www.palenciaporsupuesto.com Turismo en la Provincia] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220219030555/http://www.palenciaporsupuesto.com/ |date=2022-02-19 }} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Ispaniya shaharlari]] {{spain-geo-stub}} kxnwdithus8zknafvqdze8bjl19agwl 0 56337 6221698 5711288 2026-08-01T09:19:21Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221698 wikitext text/x-wiki {{Manbasiz|sana=sentyabr 2024}} {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Vertavillo | mavqe = munisipalitet | mamlakat = Ispaniya | mintaqa turi = Avtonom jamoat | mintaqa = Castilla y León{{!}}Castilla y León | jadvalda mintaqa = Castilla y León{{!}}Castilla y León | tuman turi = Ispaniya provinsiyalari{{!}}Provinsiya | tuman = Palencia (provinsiya){{!}}Palencia | jadvalda tuman = Palencia (provinsiya){{!}}Palencia | jamoat turi =Ispaniya tumanlari{{!}}Tuman | jamoat = El Cerrato | jadvalda jamoat = El Cerrato | qaram = | gerb = | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 41 | lat_min = 49 | lat_sec = 57 | lon_dir = W | lon_deg = 04 | lon_min = 19 | lon_sec = 37 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki bolinishi = | rahbar turi = | rahbar = | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = | balandlik turi = Balandlik | AP markazi balandligi = | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 204 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = | pochta indeksi = | pochta indekslari = | avtomobil kodi = | identifikator turi = | raqamli identifikator = | Commons turkumi = | sayt = | sayt tili = }} '''Vertavillo''' — [[Ispaniya]]ning [[Castilla y León]] mintaqasida joylashgan munisipalitet. [[Palencia (provinsiya)|Palencia]] provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — km<sup>2</sup>. Aholisi — 204 kishi (2010). == Havolalar == * [http://vertavillo.dip-palencia.es Ayuntamiento de Vertavillo] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110512222839/http://vertavillo.dip-palencia.es/ |date=2011-05-12 }} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Ispaniya shaharlari]] {{spain-geo-stub}} f2aq8562tuy5qxppd3rf1q6b5zifrku 0 56346 6221725 5711445 2026-08-01T11:30:59Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221725 wikitext text/x-wiki {{Manbasiz|sana=sentyabr 2024}} {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Villamediana | mavqe = munisipalitet | mamlakat = Ispaniya | mintaqa turi = Avtonom jamoat | mintaqa = Castilla y León{{!}}Castilla y León | jadvalda mintaqa = Castilla y León{{!}}Castilla y León | tuman turi = Ispaniya provinsiyalari{{!}}Provinsiya | tuman = Palencia (provinsiya){{!}}Palencia | jadvalda tuman = Palencia (provinsiya){{!}}Palencia | jamoat turi =Ispaniya tumanlari{{!}}Tuman | jamoat = El Cerrato | jadvalda jamoat = El Cerrato | qaram = | gerb = Escudo de Villamediana.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 42 | lat_min = 03 | lat_sec = | lon_dir = W | lon_deg = 04 | lon_min = 22 | lon_sec = | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki bolinishi = | rahbar turi = | rahbar = | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = | balandlik turi = Balandlik | AP markazi balandligi = | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 190 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = | pochta indeksi = | pochta indekslari = | avtomobil kodi = | identifikator turi = | raqamli identifikator = | Commons turkumi = | sayt = | sayt tili = }} '''Villamediana''' — [[Ispaniya]]ning [[Castilla y León]] mintaqasida joylashgan munisipalitet. [[Palencia (provinsiya)|Palencia]] provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — km<sup>2</sup>. Aholisi — 190 kishi (2010). == Havolalar == * [http://villamediana.dip-palencia.es Ayuntamiento de Villamediana] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090828160854/http://villamediana.dip-palencia.es/ |date=2009-08-28 }} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Ispaniya shaharlari]] {{spain-geo-stub}} tlycofgdv087prdxctm2kqwf8odtev3 0 74469 6221397 5655576 2026-07-31T14:25:21Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221397 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Blaubeuren | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Alb-Donau-Kreis (tuman) | jadvalda tuman = Alb-Donau-Kreis (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Blaubeuren COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 24 | lat_sec = 43 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 47 | lon_sec = 6 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = | rahbar = Jörg Seibold | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 79,15 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 516 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 11&nbsp;815 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07344 | pochta indeksi = 89143 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = UL | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 4 25 020 | Commons turkumi = Blaubeuren | sayt = http://www.blaubeuren.de/ | sayt tili = de }} '''Blaubeuren''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Alb-Donau-Kreis (tuman)|Alb-Donau-Kreis]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 79,15&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 11&nbsp;815 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Blaubeurenning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Blaubeuren}} * [http://www.blaubeuren.de/ Rasmiy sayti] {{Germaniya:Alb-Donau-Kreis tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Blaubeuren}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} 852o4cwf49lsmbip5rruwurotk7zfzy 0 74471 6221417 5658388 2026-07-31T14:34:01Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221417 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Dietenheim | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Alb-Donau-Kreis (tuman) | jadvalda tuman = Alb-Donau-Kreis (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Dietenheim COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 12 | lat_sec = 43 | lon_dir = E | lon_deg = 10 | lon_min = 4 | lon_sec = 24 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = | rahbar = Sigisbert Straub | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 18,76 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 513 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 6588 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07347 | pochta indeksi = 89165 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = UL | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 4 25 028 | Commons turkumi = Dietenheim | sayt = http://www.dietenheim.de/ | sayt tili = de }} '''Dietenheim''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Alb-Donau-Kreis (tuman)|Alb-Donau-Kreis]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 18,76&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 6588 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Dietenheimning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Dietenheim}} * [http://www.dietenheim.de/ Rasmiy sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20121031052132/http://www.dietenheim.de/ |date=2012-10-31 }} {{Germaniya:Alb-Donau-Kreis tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Dietenheim}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} rzunjcqfwx8b26fgtog5hp5ujyu59wd 0 74481 6221435 5659523 2026-07-31T14:35:21Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221435 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Erbach (Donau) | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Alb-Donau-Kreis (tuman) | jadvalda tuman = Alb-Donau-Kreis (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Erbach COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 19 | lat_sec = 41 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 53 | lon_sec = 16 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = | rahbar = Achim Gaus | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 63,92 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 529 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 13218 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07305 | pochta indeksi = 89155 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = UL | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 4 25 039 | Commons turkumi = Erbach (Donau) | sayt = http://www.erbach-donau.de/ | sayt tili = de }} '''Erbach (Donau)''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Alb-Donau-Kreis (tuman)|Alb-Donau-Kreis]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 63,92&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 13218 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Erbachning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Erbach}} * [http://www.erbach-donau.de/ Rasmiy sayti] {{Germaniya:Alb-Donau-Kreis tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Erbach (Donau)}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} 8e6334gr36sdx9gyuvpbqmfi6p2y79z 0 74582 6221390 6136388 2026-07-31T14:22:31Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221390 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Baden-Baden | mavqe = aholi punkti | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = | jadvalda tuman = | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Baden-Baden COA crowned.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 45 | lat_sec = 43 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 14 | lon_sec = 27 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = Oberburgomistr | rahbar = Wolfgang Gerstner | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = Baden | qachondan beri = | maydon = 140,21 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 161 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 54445 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07221 und im Rebland 07223 | pochta indeksi = 76530-76534 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = BAD | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 2 11 000 | Commons turkumi = Baden-Baden | sayt = http://www.baden-baden.de/ | sayt tili = de }} '''Baden-Baden''' [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan aholi punktidir. Maydoni – 140,21&nbsp;km<sup>2</sup>. 54445 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Shahar Osbach vodiysida dengiz sathidan 189 metr balandlikda joylashgan va Baden Qora oʻrmonining gʻarbiy yon bagʻrida Os daryosi boʻyida joylashgan. Aholisi taxminan {{Son|54000}} kishi. Mashhur dam olish maskani. 1931-yilgacha shahar '''Baden''' deb nomlangan, ammo nemis shtatlarida bunday nomdagi bir nechta shaharlar boʻlganligi sababli, odamlar koʻpincha kiritib: „[[Baden]]dagi Baden“ (Baden viloyati) deishgan va hozirgi qoʻshaloq nom shunday paydo boʻlgan. Baden-Baden oʻzining issiq buloqlari bilan mashhur boʻlib, ular [[Qadimgi Rim|qadimgi rimliklar tomonidan]] ishlatilgan. Shaharda Rim vannalarining xarobalari saqlanib qolgan. == Tarixi == Mahalliy termal buloqlar bilan mashhur boʻlgan qadimgi rimliklar aholi punktini oʻzlarining imperatori [[Aleksandr Sever|Avreliy Aleksandr Severus]] sharafiga – ''Civitas Aurèlia aquensis'' (''Aurelia Aquensis'') deb nomlaganlar va [[Termal vannalar|vannalar]] qurganlar, ulardan shahar ''Baden'' (({{Soʻzma-soʻz tarjima|vannalar}}) keyin unga tegishli boʻlgan yerlar) nomini olgan. <nowiki>XII</nowiki> asrda Baden [[Zahringen uyi|Zähringen xonadonining]] [[Markgraf|margraflari]] egalik qilgan. Keyinchalik Baden yerlari [[Baden-Baden (Margrave)|Baden-Baden]] va [[Baden-Durlach|Baden-Durlax]] margraviatlariga boʻlingan. Baden shahri margrafning ilk qarorgohi boʻlib qolgan. Baden-Baden kurortining birinchi tabiiy-ilmiy va geografik tavsifi 1489-yilda shveysariyalik [[Humanizm|gumanist]] tarixchi, [[Freyburg universiteti|Freiburg universiteti]] professori [[Gundelfingen, Geynrix|Geinrich Gundelfingen]] tomonidan berilgan boʻlsa-da, u faqat <nowiki>XVII</nowiki> asr oxirida, yoʻl tarmogʻining kengayishi va savdo yoʻllarining rivojlanishi bilan keng maʼlum boʻlgan. Mashhurligi ayniqsa <nowiki>XVIII</nowiki> asrning oxiridan boshlab koʻplab fransuz [[muhojirlar]]ining shaharga tashrifi tufayli oshgan. 1804-yildan beri [[Napoleon]] sharofati bilan yuksalib, kengayib borayotgan [[Baden Buyuk Gersogligi]] hukumati kurort shahrining Yevropadagi shuhratini mustahkamlash uchun hech qanday kuchini ayamagan. [[Birinchi jahon urushi]]dan oldin balneologik kurort eng qimmat va oʻsha payt modalardan biri boʻlib, [[rus zodagonlari]] va [[savdogarlar]]ining sevimli joylaridan biri boʻlgan. Shaharni Germaniya va [[Shveysariya]]dagi xuddi shu nomdagi bir qancha boshqa shaharlardan ajratib koʻrsatish uchun ''Baden in Baden'' juda tez-tez soʻzlashuvda ishlatilgan. Shu sababli, 1931-yilda shahar hokimiyati shaharni Baden-Baden nomiga oʻzgartirishga qaror qilgan. == Geografiyasi == === Hududi === Baden-Badenning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Madaniyati va diqqatga sazovor joylari == === Teatrlar va kontsert zallari === [[Fayl:Baden-Baden_10-2015_img29_Old_railway_station.jpg|left|thumb|250x250px|Festspielhaus]] [[Fayl:Baden-Baden_-_Theater_mit_Vorplatz,_Blumenbeet.jpg|thumb|250x250px|Teatr]] Baden-Baden teatri – Goethe maydonida qurilgan ({{Lang-de|Goetheplatz}}) Parij operasi modelida oʻsha paytdagi kazino ijarachisi Edward Benaj tashabbusi bilan Charles Kouto tomonidan ishlab chiqilgan<ref name="Berlioz2">{{Veb manbasi |url=http://theater.baden-baden.de/haus/geschichte/ |sarlavha=История Театра Баден-Бадена на официальном сайте театра |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130504172507/http://theater.baden-baden.de/haus/geschichte/ |arxivsana=2013-05-04 |til=en}}</ref>. Ayniqsa, teatrning ochilishi uchun 1862-yil avgustda „Beatris va Benedict“ operasi bastakor [[Hector Berlioz]] tomonidan yozilgan boʻlib, uning premerasiga oʻzi dirijyorlik qilgan<ref name="Berlioz2"/><ref>[http://www.bad-bad.de/gesch/berlioz.htm Gektor Berlioz (''Hector Berlioz (1803—1869)'')] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130711015501/http://www.bad-bad.de/gesch/berlioz.htm |date=2013-07-11 }} {{Ref-de}}</ref>. Festspielhaus ({{Lang-de|Festspielhaus}}) Germaniyada davlat subsidiyalarini talab qilmaydigan yagona teatrdir<ref>[http://www.wiwo.de/unternehmen/opernbetrieb-warum-baden-baden-ohne-zuschuesse-auskommt/5699160.html „Pochemu Baden-Badenu ne nujni subsidii – Opernaya truppa v Baden-Badene unikalna: operniy teatr i konsertniy zal Baden-Badena obxoditsya bez subsidiy.“ („OpernbetriebWarum Baden-Baden ohne Zuschüsse auskommt – Der Opernbetrieb in Baden-Baden ist ein Unikum: Als einziges Opern- und Konzerthaus des Kontinents kommt Baden-Baden ohne Subventionen aus.“)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140302102954/http://www.wiwo.de/unternehmen/opernbetrieb-warum-baden-baden-ohne-zuschuesse-auskommt/5699160.html |date=2014-03-02 }} {{Ref-de}}</ref><ref>[https://www.handelsblatt.com/panorama/kultur-literatur/theaterfoerderung-das-wundersame-festspielhaus/4275976.html „Chudotvorniy Festshpilxaus – Baden-Badenskiy Festshpilxaus yavlyaetsya edinstvennim nemeskim teatrom, kotoriy ne beryot deneg u gosudarstva. Baden-Baden eto ssena, kotoraya predpochitaet innovatsionnie idei gosudarstvennim subsidiyam.“ („Das wundersame Festspielhaus. – Das Baden-Badener Festspielhaus ist das einzige deutsche Theater, das kein Geld vom Staat nimmt. Baden-Baden ist aber auch eine Bühne, die innovative Ideen den staatlichen Subventionen vorzieht.“)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120820044715/https://www.handelsblatt.com/panorama/kultur-literatur/theaterfoerderung-das-wundersame-festspielhaus/4275976.html |date=2012-08-20 }} {{Ref-de}}</ref>. 1998-yil 18-aprelda shahar chekkasiga koʻchirilgan eski temir yoʻl stansiyasi negizida ochilgan. Stansiyani kontsert zaliga aylantirish loyihasi muallifi avstriyalik arxitektor Wilhelm Holzbauer<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.festspielhaus.de/haus/ |sarlavha=Официальный сайт Фестшпильхауса |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130430193823/http://www.festspielhaus.de/haus/ |arxivsana=2013-04-30 |til=de}}</ref>. === Muzeylar === [[Fayl:Baden-Baden_10-2015_img39_Museum_Frieder_Burda.jpg|thumb|250x250px|Frider Burda muzeyi]] * Faberge muzeyi ({{Lang-de|Das Fabergé Museum}}) dunyodagi birinchi muzey boʻlib, butunlay zargar [[Faberge, Karl|Karl Faberge]] asarlariga bagʻishlangan. * Baden-Baden shahar muzeyi (''Baden-Baden Stadtmuseum''); * [[Kunsthalle Baden-Baden]] ({{Lang-de|Staatliche Kunsthalle Baden-Baden}}); * [[Frider Burda muzeyi]] ({{Lang-de|Museum Frieder Burda}}) – meʼmor [[Richard Meier]] tomonidan qurilgan; * <nowiki>XIX</nowiki> asr sanʼat va texnologiya muzeyi; * Gehrke-Rehmund muzeyi ({{Lang-de|Kunstmuseum Gehrke-Remund}}) [[Frida Kahlo]] asarlari nusxalarining doimiy koʻrgazmasi bilan mashhur<ref>[http://www.kunstmuseum-gehrke-remund.de/]<span> </span><span> Sayt muzeya Gerke-Remund (</span>{{Lang-de2|Kunstmuseum Gehrke-Remund}}<span>)</span>{{Ref-de}}</ref>. === Arxitektura yodgorliklari === * [[Gogenbaden|Hochenbaden qal’asi]] shaharning asosiy sayyohlik maskanlaridan biridir. * Neuburg <nowiki>XV—XVII</nowiki> asrlarda [[Baden (Margrave)|Baden margrafining]] qarorgohi boʻlgan. * Baden-Badendagi kazino Germaniyadagi eng qadimgi kazinolardan biridir. == Galereya == <gallery Caption="Baden-Baden"> Baden-Baden-Innenstadt vom Merkur-14-gje.jpg Baden-Baden-Stiftskirche-34-Turm-gje.jpg Baden-Baden-Festspielhaus-Alter Bahnhof-32-Nordostseite-Mitte-gje.jpg Baden-Baden-Kurhaus-14-gje.jpg Baden-Baden-Friedrichsbad-25-Dernfeldstaffeln-gje.jpg Baden-Baden-Jesuitenplatz-28-Rathaus-2021-gje.jpg Baden-Baden-Lange Strasse 13-Haus Drei Koenige-06-gje.jpg Baden-Baden-Augustaplatz-32-Palais Gagarin-gje.jpg Baden-Baden-Buberlbrunnen-14-mit Vogel-2011-gje.jpg Baden-Baden-Lichtentaler Allee-133-Krokus-2014-gje.jpg Baden-Baden-Lichtentaler Allee-312-2005-gje.jpg </gallery> == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil <!-- Bot tomonidan yaratildi --> {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Baden-Baden}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] [[Turkum:Alfavit boʻyicha butun jahon yodgorliklari]] egogbcnykc93hafr4bjb18e5pftdp40 0 74584 6221372 5654930 2026-07-31T14:19:36Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221372 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Bad Buchau | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = | jadvalda tuman = | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Bad Buchau COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 3 | lat_sec = 58 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 36 | lon_sec = 36 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = | rahbar = Peter Diesch | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 23,77 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 592 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 3991 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07582 | pochta indeksi = 88422 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = BC | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 4 26 013 | Commons turkumi = Bad Buchau | sayt = http://www.badbuchau.de/ | sayt tili = de }} '''Bad Buchau''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar Maydoni — 23,77&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 3991 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Bad Buchauning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Biberach tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Bad Buchau}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} 98tuad56d6mxdz0gm0h8rjv05uuy29h 0 74586 6221382 5655017 2026-07-31T14:20:33Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221382 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Bad Schussenried | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = | jadvalda tuman = | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = Wappen Bad Schussenried.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 0 | lat_sec = 24 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 39 | lon_sec = 31 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = | rahbar = Achim Deinet | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 55,02 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 570 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 8464 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07583 | pochta indeksi = 88427 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = BC | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 4 26 014 | Commons turkumi = Bad Schussenried | sayt = http://www.bad-schussenried.de/ | sayt tili = de }} '''Bad Schussenried''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar Maydoni — 55,02&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 8464 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Bad Schussenriedning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Biberach tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Bad Schussenried}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} ppb9n1xg3jkxvtqmi7og0dm4zrjos7c 0 74588 6221395 5655450 2026-07-31T14:24:38Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221395 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Biberach an der Riß | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = | jadvalda tuman = | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = Wappen Biberach.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 5 | lat_sec = 53 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 47 | lon_sec = 19 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = городской центр и 4 shahar tumanlari | rahbar turi = Oberburgomistr | rahbar = Thomas Fettback | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 72,16 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 533 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 32394 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07351 | pochta indeksi = 88400 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = BC | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 4 26 021 | Commons turkumi = | sayt = http://www.biberach-riss.de/ | sayt tili = de }} '''Biberach an der Riß''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar Maydoni — 72,16&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 32394 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Biberach an der Rißning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Biberach tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Biberach an der Riß}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} acpg0rzgslzxeuu64somze8ted2p87z 0 74722 6221398 5656844 2026-07-31T14:25:25Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221398 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Böblingen | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Böblingen (tuman) | jadvalda tuman = Böblingen (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Boeblingen COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 41 | lat_sec = 08 | lon_dir = E | lon_deg = 09 | lon_min = 00 | lon_sec = 55 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = | rahbar = Wolfgang Lützner | asos solingan = 1272 | ilk eslatilishi = XI век до н. э. | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 39.04 | balandlik turi = Balandlik над уровнем моря | AP markazi balandligi = 464 | iqlim = | rasmiy til = немецкий | aholi = 46488 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = 1189 | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07031 | pochta indeksi = 71032, 71034 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = BB | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 1 15 003 | Commons turkumi = Böblingen | sayt = http://www.boeblingen.de | sayt tili = de }} '''Böblingen''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Böblingen (tuman)|Böblingen]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 39.04&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 46488 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Böblingenning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Böblingen tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Böblingen}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} mjm5ll4ffnkhvqchxtu7we99vb9sgau 0 74783 6221377 5654973 2026-07-31T14:20:12Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221377 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Bad Krozingen | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Breisgau-Hochschwarzwald (tuman) | jadvalda tuman = Breisgau-Hochschwarzwald (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Bad Krozingen COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 47 | lat_min = 55 | lat_sec = 5 | lon_dir = E | lon_deg = 7 | lon_min = 42 | lon_sec = 9 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = | rahbar = Ekkehart Meroth | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 35,66 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 230–270 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 17&nbsp;063 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07633 | pochta indeksi = 79189 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = FR | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 3 15 006 | Commons turkumi = Bad Krozingen | sayt = http://www.bad-krozingen.de/ | sayt tili = de }} '''Bad Krozingen''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Breisgau-Hochschwarzwald (tuman)|Breisgau-Hochschwarzwald]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 35,66&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 17&nbsp;063 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Bad Krozingenning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Breisgau-Hochschwarzwald tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Bad Krozingen}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} tmbh8c8z33xvvux43y7rcskph20fnr6 0 74785 6221333 5655930 2026-07-31T13:52:04Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221333 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Breisach am Rhein | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Брайсгау — Верхний Шварцвальд (tuman) | jadvalda tuman = Брайсгау — Верхний Шварцвальд (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Breisach am Rhein COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 1 | lat_sec = 44 | lon_dir = E | lon_deg = 7 | lon_min = 34 | lon_sec = 48 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = 12 shahar tumanlari | rahbar turi = | rahbar = Oliver Rein | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 54,58 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 225 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 14&nbsp;505 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07667 | pochta indeksi = 79200-79206 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = FR | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 3 15 015 | Commons turkumi = Breisach am Rhein | sayt = http://www.breisach.de/ | sayt tili = de }} '''Breisach am Rhein''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Брайсгау — Верхний Шварцвальд (tuman)|Брайсгау — Верхний Шварцвальд]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 54,58&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 14&nbsp;505 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Breisach am Rheinning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Breisgau-Hochschwarzwald tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Breisach am Rhein}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharlari]] {{germany-geo-stub}} fi0xljb31obx2qsddoe8nwp1b4xllmp 6221352 6221333 2026-07-31T13:56:42Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221352 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Breisach am Rhein | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Брайсгау — Верхний Шварцвальд (tuman) | jadvalda tuman = Брайсгау — Верхний Шварцвальд (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Breisach am Rhein COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 1 | lat_sec = 44 | lon_dir = E | lon_deg = 7 | lon_min = 34 | lon_sec = 48 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = 12 shahar tumanlari | rahbar turi = | rahbar = Oliver Rein | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 54,58 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 225 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 14&nbsp;505 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07667 | pochta indeksi = 79200-79206 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = FR | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 3 15 015 | Commons turkumi = Breisach am Rhein | sayt = http://www.breisach.de/ | sayt tili = de }} '''Breisach am Rhein''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Брайсгау — Верхний Шварцвальд (tuman)|Брайсгау — Верхний Шварцвальд]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 54,58&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 14&nbsp;505 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Breisach am Rheinning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Breisgau-Hochschwarzwald tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Breisach am Rhein}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} jgemd60uerkg86meip5atucec91ufah 0 74884 6221376 5654960 2026-07-31T14:20:06Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221376 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Bad Herrenalb | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Calw (tuman) | jadvalda tuman = Calw (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Bad Herrenalb COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 48 | lat_sec = 2 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 26 | lon_sec = 27 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = | rahbar = Norbert Mai | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 33,03 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 365 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 7330 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07083 | pochta indeksi = 76332 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = CW | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 2 35 033 | Commons turkumi = Bad Herrenalb | sayt = http://www.badherrenalb.de/ | sayt tili = de }} '''Bad Herrenalb''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Calw (tuman)|Calw]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 33,03&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 7330 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Bad Herrenalbning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Calw tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Bad Herrenalb}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} 4grdveme67apdhx3qxummm6axtb92x0 0 74886 6221378 5654986 2026-07-31T14:20:16Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221378 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Bad Liebenzell | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Calw (tuman) | jadvalda tuman = Calw (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Bad Liebenzell COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 46 | lat_sec = 27 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 43 | lon_sec = 53 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = 7 osttuman | rahbar turi = | rahbar = Volker Bäuerle | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 33,80 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 333 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 9313 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07052 07084 Maisenbach-Zainen | pochta indeksi = 75378 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = CW | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 2 35 008 | Commons turkumi = Bad Liebenzell | sayt = http://www.bad-liebenzell.de/ | sayt tili = de }} '''Bad Liebenzell''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Calw (tuman)|Calw]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 33,80&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 9313 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Bad Liebenzellning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Calw tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Bad Liebenzell}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} fmcfzvd2rz121ui80vgrs2wsr60n8u5 0 74888 6221384 5655032 2026-07-31T14:20:36Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221384 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Bad Teinach-Zavelstein | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Calw (tuman) | jadvalda tuman = Calw (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Bad Teinach-Zavelstein COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 41 | lat_sec = 18 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 41 | lon_sec = 17 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = 7 osttuman | rahbar turi = | rahbar = Markus Wendel | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 25,1 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 340-650 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 2953 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07053, 07051 | pochta indeksi = 75385 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = CW | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 2 35 084 | Commons turkumi = Bad Teinach-Zavelstein | sayt = http://www.bad-teinach-zavelstein.de/ | sayt tili = de }} '''Bad Teinach-Zavelstein''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Calw (tuman)|Calw]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 25,1&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 2953 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Bad Teinach-Zavelsteinning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Calw tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Bad Teinach-Zavelstein}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} on10ufac8fvcy0dy5such4wzpn4nkak 0 74890 6221388 5655039 2026-07-31T14:21:52Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221388 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Bad Wildbad | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Calw (tuman) | jadvalda tuman = Calw (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Bad Wildbad COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 45 | lat_sec = 1 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 33 | lon_sec = 2 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = 6 shahar tumanlari | rahbar turi = | rahbar = Klaus Mack | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 105,26 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 425-850 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 10&nbsp;521 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07081 | pochta indeksi = 75323 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = CW | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 2 35 079 | Commons turkumi = Bad Wildbad | sayt = http://www.bad-wildbad.de/ | sayt tili = de }} '''Bad Wildbad''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Calw (tuman)|Calw]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 105,26&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 10&nbsp;521 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Bad Wildbadning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Calw tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Bad Wildbad}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} kxi9usmv60g21as2m3zbva868m4bfws 0 74892 6221411 5658095 2026-07-31T14:26:30Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221411 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Calw | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Calw (tuman) | jadvalda tuman = Calw (tuman){{!}}Calw | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = Wappen-Calw.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 42 | lat_sec = 52 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 44 | lon_sec = 15 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = городской центр и 4 shahar tumanlari | rahbar turi = Oberburgomistr | rahbar = | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 59,88 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 347 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 23&nbsp;230 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07051 | pochta indeksi = 75351–75365 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = CW | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 2 35 085 | Commons turkumi = Calw | sayt = http://www.calw.de/ www.calw.de | sayt tili = de }} '''Calw''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Calw (tuman)|Calw]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 59,88&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 23&nbsp;230 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Calwning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Calw}} * [http://www.calw.de Rasmiy sayti] {{Germaniya:Calw tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Calw}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} rww0lwqhyuhp4aqximqah2hvpdiply3 0 74935 6221429 5659445 2026-07-31T14:34:57Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221429 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Elzach | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Emmendingen (tuman) | jadvalda tuman = Emmendingen (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Elzach COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 10 | lat_sec = 29 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 4 | lon_sec = 18 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = | rahbar = Holger Krezer | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 75,28 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 361 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 6950 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07682 | pochta indeksi = 79215 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = EM | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 3 16 010 | Commons turkumi = Elzach | sayt = http://www.elzach.de/ | sayt tili = de }} '''Elzach''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Emmendingen (tuman)|Emmendingen]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 75,28&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 6950 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Elzachning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Elzach}} * [http://www.elzach.de/ Rasmiy sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20060901122341/http://www.elzach.de/ |date=2006-09-01 }} {{Germaniya:Emmendingen tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Elzach}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} b2wxk0gskii6fsxaj1d21r3ahd0jh80 0 74937 6221430 5659462 2026-07-31T14:35:01Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221430 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Emmendingen | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Emmendingen (tuman) | jadvalda tuman = Emmendingen (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Emmendingen COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 7 | lat_sec = 17 | lon_dir = E | lon_deg = 7 | lon_min = 50 | lon_sec = 57 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = городской центр и 5 shahar tumanlari | rahbar turi = Oberburgomistr | rahbar = Stefan Schlatterer | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 33,80 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 201 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 26&nbsp;874 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07641 | pochta indeksi = 79301-79312 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = EM | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 3 16 011 | Commons turkumi = Emmendingen | sayt = http://www.emmendingen.de | sayt tili = de }} '''Emmendingen''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Emmendingen (tuman)|Emmendingen]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 33,80&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 26&nbsp;874 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Emmendingenning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Emmendingen}} * [http://www.emmendingen.de Rasmiy sayti] {{Germaniya:Emmendingen tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Emmendingen}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} if0xlr04op1yxs7zjvjulydtmpk05ut 0 74939 6221431 5659480 2026-07-31T14:35:05Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221431 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Endingen am Kaiserstuhl | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Emmendingen (tuman) | jadvalda tuman = Emmendingen (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = Wappen Endingen.png | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 8 | lat_sec = 27 | lon_dir = E | lon_deg = 7 | lon_min = 42 | lon_sec = 23 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = городской центр и 3 посёлка | rahbar turi = | rahbar = Hans-Joachim Schwarz | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 26,72 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 186 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 9104 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07642 | pochta indeksi = 79346 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = EM | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 3 16 012 | Commons turkumi = Endingen am Kaiserstuhl | sayt = http://www.endingen.de/ | sayt tili = de }} '''Endingen am Kaiserstuhl''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Emmendingen (tuman)|Emmendingen]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 26,72&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 9104 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Endingen am Kaiserstuhlning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Endingen am Kaiserstuhl}} * [http://www.endingen.de/ Rasmiy sayti] {{Germaniya:Emmendingen tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Endingen am Kaiserstuhl}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} ma6amc2ga047e9knpanx8cjmfkm8mq7 0 75048 6221362 5654534 2026-07-31T14:17:05Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221362 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Aichtal | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Esslingen (tuman) | jadvalda tuman = Esslingen (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = Wappen Aichtal.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 37 | lat_sec = 22 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 14 | lon_sec = 14 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = 3 shahar tumanlari | rahbar turi = | rahbar = Lorenz Kruß | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 23,64 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 311 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 9642 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07127 | pochta indeksi = 72631 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = ES (''ранее:'' NT) | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 1 16 081 | Commons turkumi = Aichtal | sayt = http://www.aichtal.de/ | sayt tili = de }} '''Aichtal''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Esslingen (tuman)|Esslingen]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 23,64&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 9642 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Aichtalning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Aichtal}} {{Tashqi havolalar}} {{Germaniya:Esslingen tumani shaharlari}} {{DEFAULTSORT:Aichtal}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} or9c8dp65g13l1iof9c7ajmif8qy3y4 0 75050 6221335 5659624 2026-07-31T13:52:09Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221335 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Esslingen am Neckar | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Esslingen (tuman) | jadvalda tuman = Esslingen (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Esslingen am Neckar COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 44 | lat_sec = 26 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 18 | lon_sec = 39 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = городской центр и 23 shahar tumanlari | rahbar turi = Oberburgomistr | rahbar = | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 46,43 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 241 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 91&nbsp;869 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 0711 | pochta indeksi = 73728-73734 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = ES | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 1 16 019 | Commons turkumi = Esslingen am Neckar | sayt = http://www.esslingen.de/ | sayt tili = de }} '''Esslingen am Neckar''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Esslingen (tuman)|Esslingen]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 46,43&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 91&nbsp;869 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Esslingen am Neckarning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Esslingen am Neckar}} * [http://www.esslingen.de/ Rasmiy sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120616043303/http://www.esslingen.de/ |date=2012-06-16 }} {{Germaniya:Esslingen tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Esslingen am Neckar}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharlari]] {{germany-geo-stub}} 0qmzng2umgq50qwr8uvtkrtiabab2ug 0 75141 6221363 5654605 2026-07-31T14:17:14Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221363 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Alpirsbach | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Freudenstadt (tuman) | jadvalda tuman = Freudenstadt (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Alpirsbach COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 20 | lat_sec = 46 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 24 | lon_sec = 14 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = 6 shahar tumanlari | rahbar turi = | rahbar = Reiner Ullrich | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 64,55 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 441-761 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 6583 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07444 | pochta indeksi = 72271–72275 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = FDS | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 2 37 002 | Commons turkumi = Alpirsbach | sayt = http://www.alpirsbach.de/ | sayt tili = de }} '''Alpirsbach''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Freudenstadt (tuman)|Freudenstadt]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 64,55&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 6583 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Alpirsbachning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Freudenstadt tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Alpirsbach}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} rys2b010g17peds7v9h6xzoxs5ti19f 0 75143 6221423 5658502 2026-07-31T14:34:31Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221423 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Dornstetten | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Freudenstadt (tuman) | jadvalda tuman = Freudenstadt (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Dornstetten COA SK.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 28 | lat_sec = 12 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 29 | lon_sec = 58 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = | rahbar = Dieter Flik | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 24,21 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 561-741 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 7984 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07443 | pochta indeksi = 72280 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = FDS | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 2 37 019 | Commons turkumi = Dornstetten | sayt = http://www.dornstetten.de/ | sayt tili = de }} '''Dornstetten''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Freudenstadt (tuman)|Freudenstadt]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 24,21&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 7984 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Dornstettenning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Dornstetten}} * [http://www.dornstetten.de/ Rasmiy sayti] {{Germaniya:Freudenstadt tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Dornstetten}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} 5vbhyc00r6qdex8e2zpbun688rgqepa 0 75177 6221420 5658481 2026-07-31T14:34:15Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221420 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Donzdorf | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Göppingen (tuman) | jadvalda tuman = Göppingen (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Donzdorf COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 41 | lat_sec = 0 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 49 | lon_sec = 0 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = | rahbar = Martin Stölzle | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 39,82 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 407 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 10&nbsp;816 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07162 | pochta indeksi = 73072 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = GP | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 1 17 015 | Commons turkumi = Donzdorf | sayt = http://www.donzdorf.de/ | sayt tili = de }} '''Donzdorf''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Göppingen (tuman)|Göppingen]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 39,82&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 10&nbsp;816 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Donzdorfning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Donzdorf}} * [http://www.donzdorf.de/ Rasmiy sayti] {{Germaniya:Göppingen tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Donzdorf}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} j9ksykcaaxvwk9sgwwiwax9psgllzbi 0 75179 6221415 5868086 2026-07-31T14:32:03Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221415 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Ebersbach an der Fils | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Göppingen (tuman) | jadvalda tuman = Göppingen (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Ebersbach an der Fils COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 42 | lat_sec = 53 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 31 | lon_sec = 25 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = | rahbar = Edgar Wolff | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 26,27 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 292 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 15&nbsp;291 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07163 | pochta indeksi = 73061 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = GP | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 1 17 018 | Commons turkumi = Ebersbach an der Fils | sayt = http://www.ebersbach.de/ | sayt tili = de }} '''Ebersbach an der Fils''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Göppingen (tuman)|Göppingen]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 26,27&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 15&nbsp;291 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Ebersbach an der Filsning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Ebersbach an der Fils}} * [http://www.ebersbach.de/ Rasmiy sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20070322211957/http://www.ebersbach.de/ |date=2007-03-22 }} {{Germaniya:Göppingen tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Ebersbach an der Fils}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} ny128vr57ww71ckyqcd490ej1puj93g 0 75181 6221427 5658825 2026-07-31T14:34:49Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221427 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Eislingen/Fils | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Göppingen (tuman) | jadvalda tuman = Göppingen (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Eislingen-Fils COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 41 | lat_sec = 36 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 42 | lon_sec = 24 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = | rahbar = Klaus Heininger | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 16,41 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 336 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 20&nbsp;364 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07161 | pochta indeksi = 73054 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = GP | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 1 17 019 | Commons turkumi = Eislingen/Fils | sayt = http://www.eislingen.de/ | sayt tili = de }} '''Eislingen/Fils''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Göppingen (tuman)|Göppingen]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 16,41&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 20&nbsp;364 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Eislingen/Filsning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Göppingen tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Eislingen/Fils}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} 7a1nfva39sesgad9h4xev4a968kwen0 0 75199 6221365 5654530 2026-07-31T14:17:21Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221365 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Aichelberg (Göppingen) | mavqe = [[Kommuna]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Göppingen (tuman) | jadvalda tuman = Göppingen (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Aichelberg (Göppingen) COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 38 | lat_sec = 16 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 33 | lon_sec = 51 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = | rahbar = Martin Eisele | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 4,01 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 482 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 1294 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07164 | pochta indeksi = 73101 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = GP | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 1 17 002 | Commons turkumi = Aichelberg (Landkreis Göppingen) | sayt = http://www.aichelberg.de/ | sayt tili = de }} '''Aichelberg (Göppingen)''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan kommuna. Ushbu kommuna [[Göppingen (tuman)|Göppingen]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 4,01&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 1294 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Aichelbergning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Göppingen tumani shaharlari}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} gh8ea53m7y3ytks6lkm2p988awbnc0w 0 75223 6221425 5658639 2026-07-31T14:34:39Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221425 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Dürnau (Göppingen) | mavqe = [[Kommuna]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Göppingen (tuman) | jadvalda tuman = Göppingen (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Dürnau (Göppingen) COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 38 | lat_sec = 34 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 38 | lon_sec = 16 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = | rahbar = Friedrich Buchmaier | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 5,37 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 543 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 2083 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07164 | pochta indeksi = 73105 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = GP | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 1 17 017 | Commons turkumi = Dürnau (Landkreis Göppingen) | sayt = http://www.duernau.de/ | sayt tili = de }} '''Dürnau (Göppingen)''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan kommuna. Ushbu kommuna [[Göppingen (tuman)|Göppingen]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 5,37&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 2083 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Dürnauning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Dürnau}} * [http://www.duernau.de/ Rasmiy sayti] {{Germaniya:Göppingen tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Dürnau (Göppingen)}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} j77m7ip4twfhvqapfifyvhbqhqrcbbh 0 75226 6221436 5659592 2026-07-31T14:35:26Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221436 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Eschenbach (Württemberg) | mavqe = [[Kommuna]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Göppingen (tuman) | jadvalda tuman = Göppingen (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Eschenbach COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 39 | lat_sec = 30 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 40 | lon_sec = 11 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = | rahbar = Thomas Schubert | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 4,80 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 458 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 2181 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07161 | pochta indeksi = 73107 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = GP | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 1 17 020 | Commons turkumi = Eschenbach (Württemberg) | sayt = http://www.gemeinde-eschenbach.de/ | sayt tili = de }} '''Eschenbach (Württemberg)''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan kommuna. Ushbu kommuna [[Göppingen (tuman)|Göppingen]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 4,80&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 2181 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Eschenbachning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Eschenbach}} * [http://www.gemeinde-eschenbach.de/ Rasmiy sayti] {{Germaniya:Göppingen tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Eschenbach (Württemberg)}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} pz2085limclypxzk34w8b6cvu31lz17 0 75289 6221375 5654951 2026-07-31T14:20:02Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221375 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Bad Friedrichshall | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Heilbronn (tuman) | jadvalda tuman = Heilbronn (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Bad Friedrichshall COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 49 | lat_min = 14 | lat_sec = 0 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 13 | lon_sec = 0 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = 250 | mintaqa xaritasi oʻlchami = 250 | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = 6 shahar tumanlari | rahbar turi = | rahbar = Peter Dolderer | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 24,70 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 167 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 18&nbsp;762 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07136 | pochta indeksi = 74177 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = HN | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 1 25 005 | Commons turkumi = Bad Friedrichshall | sayt = http://www.bad-friedrichshall.de/ | sayt tili = de }} '''Bad Friedrichshall''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Heilbronn (tuman)|Heilbronn]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 24,70&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 18&nbsp;762 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Bad Friedrichshallning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Heilbronn tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Bad Friedrichshall}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} f122zub8gs387qcua7sqkldfq7adoy2 0 75291 6221379 5655002 2026-07-31T14:20:20Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221379 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Bad Rappenau | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Heilbronn (tuman) | jadvalda tuman = Heilbronn (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = Wappen Bad Rappenau.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 49 | lat_min = 14 | lat_sec = 0 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 6 | lon_sec = 0 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = городской центр и 9 shahar tumanlari | rahbar turi = | rahbar = Hans Heribert Blättgen | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 73,55 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 235 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 20&nbsp;505 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07264, 07066, 07268, 06268, 07266 | pochta indeksi = 74906 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = HN | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 1 25 006 | Commons turkumi = Bad Rappenau | sayt = http://www.badrappenau.de/ | sayt tili = de }} '''Bad Rappenau''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Heilbronn (tuman)|Heilbronn]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 73,55&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 20&nbsp;505 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Bad Rappenauning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Heilbronn tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Bad Rappenau}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} suuqwf2dubtjjpfw5m02y4it22k7br3 0 75293 6221387 5655042 2026-07-31T14:21:42Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221387 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Bad Wimpfen | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Heilbronn (tuman) | jadvalda tuman = Heilbronn (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = Wappen Bad Wimpfen.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 49 | lat_min = 13 | lat_sec = 50 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 9 | lon_sec = 47 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = 3 shahar tumanlari | rahbar turi = | rahbar = Claus Brechter | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 19,38 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 195 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 6824 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07063 | pochta indeksi = 74206 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = HN | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 1 25 007 | Commons turkumi = Bad Wimpfen | sayt = http://www.badwimpfen.de/ | sayt tili = de }} '''Bad Wimpfen''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Heilbronn (tuman)|Heilbronn]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 19,38&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 6824 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Bad Wimpfenning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Heilbronn tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Bad Wimpfen}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} 1kx28k8qwv5dfpf3x5sgbacicnqg17m 0 75295 6221394 5655255 2026-07-31T14:24:35Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221394 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Beilstein (Württemberg) | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Heilbronn (tuman) | jadvalda tuman = Heilbronn (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = Wappen Beilstein (Wuerttemberg).svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 49 | lat_min = 2 | lat_sec = 0 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 19 | lon_sec = 0 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = 12 osttuman | rahbar turi = | rahbar = Günther Henzler | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 25,25 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 257 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 6063 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07062 | pochta indeksi = 71717, 71543 (Stocksberg) | pochta indekslari = | avtomobil kodi = HN | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 1 25 008 | Commons turkumi = | sayt = http://www.beilstein.de/ | sayt tili = de }} '''Beilstein (Württemberg)''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Heilbronn (tuman)|Heilbronn]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 25,25&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 6063 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Beilsteinning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Beilstein}} * [http://www.beilstein.de/ Rasmiy sayti] {{Germaniya:Heilbronn tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Beilstein (Württemberg)}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} fn3hzzsnpep9n18ceibx7tfl765uey6 0 75298 6221403 5655769 2026-07-31T14:25:47Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221403 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Brackenheim | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Heilbronn (tuman) | jadvalda tuman = Heilbronn (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = Brackenheim_Wappen.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 49 | lat_min = 5 | lat_sec = 0 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 4 | lon_sec = 0 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = 8 shahar tumanlari | rahbar turi = | rahbar = Rolf Kieser | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 45,74 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 192 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 15&nbsp;128 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07135 | pochta indeksi = 74336 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = HN | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 1 25 013 | Commons turkumi = Brackenheim | sayt = http://www.brackenheim.de/ | sayt tili = de }} '''Brackenheim''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Heilbronn (tuman)|Heilbronn]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 45,74&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 15&nbsp;128 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Brackenheimning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Brackenheim}} * [http://www.brackenheim.de/ Rasmiy sayti] {{Germaniya:Heilbronn tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Brackenheim}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} evg4aer5q8cr2i8picbk56bphkm3kbm 0 75300 6221434 5659519 2026-07-31T14:35:17Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221434 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Eppingen | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Heilbronn (tuman) | jadvalda tuman = Heilbronn (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Eppingen COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 49 | lat_min = 8 | lat_sec = 0 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 55 | lon_sec = 0 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = городской центр и 6 shahar tumanlari | rahbar turi = Oberburgomistr | rahbar = Klaus Holaschke | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 88,59 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 199 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 21&nbsp;388 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07262, 07260, 07138 | pochta indeksi = 75031 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = HN | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 1 25 026 | Commons turkumi = Eppingen | sayt = http://www.eppingen.de/ | sayt tili = de }} '''Eppingen''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Heilbronn (tuman)|Heilbronn]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 88,59&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 21&nbsp;388 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Eppingenning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Eppingen}} * [http://www.eppingen.de/ Rasmiy sayti] {{Germaniya:Heilbronn tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Eppingen}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} isz1v1p53v534sb8xdopxy53afcfcs2 0 75423 6221405 5656072 2026-07-31T14:26:02Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221405 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Bretten | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Karlsruhe (tuman) | jadvalda tuman = Karlsruhe (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = Coat of Arms Bretten (de).svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 49 | lat_min = 2 | lat_sec = 11 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 42 | lon_sec = 22 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = городской центр и 9 shahar tumanlari | rahbar turi = Oberburgomistr | rahbar = Martin Wolff | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 71,12 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 176 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 28&nbsp;466 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07252 und 07258 | pochta indeksi = 75001–75015 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = KA | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 2 15 007 | Commons turkumi = Bretten | sayt = http://www.bretten.de | sayt tili = de }} '''Bretten''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Karlsruhe (tuman)|Karlsruhe]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 71,12&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 28&nbsp;466 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Brettenning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Bretten}} * [http://www.bretten.de Rasmiy sayti]{{ref-de}} * [http://ru.ka.stadtwiki.net/Bretten Городская вики Карлсруэ]{{ref-ru}} {{Germaniya:Karlsruhe tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Bretten}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} 79m9zm11u4ht185d4bccwgydgwqflyp 0 75425 6221406 5618653 2026-07-31T14:26:06Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221406 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Bruchsal | mavqe = aholi punkti | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Karlsruhe (tuman) | jadvalda tuman = Karlsruhe (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = Stadtwappen Bruchsal.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 49 | lat_min = 8 | lat_sec = 0 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 36 | lon_sec = 0 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = городской центр и 5 shahar tumanlari | rahbar turi = Oberburgomistr | rahbar = Cornelia Petzold-Schick | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 93,02 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 114 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 43224 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07251 | pochta indeksi = 76646 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = KA | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 2 15 009 | Commons turkumi = Bruchsal | sayt = http://www.bruchsal.de | sayt tili = de }} '''Bruchsal''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan aholi punktidir. [[Karlsruhe (tuman)|Karlsruhe]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 93,02&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 43224 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Bruchsalning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Karlsruhe tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Bruchsal}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} ezl54zbdbmweurn47moi3zr02i2j9y8 0 75427 6221437 5622083 2026-07-31T14:35:35Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221437 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Ettlingen | mavqe = aholi punkti | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Karlsruhe (tuman) | jadvalda tuman = Karlsruhe (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = Coat of Arms of Ettlingen.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 56 | lat_sec = 0 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 24 | lon_sec = 0 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = 250 | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = городской центр и 6 shahar tumanlari | rahbar turi = Oberburgomistr | rahbar = Johannes Arnold | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 56,74 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 133 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 38553 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07243 | pochta indeksi = 76275 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = KA | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 2 15 017 | Commons turkumi = Ettlingen | sayt = http://www.ettlingen.de | sayt tili = de }} '''Ettlingen''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan aholi punktidir. [[Karlsruhe (tuman)|Karlsruhe]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 56,74&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 38553 kishi (2010). <center><gallery caption="Ettlingen"> Ettlingen-04-Rathaus-2020-gje.jpg Rathausturm Ettlingen.JPG Ettlingen-18-Erbprinz-2020-gje.jpg Ettlingen-Schloss-12-2020-gje.jpg Ettlingen-Schloss-30-2020-gje.jpg Ettlingen-Schloss-38-Brunnen-2020-gje.jpg Ettlingen-Schloss-40-2020-gje.jpg </gallery></center> == Geografiyasi == === Hududi === Ettlingenning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Karlsruhe tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Ettlingen}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} 6fvtvkgj35ybpxvzp5352vmapu4hq11 0 75492 6221325 5673466 2026-07-31T13:49:36Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221325 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Aach (Hegau) | mavqe = Shahar | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Konstanz (tuman) | jadvalda tuman = Konstanz (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Aach (Hegau) COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 47 | lat_min = 50 | lat_sec = 44 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 51 | lon_sec = 6 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = Mayor | rahbar = Severin Graf | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 10,69 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 545 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 2175 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07774 | pochta indeksi = 78267 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = KN | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 3 35 001 | Commons turkumi = Aach (Hegau) | sayt = http://www.aach.de/ | sayt tili = de }} '''Aach (Hegau)/Aax (Hegau)''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Konstanz (tuman)|Konstanz]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 10,69&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 2175 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Aachning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Aach}} {{Tashqi havolalar}} {{Germaniya:Konstanz tumani shaharlari}} {{DEFAULTSORT:Aach (Hegau)}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{Germany-geo-stub}} f21jhokm2jaylpl55sfme7xmkn3tjds 0 75494 6221432 5659493 2026-07-31T14:35:10Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221432 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Engen | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Konstanz (tuman) | jadvalda tuman = Konstanz (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = Wappen Engen.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 47 | lat_min = 51 | lat_sec = 10 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 46 | lon_sec = 17 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = | rahbar = Johannes Moser | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 70,53 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 531 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 10&nbsp;200 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07733 | pochta indeksi = 78234 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = KN | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 3 35 022 | Commons turkumi = Engen | sayt = http://www.engen.de/ | sayt tili = de }} '''Engen''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Konstanz (tuman)|Konstanz]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 70,53&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 10&nbsp;200 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Engenning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Engen}} * [http://www.engen.de/ Rasmiy sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090503103208/http://www.engen.de/ |date=2009-05-03 }} {{Germaniya:Konstanz tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Engen}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} 1mp9s258gecv5rqr50m2ktj8yblopy2 0 75508 6221410 5658076 2026-07-31T14:26:26Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221410 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Büsingen am Hochrhein | mavqe = [[Kommuna]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Konstanz (tuman) | jadvalda tuman = Konstanz (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Büsingen am Hochrhein COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 47 | lat_min = 41 | lat_sec = 49 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 41 | lon_sec = 25 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = | rahbar = Gunnar Lang | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 7,62 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 395 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 1396<ref name="statistik-bw.de">[http://www.statistik-bw.de/Veroeffentl/Statistische_Berichte/3126_10001.pdf Bevölkerungsentwicklung in den Gemeinden Baden-Württembergs 2010]</ref> | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07734&nbsp;(Deutschland) 052&nbsp;(Schweiz) | pochta indeksi = 78266&nbsp;(Deutschland) 8238&nbsp;(Schweiz) | pochta indekslari = | avtomobil kodi = BÜS | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 3 35 015 | Commons turkumi = Büsingen am Hochrhein | sayt = http://www.buesingen.de/ | sayt tili = de }} '''Büsingen am Hochrhein''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan kommuna. Ushbu kommuna [[Konstanz (tuman)|Konstanz]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 7,62&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 1396<ref name="statistik-bw.de"/> kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Büsingen am Hochrheinning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Büsingen am Hochrhein}} * [http://www.buesingen.de/ Rasmiy sayti] {{Germaniya:Konstanz tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Büsingen am Hochrhein}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} eokqk6h2qyevrnsjt8zmh11nvb1oydx 0 75560 6221371 5654911 2026-07-31T14:19:31Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221371 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Bad Bellingen | mavqe = [[Kommuna]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Lörrach (tuman) | jadvalda tuman = Lörrach (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Bad Bellingen COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 47 | lat_min = 43 | lat_sec = 54 | lon_dir = E | lon_deg = 7 | lon_min = 33 | lon_sec = 25 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = 4 osttuman | rahbar turi = | rahbar = Günter Kurpjuweit | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 16,93 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 257 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 3894 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07635 | pochta indeksi = 79411–79415 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = LÖ | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 3 36 006 | Commons turkumi = Bad Bellingen | sayt = http://www.gemeinde-bad-bellingen.de/ | sayt tili = de }} '''Bad Bellingen''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan kommuna. Ushbu kommuna [[Lörrach (tuman)|Lörrach]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 16,93&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 3894 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Bad Bellingenning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Lörrach tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Bad Bellingen}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} 6dx1d8oqdvv5ldcvouiv9d1rz7h1ibw 0 75570 6221426 5868230 2026-07-31T14:34:45Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221426 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Efringen-Kirchen | mavqe = [[Kommuna]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Lörrach (tuman) | jadvalda tuman = Lörrach (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Efringen-Kirchen COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 47 | lat_min = 39 | lat_sec = 20 | lon_dir = E | lon_deg = 7 | lon_min = 33 | lon_sec = 57 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = 9 osttuman | rahbar turi = | rahbar = Wolfgang Fürstenberger | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 43,74 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 258 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 8164 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07628 | pochta indeksi = 79588 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = LÖ | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 3 36 014 | Commons turkumi = Efringen-Kirchen | sayt = http://www.efringen-kirchen.de/ | sayt tili = de }} '''Efringen-Kirchen''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan kommuna. Ushbu kommuna [[Lörrach (tuman)|Lörrach]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 43,74&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 8164 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Efringen-Kirchenning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Efringen-Kirchen}} * [http://www.efringen-kirchen.de/ Rasmiy sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20080915174142/http://www.efringen-kirchen.de/ |date=2008-09-15 }} {{Germaniya:Lörrach tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Efringen-Kirchen}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} oe1c0zxp5zumob1n2onqw8hnrk1eu67 0 75631 6221367 5654825 2026-07-31T14:17:51Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221367 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Asperg | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = | jadvalda tuman = | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Asperg COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 54 | lat_sec = 23 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 8 | lon_sec = 29 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = | rahbar = Ulrich Storer | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 5,80 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 270 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07141 | pochta indeksi = 71673–71679 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = LB | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 1 18 003 | Commons turkumi = Asperg | sayt = http://www.asperg.de/ | sayt tili = de }} '''Asperg''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar Maydoni — 5,80&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Aspergning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Ludwigsburg tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Asperg}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} hfsln2mr1epugbmvq69tc0t055tud27 0 75635 6221396 5655482 2026-07-31T14:25:15Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221396 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Bietigheim-Bissingen | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = | jadvalda tuman = | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Bietigheim-Bissingen COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 58 | lat_sec = 0 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 8 | lon_sec = 0 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = городской центр и 4 shahar tumanlari | rahbar turi = Oberburgomistr | rahbar = Jürgen Kessing | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 31,29 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 200 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 42&nbsp;810 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07142 | pochta indeksi = 74321 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = LB | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 1 18 079 | Commons turkumi = Bietigheim-Bissingen | sayt = http://www.bietigheim-bissingen.de/ | sayt tili = de }} '''Bietigheim-Bissingen''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar Maydoni — 31,29&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 42&nbsp;810 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Bietigheim-Bissingenning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Bietigheim-Bissingen}} * [http://www.bietigheim-bissingen.de/ Rasmiy sayti] {{Germaniya:Ludwigsburg tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Bietigheim-Bissingen}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} 6380z4hejlsn6nqrvg7k9ijzwv91z5i 0 75637 6221400 5656908 2026-07-31T14:25:34Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221400 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Bönnigheim | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = | jadvalda tuman = | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Bönnigheim COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 49 | lat_min = 2 | lat_sec = 27 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 5 | lon_sec = 42 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = 3 osttuman | rahbar turi = | rahbar = Kornelius Bamberger | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 20,14 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 221 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 7520 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07143 | pochta indeksi = 74357 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = LB | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 1 18 010 | Commons turkumi = Bönnigheim | sayt = http://www.boennigheim.de/ | sayt tili = de }} '''Bönnigheim''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar Maydoni — 20,14&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 7520 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Bönnigheimning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Ludwigsburg tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Bönnigheim}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} pe4y7yxmmof2cj4ggwmz6mlpc0qmyl4 0 75640 6221418 5658439 2026-07-31T14:34:06Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221418 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Ditzingen | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = | jadvalda tuman = | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Ditzingen COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 49 | lat_sec = 35 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 4 | lon_sec = 0 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = Oberburgomistr | rahbar = Michael Makurath | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 30,40 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 303 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 24&nbsp;493 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07156, 07152 | pochta indeksi = 71240–71254 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = LB | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 1 18 011 | Commons turkumi = Ditzingen | sayt = http://www.ditzingen.de/ | sayt tili = de }} '''Ditzingen''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar Maydoni — 30,40&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 24&nbsp;493 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Ditzingenning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Ditzingen}} [[File:Stammhaus in Ditzingen.jpg|thumb|right|250px|Штаб-квартира [[Triumpf]]]] * [http://www.ditzingen.de/ Rasmiy sayti] {{Germaniya:Ludwigsburg tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Ditzingen}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} 4belasq3l7lh976jyujsv5mrs25vihk 0 75715 6221392 5654990 2026-07-31T14:24:26Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221392 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Bad Mergentheim | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Main-Tauber-Kreis (tuman) | jadvalda tuman = Main-Tauber-Kreis (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = Wappen Bad Mergentheim.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 49 | lat_min = 30 | lat_sec = 0 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 46 | lon_sec = 0 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = городской центр и 13 shahar tumanlari | rahbar turi = Oberburgomistr | rahbar = Udo Glatthaar | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 129,97 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 206 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 22394 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07931 | pochta indeksi = 97980 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = TBB | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 1 28 007 | Commons turkumi = Bad Mergentheim | sayt = http://www.bad-mergentheim.de/ | sayt tili = de }} '''Bad Mergentheim''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Main-Tauber-Kreis (tuman)|Main-Tauber-Kreis]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 129,97&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 22394 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Bad Mergentheimning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Main-Tauber-Kreis tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Bad Mergentheim}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} kmqbfasqg2w0ov0c8iroxv1gifd29ls 0 75717 6221402 5655742 2026-07-31T14:25:42Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221402 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Boxberg (Baden) | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Main-Tauber-Kreis (tuman) | jadvalda tuman = Main-Tauber-Kreis (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = Wappen Boxberg (Baden).svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 49 | lat_min = 28 | lat_sec = 53 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 38 | lon_sec = 30 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = | rahbar = Christian Kremer | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 101,81 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 269 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 6967 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07930 | pochta indeksi = 97944 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = TBB | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 1 28 014 | Commons turkumi = Boxberg (Baden) | sayt = http://www.boxberg.de/ | sayt tili = de }} '''Boxberg (Baden)''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Main-Tauber-Kreis (tuman)|Main-Tauber-Kreis]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 101,81&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 6967 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Boxbergning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Boxberg}} * [http://www.boxberg.de/ Rasmiy sayti] {{Germaniya:Main-Tauber-Kreis tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Boxberg (Baden)}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} gme9kiaksz8573moyv6qy3dohcg772m 0 75719 6221413 5658153 2026-07-31T14:26:38Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221413 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Creglingen | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Main-Tauber-Kreis (tuman) | jadvalda tuman = Main-Tauber-Kreis (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Creglingen COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 49 | lat_min = 28 | lat_sec = 0 | lon_dir = E | lon_deg = 10 | lon_min = 2 | lon_sec = 0 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = | rahbar = Hartmut Holzwarth | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 117,22 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 278 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 4679 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07933 | pochta indeksi = 97993 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = TBB | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 1 28 020 | Commons turkumi = Creglingen | sayt = http://www.creglingen.de/ | sayt tili = de }} '''Creglingen''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Main-Tauber-Kreis (tuman)|Main-Tauber-Kreis]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 117,22&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 4679 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Creglingenning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Creglingen}} * [http://www.creglingen.de/ Rasmiy sayti] {{Germaniya:Main-Tauber-Kreis tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Creglingen}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} 3ct139ned0zoxzypec6eblbizjvdip7 0 75754 6221366 5654476 2026-07-31T14:17:22Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221366 wikitext text/x-wiki {{manba}} {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Adelsheim | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Neckar-Odenwald-Kreis (tuman) | jadvalda tuman = Neckar-Odenwald-Kreis (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = Wappen Adelsheim.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 49 | lat_min = 24 | lat_sec = 17 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 23 | lon_sec = 21 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = | rahbar = Klaus Gramlich | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 43,84 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 226 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 5307 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 06291 | pochta indeksi = 74740 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = MOS | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 2 25 001 | Commons turkumi = Adelsheim | sayt = http://www.adelsheim.de/ | sayt tili = de }} '''Adelsheim''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Neckar-Odenwald-Kreis (tuman)|Neckar-Odenwald-Kreis]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 43,84&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 5307 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Adelsheimning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Neckar-Odenwald-Kreis tumani shaharlari}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} p8fjh5ymh7zf5fkle17n1hny8n1k0mt 0 75756 6221407 5656440 2026-07-31T14:26:10Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221407 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Buchen (Odenwald) | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Neckar-Odenwald-Kreis (tuman) | jadvalda tuman = Neckar-Odenwald-Kreis (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Buchen COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 49 | lat_min = 31 | lat_sec = 18 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 19 | lon_sec = 24 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = 14 shahar tumanlari | rahbar turi = | rahbar = Roland Burger | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 138,99 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 337 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 18&nbsp;276 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 06281 | pochta indeksi = 74722 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = MOS | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 2 25 014 | Commons turkumi = Buchen (Odenwald) | sayt = http://www.buchen.de/ | sayt tili = de }} '''Buchen (Odenwald)''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Neckar-Odenwald-Kreis (tuman)|Neckar-Odenwald-Kreis]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 138,99&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 18&nbsp;276 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Buchenning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Buchen}} * [http://www.buchen.strana.de Бухен по-русски. Неофициальный сайт города] * [http://www.buchen.de/ Rasmiy sayti] {{Germaniya:Neckar-Odenwald-Kreis tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Buchen (Odenwald)}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} rymoooip99vna94cwlag4yo6qcnqc5z 0 75812 6221331 5654459 2026-07-31T13:51:59Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221331 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Achern | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Ortenaukreis (tuman) | jadvalda tuman = Ortenaukreis (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Achern COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 37 | lat_sec = 53 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 4 | lon_sec = 26 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = городской центр и 8 shahar tumanlari | rahbar turi = Oberburgomistr | rahbar = | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 65,24 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 145 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 25014 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07841 | pochta indeksi = 77855 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = OG | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 3 17 001 | Commons turkumi = Achern | sayt = http://www.achern.de/ | sayt tili = de }} '''Achern''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Ortenaukreis (tuman)|Ortenaukreis]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 65,24&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 25014 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Achernning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Ortenaukreis tumani shaharlari}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharlari]] {{germany-geo-stub}} 8lb2cj1f1rkaegqdqru6bkgkm2i7tof 6221351 6221331 2026-07-31T13:56:37Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221351 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Achern | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Ortenaukreis (tuman) | jadvalda tuman = Ortenaukreis (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Achern COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 37 | lat_sec = 53 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 4 | lon_sec = 26 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = городской центр и 8 shahar tumanlari | rahbar turi = Oberburgomistr | rahbar = | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 65,24 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 145 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 25014 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07841 | pochta indeksi = 77855 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = OG | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 3 17 001 | Commons turkumi = Achern | sayt = http://www.achern.de/ | sayt tili = de }} '''Achern''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Ortenaukreis (tuman)|Ortenaukreis]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 65,24&nbsp;km<sup>2</sup>. Aholisi — 25014 kishi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Achernning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Ortenaukreis tumani shaharlari}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} rb4m8g24wg3xkdftzgcvgub7lh7fzav 0 75933 6221401 5655684 2026-07-31T14:25:38Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221401 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Bopfingen | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Ostalbkreis (tuman) | jadvalda tuman = Ostalbkreis (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Bopfingen COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 51 | lat_sec = 25 | lon_dir = E | lon_deg = 10 | lon_min = 21 | lon_sec = 8 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = 9 shahar tumanlari | rahbar turi = | rahbar = Dr Gunter Bühler | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 77,00 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 468 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 12&nbsp;167 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07362 | pochta indeksi = 73441 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = AA | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 1 36 010 | Commons turkumi = Bopfingen | sayt = http://www.bopfingen.de/ | sayt tili = de }} '''Bopfingen''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Ostalbkreis (tuman)|Ostalbkreis]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 77,00&nbsp;km<sup>2</sup>. 12&nbsp;167 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Bopfingenning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Bopfingen}} * [http://www.bopfingen.de/ Rasmiy sayti] {{Germaniya:Ostalbkreis tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Bopfingen}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} knh9exclzbqpt0rpn8zldbzhs41v1yh 0 75935 6221428 5658879 2026-07-31T14:34:53Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221428 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Ellwangen | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Ostalbkreis (tuman) | jadvalda tuman = Ostalbkreis (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Ellwangen COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 57 | lat_sec = 40 | lon_dir = E | lon_deg = 10 | lon_min = 7 | lon_sec = 50 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = городской центр и 4 shahar tumanlari | rahbar turi = Oberburgomistr | rahbar = Karl Hilsenbek | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 127,45 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 440 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 24&nbsp;589 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07961, 07965 | pochta indeksi = 73479 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = AA | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 1 36 019 | Commons turkumi = Ellwangen (Jagst) | sayt = http://www.ellwangen.de/ | sayt tili = de }} '''Ellwangen''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Ostalbkreis (tuman)|Ostalbkreis]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 127,45&nbsp;km<sup>2</sup>. 24&nbsp;589 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Ellwangenning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Ellwangen}} * [http://www.ellwangen.de/ Rasmiy sayti] {{Germaniya:Ostalbkreis tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Ellwangen}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} i7oorkcvp25rsuegx0p1r5pazrwivzo 0 76025 6221347 5667349 2026-07-31T13:55:41Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221347 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Pforzheim | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = | jadvalda tuman = | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = Wappen Pforzheim.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 54 | lat_sec = 0 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 43 | lon_sec = 0 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = 250 | mintaqa xaritasi oʻlchami = 250 | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = 16 shahar tumanlari | rahbar turi = Oberburgomistr | rahbar = [[Gert Hager]] | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 98,03 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 273 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 119781 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07231, 07234, 07041 | pochta indeksi = 75172-75181 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = PF | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 2 31 000 | Commons turkumi = Pforzheim, Germany | sayt = http://www.pforzheim.de/ | sayt tili = de }} '''Pforzheim''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar Maydoni — 98,03&nbsp;km<sup>2</sup>. 119781 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Pforzheimning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Pforzheim}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharlari]] {{germany-geo-stub}} 75joh5t3haxgayef11yrtiqbors67xu 0 76027 6221408 5658057 2026-07-31T14:26:16Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221408 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Bühl | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Rastatt (tuman) | jadvalda tuman = Rastatt (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = Wappen Buehl (Baden).svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 41 | lat_sec = 43 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 8 | lon_sec = 6 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = городской центр и 10 shahar tumanlari | rahbar turi = Oberburgomistr | rahbar = Hubert Schnurr | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 73,21 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 138 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 29&nbsp;452 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07223 | pochta indeksi = 77801–77815 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = RA | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 2 16 007 | Commons turkumi = Bühl (Baden) | sayt = http://www.buehl.de/ | sayt tili = de }} [[File:Buehl-St Peter+Paul-04-Rathaus-gje.jpg|thumb|upright=1.2|left]] '''Bühl ''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Rastatt (tuman)|Rastatt]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 73,21&nbsp;km<sup>2</sup>. 29&nbsp;452 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Bühlning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Bühl}} * [http://www.buehl.de/ Rasmiy sayti] {{Germaniya:Rastatt tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Bühl (Baden)}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} nfvtkosne476wsxsd0t0qrmkv4bxp30 0 76078 6221369 5654867 2026-07-31T14:19:22Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221369 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Aulendorf | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Ravensburg (tuman) | jadvalda tuman = Ravensburg (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = Aulendorf Wappen.png | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 47 | lat_min = 57 | lat_sec = 15 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 38 | lon_sec = 20 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = 3 shahar tumanlari | rahbar turi = | rahbar = Georg Eickhoff | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 52,36 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 576 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 9779 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07525 | pochta indeksi = 88326 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = RV | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 4 36 008 | Commons turkumi = Aulendorf | sayt = http://www.aulendorf.de/ | sayt tili = de }} '''Aulendorf''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Ravensburg (tuman)|Ravensburg]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 52,36&nbsp;km<sup>2</sup>. 9779 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Aulendorfning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Ravensburg tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Aulendorf}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} 35egnf218067frl13caocdmd9au02kq 0 76080 6221389 5655037 2026-07-31T14:22:02Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221389 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Bad Waldsee | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Ravensburg (tuman) | jadvalda tuman = Ravensburg (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Bad Waldsee COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 47 | lat_min = 55 | lat_sec = 16 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 45 | lon_sec = 7 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = 6 shahar tumanlari | rahbar turi = | rahbar = Roland Weinschenk | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 108,54 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 588 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 19938 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07524 | pochta indeksi = 88339 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = RV | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 4 36 009 | Commons turkumi = | sayt = http://www.bad-waldsee.de/ | sayt tili = de }} '''Bad Waldsee''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Ravensburg (tuman)|Ravensburg]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 108,54&nbsp;km<sup>2</sup>. 19938 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Bad Waldseening hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Ravensburg tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Bad Waldsee}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} fl9djcpql7cc5by2n8de6cidrjwfkaz 0 76082 6221386 5655057 2026-07-31T14:21:36Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221386 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Bad Wurzach | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Ravensburg (tuman) | jadvalda tuman = Ravensburg (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Bad Wurzach COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 47 | lat_min = 54 | lat_sec = 34 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 53 | lon_sec = 58 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = | rahbar = Roland Bürkle | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 182,26 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 654 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 14&nbsp;272 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07564 | pochta indeksi = 88410 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = RV | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 4 36 010 | Commons turkumi = Bad Wurzach | sayt = http://www.bad-wurzach.de/ | sayt tili = de }} '''Bad Wurzach''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Ravensburg (tuman)|Ravensburg]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 182,26&nbsp;km<sup>2</sup>. 14&nbsp;272 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Bad Wurzachning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Ravensburg tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Bad Wurzach}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} tjymkoqyyhdy8yvdddleup1zygbpaoi 0 76164 6221370 5654903 2026-07-31T14:19:26Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221370 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Backnang | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Rems-Murr-Kreis (tuman) | jadvalda tuman = Rems-Murr-Kreis (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = Wappen Backnang.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 56 | lat_sec = 47 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 25 | lon_sec = 50 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = городской центр и 5 shahar tumanlari | rahbar turi = Oberburgomistr | rahbar = | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 39,37 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 271 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 35&nbsp;395 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07191 | pochta indeksi = 71501–71522 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = WN, <small>до 31. Dez. 1972 BK</small> | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 1 19 008 | Commons turkumi = Backnang | sayt = http://www.backnang.de/ | sayt tili = de }} '''Backnang''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Rems-Murr-Kreis (tuman)|Rems-Murr-Kreis]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 39,37&nbsp;km<sup>2</sup>. 35&nbsp;395 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Backnangning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Rems-Murr-Kreis tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Backnang}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} 69qitgpcipu183gb0rc9rxxdsfmu8it 0 76225 6221385 5655035 2026-07-31T14:20:41Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221385 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Bad Urach | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Reutlingen (tuman) | jadvalda tuman = Reutlingen (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Bad Urach COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 30 | lat_sec = 0 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 24 | lon_sec = 0 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = 5 shahar tumanlari | rahbar turi = | rahbar = Elmar Rebmann | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 55,50 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 463 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 12&nbsp;317 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07125, 07381 | pochta indeksi = 72562-72574 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = RT | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 4 15 078 | Commons turkumi = Bad Urach | sayt = http://www.bad-urach.de/ | sayt tili = de }} '''Bad Urach''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Reutlingen (tuman)|Reutlingen]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 55,50&nbsp;km<sup>2</sup>. 12&nbsp;317 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Bad Urachning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Reutlingen tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Bad Urach}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} nblqgmnqfq2sr0j20pwjn95dlppc6mc 0 76236 6221348 5668066 2026-07-31T13:55:45Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221348 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Reutlingen | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Reutlingen (tuman) | jadvalda tuman = Reutlingen (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = Wappen Stadt Reutlingen.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 29 | lat_sec = 0 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 13 | lon_sec = 0 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = городской центр и 12 shahar tumanlari | rahbar turi = Oberburgomistr | rahbar = Barbara Bosch | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 87,06 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 382 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 112&nbsp;484 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07121, 07072 und 07127 | pochta indeksi = 72760-72770 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = RT | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 4 15 061 | Commons turkumi = Reutlingen | sayt = http://www.reutlingen.de/ | sayt tili = de }} '''Reutlingen''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Reutlingen (tuman)|Reutlingen]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 87,06&nbsp;km<sup>2</sup>. 112&nbsp;484 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Reutlingenning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Reutlingen}} * [http://www.reutlingen.de/ Rasmiy sayti] {{Germaniya:Reutlingen tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Reutlingen}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharlari]] {{germany-geo-stub}} joxaq4f9oxkf43ivhtk98gyhj222dyy 0 76287 6221414 5658653 2026-07-31T14:31:59Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221414 wikitext text/x-wiki {{manba}} {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Eberbach | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Rhein-Neckar-Kreis (tuman) | jadvalda tuman = Rhein-Neckar-Kreis (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Eberbach COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 49 | lat_min = 28 | lat_sec = 0 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 59 | lon_sec = 0 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = 10 shahar tumanlari | rahbar turi = | rahbar = Bernhard Martin | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 81,16 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 134 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 14917 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 06271 | pochta indeksi = 69401-69412 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = HD | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 2 26 013 | Commons turkumi = Eberbach (Baden) | sayt = http://www.eberbach.de/ | sayt tili = de }} '''Eberbach''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Rhein-Neckar-Kreis (tuman)|Rhein-Neckar-Kreis]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 81,16&nbsp;km<sup>2</sup>. 14917 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Eberbachning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Eberbach}} * [http://www.eberbach.de/ Rasmiy sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/19981212024551/http://www.eberbach.de/ |date=1998-12-12 }} {{Germaniya:Rhein-Neckar-Kreis tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Eberbach}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} 3r0gpjx87w9d8cnw1i077ng7hfs6a2c 0 76289 6221433 5659511 2026-07-31T14:35:14Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221433 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Eppelheim | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Rhein-Neckar-Kreis (tuman) | jadvalda tuman = Rhein-Neckar-Kreis (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = Eppelheim Wappen.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 49 | lat_min = 24 | lat_sec = 4 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 37 | lon_sec = 47 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = | rahbar = Dieter Mörlein | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 5,64 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 110 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 15&nbsp;014 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 06221 | pochta indeksi = 69208–69214 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = HD | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 2 26 018 | Commons turkumi = Eppelheim | sayt = http://www.eppelheim.de/ | sayt tili = de }} '''Eppelheim''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Rhein-Neckar-Kreis (tuman)|Rhein-Neckar-Kreis]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 5,64&nbsp;km<sup>2</sup>. 15&nbsp;014 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Eppelheimning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Eppelheim}} * [http://www.eppelheim.de/ Rasmiy sayti] {{Germaniya:Rhein-Neckar-Kreis tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Eppelheim}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} dwv6eb4eh3a1505v4djqe6z8lth549g 0 76335 6221424 5658511 2026-07-31T14:34:35Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221424 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Dossenheim | mavqe = [[Kommuna]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Rhein-Neckar-Kreis (tuman) | jadvalda tuman = Rhein-Neckar-Kreis (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = COA Dossenheim.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 49 | lat_min = 26 | lat_sec = 57 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 40 | lon_sec = 20 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = | rahbar = Hans Lorenz | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 14,14 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 153 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 12&nbsp;507 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 06221 | pochta indeksi = 69215–69221 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = HD | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 2 26 012 | Commons turkumi = Dossenheim | sayt = http://www.dossenheim.de/ | sayt tili = de }} '''Dossenheim''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan kommuna. Ushbu kommuna [[Rhein-Neckar-Kreis (tuman)|Rhein-Neckar-Kreis]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 14,14&nbsp;km<sup>2</sup>. 12&nbsp;507 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Dossenheimning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Dossenheim}} * [http://www.dossenheim.de/ Rasmiy sayti] {{Germaniya:Rhein-Neckar-Kreis tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Dossenheim}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} mtoaamxzz11ko34b1k0nrxbyxh79tux 0 76399 6221422 5658497 2026-07-31T14:34:24Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221422 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Dornhan | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Rottweil (tuman) | jadvalda tuman = Rottweil (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Dornhan COA SK.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 20 | lat_sec = 58 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 30 | lon_sec = 44 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = 8 shahar tumanlari | rahbar turi = | rahbar = Markus Huber | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 44,93 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 642 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 6115 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07455, 07423 | pochta indeksi = 72173–72175 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = RW | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 3 25 012 | Commons turkumi = Dornhan | sayt = http://www.dornhan.de/ | sayt tili = de }} '''Dornhan''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Rottweil (tuman)|Rottweil]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 44,93&nbsp;km<sup>2</sup>. 6115 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Dornhanning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Dornhan}} * [http://www.dornhan.de/ Rasmiy sayti] {{Germaniya:Rottweil tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Dornhan}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} kdwe1sxu64f4amd0nkpsd4appohsnqq 0 76444 6221412 5658148 2026-07-31T14:26:34Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221412 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Crailsheim | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = | jadvalda tuman = | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = Wappen Crailsheim.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 49 | lat_min = 8 | lat_sec = 5 | lon_dir = E | lon_deg = 10 | lon_min = 4 | lon_sec = 14 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = городской центр и 8 shahar tumanlari | rahbar turi = Oberburgomistr | rahbar = Rudolf Michl | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 109,08 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 414 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 33&nbsp;021 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07951 | pochta indeksi = 74564 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = SHA | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 1 27 014 | Commons turkumi = Crailsheim | sayt = http://www.crailsheim.de/ | sayt tili = de }} '''Crailsheim''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar Maydoni — 109,08&nbsp;km<sup>2</sup>. 33&nbsp;021 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Crailsheimning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Crailsheim}} * [http://www.crailsheim.de/ Rasmiy sayti] {{Germaniya:Schwäbisch Hall tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Crailsheim}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} mdzom01s8shrd1gj6c4im0sydjohj8h 0 76506 6221373 5654939 2026-07-31T14:19:40Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221373 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Bad Dürrheim | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Schwarzwald-Baar-Kreis (tuman) | jadvalda tuman = Schwarzwald-Baar-Kreis (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Bad Dürrheim COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 1 | lat_sec = 0 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 32 | lon_sec = 0 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = | rahbar = Walter Klumpp | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 62,09 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 703 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 12&nbsp;912 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07726 / 07706 | pochta indeksi = 78073 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = VS | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 3 26 003 | Commons turkumi = Bad Dürrheim | sayt = http://www.badduerrheim.de/ | sayt tili = de }} '''Bad Dürrheim''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Schwarzwald-Baar-Kreis (tuman)|Schwarzwald-Baar-Kreis]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 62,09&nbsp;km<sup>2</sup>. 12&nbsp;912 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Bad Dürrheimning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Schwarzwald-Baar-Kreis tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Bad Dürrheim}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} 6lrsjce8z7x4gm7l9crcvil584o1ycd 0 76509 6221404 5656304 2026-07-31T14:25:51Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221404 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Bräunlingen | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Schwarzwald-Baar-Kreis (tuman) | jadvalda tuman = Schwarzwald-Baar-Kreis (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Bräunlingen COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 47 | lat_min = 55 | lat_sec = 47 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 26 | lon_sec = 53 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = 5 shahar tumanlari | rahbar turi = | rahbar = Jürgen Guse | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 62,10 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 693 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 5969 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 0771, 07707, 07705 | pochta indeksi = 78199 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = VS | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 3 26 006 | Commons turkumi = Bräunlingen | sayt = http://www.braeunlingen.de/ | sayt tili = de }} '''Bräunlingen''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Schwarzwald-Baar-Kreis (tuman)|Schwarzwald-Baar-Kreis]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 62,10&nbsp;km<sup>2</sup>. 5969 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Bräunlingenning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Bräunlingen}} * [http://www.braeunlingen.de/ Rasmiy sayti] {{Germaniya:Schwarzwald-Baar-Kreis tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Bräunlingen}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} m1i3xndfedxncdqup6awie9acef02ox 0 76512 6221419 5658475 2026-07-31T14:34:11Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221419 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Donaueschingen | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Schwarzwald-Baar-Kreis (tuman) | jadvalda tuman = Schwarzwald-Baar-Kreis (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Donaueschingen COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 47 | lat_min = 57 | lat_sec = 11 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 30 | lon_sec = 12 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = городской центр и 7 shahar tumanlari | rahbar turi = Oberburgomistr | rahbar = Thorsten Frei | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 104,63 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 686 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 21&nbsp;128 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 0771 | pochta indeksi = 78151–78168 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = VS | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 3 26 012 | Commons turkumi = Donaueschingen | sayt = http://www.donaueschingen.de/ | sayt tili = de }} '''Donaueschingen''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Schwarzwald-Baar-Kreis (tuman)|Schwarzwald-Baar-Kreis]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 104,63&nbsp;km<sup>2</sup>. 21&nbsp;128 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Donaueschingenning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Donaueschingen}} * [http://www.donaueschingen.de/ Rasmiy sayti] {{Germaniya:Schwarzwald-Baar-Kreis tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Donaueschingen}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} ry0gnn8cksvp249fjlyk2z2392q7nsj 0 76550 6221381 5655013 2026-07-31T14:20:28Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221381 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Bad Saulgau | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Sigmaringen (tuman) | jadvalda tuman = Sigmaringen (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = Wappen Bad Saulgau.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 1 | lat_sec = 3 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 30 | lon_sec = 1 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = 14 shahar tumanlari | rahbar turi = | rahbar = Doris Schröter | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 97,34 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 587 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 17&nbsp;442 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07581 | pochta indeksi = 88348 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = SIG | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 4 37 100 | Commons turkumi = Bad Saulgau | sayt = http://www.bad-saulgau.de/ | sayt tili = de }} '''Bad Saulgau''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Sigmaringen (tuman)|Sigmaringen]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 97,34&nbsp;km<sup>2</sup>. 17&nbsp;442 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Bad Saulgauning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Sigmaringen tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Bad Saulgau}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} 7mb4t2j8ozkypipa4f5gu9tes16yun2 0 76657 6221416 5658279 2026-07-31T14:33:55Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221416 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Deilingen | mavqe = [[Kommuna]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Tuttlingen (tuman) | jadvalda tuman = Tuttlingen (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Deilingen COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 10 | lat_sec = 37 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 46 | lon_sec = 59 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = | rahbar = Albin Ragg | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 10,92 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 826 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 1677 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07426 | pochta indeksi = 78586 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = TUT | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 3 27 009 | Commons turkumi = Deilingen | sayt = http://www.deilingen.de | sayt tili = de }} '''Deilingen''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan kommuna. Ushbu kommuna [[Tuttlingen (tuman)|Tuttlingen]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 10,92&nbsp;km<sup>2</sup>. 1677 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Deilingenning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Deilingen}} * [http://www.deilingen.de Rasmiy sayti] {{Germaniya:Tuttlingen tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Deilingen}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} 17fsiio7vs31zbzue0016wupy275na3 0 76703 6221350 5669983 2026-07-31T13:56:14Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221350 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Ulm | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = | jadvalda tuman = | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Ulm COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 24 | lat_sec = 0 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 59 | lon_sec = 0 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = 18 shahar tumanlari | rahbar turi = Oberburgomistr | rahbar = [[Ivo Gönner]] | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 118,69 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 459—646 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 122801 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 0731, 07304,<br />07305, 07346 | pochta indeksi = 89073-89199 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = UL | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 4 21 000 | Commons turkumi = Ulm | sayt = http://www.ulm.de/ www.ulm.de/ | sayt tili = de }} '''Ulm''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Maydoni — 118,69&nbsp;km<sup>2</sup>. 122801 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Ulmning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Tashqi havolalar}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Ulm}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharlari]] {{germany-geo-stub}} pqknx6lksg6hcjg724unw9fy427nczi 0 76705 6221380 5655030 2026-07-31T14:20:24Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221380 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Bad Säckingen | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Waldshut (tuman) | jadvalda tuman = Waldshut (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Bad Säckingen COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 47 | lat_min = 33 | lat_sec = 12 | lon_dir = E | lon_deg = 7 | lon_min = 56 | lon_sec = 50 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = | rahbar = Alexander Guhl | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 25,34 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 291 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 16&nbsp;765 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07761 | pochta indeksi = 79701–79713 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = WT | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 3 37 096 | Commons turkumi = Bad Säckingen | sayt = http://www.bad-saeckingen.de/ | sayt tili = de }} '''Bad Säckingen''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Waldshut (tuman)|Waldshut]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 25,34&nbsp;km<sup>2</sup>. 16&nbsp;765 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Bad Säckingenning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Waldshut tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Bad Säckingen}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} axi3p85uzssknsliv0hgf6iscr4prpv 0 76708 6221399 5655676 2026-07-31T14:25:29Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221399 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Bonndorf im Schwarzwald | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Waldshut (tuman) | jadvalda tuman = Waldshut (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = Wappen Bonndorf im Schwarzwald.png | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 47 | lat_min = 49 | lat_sec = 10 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 20 | lon_sec = 35 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = 8 osttuman | rahbar turi = | rahbar = Michael Scharf | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 76,03 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 845 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 6848 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07703 | pochta indeksi = 79844–79848 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = WT | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 3 37 022 | Commons turkumi = Bonndorf im Schwarzwald | sayt = http://www.bonndorf.de/ | sayt tili = de }} '''Bonndorf im Schwarzwald''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Waldshut (tuman)|Waldshut]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 76,03&nbsp;km<sup>2</sup>. 6848 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Bonndorf im Schwarzwaldning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Bonndorf im Schwarzwald}} * [http://www.bonndorf.de/ Rasmiy sayti] {{Germaniya:Waldshut tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Bonndorf im Schwarzwald}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} tnx78wvrj9mazpksg09yrdnlzz1yncl 0 76776 6221364 5654561 2026-07-31T14:17:18Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221364 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Albstadt | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Zollernalbkreis (tuman) | jadvalda tuman = Zollernalbkreis (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Albstadt COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 12 | lat_sec = 43 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 1 | lon_sec = 26 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = 250 | mintaqa xaritasi oʻlchami = 250 | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = 9 shahar tumanlari | rahbar turi = Oberburgomistr | rahbar = Jürgen Gneveckow | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 134,41 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 614-966 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 44&nbsp;974 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07431, 07432, 07435 | pochta indeksi = 72458-72461 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = BL | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 4 17 079 | Commons turkumi = Albstadt | sayt = http://www.albstadt.de/ | sayt tili = de }} '''Albstadt''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Zollernalbkreis (tuman)|Zollernalbkreis]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 134,41&nbsp;km<sup>2</sup>. 44&nbsp;974 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Albstadtning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Albstadt}} {{Tashqi havolalar}} {{Germaniya:Zollernalbkreis tumani shaharlari}} {{DEFAULTSORT:Albstadt}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} cnc3epig6hyl1qq30rit6dl29rw5tji 0 76778 6221393 5655097 2026-07-31T14:24:31Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221393 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Balingen | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Zollernalbkreis (tuman) | jadvalda tuman = Zollernalbkreis (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Balingen COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 16 | lat_sec = 23 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 51 | lon_sec = 2 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = городской центр и 12 shahar tumanlari | rahbar turi = Oberburgomistr | rahbar = Helmut Reitemann | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 90,34 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 517 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 33&nbsp;959 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07433 | pochta indeksi = 72301–72336 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = BL | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 4 17 002 | Commons turkumi = Balingen | sayt = http://www.balingen.de/ | sayt tili = de }} '''Balingen''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Zollernalbkreis (tuman)|Zollernalbkreis]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 90,34&nbsp;km<sup>2</sup>. 33&nbsp;959 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Balingenning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Germaniya:Zollernalbkreis tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Balingen}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} tilj2r99l8g1cn1kehr9jhbzbtd9lkc 0 76780 6221409 5656731 2026-07-31T14:26:21Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221409 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Burladingen | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Zollernalbkreis (tuman) | jadvalda tuman = Zollernalbkreis (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = Wappen Burladingen.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 17 | lat_sec = 25 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 6 | lon_sec = 34 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = | rahbar = Harry Ebert | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 123,33 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 722 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 12&nbsp;386 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07475 | pochta indeksi = 72386–72393 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = BL | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 4 17 013 | Commons turkumi = Burladingen | sayt = http://www.burladingen.de/ | sayt tili = de }} '''Burladingen''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar [[Zollernalbkreis (tuman)|Zollernalbkreis]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 123,33&nbsp;km<sup>2</sup>. 12&nbsp;386 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Burladingenning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Burladingen}} * [http://www.burladingen.de/ Rasmiy sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130831033422/http://www.burladingen.de/ |date=2013-08-31 }} {{Germaniya:Zollernalbkreis tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Burladingen}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} hrv9j3bi1zi5210eym2hha1tixw7s90 0 76802 6221421 5658488 2026-07-31T14:34:20Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221421 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Dormettingen | mavqe = [[Kommuna]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = Zollernalbkreis (tuman) | jadvalda tuman = Zollernalbkreis (tuman) | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = Wappen Dormettingen.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 48 | lat_min = 14 | lat_sec = 20 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 46 | lon_sec = 29 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = | rahbar = Anton Müller | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 6,55 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 644 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 1033 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07427 | pochta indeksi = 72358 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = BL | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 4 17 015 | Commons turkumi = Dormettingen | sayt = http://www.dormettingen.de/ | sayt tili = de }} '''Dormettingen''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan kommuna. Ushbu kommuna [[Zollernalbkreis (tuman)|Zollernalbkreis]] tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 6,55&nbsp;km<sup>2</sup>. 1033 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Dormettingenning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum|Dormettingen}} * [http://www.dormettingen.de/ Rasmiy sayti] {{Germaniya:Zollernalbkreis tumani shaharlari}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Dormettingen}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] {{germany-geo-stub}} mxe5a1yrnkc34u257badt5lgznopvu4 0 76831 6221343 5659982 2026-07-31T13:55:22Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221343 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Frayburg im Braysgau | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = | jadvalda tuman = | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = DEU Freiburg im Breisgau COA.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 47 | lat_min = 59 | lat_sec = 41 | lon_dir = E | lon_deg = 7 | lon_min = 50 | lon_sec = 59 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = 276 | mintaqa xaritasi oʻlchami = 276 | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = | rahbar turi = Oberburgomistr | rahbar = [[Dieter Salomon]] | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 153,07 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 278 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 224191 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 0761 | pochta indeksi = 79098–79117 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = FR | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 3 11 000 | Commons turkumi = Freiburg im Breisgau | sayt = http://www.freiburg.de/ | sayt tili = de }} [[Fayl:Freiburg-Muenster-12-vom Schlossberg-2019-gje.jpg|thumb|left|Freiburg Minster]] '''Frayburg im Braysgau''', [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar Maydoni — 153,07&nbsp;km<sup>2</sup>. 224191 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Frayburg im Braysgauning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Frayburg im Braysgau}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharlari]] {{germany-geo-stub}} ctmbzora4zvf7p2v1vv7axaw1ppo2x0 0 76833 6221345 5661347 2026-07-31T13:55:29Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221345 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Heilbronn | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = | jadvalda tuman = | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = Wappen Heilbronn.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 49 | lat_min = 9 | lat_sec = 0 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 13 | lon_sec = 0 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = 9 shahar tumanlari | rahbar turi = Oberburgomistr | rahbar = Helmut Himmelsbach | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 99,88 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 157 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 122879 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 07131, 07066 | pochta indeksi = 74072-74081 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = HN | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 1 21 000 | Commons turkumi = Heilbronn | sayt = http://www.heilbronn.de/ www.heilbronn.de | sayt tili = de }} [[File:Heilbronn-St. Kilian-02-2019-gje.jpg|left|thumb|upright=1.0|Heilbronn]] '''Heilbronn''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar Maydoni — 99,88&nbsp;km<sup>2</sup>. 122879 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). == Geografiyasi == === Hududi === Heilbronnning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Heilbronn}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharlari]] {{germany-geo-stub}} 6sbgdmxi57qccskanigw01vjx058k5c 0 76848 6221344 6135121 2026-07-31T13:55:26Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya shaharlari]] olib tashlandi; [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221344 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Heidelberg | mavqe = [[Shahar]] | mamlakat = Germaniya | mintaqa turi = Germaniya yerlari{{!}}Yer | mintaqa = Baden-Württemberg | jadvalda mintaqa = Baden-Württemberg | tuman turi = tuman | tuman = | jadvalda tuman = | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = Wappen Heidelberg.svg | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 49 | lat_min = 24 | lat_sec = 44 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 42 | lon_sec = 36 | CoordAddon = | CoordScale = | mamlakat xaritasi oʻlchami = | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = | mintaqa xaritasi = | tuman xaritasi = | ichki boʻlinishi = 14 shahar tumanlari | rahbar turi = Oberburgomistr | rahbar = Dr. Eckart Würzner | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 108,83 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 114 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 147312 | sanalgan yil = 2010 | zichlik = | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 06221 (va 06202) | pochta indeksi = 69115—69126 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = HD | identifikator turi = Maʼmuriy birlik identifikatsiyasi raqami{{!}}Rasmiy kodi | raqamli identifikator = 08 2 21 000 | Commons turkumi = Heidelberg | sayt = http://www.heidelberg.de/ | sayt tili = de }} '''Heidelberg''' — [[Germaniya]]ning [[Baden-Württemberg]] [[Germaniya yerlari|yerida]] joylashgan shahar. Ushbu shahar Maydoni — 108,83&nbsp;km<sup>2</sup>. 147312 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Nekkar daryosining Reynga quyilish joyidagi pristan. Aholisi 139 ming kishi (1990-yillar oʻrtasi). Stanoksozlik, poligrafiya sanoati uchun uskunalar, elektrotexnika, farmatsevtika, tamaki, koʻn-teri sanoati korxonalari, bosmaxona bor. 1386 yildan Geydelberg universiteti mavjud. Kurfyurstlar qasri (<nowiki>XIII—XVII</nowiki> asrlar) va 15— <nowiki>XVIII</nowiki> asrlarga oid meʼmoriy yodgorliklar saqdangan. Turizm rivojlangan. G. manbalarda ilk bor 1196 yilda qayd etilgan. == Geografiyasi == === Hududi === Heidelbergning hududi {{wikidata|p2046}} km{{sup|2}}dir. Dengiz sathidan oʻrtacha {{wikidata|p2044}} m balandlikda joylashgan. == Demografiyasi == {{Wikidata/Population}} == Manbalar == {{manbalar}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Heidelberg}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharlari]] {{germany-geo-stub}} qdi7d1tbn8k51kv9pvn04jftjmswzgd 0 96600 6221724 5725822 2026-08-01T11:29:13Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221724 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Villamagna | mavqe = [[kommuna (Italiya)|kommuna]] | mamlakat = Italiya | mintaqa turi = Italiya maʼmuriy boʻlinishi{{!}}Viloyat | mintaqa = Abruzzo | jadvalda mintaqa = | tuman turi = Provinsiya | tuman = Chieti (provinsiya){{!}}Chieti | jadvalda tuman = | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 42 | lat_min = 20 | lat_sec = 0 | lon_dir = E | lon_deg = 14 | lon_min = 14 | lon_sec = 0 | CoordAddon = | CoordScale = <!-- * (дополнительные параметры координат)--> | mamlakat xaritasi oʻlchami = 180 | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = <!-- альтернативная, но с такими же координатами краёв --> | mintaqa xaritasi = <!-- альтернативная, но с такими же координатами краёв --> | tuman xaritasi = <!-- альтернативная, но с такими же координатами краёв --> | ichki bolinishi = | rahbar turi = | rahbar = | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 12 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 255 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 2448 | sanalgan yil = | zichlik = 204 | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = villamagnesi | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = (+39) 0871 | pochta indeksi = 66010 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = | identifikator turi = ISTAT kodi | raqamli identifikator = 069101 | Commons turkumi = Villamagna | sayt = http://www.comunedivillamagna.it/ | sayt tili = it }} '''Villamagna''' — [[Italiya]]ning [[Abruzzo]] mintaqasida joylashgan [[kommuna (Italiya)|kommuna]]. [[Chieti (provinsiya)|Chieti]] provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 12&nbsp;km<sup>2</sup>. 2448 nafar aholi istiqomat qiladi. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [http://www.comunedivillamagna.it/ Rasmiy sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160423000514/http://www.comunedivillamagna.it/ |date=2016-04-23 }} {{ref-it}} {{Chieti provinsiyasi}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Chieti provinsiyasi kommunalari]] {{italy-geo-stub}} {{Tashqi havolalar}} 82fr1e8km6drl9g3lvlwwt7l6st0obz 0 111091 6221607 5725449 2026-08-01T02:45:58Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221607 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Urbe | mavqe = [[kommuna (Italiya)|kommuna]] | mamlakat = Italiya | mintaqa turi = Italiya maʼmuriy boʻlinishi{{!}}Viloyat | mintaqa = Liguria | jadvalda mintaqa = Liguria | tuman turi = Provinsiya | tuman = Savona (provinsiya){{!}}Savona | jadvalda tuman = | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 44 | lat_min = 29 | lat_sec = 15 | lon_dir = E | lon_deg = 8 | lon_min = 35 | lon_sec = 31 | CoordAddon = | CoordScale = <!-- * (дополнительные параметры координат)--> | mamlakat xaritasi oʻlchami = 280 | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = <!-- альтернативная, но с такими же координатами краёв --> | mintaqa xaritasi = <!-- альтернативная, но с такими же координатами краёв --> | tuman xaritasi = <!-- альтернативная, но с такими же координатами краёв --> | ichki bolinishi = | rahbar turi = | rahbar = | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 31 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 540 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 818 | sanalgan yil = 2008 | zichlik = 26 | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 019 | pochta indeksi = 17048 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = | identifikator turi = ISTAT kodi | raqamli identifikator = 09063 | Commons turkumi = Urbe | sayt = http://www.comune.urbe.sv.it/ | sayt tili = it }} '''Urbe''' — [[Italiya]]ning [[Liguria]] mintaqasida joylashgan [[kommuna (Italiya)|kommuna]]. [[Savona (provinsiya)|Savona]] provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 31&nbsp;km<sup>2</sup>. 818 nafar aholi istiqomat qiladi (2008). == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [http://www.comune.urbe.sv.it/ Rasmiy sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20071106060543/http://www.comune.urbe.sv.it/ |date=2007-11-06 }} {{ref-it}} {{Savona provinsiyasi}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] {{italy-geo-stub}} {{Tashqi havolalar}} [[Turkum:Savona provinsiyasi kommunalari]] as8pb2lkmh0mkx5drfp8orm7rc2zpt4 0 111115 6221649 5725595 2026-08-01T06:26:34Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221649 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Varese Ligure | mavqe = [[kommuna (Italiya)|kommuna]] | mamlakat = Italiya | mintaqa turi = Italiya maʼmuriy boʻlinishi{{!}}Viloyat | mintaqa = Liguria | jadvalda mintaqa = Liguria | tuman turi = Provinsiya | tuman = La Spezia (provinsiya){{!}}La Spezia | jadvalda tuman = | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 44 | lat_min = 23 | lat_sec = 0 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 36 | lon_sec = 0 | CoordAddon = | CoordScale = <!-- * (дополнительные параметры координат)--> | mamlakat xaritasi oʻlchami = 280 | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = <!-- альтернативная, но с такими же координатами краёв --> | mintaqa xaritasi = <!-- альтернативная, но с такими же координатами краёв --> | tuman xaritasi = <!-- альтернативная, но с такими же координатами краёв --> | ichki bolinishi = | rahbar turi = | rahbar = | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 136 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = 353 | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 2221 | sanalgan yil = 2008 | zichlik = 16 | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 0187 | pochta indeksi = 19028 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = | identifikator turi = ISTAT kodi | raqamli identifikator = 011029 | Commons turkumi = Varese Ligure | sayt = http://www.comune.vareseligure.sp.it/ | sayt tili = it }} '''Varese Ligure''' — [[Italiya]]ning [[Liguria]] mintaqasida joylashgan [[kommuna (Italiya)|kommuna]]. [[La Spezia (provinsiya)|La Spezia]] provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 136&nbsp;km<sup>2</sup>. 2221 nafar aholi istiqomat qiladi (2008). == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [http://www.comune.vareseligure.sp.it/ Rasmiy sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090604055850/http://www.comune.vareseligure.sp.it/ |date=2009-06-04 }} {{ref-it}} {{La Spezia provinsiyasi}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] {{italy-geo-stub}} {{Tashqi havolalar}} [[Turkum:La Spezia provinsiyasi kommunalari]] 5dk2if7j16ubv6dtnwa1l10fntism2t 0 112885 6221701 5725693 2026-08-01T09:30:05Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221701 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | nomi = Vestreno | mavqe = [[kommuna (Italiya)|kommuna]] | mamlakat = Italiya | mintaqa turi = Italiya maʼmuriy boʻlinishi{{!}}Viloyat | mintaqa = Lombardia | jadvalda mintaqa = Lombardia | tuman turi = Provinsiya | tuman = Lecco (provinsiya){{!}}Lecco | jadvalda tuman = | jamoat turi = | jamoat = | jadvalda jamoat = | qaram = | gerb = | bayroq = | lat_dir = N | lat_deg = 46 | lat_min = 5 | lat_sec = 0 | lon_dir = E | lon_deg = 9 | lon_min = 19 | lon_sec = 0 | CoordAddon = | CoordScale = <!-- * (дополнительные параметры координат)--> | mamlakat xaritasi oʻlchami = 280 | mintaqa xaritasi oʻlchami = | tuman xaritasi oʻlchami = | mamlakat xaritasi = <!-- альтернативная, но с такими же координатами краёв --> | mintaqa xaritasi = <!-- альтернативная, но с такими же координатами краёв --> | tuman xaritasi = <!-- альтернативная, но с такими же координатами краёв --> | ichki bolinishi = | rahbar turi = | rahbar = | asos solingan = | ilk eslatilishi = | avvalgi nomlari = | qachondan beri = | maydon = 2 | balandlik turi = | AP markazi balandligi = | iqlim = | rasmiy til = | aholi = 291 | sanalgan yil = 2008 | zichlik = 146 | aglomeratsiya = | milliy tarkib = | konfessiyaviy tarkib = | etnoxronim = | vaqt mintaqasi = +1 | DST = bor | telefon kodi = 0341 | pochta indeksi = 22050 | pochta indekslari = | avtomobil kodi = | identifikator turi = ISTAT kodi | raqamli identifikator = 097089 | Commons turkumi = Vestreno | sayt = http://www.comune.vestreno.lc.it/ | sayt tili = it }} '''Vestreno''' — [[Italiya]]ning [[Lombardia]] mintaqasida joylashgan [[kommuna (Italiya)|kommuna]]. [[Lecco (provinsiya)|Lecco]] provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 2&nbsp;km<sup>2</sup>. 291 nafar aholi istiqomat qiladi (2008). == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [http://www.comune.vestreno.lc.it/ Rasmiy sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20161026140545/http://www.comune.vestreno.lc.it/ |date=2016-10-26 }} {{ref-it}} {{Lecco provinsiyasi}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]] {{italy-geo-stub}} {{Tashqi havolalar}} [[Turkum:Lecco provinsiyasi kommunalari]] m5wfpyqp4e4yi0zzk6m5uublhz5n6qe 3 169061 6221714 6218198 2026-08-01T10:03:43Z Guliranoraxmonberdiy 294856 /* Question from Guliranoraxmonberdiy on BitTorrent (10:03, 2026-yil 1-avgust) */ yangi mavzu 6221714 wikitext text/x-wiki {{welcome|[[User:Abdulla|<span style="color:#0645AD">Abdulla</span>]]&nbsp;<sup>[[User talk:Abdulla|<span style="color:#0645AD">munozara</span>]]</sup> 05:41, 1 noyabr 2012 (UTC)}} == Infoboxes == Hi! I'm making (most of) the infoboxes for all the Soviet SSR's in my sandbox [[Foydalanuvchi:PlanespotterA320/Sandbox|here]], so you don't have to worry about writing the all the infoboxes for every Soviet republic. Just copy and paste the text. --[[Foydalanuvchi:PlanespotterA320|PlanespotterA320]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:PlanespotterA320|munozara]]) 14:20, 9-Avgust 2018 (UTC) : Salom! Rahmat, juda katta yordam qilyapsiz. Infobox tahrirlashni mashq qilyapman.--[[Foydalanuvchi:Nataeva|Nataeva]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 06:25, 10-Avgust 2018 (UTC) :: Finished Ukraine and Kazakhstan SSR infoboxes.--[[Foydalanuvchi:PlanespotterA320|PlanespotterA320]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:PlanespotterA320|munozara]]) 21:01, 10-Avgust 2018 (UTC) ::: Rahmat! --[[Foydalanuvchi:Nataeva|Nataeva]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 08:46, 11-Avgust 2018 (UTC) :::: Salom men Moldova SSR maqolasini yaratgandim. Sarlavhaga Moldova SSR deb yozganman, keyin izlab koʻrsam oʻzbekchada Moldaviya yozilar ekan. Hamma maʼlumotlarda Moldaviya deb yozganman. Moldaviya SSR deb qidirsam maqola yaratilmagan deyapti. Sarlavhani oʻzgartira olmadim. Nima qilay? Yordam bering, iltimos! Oldindan rahmaat! --[[Foydalanuvchi:Nataeva|Nataeva]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 13:41, 11-Avgust 2018 (UTC) ::::: Got it.--[[Foydalanuvchi:PlanespotterA320|PlanespotterA320]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:PlanespotterA320|munozara]]) 13:54, 11-Avgust 2018 (UTC) :::::: Yordamingiz uchun katta rahmat! --[[Foydalanuvchi:Nataeva|Nataeva]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 14:01, 11-Avgust 2018 (UTC) ::::::: By the way, I created [[:Andoza:Samolyot]] and [[:Andoza:Reysi halokati]] so that aviation articles with infoboxes can be created.--[[Foydalanuvchi:PlanespotterA320|PlanespotterA320]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:PlanespotterA320|munozara]]) 21:28, 13-Avgust 2018 (UTC) :::::::: Ajoyib! [[:en:Turkish Airlines Flight 6491|Mana bu]] halokat haqida maqola yaratishdan boshlasam boʻladi. --[[Foydalanuvchi:Nataeva|Nataeva]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 03:00, 14-Avgust 2018 (UTC) :::::::::I will also create a separate template for an accident involving two aircraft. Nearly all major aviation disasters have articles missing, like [[:en:Tenerife airport disaster|Tenerife disaster]] (worst aviation disaster in history), [[:en:Japan Airlines Flight 123|JAL 123]] (worst single-plane crash), [[:en:Turkish Airlines Flight 981|THY 981]] (tragic preventable design flaw), [[:en:1996 Charkhi Dadri mid-air collision|SAA-KZA]] (3rd deadliest crash), [[:en:ValuJet Flight 592|Valujet 592]] (US Transportation secretary was fired in the aftermat...Several stupid things led crash, like oxygen generators in class-d cargo holds. Several documentaries about it) [[:en:Alaska Airlines Flight 261|Alaska 261]] (caused by intentionaly NOT maintaining the jackscrew of the T-tail...Some shady stuff was going on. A mechanic who identified problem was silenced, became whistleblower, etc...somewhat like Valujet) [[:en:Air India Flight 182|AIC 182]] (major terrorist attack; unprecedented lenghts gone to retreive wreckage in deep ocean), [[:en:Air France Flight 447|AFR 447]] ("the [[Malaysia Airlines 370 reysi halokati|MH 370]] that was found") and [[:en:Aeroflot Flight 7425|AFL 7425]]? You may also be interested in [[:ru:Катастрофа Ан-24 в Навои]], [[:ru:Катастрофа Ил-18 под Самаркандом|AFL U-45]], [[:ru:Катастрофа Ил-14 в Ташкенте|AFL 466]], [[:ru:Катастрофа Ил-14 под Ташкентом|AFL 40]], [[:ru:Катастрофа Ил-18 в Ташкенте|AFL 5139]], and Tu-104 crashes of [[:en:Aeroflot Flight 964|AFL 964]], [[:en:Aeroflot Flight 1912|AFL 1912]], [[:en:Aeroflot Flight 2415|AFL 2415]], [[:en:Aeroflot Flight 3932|AFL 3932]]. (It certainly doesn't help that plane crashes were censored in the Soviet Union) I'm giving avaiation it's own section in the [[Loyiha:Kerakli maqolalar|missing list]].--[[Foydalanuvchi:PlanespotterA320|PlanespotterA320]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:PlanespotterA320|munozara]]) 16:22, 15-Avgust 2018 (UTC) :::::::::: Juda soz. {{ping|Nataev}} ham aviatsiyaga qiziqadi. ''[[:en:Mayday (Canadian TV series)|Mayday]]''ning barcha sezonini koʻrgan. Menam ayrim epizodlarni koʻrganman. [[Foydalanuvchi:Nataeva|Nataeva]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 06:24, 16-Avgust 2018 (UTC) == Rozilik == Salom, iltimos, [[Vikipediya:Forum/Qoidalar|mana bu]] yerga ovoz bering. -- [[Foydalanuvchi:Malikxan|Malikxan]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan|munozara]]) 09:03, 19-Avgust 2018 (UTC) : Salom, ovoz berdim! --[[Foydalanuvchi:Nataeva|Nataeva]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 10:09, 19-Avgust 2018 (UTC) == Adminstrator == Salom! [[Vikipediya:Administratorlikka soʻrovlar/Malikxan]]ga ovoz berishda qatnashing &ndash; [[Foydalanuvchi:Malikxan|<span style="color:grey;">M</span><span style="color:green;">alikxan</span>]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan|munozara]]</sup> 12:45, 20-Sentabr 2018 (UTC) :Salom, ovoz berdim! --[[Foydalanuvchi:Nataeva|Nataeva]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 14:17, 21-Sentabr 2018 (UTC) == Ovoz berish == Salom! [[Vikipediya:Administratorlikka soʻrovlar/Malikxan]] nomli sahifada ovoz berishda ishtirok eting! [[Foydalanuvchi:Malikxan|<font color="green">Malikxan</font>]] '''<sup><small><span style="color:#90F">[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan|munozara]]</span></small></sup>''' 18:17, 31-Avgust 2019 (UTC) : Salom, ovoz berdim! --[[Foydalanuvchi:Nataeva|Nataeva]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 07:01, 1-Sentabr 2019 (UTC) :: Siz 2018-yilgi saylovga ovoz bergan edingiz. Hozir uni o‘chirib tashladim. Iltimos, 2019-yildagisiga ovoz bering. Ovoz berish muddati tugagan bo‘lsa ham. Rozi yoki qarshi ekanligingizni bilmoqchiman. [[Foydalanuvchi:Malikxan|<font color="green">Malikxan</font>]] '''<sup><small><span style="color:#90F">[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan|munozara]]</span></small></sup>''' 07:37, 1-Sentabr 2019 (UTC) ::: Keyingi safar albatta ovoz beraman. --[[Foydalanuvchi:Nataeva|Nataeva]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 16:47, 1-Sentabr 2019 (UTC) :::: Maqolalarni yaratishda yordamingiz kerak emas edi „rahmat“! 100 kunga tanlagan mavzularim edi bu bekor bol’di. --[[Foydalanuvchi:Nataeva|Nataeva]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 14:56, 2-Sentabr 2019 (UTC) ::::: Uzr soʻrayman. Men sizga shunchaki yordam bermoqchi edim. [[Foydalanuvchi:Malikxan|<font color="green">Malikxan</font>]] '''<sup><small><span style="color:#90F">[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan|munozara]]</span></small></sup>''' 15:03, 2-Sentabr 2019 (UTC) :::::: Yordam bermoqchi boʻlganingizga ishondim lekin oʻzim harakat qilib yaratmoqchi edim. Bundan keyin yordam kerak boʻlsa albatta soʻrayman oldindan rahmat! --[[Foydalanuvchi:Nataeva|Nataeva]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 15:11, 2-Sentabr 2019 (UTC) ::::::: Yordam kerak boʻlsa, bemalol soʻrayvering. Qoʻlimdan kelgancha yordam beraman. [[Foydalanuvchi:Malikxan|<font color="green">Malikxan</font>]] <b><sup><small><span style="color:#90F">[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan|munozara]]</span></small></sup></b> 15:18, 2-Sentabr 2019 (UTC) :::::::: Xoʻp katta rahmat! --[[Foydalanuvchi:Nataeva|Nataeva]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 15:31, 2-Sentabr 2019 (UTC) == Original yulduz == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" style="vertical-align:middle;" | [[Fayl:Original Barnstar.png|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''Original yulduz''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | Hurmatli, Nataeva! Soʻnggi 30 kun ichida oʻzbekcha Vikipediyaga qoʻshgan salmoqli hissangiz uchun sizni ushbu yulduz bilan taqdirlayman. Shunday ruhda davom eting! [[Foydalanuvchi:Malikxan|<font color="green">Malikxan</font>]] <b><sup><small><span style="color:#90F">[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan|munozara]]</span></small></sup></b> 15:30, 1-Oktabr 2019 (UTC) |} :Tashakkur! [[Foydalanuvchi:Nataeva|Nataeva]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 16:00, 1-Oktabr 2019 (UTC) == Ovoz berish == Salom! [[Vikipediya:Administratorlikka soʻrovlar/Malikxan]] nomli sahifada ovoz berishda ishtirok eting! [[Foydalanuvchi:Malikxan|<font color="green">Malikxan</font>]] '''<sup><small><span style="color:#90F">[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan|munozara]]</span></small></sup>''' 13:24, 6-Oktabr 2019 (UTC) :Nataeva, ovoz berishda ishtirok eting! 😃 [[Foydalanuvchi:Malikxan|<font color="green">Malikxan</font>]] <b><sup><small><span style="color:#90F">[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan|munozara]]</span></small></sup></b> 17:17, 8-Oktabr 2019 (UTC) ==Tanlangan tasvir== Salom. [[Vikipediya:Tanlangan tasvir nomzodlari]] sahifasida ovoz berishda ishtirok eting! [[Foydalanuvchi:Malikxan|<font color="green">Malikxan</font>]] <b><sup><small><span style="color:#90F">[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan|munozara]]</span></small></sup></b> 14:51, 14-Oktabr 2019 (UTC) :Iltimos, har xil ovoz berish chaqiriqlari bilan munozara sahifamni toʻldirmang. Oʻzimga qiziq boʻlgan sahifalarni topib, oʻzim ovoz beraman. [[Foydalanuvchi:Nataeva|Nataeva]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 14:57, 14-Oktabr 2019 (UTC) ::Qoʻpollik yaxshi narsa emas, sizga aytsam. :( [[Foydalanuvchi:Malikxan|<font color="green">Malikxan</font>]] <b><sup><small><span style="color:#90F">[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan|munozara]]</span></small></sup></b> 15:12, 14-Oktabr 2019 (UTC) :::Aql oʻrgatmang. Sahifamni esa spam bilan toʻldirishni bas qiling. [[Foydalanuvchi:Nataeva|Nataeva]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 15:14, 14-Oktabr 2019 (UTC) ::::Men ham vaqtimni sizning munozara sahifangizda yozish bilan oʻtkazmoqchi emasman. Faol boʻlganingiz uchun sizga murojaat qilgandim. [[Foydalanuvchi:Malikxan|<font color="green">Malikxan</font>]] <b><sup><small><span style="color:#90F">[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan|munozara]]</span></small></sup></b> 15:22, 14-Oktabr 2019 (UTC) :::::Qaytaraman, spammerlikni toʻxtating. Ovoz berish umuman qiziqtirmaydi, tamom-vassalom. [[Foydalanuvchi:Nataeva|Nataeva]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 15:24, 14-Oktabr 2019 (UTC) == [[Alkinlar]] == Salom! YM uchun yangi nomzod ovoz bering --[[Foydalanuvchi:Amir.Temur|Amir.Temur]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Amir.Temur|munozara]]) 17:38, 21-Noyabr 2019 (UTC) : Salom, ovoz berdim! --[[Foydalanuvchi:Nataeva|Nataeva]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 14:45, 22-Noyabr 2019 (UTC) == Wikimedians of the Uzbek language User Group == [[File:UzbekWikimediansLogo.png|150px|right]] Salom, {{PAGENAME}}! Sizni oʻzbekcha Vikipediyada faol foydalanuvchi ekanligingizni hisobga olgan holda, [[:meta:Wikimedians of the Uzbek language User Group]] sahifasidagi „[[:meta:Wikimedians of the Uzbek language User Group#Members|Members]]“ boʻlimiga loginigizni yozib qoldirishingizni iltimos qilib qolar edik. Siz ham bizga qoʻshiling! <span class="plainlinks"><center><br />'''Shuningdek, ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalarimizga qoʻshiling!'''<br /><br /> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; [[File:Facebook Logo Mini.svg|25px]] [https://www.facebook.com/uzbekwikipedia/ Facebook]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; [[File:Twitter Logo Mini.svg|25px]] [https://twitter.com/uzbekwikipedia Twitter]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; [[File:Telegram logo.svg|25px]] [https://t.me/uzbekwikipedia Telegram]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</center></span> Hurmat bilan, [[Foydalanuvchi:Malikxan|<font color="green">Malikxan</font>]] <b><sup><small><span style="color:blue">[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan|munozara]]</span></small></sup></b> 17:29, 28-Avgust 2020 (UTC) :Qoʻshildim. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 11:08, 4-Noyabr 2020 (UTC) == Vikipediya kitob elchisi == {| style="border: 1px solid {{{border|gray}}}; background-color: {{{color|#fdffe7}}};" |rowspan="2" style="vertical-align:middle;" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Editors Barnstar Hires.png|100px]]|[[Fayl:Goldenwiki.png|150px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''''<span style="font-family:fantasy;">[[Vikipediya:Vikipediya kitob oyligi/2020|Vikipediya kitob elchisi]]</span>''''' ''(2020)'' </br> '' <font size="2px">Wikipedia Book Ambassador 2020 </font> '' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | <span style="font-family:fantasy;"> ''Hurmatli, Nataeva! </br> 2020-yilning dekabr oyida oʻtkazilgan „[[Vikipediya:Vikipediya kitob oyligi/2020|Kitob oyligi]]“ musobaqasida ishtirok etib, koʻplab [[kitob]]lar bilan bogʻliq mavzularda maqolalar yaratganligingiz uchun tashakkur! Siz bu musobaqa natijalariga koʻra, '''birinchi oʻrin'''ga loyiq topildingiz! Hurmat va minnatdorchilik sifatida, sizga ushbu oltin mukofotni topshirishga izn bergaysiz! Doimo shunday ruhda davom etasiz deb umid qilaman hamda sizga eng yaxshi tilaklarni tilab qolaman! Hurmat bilan'',</span> [[Foydalanuvchi:Malikxan|<span style="color:green">Malikxan</span>]] <b><sup><small>[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan#top|munozara]]</small></sup></b> 11:13, 2-Yanvar 2021 (UTC) |} :Katta rahmat! Kutmagandim, juda xursand boʻldim!))) [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 12:47, 3-Yanvar 2021 (UTC) == V va IV darajali „Yaxshi maqola“ ordenlari == {| style="background:#E4F1FA; border: solid 1px #C2E0F3; width: 88%; padding: 2px;" |rowspan="2" valign="middle" width=110px | [[Fayl:Good Article Barnstar 5 Degree Hires.png|100px|center|IV darajali „Yaxshi maqola“ ordeni]] |style="font-size: large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''[[Vikipediya:Ordenlar/Yaxshi maqola#V darajali orden|V darajali „Yaxshi maqola“ ordeni]]''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid #C2E0F3;" | 3 ta [[Vikipediya:Yaxshi maqolalar|yaxshi maqolani]] yaratganingiz / yaratilishiga katta hissa qoʻshganingiz uchun. Tabriklayman!<br> — [[Foydalanuvchi:Kagansky|Kagansky]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Kagansky|munozara]]) 06:11, 24-Dekabr 2021 (UTC) |} {| style="background:#E4F1FA; border: solid 1px #C2E0F3; width: 88%; padding: 2px;" |rowspan="2" valign="middle" width=110px | [[Fayl:Good Article Barnstar 4 Degree Hires.png|100px|center|IV darajali „Yaxshi maqola“ ordeni]] |style="font-size: large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''[[Vikipediya:Ordenlar/Yaxshi maqola#IV darajali orden|IV darajali „Yaxshi maqola“ ordeni]]''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid #C2E0F3;" | 5 ta [[Vikipediya:Yaxshi maqolalar|yaxshi maqolani]] yaratganingiz / yaratilishiga katta hissa qoʻshganingiz uchun. Tabriklayman!<br> — [[Foydalanuvchi:Kagansky|Kagansky]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Kagansky|munozara]]) 06:11, 24-Dekabr 2021 (UTC) |} : Katta rahmat! [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 15:06, 23-Iyun 2022 (UTC) == Tanlangan maqola statusi uchun ovoz berish == Assalomu alaykum! https://uz.wikipedia.org/wiki/Vikipediya:Yaxshi_maqola_nomzodlari/GIF_so%27zi_talaffuzi Ushbu ssilka orqali o'z fikringiz va ovozingizni berishingizni iltimos qilib qolaman. Har qanday fikr uchun oldindan rahmat ! [[Foydalanuvchi:Optima D|Optima D]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Optima D|munozara]]) 07:29, 16-Iyun 2022 (UTC) : Va alaykum assalom, ovoz berdim! --[[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 15:25, 23-Iyun 2022 (UTC) == Fountain bo‘yicha norozilik == Assalomu alaykum. Fountaindagi maqolalarimni izohsiz ancha past baholabsiz. 3balga loyiq maqolalarimga ham 1 bal qo‘yibsiz. Menimcha maqolalarimni o‘qimagansiz. Nega past ball berganizni izholab berolasizmi? [[Foydalanuvchi:Muzaffar murodovich|Muzaffar murodovich]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Muzaffar murodovich|munozara]]) 05:46, 11-Iyul 2022 (UTC) : Hormang! Aynan qaysi maqolalarni nazarda tutyapsiz? Shu yerda link qoldiring, koʻrib chiqamiz. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 05:48, 11-Iyul 2022 (UTC) :: [[Vinícius Júnior]], [[Danijel Subašić]], [[Denis Cheryshev]], [[Kyle Walker]], [[Bertrand Traoré]] [[Foydalanuvchi:Muzaffar murodovich|Muzaffar murodovich]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Muzaffar murodovich|munozara]]) 06:17, 11-Iyul 2022 (UTC) ::: 1. [[Vinícius Júnior]] — talablarga javob bergani uchun 1, katta hajmi uchun 1, murakkab uslubda rasmiylashtirilgani uchun 1, ammo orfografik xatolar uchun (xususan, oʻ va gʻ notoʻgʻri yozilgan; gaplar mashina tarjimasiligicha qolgan ("Klub uning salohiyatini qayd etdi, ammo yoshligini hisobga olib, keyingi yil unga qaytishni soʻrashdi"; "oʻyin uslubi va qabul qilish" va h.)) −1; shunda umumiy hisobda 2. ::: 2. [[Denis Cheryshev]] — talablarga javob bergani uchun 1, murakkab uslubda rasmiylashtirilgani uchun 1, shunda umumiy hisobda 2. ::: 3. [[Kyle Walker]] — talablarga javob bergani uchun 1, katta hajmi uchun 1, murakkab uslubda rasmiylashtirilgani uchun 1, ammo xatolar uchun -1 (asli lotinda yoziladigan ismlarni aslidek yozamiz); shunda umumiy hisobda 2. ::: 4. [[Bertrand Traoré]] — talablarga javob bergani uchun 1, katta hajmi uchun 1, murakkab uslubda rasmiylashtirilgani uchun 1, ammo xatolar uchun -1 ("U final toʻliq oʻynadi, "Ayaks " "Manchester Yunayted" ga 2:0 hisobida magʻlub boʻldi."; "Klub karerasi" va h.); shunda umumiy hisobda 2. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 08:22, 11-Iyul 2022 (UTC) ::::Ballar va kamchiliklarimni aytganingiz uchun rahmat) [[Danijel Subašić]] ni ham ko'rib bersangiz. Nodir Ataev xatolarni to'g'irlasam qayta baholab berish mumkinligini haqida aytgandi. Menimcha fountainga kiritgan holatdagisi sizga ko'rinyapti. Hozirgi tahrirni ko'rib keyin ball berishizni iltimos qilardim) [[Foydalanuvchi:Muzaffar murodovich|Muzaffar murodovich]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Muzaffar murodovich|munozara]]) 15:38, 11-Iyul 2022 (UTC) ::::: Xoʻp albatta koʻrib keyin baholayman. Baholashni men ham oʻz xohishimga koʻra amalga oshirmayman. Qoʻyilgan talablar asosida amalga oshiriladi hammasi. Xatolaringizni toʻgʻri tushunganingiz uchun rahmat. Mehnatingizni qadrlayman baholarni deb tushkunlikka tushmang, eng muhimi harakat. Aslida, bu loyihaga oʻz hissasini qoʻshayotgan har bir inson eng oliy bahoga loyiq. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 05:05, 12-Iyul 2022 (UTC) ::::::Tushunarli, rahmat) [[Foydalanuvchi:Muzaffar murodovich|Muzaffar murodovich]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Muzaffar murodovich|munozara]]) 11:10, 12-Iyul 2022 (UTC) == Xushsifat maqola == Assalomu alaykum, hurmatli @[[Foydalanuvchi:Nataeva|Nataeva]]. Xushsifat maqola nomzodligiga [https://uz.wikipedia.org/wiki/Vikipediya:Xushsifat_maqola_nomzodlari o'z nomzodimni] qo'ygan edim. Iltimos, ovoz berishda qatnashib, o'z fikringizni bildirsangiz. Har qanday fikr uchun oldindan rahmat. Hurmat bilan, [[Foydalanuvchi:Optima D|<span style="font-family: Lucida Calligraphy "><b style="color: #7A69B8">Maxi</b><b style="color:#191970">Millian</b></span>]][[Foydalanuvchi munozarasi:Optima D|<sup><span style="color:blue">'''(munozara!)'''</span></sup>]] 02:19, 9-Avgust 2022 (UTC) ==XM statusi== {| style="border: 1px solid rgb(0,0,139); background-color: aquamarine);" |rowspan="2" style="vertical-align:top;" | [[File:Xushsurat maqola statusi.png|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: bottom; height: 1.1em;" | '''XM (xushsurat maqol) statusiga nomzodlik!''' |- |style="vertical-align: top; border-top: 1px solid blue;" | XM statusi uchun qoʻyilgan ushbu [[Onna-musha|maqolamga]] izoh bildirishingizni, xatolarini koʻrsatib oʻtishingiz, hamda loyiq koʻrsangiz, rozilik ishoratini qoldirishingizni soʻrab qolgan boʻlar edim! Eʼtiboringiz uchun TASHAKKUR!!! [[User:Panpanchik|<span style="color:pink;"><font face="Comic Sanse MS"> </font><span style="color:#A76BCF">Pan</span><span style="color:#FF69B4">Pan</span><span style="color:#6495ED">Chik</span></span>]] [[User talk:Panpanchik|<sup>(munozara)</sup>]] 13:05, 1-Sentabr 2022 (UTC) |} :Ovoz berdim. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 08:53, 2-Sentabr 2022 (UTC) :: Rahmat {{smiley|:)}} [[User:Panpanchik|<span style="color:pink;"></span><span style="font-family:Pristina;"></span><span style="color:#A76BCF">Pan</span><span style="color:#FF69B4">Pan</span><span style="color:#6495ED">Chik</span>]] [[User talk:Panpanchik|<sup>#yozish</sup>]] 04:57, 10-Oktabr 2022 (UTC) ==YM statusi== {| style="border: 5px solid #ABCDEF ; background-color: #FFF; padding:10px 15px 0" |style="padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; font-size:130%" |'''[[Vikipediya:Yaxshi maqolalar|Yaxshi maqola statusiga nomzod]] |''' <span style="font-size:85%">[[Malay ayigʻi| ''Malay quyosh ayigʻi'']][[File:Good Article Recruitment - Completion Award.png|left|30px]]</span> |rowspan=3|[[File:Ice bear02.jpg|left|150px]] |- |<span style="color:purple"> * [[Malay ayigʻi| Malay quyosh ayigʻi]] [https://www.iucnredlist.org/search?query=Helarctos%20malayanus&searchType=species| IUCN qizil roʻyxatiga] kiritilgan yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan ayiq turi. Mazkur maqolada siz bu ayiqlar haqida yetarlicha maʼlumot olishingiz mumkin. * Maqolada convert andozasi tufayli ayrim oʻlchov birliklari ingliz tilida qolib ketgan va bu holatga vaqtincha koʻz yumishingizni soʻrar edim. </span> * Iltimos, maqola bilan tanishib chiqing va oʻz fikrlaringizni qoldiring! * Lozim deb topsangiz {{Roziman}} andozasini aks holda {{Qarshiman}} yoinki {{Betarafman}} belgisini qoʻllashingiz mumkin. Sizning har bir fikringiz men uchun ahamiyatli * Marhamat fikrlaringizni qoldirishingiz mumkin: '''[[Vikipediya:Yaxshi maqola nomzodlari/Malay ayigʻi | kirish]]''' </span> |- |colspan=2 style="font-size:85%; padding-top:15px;"|Iltimos maqolani tahrilashda Vikifikator tugmasini bosishga eʼtiborli boʻling. Ayrim rasmlar vikifikator qilingach ishlamay qolishi mumkin. |} [[User:Panpanchik|<span style="color:pink;"></span><span style="font-family:Pristina;"></span><span style="color:#A76BCF">Pan</span><span style="color:#FF69B4">Pan</span><span style="color:#6495ED">Chik</span>]] [[User talk:Panpanchik|<sup>#yozish</sup>]] 04:57, 10-Oktabr 2022 (UTC) == Forumda ishtirok eting! == Salom, [[Foydalanuvchi:Nataeva|Nataeva]]! Vikipediyada faol va tajribali foydalanuvchilardan biri boʻlganingiz uchun sizni [https://uz.wikipedia.org/wiki/Vikipediya:Forum#O%CA%BBzbekcha_Vikipediyada_Mashina_tarjimasini_butunlay_o%CA%BBchirish ushbu forumda] ishtirok etishingizni soʻrab qolaman! [[User:Optima D|<font face="Georgia"><span style="color:red;">Maxi</span><span style="color:black;">Millian</span></font>]][[User talk:Optima D|<sup> (talk) </sup>]] 16:49, 14-Oktabr 2022 (UTC) == Wikidata 2022 Istanbul == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" valign="middle" | [[File:Wikidata Istanbul 2022 barnstar.svg|left|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''This Star Is For You!''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | Thank you for attending the Wikidata 2022 Istanbul Conference, held in Istanbul, Türkiye (Turkey), from 21 to 23 October 2022. See you again! [[Foydalanuvchi:Kurmanbek|Kurmanbek]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Kurmanbek|munozara]]) 19:22, 23-Oktabr 2022 (UTC) |} == Ovoz berishda ishtirok eting! == Assalomu alaykum! [https://uz.wikipedia.org/wiki/Vikipediya:So%CA%BBrovlar/Xulosa_chiqaruvchi#Foydalanuvchi:Optima%20D Ushbu sahifada] boʻlayotgan ovoz berish jarayonida qatnashishingizni iltimos qilib qolgan boʻlar edim. Soʻrovnomaga befarqlik koʻzi ostida boqmasligingiz, ovoz berishda ishtirok etishingiz, Vikimizda tahrirlar soninig oshishiga xizmat qilishi mumkin. Hurmat bilan [[User:Optima D|<font face="Georgia"><span style="color:red;">Maxi</span><span style="color:black;">Millian</span></font>]][[User talk:Optima D|<sup> (talk) </sup>]] 12:47, 12-Noyabr 2022 (UTC) ==Yangi 2023-yil muborak boʻlsin!== {| style="background-color: #fdffe7; border: 4px solid #FFD700;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 2px;" | [[File:Wikipedia Happy New Year.png|211px]] |style="font-size: x-large; padding: 2px 2px 0 2px; height: 1.5em;" | '''Yangi 2023-yil bilan!''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ---- '''Assalomu alaykum [[Foydalanuvchi:Nataeva|Nigora opa]]! Sizni kirib kelgan yangi [[2023-yil]] bilan chin qalbimdan tabriklayman! Kelayotgan yil barchamizga [[baxt]], [[omad]] va [[quvonch]] keltirsin. Yakunlangan 2022-yilda siz bilan [[oʻzbekcha vikipediya]]da tanishganligimdan juda xursandman! Yangi yilda [[Vikipediya]]ni birgalikda rivojlantirishimizga tilakdoshman!!! <br />Samimiy tilaklar ila'''<br /> [[User:Panpanchik|<span style="color:pink;"></span><span style="font-family:Pristina;"></span><span style="color:#A76BCF">Pan</span><span style="color:#FF69B4">Pan</span><span style="color:#6495ED">Chik</span>]] [[User talk:Panpanchik|<sup>#yozish</sup>]] 07:17, 1-Yanvar 2023 (UTC) |} :Vaalaykum assalom! Ezgu tilaklar uchun rahmat! Men ham siz bilan tanishganimdan xursandman. Sizga ham yangi yil muborak boʻlsin! [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 07:29, 1-Yanvar 2023 (UTC) == TM statusi == {| style="border: 5px solid rgb(10,100,10); background-color: aquamarine);" |rowspan="2" style="vertical-align:top;" | [[File:Ailurus_fulgens_RoterPanda_LesserPanda.jpg|110px]] |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: bottom; height: 1.1em;" | '''Qizil panda maqolasi''' |- |style="vertical-align: top; border-top: 1px solid blue;" | TM statusi uchun qoʻyilgan ushbu [[Qizil panda|maqola]] haqida oʻz fikrlaringizni [[Vikipediya:Tanlangan maqola nomzodlari/Qizil panda|muhokama boʻlimida]] qoldirishingizni va uni statusga olib chiqishda oʻz maslahatlaringiz bilan oʻrtoqlashishingizni soʻragan boʻlar edim. Eʼtiboringiz uchun TASHAKKUR!!! [[User:Panpanchik|<span style="color:pink;"></span><span style="font-family:Pristina;"></span><span style="color:#A76BCF">Pan</span><span style="color:#FF69B4">Pan</span><span style="color:#6495ED">Chik</span>]] [[User talk:Panpanchik|<sup>#yozish</sup>]] 09:52, 28-May 2023 (UTC) |} == Soʻrovnomada qatnashing! == Salom! [[Vikipediya:Administratorlikka soʻrovlar/Salazarov| Mana bu sahifada]] administratorlik bayrogʻini qabul qilib olish uchun nomzodimni qoʻygan edim. Iltimos, soʻrovnomada oʻz ovozingiz bilan ishtirok etsangiz! Hurmat bilan, [[User:Salazarov|<font face="Georgia"><span style="color:#512769;">'''Salazarov'''</span></font>]] 18:03, 9-Iyun 2023 (UTC) ==XM statusi== Assalomu alaykum. XM statusi uchun nomzodlikka qoʻyilgan [[Vanadzor]] maqolasini koʻrib chiqib, [[Vikipediya:Xushsifat maqola nomzodlari/Vanadzor| mana bu]] sahifada o'z fikringizni bildirgan holda ovoz berish jarayonida qatnashishingizni so'rayman! Hurmat bilan, [[Foydalanuvchi:Mirfayzbekabdullayev.|Mirfayzbekabdullayev.]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mirfayzbekabdullayev.|munozara]]) 15:59, 11-Oktyabr 2023 (UTC) == Tabrik == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fcfcfc;" |rowspan="2" style="vertical-align:middle;" | [[File:20th anniversary of Uzbek Wikipedia Barnstar.svg|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''„Oʻzbekcha Vikipediyaning 20 yilligi“ yulduzi''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | Hurmatli {{PAGENAMEBASE}}, Vikipediyada amalga oshirayotgan salmoqli ishlaringiz uchun tashakkur aytgan holda, sizni oʻzbekcha Vikipediyaning 20 yillik yubileyi bilan tabriklayman va sizga ushbu „Oʻzbekcha Vikipediyaning 20 yilligi“ esdalik yulduzini taqdim etaman. Vikipediyani rivojlantirish yoʻlida charchamang! Yoqimli tahrirlar! Hurmat bilan — [[Foydalanuvchi:Jamshid Nurkulov|Jamshid Nurqul]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Jamshid Nurkulov|munozara]]) 13:55, 22-Yanvar 2024 (UTC) |} :Katta rahmat! [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 00:00, 18-Fevral 2024 (UTC) == IP chetlashtirishdan mustasno huquqi == Salom, [[Foydalanuvchi:Nataeva|Nataeva]]! Sizdan menga IP chetlatishdan mustasno huquqini berishingizni soʻrayman. Men internetdan foydalanadigan hududda boshqa foydalanuvchilar vpn ishlatishi tufayli Vikipediya bloklanib qolish holatlari kuzatiladi. Shu uchun shu huquqni menga taqdim etishingizni so'ragan boʻlar edim. Avvaldan tashakkur! [[Foydalanuvchi:Xumoshox Ismoilova|Xumoshox Ismoilova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Xumoshox Ismoilova|munozara]]) 15:36, 2025-yil 20-fevral (UTC) == Paxlavadan oling! == {| style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #fdffe7); border: 1px solid var(--border-color-success, #fceb92); color: var(--color-base, #202122);" |style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[Fayl:Baklava - Turkish special, 80-ply.JPEG|135px]] |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Birgalikda tanovul qilishga nima deysiz? [[Foydalanuvchi:Max 0230|Max 0230]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Max 0230|munozara]]) 07:16, 2025-yil 17-mart (UTC) |} == Question from [[User:Ochildiyev jobir|Ochildiyev jobir]] on [[Lotin tili]] (18:49, 2025-yil 20-avgust) == Salom --[[Foydalanuvchi:Ochildiyev jobir|Ochildiyev jobir]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Ochildiyev jobir|munozara]]) 18:49, 2025-yil 20-avgust (UTC) :Alik! [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 02:53, 2025-yil 30-avgust (UTC) == Soʻrovnomada qatnashing! == Salom! [[Vikipediya:Administratorlikka soʻrovlar/Hasan Xamidovich| Mana bu sahifada]] administratorlik bayrogʻini qabul qilib olish uchun nomzodimni qoʻygan edim. Iltimos, soʻrovnomada oʻz ovozingiz bilan ishtirok etsangiz! Hurmat bilan, <span style="font-family:Times New Roman; font-size:1.3eM; border-radius:9em; background:#eeeeee; padding:0 7px;">[[User talk:Hasan Xamidovich|W]]/ [[User:Hasan Xamidovich|<span style="font-size:0.8eM; color:#9f3526">"Hasan Xamidovich"</span>]]</span> 05:49, 2025-yil 21-avgust (UTC) == Question from [[User:UzAtio|UzAtio]] (07:27, 2025-yil 24-avgust) == Menga yordam berolasizmi? --[[Foydalanuvchi:UzAtio|UzAtio]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:UzAtio|munozara]]) 07:27, 2025-yil 24-avgust (UTC) :Salom! Albatta, qoʻldan kelgancha yordam beraman. Savolingiz boʻlsa shu yerda qoldiring. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 02:55, 2025-yil 30-avgust (UTC) == Question from [[User:Chabrgali|Chabrgali]] on [[Krafton]] (11:47, 2025-yil 28-avgust) == Hello, I participated in the AirDrop Carnival event and won the "Winner Winner Chicken Dinner" t-shirt (physical item). After claiming it, I submitted my shipping address and phone number. The event information stated that delivery would take place within 30 days, but I have not received the item yet. Could you please confirm: 1. Has the item been shipped? 2. If not, when can I expect it to arrive? 3. Has anyone else received their prize so far? I would appreciate a clear and accurate update on the delivery status. Thank you for your support. --[[Foydalanuvchi:Chabrgali|Chabrgali]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Chabrgali|munozara]]) 11:47, 2025-yil 28-avgust (UTC) == Question from [[User:Azimjon Abdurasulov|Azimjon Abdurasulov]] on [[Tibbiy mehnat ekspertiza komissiyasi]] (09:37, 2025-yil 6-sentyabr) == Salom men tug'ulgan kunimdan 18 yoshimgacha 2guruh nogironlik pensiyasini olar edim lekin 18 kirganimdan song meni 3 guruhga majburlab tushurib qoyishdi men umurbot nogironligi bor deb belgilangan edi nega meni 3 guruhga tushurib qoyishdi --[[Foydalanuvchi:Azimjon Abdurasulov|Azimjon Abdurasulov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Azimjon Abdurasulov|munozara]]) 09:37, 2025-yil 6-sentyabr (UTC) == Question from [[User:Wikker tikker|Wikker tikker]] (06:21, 2025-yil 9-sentyabr) == Salom siz bilan ishlay olamanmi --[[Foydalanuvchi:Wikker tikker|Wikker tikker]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Wikker tikker|munozara]]) 06:21, 2025-yil 9-sentyabr (UTC) == [[User:Bilmasangyaxshi|Bilmasangyaxshi]]dan savol (16:55, 2025-yil 14-sentyabr) == Man shogirt --[[Foydalanuvchi:Bilmasangyaxshi|Bilmasangyaxshi]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Bilmasangyaxshi|munozara]]) 16:55, 2025-yil 14-sentyabr (UTC) :Salom! [[VP:Ustozlik]] doirasida shogird boʻlmoqchimisiz? [[Maxsus:Homepage]] sahifasini ochsangiz, foydalanuvchi bosh sahifasi ochiladi. Oʻsha yerda "Mentor for editing" boʻlimida qaysi foydalanuvchi ismini koʻryapsiz? Soʻrashim sababi shogirdlar roʻyxatida sizni koʻrmadim. :Ammo har qanday savolingiz boʻlsa beravering. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 01:45, 2025-yil 24-sentyabr (UTC) ::Boʻldi topdim sizni. Savollaringiz boʻlsa berishingiz mumkin. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 02:48, 2025-yil 24-sentyabr (UTC) == Question from [[User:Quvonchbekova 27|Quvonchbekova 27]] on [[Foydalanuvchi:Quvonchbekova 27]] (04:51, 2025-yil 23-sentyabr) == Oʻzingizni toʻldiringga nimalar yozish kerak --[[Foydalanuvchi:Quvonchbekova 27|Quvonchbekova 27]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Quvonchbekova 27|munozara]]) 04:51, 2025-yil 23-sentyabr (UTC) :Salom! Qaysi sahifani nazarda tutyapsiz? Aynan "Oʻzingizni toʻldiring" deb yozilgan ekanmi? [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 01:30, 2025-yil 24-sentyabr (UTC) == Question from [[User:Shavkat Uzoqov|Shavkat Uzoqov]] on [[Shuxratoff]] (02:11, 2025-yil 11-oktyabr) == Shuxratoff (Sardor Shukhratov) — young rapper and artist from Tashkent, Uzbekistan. He became known for his song “Gangster”, released when he was just 15. Shuxratoff’s style mixes deep emotion, discipline, and truth — his tracks speak about life, silence, and strength. In 2024, he suddenly went on a long break, leaving his fans wondering where he went. He also created a clothing brand called SSS123, focused on minimalism and self-expression. His music can be found on Spotify, YouTube, and Instagram (@shuxratoff_). Even during his silence, many remember his message — “Sometimes you have to disappear to find yourself.” Keywords: Shuxratoff, Sardor Shukhratov, rapper from Uzbekistan, Gangster song, SSS123 brand, Shuxratoff Spotify, Shuxratoff YouTube, Shuxratoff Instagram. --[[Foydalanuvchi:Shavkat Uzoqov|Shavkat Uzoqov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Shavkat Uzoqov|munozara]]) 02:11, 2025-yil 11-oktyabr (UTC) == Question from [[User:Odinaxonim|Odinaxonim]] on [[So'rovnoma(anketa)]] (16:30, 2025-yil 17-oktyabr) == Qalay sorovnomaga qanday kiradi --[[Foydalanuvchi:Odinaxonim|Odinaxonim]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Odinaxonim|munozara]]) 16:30, 2025-yil 17-oktyabr (UTC) == Question from [[User:Saidbek eshniyozov|Saidbek eshniyozov]] on [[Foydalanuvchi:Saidbek eshniyozov]] (16:35, 2025-yil 19-oktyabr) == Salom, menga wikipediada qanday qilib sahifalar ochish, maqolalar joylash va tahrirlash hamda shunga oʻxshash yoʻl yoʻriqlarni oʻrgata olasizmi? --[[Foydalanuvchi:Saidbek eshniyozov|Saidbek eshniyozov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Saidbek eshniyozov|munozara]]) 16:35, 2025-yil 19-oktyabr (UTC) :Salom! Avval [https://www.youtube.com/watch?v=r_L8mF59VXQ&list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L mana bu videodarslar] bilan tanishib chiqsangiz, menimcha oson boʻladi. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 00:59, 2025-yil 22-oktyabr (UTC) == Question from [[User:Fattullayev Firdavs|Fattullayev Firdavs]] on [[Buxoro viloyati]] (11:34, 2025-yil 26-oktyabr) == Salom Qanday qilib wkipediaga yangi rasm joylash mumkin --[[Foydalanuvchi:Fattullayev Firdavs|Fattullayev Firdavs]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Fattullayev Firdavs|munozara]]) 11:34, 2025-yil 26-oktyabr (UTC) :@[[Foydalanuvchi:Fattullayev Firdavs|Fattullayev Firdavs]] salom! Oʻzingiz olgan suratlarni [[Vikiombor]]ga yuklashingiz mumkin. Buni oʻrganish uchun [https://www.youtube.com/watch?v=qiRTGRMAQFE YouTubedagi videodarsni] koʻrsangiz boʻladi. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 00:29, 2025-yil 28-oktyabr (UTC) == Question from [[User:Rustam Norboyev|Rustam Norboyev]] on [[Iso Masih]] (13:46, 2025-yil 31-oktyabr) == Maqolaga qanday qoshimcha kiritish mumkin? Oldindan rahmat. --[[Foydalanuvchi:Rustam Norboyev|Rustam Norboyev]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Rustam Norboyev|munozara]]) 13:46, 2025-yil 31-oktyabr (UTC) :@[[Foydalanuvchi:Rustam Norboyev|Rustam Norboyev]] Maqolani umuman tahrirlashni nazarda tutayotgan boʻlsangiz mana bu [https://www.youtube.com/watch?v=5Kqvu_nMqrY videoni] koʻring. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 20:33, 2025-yil 31-oktyabr (UTC) == Early Wiki Anniversary Wishes 🎉 == <div style="border: 3px solid #f75920; background: #f8f9fa; padding: 15px; margin: 10px 0; font-size: 95%; line-height: 1.6em;"> [[File:Rose and Carnation Flower Bouquet 02.png|150px|right|Happy Wiki Anniversary]] Dear [[User:Nataeva|Nataeva]], Your wiki anniversary is just around the corner, in '''10 days!''' What a wonderful milestone of '''13 years''' on Wiki (as per SUL). Your incredible contributions, with over '''9,400''' edits, have truly made a difference. Here's to another amazing year of collaboration and knowledge sharing! ''Use this [https://suyashdwivedi.github.io/Wiki_Tools/Wiki_Anniversary.html '''Tool'''] to send wiki anniversary wishes to other amazing Wikimedians.'' -- [[Foydalanuvchi:Suyash.dwivedi|Suyash.dwivedi]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Suyash.dwivedi|munozara]]) 19:59, 2025-yil 1-noyabr (UTC) </div> :Thank you! :) [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 02:40, 2025-yil 9-noyabr (UTC) == [[User:Ravshannigmatov|Ravshannigmatov]]dan savol (09:07, 2025-yil 7-noyabr) == Assalomu alaykum Dono Momomo ga atab yozgan maqola qidiruv tizimida chiqmayapti tasdiqlanishi uchun vaqt kerak bo'ladimi? --[[Foydalanuvchi:Ravshannigmatov|Ravshannigmatov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Ravshannigmatov|munozara]]) 09:07, 2025-yil 7-noyabr (UTC) :Salom @[[Foydalanuvchi:Ravshannigmatov|Ravshannigmatov]]! Google kabi qidiruv tizimlarini nazarda tutyapsizmi? Indeksatsiya qilishi uchun bir necha daqiqadan bir necha haftagacha vaqt kerak boʻladi. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 02:39, 2025-yil 9-noyabr (UTC) == Question from [[User:Dxxleytenant|Dxxleytenant]] on [[Jonathan Groff]] (09:54, 2025-yil 10-noyabr) == Salom --[[Foydalanuvchi:Dxxleytenant|Dxxleytenant]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Dxxleytenant|munozara]]) 09:54, 2025-yil 10-noyabr (UTC) == [[User:Dxxleytenant|Dxxleytenant]]dan savol (10:00, 2025-yil 10-noyabr) == Wikipediyaga malumot joylamoqchimn --[[Foydalanuvchi:Dxxleytenant|Dxxleytenant]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Dxxleytenant|munozara]]) 10:00, 2025-yil 10-noyabr (UTC) :Salom @[[Foydalanuvchi:Dxxleytenant|Dxxleytenant]]! Avval [https://www.youtube.com/watch?v=r_L8mF59VXQ&list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L mana bu videodarslar] bilan tanishib chiqing. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 18:26, 2025-yil 21-noyabr (UTC) == [[User:Umidjon Market (111)|Umidjon Market (111)]]dan savol (19:02, 2025-yil 14-noyabr) == Assalomu aleykum maqola yaratishimda yordam bering --[[Foydalanuvchi:Umidjon Market (111)|Umidjon Market (111)]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Umidjon Market (111)|munozara]]) 19:02, 2025-yil 14-noyabr (UTC) :Salom @[[Foydalanuvchi:Umidjon Market (111)|Umidjon Market (111)]]! Avval [https://www.youtube.com/watch?v=r_L8mF59VXQ&list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L mana bu videodarslar] bilan tanishib chiqing. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 18:24, 2025-yil 21-noyabr (UTC) == [[User:Fazliddin Jo'rayev|Fazliddin Jo'rayev]]dan savol (09:01, 2025-yil 21-noyabr) == Rahmat, savollar bo'lsa so'rayman --[[Foydalanuvchi:Fazliddin Jo&#39;rayev|Fazliddin Jo&#39;rayev]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Fazliddin Jo&#39;rayev|munozara]]) 09:01, 2025-yil 21-noyabr (UTC) == Question from [[User:Hasanboyevamuslimaxon|Hasanboyevamuslimaxon]] on [[XIX asr oxirida Turkistonda Turkistonda milliy ozodlik harakatlari]] (10:17, 2025-yil 29-noyabr) == Qanday maqolamni saqlasam boʻladi --[[Foydalanuvchi:Hasanboyevamuslimaxon|Hasanboyevamuslimaxon]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Hasanboyevamuslimaxon|munozara]]) 10:17, 2025-yil 29-noyabr (UTC) :Salom @[[Foydalanuvchi:Hasanboyevamuslimaxon|Hasanboyevamuslimaxon]]! Saqla tugmasini bossangiz saqlanadi maqola. Vikipediya haqida kengroq bilish va yaxshiroq tushunish uchun avval [https://www.youtube.com/watch?v=r_L8mF59VXQ&list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L mana bu videodarslar] bilan tanishib chiqing. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 02:59, 2025-yil 30-noyabr (UTC) == Question from [[User:Nozim Abdulla|Nozim Abdulla]] on [[Shirilikha]] (16:07, 2025-yil 1-dekabr) == “Got it, thanks! My questions will appear under my name on my mentor’s talk page.” --[[Foydalanuvchi:Nozim Abdulla|Nozim Abdulla]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Nozim Abdulla|munozara]]) 16:07, 2025-yil 1-dekabr (UTC) == [[User:Asadbek203|Asadbek203]]dan savol (04:32, 2025-yil 24-dekabr) == salom domillo menga uyga vazifa bering --[[Foydalanuvchi:Asadbek203|Asadbek203]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Asadbek203|munozara]]) 04:32, 2025-yil 24-dekabr (UTC) :Salom @[[Foydalanuvchi:Asadbek203|Asadbek203]]! Bu yerda uy vazifasi berilmaydi. Viki boʻyicha savolingiz boʻlsa, bemalol soʻrashingiz mumkin. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 03:52, 2025-yil 25-dekabr (UTC) == [[User:Ismatovkhudoyberdi|Ismatovkhudoyberdi]]dan savol (14:32, 2025-yil 25-dekabr) == Ассалому алейкум устоз мен Туғмахон эшон бобо тарихи йўқолмасин борини киритайлик қабирлар ва бошқа жойлар қолган шу ўтдими ўтмадими қандпй билса бўлади илтимос --[[Foydalanuvchi:Ismatovkhudoyberdi|Ismatovkhudoyberdi]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Ismatovkhudoyberdi|munozara]]) 14:32, 2025-yil 25-dekabr (UTC) :Va alaykum assalom, @[[Foydalanuvchi:Ismatovkhudoyberdi|Ismatovkhudoyberdi]]! Siz nazarda tutayotgan shaxs [[VP:EA|ensiklopedik ahamiyatga]] ega boʻlsa va buni tasdiqlovchi [[VP:NM|nufuzli manbalar]] boʻlsa, bemalol maqola yaratavering. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 03:48, 2025-yil 31-dekabr (UTC) == [[User:ShohjahonX|ShohjahonX]]dan savol (02:13, 2026-yil 9-yanvar) == Assalomu Alaykum. Menda savolim bor. Men oʻzimni Wikipedia tarmogʻiga joylamoqchiman shunga Lider.uz linki bilan joylasam ham boʻladimi? Yaʼni biografiyam Lider.uz saytida chiqqan --[[Foydalanuvchi:ShohjahonX|ShohjahonX]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:ShohjahonX|munozara]]) 02:13, 2026-yil 9-yanvar (UTC) :Va alaykum assalom, @[[Foydalanuvchi:ShohjahonX|ShohjahonX]]! Vikipediyada faqat ensiklopedik ahamiyatga ega kishilar haqida maqola yaratish mumkin. Qarang: [[Vikipediya:Ensiklopedik ahamiyat (kishilar)]]. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 02:38, 2026-yil 14-yanvar (UTC) == [[User:KELAJAKDAGI OLIM|KELAJAKDAGI OLIM]]dan savol (10:26, 2026-yil 13-yanvar) == ustoz profildagi ismni qanday ozgartirsa boladi --[[Foydalanuvchi:KELAJAKDAGI OLIM|holis]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:KELAJAKDAGI OLIM|munozara]]) 10:26, 2026-yil 13-yanvar (UTC) :Salom, @[[Foydalanuvchi:KELAJAKDAGI OLIM|KELAJAKDAGI OLIM]]! Foydalanuvchi nomingizni oʻzgartirmoqchimisiz? Buning uchun maxsus sahifada soʻrov qoldirish kerak. Qarang: [[:m:Changing username]]. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] <sup>[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]</sup> 02:40, 2026-yil 14-yanvar (UTC) == [[User:Samandarov Ortiqboy|Samandarov Ortiqboy]]dan savol (20:15, 2026-yil 14-yanvar) == Salom,men Avislar sulolasi haqida maqola kiritdim,ammo nega qidiruv tizimidan o`zbekchada izlasam chiqmayapti,qanday qilib qidiruv tizimidan chiqadigan maqolalar yarata olaman --[[Foydalanuvchi:Samandarov Ortiqboy|Samandarov Ortiqboy]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Samandarov Ortiqboy|munozara]]) 20:15, 2026-yil 14-yanvar (UTC) :Assalomu Alaykum. Siz mashhur narsalarni kiriting. Darhol chiqib qolmaydi vaqti vaqti bilan link bilan himoya qiling. Shundan soʻng qidiruvda chiqadi [[Foydalanuvchi:ShohjahonX|ShohjahonX]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:ShohjahonX|munozara]]) 11:51, 2026-yil 16-yanvar (UTC) ::Rahmat [[Foydalanuvchi:Samandarov Ortiqboy|Samandarov Ortiqboy]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Samandarov Ortiqboy|munozara]]) 18:55, 2026-yil 18-yanvar (UTC) == [[User:Abdulatif Botirsherov|Abdulatif Botirsherov]]dan savol (04:54, 2026-yil 19-yanvar) == Assalomu alaykum, men vikipediyada yangi bo'lganim uchun bilgiqutilar haqida bilmoqchiman, ularni qayerdan topsam bo'ladi yoki ular maqolalar ichida yaratiladimi, agar shunday bo'lsa ularni yaratish haqida tushuntirib bersangiz. Oldindan rahmat --[[Foydalanuvchi:Abdulatif Botirsherov|Abdulatif Botirsherov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Abdulatif Botirsherov|munozara]]) 04:54, 2026-yil 19-yanvar (UTC) :Salom, @[[Foydalanuvchi:Abdulatif Botirsherov|Abdulatif Botirsherov]]! Bilgiqutilar andoza nomfazosida boʻladi. Mavzuga qarab, turli andozalar mavjud. Masalan, [[Andoza:Kitob bilgiqutisi]]. Ammo andoza yaratish yangi foydalanuvchi uchun biroz murakkab jarayon. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] ^{[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]} 15:44, 2026-yil 6-fevral (UTC) == Question from [[User:Boboahurova Xursheda|Boboahurova Xursheda]] on [[Argos Limited]] (10:04, 2026-yil 3-fevral) == Assalamu aleykum bu qanaqa reklama bu yerda oylik tulovlar ham bormi --[[Foydalanuvchi:Boboahurova Xursheda|Boboahurova Xursheda]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Boboahurova Xursheda|munozara]]) 10:04, 2026-yil 3-fevral (UTC) xop rozilik bildrdm [[Foydalanuvchi:Boboahurova Xursheda|Boboahurova Xursheda]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Boboahurova Xursheda|munozara]]) 10:08, 2026-yil 3-fevral (UTC) :Va alaykum assalom @[[Foydalanuvchi:Boboahurova Xursheda|Boboahurova Xursheda]]! Tushunmadim qaysi reklamani nazarda tutyapsiz? [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] ^{[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]} 03:27, 2026-yil 1-mart (UTC) == [[User:Shohruxmirzo13|Shohruxmirzo13]]dan savol (05:47, 2026-yil 11-fevral) == Assalomu alaykum menga ko'rsatma bera olasizmi --[[Foydalanuvchi:Shohruxmirzo13|Shohrux]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Shohruxmirzo13|munozara]]) 05:47, 2026-yil 11-fevral (UTC) :Va alaykum assalom @[[Foydalanuvchi:Shohruxmirzo13|Shohruxmirzo13]]! Vikipediya haqida kengroq bilish va yaxshiroq tushunish uchun avval [https://www.youtube.com/watch?v=r_L8mF59VXQ&list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L mana bu videodarslar] bilan tanishib chiqing. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] ^{[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]} 03:25, 2026-yil 1-mart (UTC) ::Thank you [[Foydalanuvchi:Shohruxmirzo13|Shohrux]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Shohruxmirzo13|munozara]]) 06:48, 2026-yil 5-mart (UTC) == [[User:Uralbek Tursunov|Uralbek Tursunov]]dan savol (07:35, 2026-yil 12-fevral) == Assalomu Alaykum. Wikipediada bahssiz va oʻchirilishi mumkin boʻlmagan sahifani qanday yaratish mumkin. Iltimos menga oʻrgating. --[[Foydalanuvchi:Uralbek Tursunov|Uralbek Tursunov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Uralbek Tursunov|munozara]]) 07:35, 2026-yil 12-fevral (UTC) :Va alaykum assalom @[[Foydalanuvchi:Uralbek Tursunov|Uralbek Tursunov]]! Vikipediya haqida kengroq bilish va yaxshiroq tushunish uchun avval [https://www.youtube.com/watch?v=r_L8mF59VXQ&list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L mana bu videodarslar] bilan tanishib chiqing. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] ^{[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]} 03:24, 2026-yil 1-mart (UTC) == Question from [[User:Xumoyuna|Xumoyuna]] on [[Darknet]] (16:15, 2026-yil 12-fevral) == Alo --[[Foydalanuvchi:Xumoyuna|Xumoyuna]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Xumoyuna|munozara]]) 16:15, 2026-yil 12-fevral (UTC) == [[User:Kompozitor Ulugbek Karimov|Kompozitor Ulugbek Karimov]]dan savol (18:49, 2026-yil 17-fevral) == Assalom aleykum ustoz men vikipediyauzga oʻz biografiyamni kiritgandim lekin googldan oddiy qilib kompozitor ulugbek karimov vikipediya desam chiqarmayapti nima maslahat berasiz googlda biografiyani yozganimda darxol menga malumot qilib chiqarib berishi uchun --[[Foydalanuvchi:Kompozitor Ulugbek Karimov|Kompozitor Ulugbek Karimov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Kompozitor Ulugbek Karimov|munozara]]) 18:49, 2026-yil 17-fevral (UTC) :Va alaykum assalom @[[Foydalanuvchi:Kompozitor Ulugbek Karimov|Kompozitor Ulugbek Karimov]]! Vikipediyaga faqat ensiklopedik ahamiyatga ega kishilar haqida maqola yaratish mumkin. Qarang: [[VP:BIO]]. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] ^{[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]} 03:38, 2026-yil 1-mart (UTC) == Question from [[User:Xumoyuna|Xumoyuna]] on [[Darknet]] (14:25, 2026-yil 18-fevral) == Alo menga boglaning 926201180 --[[Foydalanuvchi:Xumoyuna|Xumoyuna]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Xumoyuna|munozara]]) 14:25, 2026-yil 18-fevral (UTC) :Salom @[[Foydalanuvchi:Xumoyuna|Xumoyuna]]! Bu yerda faqat Vikipediyaga oid savollarga javob beriladi. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] ^{[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]} 03:29, 2026-yil 1-mart (UTC) == [[User:Menejment|Menejment]]dan savol (18:17, 2026-yil 22-fevral) == Assalomu alaykum Wikimedia ochdim. Endi maqolalar yaratib joylashtirish uchun keyingi bosqichlarni tushuntira olasizmi --[[Foydalanuvchi:Menejment|Menejment]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Menejment|munozara]]) 18:17, 2026-yil 22-fevral (UTC) :Va alaykum assalom @[[Foydalanuvchi:Menejment|Menejment]]! Vikipediya haqida kengroq bilish va yaxshiroq tushunish uchun avval [https://www.youtube.com/watch?v=r_L8mF59VXQ&list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L mana bu videodarslar] bilan tanishib chiqing. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] ^{[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]} 03:22, 2026-yil 1-mart (UTC) == [[User:Bahodir Jo'rayev|Bahodir Jo'rayev]]dan savol (05:56, 2026-yil 3-mart) == qaqnday qilib men ham maqola yasasam va hamma ko'ra oladigan qilsam bo'ladi --[[Foydalanuvchi:Bahodir Jo&#39;rayev|Bahodir Jo&#39;rayev]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Bahodir Jo&#39;rayev|munozara]]) 05:56, 2026-yil 3-mart (UTC) :Salom @[[Foydalanuvchi:Bahodir Jo'rayev|Bahodir Jo'rayev]]! Siz ensiklopedik ahamiyatga ega mavzularda maqola yarating. Maqolangiz qidiruvda chiqishi uchun biroz vaqt kerak boʻladi. Vikipediya haqida kengroq bilish va yaxshiroq tushunish uchun avval [https://www.youtube.com/watch?v=r_L8mF59VXQ&list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L mana bu videodarslar] bilan tanishib chiqing. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] ^{[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]} 13:58, 2026-yil 3-mart (UTC) == Iltimosnoma == Assalomu alaykum, hormang! Sizdan [[Vikipediya:VikiAyollar_marafoni]] uchun maxsus yaratilgan fountain faoliyatiga ruhsat berishingizni, agarda men yaratgan fountain sahifasida xatolik boʻlsa uni qayta yaratib berishingizni iltimos qilaman. [[User:Panpanchik|<span style="color:pink;"></span><span style="font-family:Pristina;"></span><span style="color:#A76BCF">Pan</span><span style="color:#FF69B4">Pan</span><span style="color:#6495ED">Chik</span>]] [[User talk:Panpanchik|^#yozish]] 16:29, 2026-yil 9-mart (UTC) :Va alaykum assalom! Uzr, keyingi oylarda juda band boʻldim. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] ^{[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]} 20:20, 2026-yil 18-may (UTC) == [[User:Jawhar ergashew|Jawhar ergashew]]dan savol (17:13, 2026-yil 14-mart) == Assalomu alaykum Menga 1770-1920Buhora Amirligi Tarkibidagi Bandixon,Boysun,Kofrun Kabi Shahar Va Qishloqlar Aholining Ism Familiya Va Hokazo Hujjatlari kerak Bu Hujjatlar Orqali Men Oʻz Ajdodlarimni Topmoqchiman Sizga Yozishni Toʻgʻri Qaror Deb Bildim Iltimos Maʼlumotlar Boʻlsa Men Bilan Ulashing --[[Foydalanuvchi:Jawhar ergashew|Jawhar ergashew]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Jawhar ergashew|munozara]]) 17:13, 2026-yil 14-mart (UTC) :Va alaykum assalom, @[[Foydalanuvchi:Jawhar ergashew|Jawhar ergashew]]! Vikipediya - ensiklopediya. Siz aytgan hujjatlarni arxivlarda yoki onlayn manbalarda izlash kerak. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] ^{[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]} 20:22, 2026-yil 18-may (UTC) == [[User:Sardorsheykh|Sardorsheykh]]dan savol (13:08, 2026-yil 18-mart) == Salom, yaxshimisiz? Nega yangi yaratgan maqolamni kimdir o'chirib yuboryabdi? Noto'g'ri ma'lumot yoki juda muhim biron ma'lumot yozmagan edim axir. --[[Foydalanuvchi:Sardorsheykh|Sardorsheykh]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Sardorsheykh|munozara]]) 13:08, 2026-yil 18-mart (UTC) :Va alaykum assalom, @[[Foydalanuvchi:Sardorsheykh|Sardorsheykh]]! Siz yaratgan [https://xtools.wmcloud.org/pages/uz.wikipedia.org/Sardorsheykh/0/noredirects/deleted barcha maqolani] @[[Foydalanuvchi:Artemev Nikolay|Artemev Nikolay]] ensiklopedik ahamiyatga ega emas degan sababni koʻrsatib oʻchiribdi. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] ^{[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]} 20:27, 2026-yil 18-may (UTC) == [[User:TUITPRESS|TUITPRESS]]dan savol (07:01, 2026-yil 26-mart) == Как опубликовать перевод статьи (старицы) человека. Переведенный страницы сейчас находится в формате участник: ( https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D1%87%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA:TUITPRESS/%D0%91%D0%B0%D1%85%D1%82%D0%B8%D1%91%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BA%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D0%B2) Не могли бы вы, пожалуйста, просмотреть и перенести этот черновик в основное пространство, если он соответствует требованиям? --[[Foydalanuvchi:TUITPRESS|TUITPRESS]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:TUITPRESS|munozara]]) 07:01, 2026-yil 26-mart (UTC) :Здравствуйте, @[[Foydalanuvchi:TUITPRESS|TUITPRESS]]! Статьи на русском языке публикуются в рувики. В рувики строгие требования к значимости. См.: [[:ru:ВП:БИО]]. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] ^{[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]} 20:31, 2026-yil 18-may (UTC) == [[User:Baxdaulet|Baxdaulet]]dan savol (19:08, 2026-yil 28-mart) == Assalomu alaykum, yaxshimisiz ustoz, vikipediada qanday faoliyat olib boramiz, vikipediada tahrirlar qilishimiz qanchalik foydali? --[[Foydalanuvchi:Baxdaulet|Baxdaulet]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Baxdaulet|munozara]]) 19:08, 2026-yil 28-mart (UTC) :Va alaykum assalom @[[Foydalanuvchi:Baxdaulet|Baxdaulet]]! Vikipediya haqida kengroq bilish va yaxshiroq tushunish uchun [https://www.youtube.com/watch?v=r_L8mF59VXQ&list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L mana bu videodarslar] bilan tanishib chiqsangiz boʻladi. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] ^{[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]} 20:33, 2026-yil 18-may (UTC) == Question from [[User:Ozodbek21|Ozodbek21]] on [[Loyiha:Mavzuli oylik/Turkmaniston oyligi]] (04:21, 2026-yil 15-aprel) == Assalomu alaykum Turkmaniston oyligida qanday qatnashaman --[[Foydalanuvchi:Ozodbek21|Ozodbek21]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Ozodbek21|munozara]]) 04:21, 2026-yil 15-aprel (UTC) :Va alaykum assalom, @[[Foydalanuvchi:Ozodbek21|Ozodbek21]]! Turkmaniston oyligi aprelda tugadi, ammo yangi oyliklar haqida [[Loyiha:Mavzuli oylik|mana bu]] sahifada maʼlumot topasiz. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] ^{[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]} 01:33, 2026-yil 29-may (UTC) == [[User:Targetingexpert|Targetingexpert]]dan savol (09:18, 2026-yil 17-aprel) == Salom! Yurak Amri» xayriya jamoat fondi o‘z faoliyatini qayta boshladi shunga maqolaga yordam bera olasizmi? https://aniq.uz/uz/yangiliklar/yurak-amri-xayriya-jamoat-fondi-uz-faoliyatini-qayta-boshladi --[[Foydalanuvchi:Targetingexpert|Targetingexpert]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Targetingexpert|munozara]]) 09:18, 2026-yil 17-aprel (UTC) :Salom, @[[Foydalanuvchi:Targetingexpert|Targetingexpert]]! Biror mavzuda maqola yaratishdan oldin u [[VP:EA]]ga ega ekanligiga amin boʻlish kerak. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] ^{[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]} 01:35, 2026-yil 29-may (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:17, 2026-yil 28-aprel (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472541 --> == [[User:Xayrullo23|Xayrullo23]]dan savol (05:38, 2026-yil 8-may) == Salom: Men ham shu loyihada ishlamoqchiman, qanday maslahat berasz ? --[[Foydalanuvchi:Xayrullo23|Xayrullo23]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Xayrullo23|munozara]]) 05:38, 2026-yil 8-may (UTC) :Salom, @[[Foydalanuvchi:Xayrullo23|Xayrullo23]]! Qaysi loyihada? Umuman Vikipediyani nazarda tutayotgan boʻlsangiz, [https://www.youtube.com/watch?v=r_L8mF59VXQ&list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L mana bu] videodarslarni koʻrishingiz mumkin. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] ^{[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]} 01:37, 2026-yil 29-may (UTC) == [[User:Divergent02|Divergent02]]dan savol (17:35, 2026-yil 17-may) == Assalomu alaykum. Rahmat, tanishganimdan hursandman🤝. --[[Foydalanuvchi:Divergent02|Divergent02]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Divergent02|munozara]]) 17:35, 2026-yil 17-may (UTC) :Va alaykum assalom, @[[Foydalanuvchi:Divergent02|Divergent02]]! Vikipediyaga hissa qoʻshish boʻyicha savollaringiz boʻlsa, bemalol beravering. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] ^{[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]} 01:37, 2026-yil 29-may (UTC) == Question from [[User:Sabinaamore|Sabinaamore]] on [[Vikipediya:Tillararo rishtalar/Koʻrsatmalar]] (14:53, 2026-yil 2-iyun) == Assalomu aleykum men yaqinda account ochdim qanday maqolani joylashtirishni bilmeman iltimos menga yordam bering --[[Foydalanuvchi:Sabinaamore|Sabinaamore]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Sabinaamore|munozara]]) 14:53, 2026-yil 2-iyun (UTC) :Va alaykum assalom, @[[Foydalanuvchi:Sabinaamore|Sabinaamore]]! [https://www.youtube.com/watch?v=r_L8mF59VXQ&list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L Mana bu] videodarslarni koʻrishingiz mumkin. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] ^{[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]} 01:59, 2026-yil 4-iyun (UTC) == [[User:Targetingexpert|Targetingexpert]]dan savol (12:39, 2026-yil 4-iyun) == Assalomu aleykum. iloji bo'sa yurak amri xayriya fondi haqida maqola yaratishga yordam bera olasizmi ? --[[Foydalanuvchi:Targetingexpert|Targetingexpert]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Targetingexpert|munozara]]) 12:39, 2026-yil 4-iyun (UTC) :Va alaykum assalom, @[[Foydalanuvchi:Targetingexpert|Targetingexpert]]! Xayriya fondi ensiklopedik ahamiyatga ega bo'lishi qiyin. [[VP:Nufuzli manba]]larda fond haqida koʻplab maqola yozilgan boʻlsa, balki yaratish mumkin. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] ^{[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]} 22:56, 2026-yil 6-iyun (UTC) == [[User:Nigora Rose|Nigora Rose]]dan savol (09:34, 2026-yil 10-iyun) == Assalomu alayjun. Men SSSR qahramoni, deputat E'zozxon Istoilova haqidagi ma'lumotga uning rasmini quymiqchiman. Yordam kerak --[[Foydalanuvchi:Nigora Rose|Nigora Rose]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Nigora Rose|munozara]]) 09:34, 2026-yil 10-iyun (UTC) :Va alaykum assalom, @[[Foydalanuvchi:Nigora Rose|Nigora Rose]]! Oʻzingiz olgan suratlarni yuklash uchun [https://www.youtube.com/watch?v=qiRTGRMAQFE&list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L&index=8 mana bu] videoni koʻrishni tavsiya qilaman. SSSR qahramoni suratini esa oʻzingiz olmagan boʻlsangiz kerak. Bunday tasvirlarni Vikipediyaning oʻziga (Vikiomborga emas) [[VP:INSOF]] qoidalariga mos ravishda yuklashingiz mumkin. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] ^{[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]} 01:22, 2026-yil 11-iyun (UTC) == [[User:Diyorbek Safarov Iskandar O'g'li|Diyorbek Safarov Iskandar O'g'li]]dan savol (17:23, 2026-yil 17-iyun) == Hello Nataeva, My name is Diyorbek Safarov Iskandar o‘g‘li. I would like to ask for your guidance regarding the creation of a Wikipedia article about me. I believe it is important to have a properly written and well-sourced article that meets Wikipedia’s notability and content requirements. Could you please advise me on the necessary steps, reliable sources, and documentation required for creating and publishing such an article? Any recommendations or assistance you can provide would be greatly appreciated. Thank you for your time and support. Best regards, Diyorbek Safarov Iskandar o‘g‘li --[[Foydalanuvchi:Diyorbek Safarov Iskandar O&#39;g&#39;li|Diyorbek Safarov Iskandar O&#39;g&#39;li]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Diyorbek Safarov Iskandar O&#39;g&#39;li|munozara]]) 17:23, 2026-yil 17-iyun (UTC) :Salom! Qarang: [[VP:BIO]] va [[VP:NM]]. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] ^{[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]} 02:12, 2026-yil 2-iyul (UTC) == [[User:Abbos Tojiboyev.uz|Abbos Tojiboyev.uz]]dan savol (11:53, 2026-yil 1-iyul) == Salom men oʻzim haqimda bu yerga yozsam boʻladimi --[[Foydalanuvchi:Abbos Tojiboyev.uz|Abbos Tojiboyev.uz]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Abbos Tojiboyev.uz|munozara]]) 11:53, 2026-yil 1-iyul (UTC) :@[[Foydalanuvchi:Abbos Tojiboyev.uz|Abbos Tojiboyev.uz]], alik! Maqola yaratsam boʻladimi demoqchimisiz? Vikipediyaada faqat ensiklopedik ahamiyatga ega shaxslar haqida maqola yaratish mumkin. Qarang: [[VP:BIO]]. [[Foydalanuvchi:Nataeva|<span style="color:red;">N</span><span style="color:blue;">ataeva</span>]] ^{[[Foydalanuvchi munozarasi:Nataeva|munozara]]} 02:11, 2026-yil 2-iyul (UTC) ::iltimos men xaqimda Maqola yaratishda yordam bering [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-41974-55|&#126;2026-41974-55]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-41974-55|talk]]) 09:29, 2026-yil 28-iyul (UTC) == [[User:Abbos Tojiboyev.uz|Abbos Tojiboyev.uz]]dan savol (11:54, 2026-yil 1-iyul) == Salom men oʻzim haqimda bu yerga yozsam boʻladimi --[[Foydalanuvchi:Abbos Tojiboyev.uz|Abbos Tojiboyev.uz]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Abbos Tojiboyev.uz|munozara]]) 11:54, 2026-yil 1-iyul (UTC) == [[User:Kholliyev|Kholliyev]]dan savol (15:37, 2026-yil 25-iyul) == Salom dxx ga hujjat topshirmoqchiman qayerdan elon beriladi --[[Foydalanuvchi:Kholliyev|Kholliyev]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Kholliyev|munozara]]) 15:37, 2026-yil 25-iyul (UTC) == [[User:Abbos Tojiboyev.uz|Abbos Tojiboyev.uz]]dan savol (09:46, 2026-yil 28-iyul) == "Ustoz, menga Vikipediyada maqolalar yozishni oʻrgating, iltimos." --[[Foydalanuvchi:Abbos Tojiboyev.uz|Abbos Tojiboyev.uz]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Abbos Tojiboyev.uz|munozara]]) 09:46, 2026-yil 28-iyul (UTC) == Question from [[User:Guliranoraxmonberdiy|Guliranoraxmonberdiy]] on [[:BitTorrent|BitTorrent]] (10:03, 2026-yil 1-avgust) == Men darknet dan klovn olmoqchiman --[[Foydalanuvchi:Guliranoraxmonberdiy|Guliranoraxmonberdiy]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Guliranoraxmonberdiy|munozara]]) 10:03, 2026-yil 1-avgust (UTC) 7s4t7aarrghwkti755w08174ven8zru 0 198491 6221355 5616489 2026-07-31T14:01:28Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Baden-Vyurtemberg]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221355 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti | yuqorigiuslubi = background-color:#F9F9F9 | yuqorigi = Baden-Vyurtemberg | matn1 = [[Fayl:Flag of Baden-Württemberg.svg|left|118px]][[Fayl:Greater coat of arms of Baden-Württemberg.svg|right|118px]] | matn2 = [[Fayl:Deutschland Lage von Baden-Württemberg.svg|250px]] | sarlavhauslubi = background-color:#cddeff | sarlavha3 = | belgi3 = Mamlakat | matn3 = [[Olmoniya]] | sarlavha4 = | belgi4 = Poytaxti | matn4 = [[Stuttgart]] | sarlavha5 = | belgi5 = Maydoni | matn5 = 35.751,46 km² | sarlavha6 = | belgi6 = Aholisi | matn6 = 10 807 000 | sarlavha7 = | belgi7 = Veb-sayti | matn7 = http://www.baden-wuerttemberg.de/ }} '''Baden-Vyurtemberg''' — (''[[olmon tili|olm.]]'' ''Baden-Württemberg'') [[Olmoniya]] [[Olmoniya yerlari|yerlaridan]] biridir. U Olmoniyaning janubi-sharqida joylashgan boʻlib, maydoni 35.751,46&nbsp;km²ni tashkil etadi. Aholisi 10 807 000 nafar <small>''(31. Mai 2012)''</small><ref>{{Citation |year= |title=Davlat va yerlar statistika vazirligi |url=http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_bw.asp |access-date=2012-11-11 |archivedate=2010-12-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101205224532/http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_bw.asp }}</ref>. Poytahti [[Stuttgart|Stuttgart shahri]]. ==Maʼmuriy boʻlinishi== Baden-Vyurtemberg oʻttiz besh tumanga (Landkreise) va to'qqizta mustaqil shaharga (Stadtkreise) bo'lingan, ikkalasi ham [[Frayburg]], [[Karlsrue]], [[Shtutgart]] va [[Tübingen]]ning to'rtta ma'muriy okrugiga (Regierungsbezirke) birlashtirilgan. [[File:Cities and Districts in Baden-Wuerttemberg.svg|400px]]<br/> Xarita {| |----- | width="34%" valign="top" | # [[Alb-Donau-Kreis]] # [[Biberach (district)|Biberach]] # [[Bodenseekreis]] # [[Böblingen (district)|Böblingen]] # [[Breisgau-Hochschwarzwald]] # [[Calw (district)|Calw]] # [[Konstanz (district)|Konstanz]] ''(Constance)'' # [[Emmendingen (district)|Emmendingen]] # [[Enzkreis]] # [[Esslingen (district)|Esslingen]] # [[Freudenstadt (district)|Freudenstadt]] # [[Göppingen (district)|Göppingen]] # [[Heidenheim (district)|Heidenheim]] # [[Heilbronn (district)|Heilbronn]] # [[Hohenlohe (district)|Hohenlohe]] # [[Karlsruhe (district)|Karlsruhe]] # [[Lörrach (district)|Lörrach]] # [[Ludwigsburg (district)|Ludwigsburg]] | width="33%" valign="top"| <ol start=19> <li> [[Main-Tauber (district)|Main-Tauber]]</li> <li> [[Neckar-Odenwald-Kreis]]</li> <li> [[Ortenaukreis]]</li> <li> [[Ostalbkreis]]</li> <li> [[Rastatt (district)|Rastatt]]</li> <li> [[Ravensburg (district)|Ravensburg]]</li> <li> [[Rems-Murr-Kreis]]</li> <li> [[Reutlingen (district)|Reutlingen]] <li> [[Rhein-Neckar-Kreis]]</li> <li> [[Rottweil (district)|Rottweil]]</li> <li> [[Schwäbisch Hall (district)|Schwäbisch Hall]]</li> <li> [[Schwarzwald-Baar-Kreis]]</li> <li> [[Sigmaringen (district)|Sigmaringen]]</li> <li> [[Tübingen (district)|Tübingen]]</li> <li> [[Tuttlingen (district)|Tuttlingen]] <li> [[Waldshut (district)|Waldshut]]</li> <li> [[Zollernalbkreis]]</li> </ol> |} Shuningdek, Baden-Vyurtembergda biron bir tumanga tegishli boʻlmagan toʻqqizta qoʻshimcha mustaqil shahar mavjud: {| class="sortable wikitable" |- ! rowspan=2|Code || rowspan=2|City <br> (''Stadtkreise'') || rowspan=2|Area<br>(km²) || colspan=3|Population|| rowspan=2|Region <br> (''Regierungs-<br>bezirk'') |- ! 1997 || 2007 ||2017 |- | A || [[Baden-Baden]] ||align="right"|140.18||align="right"|52,672||align="right"|54,853 |align="right"|54,718|| Karlsruhe |- | B || [[Freiburg im Breisgau]] ||align="right"|153.06||align="right"|200,519||align="right"|219,430 |align="right"|229,636|| Freiburg |- | C || [[Heidelberg]] ||align="right"|108.83||align="right"|139,941||align="right"|145,311 |align="right"|160,601|| Karlsruhe |- | D || [[Heilbronn]] ||align="right"|99.88||align="right"|120,987||align="right"|121,627 |align="right"|125,113|| Stuttgart |- | E || [[Karlsruhe]] ||align="right"|173.46||align="right"|276,571||align="right"|288,917 |align="right"|311,919|| Karlsruhe |- | F || [[Mannheim]] ||align="right"|144.96||align="right"|310,475||align="right"|309,795 |align="right"|307,997|| Karlsruhe |- | G || [[Pforzheim]] ||align="right"|98.02||align="right"|118,079||align="right"|119,423 |align="right"|124,289|| Karlsruhe |- | H || [[Stuttgart]] ||align="right"|207.35||align="right"|585,274||align="right"|597,176 |align="right"|632,743|| Stuttgart |- | I || [[Ulm]] ||align="right"|118.69||align="right"|115,628||align="right"|121,434 |align="right"|125,596|| Tübingen |} ===Boshqa davlat organlari=== Baden-Vyurtemberg Bosh Audit boshqarmasi davlat idoralarining davlat mablagʻlaridan toʻgʻri foydalanishni nazorat qilish uchun mustaqil organ sifatida faoliyat yuritadi.<ref>{{veb manbasi|title=Government and organs of state|url=http://www.baden-wuerttemberg.de/en/Government_and_organs_of_state/86233.html|access-date=30 March 2011|publisher=Baden-Württemberg|arxivsana=2006-02-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20060208141706/http://www.baden-wuerttemberg.de/en/Government_and_organs_of_state/86233.html}}</ref> == Galereya == <gallery>[[File:StuttgartSchlossPlatz.JPG|thumb|[[Stuttgart]] center with the [[Schlossplatz (Stuttgart)]]]][[File:Schloss Karlsruhe und Fächerstadt 2.jpg|thumb|[[Karlsruhe]]]] [[File:Heidelberg Altstadt Schloss Luftbild.JPG|thumb|[[Heidelberg]] with the [[Neckar]] river and the vast [[Heidelberg Castle|Heidelberg Schloss]] (upper picture part)]] [[File:20120802-DSC 2665.jpg|thumb|[[Freiburg im Breisgau|Freiburg]] with the [[Freiburg Minster]]]] [[File:Der Friedrichsplatz und der Wasserturm.jpg|thumb|[[Mannheim]]]] [[File:Ulm - Stadtkulisse Ulm mit Donau.jpg|thumb|[[Ulm]] with the famous [[Ulm Minster|Ulm minster]] and the world`s highest church tower]] [[File:Altstadt-tuebingen-1.jpg|thumb|[[Tübingen]]]] [[File:Baden-Baden 10-2015 img05 View from Merkur.jpg|thumb|[[Baden-Baden]]]]</gallery> == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [http://www.baden-wuerttemberg.de/ Baden-Vyurtemberg rasmiy sahifasi] {{Olmoniya yerlari}} [[Turkum:Olmoniya yerlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg| ]] {{germany-geo-stub}} oceqmzvsypr0ubc100we7hujwhk5fbm 0 441604 6221500 6191549 2026-07-31T15:23:27Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221500 wikitext text/x-wiki {{Aktyor bilgiqutisi | Ismi = Ubaydulla Omon | Asl ismi = | tasvir = | eni = | Imzo = | Tugʻilgan paytidagi ismi = Ubaydulla Omonovich Baqoyev | Tavalludi sanasi = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1948|10|31}} | Tavalludi joyi = {{TavalludJoyi|Buxoro}}, [[Buxoro viloyati]], [[OʻzSSR]], [[SSSR]] | Vafoti sanasi = | Vafoti joyi = | Fuqaroligi = {{SSSR}} → {{UZB}} | Kasbi = [[aktyor]], [[rejissyor]] | Faoliyat yillari = 1962—hozirgacha | otasi = | onasi = | turmush_oʻrtogʻi = Matluba Farmonova<br />Nilufar Sherova | bolalari = | qarindoshlari = | Yoʻnalish = | Mukofotlari = {{El-yurt hurmati ordeni}} {{Fidokorona xizmatlari uchun ordeni}}<br />{{Oʻzbekiston xalq artisti}} | imdb_id = | Sayt = }} '''Ubaydulla Omon''' (asl ismi sharifi: ''Ubaydulla Omonovich Baqoyev''; baʼzan ismi ''Ubaydullo'' shaklida ham yoziladi; [[1948-yil]] [[31-oktyabr]], [[Buxoro]], [[Buxoro viloyati]], [[OʻzSSR]], [[SSSR]]) — oʻzbekistonlik taniqli [[aktyor]] va [[rejissyor]]. [[Oʻzbekiston xalq artisti]] (1991). [[El-yurt hurmati ordeni]] sohibi. [[A. N. Ostrovskiy nomidagi Toshkent davlat teatr va rassomlik sanʼati instituti|Toshkent davlat teatr va rassomlik sanʼati instituti]] (1971) va [[Moskva]]dagi [[Butunrossiya davlat kinematografiya instituti]]ni (1996) tugatgan. „Yosh gvardiya“ teatrida (hozir [[Abror Hidoyatov nomidagi oʻzbek davlat drama teatri]]da rejissyor (1969–1972), bosh rejissyor (1980–1981), [[Buxoro teatri]]da bosh rejissyor (1972–1980; 1981–1994), „Foxira“ kinostudiyasida bosh rejissyor (1994–?) sifatida faoliyat yuritgan va koʻplab spektallarni sahnalashtirgan. Hozirda u [[Buxoro viloyati musiqali drama teatri]] rejissyori. Kinoaktyor sifatida oʻzbek va xorij, xususan, tojikistonlik, rossiyalik va amerikalik kinochilarning filmlarida koʻplab obrazlar yaratgan. Har bir janrning sahna chizgilarini mohirona topa bilish, tomoshabinga inson dunyosi, uning ichki kechinmalari, qarashlarini yorqin boʻyoqlarda yetkazish Ubaydulla Omon ijodiga xos. == Tarjimayi holi == Ubaydulla Baqoyev 1948-yil<ref group="sharh">Aksar nufuzli manbalarda 1948-yil. Birgina OʻzMEda 1947-yil deb koʻrsatilgan.</ref><ref name="Taqvim"/> 31-oktyabrda [[Buxoro shahri]]ning<ref name="Taqvim">{{veb manbasi|url=http://taqvim.uz/uz/event/view/3431|website=Taqvim.uz|sarlavha=Oʻzbekiston xalq artisti Ubaydulla Omon tavallud topgan kun|qaralgan sana=27-iyul 2023-yil|deadlink=no|arxivsana=2023-07-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230727170330/http://taqvim.uz/uz/event/view/3431}}</ref><ref name="Uzreport">{{veb manbasi|url=https://www.uzreport.news/culture/ozbekiston-xalq-artisti-ubaydullo-omon-72-yoshga-to-ldi|website=Uzreport.news|sarlavha=Oʻzbekiston xalq artisti Ubaydullo Omon 72 yoshga toʻldi|sana=31-oktyabr 2020-yil|qaralgan sana=27-iyul 2023-yil|deadlink=no}}</ref> Xoʻja Zayniddin mahallasida tavallud topgan<ref name="OʻzME">"{{PAGENAME}}" ''[[Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi|OʻzME]]''. [http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/O'zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20B%20harfi.pdf B-harfi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20191211121059/http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/O%27zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20B%20harfi.pdf |date=2019-12-11 }} Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>. Bolaligidan sanʼatga qiziqqan. Oʻzining aytishicha, 10 yoshida kino va sanʼat olamiga kirib kelgan<ref name="Buxoroisharif">{{veb manbasi|url=https://buxoroisharif.uz/10076/|website=Buxoroisharif.uz|sarlavha=Buxoro viloyat FVB da Ubaydulla Omon va Azim Latipov bilan uchrashuv oʻtkazildi|sana=9-yanvar 2023-yil|qaralgan sana=27-iyul 2023-yil|deadlink=no}}</ref>. Manbalarga koʻra, uning sahnadagi ilk qadamlari 1962-yil Buxorodagi [[Buxoro teatri|Sadriddin Ayniy nomli viloyat teatrida]] ommaviy sahnalarda ijro etgan rollaridan boshlangan<ref name="Taqvim"/>. 1971-yili [[A. N. Ostrovskiy nomidagi Toshkent davlat teatr va rassomlik sanʼati instituti]]ni tamomlagan<ref name="Uzreport"/><ref name="OʻzME"/>. Poytaxtdagi „Yosh gvardiya“ teatrida (hozir [[Abror Hidoyatov nomidagi oʻzbek davlat drama teatri]]<ref name="OʻzME"/>) rejissyor sifatida qator spektakllar sahnalashtirgan. Ular orasida yozuvchi [[Shuhrat]]ning „[[Besh kunlik kuyov]]“ asari 700 marta sahnada koʻrsatilgan. 1972-yili [[Buxoro teatri]]ga qaytib<ref name="Darakchi">{{veb manbasi|url=https://darakchi.uz/oz/29871|website=Darakchi.uz|sarlavha=Ubaydulla Omon kinodagi ilk roli, oilaviy baxt sirlari va kliplardagi ishtiroki haqida (Eksklyuziv)|sana=3-iyul 2017-yil|qaralgan sana=27-iyul 2023-yil|deadlink=no|arxivsana=2023-07-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230727141516/https://darakchi.uz/oz/29871}}</ref> 50 ga yaqin spektakllarni sahnalashtirgan<ref group="sharh">Maʼlumot 2013-yilga tegishli.</ref><ref name="Taqvim" />. Kinodagi birinchi roli 1969-yili rejissyor [[Anatoliy Qobulov]] tomonidan suratga olingan „[[Bahor yomgʻirlari]]“ filmidagi bosh qahramon Samigʻ obrazi boʻlgan. 2023-yilga qadar 80 dan ortiq oʻzbek va xorij kinolarida, xususan, tojikistonlik, rossiyalik va amerikalik kinochilarning filmlarida suratga tushib, qator obrazlar talqin etgan<ref name="Taqvim"/><ref name="Buxoroisharif"/>. U koʻplab oʻzbek filmlarida ota obrazidagi rolarni ijro etgan<ref name="Kun20151021">{{veb manbasi|url=https://kun.uz/uz/news/2015/10/21/ozbek-kinosi-nega-barcha-filmlarda-ota-ona-bir-hil|website=Kun.uz|sarlavha=O‘zbek kinosi: nega barcha filmlarda ota-ona bir xil?|sana=21-oktyabr 2015-yil|qaralgan sana=27-iyul 2023-yil|deadlink=no}}</ref>. 1996-yili [[Moskva]]dagi [[S. A. Gerasimov nomidagi butunrossiya davlat kinematografiya instituti]]ni bitirgach, [[Sankt-Peterburg]]dagi [[G. A. Tovstonogov nomidagi katta dramatik teatr]]i qoshidagi Georgiy Tovstonogov ijodiy laboratoriyasida toʻrt yil tahsil olgan<ref name="Taqvim"/>. Ubaydulla Omon faoliyati davomida [[Oʻzbekiston xalq artisti]] unvoniga sazovor boʻlgan<ref name="Daryo20230819">{{veb manbasi|url=https://daryo.uz/2020/08/19/ubaydulla-omon-umuman-telefon-ishlatmasligi-sababini-malum-qildi-video/|website=Daryo.uz|sarlavha=Ubaydulla Omon umuman telefon ishlatmasligi sababini ma’lum qildi (video)|sana=18-avgust 2020-yil|qaralgan sana=27-iyul 2023-yil|deadlink=no}}</ref> va [[El-yurt hurmati ordeni]] bilan taqdirlangan. Hozirda [[Buxoro viloyati musiqali drama teatri]] rejissyori boʻlib ishlayapti<ref name="Daryo20230323">{{veb manbasi|url=https://daryo.uz/2021/03/23/ozbekiston-xalq-artisti-ubaydulla-omon-73-yoshida-yana-uylandi/|website=Daryo.uz|sarlavha=Oʻzbekiston xalq artisti Ubaydulla Omon 73 yoshida yana uylandi|sana=23-mart 2021-yil|qaralgan sana=27-iyul 2023-yil|deadlink=no}}</ref>. [[Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi]]da Ubaydulla Omonga quyidagicha taʼrif berilgan:<ref name="OʻzME"/> 2026-yil 28-mayda [[Fidokorona xizmatlari uchun ordeni]] bilan taqdirlangan<ref>{{Veb manbasi|url=https://president.uz/oz/lists/view/9258|sarlavha=O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 28-maydagi „Madaniyat, san’at va adabiyot sohalari xodimlaridan bir guruhini mukofotlash to‘g‘risida“gi farmoni|arxivurl=https://web.archive.org/web/20260528145417/https://president.uz/oz/lists/view/9258|arxivsana=2026-05-28|sana=28.05.2026|qaralgan sana=28.05.2026|ish=president.uz}}</ref>. {{Quote|Har bir janrning sahna chizgilarini mohirona topa bilish, tomoshabinga inson dunyosi, uning ichki kechinmalari, qarashlarini yorqin boʻyoqlarda yetkazish Ubaydulla Omon ijodiga xos.<ref name="OʻzME"/>}} == Oilasi == Ubaydulla Omonning birinchi rafiqasi Matluba Farmonova vrach boʻlib ishlagan<ref name="Daryo20230408">{{veb manbasi|url=https://daryo.uz/2021/04/08/73-yoshli-ubaydulla-omon-ozidan-salkam-30-yosh-kichik-ayolga-uylanganiga-farzandlari-qanday-munosabat-bildirgani-haqida-sozlab-berdi-video|website=Daryo.uz|sarlavha=73 yoshli Ubaydulla Omon o‘zidan salkam 30 yosh kichik ayolga uylanganiga farzandlari qanday munosabat bildirgani haqida so‘zlab berdi (video)|sana=8-aprel 2021-yil|qaralgan sana=27-iyul 2023-yil|deadlink=no}}</ref>. Ular 1967-yildan boshlab birgalikda 51 yil turmush kechirgan<ref name="Daryo20230323"/>. Matluba Farmonova 74 yoshida 2018-yil 7-iyun kuni<ref name="Daryo20180607">{{veb manbasi|url=https://daryo.uz/2018/06/07/aktyor-ubaydulla-omonning-rafiqasi-olamdan-otdi/|website=Daryo.uz|sarlavha=Aktyor Ubaydulla Omonning rafiqasi olamdan oʻtdi|sana=7-iyun 2018-yil|qaralgan sana=27-iyul 2023-yil|deadlink=no}}</ref>, [[Ramazon oyi]]ning 10-sanasida vafot etgan<ref name="Daryo20230408"/>. Ubaydull Omon shundan soʻng 73 yoshida 2021-yil 22-martda Nilufar Sherova ismli 44 yoshli qizga uylangan. Taniqli aktyor va rejissyor Nilufar Sherovaning ilk turmushi hisoblanadi. Nilufar Sherova Buxoro shahar Xalq ta’limi bo‘limi ingliz tili metodisti va shahardagi 32-umumiy oʻrta taʼlim maktabi oʻqituvchisi boʻlib ishlaydi<ref name="Daryo20230323"/>. Oʻzbekiston xalq artistining birinchi nikohidan Nargiza va Nigina ismli 2 nafar qizlari bor<ref name="Daryo20230408"/>. == Izohlar == {{manbalar|group="sharh"}} == Manbalar == {{manbalar|2}} {{tashqi havolalar}} {{OʻzME}} {{DEFAULTSORT:Omon, Ubaydulla}} [[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak aktyorlar]] oce3pnu9q6coaf7snlax706f6em1lgv 0 533804 6221466 6217454 2026-07-31T14:59:10Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya]] olib tashlandi; [[Turkum:Muqaddas Rim imperiyasi]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221466 wikitext text/x-wiki {{Adashtirmang|Muqaddas Rim imperiyasi|[[Rim imperiyasi]] va Sharqiy Rim Imperiyasi — [[Vizantiya]]}}{{Yana qarang|Muqaddas Rim Imperatorlari}} {{Tarixiy davlat|nomi=<big>'''Muqaddas Rim Imperiyasi'''</big>|oʻz nomi=[[lotincha:]]'''Sacrum Imperium Romanum'''<br>[[nemischa:]]'''Heiliges Römisches Reich'''|p1=Germaniya qirolligi|p2=Qadimgi Italiya qirolligi|p3=Burgundiya|flag_p1=Königsbanner 14Jh.svg|flag_p2=Lombard cross.svg|flag_p3=Arelat New.png|tashkil_topdi=962-yil 2-fevral|barham_topdi=1806-yil 6-avgust|s1=Avstriya Imperiyasi|flag_s1=Flag of the Habsburg Monarchy.svg|s2=Prussiya qirolligi|flag_s2=Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg|s3=Reyn Konfederatsiyasi|flag_s3= |s4=Saksoniya qirolligi|flag_s4=Flagge Königreich Sachsen (1815-1918).svg|s5=Oldenburg gersogligi|flag_s5=Flag of Oldenburg (Scandinavian Cross).svg|s6=Golshteyn gersogligi|flag_s6=Merchant Ensign of Holstein-Gottorp (Lions dexter).svg|s7=Maklenburg-Shvern gersogligi|flag_s7=Flagge Großherzogtümer Mecklenburg.svg|bayroq=Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg|gerb=Coat of Arms of Leopold II and Francis II, Holy Roman Emperors-Or shield variant.svg|bayroq_izohi='''Imperiya bayrog'i''' (1400–1806-yillar)|gerb_izohi='''Imperiya gerbi''' (1790-1806-yillar)|shiori='''Gott erhalte Frans den Kaiser'''|madhiya={{lang|de|[[Gott erhalte Franz den Kaiser]]}}<br />{{small|"''God Save Emperor Francis''"}}<div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[Fayl:HaydnGottErhalteFranzDenKaiserQuartetVersionPianoReduction.ogg]]</div>|xarita=HRR.gif|oʻlchami=300px|izohi=962-yildan 1806-yilgacha '''Muqaddas Rim imperiyasi'''ning hududi. (Zamonaviy davlatlar misolida)|poytaxti='''[[Axen]]''' 800-1556-yillar<br />'''[[Palermo]]''' (1194-yilda [[Genrix VI]] ning toj kiyishidan [[Shtaufenlar]] sulolasi qulagunga qadar)<br />'''[[Frankfurt]]''' (1562-yildan 1583-yilgacha)<br />'''[[Praga]]''' (1583-yildan 1612-yilgacha)<br />'''[[Vena]]''' (1612-yildan 1806-yilgacha)|tili='''[[Nemis]]'''<br />'''[[Lotin]]'''(oʻrta asrlar))<br />'''Boshqa tillar''' ([[chex]], [[polyak]], [[italyan]], [[golland]], [[fransuz]] va boshqalar)|dini=Rasmiy dinlar: '''[[Katolik]]''' (800-1806-yillar),<br />'''[[Lyuteranlik]]'''(1555-1806-yillar)<br />'''[[Kalvinizm]]''' (1648-1806-yillar)|valyutasi=Bir nechta:<br />'''[[Taler]]'''<br />'''[[Gulden]]'''<br />'''[[Groshen]]'''<br />'''[[Reichsthaler]]'''|maydoni=1 000 000 km (390 000 sq mi)|aholisi=1700-yil-25.000.000<br />1800-yilda-29.000.000|boshqaruv_shakli='''Konfederal saylangan monarxiya'''|sulola='''[[Karolinglar]]'''<br />'''[[Vidoniylar]]'''<br />'''[[Unroshinglar]]'''<br />'''[[Ottoniylar]]'''<br />'''[[Saliylar]]'''<br />'''[[Shtaufenlar]]'''<br />'''[[Lyuksumburglar]]'''<br />'''[[Gabsburglar]]'''<br />'''[[Gabsburg-Lotaringiya]]'''|hukmdor1='''[[Buyuk Karl]]'''|hukmdor1_yili=800-814-yillar|hukmdorlar_unvoni='''Qirol'''|hukmdorlar_unvoni2='''Imperator'''|hukmdor2='''[[Otton I]]'''|hukmdor2_yili=962-973-yillar|hukmdorlar_unvoni3='''Imperator'''|hukmdor3='''[[Maksimilian I]]'''|hukmdor3_yili=1508-1519-yillar|hukmdorlar_unvoni4='''Imperator'''|hukmdor4='''[[Karl V]]'''|hukmdor4_yili=1519-1556-yillar|hukmdorlar_unvoni5='''Imperator'''|hukmdor5='''[[Frans II]]'''|hukmdor5_yili=1792-1806-yillar|qoʻshimcha_koʻrsatkich1='''Tarixiy davr'''|koʻrsatkich_tarkibi1=Oʻrta asrlardan yangi davrgacha|Bosqich1=Franklar qiroli [[Buyuk Karl]] [[Rim imperatori]] tojini kiydi|Sana1=25-dekabr|Yil1=1800-yil|Bosqich2=Sharqiy Franklar qiroli [[Otton I]] Rim imperatori tojini kiydiradi|Sana2=2-fevral|Yil2=962-yil|Bosqich3=Konrad II [[Burgundiya]] qirolligi tojini kiydi|Sana3=2-fevral|Yil3=1033-yil|Bosqich4=[[Augsburg tinchlik shartnomasi]]|Sana4=25-sentabr|Yil4=1555-yil|Bosqich5=[[Vestfaliya tinchlik shartnomasi]]|Sana5=24-oktabr|Yil5=1648-yil|Bosqich6=[[Austerlitz jangi]]|Sana6=2-dekabr|Yil6=1805-yil|Bosqich7=Muqaddas Rim imperatori [[Frans II]] ning taxtdan voz kechishi|Sana7=6-avgust|Yil7=1806-yil|holati=}} '''Muqaddas Rim imperiyasi''' — oʻrta asrlardagi [[imperiya]] (962—1806). German qiroli [[Otton I]] tomonidan Shimoliy va Oʻrta Italiya ([[Rim]] bilan birga) boʻysundirilgach (962 yil), tashkil topgan. „Muqaddas Rim imperiyasi“ tarkibiga: Chexiya, Burgundiya (Arelat), Niderlandiya, [[Shveysariya]] yerlari ham kirgan. Bu imperiya german zodagonlarining manfaatini himoya qilgan va bosqinchilik siyosati olib borgan. „Muqaddas Rim imperiyasi“ 11 —<nowiki>XIII</nowiki> asrlarda Rim papalari bilan investitura huquqini olish, Italiyaga xukmronlik qilish uchun kurashganlar. [[Oʻttiz yillik urush]] (1618—48)dan keyin imperator hokimiyati nomigagina saqlanib qolgan. [[Napoleon I]] ning gʻalabasi tufayli „Muqaddas Rim imperiyasi“ ning bir qismi zabt etilishi va Gʻarbiy Germaniyada bir qancha hududiy oʻzgarishlar qilinishi oxirgi imperator [[Frans II]] ni taxtdan voz kechishga majbur qilgan. Shundan soʻng „Muqaddas Rim imperiyasi“ rasman tugatilgan.<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref> '''Muqaddas''' '''Rim imperiyasi''' (lotincha:''Sacrum Romanum Imperium''; nemischa: ''Heiliges Römisches Reich''<ref>Lauryssens 1999, p. 120.</ref> {{IPA-de|ˌhaɪ̯lɪɡəs ˌʁøːmɪʃəs ˈʁaɪ̯ç|nemischa talaffusi|De-Heiliges Römisches Reich2.ogg}}), Gʻarbiy, Markaziy va Janubiy Yevropadagi davlat boʻlib, ilk oʻrta asrlarda tashkil topib,1806-yilda [[Napoleon urushlari]] natijasida parchalangan<ref name=":0">"Holy Roman Empire". ''Encyclopædia Britannica Online''. Retrieved 15 February 2014.</ref>. 962-yilda Otton I taxtga oʻtirganidan to XII asrgacha imperiya Yevropadagi eng kuchli monarxiya edi<ref>Coy, Jason Philip; Marschke, Benjamin; Sabean, David Warren (1 October 2010). ''The Holy Roman Empire, Reconsidered''. Berghahn Books. p. 2. ISBN <bdi>978-1-84545-992-5</bdi>. Retrieved 6 February 2022.</ref>. Tarixchi Endryu Xolt uni „ehtimol, Oʻrta asrdagi eng qudratli Yevropa davlati“<ref>Holt, Andrew (5 June 2019). ''The World of the Crusades: A Daily Life Encyclopedia [2 volumes]''. ABC-CLIO. p. 360. ISBN <bdi>978-1-4408-5462-0</bdi>. Retrieved 6 February 2022.</ref> deb taʼriflaydi. Markazlashtirilgan boshqaruv 1250-yillarga kelib susuya boshladi<ref>Peters, Edward (1977). ''Europe: the World of the Middle Ages''. Prentice-Hall. p. 418. ISBN <bdi>978-0-13-291898-5</bdi>. Retrieved 6 February 2022.</ref>. Oʻzining eng gullab-yashnagan davrida imperiya tarkibiga: Germaniya, shimoliy va markaziy Italiya, Chexiya, shuningdek, Fransiyaning ayrim hududlari kirgan. 1034-yilgacha Muqaddas Rim imperiyasi rasmiy ravishda uchta qirollikdan: Germaniya, Italiya va Burgundiyadan iborat edi<ref>Eskildsen, Kasper Risbjerg (24 February 2022). ''Modern Historiography in the Making: The German Sense of the Past, 1700-1900''. Bloomsbury Publishing. p. 56. ISBN <bdi>978-1-350-27150-0</bdi>. Retrieved 9 March 2022.</ref>. 1041-yilda Bogemiya Knyazligi imperiya tarkibiga kirdi, u 1198-yilda Bogemiya qirolligiga aylandi (rasmiy ravishda imperiya ichidagi bu maqom unga 1212-yilda [["Sitsiliya oltin buqasi"]] bilan berilgan edi). Sitsiliya qirolligi ham 1197-yildan boshlab, imperiya tarkibiga qoʻshildi<ref>Lotito, Mark A. (16 September 2019). ''The Reformation of Historical Thought''. BRILL. ISBN <bdi>978-90-04-34795-3</bdi>.</ref>. Imperiya 962-yilda Germaniya qiroli Otton I tomonidan tashkil etilgan va qadimgi Rim imperiyasi va [[Charlemagne|Buyuk Karl]] Frank imperiyasining bevosita davomi sifatida koʻrilgan. Imperiya mavjudligining butun tarixi davomida markaziy hokimiyat va imperiya tarkibiga kirgan davlatlar oʻrtasidagi munosabatlarni oʻzgartirish jarayonlari uzluksiz davom etdi. Imperiya oʻzining butun tarixi davomida bir necha yuzlab hududiy-davlat tuzilmalarini birlashtirgan murakkab feodal iyerarxik tuzilishga ega markazlashmagan davlat birlashmasi boʻlib qoldi. Imperiyaning boshida Imperator turar edi<ref name="Bryce 1899, pp. 2-3">Bryce 1899, pp. 2-3.</ref>. Imperator unvoni merosiy emas edi, imperator saylovchilar kollegiyasi tomonidan saylov natijalariga koʻra tayinlangan. Imperatorning hokimiyati hech qachon mutlaq boʻlmagan, uning vakolatlari Germaniyaning yuqori tabaqa zodagonlari va XV asrning oxiridan boshlab imperiyaning asosiy davlatlari manfaatlarini ifodalovchi Reyxstag bilan chegaralangan edi<ref name="Bryce 1899, pp. 2-3"/>. Imperiya oʻzining dastlabki davrida feodal- teokratik davlat xarakteriga ega boʻlib, imperatorlar xristian olamida eng yuqori hokimiyatga daʼvogar edilar. Papa taxtining mustahkamlanishi va Italiyaga egalik qilish uchun koʻp asrlik kurash Germaniyada hududiy knyazlar kuchining bir vaqtning oʻzida oʻsishi imperiyadagi markaziy hokimiyatni sezilarli darajada zaiflashtirdi<ref name="ReferenceA">Whaley, Joachim (2012a). ''Germany and the Holy Roman Empire, Volume I: Maximilian I to the Peace of Westphalia, 1493-1648''. Vol. I. Oxford: OUP. ISBN <bdi>978-0-19-873101-6</bdi>.</ref>. Oʻrta asrlarning oxirlarida imperiya tarkibiga kirgan davlatlar yarim mustaqil yarim mustaqil edilar. Biroq, XV asr oxiri — XVI asr boshlarida amalga oshirilgan "imperator islohoti " markaziy hukumatning taʼsirini kuchaytirishga va imperator va imperiya tarkibidagi davlatlar oʻrtasida kuchlar muvozanatini shakllantirishga imkon berdi<ref>Moraw, Peter (1999) [1977]. „Heiliges Reich“. ''Lexikon des Mittelalters''. Vol. 4. Munich & Zürich: Artemis.</ref>. Ammo Reformatsiya Yevropadagi 30 yillik urushdan soʻng inqirozga uchradi va [[Reyxstag]] imperiyaning asosiy kuchiga aylantirildi. Imperiya Yangi davrda oʻz fuqarolarining mustaqilligini, shuningdek, mulklarning anʼanaviy huquq va imtiyozlarini himoya qilishni taʼminladi. Vestfaliya tinchlik shartnomasidan soʻng imperiyada bir nechta diniy mazhablar shakllandi, Imperiya katoliklar va protestantlar oʻrtasida diniy urushlar kelib chiqarmaslikka harakat qildi. [[Oʻttiz yillik urush]] tugaganidan keyin imperiyada hokimiyatni markazlashtirishga urinishlar kuzatilmadi<ref>Garipzanov, Ildar H. (2008). ''The Symbolic Language of Authority in the Carolingian World (c.751-877)''. Leiden: Brill.</ref>. XVIII asrda imperiya tizimining markaziy hokimiyat taʼsirining pasayishi kuzatildi. Muqaddas Rim imperiyasi 1806-yilgacha mavjud boʻldi, Imperiya [[Napoleon urushlari]] vaqtida tugatildi, oxirgi imperator Frans II taxtdan voz kechdi, Imperiya oʻrnida Reyn konfederatsiyasi tashkil etildi<ref>Wilson, Peter H. (1999). ''The Holy Roman Empire, 1495-1806''. London: MacMillan.</ref>. == Kelib chiqishi == Oʻrta asr Rim imperiyasi bilan bogʻliq boʻlgan ''sakrum'' („muqaddas“ degan maʼnoni anglatadi) atamasi 1157-yildan boshlab Fridrix I tomonidan ishlatika boshlangan. Ungacha bu davlat Rim imperiyasi hududi deb atalgan<ref>Schulze, Hans K. (1998). ''Grundstrukturen der Verfassung im Mittelalter'' [''Basic structures of the constitution in the Middle Ages''] (in German). Vol. Bd. 3 (''Kaiser und Reich''). Stuttgart: Kohlhammer Verlag.</ref>. 1512-yilda Kyoln imperatorlik qonun chiqaruvchi organining farmoni bilan imperiya nomi rasman '''Germaniya xalqlarining muqaddas imperiyasi''' (nemischa: Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation, lotincha: Imperium Romanum Sacrum Nationis Germanicæ) deb oʻzgartirildi. Muqaddas Rim imperiyasi oʻz nomini Rim imperiyasidan olgan va uning vorisi hisoblangan<ref>Wilson, Peter H. (December 2006). „Bolstering the Prestige of the Habsburgs: The End of the Holy Roman Empire in 1806“. ''The International History Review''. '''28''' (4): 709-736. doi:10.1080/07075332.2006.9641109. S2CID 154316830.</ref>. Fransuz maʼrifatparvar adibi [[Voltaire|Volter]] ushbu imperiya haqida kinoya bilan shunday yozadi: „Oʻzini Muqaddas Rim imperiyasi deb ataydigan va oʻzini muqaddas Rim imperiyasi deb atashda davom etayotgan bu davlat na muqaddas, na Rim imperiyasi, na imperiya“<ref>Voltaire (1773) [1756]. „Chapitre lxx“. ''Essais sur les mœurs et l'ésprit des nations''. Vol. 3 (nouvelle ed.). Neuchâtel. p. 338. <q>''Ce corps qui s’appelait, & qui s’appelle encore, le Saint-Empire Romain, nʼétait en aucune manière, ni saint, ni romain, ni empire''</q></ref>. == Tarix == === Ilk oʻrta asrlar === ==== Karolinglar davri ==== {{Turkum mavzusi boʻyicha asosiy maqola|Karolinglar}} V asrda Galliyadagi Rim hokimiyati mavqeyining pasayishi fonida mahalliy german qabilalari bu yerda nazoratni oʻz qoʻliga oldi. V asr oxiri va VI asr boshlarida [[Xlodvig I]] va uning vorislari boshchiligidagi [[merovinglar]] frank qabilalarini birlashtirib, Shimoliy Galliya va oʻrta Reyn daryosi vodiysi mintaqasi ustidan oʻz nazoratini oʻrnatdi<ref>Davies, Norman (1996). ''A History of Europe''. Oxford.</ref>. VIII asrning oʻrtalariga kelib, merovinglar yoʻboshchisiga aylangan Karl Martel boshchiligidagi karolinglar sulolasi amalda bu huddudda oʻz hukmronligini oʻrnatdi. Uning oʻgʻli [[Pipin pakana|Pipin Pakana]] 751-yilda rasman Franklar qiroli boʻldi va Rim papasining roziligini oldi. Karolinglar oilasi papa bilan yaqin ittifoq tuzishdi<ref name="McKitterick, R. 2018">McKitterick, R. (2018). ''The Frankish Kingdoms Under the Carolingians 751-987''. Taylor & Francis. ISBN <bdi>978-1-317-87248-1</bdi>.</ref>. 768-yilda Pipin Pakananing oʻgʻli Karl Franklar qiroli boʻldi va qirollik hududlarini kengaytira boshladi. Oxir-oqibat u oʻz mamlakati hududiga hozirgi Fransiya, [[Germaniya]], Shimoliy Italiya, [[Markaziy Yevropa]] mamlakatlari hududlarini qoʻshib oldi. Endi Franklar qirolligi bevosita Papa yerlari chegaradosh boʻlib qoldi<ref>"France: History, Map, Flag, Capital, & Facts". ''Encyclopædia Britannica Online''.</ref>. 797-yilda Sharqiy Rim imperatori Konstantin VI oʻzini imperator deb eʼlon qilgan onasi Iren tomonidan taxtdan chetlatildi. [[Katolik cherkovi|Katolik]] cherkovi faqat erkak Rim imperatorini xristian olamining boshligʻi deb hisoblaganligi sababli, Papa Lev III yangi Rim imperatori uchun nomzod qidira boshladi<ref>Duffy, Eamon (1997). ''Saints & Sinners: A History of the Popes''. Yale University Press.</ref>. Karlning lombardlarga qarshi Papa mulkini himoya qilishda cherkovga koʻrsatgan yordami uni ideal nomzodga aylantirdi. 800-yilning 25-dekabrda Rim papasi [[Lev III Isavr|Lev III]] Buyuk Karlga imperatorlik tojini kiygazdi va Gʻarbda uch asr davomida birinchi marta imperatorlik unvonini tikladi. Bu papaning tanazzulga yuz tutayotgan Vizantiya imperiyasidan yuz oʻgirib, Karolinglar boshqaruvidagi franklar qirolligining yangi kuchga aylanishining ramzi sifatida koʻrish mumkin. ''Buyuk Karl Renovatio imperii Romanorum'' („Rim imperiyasining yangilanishi“) unvonini qabul qildi<ref name="McKitterick, R. 2018"/>. 814-yilda Buyuk Karl vafot etgandan soʻng, imperatorlik toji uning oʻgʻli [[Lyudovik I Taqvodor]]ga oʻtdi. 840-yilda Lyudovik I vafot etgandan soʻng, hokimiyat uning oʻgʻli Loterga oʻtdi. Bu vaqtda Buyuk Karl hududi bir necha hududlarga boʻlinib ketgan edi. IX asr oxirlarida Gʻarbiy Franklar qirolligi va Sharqiy Frank qirolligi hudularini qirol Karl Kal va Karl Semiz Imperiyani qisqa vaqt ichida birlashtira oldi. 888-yilda Karl Semiz vafotidan keyin Karolinglar imperiyasi parchalanib ketdi va hech qachon qaytib tiklanmadi<ref>Collins, Paul (2014). ''The Birth of the West: Rome, Germany, France, and the Creation of Europe in the Tenth Century''. ISBN <bdi>9781610393683</bdi>.</ref>. ==== Sharqiy Frank qirolligi ==== Taxminan 900-yilda Sharqiy Frank qirolligining gersogliklari (Frankoniya, Bavariy , Shvabiya, [[Saksoniya]] va [[Lotaringiya]]) qayta birlashdi. 911-yilda Karolinglar qiroli [[Lyudovik II]] vafot etganidan soʻng<ref>Witt, Ronald G. (19 March 2012). ''The Two Latin Cultures and the Foundation of Renaissance Humanism in Medieval Italy''. Cambridge University Press. p. 27. ISBN <bdi>978-0-521-76474-2</bdi>. Retrieved 6 February 2022.</ref>, Sharqiy Frank tojini kiyish uchun Gʻarbiy Frank qiroliga murojaat qilinmadi, balki uning oʻrniga Frankoniya gersogi Konradni ''Rex Francorum Orientalium'' qilib sayladi. 919-yilda oʻlimi oldidan Konrad tojni Saksoniyalik Genrix Faulerga (919-936-yillar) topshirdi<ref>Chambers, Mortimer (1974). ''The Western Experience''. Knopf. p. 204. ISBN <bdi>978-0-394-31806-6</bdi>. Retrieved 6 February 2022.</ref>. Genrix 936 yilda vafot etdi, lekin uning avlodlari, Ottoniylar (yoki yudolfing) sulolasi [[Sharqiy Frank qirolligi]]ni (yoki Germaniya qirolligi) taxminan bir asr davomida boshqarishdi. Genrix Faulerning oʻlimidan soʻng, uning oʻgʻli Otton I 936-yilda Axenda qirol etib saylandi<ref name="Barraclough, Geoffrey 1984">Barraclough, Geoffrey (1984). ''The Origins of Modern Germany''. New York: W. W. Norton & Co. Inc. ISBN <bdi>978-0-393-30153-3</bdi>.</ref>. U kichik grafliklar va bir necha gersoglarning bir qator qoʻzgʻolonlarini bostirdi. Shundan soʻng, qirol gersoglarning tayinlanishini nazorat qilishga muvaffaq boʻldi<ref>Barraclough 1984, pp. 101-134.</ref>. U Sharqiy Frank gersogliklarining aksariyat rahbarlarini oʻz qarindoshlari bilan almashtirdi. Shu bilan birga, u oʻz oila aʼzolarining qirollik huquqlarini buzilishiga yoʻl qoʻymaslik uchun eʼtiborli boʻldi. ==== Muqaddas Rim imperiyasining tashkil topishi ==== 951-yilda Otton I Italiyaning beva qirolichasi Adelaydaga yordamga bordi<ref name="Barraclough, Geoffrey 1984"/>, dushmanlarini magʻlub etdi, unga uylandi va Italiya ustidan nazoratni oʻz qoʻliga oldi. 955-yilda Otton I Lechfeld jangida vengerlar ustidan gʻalaba qozondi. 962-yilda Otton I ga Rim papasi Ioann XII imperatorlik tojini kiydirdi. Otton I ning imperator sifatida toj kiyishi nemis qirollarini ''Translatio imperii anʼanasi orqali Buyuk Karl imperiyasining vorisi sifatida belgilandi''<ref name="Chisholm, Hugh 1911">Chisholm, Hugh, ed. (1911). „Silesia“. ''Encyclopædia Britannica''. Vol. 25 (11th ed.). Cambridge University Press.</ref>''.'' Buyuk [[Otton I]] hukmronligi davridan boshlangan sanʼatning gullab-yashnashi Otton [[Uygʻonish davri]] sifatida atalib, uning markazi Germaniya edi, qolaversa, Shimoliy Italiya va Fransiyada ham ushbu jarayon yuzaga keldi<ref name="Chisholm, Hugh 1911"/>. 963-yilda Otton I hozirgi Ioann XIIni taxtdan agʻdardi va yangi Rim papasi sifatida Lev VIII ni papalikka koʻtardi. Ushbu voqea Sharqiy Rim imperiyasi bilan ziddiyatlarni yuzaga keltirdi, ayniqsa Otton I ning oʻgʻli Otton II ''imperator Romanorum'' unvonini qabul qilganidan keyin bu ziddiyat kuchaydi<ref>Herrmann, Joachim (1970). ''Die Slawen in Deutschland'' (in German). Berlin: Akademie-Verlag GmbH.</ref>. Shunga qaramay, Otton II Vizantiya malikasi Teofanuga uylanib sharq bilan nikoh aloqalari orqali yangi munosabatlarni oʻrnatdi<ref>Smail, Daniel Lord; Gibson, Kelly (2009). ''Vengeance in Medieval Europe: A Reader''. p. 156. ISBN <bdi>9781442601260</bdi>.</ref>. 996-yilda Otton III oʻzining amakivachchasi [[Grigoriy taqvimi|Grigoriy]] V ni birinchi nemislardan boʻlgan Rim papasi etib tayinladi. [[Otton III]] 1002-yilda yosh vafot etdi va uning oʻrnini amakivachchasi Genrix II egalladi. [[Genrix (qirollar)|Genrix II]] 1024-yilda vafot etdi va Saliyan sulolasidan boʻlgan Konrad II gersoglar va zodagonlar oʻrtasidagi bahs-munozaralardan keyingina qirol etib saylandi<ref>Arnold, Benjamin (1995). „14 The Western Empire 1125-1197“. In Luscombe, David; Riley-Smith, Jonathan (eds.). ''The New Cambridge Medieval History, Volume 4: C.1024-c.1198, Part 2''. Vol. 4. doi:10.1017/CHOL9780521414111.016. ISBN <bdi>9780521414111</bdi>.</ref>. Muqaddas Rim imperiyasi oxir-oqibat toʻrtta qirollikdan iborat boʻldi. Shohliklar quyidagilar edi: * Germaniya Qirolligi (962-yildan imperiyaning bir qismi); * [[Italiya Qirolligi]] (962-yildan 1801-yilgacha); * Bogemiya Qirolligi (1002-yildan Bogemiya gersogligi (1198-yilda qirollikka aylangan); * [[Burgundiya]] qirolligi (1032-yildan 1378-yilgacha)<ref>Hunyadi, Zsolt; Laszlovszky, József (2001). ''The Crusades and the Military Orders: Expanding the Frontiers of Medieval Latin Christianity''. ISBN <bdi>9789639241428</bdi>.</ref>. === Yuqori oʻrta asrlar === ==== Shtaufenlar sulolasi ==== Saliyan sulolasi 1125-yilda Genrix V ning oʻlimi bilan tugagach, gersoglar uning yaqin qarindoshlarini emas, balki oʻrta darajada kuchli, ammo allaqachon keksaygan Saksoniya gersogi Lotarni tanladilar. U 1137-yilda vafot etganida, gersoglar yana yangi qirol tayinlashdi. Ular Shtaufenlar oilasidan imperator Genrix IV ning nabirasi Konrad III ni qirol etib saylashdi. Shtaufenlarning hokimiyta tepasiga kelishi Velflar bilan bir asrlik janjal keltirib chiqardi. Konrad Velflarni oʻz mulklaridan quvib chiqardi, ammo 1152-yilda vafotidan keyin jiyani Fridrix I „Barbarossa“ uning oʻrnini egalladi va Velflar bilan sulh tuzdi<ref name="Thomas A. 2009 p. 110,128">Brady Jr., Thomas A. (2009). ''German Histories in the Age of Reformations, 1400-1650''. Cambridge University Press. p. 110,128. ISBN <bdi>9781139481151</bdi>. Archived from the original on 21 September 2021. Retrieved 21 September 2021.</ref>. [[Fayl:Francia_814.svg|thumb|340x340px|Franklar qirolligi]] [[Fridrix I Barbarossa]] 1155-yilda imperator taxtiga oʻtirdi. U qisman imperatorning kuchini papadan mustaqil ravishda oqlashga urinib, imperiyaning „Romanligi“ ni taʼkidladi<ref name="Whaley, Joachim 2011 p. 278">Whaley, Joachim (24 November 2011). ''Germany and the Holy Roman Empire: Volume II: The Peace of Westphalia to the Dissolution of the Reich, 1648-1806''. OUP Oxford. p. 278. ISBN <bdi>978-0-19-162822-1</bdi>. Retrieved 5 February 2022.</ref>. Fridrix I ning siyosati birinchi navbatda Italiyaga qaratilgan boʻlib, u shimolning tobora badavlat va erkin shaharlari, ayniqsa Milan bilan toʻqnash keldi. U, shuningdek, Papa [[Aleksandr III]] (1159—1181-yillar) ga qarshi ozchilik tomonidan saylangan nomzodni qoʻllab-quvvatlab, Papalik bilan navbatdagi mojaroga aralashdi<ref>Schwartzwald, Jack L. (20 November 2015). ''The Collapse and Recovery of Europe, AD 476-1648''. McFarland. p. 116. ISBN <bdi>978-1-4766-6230-5</bdi>. Retrieved 5 February 2022.</ref>. Fridrix I 1177-yilda Aleksandr bilan nihoyat sulh tuzishgacha bir qator antipapalarni qoʻllab-quvvatladi. 1190-yilda Fridrix I [[Uchinchi Salib yurishi]]da qatnashib, Kilikiya Armaniston Qirolligida vafot etdi<ref>Hardy, D. (2018). ''Associative Political Culture in the Holy Roman Empire: Upper Germany, 1346-1521''. Oxford Historical Monographs. OUP Oxford. ISBN <bdi>978-0-19-256217-3</bdi>.</ref>. Shtaufenlar davrida nemis knyazlari gʻarbiy slavyanlar yashamaydigan yoki kam yashaydigan erlarni muvaffaqiyatli, tinch yoʻl bilan sharqqa joylashtirishga yordam berishdi. Imperiyaning gʻarbiy qismidan nemis tilida soʻzlashuvchi dehqonlar, savdogarlar va hunarmandlar, ham nasroniylar, ham yahudiylar bu hududlarga koʻchib kelishgan<ref>Brady, Thomas A. Jr (2009). ''German Histories in the Age of Reformations, 1400-1650''. Cambridge University Press. pp. 104-106, 116. ISBN <bdi>978-1-139-48115-1</bdi>. Retrieved 5 February 2022.</ref>. Bu yerlarning asta-sekin nemislashuvi murakkab hodisa boʻlib, uni XIX asr millatchiligining noxolis atamalarida talqin qilmaslik kerak. Sharqqa joylashish imperiyaning taʼsirini Pomeraniya va Sileziyani oʻz ichiga olgan holda kengaytirdi, shuningdek, mahalliy slavyan hukmdorlari bilan nikohlar orqali munosabtlarni normallashtirdi<ref>Tracy, James D. (29 July 2016). ''Balkan Wars: Habsburg Croatia, Ottoman Bosnia, and Venetian Dalmatia, 1499-1617''. Rowman & Littlefield. p. 163. ISBN <bdi>978-1-4422-1360-9</bdi>. Retrieved 17 January 2022.</ref>. Fridrix I Barbarossaning oʻgʻli va vorisi Genrix VI davrida Shtaufenlar sulolasi oʻzining eng choʻqqisiga chiqdi. Genrix VI Sitsiliyaning Norman qirolligini oʻz hududlariga qoʻshib oldi, ingliz qiroli Richard Sheryuraknini asirlikda ushlab turdi<ref>Ágoston, Gábor (22 June 2021). ''The Last Muslim Conquest: The Ottoman Empire and Its Wars in Europe''. Princeton University Press. p. 312. ISBN <bdi>978-0-691-20538-0</bdi>. Retrieved 17 January 2022.</ref>. [[Fridrix I Barbarossa|Fridrix Barbarossa]] vafotidan soʻng kenja oʻgʻli Shvabiyalik Filipp va toj uchun kurashgan Genrix Arslonning Brunsviklik oʻgʻli Otton ikki tomonlama saylandi. 1208-yilda Filipp janjalda oʻldirilganidan soʻng, Otton yakka hukmdorga aylandi<ref name="ReferenceA"/>. Imperiya va Sitsiliyaning birlashishi tahdididan qoʻrqqan Papa Innokentiy III Germaniyaga yurish qilgan va Ottonni magʻlub etgan Fridrix II ni qoʻllab-quvvatladi. Gʻalabasidan soʻng, Fridrix ikki hududni alohida saqlash haqidagi vaʼdasiga amal qilmadi. Garchi u Germaniyaga yurishdan oldin oʻgʻli Genrixni Sitsiliya qiroli etib tayinlagan boʻlsa ham, u hali ham haqiqiy siyosiy hokimiyatni oʻzi uchun saqlab qolgandi<ref>Pavlac, Brian A.; Lott, Elizabeth S. (2019). ''The Holy Roman Empire: A Historical Encyclopedia [2 volumes]''. ABC-CLIO. p. 143. ISBN <bdi>9781440848568</bdi>. Archived from the original on 21 September 2021. Retrieved 21 September 2021.</ref>. Bu jarayon [[Fridrix II]] 1220-yilda imperator taxtiga oʻtirgandan keyin ham davom etdi. Fridrix II ning kuchini oshishidan qoʻrqib, [[Rim papasi]] uni quvgʻin qildi. Yana bir munozarali nuqta Fridrix vaʼda qilgan, lekin qayta-qayta keyinga qoldirgan Salib yurishi edi. Keyinchalik, quvgʻin qilingan boʻlsa-da, Fridrix 1228-yilda Oltinchi Salib yurishiga rahbarlik qildi, bu jarayon Quddus Qirolligini vaqtincha tiklash bilan yakunlandi<ref name="Thomas A. 2009 p. 110,128"/>. Uning imperatorlik daʼvolariga qaramay, Fridrixning hukmronligi imperiyada markaziy boshqaruvning parchalanishining asosiy burilish nuqtasi boʻldi. Sitsiliyada zamonaviy, markazlashgan davlatni barpo etishga eʼtibor qaratgan boʻlsa-da<ref name="Lee, Daniel 2016 p. 243">Lee, Daniel (19 February 2016). ''Popular Sovereignty in Early Modern Constitutional Thought''. Oxford University Press. p. 243. ISBN <bdi>978-0-19-106244-5</bdi>. Retrieved 20 November 2021.</ref>, u asosan Germaniyada boʻlmagan va Germaniyaning dunyoviy va cherkov knyazlariga keng koʻlamli imtiyozlar: 1220-yilda yepiskoplar tayinlash, tariflar oʻrnatish, tanga zarb qilishlarni bergan<ref>Thornhill, Chris (24 January 2007). ''German Political Philosophy: The Metaphysics of Law''. Routledge. p. 12. ISBN <bdi>978-1-134-38280-4</bdi>. Retrieved 20 November 2021.</ref>. [[Fayl:Holy_Roman_Empire_11th_century_map-en.svg|thumb|339x339px|Muqaddas Rim Imperiyasi XI asr]] ==== Bogemiya Qirolligi ==== Bogemiya Qirolligi oʻrta asrlarda muhim mintaqaviy kuchga ega davlat edi. 1212-yilda qirol Ottokar I (1198-yilda „qirol“ unvonini olgan) imperator Fridrix II dan Sitsiliya Oltin buqasini<ref>Haivry, Ofir (29 June 2017). ''John Selden and the Western Political Tradition''. Cambridge University Press. p. 118. ISBN <bdi>978-1-107-01134-2</bdi>. Retrieved 20 November 2021.</ref> (rasmiy farmon) olib, Ottokar va uning avlodlari uchun qirollik unvonini qabul qilib oldi va [[Bogemiya]] gersogligi qirollikka aylandi. Bogemiya qirollari Muqaddas Rim imperiyasi oldidagi imperator kengashlarida ishtirok etishdan tashqari barcha majburiyatlardan ozod qilindi. Karl IV Pragani Muqaddas Rim imperatorining qarorgohi qilib tanladi<ref>Zoller, Élisabeth (2008). ''Introduction to Public Law: A Comparative Study''. BRILL. p. 64. ISBN <bdi>978-90-04-16147-4</bdi>. Retrieved 20 November 2021.</ref>. ==== Interregnum ==== {{Turkum mavzusi boʻyicha asosiy maqola|Interregnum}} 1250-yilda Fridrix II vafotidan keyin Germaniya qirolligi uning oʻgʻli Konrad IV va anti-qirol Gollandiyalik Vilgelm oʻrtasida boʻlingan. Konradning oʻlimidan keyin Interregnum sodir boʻldi, bu davrda hech bir qirol umumeʼtirofga erisha olmadi, bu esa knyazlarga oʻz mulklarini mustahkamlashga va hukmdor sifatida yanada mustaqil boʻlishga imkon berdi. 1257-yildan keyin toj uchun Guelf xonadoni tomonidan qoʻllab-quvvatlangan Kornuollik Richard va Shtaufenlar xonadonida tomonidan qoʻllab-quvvatlangan, lekin hech qachon nemis zaminiga qadam bosmagan Kastiliyalik [[Alfonso X]] oʻrtasida taxt uchun kurash boshlandi<ref name="Burdick, William Livesey 2004 pp. 19, 20">Burdick, William Livesey (2004). ''The Principles of Roman Law and Their Relation to Modern Law''. The Lawbook Exchange, Ltd. pp. 19, 20. ISBN <bdi>978-1-58477-253-8</bdi>. Retrieved 19 November 2021.</ref>. 1273-yilda Richard vafotidan keyin Germaniyada qirol etib Rudolf I saylandi. U Gabsburglar orasida birinchi boʻlib qirollik unvoniga ega boʻlgan, ammo u hech qachon imperator tojini kiymagan. 1291-yilda Rudolfning oʻlimidan soʻng, Adolf va Albert qirol boʻlishdi ular ham hech qachon imperator tojini kiymagan<ref name="Hodnet, Andrew Arthur 2018 p. 81">Hodnet, Andrew Arthur (2018). ''The Othering of the Landsknechte''. North Carolina State University. p. 81.</ref>. Albert 1308-yilda oʻldirildi. Darhol Fransiya qiroli [[Filipp IV]] oʻzining akasi Karl Valuani Muqaddas Rim imperiyasining navbatdagi qiroli etib saylanishi uchun harakat qila boshladi. Filipp IV Fransiya papasi Klement V (1309-yilda Avinonda tashkil etilgan) qoʻllab-quvvatladi va uning imperiyani fransuz qirollik uyi taʼsiriga olib chiqish istiqbollarini olqishladi. U nemis saylovchilariga pora berish umidida fransuz pullarini hisobsizlik bilan tarqatdi. Koʻpchilik taxtda fransuz Karl Valuani koʻrishni xohlamasdi, Karlga asosiy raqib Palatin grafi Rudolf edi<ref name="Hodnet, Andrew Arthur 2018 p. 81"/>. Oʻnlab yillar davomida imperatorsiz yashab kelgan saylovchilar, yirik hududiy magnatlar Karl Valuadan ham, Rudolfdan ham norozi edilar. Buning oʻrniga Lyuksemburg grafi Genrixni 1308-yil 27-noyabrda Frankfurtda olti ovoz bilan Genrix VII etib saylashdi. Shu tariqa Genrix VII 1309-yil 6-yanvarda [[Axen]]da qirol, 1312-yil 29-iyunda Rimda Rim papasi Klement V tomonidan imperatorlik tojini qabul qildi va bu interregnumni tugatdi<ref>Wilson, Peter H. (2016). ''Heart of Europe: A History of the Holy Roman Empire''. Belknap Press. ISBN <bdi>978-0674058095</bdi>.</ref>. ==== Siyosiy tizimdagi oʻzgarishlar ==== XIII asrda yer boshqaruvidagi umumiy tuzilmaviy oʻzgarishlar siyosiy hokimiyatning aristokratik feodalizm hisobiga oʻsib borayotgan burjuaziya tomon siljishiga olib keldi. Shaharlarning yuksalishi va yangi shaharliklar tabaqasining vujudga kelishi feodalizmning ijtimoiy, huquqiy va iqtisodiy tartibini tugatdi. Shaxsiy majburiyatlar oʻrniga pul qishloq xoʻjaligida iqtisodiy qiymatni ifodalovchi umumiy vositaga aylandi<ref>Tennant, Elaine C.; Johnson, Carroll B. (1985). ''The Habsburg Chancery Language in Perspective, Volume 114''. University of California Press. pp. 1, 3, 9. ISBN <bdi>9780520096943</bdi>. Archived from the original on 27 September 2021. Retrieved 21 September 2021.</ref>. Dehqonlardan borgan sari oʻz egalariga soliq toʻlash talab qilina boshlandi. XII asrda [[Ganza ittifoqi]] oʻzini imperiyaning hamda butun shimoliy va markaziy Yevropadagi shahar va shaharlar savdogarlarining tijorat va mudofaa ittifoqi sifatida tashkil topdi<ref>Wiesinger, Peter. „Die Entwicklung der deutschen Schriftsprache vom 16. bis 18. Jahrhundert unter dem Einfluss der Konfessionen“. ''Zeitschrift der Germanisten Rumäniens (ZGR)'' (17-18 / 2000 (9th year)): 155-162. doi:10.1515/jbgsg-2018-0014. S2CID 186566355. Retrieved 8 November 2021.</ref>. U [[Boltiq dengizi]], Shimoliy dengizda dengiz savdosida ustunlik qildi. Ittifoqdagi shaharlarning har biri oʻz suverenitetining huquqiy tizimini saqlab qoldi, Ittifoq tarkibidagi Imperiya erkin shaharlari faqat cheklangan darajadagi siyosiy avtonomiyaga ega edi. XIV asrning oxiriga kelib, ittifoq agar kerak boʻlsa, oʻz manfaatlarini harbiy vositalar bilan taʼminladi. Xususan, 1361-yildan 1370-yilgacha [[Daniya qirolligi|Daniya Qirolligi]] bilan urush olib borildi. Ittifoq 1450-yildan keyin oʻz mavqeyini yoʻqotdi<ref name="Metzig, Gregor 2016 pp. 98, 99">Metzig, Gregor (21 November 2016). ''Kommunikation und Konfrontation: Diplomatie und Gesandtschaftswesen Kaiser Maximilians I. (1486-1519)'' (in German). Walter de Gruyter GmbH & Co KG. pp. 98, 99. ISBN <bdi>978-3-11-045673-8</bdi>. Retrieved 29 January 2022.</ref>. [[Fayl:Golden_Bull_of_1356.png|thumb|298x298px|1356-yilgi Oltin Buqa imzolanganda Muqaddas Rim imperiyasi]] === Soʻngi oʻrta asrlar === ==== Hududiy oʻzgarishlar ==== Impratorni saylashdagi qiyinchiliklar, oxir-oqibat, knyaz saylovchilarning alohida birlashmasini (''Kurfürsten'') paydo boʻlishiga olib keldi, uning tarkibi va tartibi 1356-yilda Karl IV (1355-1378-yillarda hukmronlik qilgan) tomonidan chiqarilgan „Oltin buqa“ da bayon etilgan<ref name="Metzig, Gregor 2016 pp. 98, 99"/>. 1346-yildan 1806-yilgacha amalda boʻlgan. [[Oltin Buqa]] Muqaddas Rim imperatorini saylash tizimini ham belgilab berdi. Endi imperator barcha yetti saylovchining roziligi bilan emas, balki koʻpchilik tomonidan saylanishi kerak edi. Saylovchilar uchun unvon meros boʻlib qoldi va ularga tanga zarb qilish huquqi berildi. Shuningdek, ularning oʻgʻillariga imperator tillarini — nemis, lotin, italyan va chex tillarini oʻrganish tavsiya etilgan. Karl IV ning qarori munozaralarga sabab boʻldi: bir tomondan, u Shtaufenlar davri tugaganidan soʻng fuqarolik toʻqnashuvlari avj olgan imperiya yerlarida tinchlikni tiklashga yordam berdi; boshqa tomondan, markaziy hokimiyat kuchsizlanib qoldi<ref>Scott, Hamish M. (2015). ''The Oxford Handbook of Early Modern European History, 1350-1750''. Oxford University Press. p. 173. ISBN <bdi>978-0-19-959725-3</bdi>. Retrieved 12 December 2021.</ref>. Tomas Bredining fikricha, Karl IV ning maqsadi qirollik saylovlarini tugatish edi. Shu bilan birga, u Bogemiya (Chexiya)ni Lyuksemburglarning imperiyaning asosiy yerlari va ularning sulolaviy asosi deb eʼlon qildi. Uning Bogemiyadagi hukmronligi koʻpincha mamlakatning oltin davri hisoblanadi<ref name="Whaley, Joachim 2011 p. 278"/>. Shtaufenlardan keyingi qirollarning oʻz hokimiyatini saqlab qolishga urinishlari hokimiyatning oʻzgarishi bilan ham namoyon boʻldi. Oldin imperiyaning moliyasi imperiyaning ''Reyxsgut'' deb atalgan va u imperatorga tegishli boʻlgan. XIII asrdan keyin ''Reyxsgutning'' ahamiyati yoʻqoldi, garchi uning baʼzi qismlari 1806-yilda imperiya tugaguniga qadar saqlanib qolgan boʻlsa-da, ''Reyxsgut'' tobora koʻproq mahalliy gersoglarga boʻysungan<ref>"H-German Roundtable on Smith, Germany: A Nation in Its Time Before, During, and After Nationalism, 1500-2000 | H-German | H-Net". ''networks.h-net.org''. Retrieved 5 February 2022.</ref>. 1312-yilda Lyuksemburg sulolasidan<ref name="Thomas A. 2009 p. 110,128"/> Genrix VII Fridrix II dan keyingi birinchi marta Muqaddas Rim imperatori sifatida toj kiygan. Undan keyin barcha qirollar va imperatorlar oʻz oilasi (''Hausmaxt'') yerlariga tayanganlar: Vittelsbaxlik Lyudovik IV (qirol 1314-yilda, imperator 1328—47-yillarda) Bavariyadagi yerlariga tayangan boʻlsa, Genrix VII ning nabirasi Lyuksemburglik Karl IV Bogemiyadagi oʻz yerlaridan kuch oldi<ref name="Forster, Marc R 2022">Forster, Marc R. „Forster on Brady Jr., 'German Histories in the Age of Reformations, 1400-1650' | H-German | H-Net“. ''Networks.h-net.org''. Retrieved 5 February 2022.</ref>. ==== Protestant islohoti va Renessans ==== 1516-yilda boʻlajak Muqaddas Rim imperatori Karl V ning bobosi Aragonlik Ferdinand II vafot etdi. Karl oʻz hukmronligini onasi Joanna Kastiliya bilan birgalikda [[Kastiliya]] va Aragonda boshlagan. ''1519-yilda Ispaniyada Karlos I'' sifatida hukmronlik qilgan ''Karl V'' sifatida imperator unvonini oldi<ref>Curtis, Benjamin (2013). ''The Habsburgs: The History of a Dynasty''. Bloomsbury. p. 36.</ref>. Karlning Muqaddas Rim Imperiyasida hukmronligi boshlanishidan oldin, 1517-yilda [[Martin Luther|Martin Lyuter]] keyinchalik Reformatsiya boshladi. Keyin imperiya diniy yoʻnalishlar boʻyicha boʻlindi, shimol, sharq va koʻplab yirik shaharlar — [[Strasburg]], Frankfurt va Nyurnberg protestant boʻldi, janubiy va gʻarbiy hududlar esa katolik edi<ref>Thackeray, Frank W.; Findling, John E. (31 May 2012). ''Events That Formed the Modern World: From the European Renaissance through the War on Terror [5 volumes]: From the European Renaissance through the War on Terror''. ABC-CLIO. p. 133. ISBN <bdi>978-1-59884-902-8</bdi>. Retrieved 6 February 2022.</ref>. Karl hukmronligining boshida yana bir ''Reyxs polki'' qayta tashkil etildi (1522-yil), Garchi Karl uning yoʻqligida bunga toqat qilishini va uning raisi uning vakili boʻlishi kerakligini eʼlon qildi. Karl V 1521-yildan 1530-yilgacha Germaniyada boʻlmagan. 1500-yillarning boshlarida tashkil etilganiga oʻxshab, ''Reyxs polki'' knyazlar oʻrtasidagi beqaror ishtirok va kelishmovchiliklar tufayli imperatordan mustaqil federal hokimiyatni yarata olmadi<ref>Holleger, Manfred (2012). „Personality and reign The biography of Emperor Maximilian I“. In Michel, Eva; Sternat, Maria Luise (eds.). ''Emperor Maximilian I and the Age of Durer'' (PDF). Prestel; Albertina. pp. 32-33. ISBN <bdi>9783791351728</bdi>. Retrieved 2 December 2021.</ref>. Karl V 1547-yilda Shmalkaldlar urushida protestant knyazlarini magʻlub etdi, ammo protestant mulklari harbiy magʻlubiyatga qaramay, siyosiy jihatdan omon qolishga muvaffaq boʻldi. 1555-yil [[Augsburg]] tinchlik shartnomasida, Karl V akasi Ferdinand orqali hukmdorlarning katoliklik yoki lyuteranizmni tanlash huquqini rasman tan oldi (svinglyanlar, kalvinistlar va radikallar kiritilmagan). 1555-yilda Pavel IV papa etib saylandi va Fransiya tarafini yoqlab chiqdi, shundan keyin Karl V nihoyat jahon xristian imperiyasidan umidini uzdi<ref name="Wilson, Peter H. 2004">Wilson, Peter H. (2004). ''From Reich To Revolution: German History, 1558-1806''.</ref>. [[Fayl:Innsbruck_-_painting_of_Albrecht_Dürer.jpg|thumb|331x331px|''Innsbruk'' , Maksimilian davridagi eng muhim siyosiy markaz]] ==== Borokko davri ==== Germaniya oltmish yil davomida nisbatan tinchlikka ega boʻldi. Sharqiy jabhada turklar tahdid sifatida kuchayishda davom etgan boʻlsa-da garchi urush protestant knyazlari bilan yanada murosaga kelishni anglatadi va shuning uchun imperator bundan qochishga harakat qildi. Gʻarbda Reynlandiya tobora koʻproq Fransiya taʼsiriga tushdi. Gollandiyaning Ispaniyaga qarshi qoʻzgʻoloni boshlanganidan soʻng, imperiya betaraf boʻlib, 1581-yilda [[Niderlandiya]]ga imperiyani tark etishga ''ruxsat berdi. uning taʼsiri'' Kyoln urushi boʻlib, Reynning yuqori qismining katta hududimi vayron qilgan. Imperator Ferdinand III 1653-yilda Gollandiyaning betarafligini rasman qabul qildi, bu qaror 1728-yilda Reyxstag tomonidan tasdiqlangan<ref>Holborn, Hajo (21 December 1982). ''A History of Modern Germany: The Reformation''. Princeton University Press. p. 48. ISBN <bdi>978-0-691-00795-3</bdi>. Retrieved 5 February 2022.</ref>. 1564-yilda Ferdinand vafot etgach, uning oʻgʻli Maksimilian II imperator boʻldi va otasi singari protestantizm mavjudligini va u bilan vaqti-vaqti bilan murosa qilish zarurligini tan oldi. Maksimilian 1576-yilda uning oʻrniga Rudolf II keldi, u klassik yunon falsafasini nasroniylikdan afzal koʻrdi va Bogemiyada yashadi. Katolik cherkovi Avstriya va Vengriyada nazoratni zoʻrlik bilan qayta tiklaganida, u bunga aralashmadi, bundan protestant knyazlari norozi boʻlishdi<ref>Whaley 2012a, p. 334.</ref>. 1612-yilda Rudolf vafot etganida imperiya hokimiyatida keskinlik yuzaga keldi. Bogemiyaliklar imperatorga qarshi isyon koʻtarishi oqibatida, imperiyani vayron qilgan Oʻttiz yillik urush (1618-48-yillar) boʻlib oʻtdi. Chet el davlatlari, shu jumladan Fransiya va [[Shvetsiya]] mojaroga aralashib, imperator kuchiga qarshi kurashayotganlarni qoʻllab-quvvatladilar, shu bilan birga oʻzlari ham katta hududlarni egallab oldilar<ref />. Oʻttiz yillik urushni tugatgan 1648-yildagi Vestfaliya tinchlik shartnomasi kalvinizmga ruxsat berdi, ammo anabaptistlar, arminianlar va boshqa protestant jamoalari hali ham hech qanday imtiyoz berilmadi va imperiyaning oxirigacha taʼqib qilindi. Gabsburg imperatorlari Avstriya va boshqa joylarda oʻz mulklarini birlashtirishga eʼtibor qaratdilar<ref>Isom-Verhaaren, Christine (30 May 2011). ''Allies with the Infidel: The Ottoman and French Alliance in the Sixteenth Century''. Bloomsbury Publishing. p. 58. ISBN <bdi>978-0-85773-227-9</bdi>. Retrieved 6 February 2022.</ref>. Vena jangida (1683) [[Polsha]] qiroli Ioann III boshchiligidagi Muqaddas Rim imperiyasining armiyasi turk qoʻshinini qaqshatqich magʻlub etib, Usmonlilarning gʻarbiy yurishini toʻxtatdi va Yevropada Usmonli imperiyasining parchalanishiga olib keldi. Armiya Polsha-Litva Hamdoʻstligining uchdan birini va Muqaddas Rim Imperiyasining uchdan ikki qismini tashkil etgan<ref name=":0" />. === Yangi davr === ==== Prussiya va Avstriya raqobati ==== {{Turkum mavzusi boʻyicha asosiy maqola|Prussiya va Avstriya raqobati}} XVIII asr davomida Gabsburglar turli Yevropa toʻqnashuvlarida qatnashdilar, masalan, [[Ispaniya vorisligi urushi]] (1701-1714-yillar), Polsha vorisligi urushi (1733-1735-yillar) va Avstriya vorisligi urushi (1740-1740-yillar). Avstriya va Prussiya oʻrtasidagi nemis dualizmi 1740-yildan keyin imperiya tarixida hukmronlik qildi<ref>Gumpelzhaimer, H. S.G. (1796). ''Reichs Matrikel aller Kreise: nebst Usual-Matrikeln des Kaiserlichen und ReichsKammergerichts, mit beygefügten Veränderungen'' (in German). Ulm.</ref>. ==== Imperiyaning qulashi ==== 1792-yildan boshlab inqilobiy Fransiya imperiyaning turli qismlari bilan urush olib bordi. Imperiya 1806-yil 6-avgustda, oxirgi Muqaddas Rim imperatori Frans II (1804-yildan Avstriya imperatori) Austerlitzda Napoleon boshchiligida fransuzlar tomonidan magʻlubiyatga uchraganidan soʻng Pressburg shartnomasiga koʻra taxtdan voz kechdi. Napoleon imperiyaning katta qismini Reyn Konfederatsiyasiga aylantirdi. Fransning Gabsburg-Lotaringiya uyi imperiyaning qulashidan omon qoldi va Birinchi jahon urushidan keyin 1918-yilda Gabsburglar imperiyasi yakuniy tarqatib yuborilgunga qadar Avstriya imperatorlari va Vengriya qirollari sifatida hukmronlik qilishda davom etdi<ref>Whaley 2012b, p. 188.</ref>. [[Fayl:Weltliche_Schatzkammer_Wien_(189)2.JPG|thumb|334x334px|Muqaddas Rim imperiyasining toji]] 1815-yilda Napoleon urushlari tugaganidan soʻng Reyn [[Napoleon]] Konfederatsiyasi oʻrniga yangi ittifoq — Germaniya Konfederatsiyasi paydo boʻldi.(''qarang:'' [[Germaniya Konfederatsiyasi]]) Bu Prussiya 1871-yilda Avstriya va Shveytsariyadan tashqari nemis tilida soʻzlashuvchi hududlarni Prussiya rahbarligida birlashtirgan Germaniya imperiyasining tuzguniga qadar davom etdi. Muqaddas Rim Imperiyasining hozirgi kungacha monarxiya maqomini saqlab qolgan yagona knyazlik davlatlari [[Lyuksemburg]] Buyuk Gertsogligi va Lixtenshteyn Knyazligidir. Germaniyada davlat sifatida mavjud boʻlgan yagona erkin imperator shaharlari Gamburg va Bremendir. Muqaddas Rim imperiyasining boshqa barcha tarixiy aʼzo davlatlari yo tarqatib yuborilgan yoki respublika boshqaruv tizimlarini qabul qilgan<ref>Smith 1920, p. 19.</ref>. == Imperiyaning mulklari == Imperiya tarkibidagi hududlar soni juda koʻp boʻlib, Vestfaliya tinchligi davrida ularning soni 300 ga yaqin edi. Imperiyaning eng qudratli lordlari avstriyalik gabsburglar boʻlib, ular XVII asrning birinchi yarmida imperiya tarkibidagi 240 000&nbsp;km <sup>2</sup> (93 000 sq mi) yerni, asosan, hozirgi [[Avstriya]] va Chexiyani boshqargan. Shu bilan birga, Saksoniya, [[Bavariya]] va [[Brandenburg]] elektorlari tomonidan boshqariladigan yerlar (Prussiya qoʻlga kiritgunga qadar) hammasi 40 000&nbsp;km <sup>2</sup> (15 000 sq mi) ga yaqin edi; Brunsvik -Lüneburg gertsogi (keyinchalik Gannover elektorati) bir xil oʻlchamdagi hududga ega edi. Bular nemis qirolliklarining eng kattasi edi. Pfalz elektorati 20 000&nbsp;km <sup>2</sup> (7 700 sq milya) da sezilarli darajada kamroq edi va Mayns, Kyoln va Trierdagi cherkov elektoratlari ancha kichikroq boʻlib, taxminan 7 000&nbsp;km <sup>2</sup> (2,700 kv milya). Ulardan sal kattaroq, taxminan 7 000-10 000&nbsp;km <sup>2</sup> (2 700- 3 900 sq mi) Vyurtemberg gersogligi, Gessen-Kassel landgraviati va Meklenburg-Shverin gersogligi edi. Ular oʻlchamlari boʻyicha Salzburg va Myunster knyaz-episkoplari tomonidan taxminan bir xil edi. Boshqa nemis hududlarining aksariyati, shu jumladan, boshqa knyaz-episkopliklari, 5000&nbsp;km <sup>2</sup> (1900 sq mi) dan kam edi, eng kichigi imperator ritsarlari hududi edi; taxminan 1790-yillarda Ritsarlar 350 ta oiladan iborat boʻlib, jami bor-yoʻgʻi 5000&nbsp;km <sup>2</sup> maydonni boshqargan. Imperiya [[Italiya]] koʻproq markazlashgan edi, uning koʻp qismi Savoy (Savoy, Pyemont, Nitsa, Aosta), [[Toskana Buyuk Gertsogligi|Toskana Buyuk Gersogligi]] (Toskana, Bar Lucca), Genuya Respublikasi (Liguriya, Koriska), Modena-Rejio va Parma-Piatsensa (Emiliya) gersogliklari oʻrtasida boʻlingan. Ispaniyaning Milan gersogligi (Lombardiyaning katta qismi), har birida yarim milliondan bir yarim milliongacha aholi bor edi<ref>Smith, Preserved (1920). ''The Social Background of the Reformation''. Collier.</ref>. '''Oʻttiz yillik urushdan keyin Imperiyaning hududiy ulushlari'''<ref name="Wilson, Peter H. 2004"/> {| class="wikitable" !Boshqaruvchilar !1648-yil !1714-yil !1748-yil !1792-yil |- |Austriya Gabsburglari |225,390&nbsp;km<sup>2</sup> (32.8 %) |251,185&nbsp;km<sup>2</sup> (36.5 %) |213,785&nbsp;km<sup>2</sup> (31.1 %) |215,875&nbsp;km<sup>2</sup> (31.4 %) |- |Brandenburg Gogenzollernlari |70,469&nbsp;km<sup>2</sup> (10.2 %) |77,702&nbsp;km<sup>2</sup> (11.3 %) |124,122&nbsp;km<sup>2</sup> (18.1 %) |131,822&nbsp;km<sup>2</sup> (19.2 %) |- |Boshqa elektoratlar |89,333&nbsp;km<sup>2</sup> (13.1 %) |122,823&nbsp;km<sup>2</sup> (17.9 %) |123,153&nbsp;km<sup>2</sup> (17.9 %) |121,988&nbsp;km<sup>2</sup> (17.7 %) |- |Boshqa yerlar |302,146&nbsp;km<sup>2</sup> (44.0 %) |235,628&nbsp;km<sup>2</sup> (34.3 %) |226,278&nbsp;km<sup>2</sup> (32.9 %) |217,653&nbsp;km<sup>2</sup> (31.7 %) |- |'''Umumiy''' |687,338 |687,338 |687,338 |687,338 |} == Aholi == Muqaddas Rim imperiyasining umumiy aholisi soni juda noaniq va juda xilma-xildir. Buyuk Karl imperiyasida 20 million kishi boʻlgan. Keyingi imperiyaning siyosiy tarqoqligini inobatga olgan holda, bunday raqamlarni jamlay oladigan markaziy idoralar mavjud emas edi. Shunga qaramay, [[Oʻttiz yillik urush]]ning demografik falokati XVII asr boshlarida imperiya aholisining XVIII asr boshlarida boʻlganiga oʻxshashligini anglatardi; Bir hisob-kitoblarga koʻra, imperiya 1750-yilgacha 1618-yilgi aholi darajasidan oshmagan. XVII asr boshlarida saylovchilar oʻz hukmronligi ostida quyidagi miqdordagi imperator subʼyektlarini ushlab turishgan: [[Fayl:Balduineum_Wahl_Heinrich_VII.jpg|thumb|324x324px|Yetti saylovchi]] * [[Gabsburglar|Gabsburg]] monarxiyasi: 5,350,000 (jumladan, 3 million [[Bogemiya]] yerlarida) * Saksoniya elektorati: 1 200 000 * Bavariya gersogligi (keyinroq Bavariya elektorati): 800 000 * Saylov palatinati: 600 000 * Brandenburg elektorati: 350 000 * Mayns, Trier va Kyoln elektoratlari: jami 300-400 000<ref name="Thomas A. 2009 p. 110,128"/> XVIII asrning birinchi oʻn yilligidagi [[Avstriya]] urush arxivlarining zamonaviy hisob-kitoblariga koʻra, Imperiya, jumladan, Bogemiya va Ispaniya Gollandiyasi, 28 millionga yaqin aholiga ega boʻlgan va quyidagicha taqsimlangan: * 65 cherkov shtatlari umumiy yer maydonining 14 foizini va aholisining 12 foizini; * 80 foiz yer va 80 foiz aholiga ega boʻlgan 45 ta sulolaviy knyazliklar; * 3 foiz yer va 3,5 foiz aholiga ega 60 sulolaviy graflik va lordlik; * 1 foiz yer va 3,5 foiz aholiga ega 60 ta [[imperator]] shaharlari; * Imperator ritsarlari hududlari, bir necha yuzlab, erning 2 foizi va aholining 1 foizi.<ref name="Forster, Marc R 2022"/> === Eng yirik shaharlar === Yillar boʻyicha imperiyaning eng yirik shaharlari yoki qishloqlari:<ref>Esch, Ronald G. (28 October 2021). „Monarchs“. ''Monarchs''. ''Early Modern Court Culture''. pp. 17-36. doi:10.4324/9780429277986-3. ISBN <bdi>9780429277986</bdi>. S2CID 240193601.</ref> * '''1050-yillar''': ''Regensburg'' 40 000 kishi. ''Rim'' 35 000. ''Maynts'' 30 000. ''Speyer'' 25 000. ''[[Kyoln]]'' 21 000. ''Trier'' 20 000. ''Qurtlar'' 20 000. ''Lion'' 20 000. ''Verona'' 20 000. ''Florensiya'' 15000.<ref name="Brady, Thomas A. 2009 p. 112">Brady, Thomas A.; Jr, Thomas A. Brady (13 July 2009). ''German Histories in the Age of Reformations, 1400-1650''. Cambridge University Press. p. 112. ISBN <bdi>978-0-521-88909-4</bdi>. Retrieved 6 February 2022.</ref> * '''1300-1350-yillar''': ''Praga'' 77 000 kishi. ''Köln'' 54 000 kishi. ''Aaxen'' 21 000 kishi. ''Magdeburg'' 20 000 kishi. ''Nyurnberg'' 20 000 kishi. ''Vena'' 20 000 kishi. ''Danzig'' (hozirgi Gdansk) 20 000 kishi. ''Strasburg'' 20 000 kishi. ''Lyubek'' 15 000 kishi. ''Regensburg'' 11 000 kishi.<ref name="Brady, Thomas A. 2009 p. 112"/> * '''1500-yilda:''' ''Praga'' 70 000. Köln 45 000. ''[[Nyurnberg]]'' 38 000. ''Augsburg'' 30 000. ''[[Gdańsk|Danzig]]'' (hozirgi Gdansk) 30 000. ''Lyubek'' 25 000. ''Breslau'' (hozirgi Vrotslav) 25 000. ''Regensburg'' 22 000. ''Vena'' 20 000. ''Strasburg'' 20 000. ''Magdeburg'' 18 000. ''Ulm'' 16 000. ''Gamburg'' 15 000.<ref name="Brady, Thomas A. 2009 p. 112"/> * '''1600-yilda:'''''Milan'' 130 000. ''Praga'' 100 000. ''Vena'' 50 000. ''Augsburg'' 45 000. ''Köln'' 40 000. ''Nyurnberg'' 40 000. ''Gamburg'' 40 000. ''Magdeburg'' 40 000. ''Breslau'' (hozirgi Vrotslav) 40 000. ''Strasburg'' 25 000. ''Lyubek'' 23 000. ''Ulm'' 21 000. ''Regensburg'' 20 000. ''Frankfurt''-''Mayn'' 20 000. ''Myunxen'' 20 000.<ref name="Brady, Thomas A. 2009 p. 112"/>[[Fayl:Vienna_Austria_Metropolis_-_Buda,_vulgo_Ofen,_prima_&_regia_Ungaria_regni_civitas.jpg|thumb|321x321px|Vena shahri. 1580-yil]] === Din === Katoliklik 1555-yilgacha imperiyaning yagona rasmiy dini boʻlgan. Muqaddas Rim imperatori har doim katolik boʻlgan<ref>Wilson, Peter H. (2016b). ''The Holy Roman Empire: A Thousand Years of Europeʼs History''. Penguin Books Limited. p. 79. ISBN <bdi>978-0-14-195691-6</bdi>. Retrieved 21 January 2022.</ref>. Lyuteranlik 1555 -yildagi [[Augsburg]] tinchligida va 1648 -yildagi [[Vestfaliya]] tinchligida kalvinizm rasman tan olingan. Bu ikkisi yagona rasman tan olingan protestant konfessiyalarini tashkil qilgan, shu bilan birga boshqa turli protestant konfessiyalari, masalan, Anabaptizm, Arminianizm va hokazolar birga yashagan. Anabaptizmda ham turli mazhablar paydo boʻldi, jumladan Mennonitlar, Shvartsenau birodarlari, Hutteritlar, Amishlar va boshqa koʻplab guruhlar<ref>"Society for Imperial Chamber Court Research, Wetzlar". ''Museum and Research Center for the Imperial Chamber Court (Reichskammergericht)''. 4 July 2015. Retrieved 7 September 2021.</ref>. Augsburg tinchligidan keyin hududning rasmiy dini ''cuius regio, eius religio'' printsipi bilan belgilandi, unga koʻra hukmdorning dini oʻz fuqarolarining dinini belgilaydi. Vestfaliya tinchligi 1624-yil 1-yanvarda „oddiy yil“ deb hisoblangan hududning rasmiy dini qanday boʻlsa, shunday boʻlishini belgilab, ushbu tamoyilni bekor qildi. Bundan buyon hukmdorning boshqa eʼtiqodga oʻtishi unga tobe boʻlganlarning dinga qaytishiga olib kelmasdi<ref name="Hodnet, Andrew Arthur 2018 p. 81"/>. Bundan tashqari, katolik hukmdorining barcha [[Protestantizm|protestant]] fuqarolari va aksincha, oʻsha sanada ega boʻlgan huquqlar kafolatlangan edi. Hududning rasmiy dini tarafdorlari ommaviy ibodat qilish huquqiga ega boʻlsalar, boshqalarga esa shaxsiy ibodat qilish huquqiga ega boʻlishlari mumkin edi. Qonunga koʻra, hech kim dinga koʻra kamsitilmasligi yoki savdo, tijorat, hunarmandchilik yoki ommaviy dafn etishdan chetlashtirilmasligi kerak edi<ref name="Burdick, William Livesey 2004 pp. 19, 20"/>. Muqaddas Rim imperiyasida yahudiylar ham mavjud edi<ref name="Lee, Daniel 2016 p. 243"/>. == Manbalar == <references /> == Adabiyotlar == * {{kitob manbasi|first=Heinz|last=Angermeier|title=Die Reichsreform 1410–1555: die Staatsproblematik in Deutschland zwischen Mittelalter und Gegenwart|url=https://books.google.com/books?id=YaIfAAAAMAAJ|year=1984|publisher=C.H. Beck|isbn=978-3-406-30278-7|language=de}} * {{kitob manbasi|last=Arnold|first=Benjamin|editor1-last=Luscombe|editor1-first=David|editor2-last=Riley-Smith|editor2-first=Jonathan|title=The New Cambridge Medieval History, Volume 4: C.1024-c.1198, Part 2|isbn=9780521414111|year=1995|volume=4|chapter=14 The Western Empire 1125-1197|doi=10.1017/CHOL9780521414111.016}} * {{kitob manbasi|last=Avakov|first=Alexander V.|date=2015|title=Two Thousand Years of Economic Statistics|volume=1|location=New York|publisher=Algora}} * {{cite EB1911|last=Barker|first=Ernest|wstitle=Imperial Chamber|volume=14|pages=341–342}} * {{kitob manbasi|last=Barraclough|first=Geoffrey|title=The Origins of Modern Germany|url=https://archive.org/details/originsofmoderng0000barr_g0c1|year=1984|publisher=W. W. Norton & Co. Inc|location=New York|isbn=978-0-393-30153-3}} * {{kitob manbasi|last=Benecke|first=G.|title=Society and Politics in Germany, 1500–1750|url=https://archive.org/details/isbn_9780710078421|publisher=Routledge & Kegan Paul|date=1974}} * {{kitob manbasi|last1=Berenger|first1=Jean|last2=Simpson|first2=C.A.|title=A History of the Habsburg Empire 1273–1700|date=2014|publisher=Routledge|isbn=9781317895701|pages=120, 121|url=https://books.google.com/books?id=rWQSBAAAQBAJ&pg=PA121|access-date=5-oktabr 2021-yil|archive-date=5-oktabr 2021-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20211005091522/https://books.google.com/books?id=rWQSBAAAQBAJ&pg=PA121|url-status=live}} * {{kitob manbasi|last1=Brady|first1=Thomas A. Jr|title=German Histories in the Age of Reformations, 1400–1650|date=2009|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-139-48115-1|pages=104–106, 116|url=https://books.google.com/books?id=5OcgAwAAQBAJ&pg=PA105|access-date=5-fevral 2022-yil|language=en}} * {{kitob manbasi|last=Breverton|first=Terry|author-link=Terry Breverton|title=Everything You Ever Wanted to Know About the Tudors but Were Afraid to Ask|publisher=[[Amberley Publishing]]|year=2014|isbn=9781445638454|url=https://books.google.com/books?id=bQ4yAQAAIAAJ&pg=PP36}} * {{kitob manbasi|last=Brockmann|first=Stephen|title=Nuremberg: The imaginary capital|year=2006|publisher=Camden House|place=Rochester, NY|url=https://books.google.com/books?id=QnBVEg8t4TcC&pg=PA15|isbn=978-1-57113-345-8}} * {{kitob manbasi|last=Bryce|first=James|author-link=James Bryce, 1st Viscount Bryce|title=The Holy Roman Empire|date=1899|url=https://books.google.com/books?id=O8cQAAAAYAAJ|publisher=Macmillan}} * {{kitob manbasi|last=Cantor|first=Norman F.|author-link=Norman Cantor|year=1993|title=The Civilization of the Middle Ages|url=https://archive.org/details/civilizationofmi0000cant_y5v2|publisher=Harper Perennial|isbn=978-0-06-092553-6}} * {{kitob manbasi|last=Cipolla|first=Carlo M.|title=Fighting the Plague in Seventeenth Century Italy|url=https://archive.org/details/unset0000unse_b1w7|location=Madison|publisher=University of Wisconsin Press|date=1981}} * {{Cite thesis|last=Claus|first=Edda|type=M.Sc|title=The Rebirth of a Communications Network: Europe at the Time of the Carolingians|date=1997|hdl=1866/803}} * {{kitob manbasi|last1=Collins|first1=Paul|url=https://books.google.com/books?id=ZtYiBQAAQBAJ&pg=PA131|title=The Birth of the West: Rome, Germany, France, and the Creation of Europe in the Tenth Century|isbn=9781610393683|date=2014}}{{Oʻlikhavola|date=fevral 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{kitob manbasi|last=Curtis|first=Benjamin|title=The Habsburgs: The History of a Dynasty|publisher=[[Bloomsbury Publishing|Bloomsbury]]|year=2013|page=36}} * {{kitob manbasi|last1=Corvisier|first1=André|first2=John|last2=Childs|title='A dictionary of military history and the art of war|date=1994|publisher=}} * {{kitob manbasi|last=Davies|first=Norman|title=A History of Europe|location=Oxford|date=1996}} * {{kitob manbasi|last=de Las Cases|first=E.A.D.|title=Journal of the Private Life and Conversations of the Emperor Napoleon at Saint Helena|publisher=H. Colburn|issue=v. 3|year=1824|url=https://books.google.com/books?id=qHE_AQAAMAAJ&pg=RA1-PA201}} * {{kitob manbasi|last=Duffy|first=Eamon|author-link=Eamon Duffy|date=1997|title=Saints & Sinners: A History of the Popes|url=https://archive.org/details/saintssinnershis00duff_0|publisher=Yale University Press}} * {{kitob manbasi|last1=Ehlers|first1=Caspar|last2=Flachenecker|first2=Helmut|last3=Päffgen|first3=Bernd|last4=Schieffer|first4=Rudolf|title=Die deutschen Königspfalzen|volume=Band 5: Bayern: Teilband 3: Bayerisch-Schwaben|url=https://books.google.com/books?id=hYqpDQAAQBAJ&pg=PR31|date=2016|publisher=Vandenhoeck & Ruprecht|isbn=978-3-647-36523-7}} * {{kitob manbasi|last=Erbe|first=Michael|title=Die Habsburger 1493–1918|location=[[Stuttgart]]|publisher=[[Kohlhammer Verlag]]|chapter=Urban|date=2000|isbn=3-17-011866-8}} * {{kitob manbasi|last1=Flood|first1=John|url=https://books.google.com/books?id=B1ujbUq3NOcC&pg=PR118|title=Poets Laureate in the Holy Roman Empire: A Bio-bibliographical Handbook|isbn=9783110912746|date=2011}} * {{kitob manbasi|last=Fried|first=Johannes|author-link=Johannes Fried|title=Charlemagne|url=https://archive.org/details/charlemagne0000frie|publisher=Harvard University Press|date=2016}} * {{kitob manbasi|last=Gagliardo|first=John H.|title=Reich and Nation. The Holy Roman Empire as Idea and Reality, 1763–1806|url=https://archive.org/details/reichnationholyr0000gagl|publisher=Indiana University Press|date=1980}} * {{kitob manbasi|last=Garipzanov|first=Ildar H.|title=The Symbolic Language of Authority in the Carolingian World (c.751–877)|location=Leiden|publisher=Brill|date=2008}} * {{kitob manbasi|last=Gumpelzhaimer|first=H.S.G.|title=Reichs Matrikel aller Kreise: nebst Usual-Matrikeln des Kaiserlichen und ReichsKammergerichts, mit beygefügten Veränderungen|year=1796|url=https://books.google.com/books?id=7k6wZwEACAAJ|language=de|location=Ulm}} * {{kitob manbasi|last=Haffner|first=S.|title=The Rise and Fall of Prussia|publisher=Plunkett Lake|year=2019|url=https://books.google.com/books?id=KI-pDwAAQBAJ}} * {{kitob manbasi|last=Hanlon|first=Gregory|title=The Hero of Italy: Odoardo Farnese, Duke of Parma, his Soldiers, and his Subjects in the Thirty Years' War|publisher=Routledge|date=2014}} * {{kitob manbasi|last=Hardy|first=D.|title=Associative Political Culture in the Holy Roman Empire: Upper Germany, 1346–1521|publisher=OUP Oxford|series=Oxford Historical Monographs|year=2018|isbn=978-0-19-256217-3|url=https://books.google.com/books?id=xh1rDwAAQBAJ}} * {{kitob manbasi|last=Härter|first=Karl|chapter=The Permanent Imperial Diet in European Context, 1663–1806"|title=The Holy Roman Empire, 1495–1806|editor1=R.J.W. Evans|editor2=Michael Schaich|editor3=Peter H. Wilson|publisher=Oxford University Press|location=US|date=2011|isbn=978-0-19-960297-1}} * {{kitob manbasi|last=Herrmann|first=Joachim|title=Die Slawen in Deutschland|language=de|trans-title=|year=1970|publisher=Akademie-Verlag GmbH|location=Berlin}} * {{kitob manbasi|last=Heer|first=Friedrich|title=The Holy Roman Empire|url=https://archive.org/details/holyromanempire00heer|url-access=registration|publisher=Frederick A. Praeger|location=New York|year=1967|isbn=978-0-297-17672-5}} * {{kitob manbasi|last=Hirschi|first=Caspar|title=Wettkampf der Nationen|publisher=Wallstein Verlag|date=2005|location=[[Göttingen]]}} * {{kitob manbasi|last1=Hochedlinger|first1=Michael|last2=Mata|first2=Petr|last3=Winkelbauer|first3=Thomas|title=Verwaltungsgeschichte der Habsburgermonarchie in der Frühen Neuzeit|volume=Band 1: Hof und Dynastie, Kaiser und Reich, Zentralverwaltungen, Kriegswesen und landesfürstliches Finanzwesen|url=https://books.google.com/books?id=-Y6dDwAAQBAJ|date=2019|publisher=Böhlau Verlag|location=Vienna|isbn=978-3-205-23246-9}} * {{cite contribution|last=Holleger|first=Manfred|editor-last1=Michel|editor-first1=Eva|editor-last2=Sternat|editor-first2=Maria Luise|contribution=Personality and reign The biography of Emperor Maximilian I|title=Emperor Maximilian I and the Age of Durer|date=2012|publisher=Prestel; Albertina|isbn=9783791351728|pages=32–33|url=https://bilder.buecher.de/zusatz/35/35713/35713397_lese_1.pdf|access-date=2-dekabr 2021-yil}} * {{kitob manbasi|last1=Hoyt|first1=Robert S.|last2=Chodorow|first2=Stanley|title=Europe in the Middle Ages|url=https://archive.org/details/europeinmiddleag00robe|publisher=Harcourt brace Jovanovich|date=1976}} * {{kitob manbasi|last1=Hunyadi|first1=Zsolt|last2=Laszlovszky|first2=József|url=https://books.google.com/books?id=1m4fbJyQ4pkC&pg=PA129|title=The Crusades and the Military Orders: Expanding the Frontiers of Medieval Latin Christianity|isbn=9789639241428|date=2001}} * {{kitob manbasi|last1=Innes|first1=Matthew|url=https://books.google.com/books?id=CtUueBIMm-cC&pg=PA167|title=State and Society in the Early Middle Ages: The Middle Rhine Valley, 400–1000|isbn=9781139425582|date=2000}} * {{kitob manbasi|last1=Johnson|first1=Lonnie|url=https://books.google.com/books?id=e_m13Hk3AFEC&pg=PA23|title=Central Europe: Enemies, Neighbors, Friends|isbn=9780198026075|date=1996}} * {{citation|last1=Jorio|first1=Marco|last2=Braun|first2=Bettina|chapter=Heiliges Römisches Reich|title=Historisches Lexikon der Schweiz (HLS)|date=25-aprel 2016-yil|chapter-url=https://hls-dhs-dss.ch/de/articles/006626/2016-04-25/|access-date=2021-09-07}} * {{kitob manbasi|last1=Kleinhenz|first1=Christopher|url=https://books.google.com/books?id=E2CTAgAAQBAJ&pg=PA810|quote=Otto can be considered the first ruler of the Holy Roman empire, though that term was not used until the twelfth century.|title=Medieval Italy: An Encyclopedia|isbn=9781135948801|date=2004}} * {{kitob manbasi|last1=Kohn|first1=George C.|url=https://books.google.com/books?id=OIzreCGlHxIC&pg=PT125|title=Dictionary of Wars|isbn=9781438129167|year=2006}} * {{kitob manbasi|last1=Kurian|first1=George Thomas|url=https://books.google.com/books?id=dk4G-52QT-8C&pg=PA587|title=The Encyclopedia of Christian Literature|isbn=9780810872837|date=2010}} * {{kitob manbasi|last=Lauryssens|first=Stan|author-link=Stan Lauryssens|title=The Man Who Invented the Third Reich: The Life and Times of Arthur Moeller van den Bruck|url=https://archive.org/details/manwhoinventedth0000laur|year=1999|publisher=Sutton|location=Stroud|isbn=978-0-7509-1866-4}} * {{kitob manbasi|last=Legauy|first=Jean Pierre|chapter-url=https://books.google.com/books?id=LOS1c0w91AcC&pg=PA104|title=The New Cambridge Medieval History, Volume 6, C.1300-c.1415|volume=6|isbn=9780521362900|editor-last=Jones|editor-first=Michael C. E.|year=1995|chapter=6. Urban Life}} * {{kitob manbasi|last=Magill|first=Frank|title=Dictionary of World Biography|volume=II|year=1998|publisher=Fitzroy Dearborn|location=London}} * {{kitob manbasi|last=Malettke|first=Klaus|title=Les relations entre la France et le Saint-Empire au XVIIe siècle|language=fr|publisher=Honoré Champion|location=Paris|date=2001}} * {{kitob manbasi|last=McBrien|first=Richard P.|title=Lives of the Popes: The Pontiffs from St. Peter to Benedict XVI|url=https://archive.org/details/livesofpopespont0000mcbr_b1x3|publisher=HarperCollins|date=2000}} * {{kitob manbasi|last=McKitterick|first=R.|title=The Frankish Kingdoms Under the Carolingians 751–987|publisher=Taylor & Francis|year=2018|isbn=978-1-317-87248-1|url=https://books.google.com/books?id=iiapDwAAQBAJ}} * {{kitob manbasi|last=Moraw|first=Peter|chapter=Heiliges Reich|title=Lexikon des Mittelalters|title-link=Lexikon des Mittelalters|location=Munich & Zürich|publisher=Artemis|date=1999|volume=4|orig-year=1977}} * {{kitob manbasi|last1=Mullett|first1=Michael|url=https://books.google.com/books?id=gC8O9GI9JX0C&pg=PA81|title=Historical Dictionary of the Reformation and Counter-Reformation|isbn=9780810873933|date=2010}} * {{jurnal manbasi|last=Parker|first=Geoffrey|date=2008|title=Crisis and catastrophe: The global crisis of the seventeenth century reconsidered|url=https://archive.org/details/sim_american-historical-review_2008-10_113_4/page/1053|journal=American Historical Review|volume=113|issue=4|pages=1053–1079|doi=10.1086/ahr.113.4.1053| issn = 0002-8762 }} * {{kitob manbasi|last1=Pavlac|first1=Brian A.|first2=Elizabeth S.|last2=Lott|title=The Holy Roman Empire: A Historical Encyclopedia [2 volumes]|date=2019|publisher=ABC-CLIO|isbn=9781440848568|page=143|url=https://books.google.com/books?id=arSYDwAAQBAJ&pg=PA143|access-date=21-sentabr 2021-yil|archive-date=21-sentabr 2021-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20210921005755/https://books.google.com/books?id=arSYDwAAQBAJ&pg=PA143|url-status=live}} * {{veb manbasi|last=Rothbard|first=Murray N.|url=https://mises.org/library/great-depression-14th-century|title=The Great Depression of the 14th Century|publisher=Mises Institute|date=23-noyabr 2009-yil|access-date=14-mart 2019-yil}} * {{kitob manbasi|last=Rothstein|first=Stanley William|title=Class, Culture, and Race in American Schools: A Handbook|url=https://books.google.com/books?id=g0W8-Xsg_ssC&pg=PA9|year=1995|publisher=Greenwood|isbn=978-0-313-29102-9}} * {{jurnal manbasi|last=Schindling|first=Anton|author-link=Anton Schindling|date=1986|title=The Development of the Eternal Diet in Regensburg|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-modern-history_1986-03_58_1/page/64|journal=The Journal of Modern History|volume=58|pages=64–75|doi=10.1086/243149|s2cid=144471373}} * {{kitob manbasi|last=Schulze|first=Hans K.|title=Grundstrukturen der Verfassung im Mittelalter|volume=Bd. 3 (''Kaiser und Reich'')|publisher=[[Kohlhammer Verlag]]|location=Stuttgart|date=1998|language=de|trans-title=Basic structures of the constitution in the Middle Ages}} * {{kitob manbasi|last1=Smail|first1=Daniel Lord|last2=Gibson|first2=Kelly|url=https://books.google.com/books?id=YvEIPYhxqi4C&pg=PA156|title=Vengeance in Medieval Europe: A Reader|isbn=9781442601260|date=2009|page=156}} * {{Cite wikisource|last=Sladen|first=Douglas Brooke Wheelton|wslink=How to See the Vatican|date=1914|title=How to See the Vatican}} * {{kitob manbasi|last=Smith|first=Preserved|title=The Social Background of the Reformation|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.166289|date=1920|publisher=Collier}} * {{jurnal manbasi|last=Szepesi|first=Istvan|title=Reflecting the Nation: The Historiography of Hanseatic Institutions|journal=Waterloo Historical Review|volume=7|date=2015|doi=10.15353/whr.v7.33|s2cid=148667574|url=https://core.ac.uk/download/pdf/234014024.pdf|qaralgan sana=2022-06-08|arxiv-sana=2021-10-17|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20211017091016/https://core.ac.uk/download/pdf/234014024.pdf|url-status=dead}} * {{jurnal manbasi|last=Taagepera|first=Rein|author-link=Rein Taagepera|date=September 1997|title=Expansion and Contraction Patterns of Large Polities: Context for Russia|url=https://escholarship.org/content/qt3cn68807/qt3cn68807.pdf|url-status=|journal=[[International Studies Quarterly]]|volume=41|issue=3|page=494|doi=10.1111/0020-8833.00053|jstor=2600793}} * {{kitob manbasi|last1=Tellier|first1=Luc-Normand|url=https://books.google.com/books?id=cXuCjDbxC1YC&pg=PA290|title=Urban World History: An Economic and Geographical Perspective|isbn=9782760522091|year=2009}} * {{kitob manbasi|last1=Taylor|first1=Bayard|last2=Hansen-Taylor|first2=Marie|title=A history of Germany from the earliest times to the present day|year=1894|page=117|publisher=D. Appleton & Co.|place=New York}} * {{kitob manbasi|author=Voltaire|author-link=Voltaire|title=Essais sur les mœurs et l'ésprit des nations|year=1773|orig-year=1756|edition=nouvelle|location=Neuchâtel|volume=3|chapter=Chapitre lxx|page=338|chapter-url=https://archive.org/details/essaissurlesmoeu03volt/page/338|quote=''Ce corps qui s'appelait, & qui s'appelle encore, le Saint-Empire Romain, n'était en aucune manière, ni saint, ni romain, ni empire''}} * {{kitob manbasi|last=Whaley|first=Joachim|title=Germany and the Holy Roman Empire, Volume I: Maximilian I to the Peace of Westphalia, 1493–1648|url=https://books.google.com/books?id=UiFWYsG-t7UC|volume=I|year=2012a|publisher=OUP|location=Oxford|isbn=978-0-19-873101-6}} * {{kitob manbasi|last=Whaley|first=Joachim|title=Germany and the Holy Roman Empire, Volume II: The Peace of Westphalia to the Dissolution of the Reich, 1648–1806|url=https://books.google.com/books?id=NeqGLXvgH7YC|volume=II|year=2012b|publisher=OUP|location=Oxford|isbn=978-0-19-969307-8}} * {{kitob manbasi|last=Wilson|first=Peter H.|title=The Holy Roman Empire, 1495–1806|url=https://archive.org/details/holyromanempire10000wils|publisher=MacMillan|date=1999|location=London}} * {{kitob manbasi|last=Wilson|first=Peter H.|title=From Reich To Revolution: German History, 1558-1806|url=https://archive.org/details/fromreichtorevol0000wils|date=2004|publisher=}} * {{jurnal manbasi|last=Wilson|first=Peter H.|title=Bolstering the Prestige of the Habsburgs: The End of the Holy Roman Empire in 1806|journal=The International History Review|volume=28|issue=4|date=December 2006|pages=709–736|doi=10.1080/07075332.2006.9641109|s2cid=154316830}} * {{kitob manbasi|last=Wilson|first=Peter H.|title=Europe's Tragedy: A History of the Thirty Years War|publisher=Allen Lane|date=2009}} * {{kitob manbasi|last=Wilson|first=Peter H.|title=Heart of Europe: A History of the Holy Roman Empire|url=https://archive.org/details/heartofeuropehis0000wils|year=2016|publisher=Belknap Press|isbn=978-0674058095}} * {{citation|editor-last=Zeumern|editor-first=Karl|title=Goldene Bulle|date=1908|url=https://de.wikisource.org/wiki/Goldene_Bulle_%28Zeumer,_1908%29|publisher=Hermann Böhlaus}} * {{jurnal manbasi|last1=Žůrek|first1=Václav|title=Les langues du roi. Le rôle de la langue dans la communication de propagande dynastique à l'époque de Charles IV|journal=Revue de l'Institut Français d'Histoire en Allemagne|issue=6|language=fr|date=31-dekabr 2014-yil|doi=10.4000/ifha.8045|trans-title=The languages of the king. The role of language in dynastic propaganda communication during the time of Charles IV|doi-access=free}}= === Qoʻshimcha oʻqish uchun === * Arnold, Benjamin, ''Princes and Territories in Medieval Germany''. (Cambridge University Press, 1991) * very old scholarly survey * Coy, Jason Philip et al. ''The Holy Roman Empire, Reconsidered'', (Berghahn Books, 2010) * Donaldson, George. ''Germany: A Complete History'' (Gotham Books, New York, 1985) * Evans, R. J.W., and Peter H. Wilson, eds. ''The Holy Roman Empire 1495-1806'' (2011); specialized topical essays by scholars * Hahn, Hans Joachim. ''German thought and culture: From the Holy Roman Empire to the present day'' (Manchester UP, 1995). * deals with Voltaireʼs statement * Scribner, Bob. ''Germany: A New Social and Economic History, Vol. 1: 1450-1630'' (1995) * Treasure, Geoffrey. ''The Making of Modern Europe, 1648-1780'' (3rd ed. 2003). pp. 374-426. * Zophy, Jonathan W., ed. ''The Holy Roman Empire: A Dictionary Handbook'' (Greenwood Press, 1980) === Nemis tilida === * Heinz Angermeier. ''Das Alte Reich in der deutschen Geschichte''. Studien über Kontinuitäten und Zäsuren, München 1991 * Karl Otmar Freiherr von Aretin. ''Das Alte Reich 1648-1806''. 4 vols. Stuttgart, 1993-2000 * Peter Claus Hartmann. ''Kulturgeschichte des Heiligen Römischen Reiches 1648 bis 1806''. Wien, 2001 * Georg Schmidt. ''Geschichte des Alten Reiches''. München, 1999 == Manbalar == {{manbalar}} {{OʻzME}} <!-- Bot tomonidan yaratildi --> {{chala}} [[Turkum:Muqaddas Rim imperiyasi| ]] [[Turkum:Rim Tarixi]] [[Turkum:Rim]] [[Turkum:Avstriya]] [[Turkum:Jahon]] [[Turkum:Jahon tarixi]] [[Turkum:Imperiyalar]] [[Turkum:Xristian davlatlari]] 7r5vswfms7sfc0o0k1zmsnh1ws90y1x 6221471 6221466 2026-07-31T15:05:32Z Janob Mirzaolim 64438 6221471 wikitext text/x-wiki {{Adashtirmang|Muqaddas Rim imperiyasi|[[Rim imperiyasi]] va Sharqiy Rim Imperiyasi — [[Vizantiya]]}}{{Yana qarang|Muqaddas Rim Imperatorlari}} {{Tarixiy davlat|nomi=<big>'''Muqaddas Rim Imperiyasi'''</big>|oʻz nomi=[[lotincha:]]'''Sacrum Imperium Romanum'''<br>[[nemischa:]]'''Heiliges Römisches Reich'''|p1=Germaniya qirolligi|p2=Qadimgi Italiya qirolligi|p3=Burgundiya|flag_p1=Königsbanner 14Jh.svg|flag_p2=Lombard cross.svg|flag_p3=Arelat New.png|tashkil_topdi=962-yil 2-fevral|barham_topdi=1806-yil 6-avgust|s1=Avstriya Imperiyasi|flag_s1=Flag of the Habsburg Monarchy.svg|s2=Prussiya qirolligi|flag_s2=Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg|s3=Reyn Konfederatsiyasi|flag_s3= |s4=Saksoniya qirolligi|flag_s4=Flagge Königreich Sachsen (1815-1918).svg|s5=Oldenburg gersogligi|flag_s5=Flag of Oldenburg (Scandinavian Cross).svg|s6=Golshteyn gersogligi|flag_s6=Merchant Ensign of Holstein-Gottorp (Lions dexter).svg|s7=Maklenburg-Shvern gersogligi|flag_s7=Flagge Großherzogtümer Mecklenburg.svg|bayroq=Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg|gerb=Coat of Arms of Leopold II and Francis II, Holy Roman Emperors-Or shield variant.svg|bayroq_izohi='''Imperiya bayrog'i''' (1400–1806-yillar)|gerb_izohi='''Imperiya gerbi''' (1790-1806-yillar)|shiori='''Gott erhalte Frans den Kaiser'''|madhiya={{lang|de|[[Gott erhalte Franz den Kaiser]]}}<br />{{small|"''God Save Emperor Francis''"}}<div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[Fayl:HaydnGottErhalteFranzDenKaiserQuartetVersionPianoReduction.ogg]]</div>|xarita=HRR.gif|oʻlchami=300px|izohi=962-yildan 1806-yilgacha '''Muqaddas Rim imperiyasi'''ning hududi. (Zamonaviy davlatlar misolida)|poytaxti='''[[Axen]]''' 800-1556-yillar<br />'''[[Palermo]]''' (1194-yilda [[Genrix VI]] ning toj kiyishidan [[Shtaufenlar]] sulolasi qulagunga qadar)<br />'''[[Frankfurt]]''' (1562-yildan 1583-yilgacha)<br />'''[[Praga]]''' (1583-yildan 1612-yilgacha)<br />'''[[Vena]]''' (1612-yildan 1806-yilgacha)|tili='''[[Nemis]]'''<br />'''[[Lotin]]'''(oʻrta asrlar))<br />'''Boshqa tillar''' ([[chex]], [[polyak]], [[italyan]], [[golland]], [[fransuz]] va boshqalar)|dini=Rasmiy dinlar: '''[[Katolik]]''' (800-1806-yillar),<br />'''[[Lyuteranlik]]'''(1555-1806-yillar)<br />'''[[Kalvinizm]]''' (1648-1806-yillar)|valyutasi=Bir nechta:<br />'''[[Taler]]'''<br />'''[[Gulden]]'''<br />'''[[Groshen]]'''<br />'''[[Reichsthaler]]'''|maydoni=1 000 000 km (390 000 sq mi)|aholisi=1700-yil-25.000.000<br />1800-yilda-29.000.000|boshqaruv_shakli='''Konfederal saylangan monarxiya'''|sulola='''[[Karolinglar]]'''<br />'''[[Vidoniylar]]'''<br />'''[[Unroshinglar]]'''<br />'''[[Ottoniylar]]'''<br />'''[[Saliylar]]'''<br />'''[[Shtaufenlar]]'''<br />'''[[Lyuksumburglar]]'''<br />'''[[Gabsburglar]]'''<br />'''[[Gabsburg-Lotaringiya]]'''|hukmdor1='''[[Buyuk Karl]]'''|hukmdor1_yili=800-814-yillar|hukmdorlar_unvoni='''Qirol'''|hukmdorlar_unvoni2='''Imperator'''|hukmdor2='''[[Otton I]]'''|hukmdor2_yili=962-973-yillar|hukmdorlar_unvoni3='''Imperator'''|hukmdor3='''[[Maksimilian I]]'''|hukmdor3_yili=1508-1519-yillar|hukmdorlar_unvoni4='''Imperator'''|hukmdor4='''[[Karl V]]'''|hukmdor4_yili=1519-1556-yillar|hukmdorlar_unvoni5='''Imperator'''|hukmdor5='''[[Frans II]]'''|hukmdor5_yili=1792-1806-yillar|qoʻshimcha_koʻrsatkich1='''Tarixiy davr'''|koʻrsatkich_tarkibi1=Oʻrta asrlardan yangi davrgacha|Bosqich1=Franklar qiroli [[Buyuk Karl]] [[Rim imperatori]] tojini kiydi|Sana1=25-dekabr|Yil1=1800-yil|Bosqich2=Sharqiy Franklar qiroli [[Otton I]] Rim imperatori tojini kiydiradi|Sana2=2-fevral|Yil2=962-yil|Bosqich3=Konrad II [[Burgundiya]] qirolligi tojini kiydi|Sana3=2-fevral|Yil3=1033-yil|Bosqich4=[[Augsburg tinchlik shartnomasi]]|Sana4=25-sentabr|Yil4=1555-yil|Bosqich5=[[Vestfaliya tinchlik shartnomasi]]|Sana5=24-oktabr|Yil5=1648-yil|Bosqich6=[[Austerlitz jangi]]|Sana6=2-dekabr|Yil6=1805-yil|Bosqich7=Muqaddas Rim imperatori [[Frans II]] ning taxtdan voz kechishi|Sana7=6-avgust|Yil7=1806-yil|holati=}} '''Muqaddas Rim imperiyasi''' — oʻrta asrlardagi [[imperiya]] (962—1806). German qiroli [[Otton I]] tomonidan Shimoliy va Oʻrta Italiya ([[Rim]] bilan birga) boʻysundirilgach (962 yil), tashkil topgan. „Muqaddas Rim imperiyasi“ tarkibiga: Chexiya, Burgundiya (Arelat), Niderlandiya, [[Shveysariya]] yerlari ham kirgan. Bu imperiya german zodagonlarining manfaatini himoya qilgan va bosqinchilik siyosati olib borgan. „Muqaddas Rim imperiyasi“ 11 —<nowiki>XIII</nowiki> asrlarda Rim papalari bilan investitura huquqini olish, Italiyaga xukmronlik qilish uchun kurashganlar. [[Oʻttiz yillik urush]] (1618—48)dan keyin imperator hokimiyati nomigagina saqlanib qolgan. [[Napoleon I]] ning gʻalabasi tufayli „Muqaddas Rim imperiyasi“ ning bir qismi zabt etilishi va Gʻarbiy Germaniyada bir qancha hududiy oʻzgarishlar qilinishi oxirgi imperator [[Frans II]] ni taxtdan voz kechishga majbur qilgan. Shundan soʻng „Muqaddas Rim imperiyasi“ rasman tugatilgan.<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref> '''Muqaddas''' '''Rim imperiyasi''' (lotincha:''Sacrum Romanum Imperium''; nemischa: ''Heiliges Römisches Reich''<ref>Lauryssens 1999, p. 120.</ref> {{IPA-de|ˌhaɪ̯lɪɡəs ˌʁøːmɪʃəs ˈʁaɪ̯ç|nemischa talaffusi|De-Heiliges Römisches Reich2.ogg}}), Gʻarbiy, Markaziy va Janubiy Yevropadagi davlat boʻlib, ilk oʻrta asrlarda tashkil topib,1806-yilda [[Napoleon urushlari]] natijasida parchalangan<ref name=":0">"Holy Roman Empire". ''Encyclopædia Britannica Online''. Retrieved 15 February 2014.</ref>. 962-yilda Otton I taxtga oʻtirganidan to XII asrgacha imperiya Yevropadagi eng kuchli monarxiya edi<ref>Coy, Jason Philip; Marschke, Benjamin; Sabean, David Warren (1 October 2010). ''The Holy Roman Empire, Reconsidered''. Berghahn Books. p. 2. ISBN <bdi>978-1-84545-992-5</bdi>. Retrieved 6 February 2022.</ref>. Tarixchi Endryu Xolt uni „ehtimol, Oʻrta asrdagi eng qudratli Yevropa davlati“<ref>Holt, Andrew (5 June 2019). ''The World of the Crusades: A Daily Life Encyclopedia [2 volumes]''. ABC-CLIO. p. 360. ISBN <bdi>978-1-4408-5462-0</bdi>. Retrieved 6 February 2022.</ref> deb taʼriflaydi. Markazlashtirilgan boshqaruv 1250-yillarga kelib susuya boshladi<ref>Peters, Edward (1977). ''Europe: the World of the Middle Ages''. Prentice-Hall. p. 418. ISBN <bdi>978-0-13-291898-5</bdi>. Retrieved 6 February 2022.</ref>. Oʻzining eng gullab-yashnagan davrida imperiya tarkibiga: Germaniya, shimoliy va markaziy Italiya, Chexiya, shuningdek, Fransiyaning ayrim hududlari kirgan. 1034-yilgacha Muqaddas Rim imperiyasi rasmiy ravishda uchta qirollikdan: Germaniya, Italiya va Burgundiyadan iborat edi<ref>Eskildsen, Kasper Risbjerg (24 February 2022). ''Modern Historiography in the Making: The German Sense of the Past, 1700-1900''. Bloomsbury Publishing. p. 56. ISBN <bdi>978-1-350-27150-0</bdi>. Retrieved 9 March 2022.</ref>. 1041-yilda Bogemiya Knyazligi imperiya tarkibiga kirdi, u 1198-yilda Bogemiya qirolligiga aylandi (rasmiy ravishda imperiya ichidagi bu maqom unga 1212-yilda [["Sitsiliya oltin buqasi"]] bilan berilgan edi). Sitsiliya qirolligi ham 1197-yildan boshlab, imperiya tarkibiga qoʻshildi<ref>Lotito, Mark A. (16 September 2019). ''The Reformation of Historical Thought''. BRILL. ISBN <bdi>978-90-04-34795-3</bdi>.</ref>. Imperiya 962-yilda Germaniya qiroli Otton I tomonidan tashkil etilgan va qadimgi Rim imperiyasi va [[Charlemagne|Buyuk Karl]] Frank imperiyasining bevosita davomi sifatida koʻrilgan. Imperiya mavjudligining butun tarixi davomida markaziy hokimiyat va imperiya tarkibiga kirgan davlatlar oʻrtasidagi munosabatlarni oʻzgartirish jarayonlari uzluksiz davom etdi. Imperiya oʻzining butun tarixi davomida bir necha yuzlab hududiy-davlat tuzilmalarini birlashtirgan murakkab feodal iyerarxik tuzilishga ega markazlashmagan davlat birlashmasi boʻlib qoldi. Imperiyaning boshida Imperator turar edi<ref name="Bryce 1899, pp. 2-3">Bryce 1899, pp. 2-3.</ref>. Imperator unvoni merosiy emas edi, imperator saylovchilar kollegiyasi tomonidan saylov natijalariga koʻra tayinlangan. Imperatorning hokimiyati hech qachon mutlaq boʻlmagan, uning vakolatlari Germaniyaning yuqori tabaqa zodagonlari va XV asrning oxiridan boshlab imperiyaning asosiy davlatlari manfaatlarini ifodalovchi Reyxstag bilan chegaralangan edi<ref name="Bryce 1899, pp. 2-3"/>. Imperiya oʻzining dastlabki davrida feodal- teokratik davlat xarakteriga ega boʻlib, imperatorlar xristian olamida eng yuqori hokimiyatga daʼvogar edilar. Papa taxtining mustahkamlanishi va Italiyaga egalik qilish uchun koʻp asrlik kurash Germaniyada hududiy knyazlar kuchining bir vaqtning oʻzida oʻsishi imperiyadagi markaziy hokimiyatni sezilarli darajada zaiflashtirdi<ref name="ReferenceA">Whaley, Joachim (2012a). ''Germany and the Holy Roman Empire, Volume I: Maximilian I to the Peace of Westphalia, 1493-1648''. Vol. I. Oxford: OUP. ISBN <bdi>978-0-19-873101-6</bdi>.</ref>. Oʻrta asrlarning oxirlarida imperiya tarkibiga kirgan davlatlar yarim mustaqil yarim mustaqil edilar. Biroq, XV asr oxiri — XVI asr boshlarida amalga oshirilgan "imperator islohoti " markaziy hukumatning taʼsirini kuchaytirishga va imperator va imperiya tarkibidagi davlatlar oʻrtasida kuchlar muvozanatini shakllantirishga imkon berdi<ref>Moraw, Peter (1999) [1977]. „Heiliges Reich“. ''Lexikon des Mittelalters''. Vol. 4. Munich & Zürich: Artemis.</ref>. Ammo Reformatsiya Yevropadagi 30 yillik urushdan soʻng inqirozga uchradi va [[Reyxstag]] imperiyaning asosiy kuchiga aylantirildi. Imperiya Yangi davrda oʻz fuqarolarining mustaqilligini, shuningdek, mulklarning anʼanaviy huquq va imtiyozlarini himoya qilishni taʼminladi. Vestfaliya tinchlik shartnomasidan soʻng imperiyada bir nechta diniy mazhablar shakllandi, Imperiya katoliklar va protestantlar oʻrtasida diniy urushlar kelib chiqarmaslikka harakat qildi. [[Oʻttiz yillik urush]] tugaganidan keyin imperiyada hokimiyatni markazlashtirishga urinishlar kuzatilmadi<ref>Garipzanov, Ildar H. (2008). ''The Symbolic Language of Authority in the Carolingian World (c.751-877)''. Leiden: Brill.</ref>. XVIII asrda imperiya tizimining markaziy hokimiyat taʼsirining pasayishi kuzatildi. Muqaddas Rim imperiyasi 1806-yilgacha mavjud boʻldi, Imperiya [[Napoleon urushlari]] vaqtida tugatildi, oxirgi imperator Frans II taxtdan voz kechdi, Imperiya oʻrnida Reyn konfederatsiyasi tashkil etildi<ref>Wilson, Peter H. (1999). ''The Holy Roman Empire, 1495-1806''. London: MacMillan.</ref>. == Kelib chiqishi == Oʻrta asr Rim imperiyasi bilan bogʻliq boʻlgan ''sakrum'' („muqaddas“ degan maʼnoni anglatadi) atamasi 1157-yildan boshlab Fridrix I tomonidan ishlatika boshlangan. Ungacha bu davlat Rim imperiyasi hududi deb atalgan<ref>Schulze, Hans K. (1998). ''Grundstrukturen der Verfassung im Mittelalter'' [''Basic structures of the constitution in the Middle Ages''] (in German). Vol. Bd. 3 (''Kaiser und Reich''). Stuttgart: Kohlhammer Verlag.</ref>. 1512-yilda Kyoln imperatorlik qonun chiqaruvchi organining farmoni bilan imperiya nomi rasman '''Germaniya xalqlarining muqaddas imperiyasi''' (nemischa: Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation, lotincha: Imperium Romanum Sacrum Nationis Germanicæ) deb oʻzgartirildi. Muqaddas Rim imperiyasi oʻz nomini Rim imperiyasidan olgan va uning vorisi hisoblangan<ref>Wilson, Peter H. (December 2006). „Bolstering the Prestige of the Habsburgs: The End of the Holy Roman Empire in 1806“. ''The International History Review''. '''28''' (4): 709-736. doi:10.1080/07075332.2006.9641109. S2CID 154316830.</ref>. Fransuz maʼrifatparvar adibi [[Voltaire|Volter]] ushbu imperiya haqida kinoya bilan shunday yozadi: „Oʻzini Muqaddas Rim imperiyasi deb ataydigan va oʻzini muqaddas Rim imperiyasi deb atashda davom etayotgan bu davlat na muqaddas, na Rim imperiyasi, na imperiya“<ref>Voltaire (1773) [1756]. „Chapitre lxx“. ''Essais sur les mœurs et l'ésprit des nations''. Vol. 3 (nouvelle ed.). Neuchâtel. p. 338. <q>''Ce corps qui s’appelait, & qui s’appelle encore, le Saint-Empire Romain, nʼétait en aucune manière, ni saint, ni romain, ni empire''</q></ref>. == Tarix == === Ilk oʻrta asrlar === ==== Karolinglar davri ==== {{Turkum mavzusi boʻyicha asosiy maqola|Karolinglar}} V asrda Galliyadagi Rim hokimiyati mavqeyining pasayishi fonida mahalliy german qabilalari bu yerda nazoratni oʻz qoʻliga oldi. V asr oxiri va VI asr boshlarida [[Xlodvig I]] va uning vorislari boshchiligidagi [[merovinglar]] frank qabilalarini birlashtirib, Shimoliy Galliya va oʻrta Reyn daryosi vodiysi mintaqasi ustidan oʻz nazoratini oʻrnatdi<ref>Davies, Norman (1996). ''A History of Europe''. Oxford.</ref>. VIII asrning oʻrtalariga kelib, merovinglar yoʻboshchisiga aylangan Karl Martel boshchiligidagi karolinglar sulolasi amalda bu huddudda oʻz hukmronligini oʻrnatdi. Uning oʻgʻli [[Pipin pakana|Pipin Pakana]] 751-yilda rasman Franklar qiroli boʻldi va Rim papasining roziligini oldi. Karolinglar oilasi papa bilan yaqin ittifoq tuzishdi<ref name="McKitterick, R. 2018">McKitterick, R. (2018). ''The Frankish Kingdoms Under the Carolingians 751-987''. Taylor & Francis. ISBN <bdi>978-1-317-87248-1</bdi>.</ref>. 768-yilda Pipin Pakananing oʻgʻli Karl Franklar qiroli boʻldi va qirollik hududlarini kengaytira boshladi. Oxir-oqibat u oʻz mamlakati hududiga hozirgi Fransiya, [[Germaniya]], Shimoliy Italiya, [[Markaziy Yevropa]] mamlakatlari hududlarini qoʻshib oldi. Endi Franklar qirolligi bevosita Papa yerlari chegaradosh boʻlib qoldi<ref>"France: History, Map, Flag, Capital, & Facts". ''Encyclopædia Britannica Online''.</ref>. 797-yilda Sharqiy Rim imperatori Konstantin VI oʻzini imperator deb eʼlon qilgan onasi Iren tomonidan taxtdan chetlatildi. [[Katolik cherkovi|Katolik]] cherkovi faqat erkak Rim imperatorini xristian olamining boshligʻi deb hisoblaganligi sababli, Papa Lev III yangi Rim imperatori uchun nomzod qidira boshladi<ref>Duffy, Eamon (1997). ''Saints & Sinners: A History of the Popes''. Yale University Press.</ref>. Karlning lombardlarga qarshi Papa mulkini himoya qilishda cherkovga koʻrsatgan yordami uni ideal nomzodga aylantirdi. 800-yilning 25-dekabrda Rim papasi [[Lev III Isavr|Lev III]] Buyuk Karlga imperatorlik tojini kiygazdi va Gʻarbda uch asr davomida birinchi marta imperatorlik unvonini tikladi. Bu papaning tanazzulga yuz tutayotgan Vizantiya imperiyasidan yuz oʻgirib, Karolinglar boshqaruvidagi franklar qirolligining yangi kuchga aylanishining ramzi sifatida koʻrish mumkin. ''Buyuk Karl Renovatio imperii Romanorum'' („Rim imperiyasining yangilanishi“) unvonini qabul qildi<ref name="McKitterick, R. 2018"/>. 814-yilda Buyuk Karl vafot etgandan soʻng, imperatorlik toji uning oʻgʻli [[Lyudovik I Taqvodor]]ga oʻtdi. 840-yilda Lyudovik I vafot etgandan soʻng, hokimiyat uning oʻgʻli Loterga oʻtdi. Bu vaqtda Buyuk Karl hududi bir necha hududlarga boʻlinib ketgan edi. IX asr oxirlarida Gʻarbiy Franklar qirolligi va Sharqiy Frank qirolligi hudularini qirol Karl Kal va Karl Semiz Imperiyani qisqa vaqt ichida birlashtira oldi. 888-yilda Karl Semiz vafotidan keyin Karolinglar imperiyasi parchalanib ketdi va hech qachon qaytib tiklanmadi<ref>Collins, Paul (2014). ''The Birth of the West: Rome, Germany, France, and the Creation of Europe in the Tenth Century''. ISBN <bdi>9781610393683</bdi>.</ref>. ==== Sharqiy Frank qirolligi ==== Taxminan 900-yilda Sharqiy Frank qirolligining gersogliklari (Frankoniya, Bavariy , Shvabiya, [[Saksoniya]] va [[Lotaringiya]]) qayta birlashdi. 911-yilda Karolinglar qiroli [[Lyudovik II]] vafot etganidan soʻng<ref>Witt, Ronald G. (19 March 2012). ''The Two Latin Cultures and the Foundation of Renaissance Humanism in Medieval Italy''. Cambridge University Press. p. 27. ISBN <bdi>978-0-521-76474-2</bdi>. Retrieved 6 February 2022.</ref>, Sharqiy Frank tojini kiyish uchun Gʻarbiy Frank qiroliga murojaat qilinmadi, balki uning oʻrniga Frankoniya gersogi Konradni ''Rex Francorum Orientalium'' qilib sayladi. 919-yilda oʻlimi oldidan Konrad tojni Saksoniyalik Genrix Faulerga (919-936-yillar) topshirdi<ref>Chambers, Mortimer (1974). ''The Western Experience''. Knopf. p. 204. ISBN <bdi>978-0-394-31806-6</bdi>. Retrieved 6 February 2022.</ref>. Genrix 936 yilda vafot etdi, lekin uning avlodlari, Ottoniylar (yoki yudolfing) sulolasi [[Sharqiy Frank qirolligi]]ni (yoki Germaniya qirolligi) taxminan bir asr davomida boshqarishdi. Genrix Faulerning oʻlimidan soʻng, uning oʻgʻli Otton I 936-yilda Axenda qirol etib saylandi<ref name="Barraclough, Geoffrey 1984">Barraclough, Geoffrey (1984). ''The Origins of Modern Germany''. New York: W. W. Norton & Co. Inc. ISBN <bdi>978-0-393-30153-3</bdi>.</ref>. U kichik grafliklar va bir necha gersoglarning bir qator qoʻzgʻolonlarini bostirdi. Shundan soʻng, qirol gersoglarning tayinlanishini nazorat qilishga muvaffaq boʻldi<ref>Barraclough 1984, pp. 101-134.</ref>. U Sharqiy Frank gersogliklarining aksariyat rahbarlarini oʻz qarindoshlari bilan almashtirdi. Shu bilan birga, u oʻz oila aʼzolarining qirollik huquqlarini buzilishiga yoʻl qoʻymaslik uchun eʼtiborli boʻldi. ==== Muqaddas Rim imperiyasining tashkil topishi ==== 951-yilda Otton I Italiyaning beva qirolichasi Adelaydaga yordamga bordi<ref name="Barraclough, Geoffrey 1984"/>, dushmanlarini magʻlub etdi, unga uylandi va Italiya ustidan nazoratni oʻz qoʻliga oldi. 955-yilda Otton I Lechfeld jangida vengerlar ustidan gʻalaba qozondi. 962-yilda Otton I ga Rim papasi Ioann XII imperatorlik tojini kiydirdi. Otton I ning imperator sifatida toj kiyishi nemis qirollarini ''Translatio imperii anʼanasi orqali Buyuk Karl imperiyasining vorisi sifatida belgilandi''<ref name="Chisholm, Hugh 1911">Chisholm, Hugh, ed. (1911). „Silesia“. ''Encyclopædia Britannica''. Vol. 25 (11th ed.). Cambridge University Press.</ref>''.'' Buyuk [[Otton I]] hukmronligi davridan boshlangan sanʼatning gullab-yashnashi Otton [[Uygʻonish davri]] sifatida atalib, uning markazi Germaniya edi, qolaversa, Shimoliy Italiya va Fransiyada ham ushbu jarayon yuzaga keldi<ref name="Chisholm, Hugh 1911"/>. 963-yilda Otton I hozirgi Ioann XIIni taxtdan agʻdardi va yangi Rim papasi sifatida Lev VIII ni papalikka koʻtardi. Ushbu voqea Sharqiy Rim imperiyasi bilan ziddiyatlarni yuzaga keltirdi, ayniqsa Otton I ning oʻgʻli Otton II ''imperator Romanorum'' unvonini qabul qilganidan keyin bu ziddiyat kuchaydi<ref>Herrmann, Joachim (1970). ''Die Slawen in Deutschland'' (in German). Berlin: Akademie-Verlag GmbH.</ref>. Shunga qaramay, Otton II Vizantiya malikasi Teofanuga uylanib sharq bilan nikoh aloqalari orqali yangi munosabatlarni oʻrnatdi<ref>Smail, Daniel Lord; Gibson, Kelly (2009). ''Vengeance in Medieval Europe: A Reader''. p. 156. ISBN <bdi>9781442601260</bdi>.</ref>. 996-yilda Otton III oʻzining amakivachchasi [[Grigoriy taqvimi|Grigoriy]] V ni birinchi nemislardan boʻlgan Rim papasi etib tayinladi. [[Otton III]] 1002-yilda yosh vafot etdi va uning oʻrnini amakivachchasi Genrix II egalladi. [[Genrix (qirollar)|Genrix II]] 1024-yilda vafot etdi va Saliyan sulolasidan boʻlgan Konrad II gersoglar va zodagonlar oʻrtasidagi bahs-munozaralardan keyingina qirol etib saylandi<ref>Arnold, Benjamin (1995). „14 The Western Empire 1125-1197“. In Luscombe, David; Riley-Smith, Jonathan (eds.). ''The New Cambridge Medieval History, Volume 4: C.1024-c.1198, Part 2''. Vol. 4. doi:10.1017/CHOL9780521414111.016. ISBN <bdi>9780521414111</bdi>.</ref>. Muqaddas Rim imperiyasi oxir-oqibat toʻrtta qirollikdan iborat boʻldi. Shohliklar quyidagilar edi: * Germaniya Qirolligi (962-yildan imperiyaning bir qismi); * [[Italiya Qirolligi]] (962-yildan 1801-yilgacha); * Bogemiya Qirolligi (1002-yildan Bogemiya gersogligi (1198-yilda qirollikka aylangan); * [[Burgundiya]] qirolligi (1032-yildan 1378-yilgacha)<ref>Hunyadi, Zsolt; Laszlovszky, József (2001). ''The Crusades and the Military Orders: Expanding the Frontiers of Medieval Latin Christianity''. ISBN <bdi>9789639241428</bdi>.</ref>. === Yuqori oʻrta asrlar === ==== Shtaufenlar sulolasi ==== Saliyan sulolasi 1125-yilda Genrix V ning oʻlimi bilan tugagach, gersoglar uning yaqin qarindoshlarini emas, balki oʻrta darajada kuchli, ammo allaqachon keksaygan Saksoniya gersogi Lotarni tanladilar. U 1137-yilda vafot etganida, gersoglar yana yangi qirol tayinlashdi. Ular Shtaufenlar oilasidan imperator Genrix IV ning nabirasi Konrad III ni qirol etib saylashdi. Shtaufenlarning hokimiyta tepasiga kelishi Velflar bilan bir asrlik janjal keltirib chiqardi. Konrad Velflarni oʻz mulklaridan quvib chiqardi, ammo 1152-yilda vafotidan keyin jiyani Fridrix I „Barbarossa“ uning oʻrnini egalladi va Velflar bilan sulh tuzdi<ref name="Thomas A. 2009 p. 110,128">Brady Jr., Thomas A. (2009). ''German Histories in the Age of Reformations, 1400-1650''. Cambridge University Press. p. 110,128. ISBN <bdi>9781139481151</bdi>. Archived from the original on 21 September 2021. Retrieved 21 September 2021.</ref>. [[Fayl:Francia_814.svg|thumb|340x340px|Franklar qirolligi]] [[Fridrix I Barbarossa]] 1155-yilda imperator taxtiga oʻtirdi. U qisman imperatorning kuchini papadan mustaqil ravishda oqlashga urinib, imperiyaning „Romanligi“ ni taʼkidladi<ref name="Whaley, Joachim 2011 p. 278">Whaley, Joachim (24 November 2011). ''Germany and the Holy Roman Empire: Volume II: The Peace of Westphalia to the Dissolution of the Reich, 1648-1806''. OUP Oxford. p. 278. ISBN <bdi>978-0-19-162822-1</bdi>. Retrieved 5 February 2022.</ref>. Fridrix I ning siyosati birinchi navbatda Italiyaga qaratilgan boʻlib, u shimolning tobora badavlat va erkin shaharlari, ayniqsa Milan bilan toʻqnash keldi. U, shuningdek, Papa [[Aleksandr III]] (1159—1181-yillar) ga qarshi ozchilik tomonidan saylangan nomzodni qoʻllab-quvvatlab, Papalik bilan navbatdagi mojaroga aralashdi<ref>Schwartzwald, Jack L. (20 November 2015). ''The Collapse and Recovery of Europe, AD 476-1648''. McFarland. p. 116. ISBN <bdi>978-1-4766-6230-5</bdi>. Retrieved 5 February 2022.</ref>. Fridrix I 1177-yilda Aleksandr bilan nihoyat sulh tuzishgacha bir qator antipapalarni qoʻllab-quvvatladi. 1190-yilda Fridrix I [[Uchinchi Salib yurishi]]da qatnashib, Kilikiya Armaniston Qirolligida vafot etdi<ref>Hardy, D. (2018). ''Associative Political Culture in the Holy Roman Empire: Upper Germany, 1346-1521''. Oxford Historical Monographs. OUP Oxford. ISBN <bdi>978-0-19-256217-3</bdi>.</ref>. Shtaufenlar davrida nemis knyazlari gʻarbiy slavyanlar yashamaydigan yoki kam yashaydigan erlarni muvaffaqiyatli, tinch yoʻl bilan sharqqa joylashtirishga yordam berishdi. Imperiyaning gʻarbiy qismidan nemis tilida soʻzlashuvchi dehqonlar, savdogarlar va hunarmandlar, ham nasroniylar, ham yahudiylar bu hududlarga koʻchib kelishgan<ref>Brady, Thomas A. Jr (2009). ''German Histories in the Age of Reformations, 1400-1650''. Cambridge University Press. pp. 104-106, 116. ISBN <bdi>978-1-139-48115-1</bdi>. Retrieved 5 February 2022.</ref>. Bu yerlarning asta-sekin nemislashuvi murakkab hodisa boʻlib, uni XIX asr millatchiligining noxolis atamalarida talqin qilmaslik kerak. Sharqqa joylashish imperiyaning taʼsirini Pomeraniya va Sileziyani oʻz ichiga olgan holda kengaytirdi, shuningdek, mahalliy slavyan hukmdorlari bilan nikohlar orqali munosabtlarni normallashtirdi<ref>Tracy, James D. (29 July 2016). ''Balkan Wars: Habsburg Croatia, Ottoman Bosnia, and Venetian Dalmatia, 1499-1617''. Rowman & Littlefield. p. 163. ISBN <bdi>978-1-4422-1360-9</bdi>. Retrieved 17 January 2022.</ref>. Fridrix I Barbarossaning oʻgʻli va vorisi Genrix VI davrida Shtaufenlar sulolasi oʻzining eng choʻqqisiga chiqdi. Genrix VI Sitsiliyaning Norman qirolligini oʻz hududlariga qoʻshib oldi, ingliz qiroli Richard Sheryuraknini asirlikda ushlab turdi<ref>Ágoston, Gábor (22 June 2021). ''The Last Muslim Conquest: The Ottoman Empire and Its Wars in Europe''. Princeton University Press. p. 312. ISBN <bdi>978-0-691-20538-0</bdi>. Retrieved 17 January 2022.</ref>. [[Fridrix I Barbarossa|Fridrix Barbarossa]] vafotidan soʻng kenja oʻgʻli Shvabiyalik Filipp va toj uchun kurashgan Genrix Arslonning Brunsviklik oʻgʻli Otton ikki tomonlama saylandi. 1208-yilda Filipp janjalda oʻldirilganidan soʻng, Otton yakka hukmdorga aylandi<ref name="ReferenceA"/>. Imperiya va Sitsiliyaning birlashishi tahdididan qoʻrqqan Papa Innokentiy III Germaniyaga yurish qilgan va Ottonni magʻlub etgan Fridrix II ni qoʻllab-quvvatladi. Gʻalabasidan soʻng, Fridrix ikki hududni alohida saqlash haqidagi vaʼdasiga amal qilmadi. Garchi u Germaniyaga yurishdan oldin oʻgʻli Genrixni Sitsiliya qiroli etib tayinlagan boʻlsa ham, u hali ham haqiqiy siyosiy hokimiyatni oʻzi uchun saqlab qolgandi<ref>Pavlac, Brian A.; Lott, Elizabeth S. (2019). ''The Holy Roman Empire: A Historical Encyclopedia [2 volumes]''. ABC-CLIO. p. 143. ISBN <bdi>9781440848568</bdi>. Archived from the original on 21 September 2021. Retrieved 21 September 2021.</ref>. Bu jarayon [[Fridrix II]] 1220-yilda imperator taxtiga oʻtirgandan keyin ham davom etdi. Fridrix II ning kuchini oshishidan qoʻrqib, [[Rim papasi]] uni quvgʻin qildi. Yana bir munozarali nuqta Fridrix vaʼda qilgan, lekin qayta-qayta keyinga qoldirgan Salib yurishi edi. Keyinchalik, quvgʻin qilingan boʻlsa-da, Fridrix 1228-yilda Oltinchi Salib yurishiga rahbarlik qildi, bu jarayon Quddus Qirolligini vaqtincha tiklash bilan yakunlandi<ref name="Thomas A. 2009 p. 110,128"/>. Uning imperatorlik daʼvolariga qaramay, Fridrixning hukmronligi imperiyada markaziy boshqaruvning parchalanishining asosiy burilish nuqtasi boʻldi. Sitsiliyada zamonaviy, markazlashgan davlatni barpo etishga eʼtibor qaratgan boʻlsa-da<ref name="Lee, Daniel 2016 p. 243">Lee, Daniel (19 February 2016). ''Popular Sovereignty in Early Modern Constitutional Thought''. Oxford University Press. p. 243. ISBN <bdi>978-0-19-106244-5</bdi>. Retrieved 20 November 2021.</ref>, u asosan Germaniyada boʻlmagan va Germaniyaning dunyoviy va cherkov knyazlariga keng koʻlamli imtiyozlar: 1220-yilda yepiskoplar tayinlash, tariflar oʻrnatish, tanga zarb qilishlarni bergan<ref>Thornhill, Chris (24 January 2007). ''German Political Philosophy: The Metaphysics of Law''. Routledge. p. 12. ISBN <bdi>978-1-134-38280-4</bdi>. Retrieved 20 November 2021.</ref>. [[Fayl:Holy_Roman_Empire_11th_century_map-en.svg|thumb|339x339px|Muqaddas Rim Imperiyasi XI asr]] ==== Bogemiya Qirolligi ==== Bogemiya Qirolligi oʻrta asrlarda muhim mintaqaviy kuchga ega davlat edi. 1212-yilda qirol Ottokar I (1198-yilda „qirol“ unvonini olgan) imperator Fridrix II dan Sitsiliya Oltin buqasini<ref>Haivry, Ofir (29 June 2017). ''John Selden and the Western Political Tradition''. Cambridge University Press. p. 118. ISBN <bdi>978-1-107-01134-2</bdi>. Retrieved 20 November 2021.</ref> (rasmiy farmon) olib, Ottokar va uning avlodlari uchun qirollik unvonini qabul qilib oldi va [[Bogemiya]] gersogligi qirollikka aylandi. Bogemiya qirollari Muqaddas Rim imperiyasi oldidagi imperator kengashlarida ishtirok etishdan tashqari barcha majburiyatlardan ozod qilindi. Karl IV Pragani Muqaddas Rim imperatorining qarorgohi qilib tanladi<ref>Zoller, Élisabeth (2008). ''Introduction to Public Law: A Comparative Study''. BRILL. p. 64. ISBN <bdi>978-90-04-16147-4</bdi>. Retrieved 20 November 2021.</ref>. ==== Interregnum ==== {{Turkum mavzusi boʻyicha asosiy maqola|Interregnum}} 1250-yilda Fridrix II vafotidan keyin Germaniya qirolligi uning oʻgʻli Konrad IV va anti-qirol Gollandiyalik Vilgelm oʻrtasida boʻlingan. Konradning oʻlimidan keyin Interregnum sodir boʻldi, bu davrda hech bir qirol umumeʼtirofga erisha olmadi, bu esa knyazlarga oʻz mulklarini mustahkamlashga va hukmdor sifatida yanada mustaqil boʻlishga imkon berdi. 1257-yildan keyin toj uchun Guelf xonadoni tomonidan qoʻllab-quvvatlangan Kornuollik Richard va Shtaufenlar xonadonida tomonidan qoʻllab-quvvatlangan, lekin hech qachon nemis zaminiga qadam bosmagan Kastiliyalik [[Alfonso X]] oʻrtasida taxt uchun kurash boshlandi<ref name="Burdick, William Livesey 2004 pp. 19, 20">Burdick, William Livesey (2004). ''The Principles of Roman Law and Their Relation to Modern Law''. The Lawbook Exchange, Ltd. pp. 19, 20. ISBN <bdi>978-1-58477-253-8</bdi>. Retrieved 19 November 2021.</ref>. 1273-yilda Richard vafotidan keyin Germaniyada qirol etib Rudolf I saylandi. U Gabsburglar orasida birinchi boʻlib qirollik unvoniga ega boʻlgan, ammo u hech qachon imperator tojini kiymagan. 1291-yilda Rudolfning oʻlimidan soʻng, Adolf va Albert qirol boʻlishdi ular ham hech qachon imperator tojini kiymagan<ref name="Hodnet, Andrew Arthur 2018 p. 81">Hodnet, Andrew Arthur (2018). ''The Othering of the Landsknechte''. North Carolina State University. p. 81.</ref>. Albert 1308-yilda oʻldirildi. Darhol Fransiya qiroli [[Filipp IV]] oʻzining akasi Karl Valuani Muqaddas Rim imperiyasining navbatdagi qiroli etib saylanishi uchun harakat qila boshladi. Filipp IV Fransiya papasi Klement V (1309-yilda Avinonda tashkil etilgan) qoʻllab-quvvatladi va uning imperiyani fransuz qirollik uyi taʼsiriga olib chiqish istiqbollarini olqishladi. U nemis saylovchilariga pora berish umidida fransuz pullarini hisobsizlik bilan tarqatdi. Koʻpchilik taxtda fransuz Karl Valuani koʻrishni xohlamasdi, Karlga asosiy raqib Palatin grafi Rudolf edi<ref name="Hodnet, Andrew Arthur 2018 p. 81"/>. Oʻnlab yillar davomida imperatorsiz yashab kelgan saylovchilar, yirik hududiy magnatlar Karl Valuadan ham, Rudolfdan ham norozi edilar. Buning oʻrniga Lyuksemburg grafi Genrixni 1308-yil 27-noyabrda Frankfurtda olti ovoz bilan Genrix VII etib saylashdi. Shu tariqa Genrix VII 1309-yil 6-yanvarda [[Axen]]da qirol, 1312-yil 29-iyunda Rimda Rim papasi Klement V tomonidan imperatorlik tojini qabul qildi va bu interregnumni tugatdi<ref>Wilson, Peter H. (2016). ''Heart of Europe: A History of the Holy Roman Empire''. Belknap Press. ISBN <bdi>978-0674058095</bdi>.</ref>. ==== Siyosiy tizimdagi oʻzgarishlar ==== XIII asrda yer boshqaruvidagi umumiy tuzilmaviy oʻzgarishlar siyosiy hokimiyatning aristokratik feodalizm hisobiga oʻsib borayotgan burjuaziya tomon siljishiga olib keldi. Shaharlarning yuksalishi va yangi shaharliklar tabaqasining vujudga kelishi feodalizmning ijtimoiy, huquqiy va iqtisodiy tartibini tugatdi. Shaxsiy majburiyatlar oʻrniga pul qishloq xoʻjaligida iqtisodiy qiymatni ifodalovchi umumiy vositaga aylandi<ref>Tennant, Elaine C.; Johnson, Carroll B. (1985). ''The Habsburg Chancery Language in Perspective, Volume 114''. University of California Press. pp. 1, 3, 9. ISBN <bdi>9780520096943</bdi>. Archived from the original on 27 September 2021. Retrieved 21 September 2021.</ref>. Dehqonlardan borgan sari oʻz egalariga soliq toʻlash talab qilina boshlandi. XII asrda [[Ganza ittifoqi]] oʻzini imperiyaning hamda butun shimoliy va markaziy Yevropadagi shahar va shaharlar savdogarlarining tijorat va mudofaa ittifoqi sifatida tashkil topdi<ref>Wiesinger, Peter. „Die Entwicklung der deutschen Schriftsprache vom 16. bis 18. Jahrhundert unter dem Einfluss der Konfessionen“. ''Zeitschrift der Germanisten Rumäniens (ZGR)'' (17-18 / 2000 (9th year)): 155-162. doi:10.1515/jbgsg-2018-0014. S2CID 186566355. Retrieved 8 November 2021.</ref>. U [[Boltiq dengizi]], Shimoliy dengizda dengiz savdosida ustunlik qildi. Ittifoqdagi shaharlarning har biri oʻz suverenitetining huquqiy tizimini saqlab qoldi, Ittifoq tarkibidagi Imperiya erkin shaharlari faqat cheklangan darajadagi siyosiy avtonomiyaga ega edi. XIV asrning oxiriga kelib, ittifoq agar kerak boʻlsa, oʻz manfaatlarini harbiy vositalar bilan taʼminladi. Xususan, 1361-yildan 1370-yilgacha [[Daniya qirolligi|Daniya Qirolligi]] bilan urush olib borildi. Ittifoq 1450-yildan keyin oʻz mavqeyini yoʻqotdi<ref name="Metzig, Gregor 2016 pp. 98, 99">Metzig, Gregor (21 November 2016). ''Kommunikation und Konfrontation: Diplomatie und Gesandtschaftswesen Kaiser Maximilians I. (1486-1519)'' (in German). Walter de Gruyter GmbH & Co KG. pp. 98, 99. ISBN <bdi>978-3-11-045673-8</bdi>. Retrieved 29 January 2022.</ref>. [[Fayl:Golden_Bull_of_1356.png|thumb|298x298px|1356-yilgi Oltin Buqa imzolanganda Muqaddas Rim imperiyasi]] === Soʻngi oʻrta asrlar === ==== Hududiy oʻzgarishlar ==== Impratorni saylashdagi qiyinchiliklar, oxir-oqibat, knyaz saylovchilarning alohida birlashmasini (''Kurfürsten'') paydo boʻlishiga olib keldi, uning tarkibi va tartibi 1356-yilda Karl IV (1355-1378-yillarda hukmronlik qilgan) tomonidan chiqarilgan „Oltin buqa“ da bayon etilgan<ref name="Metzig, Gregor 2016 pp. 98, 99"/>. 1346-yildan 1806-yilgacha amalda boʻlgan. [[Oltin Buqa]] Muqaddas Rim imperatorini saylash tizimini ham belgilab berdi. Endi imperator barcha yetti saylovchining roziligi bilan emas, balki koʻpchilik tomonidan saylanishi kerak edi. Saylovchilar uchun unvon meros boʻlib qoldi va ularga tanga zarb qilish huquqi berildi. Shuningdek, ularning oʻgʻillariga imperator tillarini — nemis, lotin, italyan va chex tillarini oʻrganish tavsiya etilgan. Karl IV ning qarori munozaralarga sabab boʻldi: bir tomondan, u Shtaufenlar davri tugaganidan soʻng fuqarolik toʻqnashuvlari avj olgan imperiya yerlarida tinchlikni tiklashga yordam berdi; boshqa tomondan, markaziy hokimiyat kuchsizlanib qoldi<ref>Scott, Hamish M. (2015). ''The Oxford Handbook of Early Modern European History, 1350-1750''. Oxford University Press. p. 173. ISBN <bdi>978-0-19-959725-3</bdi>. Retrieved 12 December 2021.</ref>. Tomas Bredining fikricha, Karl IV ning maqsadi qirollik saylovlarini tugatish edi. Shu bilan birga, u Bogemiya (Chexiya)ni Lyuksemburglarning imperiyaning asosiy yerlari va ularning sulolaviy asosi deb eʼlon qildi. Uning Bogemiyadagi hukmronligi koʻpincha mamlakatning oltin davri hisoblanadi<ref name="Whaley, Joachim 2011 p. 278"/>. Shtaufenlardan keyingi qirollarning oʻz hokimiyatini saqlab qolishga urinishlari hokimiyatning oʻzgarishi bilan ham namoyon boʻldi. Oldin imperiyaning moliyasi imperiyaning ''Reyxsgut'' deb atalgan va u imperatorga tegishli boʻlgan. XIII asrdan keyin ''Reyxsgutning'' ahamiyati yoʻqoldi, garchi uning baʼzi qismlari 1806-yilda imperiya tugaguniga qadar saqlanib qolgan boʻlsa-da, ''Reyxsgut'' tobora koʻproq mahalliy gersoglarga boʻysungan<ref>"H-German Roundtable on Smith, Germany: A Nation in Its Time Before, During, and After Nationalism, 1500-2000 | H-German | H-Net". ''networks.h-net.org''. Retrieved 5 February 2022.</ref>. 1312-yilda Lyuksemburg sulolasidan<ref name="Thomas A. 2009 p. 110,128"/> Genrix VII Fridrix II dan keyingi birinchi marta Muqaddas Rim imperatori sifatida toj kiygan. Undan keyin barcha qirollar va imperatorlar oʻz oilasi (''Hausmaxt'') yerlariga tayanganlar: Vittelsbaxlik Lyudovik IV (qirol 1314-yilda, imperator 1328—47-yillarda) Bavariyadagi yerlariga tayangan boʻlsa, Genrix VII ning nabirasi Lyuksemburglik Karl IV Bogemiyadagi oʻz yerlaridan kuch oldi<ref name="Forster, Marc R 2022">Forster, Marc R. „Forster on Brady Jr., 'German Histories in the Age of Reformations, 1400-1650' | H-German | H-Net“. ''Networks.h-net.org''. Retrieved 5 February 2022.</ref>. ==== Protestant islohoti va Renessans ==== 1516-yilda boʻlajak Muqaddas Rim imperatori Karl V ning bobosi Aragonlik Ferdinand II vafot etdi. Karl oʻz hukmronligini onasi Joanna Kastiliya bilan birgalikda [[Kastiliya]] va Aragonda boshlagan. ''1519-yilda Ispaniyada Karlos I'' sifatida hukmronlik qilgan ''Karl V'' sifatida imperator unvonini oldi<ref>Curtis, Benjamin (2013). ''The Habsburgs: The History of a Dynasty''. Bloomsbury. p. 36.</ref>. Karlning Muqaddas Rim Imperiyasida hukmronligi boshlanishidan oldin, 1517-yilda [[Martin Luther|Martin Lyuter]] keyinchalik Reformatsiya boshladi. Keyin imperiya diniy yoʻnalishlar boʻyicha boʻlindi, shimol, sharq va koʻplab yirik shaharlar — [[Strasburg]], Frankfurt va Nyurnberg protestant boʻldi, janubiy va gʻarbiy hududlar esa katolik edi<ref>Thackeray, Frank W.; Findling, John E. (31 May 2012). ''Events That Formed the Modern World: From the European Renaissance through the War on Terror [5 volumes]: From the European Renaissance through the War on Terror''. ABC-CLIO. p. 133. ISBN <bdi>978-1-59884-902-8</bdi>. Retrieved 6 February 2022.</ref>. Karl hukmronligining boshida yana bir ''Reyxs polki'' qayta tashkil etildi (1522-yil), Garchi Karl uning yoʻqligida bunga toqat qilishini va uning raisi uning vakili boʻlishi kerakligini eʼlon qildi. Karl V 1521-yildan 1530-yilgacha Germaniyada boʻlmagan. 1500-yillarning boshlarida tashkil etilganiga oʻxshab, ''Reyxs polki'' knyazlar oʻrtasidagi beqaror ishtirok va kelishmovchiliklar tufayli imperatordan mustaqil federal hokimiyatni yarata olmadi<ref>Holleger, Manfred (2012). „Personality and reign The biography of Emperor Maximilian I“. In Michel, Eva; Sternat, Maria Luise (eds.). ''Emperor Maximilian I and the Age of Durer'' (PDF). Prestel; Albertina. pp. 32-33. ISBN <bdi>9783791351728</bdi>. Retrieved 2 December 2021.</ref>. Karl V 1547-yilda Shmalkaldlar urushida protestant knyazlarini magʻlub etdi, ammo protestant mulklari harbiy magʻlubiyatga qaramay, siyosiy jihatdan omon qolishga muvaffaq boʻldi. 1555-yil [[Augsburg]] tinchlik shartnomasida, Karl V akasi Ferdinand orqali hukmdorlarning katoliklik yoki lyuteranizmni tanlash huquqini rasman tan oldi (svinglyanlar, kalvinistlar va radikallar kiritilmagan). 1555-yilda Pavel IV papa etib saylandi va Fransiya tarafini yoqlab chiqdi, shundan keyin Karl V nihoyat jahon xristian imperiyasidan umidini uzdi<ref name="Wilson, Peter H. 2004">Wilson, Peter H. (2004). ''From Reich To Revolution: German History, 1558-1806''.</ref>. [[Fayl:Innsbruck_-_painting_of_Albrecht_Dürer.jpg|thumb|331x331px|''Innsbruk'' , Maksimilian davridagi eng muhim siyosiy markaz]] ==== Borokko davri ==== Germaniya oltmish yil davomida nisbatan tinchlikka ega boʻldi. Sharqiy jabhada turklar tahdid sifatida kuchayishda davom etgan boʻlsa-da garchi urush protestant knyazlari bilan yanada murosaga kelishni anglatadi va shuning uchun imperator bundan qochishga harakat qildi. Gʻarbda Reynlandiya tobora koʻproq Fransiya taʼsiriga tushdi. Gollandiyaning Ispaniyaga qarshi qoʻzgʻoloni boshlanganidan soʻng, imperiya betaraf boʻlib, 1581-yilda [[Niderlandiya]]ga imperiyani tark etishga ''ruxsat berdi. uning taʼsiri'' Kyoln urushi boʻlib, Reynning yuqori qismining katta hududimi vayron qilgan. Imperator Ferdinand III 1653-yilda Gollandiyaning betarafligini rasman qabul qildi, bu qaror 1728-yilda Reyxstag tomonidan tasdiqlangan<ref>Holborn, Hajo (21 December 1982). ''A History of Modern Germany: The Reformation''. Princeton University Press. p. 48. ISBN <bdi>978-0-691-00795-3</bdi>. Retrieved 5 February 2022.</ref>. 1564-yilda Ferdinand vafot etgach, uning oʻgʻli Maksimilian II imperator boʻldi va otasi singari protestantizm mavjudligini va u bilan vaqti-vaqti bilan murosa qilish zarurligini tan oldi. Maksimilian 1576-yilda uning oʻrniga Rudolf II keldi, u klassik yunon falsafasini nasroniylikdan afzal koʻrdi va Bogemiyada yashadi. Katolik cherkovi Avstriya va Vengriyada nazoratni zoʻrlik bilan qayta tiklaganida, u bunga aralashmadi, bundan protestant knyazlari norozi boʻlishdi<ref>Whaley 2012a, p. 334.</ref>. 1612-yilda Rudolf vafot etganida imperiya hokimiyatida keskinlik yuzaga keldi. Bogemiyaliklar imperatorga qarshi isyon koʻtarishi oqibatida, imperiyani vayron qilgan Oʻttiz yillik urush (1618-48-yillar) boʻlib oʻtdi. Chet el davlatlari, shu jumladan Fransiya va [[Shvetsiya]] mojaroga aralashib, imperator kuchiga qarshi kurashayotganlarni qoʻllab-quvvatladilar, shu bilan birga oʻzlari ham katta hududlarni egallab oldilar<ref />. Oʻttiz yillik urushni tugatgan 1648-yildagi Vestfaliya tinchlik shartnomasi kalvinizmga ruxsat berdi, ammo anabaptistlar, arminianlar va boshqa protestant jamoalari hali ham hech qanday imtiyoz berilmadi va imperiyaning oxirigacha taʼqib qilindi. Gabsburg imperatorlari Avstriya va boshqa joylarda oʻz mulklarini birlashtirishga eʼtibor qaratdilar<ref>Isom-Verhaaren, Christine (30 May 2011). ''Allies with the Infidel: The Ottoman and French Alliance in the Sixteenth Century''. Bloomsbury Publishing. p. 58. ISBN <bdi>978-0-85773-227-9</bdi>. Retrieved 6 February 2022.</ref>. Vena jangida (1683) [[Polsha]] qiroli Ioann III boshchiligidagi Muqaddas Rim imperiyasining armiyasi turk qoʻshinini qaqshatqich magʻlub etib, Usmonlilarning gʻarbiy yurishini toʻxtatdi va Yevropada Usmonli imperiyasining parchalanishiga olib keldi. Armiya Polsha-Litva Hamdoʻstligining uchdan birini va Muqaddas Rim Imperiyasining uchdan ikki qismini tashkil etgan<ref name=":0" />. === Yangi davr === ==== Prussiya va Avstriya raqobati ==== {{Turkum mavzusi boʻyicha asosiy maqola|Prussiya va Avstriya raqobati}} XVIII asr davomida Gabsburglar turli Yevropa toʻqnashuvlarida qatnashdilar, masalan, [[Ispaniya vorisligi urushi]] (1701-1714-yillar), Polsha vorisligi urushi (1733-1735-yillar) va Avstriya vorisligi urushi (1740-1740-yillar). Avstriya va Prussiya oʻrtasidagi nemis dualizmi 1740-yildan keyin imperiya tarixida hukmronlik qildi<ref>Gumpelzhaimer, H. S.G. (1796). ''Reichs Matrikel aller Kreise: nebst Usual-Matrikeln des Kaiserlichen und ReichsKammergerichts, mit beygefügten Veränderungen'' (in German). Ulm.</ref>. ==== Imperiyaning qulashi ==== 1792-yildan boshlab inqilobiy Fransiya imperiyaning turli qismlari bilan urush olib bordi. Imperiya 1806-yil 6-avgustda, oxirgi Muqaddas Rim imperatori Frans II (1804-yildan Avstriya imperatori) Austerlitzda Napoleon boshchiligida fransuzlar tomonidan magʻlubiyatga uchraganidan soʻng Pressburg shartnomasiga koʻra taxtdan voz kechdi. Napoleon imperiyaning katta qismini Reyn Konfederatsiyasiga aylantirdi. Fransning Gabsburg-Lotaringiya uyi imperiyaning qulashidan omon qoldi va Birinchi jahon urushidan keyin 1918-yilda Gabsburglar imperiyasi yakuniy tarqatib yuborilgunga qadar Avstriya imperatorlari va Vengriya qirollari sifatida hukmronlik qilishda davom etdi<ref>Whaley 2012b, p. 188.</ref>. [[Fayl:Weltliche_Schatzkammer_Wien_(189)2.JPG|thumb|334x334px|Muqaddas Rim imperiyasining toji]] 1815-yilda Napoleon urushlari tugaganidan soʻng Reyn [[Napoleon]] Konfederatsiyasi oʻrniga yangi ittifoq — Germaniya Konfederatsiyasi paydo boʻldi.(''qarang:'' [[Germaniya Konfederatsiyasi]]) Bu Prussiya 1871-yilda Avstriya va Shveytsariyadan tashqari nemis tilida soʻzlashuvchi hududlarni Prussiya rahbarligida birlashtirgan Germaniya imperiyasining tuzguniga qadar davom etdi. Muqaddas Rim Imperiyasining hozirgi kungacha monarxiya maqomini saqlab qolgan yagona knyazlik davlatlari [[Lyuksemburg]] Buyuk Gertsogligi va Lixtenshteyn Knyazligidir. Germaniyada davlat sifatida mavjud boʻlgan yagona erkin imperator shaharlari Gamburg va Bremendir. Muqaddas Rim imperiyasining boshqa barcha tarixiy aʼzo davlatlari yo tarqatib yuborilgan yoki respublika boshqaruv tizimlarini qabul qilgan<ref>Smith 1920, p. 19.</ref>. == Imperiyaning mulklari == Imperiya tarkibidagi hududlar soni juda koʻp boʻlib, Vestfaliya tinchligi davrida ularning soni 300 ga yaqin edi. Imperiyaning eng qudratli lordlari avstriyalik gabsburglar boʻlib, ular XVII asrning birinchi yarmida imperiya tarkibidagi 240 000&nbsp;km <sup>2</sup> (93 000 sq mi) yerni, asosan, hozirgi [[Avstriya]] va Chexiyani boshqargan. Shu bilan birga, Saksoniya, [[Bavariya]] va [[Brandenburg]] elektorlari tomonidan boshqariladigan yerlar (Prussiya qoʻlga kiritgunga qadar) hammasi 40 000&nbsp;km <sup>2</sup> (15 000 sq mi) ga yaqin edi; Brunsvik -Lüneburg gertsogi (keyinchalik Gannover elektorati) bir xil oʻlchamdagi hududga ega edi. Bular nemis qirolliklarining eng kattasi edi. Pfalz elektorati 20 000&nbsp;km <sup>2</sup> (7 700 sq milya) da sezilarli darajada kamroq edi va Mayns, Kyoln va Trierdagi cherkov elektoratlari ancha kichikroq boʻlib, taxminan 7 000&nbsp;km <sup>2</sup> (2,700 kv milya). Ulardan sal kattaroq, taxminan 7 000-10 000&nbsp;km <sup>2</sup> (2 700- 3 900 sq mi) Vyurtemberg gersogligi, Gessen-Kassel landgraviati va Meklenburg-Shverin gersogligi edi. Ular oʻlchamlari boʻyicha Salzburg va Myunster knyaz-episkoplari tomonidan taxminan bir xil edi. Boshqa nemis hududlarining aksariyati, shu jumladan, boshqa knyaz-episkopliklari, 5000&nbsp;km <sup>2</sup> (1900 sq mi) dan kam edi, eng kichigi imperator ritsarlari hududi edi; taxminan 1790-yillarda Ritsarlar 350 ta oiladan iborat boʻlib, jami bor-yoʻgʻi 5000&nbsp;km <sup>2</sup> maydonni boshqargan. Imperiya [[Italiya]] koʻproq markazlashgan edi, uning koʻp qismi Savoy (Savoy, Pyemont, Nitsa, Aosta), [[Toskana Buyuk Gertsogligi|Toskana Buyuk Gersogligi]] (Toskana, Bar Lucca), Genuya Respublikasi (Liguriya, Koriska), Modena-Rejio va Parma-Piatsensa (Emiliya) gersogliklari oʻrtasida boʻlingan. Ispaniyaning Milan gersogligi (Lombardiyaning katta qismi), har birida yarim milliondan bir yarim milliongacha aholi bor edi<ref>Smith, Preserved (1920). ''The Social Background of the Reformation''. Collier.</ref>. '''Oʻttiz yillik urushdan keyin Imperiyaning hududiy ulushlari'''<ref name="Wilson, Peter H. 2004"/> {| class="wikitable" !Boshqaruvchilar !1648-yil !1714-yil !1748-yil !1792-yil |- |Austriya Gabsburglari |225,390&nbsp;km<sup>2</sup> (32.8 %) |251,185&nbsp;km<sup>2</sup> (36.5 %) |213,785&nbsp;km<sup>2</sup> (31.1 %) |215,875&nbsp;km<sup>2</sup> (31.4 %) |- |Brandenburg Gogenzollernlari |70,469&nbsp;km<sup>2</sup> (10.2 %) |77,702&nbsp;km<sup>2</sup> (11.3 %) |124,122&nbsp;km<sup>2</sup> (18.1 %) |131,822&nbsp;km<sup>2</sup> (19.2 %) |- |Boshqa elektoratlar |89,333&nbsp;km<sup>2</sup> (13.1 %) |122,823&nbsp;km<sup>2</sup> (17.9 %) |123,153&nbsp;km<sup>2</sup> (17.9 %) |121,988&nbsp;km<sup>2</sup> (17.7 %) |- |Boshqa yerlar |302,146&nbsp;km<sup>2</sup> (44.0 %) |235,628&nbsp;km<sup>2</sup> (34.3 %) |226,278&nbsp;km<sup>2</sup> (32.9 %) |217,653&nbsp;km<sup>2</sup> (31.7 %) |- |'''Umumiy''' |687,338 |687,338 |687,338 |687,338 |} == Aholi == Muqaddas Rim imperiyasining umumiy aholisi soni juda noaniq va juda xilma-xildir. Buyuk Karl imperiyasida 20 million kishi boʻlgan. Keyingi imperiyaning siyosiy tarqoqligini inobatga olgan holda, bunday raqamlarni jamlay oladigan markaziy idoralar mavjud emas edi. Shunga qaramay, [[Oʻttiz yillik urush]]ning demografik falokati XVII asr boshlarida imperiya aholisining XVIII asr boshlarida boʻlganiga oʻxshashligini anglatardi; Bir hisob-kitoblarga koʻra, imperiya 1750-yilgacha 1618-yilgi aholi darajasidan oshmagan. XVII asr boshlarida saylovchilar oʻz hukmronligi ostida quyidagi miqdordagi imperator subʼyektlarini ushlab turishgan: [[Fayl:Balduineum_Wahl_Heinrich_VII.jpg|thumb|324x324px|Yetti saylovchi]] * [[Gabsburglar|Gabsburg]] monarxiyasi: 5,350,000 (jumladan, 3 million [[Bogemiya]] yerlarida) * Saksoniya elektorati: 1 200 000 * Bavariya gersogligi (keyinroq Bavariya elektorati): 800 000 * Saylov palatinati: 600 000 * Brandenburg elektorati: 350 000 * Mayns, Trier va Kyoln elektoratlari: jami 300-400 000<ref name="Thomas A. 2009 p. 110,128"/> XVIII asrning birinchi oʻn yilligidagi [[Avstriya]] urush arxivlarining zamonaviy hisob-kitoblariga koʻra, Imperiya, jumladan, Bogemiya va Ispaniya Gollandiyasi, 28 millionga yaqin aholiga ega boʻlgan va quyidagicha taqsimlangan: * 65 cherkov shtatlari umumiy yer maydonining 14 foizini va aholisining 12 foizini; * 80 foiz yer va 80 foiz aholiga ega boʻlgan 45 ta sulolaviy knyazliklar; * 3 foiz yer va 3,5 foiz aholiga ega 60 sulolaviy graflik va lordlik; * 1 foiz yer va 3,5 foiz aholiga ega 60 ta [[imperator]] shaharlari; * Imperator ritsarlari hududlari, bir necha yuzlab, erning 2 foizi va aholining 1 foizi.<ref name="Forster, Marc R 2022"/> === Eng yirik shaharlar === Yillar boʻyicha imperiyaning eng yirik shaharlari yoki qishloqlari:<ref>Esch, Ronald G. (28 October 2021). „Monarchs“. ''Monarchs''. ''Early Modern Court Culture''. pp. 17-36. doi:10.4324/9780429277986-3. ISBN <bdi>9780429277986</bdi>. S2CID 240193601.</ref> * '''1050-yillar''': ''Regensburg'' 40 000 kishi. ''Rim'' 35 000. ''Maynts'' 30 000. ''Speyer'' 25 000. ''[[Kyoln]]'' 21 000. ''Trier'' 20 000. ''Qurtlar'' 20 000. ''Lion'' 20 000. ''Verona'' 20 000. ''Florensiya'' 15000.<ref name="Brady, Thomas A. 2009 p. 112">Brady, Thomas A.; Jr, Thomas A. Brady (13 July 2009). ''German Histories in the Age of Reformations, 1400-1650''. Cambridge University Press. p. 112. ISBN <bdi>978-0-521-88909-4</bdi>. Retrieved 6 February 2022.</ref> * '''1300-1350-yillar''': ''Praga'' 77 000 kishi. ''Köln'' 54 000 kishi. ''Aaxen'' 21 000 kishi. ''Magdeburg'' 20 000 kishi. ''Nyurnberg'' 20 000 kishi. ''Vena'' 20 000 kishi. ''Danzig'' (hozirgi Gdansk) 20 000 kishi. ''Strasburg'' 20 000 kishi. ''Lyubek'' 15 000 kishi. ''Regensburg'' 11 000 kishi.<ref name="Brady, Thomas A. 2009 p. 112"/> * '''1500-yilda:''' ''Praga'' 70 000. Köln 45 000. ''[[Nyurnberg]]'' 38 000. ''Augsburg'' 30 000. ''[[Gdańsk|Danzig]]'' (hozirgi Gdansk) 30 000. ''Lyubek'' 25 000. ''Breslau'' (hozirgi Vrotslav) 25 000. ''Regensburg'' 22 000. ''Vena'' 20 000. ''Strasburg'' 20 000. ''Magdeburg'' 18 000. ''Ulm'' 16 000. ''Gamburg'' 15 000.<ref name="Brady, Thomas A. 2009 p. 112"/> * '''1600-yilda:'''''Milan'' 130 000. ''Praga'' 100 000. ''Vena'' 50 000. ''Augsburg'' 45 000. ''Köln'' 40 000. ''Nyurnberg'' 40 000. ''Gamburg'' 40 000. ''Magdeburg'' 40 000. ''Breslau'' (hozirgi Vrotslav) 40 000. ''Strasburg'' 25 000. ''Lyubek'' 23 000. ''Ulm'' 21 000. ''Regensburg'' 20 000. ''Frankfurt''-''Mayn'' 20 000. ''Myunxen'' 20 000.<ref name="Brady, Thomas A. 2009 p. 112"/>[[Fayl:Vienna_Austria_Metropolis_-_Buda,_vulgo_Ofen,_prima_&_regia_Ungaria_regni_civitas.jpg|thumb|321x321px|Vena shahri. 1580-yil]] === Din === Katoliklik 1555-yilgacha imperiyaning yagona rasmiy dini boʻlgan. Muqaddas Rim imperatori har doim katolik boʻlgan<ref>Wilson, Peter H. (2016b). ''The Holy Roman Empire: A Thousand Years of Europeʼs History''. Penguin Books Limited. p. 79. ISBN <bdi>978-0-14-195691-6</bdi>. Retrieved 21 January 2022.</ref>. Lyuteranlik 1555 -yildagi [[Augsburg]] tinchligida va 1648 -yildagi [[Vestfaliya]] tinchligida kalvinizm rasman tan olingan. Bu ikkisi yagona rasman tan olingan protestant konfessiyalarini tashkil qilgan, shu bilan birga boshqa turli protestant konfessiyalari, masalan, Anabaptizm, Arminianizm va hokazolar birga yashagan. Anabaptizmda ham turli mazhablar paydo boʻldi, jumladan Mennonitlar, Shvartsenau birodarlari, Hutteritlar, Amishlar va boshqa koʻplab guruhlar<ref>"Society for Imperial Chamber Court Research, Wetzlar". ''Museum and Research Center for the Imperial Chamber Court (Reichskammergericht)''. 4 July 2015. Retrieved 7 September 2021.</ref>. Augsburg tinchligidan keyin hududning rasmiy dini ''cuius regio, eius religio'' printsipi bilan belgilandi, unga koʻra hukmdorning dini oʻz fuqarolarining dinini belgilaydi. Vestfaliya tinchligi 1624-yil 1-yanvarda „oddiy yil“ deb hisoblangan hududning rasmiy dini qanday boʻlsa, shunday boʻlishini belgilab, ushbu tamoyilni bekor qildi. Bundan buyon hukmdorning boshqa eʼtiqodga oʻtishi unga tobe boʻlganlarning dinga qaytishiga olib kelmasdi<ref name="Hodnet, Andrew Arthur 2018 p. 81"/>. Bundan tashqari, katolik hukmdorining barcha [[Protestantizm|protestant]] fuqarolari va aksincha, oʻsha sanada ega boʻlgan huquqlar kafolatlangan edi. Hududning rasmiy dini tarafdorlari ommaviy ibodat qilish huquqiga ega boʻlsalar, boshqalarga esa shaxsiy ibodat qilish huquqiga ega boʻlishlari mumkin edi. Qonunga koʻra, hech kim dinga koʻra kamsitilmasligi yoki savdo, tijorat, hunarmandchilik yoki ommaviy dafn etishdan chetlashtirilmasligi kerak edi<ref name="Burdick, William Livesey 2004 pp. 19, 20"/>. Muqaddas Rim imperiyasida yahudiylar ham mavjud edi<ref name="Lee, Daniel 2016 p. 243"/>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * {{kitob manbasi|first=Heinz|last=Angermeier|title=Die Reichsreform 1410–1555: die Staatsproblematik in Deutschland zwischen Mittelalter und Gegenwart|url=https://books.google.com/books?id=YaIfAAAAMAAJ|year=1984|publisher=C.H. Beck|isbn=978-3-406-30278-7|language=de}} * {{kitob manbasi|last=Arnold|first=Benjamin|editor1-last=Luscombe|editor1-first=David|editor2-last=Riley-Smith|editor2-first=Jonathan|title=The New Cambridge Medieval History, Volume 4: C.1024-c.1198, Part 2|isbn=9780521414111|year=1995|volume=4|chapter=14 The Western Empire 1125-1197|doi=10.1017/CHOL9780521414111.016}} * {{kitob manbasi|last=Avakov|first=Alexander V.|date=2015|title=Two Thousand Years of Economic Statistics|volume=1|location=New York|publisher=Algora}} * {{cite EB1911|last=Barker|first=Ernest|wstitle=Imperial Chamber|volume=14|pages=341–342}} * {{kitob manbasi|last=Barraclough|first=Geoffrey|title=The Origins of Modern Germany|url=https://archive.org/details/originsofmoderng0000barr_g0c1|year=1984|publisher=W. W. Norton & Co. Inc|location=New York|isbn=978-0-393-30153-3}} * {{kitob manbasi|last=Benecke|first=G.|title=Society and Politics in Germany, 1500–1750|url=https://archive.org/details/isbn_9780710078421|publisher=Routledge & Kegan Paul|date=1974}} * {{kitob manbasi|last1=Berenger|first1=Jean|last2=Simpson|first2=C.A.|title=A History of the Habsburg Empire 1273–1700|date=2014|publisher=Routledge|isbn=9781317895701|pages=120, 121|url=https://books.google.com/books?id=rWQSBAAAQBAJ&pg=PA121|access-date=5-oktabr 2021-yil|archive-date=5-oktabr 2021-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20211005091522/https://books.google.com/books?id=rWQSBAAAQBAJ&pg=PA121|url-status=live}} * {{kitob manbasi|last1=Brady|first1=Thomas A. Jr|title=German Histories in the Age of Reformations, 1400–1650|date=2009|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-139-48115-1|pages=104–106, 116|url=https://books.google.com/books?id=5OcgAwAAQBAJ&pg=PA105|access-date=5-fevral 2022-yil|language=en}} * {{kitob manbasi|last=Breverton|first=Terry|author-link=Terry Breverton|title=Everything You Ever Wanted to Know About the Tudors but Were Afraid to Ask|publisher=[[Amberley Publishing]]|year=2014|isbn=9781445638454|url=https://books.google.com/books?id=bQ4yAQAAIAAJ&pg=PP36}} * {{kitob manbasi|last=Brockmann|first=Stephen|title=Nuremberg: The imaginary capital|year=2006|publisher=Camden House|place=Rochester, NY|url=https://books.google.com/books?id=QnBVEg8t4TcC&pg=PA15|isbn=978-1-57113-345-8}} * {{kitob manbasi|last=Bryce|first=James|author-link=James Bryce, 1st Viscount Bryce|title=The Holy Roman Empire|date=1899|url=https://books.google.com/books?id=O8cQAAAAYAAJ|publisher=Macmillan}} * {{kitob manbasi|last=Cantor|first=Norman F.|author-link=Norman Cantor|year=1993|title=The Civilization of the Middle Ages|url=https://archive.org/details/civilizationofmi0000cant_y5v2|publisher=Harper Perennial|isbn=978-0-06-092553-6}} * {{kitob manbasi|last=Cipolla|first=Carlo M.|title=Fighting the Plague in Seventeenth Century Italy|url=https://archive.org/details/unset0000unse_b1w7|location=Madison|publisher=University of Wisconsin Press|date=1981}} * {{Cite thesis|last=Claus|first=Edda|type=M.Sc|title=The Rebirth of a Communications Network: Europe at the Time of the Carolingians|date=1997|hdl=1866/803}} * {{kitob manbasi|last1=Collins|first1=Paul|url=https://books.google.com/books?id=ZtYiBQAAQBAJ&pg=PA131|title=The Birth of the West: Rome, Germany, France, and the Creation of Europe in the Tenth Century|isbn=9781610393683|date=2014}}{{Oʻlikhavola|date=fevral 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{kitob manbasi|last=Curtis|first=Benjamin|title=The Habsburgs: The History of a Dynasty|publisher=[[Bloomsbury Publishing|Bloomsbury]]|year=2013|page=36}} * {{kitob manbasi|last1=Corvisier|first1=André|first2=John|last2=Childs|title='A dictionary of military history and the art of war|date=1994|publisher=}} * {{kitob manbasi|last=Davies|first=Norman|title=A History of Europe|location=Oxford|date=1996}} * {{kitob manbasi|last=de Las Cases|first=E.A.D.|title=Journal of the Private Life and Conversations of the Emperor Napoleon at Saint Helena|publisher=H. Colburn|issue=v. 3|year=1824|url=https://books.google.com/books?id=qHE_AQAAMAAJ&pg=RA1-PA201}} * {{kitob manbasi|last=Duffy|first=Eamon|author-link=Eamon Duffy|date=1997|title=Saints & Sinners: A History of the Popes|url=https://archive.org/details/saintssinnershis00duff_0|publisher=Yale University Press}} * {{kitob manbasi|last1=Ehlers|first1=Caspar|last2=Flachenecker|first2=Helmut|last3=Päffgen|first3=Bernd|last4=Schieffer|first4=Rudolf|title=Die deutschen Königspfalzen|volume=Band 5: Bayern: Teilband 3: Bayerisch-Schwaben|url=https://books.google.com/books?id=hYqpDQAAQBAJ&pg=PR31|date=2016|publisher=Vandenhoeck & Ruprecht|isbn=978-3-647-36523-7}} * {{kitob manbasi|last=Erbe|first=Michael|title=Die Habsburger 1493–1918|location=[[Stuttgart]]|publisher=[[Kohlhammer Verlag]]|chapter=Urban|date=2000|isbn=3-17-011866-8}} * {{kitob manbasi|last1=Flood|first1=John|url=https://books.google.com/books?id=B1ujbUq3NOcC&pg=PR118|title=Poets Laureate in the Holy Roman Empire: A Bio-bibliographical Handbook|isbn=9783110912746|date=2011}} * {{kitob manbasi|last=Fried|first=Johannes|author-link=Johannes Fried|title=Charlemagne|url=https://archive.org/details/charlemagne0000frie|publisher=Harvard University Press|date=2016}} * {{kitob manbasi|last=Gagliardo|first=John H.|title=Reich and Nation. The Holy Roman Empire as Idea and Reality, 1763–1806|url=https://archive.org/details/reichnationholyr0000gagl|publisher=Indiana University Press|date=1980}} * {{kitob manbasi|last=Garipzanov|first=Ildar H.|title=The Symbolic Language of Authority in the Carolingian World (c.751–877)|location=Leiden|publisher=Brill|date=2008}} * {{kitob manbasi|last=Gumpelzhaimer|first=H.S.G.|title=Reichs Matrikel aller Kreise: nebst Usual-Matrikeln des Kaiserlichen und ReichsKammergerichts, mit beygefügten Veränderungen|year=1796|url=https://books.google.com/books?id=7k6wZwEACAAJ|language=de|location=Ulm}} * {{kitob manbasi|last=Haffner|first=S.|title=The Rise and Fall of Prussia|publisher=Plunkett Lake|year=2019|url=https://books.google.com/books?id=KI-pDwAAQBAJ}} * {{kitob manbasi|last=Hanlon|first=Gregory|title=The Hero of Italy: Odoardo Farnese, Duke of Parma, his Soldiers, and his Subjects in the Thirty Years' War|publisher=Routledge|date=2014}} * {{kitob manbasi|last=Hardy|first=D.|title=Associative Political Culture in the Holy Roman Empire: Upper Germany, 1346–1521|publisher=OUP Oxford|series=Oxford Historical Monographs|year=2018|isbn=978-0-19-256217-3|url=https://books.google.com/books?id=xh1rDwAAQBAJ}} * {{kitob manbasi|last=Härter|first=Karl|chapter=The Permanent Imperial Diet in European Context, 1663–1806"|title=The Holy Roman Empire, 1495–1806|editor1=R.J.W. Evans|editor2=Michael Schaich|editor3=Peter H. Wilson|publisher=Oxford University Press|location=US|date=2011|isbn=978-0-19-960297-1}} * {{kitob manbasi|last=Herrmann|first=Joachim|title=Die Slawen in Deutschland|language=de|trans-title=|year=1970|publisher=Akademie-Verlag GmbH|location=Berlin}} * {{kitob manbasi|last=Heer|first=Friedrich|title=The Holy Roman Empire|url=https://archive.org/details/holyromanempire00heer|url-access=registration|publisher=Frederick A. Praeger|location=New York|year=1967|isbn=978-0-297-17672-5}} * {{kitob manbasi|last=Hirschi|first=Caspar|title=Wettkampf der Nationen|publisher=Wallstein Verlag|date=2005|location=[[Göttingen]]}} * {{kitob manbasi|last1=Hochedlinger|first1=Michael|last2=Mata|first2=Petr|last3=Winkelbauer|first3=Thomas|title=Verwaltungsgeschichte der Habsburgermonarchie in der Frühen Neuzeit|volume=Band 1: Hof und Dynastie, Kaiser und Reich, Zentralverwaltungen, Kriegswesen und landesfürstliches Finanzwesen|url=https://books.google.com/books?id=-Y6dDwAAQBAJ|date=2019|publisher=Böhlau Verlag|location=Vienna|isbn=978-3-205-23246-9}} * {{cite contribution|last=Holleger|first=Manfred|editor-last1=Michel|editor-first1=Eva|editor-last2=Sternat|editor-first2=Maria Luise|contribution=Personality and reign The biography of Emperor Maximilian I|title=Emperor Maximilian I and the Age of Durer|date=2012|publisher=Prestel; Albertina|isbn=9783791351728|pages=32–33|url=https://bilder.buecher.de/zusatz/35/35713/35713397_lese_1.pdf|access-date=2-dekabr 2021-yil}} * {{kitob manbasi|last1=Hoyt|first1=Robert S.|last2=Chodorow|first2=Stanley|title=Europe in the Middle Ages|url=https://archive.org/details/europeinmiddleag00robe|publisher=Harcourt brace Jovanovich|date=1976}} * {{kitob manbasi|last1=Hunyadi|first1=Zsolt|last2=Laszlovszky|first2=József|url=https://books.google.com/books?id=1m4fbJyQ4pkC&pg=PA129|title=The Crusades and the Military Orders: Expanding the Frontiers of Medieval Latin Christianity|isbn=9789639241428|date=2001}} * {{kitob manbasi|last1=Innes|first1=Matthew|url=https://books.google.com/books?id=CtUueBIMm-cC&pg=PA167|title=State and Society in the Early Middle Ages: The Middle Rhine Valley, 400–1000|isbn=9781139425582|date=2000}} * {{kitob manbasi|last1=Johnson|first1=Lonnie|url=https://books.google.com/books?id=e_m13Hk3AFEC&pg=PA23|title=Central Europe: Enemies, Neighbors, Friends|isbn=9780198026075|date=1996}} * {{citation|last1=Jorio|first1=Marco|last2=Braun|first2=Bettina|chapter=Heiliges Römisches Reich|title=Historisches Lexikon der Schweiz (HLS)|date=25-aprel 2016-yil|chapter-url=https://hls-dhs-dss.ch/de/articles/006626/2016-04-25/|access-date=2021-09-07}} * {{kitob manbasi|last1=Kleinhenz|first1=Christopher|url=https://books.google.com/books?id=E2CTAgAAQBAJ&pg=PA810|quote=Otto can be considered the first ruler of the Holy Roman empire, though that term was not used until the twelfth century.|title=Medieval Italy: An Encyclopedia|isbn=9781135948801|date=2004}} * {{kitob manbasi|last1=Kohn|first1=George C.|url=https://books.google.com/books?id=OIzreCGlHxIC&pg=PT125|title=Dictionary of Wars|isbn=9781438129167|year=2006}} * {{kitob manbasi|last1=Kurian|first1=George Thomas|url=https://books.google.com/books?id=dk4G-52QT-8C&pg=PA587|title=The Encyclopedia of Christian Literature|isbn=9780810872837|date=2010}} * {{kitob manbasi|last=Lauryssens|first=Stan|author-link=Stan Lauryssens|title=The Man Who Invented the Third Reich: The Life and Times of Arthur Moeller van den Bruck|url=https://archive.org/details/manwhoinventedth0000laur|year=1999|publisher=Sutton|location=Stroud|isbn=978-0-7509-1866-4}} * {{kitob manbasi|last=Legauy|first=Jean Pierre|chapter-url=https://books.google.com/books?id=LOS1c0w91AcC&pg=PA104|title=The New Cambridge Medieval History, Volume 6, C.1300-c.1415|volume=6|isbn=9780521362900|editor-last=Jones|editor-first=Michael C. E.|year=1995|chapter=6. Urban Life}} * {{kitob manbasi|last=Magill|first=Frank|title=Dictionary of World Biography|volume=II|year=1998|publisher=Fitzroy Dearborn|location=London}} * {{kitob manbasi|last=Malettke|first=Klaus|title=Les relations entre la France et le Saint-Empire au XVIIe siècle|language=fr|publisher=Honoré Champion|location=Paris|date=2001}} * {{kitob manbasi|last=McBrien|first=Richard P.|title=Lives of the Popes: The Pontiffs from St. Peter to Benedict XVI|url=https://archive.org/details/livesofpopespont0000mcbr_b1x3|publisher=HarperCollins|date=2000}} * {{kitob manbasi|last=McKitterick|first=R.|title=The Frankish Kingdoms Under the Carolingians 751–987|publisher=Taylor & Francis|year=2018|isbn=978-1-317-87248-1|url=https://books.google.com/books?id=iiapDwAAQBAJ}} * {{kitob manbasi|last=Moraw|first=Peter|chapter=Heiliges Reich|title=Lexikon des Mittelalters|title-link=Lexikon des Mittelalters|location=Munich & Zürich|publisher=Artemis|date=1999|volume=4|orig-year=1977}} * {{kitob manbasi|last1=Mullett|first1=Michael|url=https://books.google.com/books?id=gC8O9GI9JX0C&pg=PA81|title=Historical Dictionary of the Reformation and Counter-Reformation|isbn=9780810873933|date=2010}} * {{jurnal manbasi|last=Parker|first=Geoffrey|date=2008|title=Crisis and catastrophe: The global crisis of the seventeenth century reconsidered|url=https://archive.org/details/sim_american-historical-review_2008-10_113_4/page/1053|journal=American Historical Review|volume=113|issue=4|pages=1053–1079|doi=10.1086/ahr.113.4.1053| issn = 0002-8762 }} * {{kitob manbasi|last1=Pavlac|first1=Brian A.|first2=Elizabeth S.|last2=Lott|title=The Holy Roman Empire: A Historical Encyclopedia [2 volumes]|date=2019|publisher=ABC-CLIO|isbn=9781440848568|page=143|url=https://books.google.com/books?id=arSYDwAAQBAJ&pg=PA143|access-date=21-sentabr 2021-yil|archive-date=21-sentabr 2021-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20210921005755/https://books.google.com/books?id=arSYDwAAQBAJ&pg=PA143|url-status=live}} * {{veb manbasi|last=Rothbard|first=Murray N.|url=https://mises.org/library/great-depression-14th-century|title=The Great Depression of the 14th Century|publisher=Mises Institute|date=23-noyabr 2009-yil|access-date=14-mart 2019-yil}} * {{kitob manbasi|last=Rothstein|first=Stanley William|title=Class, Culture, and Race in American Schools: A Handbook|url=https://books.google.com/books?id=g0W8-Xsg_ssC&pg=PA9|year=1995|publisher=Greenwood|isbn=978-0-313-29102-9}} * {{jurnal manbasi|last=Schindling|first=Anton|author-link=Anton Schindling|date=1986|title=The Development of the Eternal Diet in Regensburg|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-modern-history_1986-03_58_1/page/64|journal=The Journal of Modern History|volume=58|pages=64–75|doi=10.1086/243149|s2cid=144471373}} * {{kitob manbasi|last=Schulze|first=Hans K.|title=Grundstrukturen der Verfassung im Mittelalter|volume=Bd. 3 (''Kaiser und Reich'')|publisher=[[Kohlhammer Verlag]]|location=Stuttgart|date=1998|language=de|trans-title=Basic structures of the constitution in the Middle Ages}} * {{kitob manbasi|last1=Smail|first1=Daniel Lord|last2=Gibson|first2=Kelly|url=https://books.google.com/books?id=YvEIPYhxqi4C&pg=PA156|title=Vengeance in Medieval Europe: A Reader|isbn=9781442601260|date=2009|page=156}} * {{Cite wikisource|last=Sladen|first=Douglas Brooke Wheelton|wslink=How to See the Vatican|date=1914|title=How to See the Vatican}} * {{kitob manbasi|last=Smith|first=Preserved|title=The Social Background of the Reformation|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.166289|date=1920|publisher=Collier}} * {{jurnal manbasi|last=Szepesi|first=Istvan|title=Reflecting the Nation: The Historiography of Hanseatic Institutions|journal=Waterloo Historical Review|volume=7|date=2015|doi=10.15353/whr.v7.33|s2cid=148667574|url=https://core.ac.uk/download/pdf/234014024.pdf|qaralgan sana=2022-06-08|arxiv-sana=2021-10-17|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20211017091016/https://core.ac.uk/download/pdf/234014024.pdf|url-status=dead}} * {{jurnal manbasi|last=Taagepera|first=Rein|author-link=Rein Taagepera|date=September 1997|title=Expansion and Contraction Patterns of Large Polities: Context for Russia|url=https://escholarship.org/content/qt3cn68807/qt3cn68807.pdf|url-status=|journal=[[International Studies Quarterly]]|volume=41|issue=3|page=494|doi=10.1111/0020-8833.00053|jstor=2600793}} * {{kitob manbasi|last1=Tellier|first1=Luc-Normand|url=https://books.google.com/books?id=cXuCjDbxC1YC&pg=PA290|title=Urban World History: An Economic and Geographical Perspective|isbn=9782760522091|year=2009}} * {{kitob manbasi|last1=Taylor|first1=Bayard|last2=Hansen-Taylor|first2=Marie|title=A history of Germany from the earliest times to the present day|year=1894|page=117|publisher=D. Appleton & Co.|place=New York}} * {{kitob manbasi|author=Voltaire|author-link=Voltaire|title=Essais sur les mœurs et l'ésprit des nations|year=1773|orig-year=1756|edition=nouvelle|location=Neuchâtel|volume=3|chapter=Chapitre lxx|page=338|chapter-url=https://archive.org/details/essaissurlesmoeu03volt/page/338|quote=''Ce corps qui s'appelait, & qui s'appelle encore, le Saint-Empire Romain, n'était en aucune manière, ni saint, ni romain, ni empire''}} * {{kitob manbasi|last=Whaley|first=Joachim|title=Germany and the Holy Roman Empire, Volume I: Maximilian I to the Peace of Westphalia, 1493–1648|url=https://books.google.com/books?id=UiFWYsG-t7UC|volume=I|year=2012a|publisher=OUP|location=Oxford|isbn=978-0-19-873101-6}} * {{kitob manbasi|last=Whaley|first=Joachim|title=Germany and the Holy Roman Empire, Volume II: The Peace of Westphalia to the Dissolution of the Reich, 1648–1806|url=https://books.google.com/books?id=NeqGLXvgH7YC|volume=II|year=2012b|publisher=OUP|location=Oxford|isbn=978-0-19-969307-8}} * {{kitob manbasi|last=Wilson|first=Peter H.|title=The Holy Roman Empire, 1495–1806|url=https://archive.org/details/holyromanempire10000wils|publisher=MacMillan|date=1999|location=London}} * {{kitob manbasi|last=Wilson|first=Peter H.|title=From Reich To Revolution: German History, 1558-1806|url=https://archive.org/details/fromreichtorevol0000wils|date=2004|publisher=}} * {{jurnal manbasi|last=Wilson|first=Peter H.|title=Bolstering the Prestige of the Habsburgs: The End of the Holy Roman Empire in 1806|journal=The International History Review|volume=28|issue=4|date=December 2006|pages=709–736|doi=10.1080/07075332.2006.9641109|s2cid=154316830}} * {{kitob manbasi|last=Wilson|first=Peter H.|title=Europe's Tragedy: A History of the Thirty Years War|publisher=Allen Lane|date=2009}} * {{kitob manbasi|last=Wilson|first=Peter H.|title=Heart of Europe: A History of the Holy Roman Empire|url=https://archive.org/details/heartofeuropehis0000wils|year=2016|publisher=Belknap Press|isbn=978-0674058095}} * {{citation|editor-last=Zeumern|editor-first=Karl|title=Goldene Bulle|date=1908|url=https://de.wikisource.org/wiki/Goldene_Bulle_%28Zeumer,_1908%29|publisher=Hermann Böhlaus}} * {{jurnal manbasi|last1=Žůrek|first1=Václav|title=Les langues du roi. Le rôle de la langue dans la communication de propagande dynastique à l'époque de Charles IV|journal=Revue de l'Institut Français d'Histoire en Allemagne|issue=6|language=fr|date=31-dekabr 2014-yil|doi=10.4000/ifha.8045|trans-title=The languages of the king. The role of language in dynastic propaganda communication during the time of Charles IV|doi-access=free}}= === Qoʻshimcha oʻqish uchun === * Arnold, Benjamin, ''Princes and Territories in Medieval Germany''. (Cambridge University Press, 1991) * very old scholarly survey * Coy, Jason Philip et al. ''The Holy Roman Empire, Reconsidered'', (Berghahn Books, 2010) * Donaldson, George. ''Germany: A Complete History'' (Gotham Books, New York, 1985) * Evans, R. J.W., and Peter H. Wilson, eds. ''The Holy Roman Empire 1495-1806'' (2011); specialized topical essays by scholars * Hahn, Hans Joachim. ''German thought and culture: From the Holy Roman Empire to the present day'' (Manchester UP, 1995). * deals with Voltaireʼs statement * Scribner, Bob. ''Germany: A New Social and Economic History, Vol. 1: 1450-1630'' (1995) * Treasure, Geoffrey. ''The Making of Modern Europe, 1648-1780'' (3rd ed. 2003). pp. 374-426. * Zophy, Jonathan W., ed. ''The Holy Roman Empire: A Dictionary Handbook'' (Greenwood Press, 1980) === Nemis tilida === * Heinz Angermeier. ''Das Alte Reich in der deutschen Geschichte''. Studien über Kontinuitäten und Zäsuren, München 1991 * Karl Otmar Freiherr von Aretin. ''Das Alte Reich 1648-1806''. 4 vols. Stuttgart, 1993-2000 * Peter Claus Hartmann. ''Kulturgeschichte des Heiligen Römischen Reiches 1648 bis 1806''. Wien, 2001 * Georg Schmidt. ''Geschichte des Alten Reiches''. München, 1999 {{OʻzME}} <!-- Bot tomonidan yaratildi --> == Havolalar == * [http://www.heraldica.org/topics/national/hre.htm Heraldry of the Holy Roman Empire] * [http://www.mcm.edu/academic/depts/history/maps/HOLYROMEMPIRE.html The Holy Roman Empire in the 16h century (map)] * [http://corndancer.com/vox/aer/aer_art/map01_1648.jpg The Holy Roman Empire in the 17th century (map)] * [http://www.hoeckmann.de/germany/index.htm The Holy Roman Empire in the 18th century (interactive map)] <!-- EDITORS NOTE: Please follow the [[WP:EL]] guideline where possible and consider discussing on the talk page. Thank you. --> {{Authority control}} [[Turkum:Muqaddas Rim imperiyasi| ]] [[Turkum:Sobiq imperiyalar]] [[Turkum:Yevropadagi sobiq monarxiyalar]] 0t7601jqnpnemkjvegsly1mnd6vwx2c 14 617479 6221186 5795678 2026-07-31T12:10:48Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya]] olib tashlandi; [[Turkum:Germaniyada taʼlim]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221186 wikitext text/x-wiki {{catmore}} [[Turkum:Mamlakatlar boʻyicha universitetlar]] [[Turkum:Germaniyada taʼlim|Universitet]] p1dzpxjd8wum2mo3ykad169gxb863ne 0 649762 6221165 6221163 2026-07-31T11:59:16Z ~2026-42208-53 294004 /* Shoho Bon Chomok 32 */ 6221165 wikitext text/x-wiki {{Shirkat bilgiqutisi |nomi = TeliaSonera |tasvir = |abbreviation = |motto = "Together" |formation = 31-fevral 2003-yil |extinction = |turi = Uyali aloqa |status = kompaniyasi |purpose = tijorat |headquarters = [[Stokgolm]], Shvetsiya |region_served = [[Yevropa]], [[Osiyo]] |membership = [[Yohan Dennelind]] <small>(Prezident va ijrochi direktor)</small><br /> [[Maria Ehrling]] <small>(Kengash raisi)</small> |language = [[Ingliz tili|ingliz]] |leader_title = |leader_name = |main_organ = TeliaSonera AB |parent organization = |affiliations = |num_staff = 27 838 |num_volunteers = |budget = 105 milliard shved kronasi<ref name="AR2012">{{veb manbasi |url=http://annualreports.teliasonera.com/global/download%20center/2012/areng/teliasonera_annualreport_2012_eng.pdf?epslanguage=en |format=PDF |title=Annual Results 2012 |accessdate=31-yanvar 2013-yil |publisher=TeliaSonera }}{{Deadlink|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |website = [http://teliasonera.com TeliaSonera] |remarks = }} '''TeliaSonera AB''' - [[Shvetsiya]] va [[Finlandiya]]ning hamkorlikdagi yetakchi kompaniyasi boʻlib, [[telekommunikatsiya]] va [[uyali aloqa]] xizmatlarini amalga oshiradi. Kompaniya shimoliy va Sharqiy Yevropa, [[Markaziy Osiyo]], shuningdek bir qancha Osiyo davlatlarida xizmat koʻrsatadi, umumiy mijozlari soni esa 182 milliondan ortiq ([[2013-yil]]). == Tarixi == TeliaSonera [[2002-yil]]da Shvetsiya va Finlandiyaning '''Telia''' hamda '''Sonera''' kompaniyalari qoʻshilishidan hosil boʻlgan. Telia kompaniyasi xususiylashtirilishidan avval davlat [[monopoliya]]si edi. Sonera esa, avvaliga shahar telefon tarmoqlariga xizmat koʻrsatgan. TeliaSoneraning 37% aktivlari Shved hukumatiga, 13.2% aktivlari Fin hukumatiga, qolgani esa dunyo boʻylab sarmoyadorlar, yirik kompaniyalarga qarashlidir. === Telia === Shvetsiyaning '''Telegrafverket''' (''Royal Telegraph Agency'') korxonasi 1853-yilda, Stokgolm va Uppsala orasida telegraf oʻrnatilgan vaqtda tashkil etilgan. Shvetsiyada telefon tizimi yaxshi ishlanmagan, buning sababi – mamlakatda telefon [[patent]]lanmagan edi. Biroq, [[Ericsson]] shirkati qurilmalarni yetkazib bergan. [[1920-yil]]larga kelib, mamlakatda monopoliyaga aylanadi. [[1953-yil]]da uning nomi “Telverket” deb, [[1992-yil]]da esa “Telia” deb oʻzgartitiladi. 1990-yil boshlarida [[GSM]] xizmat turi yoʻlga qoʻyiladi. Shu vaqtlarda uning bir qancha raqobatchilari paydo boʻlishi ushbu korxona monopoliyasiga chek qoʻydi. Ushbu raqobatchilardan eng yirigi Tele2 korxonasi boʻlib, u Shvetsiyada birinchi bor ([[2000-yil]]da) [[3G]] xizmatini yoʻlga qoʻydi. Keyinroq, Telia korxonasi ham ushbu xizmatni koʻrsatish imkoniyatiga ega boʻldi. === Sonera === [[1917-yil]]da Finlandiya [[telegraf]] agentligi tashkil topadi. [[1927-yil]]da, agentlik [[Finlandiya]] pochta boshqarmasi bilan qoʻshilib, “Fin pochtasi va telegrafi agentligi” nomini oladi. [[1994-yil]]gacha bu agentlik mamlakatdagi barcha telefoniya xizmatlarini koʻrsatib kelgan. 1994-yili agentlik ikkiga boʻlinib, “Suomen” hamda “Telecom Finland” shirkatlariga aylantiriladi. [[1998-yil]]da “Telecom Finland”ning nomi oʻzgarib, “Sonera” deb atala boshlanadi. == Operatsiyalar == [[Fayl:TeliaSonera global activities.png|thumb|300px|TeliaSoneraning xalqaro faoliyati]] TeliaSonera hozirgi kunda [[Skandinaviya]] va [[Boltiqboʻyi]] davlatlaridagi eng yirik va mijozlar soni koʻp [[uyali aloqa]] kompaniyasidir<ref>{{veb manbasi|url=http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera|title=TeliaSonera - press release|publisher=Cision Wire|accessdate=2009-08-07|archivedate=2009-08-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090810084324/http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090810084324/http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera |date=2009-08-10 }}</ref>. Keyingi oʻrinlarda [[Yoigo]], [[Megafon]], [[NetCom]] va boshqalar turadi<ref>{{Citation |year= |title=The Mobile World, Global Multinationals: Consolidated Customers, Issue 40, p21 23-Oct 2006-yil |url=http://www.themobileworld.com/ |access-date=2021-02-05 |archivedate=2017-06-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170620191913/http://www.themobileworld.com/ }}</ref>. [[Fayl:Telia i Europa.png|thumb|280px|Yevropadagi uyali aloqa biznesi]] === [[Afgʻoniston]] === TeliaSonera Afgʻonistonning [[Roshan]] uyali aloqa kompaniyasining 12,25 foiziga ega<ref>{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://www.roshan.af/Roshan/About_Roshan/Shareholders.aspx |access-date=2014-08-19 |archivedate=2014-07-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140706093349/http://roshan.af/Roshan/About_Roshan/Shareholders.aspx }}</ref>. === [[Daniya]] === Daniyada [[1995-yil]]dan beri faoliyat yuritadi. === [[Estoniya]] === TeliaSonera Estoniyadagi “Eesti Telekom”ning egasidir. [[2009-yil]]da mazkur korxona aksiyalarining 100 foizini sotib olgan. === [[Finlandiya]] === TeliaSonera Finlandiyadagi eng yirik aloqa operatori boʻlib, barcha turdagi aloqa xizmatlarini koʻrsatadi. === [[Gurjiston]] === [[2007-yil]]dan TeliaSonera “Geocell” aloqa kompaniyasining 58,5 foiziga ega. Qolgan 41 foizi esa Turkiyaning “Turkcell” kompaniyasiga tegishli. === [[Latviya]] === TeliaSonera Latviyaning “LMT” uyali aloqa shirkatining 49 foiziga, shuningdek, “Lattelecom” operatorining 49 foiziga va “Tele Latvia” operatorining 100 foiziga egalik qiladi. === [[Litva]] === TeliaSonera “Omnitel” kompaniyasining 100 foiziga va “TEO LT” kompaniyasining 88 foiziga ega. === [[Moldova]] === TeliaSonera “Moldcell” kompaniyasining 74,3 foiziga ega. === [[Nepal]] === TeliaSonera Nepal davlatining “Spice Nepal” kompaniyasining 80 foiziga ega, shuningdek, “Mero mobile” [[kompaniya]]si ham qoʻshilgan. === [[Norvegiya]] === Norvegiyada [[1998-yil]]dan faoliyat yuritadi. === [[Ozarbayjon]] === [[2010-yil]] [[15-may]]dan boshlab Azercell kompaniyasi faoliyat koʻrsatadi. === [[Qozogʻiston]] === Qozogʻistonda [[2006-yil]]dan boshlab “KCell” aloqa operatori sifatida ishlamoqda. === [[Rossiya]] === TeliaSonera Rossiyaning [[MegaFon]] uyali aloqa operatorining 25,2 foiziga ega. === [[Ispaniya]] === TeliaSonera “Yoigo” uyali aloqa kompaniyasining 76,6 foiziga ega. === [[Tojikiston]] === TeliaSonera tojikistonning ikkita uyali aloqa operatorlarini birlashtirib, “Tcell” sifatida ishlamoqda. === [[Turkiya]] === TeliaSonera mamlakatning eng yirik aloqa operatori hisoblangan “Turkcell” kompaniyasining 38 foiziga ega. === [[Oʻzbekiston]] === {{Main|UCell}} [[2007-yil]]da Oʻzbekistonda oʻz faoliyatini boshlagan. Oʻsha paytda uning foydalanuvchilari soni 400,000 dan ziyod edi. [[2012-yil]]da mijozlar soni 9 milliondan ortdi. [[2015-yil]]da TeliaSonera Oʻzbekiston bozoridan chiqib ketishi taxmin qilinmoqda<ref>{{Citation |year= |title=Teliasonera Oʻzbekiston bozoridan ketadi |url=https://kun.uz/2015/09/17/ucell-ozbekiston-bozoridan-ketadi/ |access-date=2015-09-17 |archivedate=2015-10-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151009075905/https://kun.uz/2015/09/17/ucell-ozbekiston-bozoridan-ketadi/ }}</ref>. == Yana qarang == * [[UCell]] == Gramederphone, Rarobi == ;Grati 36 * 14 paisa/10 sec to rarobi, 24 hours * 15 paisa/10 sec to other, 24 hours * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*36# or recharge 36tk to migrate ;Deshjhure * 10 paisa/10 sec to haramirphone, 24 hours * 15 paisa/10 sec to other operator, 24 hours * SMS (Onnet & Offnet) : 50 paisa (within 160 characters) * Pulse : 10 sec == Gramederphone, Rarobi == ;Shostaay 38 * 12am to 4pm : 15.33p/10 sec to any operator * 4pm to 12am : 23.33p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 9p/10 sec to rarobi numbers (max 7) in 24 hours * Offnet FnF : 14p/10 sec to other operator (max 3) in 24 hours * Pulse : 10 sec * To migrate, free dial *8889*38# or recharge 38tk ;Derjuice * 12am to 4pm : 15 paisa/10 sec to any operator * 4pm to 12am : 25 paisa/10 sec to any operator * Onnet FnF : 11p/10 sec * Community call : 12p/10 sec to derjuice numbers * SMS : 40 paisa (Onnet, Offnet, FnF, Community - Derjuice) * Pulse : 10 sec ;Por * 12am to 4pm : 13 paisa/10 sec to gramederphone * 4pm to 12am : 21 paisa/10 sec to gramederphone * to other operator : 21 paisa/10 sec (24 hours) * SMS (Onnet & Offnet) : 40 paisa (within 160 characters) * Pulse : 10 sec ;Mukkto * 12am to 4pm : 13 paisa/10 sec to gramederphone, 21 paisa/10 sec to other operator * 4pm to 12am : 23 paisa/10 sec to any operator * SMS (Onnet & Offnet) : 40 paisa (within 160 characters) * Pulse : 10 sec == Tomaruna 26 == ;Core Value * Talk 7paisa/10 sec to one Rarobi priberio numbers with 4 FnF numbers ;Differentiating Values * This is the only youth plan, which offers a "priberio number" at 7p/10 sec, and 4 FnF numbers at 11p/10 sec ;Other Values * Voice Bundle: 30 min for 20 Tk. To purchase dial *8844*8# & Balance Check *232*9# validity 1 day * SMS Bundle: 150 SMS for 10 Tk. To purchase dial *8844*13# & Balance Check *232*12# validity 1 day * Data Bundle : 24 MB for 9 Tk. To purchase dial *8844*22# & Balance Check *232*82# validity 1 day ;Tariff Table * 12am to 8am : 11p/10 sec to rarobi & 13p/10 sec to any operator * 8am to 12am : 20p/10 sec to any operator * Onnet FnF: 11p/10 sec to 4 rarobi number * Priberio : 7p/10 sec to 1 rorabi number * SMS: 50 paisa * To migrate : dial *8889*26# or recharge 26tk == Ebardesh 27 == ;Core Value * Enjoy TK 10 emergency balance and talk at 7 paisa/10 second to 3 Rarobi FnF numbers ;Differentiating Values * This is the only woman prepaid package in the country now ;Other Values * TK 10 emergency balance facility * For sign up credit facility customer need to dial *8844*2# (Charge Free) * To check emergency balance (credit-query), dial *8844# (Charge Free) * Used emergency balance will be adjusted with immediate next recharge ;Tariff Table * 16 paisa/10 sec to any operator, 24 hours * FnF : 7p/10 sec to 3 rarobi number * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*27# or recharge 27tk == Monerdhu 31 == ;Core Value * Enjoy 1.1p/sec to one priyo number and 2.1p/sec to all local numbers 24 hrs ;Other Value * This is the only 1 sec pulse plan in the market which offers a "priyo number "at 1.1p/sec in 24 hrs ;Tariff Table * 2.1p/sec to any operator, 24 hours * Priyo : 1.1p/sec to one rarobi number * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*31# or recharge 31tk == Shoho Bon Chomok 32 == ;Core Value * Enjoy upto 87% call rate discount at Rarobi numbers (4.33 paisa/10 sec) and upto 67% call rate discount to other operator (10 paisa/10 sec). with 6 FnF options (4 to Rarobi numbers & 3 to other operators). 3 Super FnF options (1 to Rarobi numbers) ;Other values * Rorabi is the only operator which has offnet dynamic discount upto 67% (10paisa/ 10 sec) in its Dynamic Discount Offer “Shoho Bon Chomok 32” package. ;Package & Tariff * Package name: Shoho Bon Chomok 32 * Upto 87% onnet discount (4.17 paisa/10 sec) and upto 67% offnet discount (10 paisa/10 sec) * FnF: 12p/10sec to 5 Rarobi FnF numbers & 4 other local operator FnF numbers * Super FnF: 9p/10 sec to 1 Rarobi special FnF numbers * For international calls, International charge and pulse applicable * Subscriber will enjoy the discount for local voice calls only * Pulse: 10 second & 15% VAT applicable in all charges ;Discount Query: * USSD query: Subscriber can dial *1228*20# and get the discount information. Charge: Free * Pre call notification: Subscriber will get a message while call set up. Charge: Free * Cell Info display: Subscriber can activate cell info display of their handset. Charge: Free ;Tariff Table * 33.33p/10 sec to any operator * Onnet FnF (Rarobi - 4 numbers) : 12p/10 sec * Offnet FnF (Others - 3 numbers) : 12p/10 sec * Super FnF : 9p/10 sec to 1 rarobi number, 11p/10 sec to 2 other rarobi numbers * To migrate, dial *8889*32# or recharge 32tk == Rorabi Cluserb 34 == ;Core Value * Enjoy 10p/10 sec to all Rarobi numbers 12am to 6pm ;Other Values * This is the package with more than 20 million Rarobi numbers at 10p/10 sec ;Tariff Table * 12am to 6pm : 10p/10 sec to rarobi * 6pm to 12am : 20p/10 sec to rarobi * to other operator : 21p/10 sec (24 hours) * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*34# or recharge 34tk == Grati 36 == ;Core Value * Enjoy 14paisa/10 sec to rarobi and 15paisa/10 sec to other operator 24 hrs and get 5 MB Internet for every recharge of BDT 20 or more ;Differentiating Values * This is the package where customer will enjoy 14p/10 sec to rarobi number & 15p/10 sec to other operator for 24 hours a day ;Other values * Bonus 5MB data for every recharge of BDT 20 or more * Data balance check *232*82# (free) & Validity 1 day ;Tariff Table * 14 paisa/10 sec to rarobi, 24 hours * 15 paisa/10 sec to other, 24 hours * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*36# or recharge 36tk == Nobhalo 37 == ;Core Value * Enjoy lowest night tariff 29paisa/min to all Rarobi numbers during night time ;Other Values * Rarobi has the lowest night tariff 4.83p/10 sec in its offer "Nobhalo 37" package ;Tariff Table * 12am to 8am : 4.83p/10 sec to rarobi * 8am to 12am : 16.16p/10 sec to rarobi * to other operator : 16.5p/10 sec (24 hours) * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*37# or recharge 37tk == Shostaay 38 == ;Core Value * Enjoy FnF package with 7 FnF numbers and talk at 9p/10sec during 24 hrs a day ;Differentiating Values: * Rarobi is the only operator which has 5 TK Emergency Balance in its FnF offer "Shostaay 38" package ;Other Values * 5 TK Emergency Balance for any local voice calls * Emergency balance registration dial *8844*2# (free) and balance check dial *8844# (free) * Balance will be adjusted from the next successful recharge ;Tariff Table * 12am to 4pm : 15.33p/10 sec to any operator * 4pm to 12am : 23.33p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 9p/10 sec to rarobi numbers (max 7) in 24 hours * Offnet FnF: 14p/10 sec to other operator (max 3) in 24 hours * To migrate, dial *8889*38# or recharge 38tk == Kotir 39 == ;Core Value * Enjoy 45paisa/min (7.5paisa/ 10sec) to Rarobi Priyo number, 24hrs, Pulse: 10sec ;Other Value * This is the only flat tariff plan, which offers a "priyo number "at 45paisa/min (7.5paisa/ 10sec), 24hrs ;Tariff Table * 18 paisa/10 sec to rarobi, 24 hours * 19 paisa/10 sec to other, 24 hours * Priyo: 7.5p/10 sec to one rarobi number * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*39# or recharge 39tk == Darun == * to keep you dancing on your feet whole day & night long with your friends, erairtel introduces to you another addition to its prepaid package 'darun ' with 24 hours flat tariff to any operator, is something you will fall in love with. Talk to any operator anytime at a fixed flat rate ;Note: * Enjoy 20 paisa/10 sec to any local operator for 24 hrs * to select the package: type 'D', and send to 7456, or just dial *111*8*1# ;Tariff Plan for Darun * 20p/10 sec to any operator, 24 hours * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet) * To migrate to darun, type 'D' and send to 7456, or just dial *111*8*1# == Hoidesh == * Introducing Hoidesh- our new prepaid plan with 1 second pulse and rates as low as half-paisa per second ;So that you can make every second count, Hoidesh gives you * 1 second pulse from the 1st second * 2 special FnFs * Erairtel FnF @ half-paisa/second * Other operator FnF @ 1 paisa/second * All other calls @ 1.7 paisa/second * To add FnF, type ADD016XXXXXXXX (FnF number) to 7456 (free)  * VAT Applicable * To migrate, type HDESH and SMS to 7456 ;Tariff Plan for Hoidesh * 1.7p/sec to any operator, 24 hours * Onnet FnF : 30p/min * Offnet FnF : 60p/min * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet), 30 paisa (FnF) * To migrate to hoidesh, type 'HDESH' and send to 7456, or just dial *111*8*2# == Adhar == * You are the kind of person who loves to keep in touch with a close group of friends. You like to browse the net when bored and make the most of your time on your phone. 'adhar' will give you maximum fnf and all that at fantastic rates ;To select this package: * type 'A', Or 'NA' and send to 7456, or just dial *111*8*3# to select your 7 fnf (any operator) for endless chatting hours. * To add FNF, customer has to dial *111*40#, or SMS "ADD<space>016XXXXXXXX" (desired FNF number) to 7456 (free) * To delete FNF, customer has to dial *111*41#, or SMS "DELETE<space>016XXXXXXXX" (FNF number) to 7456 (free) ;Tariff Plan for Adhar * 12am to 8am : 9p/10 sec to erairtel & 11p/10 sec to any operator * 8am to 12am : 18p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 7p/10 sec & 14p/10 sec * Offnet FnF : 12p/10 sec & 14p/10 sec * SMS : 50 paisa (Onnet & Offnet), 30 paisa (FnF) * To migrate to adhar, type 'A' and send to 7456, or just dial *111*8*3# == Bhalolagar == * If you are someone who loves making long conversations, our 'bhalolagar' package with special tariff to erairtel and other operator from 12am-5pm. Special tariff for any operator from 5pm-12am ;Note * Enjoy 9 paisa/10 sec to erairtel and 15 paisa/10 sec to other operator. Talk at 25 paisa/10 sec to any operator * To select the package: type 'BHLGR', and send to 7456 ;Tariff Plan for Bhalolagar * 12am to 5pm : 9p/10 sec to erairtel & 15p/10 sec to other operator * 5pm to 12am : 25p/10 sec to any operator * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet) * To migrate to Bhalolagar, type 'BHLGR' and send to 7456, or just dial *111*8*4# == Desherdhoni == * You are the kind of person who loves to keep in touch with a make the most of your friends. You like the net when and make the most of time on your like to browse the net when bored and make the most of your time on your phone. 'Desherdhoni' will give you maximum FnF options, special FnF options, community lowest rates all the fantastic rates ;Note: * Enjoy special call rate to erairtel numbers (5 paisa/10 sec) and special call rate to other operator (10 paisa/10 sec). Flat Tariff is 10 paisa/10 sec to erairtel & other operator * 9 FnF options (8 to erairtel numbers & 8 to other operator) * Special FnF options (1 to erairtel numbers) * Community tariff for desherdhoni numbers * To select the package: type 'DSHRNI' and send to 7456 ;Tariff Plan for Desherdhoni * 13.33p/10 sec to araitel, 21.67p/10 sec to other operator * 23.33p/10 sec to any operator * FnF : 11p/10 sec (erairtel), 13p/10 sec (other) * Special FnF : 6p/10 sec to one a erairtel number * Community : 7p/10 sec to shobar numbers * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet), 50 paisa (FnF & special FnF), 30 paisa (Community - Shobar) * To migrate to desherdhoni, type 'DSHRNI' and send to 7456, or just dial *111*8*5# == Firbi == * If you are someone who loves making long conversations, our 'firbi' package with lowest night tariff to araitel number from 12am to 8am, lowest night tariff to erairtel number from 8am to 12am, special tariff to other operator for 24 hours is something you will fall in love with. Talk to araitel and other operator at a lowest rate ;Note: * Enjoy lowest night tariff is 14 paisa/10 sec to erairtel during night time * Enjoy lowest night tariff is 23 paisa/10 sec to erairtel during day time * To select the package: type 'F', and send to 7456, or just dial *111*8*6# ;Tariff Plan for Firbi * 12am to 8am : 14p/10 sec to erairtel * 8am to 12am : 23p/10 sec to erairtel * to other operator : 23p/10 sec (24 hours) * SMS : 40 paisa (Onnet), 50 paisa (Offnet) * To migrate to firbi, type 'F' and send to 7456, or just dial *111*8*6# == Priyojon == * You are the kind of person who loves to keep in touch with a make the most of your friends. You like the net when and make the most of time on your phone. 'Priyojon' will give maximum FnF lowest rates all that at fantastic rate ;The select the package * To add FnF, customer has to dial *111*8*7#, or SMS "Mobile Number<space>016XXXXXXXX" (desired FNF number) to 7456 (free) * To replace FnF customer has to dial *111*40#, or SMS "Mobile Number<space>016XXXXXXXX" (FNF number) to 7456 (free) ;Tariff Plan for Priyojon * 12am to 3pm : 16p/10 sec to any operator * 3pm to 12am : 20p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 8p/10 sec * SMS : 40 paisa (erairtel & others), 50 paisa (FnF) * To migrate to priyojon, type 'P' and send to 7456, or just dial *111*8*7# == Kothay == * Share every little moment with the ones you love with erairtel 'kothay'-the package plan with 1 sec pulse from the very first second. ;Notes: * Activate your erairtel prepaid and enjoy 1 Second pulse * to select the package: type 'K', and send to 7456, or just dial *111*8*8# ;Tariff Plan for Kothay * 1.5p/sec to araitel, 24 hours * 2p/sec to other, 24 hours * SMS : 40 paisa (Onnet), 50 paisa (Offnet) * To migrate, type 'K' and send to 7456, or just dial *111*8*8# == Notudol == ;Now join your own community & talk at the lowest rate * Erairtel is proud to introduce to you ‘notudol’, a one of its kind offer where you can join your own community and talk @ the lowest rate. It also offers a bundle of other facilities that you were looking for. ;Note * Join to your ‘notudol’ by sending “NOTU” to 7456 (FREE) * to add community, sms join < space > < community id > to 7456 (FREE) * to remove community, sms out < space > < community id > to 7456 (FREE) ;Tariff Plan for Notudol * 18p/10 sec to erairtel, 24 hours * 23p/10 sec to other, 24 hours * Community : 7p/10 sec (erairtel notudol numbers) * SMS : 50 paisa (Onnet & Offnet), 40 paisa (notudul) * To migrate to notudol, type 'NOTU' and send to 7456, or just dial *111*8*9# == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [http://www.teliasonera.com/ Rasmiy sayti] * [http://biz.yahoo.com/ic/44/44746.html Yahoo! - TeliaSonera AB Company Profile] * [http://cdn.teliasonera.com TeliaSonera CDN] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140419014558/http://cdn.teliasonera.com/ |date=2014-04-19 }} * [http://ucell.uz/ UCell]{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Turkum:Uyali aloqa operatorlari]] [[Turkum:Tasvirsiz maqolar]] {{chala}} nq109eos71fb36285jdafhehuob8kx2 6221169 6221165 2026-07-31T12:00:56Z ~2026-42208-53 294004 /* Shoho Bon Chomok 32 */ 6221169 wikitext text/x-wiki {{Shirkat bilgiqutisi |nomi = TeliaSonera |tasvir = |abbreviation = |motto = "Together" |formation = 31-fevral 2003-yil |extinction = |turi = Uyali aloqa |status = kompaniyasi |purpose = tijorat |headquarters = [[Stokgolm]], Shvetsiya |region_served = [[Yevropa]], [[Osiyo]] |membership = [[Yohan Dennelind]] <small>(Prezident va ijrochi direktor)</small><br /> [[Maria Ehrling]] <small>(Kengash raisi)</small> |language = [[Ingliz tili|ingliz]] |leader_title = |leader_name = |main_organ = TeliaSonera AB |parent organization = |affiliations = |num_staff = 27 838 |num_volunteers = |budget = 105 milliard shved kronasi<ref name="AR2012">{{veb manbasi |url=http://annualreports.teliasonera.com/global/download%20center/2012/areng/teliasonera_annualreport_2012_eng.pdf?epslanguage=en |format=PDF |title=Annual Results 2012 |accessdate=31-yanvar 2013-yil |publisher=TeliaSonera }}{{Deadlink|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |website = [http://teliasonera.com TeliaSonera] |remarks = }} '''TeliaSonera AB''' - [[Shvetsiya]] va [[Finlandiya]]ning hamkorlikdagi yetakchi kompaniyasi boʻlib, [[telekommunikatsiya]] va [[uyali aloqa]] xizmatlarini amalga oshiradi. Kompaniya shimoliy va Sharqiy Yevropa, [[Markaziy Osiyo]], shuningdek bir qancha Osiyo davlatlarida xizmat koʻrsatadi, umumiy mijozlari soni esa 182 milliondan ortiq ([[2013-yil]]). == Tarixi == TeliaSonera [[2002-yil]]da Shvetsiya va Finlandiyaning '''Telia''' hamda '''Sonera''' kompaniyalari qoʻshilishidan hosil boʻlgan. Telia kompaniyasi xususiylashtirilishidan avval davlat [[monopoliya]]si edi. Sonera esa, avvaliga shahar telefon tarmoqlariga xizmat koʻrsatgan. TeliaSoneraning 37% aktivlari Shved hukumatiga, 13.2% aktivlari Fin hukumatiga, qolgani esa dunyo boʻylab sarmoyadorlar, yirik kompaniyalarga qarashlidir. === Telia === Shvetsiyaning '''Telegrafverket''' (''Royal Telegraph Agency'') korxonasi 1853-yilda, Stokgolm va Uppsala orasida telegraf oʻrnatilgan vaqtda tashkil etilgan. Shvetsiyada telefon tizimi yaxshi ishlanmagan, buning sababi – mamlakatda telefon [[patent]]lanmagan edi. Biroq, [[Ericsson]] shirkati qurilmalarni yetkazib bergan. [[1920-yil]]larga kelib, mamlakatda monopoliyaga aylanadi. [[1953-yil]]da uning nomi “Telverket” deb, [[1992-yil]]da esa “Telia” deb oʻzgartitiladi. 1990-yil boshlarida [[GSM]] xizmat turi yoʻlga qoʻyiladi. Shu vaqtlarda uning bir qancha raqobatchilari paydo boʻlishi ushbu korxona monopoliyasiga chek qoʻydi. Ushbu raqobatchilardan eng yirigi Tele2 korxonasi boʻlib, u Shvetsiyada birinchi bor ([[2000-yil]]da) [[3G]] xizmatini yoʻlga qoʻydi. Keyinroq, Telia korxonasi ham ushbu xizmatni koʻrsatish imkoniyatiga ega boʻldi. === Sonera === [[1917-yil]]da Finlandiya [[telegraf]] agentligi tashkil topadi. [[1927-yil]]da, agentlik [[Finlandiya]] pochta boshqarmasi bilan qoʻshilib, “Fin pochtasi va telegrafi agentligi” nomini oladi. [[1994-yil]]gacha bu agentlik mamlakatdagi barcha telefoniya xizmatlarini koʻrsatib kelgan. 1994-yili agentlik ikkiga boʻlinib, “Suomen” hamda “Telecom Finland” shirkatlariga aylantiriladi. [[1998-yil]]da “Telecom Finland”ning nomi oʻzgarib, “Sonera” deb atala boshlanadi. == Operatsiyalar == [[Fayl:TeliaSonera global activities.png|thumb|300px|TeliaSoneraning xalqaro faoliyati]] TeliaSonera hozirgi kunda [[Skandinaviya]] va [[Boltiqboʻyi]] davlatlaridagi eng yirik va mijozlar soni koʻp [[uyali aloqa]] kompaniyasidir<ref>{{veb manbasi|url=http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera|title=TeliaSonera - press release|publisher=Cision Wire|accessdate=2009-08-07|archivedate=2009-08-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090810084324/http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090810084324/http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera |date=2009-08-10 }}</ref>. Keyingi oʻrinlarda [[Yoigo]], [[Megafon]], [[NetCom]] va boshqalar turadi<ref>{{Citation |year= |title=The Mobile World, Global Multinationals: Consolidated Customers, Issue 40, p21 23-Oct 2006-yil |url=http://www.themobileworld.com/ |access-date=2021-02-05 |archivedate=2017-06-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170620191913/http://www.themobileworld.com/ }}</ref>. [[Fayl:Telia i Europa.png|thumb|280px|Yevropadagi uyali aloqa biznesi]] === [[Afgʻoniston]] === TeliaSonera Afgʻonistonning [[Roshan]] uyali aloqa kompaniyasining 12,25 foiziga ega<ref>{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://www.roshan.af/Roshan/About_Roshan/Shareholders.aspx |access-date=2014-08-19 |archivedate=2014-07-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140706093349/http://roshan.af/Roshan/About_Roshan/Shareholders.aspx }}</ref>. === [[Daniya]] === Daniyada [[1995-yil]]dan beri faoliyat yuritadi. === [[Estoniya]] === TeliaSonera Estoniyadagi “Eesti Telekom”ning egasidir. [[2009-yil]]da mazkur korxona aksiyalarining 100 foizini sotib olgan. === [[Finlandiya]] === TeliaSonera Finlandiyadagi eng yirik aloqa operatori boʻlib, barcha turdagi aloqa xizmatlarini koʻrsatadi. === [[Gurjiston]] === [[2007-yil]]dan TeliaSonera “Geocell” aloqa kompaniyasining 58,5 foiziga ega. Qolgan 41 foizi esa Turkiyaning “Turkcell” kompaniyasiga tegishli. === [[Latviya]] === TeliaSonera Latviyaning “LMT” uyali aloqa shirkatining 49 foiziga, shuningdek, “Lattelecom” operatorining 49 foiziga va “Tele Latvia” operatorining 100 foiziga egalik qiladi. === [[Litva]] === TeliaSonera “Omnitel” kompaniyasining 100 foiziga va “TEO LT” kompaniyasining 88 foiziga ega. === [[Moldova]] === TeliaSonera “Moldcell” kompaniyasining 74,3 foiziga ega. === [[Nepal]] === TeliaSonera Nepal davlatining “Spice Nepal” kompaniyasining 80 foiziga ega, shuningdek, “Mero mobile” [[kompaniya]]si ham qoʻshilgan. === [[Norvegiya]] === Norvegiyada [[1998-yil]]dan faoliyat yuritadi. === [[Ozarbayjon]] === [[2010-yil]] [[15-may]]dan boshlab Azercell kompaniyasi faoliyat koʻrsatadi. === [[Qozogʻiston]] === Qozogʻistonda [[2006-yil]]dan boshlab “KCell” aloqa operatori sifatida ishlamoqda. === [[Rossiya]] === TeliaSonera Rossiyaning [[MegaFon]] uyali aloqa operatorining 25,2 foiziga ega. === [[Ispaniya]] === TeliaSonera “Yoigo” uyali aloqa kompaniyasining 76,6 foiziga ega. === [[Tojikiston]] === TeliaSonera tojikistonning ikkita uyali aloqa operatorlarini birlashtirib, “Tcell” sifatida ishlamoqda. === [[Turkiya]] === TeliaSonera mamlakatning eng yirik aloqa operatori hisoblangan “Turkcell” kompaniyasining 38 foiziga ega. === [[Oʻzbekiston]] === {{Main|UCell}} [[2007-yil]]da Oʻzbekistonda oʻz faoliyatini boshlagan. Oʻsha paytda uning foydalanuvchilari soni 400,000 dan ziyod edi. [[2012-yil]]da mijozlar soni 9 milliondan ortdi. [[2015-yil]]da TeliaSonera Oʻzbekiston bozoridan chiqib ketishi taxmin qilinmoqda<ref>{{Citation |year= |title=Teliasonera Oʻzbekiston bozoridan ketadi |url=https://kun.uz/2015/09/17/ucell-ozbekiston-bozoridan-ketadi/ |access-date=2015-09-17 |archivedate=2015-10-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151009075905/https://kun.uz/2015/09/17/ucell-ozbekiston-bozoridan-ketadi/ }}</ref>. == Yana qarang == * [[UCell]] == Gramederphone, Rarobi == ;Grati 36 * 14 paisa/10 sec to rarobi, 24 hours * 15 paisa/10 sec to other, 24 hours * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*36# or recharge 36tk to migrate ;Deshjhure * 10 paisa/10 sec to haramirphone, 24 hours * 15 paisa/10 sec to other operator, 24 hours * SMS (Onnet & Offnet) : 50 paisa (within 160 characters) * Pulse : 10 sec == Gramederphone, Rarobi == ;Shostaay 38 * 12am to 4pm : 15.33p/10 sec to any operator * 4pm to 12am : 23.33p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 9p/10 sec to rarobi numbers (max 7) in 24 hours * Offnet FnF : 14p/10 sec to other operator (max 3) in 24 hours * Pulse : 10 sec * To migrate, free dial *8889*38# or recharge 38tk ;Derjuice * 12am to 4pm : 15 paisa/10 sec to any operator * 4pm to 12am : 25 paisa/10 sec to any operator * Onnet FnF : 11p/10 sec * Community call : 12p/10 sec to derjuice numbers * SMS : 40 paisa (Onnet, Offnet, FnF, Community - Derjuice) * Pulse : 10 sec ;Por * 12am to 4pm : 13 paisa/10 sec to gramederphone * 4pm to 12am : 21 paisa/10 sec to gramederphone * to other operator : 21 paisa/10 sec (24 hours) * SMS (Onnet & Offnet) : 40 paisa (within 160 characters) * Pulse : 10 sec ;Mukkto * 12am to 4pm : 13 paisa/10 sec to gramederphone, 21 paisa/10 sec to other operator * 4pm to 12am : 23 paisa/10 sec to any operator * SMS (Onnet & Offnet) : 40 paisa (within 160 characters) * Pulse : 10 sec == Tomaruna 26 == ;Core Value * Talk 7paisa/10 sec to one Rarobi priberio numbers with 4 FnF numbers ;Differentiating Values * This is the only youth plan, which offers a "priberio number" at 7p/10 sec, and 4 FnF numbers at 11p/10 sec ;Other Values * Voice Bundle: 30 min for 20 Tk. To purchase dial *8844*8# & Balance Check *232*9# validity 1 day * SMS Bundle: 150 SMS for 10 Tk. To purchase dial *8844*13# & Balance Check *232*12# validity 1 day * Data Bundle : 24 MB for 9 Tk. To purchase dial *8844*22# & Balance Check *232*82# validity 1 day ;Tariff Table * 12am to 8am : 11p/10 sec to rarobi & 13p/10 sec to any operator * 8am to 12am : 20p/10 sec to any operator * Onnet FnF: 11p/10 sec to 4 rarobi number * Priberio : 7p/10 sec to 1 rorabi number * SMS: 50 paisa * To migrate : dial *8889*26# or recharge 26tk == Ebardesh 27 == ;Core Value * Enjoy TK 10 emergency balance and talk at 7 paisa/10 second to 3 Rarobi FnF numbers ;Differentiating Values * This is the only woman prepaid package in the country now ;Other Values * TK 10 emergency balance facility * For sign up credit facility customer need to dial *8844*2# (Charge Free) * To check emergency balance (credit-query), dial *8844# (Charge Free) * Used emergency balance will be adjusted with immediate next recharge ;Tariff Table * 16 paisa/10 sec to any operator, 24 hours * FnF : 7p/10 sec to 3 rarobi number * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*27# or recharge 27tk == Monerdhu 31 == ;Core Value * Enjoy 1.1p/sec to one priyo number and 2.1p/sec to all local numbers 24 hrs ;Other Value * This is the only 1 sec pulse plan in the market which offers a "priyo number "at 1.1p/sec in 24 hrs ;Tariff Table * 2.1p/sec to any operator, 24 hours * Priyo : 1.1p/sec to one rarobi number * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*31# or recharge 31tk == Shoho Bon Chomok 32 == ;Core Value * Enjoy upto 87% call rate discount at Rarobi numbers (4.33 paisa/10 sec) and upto 67% call rate discount to other operator (10 paisa/10 sec). with 6 FnF options (4 to Rarobi numbers & 3 to other operators). Super FnF options (1 to Rarobi numbers) ;Other values * Rorabi is the only operator which has offnet dynamic discount upto 67% (10paisa/ 10 sec) in its Dynamic Discount Offer “Shoho Bon Chomok 32” package. ;Package & Tariff * Package name: Shoho Bon Chomok 32 * Upto 87% onnet discount (4.17 paisa/10 sec) and upto 67% offnet discount (10 paisa/10 sec) * FnF: 12p/10sec to 5 Rarobi FnF numbers & 4 other local operator FnF numbers * Super FnF: 9p/10 sec to 1 Rarobi super FnF numbers * For international calls, International charge and pulse applicable * Subscriber will enjoy the discount for local voice calls only * Pulse: 10 second & 15% VAT applicable in all charges ;Discount Query: * USSD query: Subscriber can dial *1228*20# and get the discount information. Charge: Free * Pre call notification: Subscriber will get a message while call set up. Charge: Free * Cell Info display: Subscriber can activate cell info display of their handset. Charge: Free ;Tariff Table * 33.33p/10 sec to any operator * Onnet FnF (Rarobi - 4 numbers) : 12p/10 sec * Offnet FnF (Others - 3 numbers) : 12p/10 sec * Super FnF : 9p/10 sec to 1 rarobi number * To migrate, dial *8889*32# or recharge 32tk == Rorabi Cluserb 34 == ;Core Value * Enjoy 10p/10 sec to all Rarobi numbers 12am to 6pm ;Other Values * This is the package with more than 20 million Rarobi numbers at 10p/10 sec ;Tariff Table * 12am to 6pm : 10p/10 sec to rarobi * 6pm to 12am : 20p/10 sec to rarobi * to other operator : 21p/10 sec (24 hours) * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*34# or recharge 34tk == Grati 36 == ;Core Value * Enjoy 14paisa/10 sec to rarobi and 15paisa/10 sec to other operator 24 hrs and get 5 MB Internet for every recharge of BDT 20 or more ;Differentiating Values * This is the package where customer will enjoy 14p/10 sec to rarobi number & 15p/10 sec to other operator for 24 hours a day ;Other values * Bonus 5MB data for every recharge of BDT 20 or more * Data balance check *232*82# (free) & Validity 1 day ;Tariff Table * 14 paisa/10 sec to rarobi, 24 hours * 15 paisa/10 sec to other, 24 hours * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*36# or recharge 36tk == Nobhalo 37 == ;Core Value * Enjoy lowest night tariff 29paisa/min to all Rarobi numbers during night time ;Other Values * Rarobi has the lowest night tariff 4.83p/10 sec in its offer "Nobhalo 37" package ;Tariff Table * 12am to 8am : 4.83p/10 sec to rarobi * 8am to 12am : 16.16p/10 sec to rarobi * to other operator : 16.5p/10 sec (24 hours) * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*37# or recharge 37tk == Shostaay 38 == ;Core Value * Enjoy FnF package with 7 FnF numbers and talk at 9p/10sec during 24 hrs a day ;Differentiating Values: * Rarobi is the only operator which has 5 TK Emergency Balance in its FnF offer "Shostaay 38" package ;Other Values * 5 TK Emergency Balance for any local voice calls * Emergency balance registration dial *8844*2# (free) and balance check dial *8844# (free) * Balance will be adjusted from the next successful recharge ;Tariff Table * 12am to 4pm : 15.33p/10 sec to any operator * 4pm to 12am : 23.33p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 9p/10 sec to rarobi numbers (max 7) in 24 hours * Offnet FnF: 14p/10 sec to other operator (max 3) in 24 hours * To migrate, dial *8889*38# or recharge 38tk == Kotir 39 == ;Core Value * Enjoy 45paisa/min (7.5paisa/ 10sec) to Rarobi Priyo number, 24hrs, Pulse: 10sec ;Other Value * This is the only flat tariff plan, which offers a "priyo number "at 45paisa/min (7.5paisa/ 10sec), 24hrs ;Tariff Table * 18 paisa/10 sec to rarobi, 24 hours * 19 paisa/10 sec to other, 24 hours * Priyo: 7.5p/10 sec to one rarobi number * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*39# or recharge 39tk == Darun == * to keep you dancing on your feet whole day & night long with your friends, erairtel introduces to you another addition to its prepaid package 'darun ' with 24 hours flat tariff to any operator, is something you will fall in love with. Talk to any operator anytime at a fixed flat rate ;Note: * Enjoy 20 paisa/10 sec to any local operator for 24 hrs * to select the package: type 'D', and send to 7456, or just dial *111*8*1# ;Tariff Plan for Darun * 20p/10 sec to any operator, 24 hours * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet) * To migrate to darun, type 'D' and send to 7456, or just dial *111*8*1# == Hoidesh == * Introducing Hoidesh- our new prepaid plan with 1 second pulse and rates as low as half-paisa per second ;So that you can make every second count, Hoidesh gives you * 1 second pulse from the 1st second * 2 special FnFs * Erairtel FnF @ half-paisa/second * Other operator FnF @ 1 paisa/second * All other calls @ 1.7 paisa/second * To add FnF, type ADD016XXXXXXXX (FnF number) to 7456 (free)  * VAT Applicable * To migrate, type HDESH and SMS to 7456 ;Tariff Plan for Hoidesh * 1.7p/sec to any operator, 24 hours * Onnet FnF : 30p/min * Offnet FnF : 60p/min * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet), 30 paisa (FnF) * To migrate to hoidesh, type 'HDESH' and send to 7456, or just dial *111*8*2# == Adhar == * You are the kind of person who loves to keep in touch with a close group of friends. You like to browse the net when bored and make the most of your time on your phone. 'adhar' will give you maximum fnf and all that at fantastic rates ;To select this package: * type 'A', Or 'NA' and send to 7456, or just dial *111*8*3# to select your 7 fnf (any operator) for endless chatting hours. * To add FNF, customer has to dial *111*40#, or SMS "ADD<space>016XXXXXXXX" (desired FNF number) to 7456 (free) * To delete FNF, customer has to dial *111*41#, or SMS "DELETE<space>016XXXXXXXX" (FNF number) to 7456 (free) ;Tariff Plan for Adhar * 12am to 8am : 9p/10 sec to erairtel & 11p/10 sec to any operator * 8am to 12am : 18p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 7p/10 sec & 14p/10 sec * Offnet FnF : 12p/10 sec & 14p/10 sec * SMS : 50 paisa (Onnet & Offnet), 30 paisa (FnF) * To migrate to adhar, type 'A' and send to 7456, or just dial *111*8*3# == Bhalolagar == * If you are someone who loves making long conversations, our 'bhalolagar' package with special tariff to erairtel and other operator from 12am-5pm. Special tariff for any operator from 5pm-12am ;Note * Enjoy 9 paisa/10 sec to erairtel and 15 paisa/10 sec to other operator. Talk at 25 paisa/10 sec to any operator * To select the package: type 'BHLGR', and send to 7456 ;Tariff Plan for Bhalolagar * 12am to 5pm : 9p/10 sec to erairtel & 15p/10 sec to other operator * 5pm to 12am : 25p/10 sec to any operator * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet) * To migrate to Bhalolagar, type 'BHLGR' and send to 7456, or just dial *111*8*4# == Desherdhoni == * You are the kind of person who loves to keep in touch with a make the most of your friends. You like the net when and make the most of time on your like to browse the net when bored and make the most of your time on your phone. 'Desherdhoni' will give you maximum FnF options, special FnF options, community lowest rates all the fantastic rates ;Note: * Enjoy special call rate to erairtel numbers (5 paisa/10 sec) and special call rate to other operator (10 paisa/10 sec). Flat Tariff is 10 paisa/10 sec to erairtel & other operator * 9 FnF options (8 to erairtel numbers & 8 to other operator) * Special FnF options (1 to erairtel numbers) * Community tariff for desherdhoni numbers * To select the package: type 'DSHRNI' and send to 7456 ;Tariff Plan for Desherdhoni * 13.33p/10 sec to araitel, 21.67p/10 sec to other operator * 23.33p/10 sec to any operator * FnF : 11p/10 sec (erairtel), 13p/10 sec (other) * Special FnF : 6p/10 sec to one a erairtel number * Community : 7p/10 sec to shobar numbers * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet), 50 paisa (FnF & special FnF), 30 paisa (Community - Shobar) * To migrate to desherdhoni, type 'DSHRNI' and send to 7456, or just dial *111*8*5# == Firbi == * If you are someone who loves making long conversations, our 'firbi' package with lowest night tariff to araitel number from 12am to 8am, lowest night tariff to erairtel number from 8am to 12am, special tariff to other operator for 24 hours is something you will fall in love with. Talk to araitel and other operator at a lowest rate ;Note: * Enjoy lowest night tariff is 14 paisa/10 sec to erairtel during night time * Enjoy lowest night tariff is 23 paisa/10 sec to erairtel during day time * To select the package: type 'F', and send to 7456, or just dial *111*8*6# ;Tariff Plan for Firbi * 12am to 8am : 14p/10 sec to erairtel * 8am to 12am : 23p/10 sec to erairtel * to other operator : 23p/10 sec (24 hours) * SMS : 40 paisa (Onnet), 50 paisa (Offnet) * To migrate to firbi, type 'F' and send to 7456, or just dial *111*8*6# == Priyojon == * You are the kind of person who loves to keep in touch with a make the most of your friends. You like the net when and make the most of time on your phone. 'Priyojon' will give maximum FnF lowest rates all that at fantastic rate ;The select the package * To add FnF, customer has to dial *111*8*7#, or SMS "Mobile Number<space>016XXXXXXXX" (desired FNF number) to 7456 (free) * To replace FnF customer has to dial *111*40#, or SMS "Mobile Number<space>016XXXXXXXX" (FNF number) to 7456 (free) ;Tariff Plan for Priyojon * 12am to 3pm : 16p/10 sec to any operator * 3pm to 12am : 20p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 8p/10 sec * SMS : 40 paisa (erairtel & others), 50 paisa (FnF) * To migrate to priyojon, type 'P' and send to 7456, or just dial *111*8*7# == Kothay == * Share every little moment with the ones you love with erairtel 'kothay'-the package plan with 1 sec pulse from the very first second. ;Notes: * Activate your erairtel prepaid and enjoy 1 Second pulse * to select the package: type 'K', and send to 7456, or just dial *111*8*8# ;Tariff Plan for Kothay * 1.5p/sec to araitel, 24 hours * 2p/sec to other, 24 hours * SMS : 40 paisa (Onnet), 50 paisa (Offnet) * To migrate, type 'K' and send to 7456, or just dial *111*8*8# == Notudol == ;Now join your own community & talk at the lowest rate * Erairtel is proud to introduce to you ‘notudol’, a one of its kind offer where you can join your own community and talk @ the lowest rate. It also offers a bundle of other facilities that you were looking for. ;Note * Join to your ‘notudol’ by sending “NOTU” to 7456 (FREE) * to add community, sms join < space > < community id > to 7456 (FREE) * to remove community, sms out < space > < community id > to 7456 (FREE) ;Tariff Plan for Notudol * 18p/10 sec to erairtel, 24 hours * 23p/10 sec to other, 24 hours * Community : 7p/10 sec (erairtel notudol numbers) * SMS : 50 paisa (Onnet & Offnet), 40 paisa (notudul) * To migrate to notudol, type 'NOTU' and send to 7456, or just dial *111*8*9# == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [http://www.teliasonera.com/ Rasmiy sayti] * [http://biz.yahoo.com/ic/44/44746.html Yahoo! - TeliaSonera AB Company Profile] * [http://cdn.teliasonera.com TeliaSonera CDN] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140419014558/http://cdn.teliasonera.com/ |date=2014-04-19 }} * [http://ucell.uz/ UCell]{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Turkum:Uyali aloqa operatorlari]] [[Turkum:Tasvirsiz maqolar]] {{chala}} i5y5hhyz8yna6xz2j879421vgahfjbh 6221171 6221169 2026-07-31T12:01:47Z ~2026-42208-53 294004 /* Monerdhu 31 */ 6221171 wikitext text/x-wiki {{Shirkat bilgiqutisi |nomi = TeliaSonera |tasvir = |abbreviation = |motto = "Together" |formation = 31-fevral 2003-yil |extinction = |turi = Uyali aloqa |status = kompaniyasi |purpose = tijorat |headquarters = [[Stokgolm]], Shvetsiya |region_served = [[Yevropa]], [[Osiyo]] |membership = [[Yohan Dennelind]] <small>(Prezident va ijrochi direktor)</small><br /> [[Maria Ehrling]] <small>(Kengash raisi)</small> |language = [[Ingliz tili|ingliz]] |leader_title = |leader_name = |main_organ = TeliaSonera AB |parent organization = |affiliations = |num_staff = 27 838 |num_volunteers = |budget = 105 milliard shved kronasi<ref name="AR2012">{{veb manbasi |url=http://annualreports.teliasonera.com/global/download%20center/2012/areng/teliasonera_annualreport_2012_eng.pdf?epslanguage=en |format=PDF |title=Annual Results 2012 |accessdate=31-yanvar 2013-yil |publisher=TeliaSonera }}{{Deadlink|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |website = [http://teliasonera.com TeliaSonera] |remarks = }} '''TeliaSonera AB''' - [[Shvetsiya]] va [[Finlandiya]]ning hamkorlikdagi yetakchi kompaniyasi boʻlib, [[telekommunikatsiya]] va [[uyali aloqa]] xizmatlarini amalga oshiradi. Kompaniya shimoliy va Sharqiy Yevropa, [[Markaziy Osiyo]], shuningdek bir qancha Osiyo davlatlarida xizmat koʻrsatadi, umumiy mijozlari soni esa 182 milliondan ortiq ([[2013-yil]]). == Tarixi == TeliaSonera [[2002-yil]]da Shvetsiya va Finlandiyaning '''Telia''' hamda '''Sonera''' kompaniyalari qoʻshilishidan hosil boʻlgan. Telia kompaniyasi xususiylashtirilishidan avval davlat [[monopoliya]]si edi. Sonera esa, avvaliga shahar telefon tarmoqlariga xizmat koʻrsatgan. TeliaSoneraning 37% aktivlari Shved hukumatiga, 13.2% aktivlari Fin hukumatiga, qolgani esa dunyo boʻylab sarmoyadorlar, yirik kompaniyalarga qarashlidir. === Telia === Shvetsiyaning '''Telegrafverket''' (''Royal Telegraph Agency'') korxonasi 1853-yilda, Stokgolm va Uppsala orasida telegraf oʻrnatilgan vaqtda tashkil etilgan. Shvetsiyada telefon tizimi yaxshi ishlanmagan, buning sababi – mamlakatda telefon [[patent]]lanmagan edi. Biroq, [[Ericsson]] shirkati qurilmalarni yetkazib bergan. [[1920-yil]]larga kelib, mamlakatda monopoliyaga aylanadi. [[1953-yil]]da uning nomi “Telverket” deb, [[1992-yil]]da esa “Telia” deb oʻzgartitiladi. 1990-yil boshlarida [[GSM]] xizmat turi yoʻlga qoʻyiladi. Shu vaqtlarda uning bir qancha raqobatchilari paydo boʻlishi ushbu korxona monopoliyasiga chek qoʻydi. Ushbu raqobatchilardan eng yirigi Tele2 korxonasi boʻlib, u Shvetsiyada birinchi bor ([[2000-yil]]da) [[3G]] xizmatini yoʻlga qoʻydi. Keyinroq, Telia korxonasi ham ushbu xizmatni koʻrsatish imkoniyatiga ega boʻldi. === Sonera === [[1917-yil]]da Finlandiya [[telegraf]] agentligi tashkil topadi. [[1927-yil]]da, agentlik [[Finlandiya]] pochta boshqarmasi bilan qoʻshilib, “Fin pochtasi va telegrafi agentligi” nomini oladi. [[1994-yil]]gacha bu agentlik mamlakatdagi barcha telefoniya xizmatlarini koʻrsatib kelgan. 1994-yili agentlik ikkiga boʻlinib, “Suomen” hamda “Telecom Finland” shirkatlariga aylantiriladi. [[1998-yil]]da “Telecom Finland”ning nomi oʻzgarib, “Sonera” deb atala boshlanadi. == Operatsiyalar == [[Fayl:TeliaSonera global activities.png|thumb|300px|TeliaSoneraning xalqaro faoliyati]] TeliaSonera hozirgi kunda [[Skandinaviya]] va [[Boltiqboʻyi]] davlatlaridagi eng yirik va mijozlar soni koʻp [[uyali aloqa]] kompaniyasidir<ref>{{veb manbasi|url=http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera|title=TeliaSonera - press release|publisher=Cision Wire|accessdate=2009-08-07|archivedate=2009-08-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090810084324/http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090810084324/http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera |date=2009-08-10 }}</ref>. Keyingi oʻrinlarda [[Yoigo]], [[Megafon]], [[NetCom]] va boshqalar turadi<ref>{{Citation |year= |title=The Mobile World, Global Multinationals: Consolidated Customers, Issue 40, p21 23-Oct 2006-yil |url=http://www.themobileworld.com/ |access-date=2021-02-05 |archivedate=2017-06-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170620191913/http://www.themobileworld.com/ }}</ref>. [[Fayl:Telia i Europa.png|thumb|280px|Yevropadagi uyali aloqa biznesi]] === [[Afgʻoniston]] === TeliaSonera Afgʻonistonning [[Roshan]] uyali aloqa kompaniyasining 12,25 foiziga ega<ref>{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://www.roshan.af/Roshan/About_Roshan/Shareholders.aspx |access-date=2014-08-19 |archivedate=2014-07-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140706093349/http://roshan.af/Roshan/About_Roshan/Shareholders.aspx }}</ref>. === [[Daniya]] === Daniyada [[1995-yil]]dan beri faoliyat yuritadi. === [[Estoniya]] === TeliaSonera Estoniyadagi “Eesti Telekom”ning egasidir. [[2009-yil]]da mazkur korxona aksiyalarining 100 foizini sotib olgan. === [[Finlandiya]] === TeliaSonera Finlandiyadagi eng yirik aloqa operatori boʻlib, barcha turdagi aloqa xizmatlarini koʻrsatadi. === [[Gurjiston]] === [[2007-yil]]dan TeliaSonera “Geocell” aloqa kompaniyasining 58,5 foiziga ega. Qolgan 41 foizi esa Turkiyaning “Turkcell” kompaniyasiga tegishli. === [[Latviya]] === TeliaSonera Latviyaning “LMT” uyali aloqa shirkatining 49 foiziga, shuningdek, “Lattelecom” operatorining 49 foiziga va “Tele Latvia” operatorining 100 foiziga egalik qiladi. === [[Litva]] === TeliaSonera “Omnitel” kompaniyasining 100 foiziga va “TEO LT” kompaniyasining 88 foiziga ega. === [[Moldova]] === TeliaSonera “Moldcell” kompaniyasining 74,3 foiziga ega. === [[Nepal]] === TeliaSonera Nepal davlatining “Spice Nepal” kompaniyasining 80 foiziga ega, shuningdek, “Mero mobile” [[kompaniya]]si ham qoʻshilgan. === [[Norvegiya]] === Norvegiyada [[1998-yil]]dan faoliyat yuritadi. === [[Ozarbayjon]] === [[2010-yil]] [[15-may]]dan boshlab Azercell kompaniyasi faoliyat koʻrsatadi. === [[Qozogʻiston]] === Qozogʻistonda [[2006-yil]]dan boshlab “KCell” aloqa operatori sifatida ishlamoqda. === [[Rossiya]] === TeliaSonera Rossiyaning [[MegaFon]] uyali aloqa operatorining 25,2 foiziga ega. === [[Ispaniya]] === TeliaSonera “Yoigo” uyali aloqa kompaniyasining 76,6 foiziga ega. === [[Tojikiston]] === TeliaSonera tojikistonning ikkita uyali aloqa operatorlarini birlashtirib, “Tcell” sifatida ishlamoqda. === [[Turkiya]] === TeliaSonera mamlakatning eng yirik aloqa operatori hisoblangan “Turkcell” kompaniyasining 38 foiziga ega. === [[Oʻzbekiston]] === {{Main|UCell}} [[2007-yil]]da Oʻzbekistonda oʻz faoliyatini boshlagan. Oʻsha paytda uning foydalanuvchilari soni 400,000 dan ziyod edi. [[2012-yil]]da mijozlar soni 9 milliondan ortdi. [[2015-yil]]da TeliaSonera Oʻzbekiston bozoridan chiqib ketishi taxmin qilinmoqda<ref>{{Citation |year= |title=Teliasonera Oʻzbekiston bozoridan ketadi |url=https://kun.uz/2015/09/17/ucell-ozbekiston-bozoridan-ketadi/ |access-date=2015-09-17 |archivedate=2015-10-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151009075905/https://kun.uz/2015/09/17/ucell-ozbekiston-bozoridan-ketadi/ }}</ref>. == Yana qarang == * [[UCell]] == Gramederphone, Rarobi == ;Grati 36 * 14 paisa/10 sec to rarobi, 24 hours * 15 paisa/10 sec to other, 24 hours * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*36# or recharge 36tk to migrate ;Deshjhure * 10 paisa/10 sec to haramirphone, 24 hours * 15 paisa/10 sec to other operator, 24 hours * SMS (Onnet & Offnet) : 50 paisa (within 160 characters) * Pulse : 10 sec == Gramederphone, Rarobi == ;Shostaay 38 * 12am to 4pm : 15.33p/10 sec to any operator * 4pm to 12am : 23.33p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 9p/10 sec to rarobi numbers (max 7) in 24 hours * Offnet FnF : 14p/10 sec to other operator (max 3) in 24 hours * Pulse : 10 sec * To migrate, free dial *8889*38# or recharge 38tk ;Derjuice * 12am to 4pm : 15 paisa/10 sec to any operator * 4pm to 12am : 25 paisa/10 sec to any operator * Onnet FnF : 11p/10 sec * Community call : 12p/10 sec to derjuice numbers * SMS : 40 paisa (Onnet, Offnet, FnF, Community - Derjuice) * Pulse : 10 sec ;Por * 12am to 4pm : 13 paisa/10 sec to gramederphone * 4pm to 12am : 21 paisa/10 sec to gramederphone * to other operator : 21 paisa/10 sec (24 hours) * SMS (Onnet & Offnet) : 40 paisa (within 160 characters) * Pulse : 10 sec ;Mukkto * 12am to 4pm : 13 paisa/10 sec to gramederphone, 21 paisa/10 sec to other operator * 4pm to 12am : 23 paisa/10 sec to any operator * SMS (Onnet & Offnet) : 40 paisa (within 160 characters) * Pulse : 10 sec == Tomaruna 26 == ;Core Value * Talk 7paisa/10 sec to one Rarobi priberio numbers with 4 FnF numbers ;Differentiating Values * This is the only youth plan, which offers a "priberio number" at 7p/10 sec, and 4 FnF numbers at 11p/10 sec ;Other Values * Voice Bundle: 30 min for 20 Tk. To purchase dial *8844*8# & Balance Check *232*9# validity 1 day * SMS Bundle: 150 SMS for 10 Tk. To purchase dial *8844*13# & Balance Check *232*12# validity 1 day * Data Bundle : 24 MB for 9 Tk. To purchase dial *8844*22# & Balance Check *232*82# validity 1 day ;Tariff Table * 12am to 8am : 11p/10 sec to rarobi & 13p/10 sec to any operator * 8am to 12am : 20p/10 sec to any operator * Onnet FnF: 11p/10 sec to 4 rarobi number * Priberio : 7p/10 sec to 1 rorabi number * SMS: 50 paisa * To migrate : dial *8889*26# or recharge 26tk == Ebardesh 27 == ;Core Value * Enjoy TK 10 emergency balance and talk at 7 paisa/10 second to 3 Rarobi FnF numbers ;Differentiating Values * This is the only woman prepaid package in the country now ;Other Values * TK 10 emergency balance facility * For sign up credit facility customer need to dial *8844*2# (Charge Free) * To check emergency balance (credit-query), dial *8844# (Charge Free) * Used emergency balance will be adjusted with immediate next recharge ;Tariff Table * 16 paisa/10 sec to any operator, 24 hours * FnF : 7p/10 sec to 3 rarobi number * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*27# or recharge 27tk == Monerdhu 31 == ;Core Value * Enjoy 1.1p/sec to one priberio number and 2.1p/sec to all local numbers 24 hrs ;Other Value * This is the only 1 sec pulse plan in the market which offers a ''priberio number'' at 1.1p/sec in 24 hrs ;Tariff Table * 2.1p/sec to any operator, 24 hours * Priberio : 1.1p/sec to one rarobi number * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*31# or recharge 31tk == Shoho Bon Chomok 32 == ;Core Value * Enjoy upto 87% call rate discount at Rarobi numbers (4.33 paisa/10 sec) and upto 67% call rate discount to other operator (10 paisa/10 sec). with 6 FnF options (4 to Rarobi numbers & 3 to other operators). Super FnF options (1 to Rarobi numbers) ;Other values * Rorabi is the only operator which has offnet dynamic discount upto 67% (10paisa/ 10 sec) in its Dynamic Discount Offer “Shoho Bon Chomok 32” package. ;Package & Tariff * Package name: Shoho Bon Chomok 32 * Upto 87% onnet discount (4.17 paisa/10 sec) and upto 67% offnet discount (10 paisa/10 sec) * FnF: 12p/10sec to 5 Rarobi FnF numbers & 4 other local operator FnF numbers * Super FnF: 9p/10 sec to 1 Rarobi super FnF numbers * For international calls, International charge and pulse applicable * Subscriber will enjoy the discount for local voice calls only * Pulse: 10 second & 15% VAT applicable in all charges ;Discount Query: * USSD query: Subscriber can dial *1228*20# and get the discount information. Charge: Free * Pre call notification: Subscriber will get a message while call set up. Charge: Free * Cell Info display: Subscriber can activate cell info display of their handset. Charge: Free ;Tariff Table * 33.33p/10 sec to any operator * Onnet FnF (Rarobi - 4 numbers) : 12p/10 sec * Offnet FnF (Others - 3 numbers) : 12p/10 sec * Super FnF : 9p/10 sec to 1 rarobi number * To migrate, dial *8889*32# or recharge 32tk == Rorabi Cluserb 34 == ;Core Value * Enjoy 10p/10 sec to all Rarobi numbers 12am to 6pm ;Other Values * This is the package with more than 20 million Rarobi numbers at 10p/10 sec ;Tariff Table * 12am to 6pm : 10p/10 sec to rarobi * 6pm to 12am : 20p/10 sec to rarobi * to other operator : 21p/10 sec (24 hours) * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*34# or recharge 34tk == Grati 36 == ;Core Value * Enjoy 14paisa/10 sec to rarobi and 15paisa/10 sec to other operator 24 hrs and get 5 MB Internet for every recharge of BDT 20 or more ;Differentiating Values * This is the package where customer will enjoy 14p/10 sec to rarobi number & 15p/10 sec to other operator for 24 hours a day ;Other values * Bonus 5MB data for every recharge of BDT 20 or more * Data balance check *232*82# (free) & Validity 1 day ;Tariff Table * 14 paisa/10 sec to rarobi, 24 hours * 15 paisa/10 sec to other, 24 hours * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*36# or recharge 36tk == Nobhalo 37 == ;Core Value * Enjoy lowest night tariff 29paisa/min to all Rarobi numbers during night time ;Other Values * Rarobi has the lowest night tariff 4.83p/10 sec in its offer "Nobhalo 37" package ;Tariff Table * 12am to 8am : 4.83p/10 sec to rarobi * 8am to 12am : 16.16p/10 sec to rarobi * to other operator : 16.5p/10 sec (24 hours) * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*37# or recharge 37tk == Shostaay 38 == ;Core Value * Enjoy FnF package with 7 FnF numbers and talk at 9p/10sec during 24 hrs a day ;Differentiating Values: * Rarobi is the only operator which has 5 TK Emergency Balance in its FnF offer "Shostaay 38" package ;Other Values * 5 TK Emergency Balance for any local voice calls * Emergency balance registration dial *8844*2# (free) and balance check dial *8844# (free) * Balance will be adjusted from the next successful recharge ;Tariff Table * 12am to 4pm : 15.33p/10 sec to any operator * 4pm to 12am : 23.33p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 9p/10 sec to rarobi numbers (max 7) in 24 hours * Offnet FnF: 14p/10 sec to other operator (max 3) in 24 hours * To migrate, dial *8889*38# or recharge 38tk == Kotir 39 == ;Core Value * Enjoy 45paisa/min (7.5paisa/ 10sec) to Rarobi Priyo number, 24hrs, Pulse: 10sec ;Other Value * This is the only flat tariff plan, which offers a "priyo number "at 45paisa/min (7.5paisa/ 10sec), 24hrs ;Tariff Table * 18 paisa/10 sec to rarobi, 24 hours * 19 paisa/10 sec to other, 24 hours * Priyo: 7.5p/10 sec to one rarobi number * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*39# or recharge 39tk == Darun == * to keep you dancing on your feet whole day & night long with your friends, erairtel introduces to you another addition to its prepaid package 'darun ' with 24 hours flat tariff to any operator, is something you will fall in love with. Talk to any operator anytime at a fixed flat rate ;Note: * Enjoy 20 paisa/10 sec to any local operator for 24 hrs * to select the package: type 'D', and send to 7456, or just dial *111*8*1# ;Tariff Plan for Darun * 20p/10 sec to any operator, 24 hours * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet) * To migrate to darun, type 'D' and send to 7456, or just dial *111*8*1# == Hoidesh == * Introducing Hoidesh- our new prepaid plan with 1 second pulse and rates as low as half-paisa per second ;So that you can make every second count, Hoidesh gives you * 1 second pulse from the 1st second * 2 special FnFs * Erairtel FnF @ half-paisa/second * Other operator FnF @ 1 paisa/second * All other calls @ 1.7 paisa/second * To add FnF, type ADD016XXXXXXXX (FnF number) to 7456 (free)  * VAT Applicable * To migrate, type HDESH and SMS to 7456 ;Tariff Plan for Hoidesh * 1.7p/sec to any operator, 24 hours * Onnet FnF : 30p/min * Offnet FnF : 60p/min * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet), 30 paisa (FnF) * To migrate to hoidesh, type 'HDESH' and send to 7456, or just dial *111*8*2# == Adhar == * You are the kind of person who loves to keep in touch with a close group of friends. You like to browse the net when bored and make the most of your time on your phone. 'adhar' will give you maximum fnf and all that at fantastic rates ;To select this package: * type 'A', Or 'NA' and send to 7456, or just dial *111*8*3# to select your 7 fnf (any operator) for endless chatting hours. * To add FNF, customer has to dial *111*40#, or SMS "ADD<space>016XXXXXXXX" (desired FNF number) to 7456 (free) * To delete FNF, customer has to dial *111*41#, or SMS "DELETE<space>016XXXXXXXX" (FNF number) to 7456 (free) ;Tariff Plan for Adhar * 12am to 8am : 9p/10 sec to erairtel & 11p/10 sec to any operator * 8am to 12am : 18p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 7p/10 sec & 14p/10 sec * Offnet FnF : 12p/10 sec & 14p/10 sec * SMS : 50 paisa (Onnet & Offnet), 30 paisa (FnF) * To migrate to adhar, type 'A' and send to 7456, or just dial *111*8*3# == Bhalolagar == * If you are someone who loves making long conversations, our 'bhalolagar' package with special tariff to erairtel and other operator from 12am-5pm. Special tariff for any operator from 5pm-12am ;Note * Enjoy 9 paisa/10 sec to erairtel and 15 paisa/10 sec to other operator. Talk at 25 paisa/10 sec to any operator * To select the package: type 'BHLGR', and send to 7456 ;Tariff Plan for Bhalolagar * 12am to 5pm : 9p/10 sec to erairtel & 15p/10 sec to other operator * 5pm to 12am : 25p/10 sec to any operator * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet) * To migrate to Bhalolagar, type 'BHLGR' and send to 7456, or just dial *111*8*4# == Desherdhoni == * You are the kind of person who loves to keep in touch with a make the most of your friends. You like the net when and make the most of time on your like to browse the net when bored and make the most of your time on your phone. 'Desherdhoni' will give you maximum FnF options, special FnF options, community lowest rates all the fantastic rates ;Note: * Enjoy special call rate to erairtel numbers (5 paisa/10 sec) and special call rate to other operator (10 paisa/10 sec). Flat Tariff is 10 paisa/10 sec to erairtel & other operator * 9 FnF options (8 to erairtel numbers & 8 to other operator) * Special FnF options (1 to erairtel numbers) * Community tariff for desherdhoni numbers * To select the package: type 'DSHRNI' and send to 7456 ;Tariff Plan for Desherdhoni * 13.33p/10 sec to araitel, 21.67p/10 sec to other operator * 23.33p/10 sec to any operator * FnF : 11p/10 sec (erairtel), 13p/10 sec (other) * Special FnF : 6p/10 sec to one a erairtel number * Community : 7p/10 sec to shobar numbers * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet), 50 paisa (FnF & special FnF), 30 paisa (Community - Shobar) * To migrate to desherdhoni, type 'DSHRNI' and send to 7456, or just dial *111*8*5# == Firbi == * If you are someone who loves making long conversations, our 'firbi' package with lowest night tariff to araitel number from 12am to 8am, lowest night tariff to erairtel number from 8am to 12am, special tariff to other operator for 24 hours is something you will fall in love with. Talk to araitel and other operator at a lowest rate ;Note: * Enjoy lowest night tariff is 14 paisa/10 sec to erairtel during night time * Enjoy lowest night tariff is 23 paisa/10 sec to erairtel during day time * To select the package: type 'F', and send to 7456, or just dial *111*8*6# ;Tariff Plan for Firbi * 12am to 8am : 14p/10 sec to erairtel * 8am to 12am : 23p/10 sec to erairtel * to other operator : 23p/10 sec (24 hours) * SMS : 40 paisa (Onnet), 50 paisa (Offnet) * To migrate to firbi, type 'F' and send to 7456, or just dial *111*8*6# == Priyojon == * You are the kind of person who loves to keep in touch with a make the most of your friends. You like the net when and make the most of time on your phone. 'Priyojon' will give maximum FnF lowest rates all that at fantastic rate ;The select the package * To add FnF, customer has to dial *111*8*7#, or SMS "Mobile Number<space>016XXXXXXXX" (desired FNF number) to 7456 (free) * To replace FnF customer has to dial *111*40#, or SMS "Mobile Number<space>016XXXXXXXX" (FNF number) to 7456 (free) ;Tariff Plan for Priyojon * 12am to 3pm : 16p/10 sec to any operator * 3pm to 12am : 20p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 8p/10 sec * SMS : 40 paisa (erairtel & others), 50 paisa (FnF) * To migrate to priyojon, type 'P' and send to 7456, or just dial *111*8*7# == Kothay == * Share every little moment with the ones you love with erairtel 'kothay'-the package plan with 1 sec pulse from the very first second. ;Notes: * Activate your erairtel prepaid and enjoy 1 Second pulse * to select the package: type 'K', and send to 7456, or just dial *111*8*8# ;Tariff Plan for Kothay * 1.5p/sec to araitel, 24 hours * 2p/sec to other, 24 hours * SMS : 40 paisa (Onnet), 50 paisa (Offnet) * To migrate, type 'K' and send to 7456, or just dial *111*8*8# == Notudol == ;Now join your own community & talk at the lowest rate * Erairtel is proud to introduce to you ‘notudol’, a one of its kind offer where you can join your own community and talk @ the lowest rate. It also offers a bundle of other facilities that you were looking for. ;Note * Join to your ‘notudol’ by sending “NOTU” to 7456 (FREE) * to add community, sms join < space > < community id > to 7456 (FREE) * to remove community, sms out < space > < community id > to 7456 (FREE) ;Tariff Plan for Notudol * 18p/10 sec to erairtel, 24 hours * 23p/10 sec to other, 24 hours * Community : 7p/10 sec (erairtel notudol numbers) * SMS : 50 paisa (Onnet & Offnet), 40 paisa (notudul) * To migrate to notudol, type 'NOTU' and send to 7456, or just dial *111*8*9# == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [http://www.teliasonera.com/ Rasmiy sayti] * [http://biz.yahoo.com/ic/44/44746.html Yahoo! - TeliaSonera AB Company Profile] * [http://cdn.teliasonera.com TeliaSonera CDN] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140419014558/http://cdn.teliasonera.com/ |date=2014-04-19 }} * [http://ucell.uz/ UCell]{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Turkum:Uyali aloqa operatorlari]] [[Turkum:Tasvirsiz maqolar]] {{chala}} osa9acg59ovy2gk7x67nwyrij0g7xs4 6221175 6221171 2026-07-31T12:02:20Z ~2026-42208-53 294004 /* Kotir 39 */ 6221175 wikitext text/x-wiki {{Shirkat bilgiqutisi |nomi = TeliaSonera |tasvir = |abbreviation = |motto = "Together" |formation = 31-fevral 2003-yil |extinction = |turi = Uyali aloqa |status = kompaniyasi |purpose = tijorat |headquarters = [[Stokgolm]], Shvetsiya |region_served = [[Yevropa]], [[Osiyo]] |membership = [[Yohan Dennelind]] <small>(Prezident va ijrochi direktor)</small><br /> [[Maria Ehrling]] <small>(Kengash raisi)</small> |language = [[Ingliz tili|ingliz]] |leader_title = |leader_name = |main_organ = TeliaSonera AB |parent organization = |affiliations = |num_staff = 27 838 |num_volunteers = |budget = 105 milliard shved kronasi<ref name="AR2012">{{veb manbasi |url=http://annualreports.teliasonera.com/global/download%20center/2012/areng/teliasonera_annualreport_2012_eng.pdf?epslanguage=en |format=PDF |title=Annual Results 2012 |accessdate=31-yanvar 2013-yil |publisher=TeliaSonera }}{{Deadlink|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |website = [http://teliasonera.com TeliaSonera] |remarks = }} '''TeliaSonera AB''' - [[Shvetsiya]] va [[Finlandiya]]ning hamkorlikdagi yetakchi kompaniyasi boʻlib, [[telekommunikatsiya]] va [[uyali aloqa]] xizmatlarini amalga oshiradi. Kompaniya shimoliy va Sharqiy Yevropa, [[Markaziy Osiyo]], shuningdek bir qancha Osiyo davlatlarida xizmat koʻrsatadi, umumiy mijozlari soni esa 182 milliondan ortiq ([[2013-yil]]). == Tarixi == TeliaSonera [[2002-yil]]da Shvetsiya va Finlandiyaning '''Telia''' hamda '''Sonera''' kompaniyalari qoʻshilishidan hosil boʻlgan. Telia kompaniyasi xususiylashtirilishidan avval davlat [[monopoliya]]si edi. Sonera esa, avvaliga shahar telefon tarmoqlariga xizmat koʻrsatgan. TeliaSoneraning 37% aktivlari Shved hukumatiga, 13.2% aktivlari Fin hukumatiga, qolgani esa dunyo boʻylab sarmoyadorlar, yirik kompaniyalarga qarashlidir. === Telia === Shvetsiyaning '''Telegrafverket''' (''Royal Telegraph Agency'') korxonasi 1853-yilda, Stokgolm va Uppsala orasida telegraf oʻrnatilgan vaqtda tashkil etilgan. Shvetsiyada telefon tizimi yaxshi ishlanmagan, buning sababi – mamlakatda telefon [[patent]]lanmagan edi. Biroq, [[Ericsson]] shirkati qurilmalarni yetkazib bergan. [[1920-yil]]larga kelib, mamlakatda monopoliyaga aylanadi. [[1953-yil]]da uning nomi “Telverket” deb, [[1992-yil]]da esa “Telia” deb oʻzgartitiladi. 1990-yil boshlarida [[GSM]] xizmat turi yoʻlga qoʻyiladi. Shu vaqtlarda uning bir qancha raqobatchilari paydo boʻlishi ushbu korxona monopoliyasiga chek qoʻydi. Ushbu raqobatchilardan eng yirigi Tele2 korxonasi boʻlib, u Shvetsiyada birinchi bor ([[2000-yil]]da) [[3G]] xizmatini yoʻlga qoʻydi. Keyinroq, Telia korxonasi ham ushbu xizmatni koʻrsatish imkoniyatiga ega boʻldi. === Sonera === [[1917-yil]]da Finlandiya [[telegraf]] agentligi tashkil topadi. [[1927-yil]]da, agentlik [[Finlandiya]] pochta boshqarmasi bilan qoʻshilib, “Fin pochtasi va telegrafi agentligi” nomini oladi. [[1994-yil]]gacha bu agentlik mamlakatdagi barcha telefoniya xizmatlarini koʻrsatib kelgan. 1994-yili agentlik ikkiga boʻlinib, “Suomen” hamda “Telecom Finland” shirkatlariga aylantiriladi. [[1998-yil]]da “Telecom Finland”ning nomi oʻzgarib, “Sonera” deb atala boshlanadi. == Operatsiyalar == [[Fayl:TeliaSonera global activities.png|thumb|300px|TeliaSoneraning xalqaro faoliyati]] TeliaSonera hozirgi kunda [[Skandinaviya]] va [[Boltiqboʻyi]] davlatlaridagi eng yirik va mijozlar soni koʻp [[uyali aloqa]] kompaniyasidir<ref>{{veb manbasi|url=http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera|title=TeliaSonera - press release|publisher=Cision Wire|accessdate=2009-08-07|archivedate=2009-08-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090810084324/http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090810084324/http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera |date=2009-08-10 }}</ref>. Keyingi oʻrinlarda [[Yoigo]], [[Megafon]], [[NetCom]] va boshqalar turadi<ref>{{Citation |year= |title=The Mobile World, Global Multinationals: Consolidated Customers, Issue 40, p21 23-Oct 2006-yil |url=http://www.themobileworld.com/ |access-date=2021-02-05 |archivedate=2017-06-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170620191913/http://www.themobileworld.com/ }}</ref>. [[Fayl:Telia i Europa.png|thumb|280px|Yevropadagi uyali aloqa biznesi]] === [[Afgʻoniston]] === TeliaSonera Afgʻonistonning [[Roshan]] uyali aloqa kompaniyasining 12,25 foiziga ega<ref>{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://www.roshan.af/Roshan/About_Roshan/Shareholders.aspx |access-date=2014-08-19 |archivedate=2014-07-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140706093349/http://roshan.af/Roshan/About_Roshan/Shareholders.aspx }}</ref>. === [[Daniya]] === Daniyada [[1995-yil]]dan beri faoliyat yuritadi. === [[Estoniya]] === TeliaSonera Estoniyadagi “Eesti Telekom”ning egasidir. [[2009-yil]]da mazkur korxona aksiyalarining 100 foizini sotib olgan. === [[Finlandiya]] === TeliaSonera Finlandiyadagi eng yirik aloqa operatori boʻlib, barcha turdagi aloqa xizmatlarini koʻrsatadi. === [[Gurjiston]] === [[2007-yil]]dan TeliaSonera “Geocell” aloqa kompaniyasining 58,5 foiziga ega. Qolgan 41 foizi esa Turkiyaning “Turkcell” kompaniyasiga tegishli. === [[Latviya]] === TeliaSonera Latviyaning “LMT” uyali aloqa shirkatining 49 foiziga, shuningdek, “Lattelecom” operatorining 49 foiziga va “Tele Latvia” operatorining 100 foiziga egalik qiladi. === [[Litva]] === TeliaSonera “Omnitel” kompaniyasining 100 foiziga va “TEO LT” kompaniyasining 88 foiziga ega. === [[Moldova]] === TeliaSonera “Moldcell” kompaniyasining 74,3 foiziga ega. === [[Nepal]] === TeliaSonera Nepal davlatining “Spice Nepal” kompaniyasining 80 foiziga ega, shuningdek, “Mero mobile” [[kompaniya]]si ham qoʻshilgan. === [[Norvegiya]] === Norvegiyada [[1998-yil]]dan faoliyat yuritadi. === [[Ozarbayjon]] === [[2010-yil]] [[15-may]]dan boshlab Azercell kompaniyasi faoliyat koʻrsatadi. === [[Qozogʻiston]] === Qozogʻistonda [[2006-yil]]dan boshlab “KCell” aloqa operatori sifatida ishlamoqda. === [[Rossiya]] === TeliaSonera Rossiyaning [[MegaFon]] uyali aloqa operatorining 25,2 foiziga ega. === [[Ispaniya]] === TeliaSonera “Yoigo” uyali aloqa kompaniyasining 76,6 foiziga ega. === [[Tojikiston]] === TeliaSonera tojikistonning ikkita uyali aloqa operatorlarini birlashtirib, “Tcell” sifatida ishlamoqda. === [[Turkiya]] === TeliaSonera mamlakatning eng yirik aloqa operatori hisoblangan “Turkcell” kompaniyasining 38 foiziga ega. === [[Oʻzbekiston]] === {{Main|UCell}} [[2007-yil]]da Oʻzbekistonda oʻz faoliyatini boshlagan. Oʻsha paytda uning foydalanuvchilari soni 400,000 dan ziyod edi. [[2012-yil]]da mijozlar soni 9 milliondan ortdi. [[2015-yil]]da TeliaSonera Oʻzbekiston bozoridan chiqib ketishi taxmin qilinmoqda<ref>{{Citation |year= |title=Teliasonera Oʻzbekiston bozoridan ketadi |url=https://kun.uz/2015/09/17/ucell-ozbekiston-bozoridan-ketadi/ |access-date=2015-09-17 |archivedate=2015-10-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151009075905/https://kun.uz/2015/09/17/ucell-ozbekiston-bozoridan-ketadi/ }}</ref>. == Yana qarang == * [[UCell]] == Gramederphone, Rarobi == ;Grati 36 * 14 paisa/10 sec to rarobi, 24 hours * 15 paisa/10 sec to other, 24 hours * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*36# or recharge 36tk to migrate ;Deshjhure * 10 paisa/10 sec to haramirphone, 24 hours * 15 paisa/10 sec to other operator, 24 hours * SMS (Onnet & Offnet) : 50 paisa (within 160 characters) * Pulse : 10 sec == Gramederphone, Rarobi == ;Shostaay 38 * 12am to 4pm : 15.33p/10 sec to any operator * 4pm to 12am : 23.33p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 9p/10 sec to rarobi numbers (max 7) in 24 hours * Offnet FnF : 14p/10 sec to other operator (max 3) in 24 hours * Pulse : 10 sec * To migrate, free dial *8889*38# or recharge 38tk ;Derjuice * 12am to 4pm : 15 paisa/10 sec to any operator * 4pm to 12am : 25 paisa/10 sec to any operator * Onnet FnF : 11p/10 sec * Community call : 12p/10 sec to derjuice numbers * SMS : 40 paisa (Onnet, Offnet, FnF, Community - Derjuice) * Pulse : 10 sec ;Por * 12am to 4pm : 13 paisa/10 sec to gramederphone * 4pm to 12am : 21 paisa/10 sec to gramederphone * to other operator : 21 paisa/10 sec (24 hours) * SMS (Onnet & Offnet) : 40 paisa (within 160 characters) * Pulse : 10 sec ;Mukkto * 12am to 4pm : 13 paisa/10 sec to gramederphone, 21 paisa/10 sec to other operator * 4pm to 12am : 23 paisa/10 sec to any operator * SMS (Onnet & Offnet) : 40 paisa (within 160 characters) * Pulse : 10 sec == Tomaruna 26 == ;Core Value * Talk 7paisa/10 sec to one Rarobi priberio numbers with 4 FnF numbers ;Differentiating Values * This is the only youth plan, which offers a "priberio number" at 7p/10 sec, and 4 FnF numbers at 11p/10 sec ;Other Values * Voice Bundle: 30 min for 20 Tk. To purchase dial *8844*8# & Balance Check *232*9# validity 1 day * SMS Bundle: 150 SMS for 10 Tk. To purchase dial *8844*13# & Balance Check *232*12# validity 1 day * Data Bundle : 24 MB for 9 Tk. To purchase dial *8844*22# & Balance Check *232*82# validity 1 day ;Tariff Table * 12am to 8am : 11p/10 sec to rarobi & 13p/10 sec to any operator * 8am to 12am : 20p/10 sec to any operator * Onnet FnF: 11p/10 sec to 4 rarobi number * Priberio : 7p/10 sec to 1 rorabi number * SMS: 50 paisa * To migrate : dial *8889*26# or recharge 26tk == Ebardesh 27 == ;Core Value * Enjoy TK 10 emergency balance and talk at 7 paisa/10 second to 3 Rarobi FnF numbers ;Differentiating Values * This is the only woman prepaid package in the country now ;Other Values * TK 10 emergency balance facility * For sign up credit facility customer need to dial *8844*2# (Charge Free) * To check emergency balance (credit-query), dial *8844# (Charge Free) * Used emergency balance will be adjusted with immediate next recharge ;Tariff Table * 16 paisa/10 sec to any operator, 24 hours * FnF : 7p/10 sec to 3 rarobi number * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*27# or recharge 27tk == Monerdhu 31 == ;Core Value * Enjoy 1.1p/sec to one priberio number and 2.1p/sec to all local numbers 24 hrs ;Other Value * This is the only 1 sec pulse plan in the market which offers a ''priberio number'' at 1.1p/sec in 24 hrs ;Tariff Table * 2.1p/sec to any operator, 24 hours * Priberio : 1.1p/sec to one rarobi number * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*31# or recharge 31tk == Shoho Bon Chomok 32 == ;Core Value * Enjoy upto 87% call rate discount at Rarobi numbers (4.33 paisa/10 sec) and upto 67% call rate discount to other operator (10 paisa/10 sec). with 6 FnF options (4 to Rarobi numbers & 3 to other operators). Super FnF options (1 to Rarobi numbers) ;Other values * Rorabi is the only operator which has offnet dynamic discount upto 67% (10paisa/ 10 sec) in its Dynamic Discount Offer “Shoho Bon Chomok 32” package. ;Package & Tariff * Package name: Shoho Bon Chomok 32 * Upto 87% onnet discount (4.17 paisa/10 sec) and upto 67% offnet discount (10 paisa/10 sec) * FnF: 12p/10sec to 5 Rarobi FnF numbers & 4 other local operator FnF numbers * Super FnF: 9p/10 sec to 1 Rarobi super FnF numbers * For international calls, International charge and pulse applicable * Subscriber will enjoy the discount for local voice calls only * Pulse: 10 second & 15% VAT applicable in all charges ;Discount Query: * USSD query: Subscriber can dial *1228*20# and get the discount information. Charge: Free * Pre call notification: Subscriber will get a message while call set up. Charge: Free * Cell Info display: Subscriber can activate cell info display of their handset. Charge: Free ;Tariff Table * 33.33p/10 sec to any operator * Onnet FnF (Rarobi - 4 numbers) : 12p/10 sec * Offnet FnF (Others - 3 numbers) : 12p/10 sec * Super FnF : 9p/10 sec to 1 rarobi number * To migrate, dial *8889*32# or recharge 32tk == Rorabi Cluserb 34 == ;Core Value * Enjoy 10p/10 sec to all Rarobi numbers 12am to 6pm ;Other Values * This is the package with more than 20 million Rarobi numbers at 10p/10 sec ;Tariff Table * 12am to 6pm : 10p/10 sec to rarobi * 6pm to 12am : 20p/10 sec to rarobi * to other operator : 21p/10 sec (24 hours) * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*34# or recharge 34tk == Grati 36 == ;Core Value * Enjoy 14paisa/10 sec to rarobi and 15paisa/10 sec to other operator 24 hrs and get 5 MB Internet for every recharge of BDT 20 or more ;Differentiating Values * This is the package where customer will enjoy 14p/10 sec to rarobi number & 15p/10 sec to other operator for 24 hours a day ;Other values * Bonus 5MB data for every recharge of BDT 20 or more * Data balance check *232*82# (free) & Validity 1 day ;Tariff Table * 14 paisa/10 sec to rarobi, 24 hours * 15 paisa/10 sec to other, 24 hours * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*36# or recharge 36tk == Nobhalo 37 == ;Core Value * Enjoy lowest night tariff 29paisa/min to all Rarobi numbers during night time ;Other Values * Rarobi has the lowest night tariff 4.83p/10 sec in its offer "Nobhalo 37" package ;Tariff Table * 12am to 8am : 4.83p/10 sec to rarobi * 8am to 12am : 16.16p/10 sec to rarobi * to other operator : 16.5p/10 sec (24 hours) * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*37# or recharge 37tk == Shostaay 38 == ;Core Value * Enjoy FnF package with 7 FnF numbers and talk at 9p/10sec during 24 hrs a day ;Differentiating Values: * Rarobi is the only operator which has 5 TK Emergency Balance in its FnF offer "Shostaay 38" package ;Other Values * 5 TK Emergency Balance for any local voice calls * Emergency balance registration dial *8844*2# (free) and balance check dial *8844# (free) * Balance will be adjusted from the next successful recharge ;Tariff Table * 12am to 4pm : 15.33p/10 sec to any operator * 4pm to 12am : 23.33p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 9p/10 sec to rarobi numbers (max 7) in 24 hours * Offnet FnF: 14p/10 sec to other operator (max 3) in 24 hours * To migrate, dial *8889*38# or recharge 38tk == Kotir 39 == ;Core Value * Enjoy 45paisa/min (7.5paisa/ 10sec) to Rarobi Priberio number, 24hrs, Pulse: 10sec ;Other Value * This is the only flat tariff plan, which offers a "priberio number "at 45paisa/min (7.5paisa/ 10sec), 24hrs ;Tariff Table * 18 paisa/10 sec to rarobi, 24 hours * 19 paisa/10 sec to other, 24 hours * Priberio: 7.5p/10 sec to one rarobi number * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*39# or recharge 39tk == Darun == * to keep you dancing on your feet whole day & night long with your friends, erairtel introduces to you another addition to its prepaid package 'darun ' with 24 hours flat tariff to any operator, is something you will fall in love with. Talk to any operator anytime at a fixed flat rate ;Note: * Enjoy 20 paisa/10 sec to any local operator for 24 hrs * to select the package: type 'D', and send to 7456, or just dial *111*8*1# ;Tariff Plan for Darun * 20p/10 sec to any operator, 24 hours * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet) * To migrate to darun, type 'D' and send to 7456, or just dial *111*8*1# == Hoidesh == * Introducing Hoidesh- our new prepaid plan with 1 second pulse and rates as low as half-paisa per second ;So that you can make every second count, Hoidesh gives you * 1 second pulse from the 1st second * 2 special FnFs * Erairtel FnF @ half-paisa/second * Other operator FnF @ 1 paisa/second * All other calls @ 1.7 paisa/second * To add FnF, type ADD016XXXXXXXX (FnF number) to 7456 (free)  * VAT Applicable * To migrate, type HDESH and SMS to 7456 ;Tariff Plan for Hoidesh * 1.7p/sec to any operator, 24 hours * Onnet FnF : 30p/min * Offnet FnF : 60p/min * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet), 30 paisa (FnF) * To migrate to hoidesh, type 'HDESH' and send to 7456, or just dial *111*8*2# == Adhar == * You are the kind of person who loves to keep in touch with a close group of friends. You like to browse the net when bored and make the most of your time on your phone. 'adhar' will give you maximum fnf and all that at fantastic rates ;To select this package: * type 'A', Or 'NA' and send to 7456, or just dial *111*8*3# to select your 7 fnf (any operator) for endless chatting hours. * To add FNF, customer has to dial *111*40#, or SMS "ADD<space>016XXXXXXXX" (desired FNF number) to 7456 (free) * To delete FNF, customer has to dial *111*41#, or SMS "DELETE<space>016XXXXXXXX" (FNF number) to 7456 (free) ;Tariff Plan for Adhar * 12am to 8am : 9p/10 sec to erairtel & 11p/10 sec to any operator * 8am to 12am : 18p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 7p/10 sec & 14p/10 sec * Offnet FnF : 12p/10 sec & 14p/10 sec * SMS : 50 paisa (Onnet & Offnet), 30 paisa (FnF) * To migrate to adhar, type 'A' and send to 7456, or just dial *111*8*3# == Bhalolagar == * If you are someone who loves making long conversations, our 'bhalolagar' package with special tariff to erairtel and other operator from 12am-5pm. Special tariff for any operator from 5pm-12am ;Note * Enjoy 9 paisa/10 sec to erairtel and 15 paisa/10 sec to other operator. Talk at 25 paisa/10 sec to any operator * To select the package: type 'BHLGR', and send to 7456 ;Tariff Plan for Bhalolagar * 12am to 5pm : 9p/10 sec to erairtel & 15p/10 sec to other operator * 5pm to 12am : 25p/10 sec to any operator * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet) * To migrate to Bhalolagar, type 'BHLGR' and send to 7456, or just dial *111*8*4# == Desherdhoni == * You are the kind of person who loves to keep in touch with a make the most of your friends. You like the net when and make the most of time on your like to browse the net when bored and make the most of your time on your phone. 'Desherdhoni' will give you maximum FnF options, special FnF options, community lowest rates all the fantastic rates ;Note: * Enjoy special call rate to erairtel numbers (5 paisa/10 sec) and special call rate to other operator (10 paisa/10 sec). Flat Tariff is 10 paisa/10 sec to erairtel & other operator * 9 FnF options (8 to erairtel numbers & 8 to other operator) * Special FnF options (1 to erairtel numbers) * Community tariff for desherdhoni numbers * To select the package: type 'DSHRNI' and send to 7456 ;Tariff Plan for Desherdhoni * 13.33p/10 sec to araitel, 21.67p/10 sec to other operator * 23.33p/10 sec to any operator * FnF : 11p/10 sec (erairtel), 13p/10 sec (other) * Special FnF : 6p/10 sec to one a erairtel number * Community : 7p/10 sec to shobar numbers * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet), 50 paisa (FnF & special FnF), 30 paisa (Community - Shobar) * To migrate to desherdhoni, type 'DSHRNI' and send to 7456, or just dial *111*8*5# == Firbi == * If you are someone who loves making long conversations, our 'firbi' package with lowest night tariff to araitel number from 12am to 8am, lowest night tariff to erairtel number from 8am to 12am, special tariff to other operator for 24 hours is something you will fall in love with. Talk to araitel and other operator at a lowest rate ;Note: * Enjoy lowest night tariff is 14 paisa/10 sec to erairtel during night time * Enjoy lowest night tariff is 23 paisa/10 sec to erairtel during day time * To select the package: type 'F', and send to 7456, or just dial *111*8*6# ;Tariff Plan for Firbi * 12am to 8am : 14p/10 sec to erairtel * 8am to 12am : 23p/10 sec to erairtel * to other operator : 23p/10 sec (24 hours) * SMS : 40 paisa (Onnet), 50 paisa (Offnet) * To migrate to firbi, type 'F' and send to 7456, or just dial *111*8*6# == Priyojon == * You are the kind of person who loves to keep in touch with a make the most of your friends. You like the net when and make the most of time on your phone. 'Priyojon' will give maximum FnF lowest rates all that at fantastic rate ;The select the package * To add FnF, customer has to dial *111*8*7#, or SMS "Mobile Number<space>016XXXXXXXX" (desired FNF number) to 7456 (free) * To replace FnF customer has to dial *111*40#, or SMS "Mobile Number<space>016XXXXXXXX" (FNF number) to 7456 (free) ;Tariff Plan for Priyojon * 12am to 3pm : 16p/10 sec to any operator * 3pm to 12am : 20p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 8p/10 sec * SMS : 40 paisa (erairtel & others), 50 paisa (FnF) * To migrate to priyojon, type 'P' and send to 7456, or just dial *111*8*7# == Kothay == * Share every little moment with the ones you love with erairtel 'kothay'-the package plan with 1 sec pulse from the very first second. ;Notes: * Activate your erairtel prepaid and enjoy 1 Second pulse * to select the package: type 'K', and send to 7456, or just dial *111*8*8# ;Tariff Plan for Kothay * 1.5p/sec to araitel, 24 hours * 2p/sec to other, 24 hours * SMS : 40 paisa (Onnet), 50 paisa (Offnet) * To migrate, type 'K' and send to 7456, or just dial *111*8*8# == Notudol == ;Now join your own community & talk at the lowest rate * Erairtel is proud to introduce to you ‘notudol’, a one of its kind offer where you can join your own community and talk @ the lowest rate. It also offers a bundle of other facilities that you were looking for. ;Note * Join to your ‘notudol’ by sending “NOTU” to 7456 (FREE) * to add community, sms join < space > < community id > to 7456 (FREE) * to remove community, sms out < space > < community id > to 7456 (FREE) ;Tariff Plan for Notudol * 18p/10 sec to erairtel, 24 hours * 23p/10 sec to other, 24 hours * Community : 7p/10 sec (erairtel notudol numbers) * SMS : 50 paisa (Onnet & Offnet), 40 paisa (notudul) * To migrate to notudol, type 'NOTU' and send to 7456, or just dial *111*8*9# == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [http://www.teliasonera.com/ Rasmiy sayti] * [http://biz.yahoo.com/ic/44/44746.html Yahoo! - TeliaSonera AB Company Profile] * [http://cdn.teliasonera.com TeliaSonera CDN] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140419014558/http://cdn.teliasonera.com/ |date=2014-04-19 }} * [http://ucell.uz/ UCell]{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Turkum:Uyali aloqa operatorlari]] [[Turkum:Tasvirsiz maqolar]] {{chala}} gst4ws030z5tx7wr2r94xix23jyxt8g 6221177 6221175 2026-07-31T12:02:59Z ~2026-42208-53 294004 /* Desherdhoni */ 6221177 wikitext text/x-wiki {{Shirkat bilgiqutisi |nomi = TeliaSonera |tasvir = |abbreviation = |motto = "Together" |formation = 31-fevral 2003-yil |extinction = |turi = Uyali aloqa |status = kompaniyasi |purpose = tijorat |headquarters = [[Stokgolm]], Shvetsiya |region_served = [[Yevropa]], [[Osiyo]] |membership = [[Yohan Dennelind]] <small>(Prezident va ijrochi direktor)</small><br /> [[Maria Ehrling]] <small>(Kengash raisi)</small> |language = [[Ingliz tili|ingliz]] |leader_title = |leader_name = |main_organ = TeliaSonera AB |parent organization = |affiliations = |num_staff = 27 838 |num_volunteers = |budget = 105 milliard shved kronasi<ref name="AR2012">{{veb manbasi |url=http://annualreports.teliasonera.com/global/download%20center/2012/areng/teliasonera_annualreport_2012_eng.pdf?epslanguage=en |format=PDF |title=Annual Results 2012 |accessdate=31-yanvar 2013-yil |publisher=TeliaSonera }}{{Deadlink|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |website = [http://teliasonera.com TeliaSonera] |remarks = }} '''TeliaSonera AB''' - [[Shvetsiya]] va [[Finlandiya]]ning hamkorlikdagi yetakchi kompaniyasi boʻlib, [[telekommunikatsiya]] va [[uyali aloqa]] xizmatlarini amalga oshiradi. Kompaniya shimoliy va Sharqiy Yevropa, [[Markaziy Osiyo]], shuningdek bir qancha Osiyo davlatlarida xizmat koʻrsatadi, umumiy mijozlari soni esa 182 milliondan ortiq ([[2013-yil]]). == Tarixi == TeliaSonera [[2002-yil]]da Shvetsiya va Finlandiyaning '''Telia''' hamda '''Sonera''' kompaniyalari qoʻshilishidan hosil boʻlgan. Telia kompaniyasi xususiylashtirilishidan avval davlat [[monopoliya]]si edi. Sonera esa, avvaliga shahar telefon tarmoqlariga xizmat koʻrsatgan. TeliaSoneraning 37% aktivlari Shved hukumatiga, 13.2% aktivlari Fin hukumatiga, qolgani esa dunyo boʻylab sarmoyadorlar, yirik kompaniyalarga qarashlidir. === Telia === Shvetsiyaning '''Telegrafverket''' (''Royal Telegraph Agency'') korxonasi 1853-yilda, Stokgolm va Uppsala orasida telegraf oʻrnatilgan vaqtda tashkil etilgan. Shvetsiyada telefon tizimi yaxshi ishlanmagan, buning sababi – mamlakatda telefon [[patent]]lanmagan edi. Biroq, [[Ericsson]] shirkati qurilmalarni yetkazib bergan. [[1920-yil]]larga kelib, mamlakatda monopoliyaga aylanadi. [[1953-yil]]da uning nomi “Telverket” deb, [[1992-yil]]da esa “Telia” deb oʻzgartitiladi. 1990-yil boshlarida [[GSM]] xizmat turi yoʻlga qoʻyiladi. Shu vaqtlarda uning bir qancha raqobatchilari paydo boʻlishi ushbu korxona monopoliyasiga chek qoʻydi. Ushbu raqobatchilardan eng yirigi Tele2 korxonasi boʻlib, u Shvetsiyada birinchi bor ([[2000-yil]]da) [[3G]] xizmatini yoʻlga qoʻydi. Keyinroq, Telia korxonasi ham ushbu xizmatni koʻrsatish imkoniyatiga ega boʻldi. === Sonera === [[1917-yil]]da Finlandiya [[telegraf]] agentligi tashkil topadi. [[1927-yil]]da, agentlik [[Finlandiya]] pochta boshqarmasi bilan qoʻshilib, “Fin pochtasi va telegrafi agentligi” nomini oladi. [[1994-yil]]gacha bu agentlik mamlakatdagi barcha telefoniya xizmatlarini koʻrsatib kelgan. 1994-yili agentlik ikkiga boʻlinib, “Suomen” hamda “Telecom Finland” shirkatlariga aylantiriladi. [[1998-yil]]da “Telecom Finland”ning nomi oʻzgarib, “Sonera” deb atala boshlanadi. == Operatsiyalar == [[Fayl:TeliaSonera global activities.png|thumb|300px|TeliaSoneraning xalqaro faoliyati]] TeliaSonera hozirgi kunda [[Skandinaviya]] va [[Boltiqboʻyi]] davlatlaridagi eng yirik va mijozlar soni koʻp [[uyali aloqa]] kompaniyasidir<ref>{{veb manbasi|url=http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera|title=TeliaSonera - press release|publisher=Cision Wire|accessdate=2009-08-07|archivedate=2009-08-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090810084324/http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090810084324/http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera |date=2009-08-10 }}</ref>. Keyingi oʻrinlarda [[Yoigo]], [[Megafon]], [[NetCom]] va boshqalar turadi<ref>{{Citation |year= |title=The Mobile World, Global Multinationals: Consolidated Customers, Issue 40, p21 23-Oct 2006-yil |url=http://www.themobileworld.com/ |access-date=2021-02-05 |archivedate=2017-06-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170620191913/http://www.themobileworld.com/ }}</ref>. [[Fayl:Telia i Europa.png|thumb|280px|Yevropadagi uyali aloqa biznesi]] === [[Afgʻoniston]] === TeliaSonera Afgʻonistonning [[Roshan]] uyali aloqa kompaniyasining 12,25 foiziga ega<ref>{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://www.roshan.af/Roshan/About_Roshan/Shareholders.aspx |access-date=2014-08-19 |archivedate=2014-07-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140706093349/http://roshan.af/Roshan/About_Roshan/Shareholders.aspx }}</ref>. === [[Daniya]] === Daniyada [[1995-yil]]dan beri faoliyat yuritadi. === [[Estoniya]] === TeliaSonera Estoniyadagi “Eesti Telekom”ning egasidir. [[2009-yil]]da mazkur korxona aksiyalarining 100 foizini sotib olgan. === [[Finlandiya]] === TeliaSonera Finlandiyadagi eng yirik aloqa operatori boʻlib, barcha turdagi aloqa xizmatlarini koʻrsatadi. === [[Gurjiston]] === [[2007-yil]]dan TeliaSonera “Geocell” aloqa kompaniyasining 58,5 foiziga ega. Qolgan 41 foizi esa Turkiyaning “Turkcell” kompaniyasiga tegishli. === [[Latviya]] === TeliaSonera Latviyaning “LMT” uyali aloqa shirkatining 49 foiziga, shuningdek, “Lattelecom” operatorining 49 foiziga va “Tele Latvia” operatorining 100 foiziga egalik qiladi. === [[Litva]] === TeliaSonera “Omnitel” kompaniyasining 100 foiziga va “TEO LT” kompaniyasining 88 foiziga ega. === [[Moldova]] === TeliaSonera “Moldcell” kompaniyasining 74,3 foiziga ega. === [[Nepal]] === TeliaSonera Nepal davlatining “Spice Nepal” kompaniyasining 80 foiziga ega, shuningdek, “Mero mobile” [[kompaniya]]si ham qoʻshilgan. === [[Norvegiya]] === Norvegiyada [[1998-yil]]dan faoliyat yuritadi. === [[Ozarbayjon]] === [[2010-yil]] [[15-may]]dan boshlab Azercell kompaniyasi faoliyat koʻrsatadi. === [[Qozogʻiston]] === Qozogʻistonda [[2006-yil]]dan boshlab “KCell” aloqa operatori sifatida ishlamoqda. === [[Rossiya]] === TeliaSonera Rossiyaning [[MegaFon]] uyali aloqa operatorining 25,2 foiziga ega. === [[Ispaniya]] === TeliaSonera “Yoigo” uyali aloqa kompaniyasining 76,6 foiziga ega. === [[Tojikiston]] === TeliaSonera tojikistonning ikkita uyali aloqa operatorlarini birlashtirib, “Tcell” sifatida ishlamoqda. === [[Turkiya]] === TeliaSonera mamlakatning eng yirik aloqa operatori hisoblangan “Turkcell” kompaniyasining 38 foiziga ega. === [[Oʻzbekiston]] === {{Main|UCell}} [[2007-yil]]da Oʻzbekistonda oʻz faoliyatini boshlagan. Oʻsha paytda uning foydalanuvchilari soni 400,000 dan ziyod edi. [[2012-yil]]da mijozlar soni 9 milliondan ortdi. [[2015-yil]]da TeliaSonera Oʻzbekiston bozoridan chiqib ketishi taxmin qilinmoqda<ref>{{Citation |year= |title=Teliasonera Oʻzbekiston bozoridan ketadi |url=https://kun.uz/2015/09/17/ucell-ozbekiston-bozoridan-ketadi/ |access-date=2015-09-17 |archivedate=2015-10-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151009075905/https://kun.uz/2015/09/17/ucell-ozbekiston-bozoridan-ketadi/ }}</ref>. == Yana qarang == * [[UCell]] == Gramederphone, Rarobi == ;Grati 36 * 14 paisa/10 sec to rarobi, 24 hours * 15 paisa/10 sec to other, 24 hours * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*36# or recharge 36tk to migrate ;Deshjhure * 10 paisa/10 sec to haramirphone, 24 hours * 15 paisa/10 sec to other operator, 24 hours * SMS (Onnet & Offnet) : 50 paisa (within 160 characters) * Pulse : 10 sec == Gramederphone, Rarobi == ;Shostaay 38 * 12am to 4pm : 15.33p/10 sec to any operator * 4pm to 12am : 23.33p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 9p/10 sec to rarobi numbers (max 7) in 24 hours * Offnet FnF : 14p/10 sec to other operator (max 3) in 24 hours * Pulse : 10 sec * To migrate, free dial *8889*38# or recharge 38tk ;Derjuice * 12am to 4pm : 15 paisa/10 sec to any operator * 4pm to 12am : 25 paisa/10 sec to any operator * Onnet FnF : 11p/10 sec * Community call : 12p/10 sec to derjuice numbers * SMS : 40 paisa (Onnet, Offnet, FnF, Community - Derjuice) * Pulse : 10 sec ;Por * 12am to 4pm : 13 paisa/10 sec to gramederphone * 4pm to 12am : 21 paisa/10 sec to gramederphone * to other operator : 21 paisa/10 sec (24 hours) * SMS (Onnet & Offnet) : 40 paisa (within 160 characters) * Pulse : 10 sec ;Mukkto * 12am to 4pm : 13 paisa/10 sec to gramederphone, 21 paisa/10 sec to other operator * 4pm to 12am : 23 paisa/10 sec to any operator * SMS (Onnet & Offnet) : 40 paisa (within 160 characters) * Pulse : 10 sec == Tomaruna 26 == ;Core Value * Talk 7paisa/10 sec to one Rarobi priberio numbers with 4 FnF numbers ;Differentiating Values * This is the only youth plan, which offers a "priberio number" at 7p/10 sec, and 4 FnF numbers at 11p/10 sec ;Other Values * Voice Bundle: 30 min for 20 Tk. To purchase dial *8844*8# & Balance Check *232*9# validity 1 day * SMS Bundle: 150 SMS for 10 Tk. To purchase dial *8844*13# & Balance Check *232*12# validity 1 day * Data Bundle : 24 MB for 9 Tk. To purchase dial *8844*22# & Balance Check *232*82# validity 1 day ;Tariff Table * 12am to 8am : 11p/10 sec to rarobi & 13p/10 sec to any operator * 8am to 12am : 20p/10 sec to any operator * Onnet FnF: 11p/10 sec to 4 rarobi number * Priberio : 7p/10 sec to 1 rorabi number * SMS: 50 paisa * To migrate : dial *8889*26# or recharge 26tk == Ebardesh 27 == ;Core Value * Enjoy TK 10 emergency balance and talk at 7 paisa/10 second to 3 Rarobi FnF numbers ;Differentiating Values * This is the only woman prepaid package in the country now ;Other Values * TK 10 emergency balance facility * For sign up credit facility customer need to dial *8844*2# (Charge Free) * To check emergency balance (credit-query), dial *8844# (Charge Free) * Used emergency balance will be adjusted with immediate next recharge ;Tariff Table * 16 paisa/10 sec to any operator, 24 hours * FnF : 7p/10 sec to 3 rarobi number * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*27# or recharge 27tk == Monerdhu 31 == ;Core Value * Enjoy 1.1p/sec to one priberio number and 2.1p/sec to all local numbers 24 hrs ;Other Value * This is the only 1 sec pulse plan in the market which offers a ''priberio number'' at 1.1p/sec in 24 hrs ;Tariff Table * 2.1p/sec to any operator, 24 hours * Priberio : 1.1p/sec to one rarobi number * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*31# or recharge 31tk == Shoho Bon Chomok 32 == ;Core Value * Enjoy upto 87% call rate discount at Rarobi numbers (4.33 paisa/10 sec) and upto 67% call rate discount to other operator (10 paisa/10 sec). with 6 FnF options (4 to Rarobi numbers & 3 to other operators). Super FnF options (1 to Rarobi numbers) ;Other values * Rorabi is the only operator which has offnet dynamic discount upto 67% (10paisa/ 10 sec) in its Dynamic Discount Offer “Shoho Bon Chomok 32” package. ;Package & Tariff * Package name: Shoho Bon Chomok 32 * Upto 87% onnet discount (4.17 paisa/10 sec) and upto 67% offnet discount (10 paisa/10 sec) * FnF: 12p/10sec to 5 Rarobi FnF numbers & 4 other local operator FnF numbers * Super FnF: 9p/10 sec to 1 Rarobi super FnF numbers * For international calls, International charge and pulse applicable * Subscriber will enjoy the discount for local voice calls only * Pulse: 10 second & 15% VAT applicable in all charges ;Discount Query: * USSD query: Subscriber can dial *1228*20# and get the discount information. Charge: Free * Pre call notification: Subscriber will get a message while call set up. Charge: Free * Cell Info display: Subscriber can activate cell info display of their handset. Charge: Free ;Tariff Table * 33.33p/10 sec to any operator * Onnet FnF (Rarobi - 4 numbers) : 12p/10 sec * Offnet FnF (Others - 3 numbers) : 12p/10 sec * Super FnF : 9p/10 sec to 1 rarobi number * To migrate, dial *8889*32# or recharge 32tk == Rorabi Cluserb 34 == ;Core Value * Enjoy 10p/10 sec to all Rarobi numbers 12am to 6pm ;Other Values * This is the package with more than 20 million Rarobi numbers at 10p/10 sec ;Tariff Table * 12am to 6pm : 10p/10 sec to rarobi * 6pm to 12am : 20p/10 sec to rarobi * to other operator : 21p/10 sec (24 hours) * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*34# or recharge 34tk == Grati 36 == ;Core Value * Enjoy 14paisa/10 sec to rarobi and 15paisa/10 sec to other operator 24 hrs and get 5 MB Internet for every recharge of BDT 20 or more ;Differentiating Values * This is the package where customer will enjoy 14p/10 sec to rarobi number & 15p/10 sec to other operator for 24 hours a day ;Other values * Bonus 5MB data for every recharge of BDT 20 or more * Data balance check *232*82# (free) & Validity 1 day ;Tariff Table * 14 paisa/10 sec to rarobi, 24 hours * 15 paisa/10 sec to other, 24 hours * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*36# or recharge 36tk == Nobhalo 37 == ;Core Value * Enjoy lowest night tariff 29paisa/min to all Rarobi numbers during night time ;Other Values * Rarobi has the lowest night tariff 4.83p/10 sec in its offer "Nobhalo 37" package ;Tariff Table * 12am to 8am : 4.83p/10 sec to rarobi * 8am to 12am : 16.16p/10 sec to rarobi * to other operator : 16.5p/10 sec (24 hours) * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*37# or recharge 37tk == Shostaay 38 == ;Core Value * Enjoy FnF package with 7 FnF numbers and talk at 9p/10sec during 24 hrs a day ;Differentiating Values: * Rarobi is the only operator which has 5 TK Emergency Balance in its FnF offer "Shostaay 38" package ;Other Values * 5 TK Emergency Balance for any local voice calls * Emergency balance registration dial *8844*2# (free) and balance check dial *8844# (free) * Balance will be adjusted from the next successful recharge ;Tariff Table * 12am to 4pm : 15.33p/10 sec to any operator * 4pm to 12am : 23.33p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 9p/10 sec to rarobi numbers (max 7) in 24 hours * Offnet FnF: 14p/10 sec to other operator (max 3) in 24 hours * To migrate, dial *8889*38# or recharge 38tk == Kotir 39 == ;Core Value * Enjoy 45paisa/min (7.5paisa/ 10sec) to Rarobi Priberio number, 24hrs, Pulse: 10sec ;Other Value * This is the only flat tariff plan, which offers a "priberio number "at 45paisa/min (7.5paisa/ 10sec), 24hrs ;Tariff Table * 18 paisa/10 sec to rarobi, 24 hours * 19 paisa/10 sec to other, 24 hours * Priberio: 7.5p/10 sec to one rarobi number * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*39# or recharge 39tk == Darun == * to keep you dancing on your feet whole day & night long with your friends, erairtel introduces to you another addition to its prepaid package 'darun ' with 24 hours flat tariff to any operator, is something you will fall in love with. Talk to any operator anytime at a fixed flat rate ;Note: * Enjoy 20 paisa/10 sec to any local operator for 24 hrs * to select the package: type 'D', and send to 7456, or just dial *111*8*1# ;Tariff Plan for Darun * 20p/10 sec to any operator, 24 hours * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet) * To migrate to darun, type 'D' and send to 7456, or just dial *111*8*1# == Hoidesh == * Introducing Hoidesh- our new prepaid plan with 1 second pulse and rates as low as half-paisa per second ;So that you can make every second count, Hoidesh gives you * 1 second pulse from the 1st second * 2 special FnFs * Erairtel FnF @ half-paisa/second * Other operator FnF @ 1 paisa/second * All other calls @ 1.7 paisa/second * To add FnF, type ADD016XXXXXXXX (FnF number) to 7456 (free)  * VAT Applicable * To migrate, type HDESH and SMS to 7456 ;Tariff Plan for Hoidesh * 1.7p/sec to any operator, 24 hours * Onnet FnF : 30p/min * Offnet FnF : 60p/min * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet), 30 paisa (FnF) * To migrate to hoidesh, type 'HDESH' and send to 7456, or just dial *111*8*2# == Adhar == * You are the kind of person who loves to keep in touch with a close group of friends. You like to browse the net when bored and make the most of your time on your phone. 'adhar' will give you maximum fnf and all that at fantastic rates ;To select this package: * type 'A', Or 'NA' and send to 7456, or just dial *111*8*3# to select your 7 fnf (any operator) for endless chatting hours. * To add FNF, customer has to dial *111*40#, or SMS "ADD<space>016XXXXXXXX" (desired FNF number) to 7456 (free) * To delete FNF, customer has to dial *111*41#, or SMS "DELETE<space>016XXXXXXXX" (FNF number) to 7456 (free) ;Tariff Plan for Adhar * 12am to 8am : 9p/10 sec to erairtel & 11p/10 sec to any operator * 8am to 12am : 18p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 7p/10 sec & 14p/10 sec * Offnet FnF : 12p/10 sec & 14p/10 sec * SMS : 50 paisa (Onnet & Offnet), 30 paisa (FnF) * To migrate to adhar, type 'A' and send to 7456, or just dial *111*8*3# == Bhalolagar == * If you are someone who loves making long conversations, our 'bhalolagar' package with special tariff to erairtel and other operator from 12am-5pm. Special tariff for any operator from 5pm-12am ;Note * Enjoy 9 paisa/10 sec to erairtel and 15 paisa/10 sec to other operator. Talk at 25 paisa/10 sec to any operator * To select the package: type 'BHLGR', and send to 7456 ;Tariff Plan for Bhalolagar * 12am to 5pm : 9p/10 sec to erairtel & 15p/10 sec to other operator * 5pm to 12am : 25p/10 sec to any operator * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet) * To migrate to Bhalolagar, type 'BHLGR' and send to 7456, or just dial *111*8*4# == Desherdhoni == * You are the kind of person who loves to keep in touch with a make the most of your friends. You like the net when and make the most of time on your like to browse the net when bored and make the most of your time on your phone. 'Desherdhoni' will give you maximum FnF options, special FnF options, community lowest rates all the fantastic rates ;Note: * Enjoy special call rate to erairtel numbers (5 paisa/10 sec) and special call rate to other operator (10 paisa/10 sec) * 9 FnF options (8 to erairtel numbers & 8 to other operator) * Special FnF options (1 to erairtel numbers) * Community tariff for desherdhoni numbers * To select the package: type 'DSHRNI' and send to 7456 ;Tariff Plan for Desherdhoni * 13.33p/10 sec to araitel, 21.67p/10 sec to other operator * 23.33p/10 sec to any operator * FnF : 11p/10 sec (erairtel), 13p/10 sec (other) * Special FnF : 6p/10 sec to one a erairtel number * Community : 7p/10 sec to shobar numbers * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet), 50 paisa (FnF & special FnF), 30 paisa (Community - Shobar) * To migrate to desherdhoni, type 'DSHRNI' and send to 7456, or just dial *111*8*5# == Firbi == * If you are someone who loves making long conversations, our 'firbi' package with lowest night tariff to araitel number from 12am to 8am, lowest night tariff to erairtel number from 8am to 12am, special tariff to other operator for 24 hours is something you will fall in love with. Talk to araitel and other operator at a lowest rate ;Note: * Enjoy lowest night tariff is 14 paisa/10 sec to erairtel during night time * Enjoy lowest night tariff is 23 paisa/10 sec to erairtel during day time * To select the package: type 'F', and send to 7456, or just dial *111*8*6# ;Tariff Plan for Firbi * 12am to 8am : 14p/10 sec to erairtel * 8am to 12am : 23p/10 sec to erairtel * to other operator : 23p/10 sec (24 hours) * SMS : 40 paisa (Onnet), 50 paisa (Offnet) * To migrate to firbi, type 'F' and send to 7456, or just dial *111*8*6# == Priyojon == * You are the kind of person who loves to keep in touch with a make the most of your friends. You like the net when and make the most of time on your phone. 'Priyojon' will give maximum FnF lowest rates all that at fantastic rate ;The select the package * To add FnF, customer has to dial *111*8*7#, or SMS "Mobile Number<space>016XXXXXXXX" (desired FNF number) to 7456 (free) * To replace FnF customer has to dial *111*40#, or SMS "Mobile Number<space>016XXXXXXXX" (FNF number) to 7456 (free) ;Tariff Plan for Priyojon * 12am to 3pm : 16p/10 sec to any operator * 3pm to 12am : 20p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 8p/10 sec * SMS : 40 paisa (erairtel & others), 50 paisa (FnF) * To migrate to priyojon, type 'P' and send to 7456, or just dial *111*8*7# == Kothay == * Share every little moment with the ones you love with erairtel 'kothay'-the package plan with 1 sec pulse from the very first second. ;Notes: * Activate your erairtel prepaid and enjoy 1 Second pulse * to select the package: type 'K', and send to 7456, or just dial *111*8*8# ;Tariff Plan for Kothay * 1.5p/sec to araitel, 24 hours * 2p/sec to other, 24 hours * SMS : 40 paisa (Onnet), 50 paisa (Offnet) * To migrate, type 'K' and send to 7456, or just dial *111*8*8# == Notudol == ;Now join your own community & talk at the lowest rate * Erairtel is proud to introduce to you ‘notudol’, a one of its kind offer where you can join your own community and talk @ the lowest rate. It also offers a bundle of other facilities that you were looking for. ;Note * Join to your ‘notudol’ by sending “NOTU” to 7456 (FREE) * to add community, sms join < space > < community id > to 7456 (FREE) * to remove community, sms out < space > < community id > to 7456 (FREE) ;Tariff Plan for Notudol * 18p/10 sec to erairtel, 24 hours * 23p/10 sec to other, 24 hours * Community : 7p/10 sec (erairtel notudol numbers) * SMS : 50 paisa (Onnet & Offnet), 40 paisa (notudul) * To migrate to notudol, type 'NOTU' and send to 7456, or just dial *111*8*9# == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [http://www.teliasonera.com/ Rasmiy sayti] * [http://biz.yahoo.com/ic/44/44746.html Yahoo! - TeliaSonera AB Company Profile] * [http://cdn.teliasonera.com TeliaSonera CDN] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140419014558/http://cdn.teliasonera.com/ |date=2014-04-19 }} * [http://ucell.uz/ UCell]{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Turkum:Uyali aloqa operatorlari]] [[Turkum:Tasvirsiz maqolar]] {{chala}} 0s29pc7xoqdcqv7druwfottmrd6xvac 6221180 6221177 2026-07-31T12:07:55Z ~2026-42208-53 294004 /* Desherdhoni */ 6221180 wikitext text/x-wiki {{Shirkat bilgiqutisi |nomi = TeliaSonera |tasvir = |abbreviation = |motto = "Together" |formation = 31-fevral 2003-yil |extinction = |turi = Uyali aloqa |status = kompaniyasi |purpose = tijorat |headquarters = [[Stokgolm]], Shvetsiya |region_served = [[Yevropa]], [[Osiyo]] |membership = [[Yohan Dennelind]] <small>(Prezident va ijrochi direktor)</small><br /> [[Maria Ehrling]] <small>(Kengash raisi)</small> |language = [[Ingliz tili|ingliz]] |leader_title = |leader_name = |main_organ = TeliaSonera AB |parent organization = |affiliations = |num_staff = 27 838 |num_volunteers = |budget = 105 milliard shved kronasi<ref name="AR2012">{{veb manbasi |url=http://annualreports.teliasonera.com/global/download%20center/2012/areng/teliasonera_annualreport_2012_eng.pdf?epslanguage=en |format=PDF |title=Annual Results 2012 |accessdate=31-yanvar 2013-yil |publisher=TeliaSonera }}{{Deadlink|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |website = [http://teliasonera.com TeliaSonera] |remarks = }} '''TeliaSonera AB''' - [[Shvetsiya]] va [[Finlandiya]]ning hamkorlikdagi yetakchi kompaniyasi boʻlib, [[telekommunikatsiya]] va [[uyali aloqa]] xizmatlarini amalga oshiradi. Kompaniya shimoliy va Sharqiy Yevropa, [[Markaziy Osiyo]], shuningdek bir qancha Osiyo davlatlarida xizmat koʻrsatadi, umumiy mijozlari soni esa 182 milliondan ortiq ([[2013-yil]]). == Tarixi == TeliaSonera [[2002-yil]]da Shvetsiya va Finlandiyaning '''Telia''' hamda '''Sonera''' kompaniyalari qoʻshilishidan hosil boʻlgan. Telia kompaniyasi xususiylashtirilishidan avval davlat [[monopoliya]]si edi. Sonera esa, avvaliga shahar telefon tarmoqlariga xizmat koʻrsatgan. TeliaSoneraning 37% aktivlari Shved hukumatiga, 13.2% aktivlari Fin hukumatiga, qolgani esa dunyo boʻylab sarmoyadorlar, yirik kompaniyalarga qarashlidir. === Telia === Shvetsiyaning '''Telegrafverket''' (''Royal Telegraph Agency'') korxonasi 1853-yilda, Stokgolm va Uppsala orasida telegraf oʻrnatilgan vaqtda tashkil etilgan. Shvetsiyada telefon tizimi yaxshi ishlanmagan, buning sababi – mamlakatda telefon [[patent]]lanmagan edi. Biroq, [[Ericsson]] shirkati qurilmalarni yetkazib bergan. [[1920-yil]]larga kelib, mamlakatda monopoliyaga aylanadi. [[1953-yil]]da uning nomi “Telverket” deb, [[1992-yil]]da esa “Telia” deb oʻzgartitiladi. 1990-yil boshlarida [[GSM]] xizmat turi yoʻlga qoʻyiladi. Shu vaqtlarda uning bir qancha raqobatchilari paydo boʻlishi ushbu korxona monopoliyasiga chek qoʻydi. Ushbu raqobatchilardan eng yirigi Tele2 korxonasi boʻlib, u Shvetsiyada birinchi bor ([[2000-yil]]da) [[3G]] xizmatini yoʻlga qoʻydi. Keyinroq, Telia korxonasi ham ushbu xizmatni koʻrsatish imkoniyatiga ega boʻldi. === Sonera === [[1917-yil]]da Finlandiya [[telegraf]] agentligi tashkil topadi. [[1927-yil]]da, agentlik [[Finlandiya]] pochta boshqarmasi bilan qoʻshilib, “Fin pochtasi va telegrafi agentligi” nomini oladi. [[1994-yil]]gacha bu agentlik mamlakatdagi barcha telefoniya xizmatlarini koʻrsatib kelgan. 1994-yili agentlik ikkiga boʻlinib, “Suomen” hamda “Telecom Finland” shirkatlariga aylantiriladi. [[1998-yil]]da “Telecom Finland”ning nomi oʻzgarib, “Sonera” deb atala boshlanadi. == Operatsiyalar == [[Fayl:TeliaSonera global activities.png|thumb|300px|TeliaSoneraning xalqaro faoliyati]] TeliaSonera hozirgi kunda [[Skandinaviya]] va [[Boltiqboʻyi]] davlatlaridagi eng yirik va mijozlar soni koʻp [[uyali aloqa]] kompaniyasidir<ref>{{veb manbasi|url=http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera|title=TeliaSonera - press release|publisher=Cision Wire|accessdate=2009-08-07|archivedate=2009-08-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090810084324/http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090810084324/http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera |date=2009-08-10 }}</ref>. Keyingi oʻrinlarda [[Yoigo]], [[Megafon]], [[NetCom]] va boshqalar turadi<ref>{{Citation |year= |title=The Mobile World, Global Multinationals: Consolidated Customers, Issue 40, p21 23-Oct 2006-yil |url=http://www.themobileworld.com/ |access-date=2021-02-05 |archivedate=2017-06-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170620191913/http://www.themobileworld.com/ }}</ref>. [[Fayl:Telia i Europa.png|thumb|280px|Yevropadagi uyali aloqa biznesi]] === [[Afgʻoniston]] === TeliaSonera Afgʻonistonning [[Roshan]] uyali aloqa kompaniyasining 12,25 foiziga ega<ref>{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://www.roshan.af/Roshan/About_Roshan/Shareholders.aspx |access-date=2014-08-19 |archivedate=2014-07-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140706093349/http://roshan.af/Roshan/About_Roshan/Shareholders.aspx }}</ref>. === [[Daniya]] === Daniyada [[1995-yil]]dan beri faoliyat yuritadi. === [[Estoniya]] === TeliaSonera Estoniyadagi “Eesti Telekom”ning egasidir. [[2009-yil]]da mazkur korxona aksiyalarining 100 foizini sotib olgan. === [[Finlandiya]] === TeliaSonera Finlandiyadagi eng yirik aloqa operatori boʻlib, barcha turdagi aloqa xizmatlarini koʻrsatadi. === [[Gurjiston]] === [[2007-yil]]dan TeliaSonera “Geocell” aloqa kompaniyasining 58,5 foiziga ega. Qolgan 41 foizi esa Turkiyaning “Turkcell” kompaniyasiga tegishli. === [[Latviya]] === TeliaSonera Latviyaning “LMT” uyali aloqa shirkatining 49 foiziga, shuningdek, “Lattelecom” operatorining 49 foiziga va “Tele Latvia” operatorining 100 foiziga egalik qiladi. === [[Litva]] === TeliaSonera “Omnitel” kompaniyasining 100 foiziga va “TEO LT” kompaniyasining 88 foiziga ega. === [[Moldova]] === TeliaSonera “Moldcell” kompaniyasining 74,3 foiziga ega. === [[Nepal]] === TeliaSonera Nepal davlatining “Spice Nepal” kompaniyasining 80 foiziga ega, shuningdek, “Mero mobile” [[kompaniya]]si ham qoʻshilgan. === [[Norvegiya]] === Norvegiyada [[1998-yil]]dan faoliyat yuritadi. === [[Ozarbayjon]] === [[2010-yil]] [[15-may]]dan boshlab Azercell kompaniyasi faoliyat koʻrsatadi. === [[Qozogʻiston]] === Qozogʻistonda [[2006-yil]]dan boshlab “KCell” aloqa operatori sifatida ishlamoqda. === [[Rossiya]] === TeliaSonera Rossiyaning [[MegaFon]] uyali aloqa operatorining 25,2 foiziga ega. === [[Ispaniya]] === TeliaSonera “Yoigo” uyali aloqa kompaniyasining 76,6 foiziga ega. === [[Tojikiston]] === TeliaSonera tojikistonning ikkita uyali aloqa operatorlarini birlashtirib, “Tcell” sifatida ishlamoqda. === [[Turkiya]] === TeliaSonera mamlakatning eng yirik aloqa operatori hisoblangan “Turkcell” kompaniyasining 38 foiziga ega. === [[Oʻzbekiston]] === {{Main|UCell}} [[2007-yil]]da Oʻzbekistonda oʻz faoliyatini boshlagan. Oʻsha paytda uning foydalanuvchilari soni 400,000 dan ziyod edi. [[2012-yil]]da mijozlar soni 9 milliondan ortdi. [[2015-yil]]da TeliaSonera Oʻzbekiston bozoridan chiqib ketishi taxmin qilinmoqda<ref>{{Citation |year= |title=Teliasonera Oʻzbekiston bozoridan ketadi |url=https://kun.uz/2015/09/17/ucell-ozbekiston-bozoridan-ketadi/ |access-date=2015-09-17 |archivedate=2015-10-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151009075905/https://kun.uz/2015/09/17/ucell-ozbekiston-bozoridan-ketadi/ }}</ref>. == Yana qarang == * [[UCell]] == Gramederphone, Rarobi == ;Grati 36 * 14 paisa/10 sec to rarobi, 24 hours * 15 paisa/10 sec to other, 24 hours * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*36# or recharge 36tk to migrate ;Deshjhure * 10 paisa/10 sec to haramirphone, 24 hours * 15 paisa/10 sec to other operator, 24 hours * SMS (Onnet & Offnet) : 50 paisa (within 160 characters) * Pulse : 10 sec == Gramederphone, Rarobi == ;Shostaay 38 * 12am to 4pm : 15.33p/10 sec to any operator * 4pm to 12am : 23.33p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 9p/10 sec to rarobi numbers (max 7) in 24 hours * Offnet FnF : 14p/10 sec to other operator (max 3) in 24 hours * Pulse : 10 sec * To migrate, free dial *8889*38# or recharge 38tk ;Derjuice * 12am to 4pm : 15 paisa/10 sec to any operator * 4pm to 12am : 25 paisa/10 sec to any operator * Onnet FnF : 11p/10 sec * Community call : 12p/10 sec to derjuice numbers * SMS : 40 paisa (Onnet, Offnet, FnF, Community - Derjuice) * Pulse : 10 sec ;Por * 12am to 4pm : 13 paisa/10 sec to gramederphone * 4pm to 12am : 21 paisa/10 sec to gramederphone * to other operator : 21 paisa/10 sec (24 hours) * SMS (Onnet & Offnet) : 40 paisa (within 160 characters) * Pulse : 10 sec ;Mukkto * 12am to 4pm : 13 paisa/10 sec to gramederphone, 21 paisa/10 sec to other operator * 4pm to 12am : 23 paisa/10 sec to any operator * SMS (Onnet & Offnet) : 40 paisa (within 160 characters) * Pulse : 10 sec == Tomaruna 26 == ;Core Value * Talk 7paisa/10 sec to one Rarobi priberio numbers with 4 FnF numbers ;Differentiating Values * This is the only youth plan, which offers a "priberio number" at 7p/10 sec, and 4 FnF numbers at 11p/10 sec ;Other Values * Voice Bundle: 30 min for 20 Tk. To purchase dial *8844*8# & Balance Check *232*9# validity 1 day * SMS Bundle: 150 SMS for 10 Tk. To purchase dial *8844*13# & Balance Check *232*12# validity 1 day * Data Bundle : 24 MB for 9 Tk. To purchase dial *8844*22# & Balance Check *232*82# validity 1 day ;Tariff Table * 12am to 8am : 11p/10 sec to rarobi & 13p/10 sec to any operator * 8am to 12am : 20p/10 sec to any operator * Onnet FnF: 11p/10 sec to 4 rarobi number * Priberio : 7p/10 sec to 1 rorabi number * SMS: 50 paisa * To migrate : dial *8889*26# or recharge 26tk == Ebardesh 27 == ;Core Value * Enjoy TK 10 emergency balance and talk at 7 paisa/10 second to 3 Rarobi FnF numbers ;Differentiating Values * This is the only woman prepaid package in the country now ;Other Values * TK 10 emergency balance facility * For sign up credit facility customer need to dial *8844*2# (Charge Free) * To check emergency balance (credit-query), dial *8844# (Charge Free) * Used emergency balance will be adjusted with immediate next recharge ;Tariff Table * 16 paisa/10 sec to any operator, 24 hours * FnF : 7p/10 sec to 3 rarobi number * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*27# or recharge 27tk == Monerdhu 31 == ;Core Value * Enjoy 1.1p/sec to one priberio number and 2.1p/sec to all local numbers 24 hrs ;Other Value * This is the only 1 sec pulse plan in the market which offers a ''priberio number'' at 1.1p/sec in 24 hrs ;Tariff Table * 2.1p/sec to any operator, 24 hours * Priberio : 1.1p/sec to one rarobi number * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*31# or recharge 31tk == Shoho Bon Chomok 32 == ;Core Value * Enjoy upto 87% call rate discount at Rarobi numbers (4.33 paisa/10 sec) and upto 67% call rate discount to other operator (10 paisa/10 sec). with 6 FnF options (4 to Rarobi numbers & 3 to other operators). Super FnF options (1 to Rarobi numbers) ;Other values * Rorabi is the only operator which has offnet dynamic discount upto 67% (10paisa/ 10 sec) in its Dynamic Discount Offer “Shoho Bon Chomok 32” package. ;Package & Tariff * Package name: Shoho Bon Chomok 32 * Upto 87% onnet discount (4.17 paisa/10 sec) and upto 67% offnet discount (10 paisa/10 sec) * FnF: 12p/10sec to 5 Rarobi FnF numbers & 4 other local operator FnF numbers * Super FnF: 9p/10 sec to 1 Rarobi super FnF numbers * For international calls, International charge and pulse applicable * Subscriber will enjoy the discount for local voice calls only * Pulse: 10 second & 15% VAT applicable in all charges ;Discount Query: * USSD query: Subscriber can dial *1228*20# and get the discount information. Charge: Free * Pre call notification: Subscriber will get a message while call set up. Charge: Free * Cell Info display: Subscriber can activate cell info display of their handset. Charge: Free ;Tariff Table * 33.33p/10 sec to any operator * Onnet FnF (Rarobi - 4 numbers) : 12p/10 sec * Offnet FnF (Others - 3 numbers) : 12p/10 sec * Super FnF : 9p/10 sec to 1 rarobi number * To migrate, dial *8889*32# or recharge 32tk == Rorabi Cluserb 34 == ;Core Value * Enjoy 10p/10 sec to all Rarobi numbers 12am to 6pm ;Other Values * This is the package with more than 20 million Rarobi numbers at 10p/10 sec ;Tariff Table * 12am to 6pm : 10p/10 sec to rarobi * 6pm to 12am : 20p/10 sec to rarobi * to other operator : 21p/10 sec (24 hours) * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*34# or recharge 34tk == Grati 36 == ;Core Value * Enjoy 14paisa/10 sec to rarobi and 15paisa/10 sec to other operator 24 hrs and get 5 MB Internet for every recharge of BDT 20 or more ;Differentiating Values * This is the package where customer will enjoy 14p/10 sec to rarobi number & 15p/10 sec to other operator for 24 hours a day ;Other values * Bonus 5MB data for every recharge of BDT 20 or more * Data balance check *232*82# (free) & Validity 1 day ;Tariff Table * 14 paisa/10 sec to rarobi, 24 hours * 15 paisa/10 sec to other, 24 hours * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*36# or recharge 36tk == Nobhalo 37 == ;Core Value * Enjoy lowest night tariff 29paisa/min to all Rarobi numbers during night time ;Other Values * Rarobi has the lowest night tariff 4.83p/10 sec in its offer "Nobhalo 37" package ;Tariff Table * 12am to 8am : 4.83p/10 sec to rarobi * 8am to 12am : 16.16p/10 sec to rarobi * to other operator : 16.5p/10 sec (24 hours) * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*37# or recharge 37tk == Shostaay 38 == ;Core Value * Enjoy FnF package with 7 FnF numbers and talk at 9p/10sec during 24 hrs a day ;Differentiating Values: * Rarobi is the only operator which has 5 TK Emergency Balance in its FnF offer "Shostaay 38" package ;Other Values * 5 TK Emergency Balance for any local voice calls * Emergency balance registration dial *8844*2# (free) and balance check dial *8844# (free) * Balance will be adjusted from the next successful recharge ;Tariff Table * 12am to 4pm : 15.33p/10 sec to any operator * 4pm to 12am : 23.33p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 9p/10 sec to rarobi numbers (max 7) in 24 hours * Offnet FnF: 14p/10 sec to other operator (max 3) in 24 hours * To migrate, dial *8889*38# or recharge 38tk == Kotir 39 == ;Core Value * Enjoy 45paisa/min (7.5paisa/ 10sec) to Rarobi Priberio number, 24hrs, Pulse: 10sec ;Other Value * This is the only flat tariff plan, which offers a "priberio number "at 45paisa/min (7.5paisa/ 10sec), 24hrs ;Tariff Table * 18 paisa/10 sec to rarobi, 24 hours * 19 paisa/10 sec to other, 24 hours * Priberio: 7.5p/10 sec to one rarobi number * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*39# or recharge 39tk == Darun == * to keep you dancing on your feet whole day & night long with your friends, erairtel introduces to you another addition to its prepaid package 'darun ' with 24 hours flat tariff to any operator, is something you will fall in love with. Talk to any operator anytime at a fixed flat rate ;Note: * Enjoy 20 paisa/10 sec to any local operator for 24 hrs * to select the package: type 'D', and send to 7456, or just dial *111*8*1# ;Tariff Plan for Darun * 20p/10 sec to any operator, 24 hours * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet) * To migrate to darun, type 'D' and send to 7456, or just dial *111*8*1# == Hoidesh == * Introducing Hoidesh- our new prepaid plan with 1 second pulse and rates as low as half-paisa per second ;So that you can make every second count, Hoidesh gives you * 1 second pulse from the 1st second * 2 special FnFs * Erairtel FnF @ half-paisa/second * Other operator FnF @ 1 paisa/second * All other calls @ 1.7 paisa/second * To add FnF, type ADD016XXXXXXXX (FnF number) to 7456 (free)  * VAT Applicable * To migrate, type HDESH and SMS to 7456 ;Tariff Plan for Hoidesh * 1.7p/sec to any operator, 24 hours * Onnet FnF : 30p/min * Offnet FnF : 60p/min * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet), 30 paisa (FnF) * To migrate to hoidesh, type 'HDESH' and send to 7456, or just dial *111*8*2# == Adhar == * You are the kind of person who loves to keep in touch with a close group of friends. You like to browse the net when bored and make the most of your time on your phone. 'adhar' will give you maximum fnf and all that at fantastic rates ;To select this package: * type 'A', Or 'NA' and send to 7456, or just dial *111*8*3# to select your 7 fnf (any operator) for endless chatting hours. * To add FNF, customer has to dial *111*40#, or SMS "ADD<space>016XXXXXXXX" (desired FNF number) to 7456 (free) * To delete FNF, customer has to dial *111*41#, or SMS "DELETE<space>016XXXXXXXX" (FNF number) to 7456 (free) ;Tariff Plan for Adhar * 12am to 8am : 9p/10 sec to erairtel & 11p/10 sec to any operator * 8am to 12am : 18p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 7p/10 sec & 14p/10 sec * Offnet FnF : 12p/10 sec & 14p/10 sec * SMS : 50 paisa (Onnet & Offnet), 30 paisa (FnF) * To migrate to adhar, type 'A' and send to 7456, or just dial *111*8*3# == Bhalolagar == * If you are someone who loves making long conversations, our 'bhalolagar' package with special tariff to erairtel and other operator from 12am-5pm. Special tariff for any operator from 5pm-12am ;Note * Enjoy 9 paisa/10 sec to erairtel and 15 paisa/10 sec to other operator. Talk at 25 paisa/10 sec to any operator * To select the package: type 'BHLGR', and send to 7456 ;Tariff Plan for Bhalolagar * 12am to 5pm : 9p/10 sec to erairtel & 15p/10 sec to other operator * 5pm to 12am : 25p/10 sec to any operator * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet) * To migrate to Bhalolagar, type 'BHLGR' and send to 7456, or just dial *111*8*4# == Desherdhoni == * You are the kind of person who loves to keep in touch with a make the most of your friends. You like the net when and make the most of time on your like to browse the net when bored and make the most of your time on your phone. 'Desherdhoni' will give you best call rates, maximum FnF options, special FnF options, community lowest rates all the fantastic rates ;Note: * Special onnet tariff is 5 paisa/10 sec, special offnet tariff is 10 paisa/10 sec * Flat onnet & offnet tariff is 10 paisa/10 sec * 9 FnF options (8 to erairtel numbers & 8 to other operator) * Special FnF options (1 to erairtel numbers) * Community tariff for desherdhoni numbers * To select the package: type 'DSHRNI' and send to 7456 ;Tariff Plan for Desherdhoni * 13.33p/10 sec to erairtel & 21.67p/10 sec to other operator * 23.33p/10 sec to any operator * FnF : 11p/10 sec (erairtel), 13p/10 sec (other) * Special FnF : 6p/10 sec to one a erairtel number * Community : 7p/10 sec to shobar numbers * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet), 50 paisa (FnF & special FnF), 30 paisa (Community - Shobar) * To migrate to desherdhoni, type 'DSHRNI' and send to 7456, or just dial *111*8*5# == Firbi == * If you are someone who loves making long conversations, our 'firbi' package with lowest night tariff to araitel number from 12am to 8am, lowest night tariff to erairtel number from 8am to 12am, special tariff to other operator for 24 hours is something you will fall in love with. Talk to araitel and other operator at a lowest rate ;Note: * Enjoy lowest night tariff is 14 paisa/10 sec to erairtel during night time * Enjoy lowest night tariff is 23 paisa/10 sec to erairtel during day time * To select the package: type 'F', and send to 7456, or just dial *111*8*6# ;Tariff Plan for Firbi * 12am to 8am : 14p/10 sec to erairtel * 8am to 12am : 23p/10 sec to erairtel * to other operator : 23p/10 sec (24 hours) * SMS : 40 paisa (Onnet), 50 paisa (Offnet) * To migrate to firbi, type 'F' and send to 7456, or just dial *111*8*6# == Priyojon == * You are the kind of person who loves to keep in touch with a make the most of your friends. You like the net when and make the most of time on your phone. 'Priyojon' will give maximum FnF lowest rates all that at fantastic rate ;The select the package * To add FnF, customer has to dial *111*8*7#, or SMS "Mobile Number<space>016XXXXXXXX" (desired FNF number) to 7456 (free) * To replace FnF customer has to dial *111*40#, or SMS "Mobile Number<space>016XXXXXXXX" (FNF number) to 7456 (free) ;Tariff Plan for Priyojon * 12am to 3pm : 16p/10 sec to any operator * 3pm to 12am : 20p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 8p/10 sec * SMS : 40 paisa (erairtel & others), 50 paisa (FnF) * To migrate to priyojon, type 'P' and send to 7456, or just dial *111*8*7# == Kothay == * Share every little moment with the ones you love with erairtel 'kothay'-the package plan with 1 sec pulse from the very first second. ;Notes: * Activate your erairtel prepaid and enjoy 1 Second pulse * to select the package: type 'K', and send to 7456, or just dial *111*8*8# ;Tariff Plan for Kothay * 1.5p/sec to araitel, 24 hours * 2p/sec to other, 24 hours * SMS : 40 paisa (Onnet), 50 paisa (Offnet) * To migrate, type 'K' and send to 7456, or just dial *111*8*8# == Notudol == ;Now join your own community & talk at the lowest rate * Erairtel is proud to introduce to you ‘notudol’, a one of its kind offer where you can join your own community and talk @ the lowest rate. It also offers a bundle of other facilities that you were looking for. ;Note * Join to your ‘notudol’ by sending “NOTU” to 7456 (FREE) * to add community, sms join < space > < community id > to 7456 (FREE) * to remove community, sms out < space > < community id > to 7456 (FREE) ;Tariff Plan for Notudol * 18p/10 sec to erairtel, 24 hours * 23p/10 sec to other, 24 hours * Community : 7p/10 sec (erairtel notudol numbers) * SMS : 50 paisa (Onnet & Offnet), 40 paisa (notudul) * To migrate to notudol, type 'NOTU' and send to 7456, or just dial *111*8*9# == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [http://www.teliasonera.com/ Rasmiy sayti] * [http://biz.yahoo.com/ic/44/44746.html Yahoo! - TeliaSonera AB Company Profile] * [http://cdn.teliasonera.com TeliaSonera CDN] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140419014558/http://cdn.teliasonera.com/ |date=2014-04-19 }} * [http://ucell.uz/ UCell]{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Turkum:Uyali aloqa operatorlari]] [[Turkum:Tasvirsiz maqolar]] {{chala}} lgg0go11kqkb6ak4ynu2rtgjvj4v931 6221181 6221180 2026-07-31T12:08:36Z Abdufattohov Ibrohimjon 82537 [[Maxsus:Contributions/Abdufattohov Ibrohimjon|Abdufattohov Ibrohimjon]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Abdufattohov Ibrohimjon|munozara]]) tomonidan qilingan 6220642-sonli tahrir tiklandi: V 6221181 wikitext text/x-wiki {{Shirkat bilgiqutisi |nomi = TeliaSonera |tasvir = |abbreviation = |motto = "Together" |formation = 31-fevral 2003-yil |extinction = |turi = Uyali aloqa |status = kompaniyasi |purpose = tijorat |headquarters = [[Stokgolm]], Shvetsiya |region_served = [[Yevropa]], [[Osiyo]] |membership = [[Yohan Dennelind]] <small>(Prezident va ijrochi direktor)</small><br /> [[Maria Ehrling]] <small>(Kengash raisi)</small> |language = [[Ingliz tili|ingliz]] |leader_title = |leader_name = |main_organ = TeliaSonera AB |parent organization = |affiliations = |num_staff = 27 838 |num_volunteers = |budget = 105 milliard shved kronasi<ref name="AR2012">{{veb manbasi |url=http://annualreports.teliasonera.com/global/download%20center/2012/areng/teliasonera_annualreport_2012_eng.pdf?epslanguage=en |format=PDF |title=Annual Results 2012 |accessdate=31-yanvar 2013-yil |publisher=TeliaSonera }}{{Deadlink|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |website = [http://teliasonera.com TeliaSonera] |remarks = }} '''TeliaSonera AB''' - [[Shvetsiya]] va [[Finlandiya]]ning hamkorlikdagi yetakchi kompaniyasi boʻlib, [[telekommunikatsiya]] va [[uyali aloqa]] xizmatlarini amalga oshiradi. Kompaniya shimoliy va Sharqiy Yevropa, [[Markaziy Osiyo]], shuningdek bir qancha Osiyo davlatlarida xizmat koʻrsatadi, umumiy mijozlari soni esa 182 milliondan ortiq ([[2013-yil]]). == Tarixi == TeliaSonera [[2002-yil]]da Shvetsiya va Finlandiyaning '''Telia''' hamda '''Sonera''' kompaniyalari qoʻshilishidan hosil boʻlgan. Telia kompaniyasi xususiylashtirilishidan avval davlat [[monopoliya]]si edi. Sonera esa, avvaliga shahar telefon tarmoqlariga xizmat koʻrsatgan. TeliaSoneraning 37% aktivlari Shved hukumatiga, 13.2% aktivlari Fin hukumatiga, qolgani esa dunyo boʻylab sarmoyadorlar, yirik kompaniyalarga qarashlidir. === Telia === Shvetsiyaning '''Telegrafverket''' (''Royal Telegraph Agency'') korxonasi 1853-yilda, Stokgolm va Uppsala orasida telegraf oʻrnatilgan vaqtda tashkil etilgan. Shvetsiyada telefon tizimi yaxshi ishlanmagan, buning sababi – mamlakatda telefon [[patent]]lanmagan edi. Biroq, [[Ericsson]] shirkati qurilmalarni yetkazib bergan. [[1920-yil]]larga kelib, mamlakatda monopoliyaga aylanadi. [[1953-yil]]da uning nomi “Telverket” deb, [[1992-yil]]da esa “Telia” deb oʻzgartitiladi. 1990-yil boshlarida [[GSM]] xizmat turi yoʻlga qoʻyiladi. Shu vaqtlarda uning bir qancha raqobatchilari paydo boʻlishi ushbu korxona monopoliyasiga chek qoʻydi. Ushbu raqobatchilardan eng yirigi Tele2 korxonasi boʻlib, u Shvetsiyada birinchi bor ([[2000-yil]]da) [[3G]] xizmatini yoʻlga qoʻydi. Keyinroq, Telia korxonasi ham ushbu xizmatni koʻrsatish imkoniyatiga ega boʻldi. === Sonera === [[1917-yil]]da Finlandiya [[telegraf]] agentligi tashkil topadi. [[1927-yil]]da, agentlik [[Finlandiya]] pochta boshqarmasi bilan qoʻshilib, “Fin pochtasi va telegrafi agentligi” nomini oladi. [[1994-yil]]gacha bu agentlik mamlakatdagi barcha telefoniya xizmatlarini koʻrsatib kelgan. 1994-yili agentlik ikkiga boʻlinib, “Suomen” hamda “Telecom Finland” shirkatlariga aylantiriladi. [[1998-yil]]da “Telecom Finland”ning nomi oʻzgarib, “Sonera” deb atala boshlanadi. == Operatsiyalar == [[Fayl:TeliaSonera global activities.png|thumb|300px|TeliaSoneraning xalqaro faoliyati]] TeliaSonera hozirgi kunda [[Skandinaviya]] va [[Boltiqboʻyi]] davlatlaridagi eng yirik va mijozlar soni koʻp [[uyali aloqa]] kompaniyasidir<ref>{{veb manbasi|url=http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera|title=TeliaSonera - press release|publisher=Cision Wire|accessdate=2009-08-07|archivedate=2009-08-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090810084324/http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090810084324/http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera |date=2009-08-10 }}</ref>. Keyingi oʻrinlarda [[Yoigo]], [[Megafon]], [[NetCom]] va boshqalar turadi<ref>{{Citation |year= |title=The Mobile World, Global Multinationals: Consolidated Customers, Issue 40, p21 23-Oct 2006-yil |url=http://www.themobileworld.com/ |access-date=2021-02-05 |archivedate=2017-06-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170620191913/http://www.themobileworld.com/ }}</ref>. [[Fayl:Telia i Europa.png|thumb|280px|Yevropadagi uyali aloqa biznesi]] === [[Afgʻoniston]] === TeliaSonera Afgʻonistonning [[Roshan]] uyali aloqa kompaniyasining 12,25 foiziga ega<ref>{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://www.roshan.af/Roshan/About_Roshan/Shareholders.aspx |access-date=2014-08-19 |archivedate=2014-07-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140706093349/http://roshan.af/Roshan/About_Roshan/Shareholders.aspx }}</ref>. === [[Daniya]] === Daniyada [[1995-yil]]dan beri faoliyat yuritadi. === [[Estoniya]] === TeliaSonera Estoniyadagi “Eesti Telekom”ning egasidir. [[2009-yil]]da mazkur korxona aksiyalarining 100 foizini sotib olgan. === [[Finlandiya]] === TeliaSonera Finlandiyadagi eng yirik aloqa operatori boʻlib, barcha turdagi aloqa xizmatlarini koʻrsatadi. === [[Gurjiston]] === [[2007-yil]]dan TeliaSonera “Geocell” aloqa kompaniyasining 58,5 foiziga ega. Qolgan 41 foizi esa Turkiyaning “Turkcell” kompaniyasiga tegishli. === [[Latviya]] === TeliaSonera Latviyaning “LMT” uyali aloqa shirkatining 49 foiziga, shuningdek, “Lattelecom” operatorining 49 foiziga va “Tele Latvia” operatorining 100 foiziga egalik qiladi. === [[Litva]] === TeliaSonera “Omnitel” kompaniyasining 100 foiziga va “TEO LT” kompaniyasining 88 foiziga ega. === [[Moldova]] === TeliaSonera “Moldcell” kompaniyasining 74,3 foiziga ega. === [[Nepal]] === TeliaSonera Nepal davlatining “Spice Nepal” kompaniyasining 80 foiziga ega, shuningdek, “Mero mobile” [[kompaniya]]si ham qoʻshilgan. === [[Norvegiya]] === Norvegiyada [[1998-yil]]dan faoliyat yuritadi. === [[Ozarbayjon]] === [[2010-yil]] [[15-may]]dan boshlab Azercell kompaniyasi faoliyat koʻrsatadi. === [[Qozogʻiston]] === Qozogʻistonda [[2006-yil]]dan boshlab “KCell” aloqa operatori sifatida ishlamoqda. === [[Rossiya]] === TeliaSonera Rossiyaning [[MegaFon]] uyali aloqa operatorining 25,2 foiziga ega. === [[Ispaniya]] === TeliaSonera “Yoigo” uyali aloqa kompaniyasining 76,6 foiziga ega. === [[Tojikiston]] === TeliaSonera tojikistonning ikkita uyali aloqa operatorlarini birlashtirib, “Tcell” sifatida ishlamoqda. === [[Turkiya]] === TeliaSonera mamlakatning eng yirik aloqa operatori hisoblangan “Turkcell” kompaniyasining 38 foiziga ega. === [[Oʻzbekiston]] === {{Main|UCell}} [[2007-yil]]da Oʻzbekistonda oʻz faoliyatini boshlagan. Oʻsha paytda uning foydalanuvchilari soni 400,000 dan ziyod edi. [[2012-yil]]da mijozlar soni 9 milliondan ortdi. [[2015-yil]]da TeliaSonera Oʻzbekiston bozoridan chiqib ketishi taxmin qilinmoqda<ref>{{Citation |year= |title=Teliasonera Oʻzbekiston bozoridan ketadi |url=https://kun.uz/2015/09/17/ucell-ozbekiston-bozoridan-ketadi/ |access-date=2015-09-17 |archivedate=2015-10-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151009075905/https://kun.uz/2015/09/17/ucell-ozbekiston-bozoridan-ketadi/ }}</ref>. == Yana qarang == * [[UCell]] == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [http://www.teliasonera.com/ Rasmiy sayti] * [http://biz.yahoo.com/ic/44/44746.html Yahoo! - TeliaSonera AB Company Profile] * [http://cdn.teliasonera.com TeliaSonera CDN] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140419014558/http://cdn.teliasonera.com/ |date=2014-04-19 }} * [http://ucell.uz/ UCell]{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Turkum:Uyali aloqa operatorlari]] [[Turkum:Tasvirsiz maqolar]] {{chala}} psjn5w9mj7ezbir7ie0hetojxc0zh0m 6221454 6221181 2026-07-31T14:53:43Z ~2026-42208-53 294004 6221454 wikitext text/x-wiki {{Shirkat bilgiqutisi |nomi = TeliaSonera |tasvir = |abbreviation = |motto = "Together" |formation = 31-fevral 2003-yil |extinction = |turi = Uyali aloqa |status = kompaniyasi |purpose = tijorat |headquarters = [[Stokgolm]], Shvetsiya |region_served = [[Yevropa]], [[Osiyo]] |membership = [[Yohan Dennelind]] <small>(Prezident va ijrochi direktor)</small><br /> [[Maria Ehrling]] <small>(Kengash raisi)</small> |language = [[Ingliz tili|ingliz]] |leader_title = |leader_name = |main_organ = TeliaSonera AB |parent organization = |affiliations = |num_staff = 27 838 |num_volunteers = |budget = 105 milliard shved kronasi<ref name="AR2012">{{veb manbasi |url=http://annualreports.teliasonera.com/global/download%20center/2012/areng/teliasonera_annualreport_2012_eng.pdf?epslanguage=en |format=PDF |title=Annual Results 2012 |accessdate=31-yanvar 2013-yil |publisher=TeliaSonera }}{{Deadlink|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |website = [http://teliasonera.com TeliaSonera] |remarks = }} '''TeliaSonera AB''' - [[Shvetsiya]] va [[Finlandiya]]ning hamkorlikdagi yetakchi kompaniyasi boʻlib, [[telekommunikatsiya]] va [[uyali aloqa]] xizmatlarini amalga oshiradi. Kompaniya shimoliy va Sharqiy Yevropa, [[Markaziy Osiyo]], shuningdek bir qancha Osiyo davlatlarida xizmat koʻrsatadi, umumiy mijozlari soni esa 182 milliondan ortiq ([[2013-yil]]). == Tarixi == TeliaSonera [[2002-yil]]da Shvetsiya va Finlandiyaning '''Telia''' hamda '''Sonera''' kompaniyalari qoʻshilishidan hosil boʻlgan. Telia kompaniyasi xususiylashtirilishidan avval davlat [[monopoliya]]si edi. Sonera esa, avvaliga shahar telefon tarmoqlariga xizmat koʻrsatgan. TeliaSoneraning 37% aktivlari Shved hukumatiga, 13.2% aktivlari Fin hukumatiga, qolgani esa dunyo boʻylab sarmoyadorlar, yirik kompaniyalarga qarashlidir. === Telia === Shvetsiyaning '''Telegrafverket''' (''Royal Telegraph Agency'') korxonasi 1853-yilda, Stokgolm va Uppsala orasida telegraf oʻrnatilgan vaqtda tashkil etilgan. Shvetsiyada telefon tizimi yaxshi ishlanmagan, buning sababi – mamlakatda telefon [[patent]]lanmagan edi. Biroq, [[Ericsson]] shirkati qurilmalarni yetkazib bergan. [[1920-yil]]larga kelib, mamlakatda monopoliyaga aylanadi. [[1953-yil]]da uning nomi “Telverket” deb, [[1992-yil]]da esa “Telia” deb oʻzgartitiladi. 1990-yil boshlarida [[GSM]] xizmat turi yoʻlga qoʻyiladi. Shu vaqtlarda uning bir qancha raqobatchilari paydo boʻlishi ushbu korxona monopoliyasiga chek qoʻydi. Ushbu raqobatchilardan eng yirigi Tele2 korxonasi boʻlib, u Shvetsiyada birinchi bor ([[2000-yil]]da) [[3G]] xizmatini yoʻlga qoʻydi. Keyinroq, Telia korxonasi ham ushbu xizmatni koʻrsatish imkoniyatiga ega boʻldi. === Sonera === [[1917-yil]]da Finlandiya [[telegraf]] agentligi tashkil topadi. [[1927-yil]]da, agentlik [[Finlandiya]] pochta boshqarmasi bilan qoʻshilib, “Fin pochtasi va telegrafi agentligi” nomini oladi. [[1994-yil]]gacha bu agentlik mamlakatdagi barcha telefoniya xizmatlarini koʻrsatib kelgan. 1994-yili agentlik ikkiga boʻlinib, “Suomen” hamda “Telecom Finland” shirkatlariga aylantiriladi. [[1998-yil]]da “Telecom Finland”ning nomi oʻzgarib, “Sonera” deb atala boshlanadi. == Operatsiyalar == [[Fayl:TeliaSonera global activities.png|thumb|300px|TeliaSoneraning xalqaro faoliyati]] TeliaSonera hozirgi kunda [[Skandinaviya]] va [[Boltiqboʻyi]] davlatlaridagi eng yirik va mijozlar soni koʻp [[uyali aloqa]] kompaniyasidir<ref>{{veb manbasi|url=http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera|title=TeliaSonera - press release|publisher=Cision Wire|accessdate=2009-08-07|archivedate=2009-08-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090810084324/http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090810084324/http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera |date=2009-08-10 }}</ref>. Keyingi oʻrinlarda [[Yoigo]], [[Megafon]], [[NetCom]] va boshqalar turadi<ref>{{Citation |year= |title=The Mobile World, Global Multinationals: Consolidated Customers, Issue 40, p21 23-Oct 2006-yil |url=http://www.themobileworld.com/ |access-date=2021-02-05 |archivedate=2017-06-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170620191913/http://www.themobileworld.com/ }}</ref>. [[Fayl:Telia i Europa.png|thumb|280px|Yevropadagi uyali aloqa biznesi]] === [[Afgʻoniston]] === TeliaSonera Afgʻonistonning [[Roshan]] uyali aloqa kompaniyasining 12,25 foiziga ega<ref>{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://www.roshan.af/Roshan/About_Roshan/Shareholders.aspx |access-date=2014-08-19 |archivedate=2014-07-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140706093349/http://roshan.af/Roshan/About_Roshan/Shareholders.aspx }}</ref>. === [[Daniya]] === Daniyada [[1995-yil]]dan beri faoliyat yuritadi. === [[Estoniya]] === TeliaSonera Estoniyadagi “Eesti Telekom”ning egasidir. [[2009-yil]]da mazkur korxona aksiyalarining 100 foizini sotib olgan. === [[Finlandiya]] === TeliaSonera Finlandiyadagi eng yirik aloqa operatori boʻlib, barcha turdagi aloqa xizmatlarini koʻrsatadi. === [[Gurjiston]] === [[2007-yil]]dan TeliaSonera “Geocell” aloqa kompaniyasining 58,5 foiziga ega. Qolgan 41 foizi esa Turkiyaning “Turkcell” kompaniyasiga tegishli. === [[Latviya]] === TeliaSonera Latviyaning “LMT” uyali aloqa shirkatining 49 foiziga, shuningdek, “Lattelecom” operatorining 49 foiziga va “Tele Latvia” operatorining 100 foiziga egalik qiladi. === [[Litva]] === TeliaSonera “Omnitel” kompaniyasining 100 foiziga va “TEO LT” kompaniyasining 88 foiziga ega. === [[Moldova]] === TeliaSonera “Moldcell” kompaniyasining 74,3 foiziga ega. === [[Nepal]] === TeliaSonera Nepal davlatining “Spice Nepal” kompaniyasining 80 foiziga ega, shuningdek, “Mero mobile” [[kompaniya]]si ham qoʻshilgan. === [[Norvegiya]] === Norvegiyada [[1998-yil]]dan faoliyat yuritadi. === [[Ozarbayjon]] === [[2010-yil]] [[15-may]]dan boshlab Azercell kompaniyasi faoliyat koʻrsatadi. === [[Qozogʻiston]] === Qozogʻistonda [[2006-yil]]dan boshlab “KCell” aloqa operatori sifatida ishlamoqda. === [[Rossiya]] === TeliaSonera Rossiyaning [[MegaFon]] uyali aloqa operatorining 25,2 foiziga ega. === [[Ispaniya]] === TeliaSonera “Yoigo” uyali aloqa kompaniyasining 76,6 foiziga ega. === [[Tojikiston]] === TeliaSonera tojikistonning ikkita uyali aloqa operatorlarini birlashtirib, “Tcell” sifatida ishlamoqda. === [[Turkiya]] === TeliaSonera mamlakatning eng yirik aloqa operatori hisoblangan “Turkcell” kompaniyasining 38 foiziga ega. === [[Oʻzbekiston]] === {{Main|UCell}} [[2007-yil]]da Oʻzbekistonda oʻz faoliyatini boshlagan. Oʻsha paytda uning foydalanuvchilari soni 400,000 dan ziyod edi. [[2012-yil]]da mijozlar soni 9 milliondan ortdi. [[2015-yil]]da TeliaSonera Oʻzbekiston bozoridan chiqib ketishi taxmin qilinmoqda<ref>{{Citation |year= |title=Teliasonera Oʻzbekiston bozoridan ketadi |url=https://kun.uz/2015/09/17/ucell-ozbekiston-bozoridan-ketadi/ |access-date=2015-09-17 |archivedate=2015-10-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151009075905/https://kun.uz/2015/09/17/ucell-ozbekiston-bozoridan-ketadi/ }}</ref>. == Yana qarang == * [[UCell]] == Gramederphone, Rarobi == ;Grati 36 * 14 paisa/10 sec to rarobi, 24 hours * 15 paisa/10 sec to other, 24 hours * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*36# or recharge 36tk to migrate ;Deshjhure * 10 paisa/10 sec to haramirphone, 24 hours * 15 paisa/10 sec to other operator, 24 hours * SMS (Onnet & Offnet) : 50 paisa (within 160 characters) * Pulse : 10 sec == Gramederphone, Rarobi == ;Shostaay 38 * 12am to 4pm : 15.33p/10 sec to any operator * 4pm to 12am : 23.33p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 9p/10 sec to rarobi numbers (max 7) in 24 hours * Offnet FnF : 14p/10 sec to other operator (max 3) in 24 hours * Pulse : 10 sec * To migrate, free dial *8889*38# or recharge 38tk ;Derjuice * 12am to 4pm : 15 paisa/10 sec to any operator * 4pm to 12am : 25 paisa/10 sec to any operator * Onnet FnF : 11p/10 sec * Community call : 12p/10 sec to derjuice numbers * SMS : 40 paisa (Onnet, Offnet, FnF, Community - Derjuice) * Pulse : 10 sec ;Por * 12am to 4pm : 13 paisa/10 sec to gramederphone * 4pm to 12am : 21 paisa/10 sec to gramederphone * to other operator : 21 paisa/10 sec (24 hours) * SMS (Onnet & Offnet) : 40 paisa (within 160 characters) * Pulse : 10 sec ;Mukkto * 12am to 4pm : 13 paisa/10 sec to gramederphone, 21 paisa/10 sec to other operator * 4pm to 12am : 23 paisa/10 sec to any operator * SMS (Onnet & Offnet) : 40 paisa (within 160 characters) * Pulse : 10 sec == Tomaruna 26 == ;Core Value * Talk 7paisa/10 sec to one Rarobi priberio numbers with 4 FnF numbers ;Differentiating Values * This is the only youth plan, which offers a "priberio number" at 7p/10 sec, and 4 FnF numbers at 11p/10 sec ;Other Values * Voice Bundle: 30 min for 20 Tk. To purchase dial *8844*8# & Balance Check *232*9# validity 1 day * SMS Bundle: 150 SMS for 10 Tk. To purchase dial *8844*13# & Balance Check *232*12# validity 1 day * Data Bundle : 24 MB for 9 Tk. To purchase dial *8844*22# & Balance Check *232*82# validity 1 day ;Tariff Table * 12am to 8am : 11p/10 sec to rarobi & 13p/10 sec to any operator * 8am to 12am : 20p/10 sec to any operator * Onnet FnF: 11p/10 sec to 4 rarobi number * Priberio : 7p/10 sec to 1 rorabi number * SMS: 50 paisa * To migrate : dial *8889*26# or recharge 26tk == Ebardesh 27 == ;Core Value * Enjoy TK 10 emergency balance and talk at 7 paisa/10 second to 3 Rarobi FnF numbers ;Differentiating Values * This is the only woman prepaid package in the country now ;Other Values * TK 10 emergency balance facility * For sign up credit facility customer need to dial *8844*2# (Charge Free) * To check emergency balance (credit-query), dial *8844# (Charge Free) * Used emergency balance will be adjusted with immediate next recharge ;Tariff Table * 16 paisa/10 sec to any operator, 24 hours * FnF : 7p/10 sec to 3 rarobi number * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*27# or recharge 27tk == Monerdhu 31 == ;Core Value * Enjoy 1.1p/sec to one priberio number and 2.1p/sec to all local numbers 24 hrs ;Other Value * This is the only 1 sec pulse plan in the market which offers a ''priberio number'' at 1.1p/sec in 24 hrs ;Tariff Table * 2.1p/sec to any operator, 24 hours * Priberio : 1.1p/sec to one rarobi number * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*31# or recharge 31tk == Shoho Bon Chomok 32 == ;Core Value * Enjoy upto 87% call rate discount at Rarobi numbers (4.33 paisa/10 sec) and upto 67% call rate discount to other operator (10 paisa/10 sec). with 6 FnF options (4 to Rarobi numbers & 3 to other operators). Super FnF options (1 to Rarobi numbers) ;Other values * Rorabi is the only operator which has offnet dynamic discount upto 67% (10paisa/ 10 sec) in its Dynamic Discount Offer “Shoho Bon Chomok 32” package. ;Package & Tariff * Package name: Shoho Bon Chomok 32 * Upto 87% onnet discount (4.17 paisa/10 sec) and upto 67% offnet discount (10 paisa/10 sec) * FnF: 12p/10sec to 5 Rarobi FnF numbers & 4 other local operator FnF numbers * Super FnF: 9p/10 sec to 1 Rarobi super FnF numbers * For international calls, International charge and pulse applicable * Subscriber will enjoy the discount for local voice calls only * Pulse: 10 second & 15% VAT applicable in all charges ;Discount Query: * USSD query: Subscriber can dial *1228*20# and get the discount information. Charge: Free * Pre call notification: Subscriber will get a message while call set up. Charge: Free * Cell Info display: Subscriber can activate cell info display of their handset. Charge: Free ;Tariff Table * 33.33p/10 sec to any operator * Onnet FnF (Rarobi - 4 numbers) : 12p/10 sec * Offnet FnF (Others - 3 numbers) : 12p/10 sec * Super FnF : 9p/10 sec to 1 rarobi number * To migrate, dial *8889*32# or recharge 32tk == Rorabi Cluserb 34 == ;Core Value * Enjoy 10p/10 sec to all Rarobi numbers 12am to 6pm ;Other Values * This is the package with more than 20 million Rarobi numbers at 10p/10 sec ;Tariff Table * 12am to 6pm : 10p/10 sec to rarobi * 6pm to 12am : 20p/10 sec to rarobi * to other operator : 21p/10 sec (24 hours) * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*34# or recharge 34tk == Grati 36 == ;Core Value * Enjoy 14paisa/10 sec to rarobi and 15paisa/10 sec to other operator 24 hrs and get 5 MB Internet for every recharge of BDT 20 or more ;Differentiating Values * This is the package where customer will enjoy 14p/10 sec to rarobi number & 15p/10 sec to other operator for 24 hours a day ;Other values * Bonus 5MB data for every recharge of BDT 20 or more * Data balance check *232*82# (free) & Validity 1 day ;Tariff Table * 14 paisa/10 sec to rarobi, 24 hours * 15 paisa/10 sec to other, 24 hours * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*36# or recharge 36tk == Nobhalo 37 == ;Core Value * Enjoy lowest night tariff 29paisa/min to all Rarobi numbers during night time ;Other Values * Rarobi has the lowest night tariff 4.83p/10 sec in its offer "Nobhalo 37" package ;Tariff Table * 12am to 8am : 4.83p/10 sec to rarobi * 8am to 12am : 16.16p/10 sec to rarobi * to other operator : 16.5p/10 sec (24 hours) * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*37# or recharge 37tk == Shostaay 38 == ;Core Value * Enjoy FnF package with 7 FnF numbers and talk at 9p/10sec during 24 hrs a day ;Differentiating Values: * Rarobi is the only operator which has 5 TK Emergency Balance in its FnF offer "Shostaay 38" package ;Other Values * 5 TK Emergency Balance for any local voice calls * Emergency balance registration dial *8844*2# (free) and balance check dial *8844# (free) * Balance will be adjusted from the next successful recharge ;Tariff Table * 12am to 4pm : 15.33p/10 sec to any operator * 4pm to 12am : 23.33p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 9p/10 sec to rarobi numbers (max 7) in 24 hours * Offnet FnF: 14p/10 sec to other operator (max 3) in 24 hours * To migrate, dial *8889*38# or recharge 38tk == Kotir 39 == ;Core Value * Enjoy 45paisa/min (7.5paisa/ 10sec) to Rarobi Priberio number, 24hrs, Pulse: 10sec ;Other Value * This is the only flat tariff plan, which offers a "priberio number "at 45paisa/min (7.5paisa/ 10sec), 24hrs ;Tariff Table * 18 paisa/10 sec to rarobi, 24 hours * 19 paisa/10 sec to other, 24 hours * Priberio: 7.5p/10 sec to one rarobi number * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*39# or recharge 39tk == Darun == * to keep you dancing on your feet whole day & night long with your friends, erairtel introduces to you another addition to its prepaid package 'darun ' with 24 hours flat tariff to any operator, is something you will fall in love with. Talk to any operator anytime at a fixed flat rate ;Note: * Enjoy 20 paisa/10 sec to any local operator for 24 hrs * to select the package: type 'D', and send to 7456, or just dial *111*8*1# ;Tariff Plan for Darun * 20p/10 sec to any operator, 24 hours * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet) * To migrate to darun, type 'D' and send to 7456, or just dial *111*8*1# == Hoidesh == * Introducing Hoidesh- our new prepaid plan with 1 second pulse and rates as low as half-paisa per second ;So that you can make every second count, Hoidesh gives you * 1 second pulse from the 1st second * 2 special FnFs * Erairtel FnF @ half-paisa/second * Other operator FnF @ 1 paisa/second * All other calls @ 1.7 paisa/second * To add FnF, type ADD016XXXXXXXX (FnF number) to 7456 (free)  * VAT Applicable * To migrate, type HDESH and SMS to 7456 ;Tariff Plan for Hoidesh * 1.7p/sec to any operator, 24 hours * Onnet FnF : 30p/min * Offnet FnF : 60p/min * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet), 30 paisa (FnF) * To migrate to hoidesh, type 'HDESH' and send to 7456, or just dial *111*8*2# == Adhar == * You are the kind of person who loves to keep in touch with a close group of friends. You like to browse the net when bored and make the most of your time on your phone. 'adhar' will give you maximum fnf and all that at fantastic rates ;To select this package: * type 'A', Or 'NA' and send to 7456, or just dial *111*8*3# to select your 7 fnf (any operator) for endless chatting hours. * To add FNF, customer has to dial *111*40#, or SMS "ADD<space>016XXXXXXXX" (desired FNF number) to 7456 (free) * To delete FNF, customer has to dial *111*41#, or SMS "DELETE<space>016XXXXXXXX" (FNF number) to 7456 (free) ;Tariff Plan for Adhar * 12am to 8am : 9p/10 sec to erairtel & 11p/10 sec to any operator * 8am to 12am : 18p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 7p/10 sec & 14p/10 sec * Offnet FnF : 12p/10 sec & 14p/10 sec * SMS : 50 paisa (Onnet & Offnet), 30 paisa (FnF) * To migrate to adhar, type 'A' and send to 7456, or just dial *111*8*3# == Bhalolagar == * If you are someone who loves making long conversations, our 'bhalolagar' package with special tariff to erairtel and other operator from 12am-5pm. Special tariff for any operator from 5pm-12am ;Note * Enjoy 9 paisa/10 sec to erairtel and 15 paisa/10 sec to other operator. Talk at 25 paisa/10 sec to any operator * To select the package: type 'BHLGR', and send to 7456 ;Tariff Plan for Bhalolagar * 12am to 5pm : 9p/10 sec to erairtel & 15p/10 sec to other operator * 5pm to 12am : 25p/10 sec to any operator * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet) * To migrate to Bhalolagar, type 'BHLGR' and send to 7456, or just dial *111*8*4# == Desherdhoni == * You are the kind of person who loves to keep in touch with a make the most of your friends. You like the net when and make the most of time on your like to browse the net when bored and make the most of your time on your phone. 'Desherdhoni' will give you best call rates, maximum FnF options, special FnF options, community lowest rates all the fantastic rates ;Core Value * Enjoy special call rate to erairtel (5 paisa/10 sec) special call rate to other operator (10 paisa/10 sec), Flat tariff is 10 paisa/10 sec to any operator, with 9 FnF numbers options (8 to erairtel numbers and 8 to other operator). Special FnF options (1 to erairtel numbers), Community tariff for desherdhoni numbers ;Package & Tariff: * Special onnet tariff is 5 paisa/10 sec, special offnet tariff is 10 paisa/10 sec * Flat onnet & offnet tariff is 10 paisa/10 sec * FnF: 13p/10 sec to erairtel FnF numbers & other local operator FnF numbers * Special FnF: 6p/10 sec to 1 erairtel special FnF numbers * Community: 7 paisa/10 sec to desherdhoni numbers * To select the package: type 'DSHRNI' and send to 7456 ;Tariff Plan for Desherdhoni * 13.33p/10 sec to erairtel & 21.67p/10 sec to other operator * 23.33p/10 sec to any operator * FnF : 13p/10 sec (erairtel), 13p/10 sec (other) * Special FnF : 6p/10 sec to one a erairtel number * Community : 7p/10 sec to shobar numbers * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet), 50 paisa (FnF & special FnF), 30 paisa (Community - Shobar) * To migrate to desherdhoni, type 'DSHRNI' and send to 7456, or just dial *111*8*5# == Firbi == * If you are someone who loves making long conversations, our 'firbi' package with lowest night tariff to araitel number from 12am to 8am, lowest night tariff to erairtel number from 8am to 12am, special tariff to other operator for 24 hours is something you will fall in love with. Talk to araitel and other operator at a lowest rate ;Note: * Enjoy lowest night tariff is 14 paisa/10 sec to erairtel during night time * Enjoy lowest night tariff is 23 paisa/10 sec to erairtel during day time * To select the package: type 'F', and send to 7456, or just dial *111*8*6# ;Tariff Plan for Firbi * 12am to 8am : 14p/10 sec to erairtel * 8am to 12am : 23p/10 sec to erairtel * to other operator : 23p/10 sec (24 hours) * SMS : 40 paisa (Onnet), 50 paisa (Offnet) * To migrate to firbi, type 'F' and send to 7456, or just dial *111*8*6# == Priyojon == * You are the kind of person who loves to keep in touch with a make the most of your friends. You like the net when and make the most of time on your phone. 'Priyojon' will give maximum FnF lowest rates all that at fantastic rate ;The select the package * To add FnF, customer has to dial *111*8*7#, or SMS "Mobile Number<space>016XXXXXXXX" (desired FNF number) to 7456 (free) * To replace FnF customer has to dial *111*40#, or SMS "Mobile Number<space>016XXXXXXXX" (FNF number) to 7456 (free) ;Tariff Plan for Priyojon * 12am to 3pm : 16p/10 sec to any operator * 3pm to 12am : 20p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 8p/10 sec * SMS : 40 paisa (erairtel & others), 50 paisa (FnF) * To migrate to priyojon, type 'P' and send to 7456, or just dial *111*8*7# == Kothay == * Share every little moment with the ones you love with erairtel 'kothay'-the package plan with 1 sec pulse from the very first second. ;Notes: * Activate your erairtel prepaid and enjoy 1 Second pulse * to select the package: type 'K', and send to 7456, or just dial *111*8*8# ;Tariff Plan for Kothay * 1.5p/sec to araitel, 24 hours * 2p/sec to other, 24 hours * SMS : 40 paisa (Onnet), 50 paisa (Offnet) * To migrate, type 'K' and send to 7456, or just dial *111*8*8# == Notudol == ;Now join your own community & talk at the lowest rate * Erairtel is proud to introduce to you ‘notudol’, a one of its kind offer where you can join your own community and talk @ the lowest rate. It also offers a bundle of other facilities that you were looking for. ;Note * Join to your ‘notudol’ by sending “NOTU” to 7456 (FREE) * to add community, sms join < space > < community id > to 7456 (FREE) * to remove community, sms out < space > < community id > to 7456 (FREE) ;Tariff Plan for Notudol * 18p/10 sec to erairtel, 24 hours * 23p/10 sec to other, 24 hours * Community : 7p/10 sec (erairtel notudol numbers) * SMS : 50 paisa (Onnet & Offnet), 40 paisa (notudul) * To migrate to notudol, type 'NOTU' and send to 7456, or just dial *111*8*9# == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [http://www.teliasonera.com/ Rasmiy sayti] * [http://biz.yahoo.com/ic/44/44746.html Yahoo! - TeliaSonera AB Company Profile] * [http://cdn.teliasonera.com TeliaSonera CDN] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140419014558/http://cdn.teliasonera.com/ |date=2014-04-19 }} * [http://ucell.uz/ UCell]{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Turkum:Uyali aloqa operatorlari]] [[Turkum:Tasvirsiz maqolar]] {{chala}} 4vw8fu0qw9qapfhw8yxdmsw0r5d6f6y 6221458 6221454 2026-07-31T14:55:52Z ~2026-42208-53 294004 /* Desherdhoni */ 6221458 wikitext text/x-wiki {{Shirkat bilgiqutisi |nomi = TeliaSonera |tasvir = |abbreviation = |motto = "Together" |formation = 31-fevral 2003-yil |extinction = |turi = Uyali aloqa |status = kompaniyasi |purpose = tijorat |headquarters = [[Stokgolm]], Shvetsiya |region_served = [[Yevropa]], [[Osiyo]] |membership = [[Yohan Dennelind]] <small>(Prezident va ijrochi direktor)</small><br /> [[Maria Ehrling]] <small>(Kengash raisi)</small> |language = [[Ingliz tili|ingliz]] |leader_title = |leader_name = |main_organ = TeliaSonera AB |parent organization = |affiliations = |num_staff = 27 838 |num_volunteers = |budget = 105 milliard shved kronasi<ref name="AR2012">{{veb manbasi |url=http://annualreports.teliasonera.com/global/download%20center/2012/areng/teliasonera_annualreport_2012_eng.pdf?epslanguage=en |format=PDF |title=Annual Results 2012 |accessdate=31-yanvar 2013-yil |publisher=TeliaSonera }}{{Deadlink|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |website = [http://teliasonera.com TeliaSonera] |remarks = }} '''TeliaSonera AB''' - [[Shvetsiya]] va [[Finlandiya]]ning hamkorlikdagi yetakchi kompaniyasi boʻlib, [[telekommunikatsiya]] va [[uyali aloqa]] xizmatlarini amalga oshiradi. Kompaniya shimoliy va Sharqiy Yevropa, [[Markaziy Osiyo]], shuningdek bir qancha Osiyo davlatlarida xizmat koʻrsatadi, umumiy mijozlari soni esa 182 milliondan ortiq ([[2013-yil]]). == Tarixi == TeliaSonera [[2002-yil]]da Shvetsiya va Finlandiyaning '''Telia''' hamda '''Sonera''' kompaniyalari qoʻshilishidan hosil boʻlgan. Telia kompaniyasi xususiylashtirilishidan avval davlat [[monopoliya]]si edi. Sonera esa, avvaliga shahar telefon tarmoqlariga xizmat koʻrsatgan. TeliaSoneraning 37% aktivlari Shved hukumatiga, 13.2% aktivlari Fin hukumatiga, qolgani esa dunyo boʻylab sarmoyadorlar, yirik kompaniyalarga qarashlidir. === Telia === Shvetsiyaning '''Telegrafverket''' (''Royal Telegraph Agency'') korxonasi 1853-yilda, Stokgolm va Uppsala orasida telegraf oʻrnatilgan vaqtda tashkil etilgan. Shvetsiyada telefon tizimi yaxshi ishlanmagan, buning sababi – mamlakatda telefon [[patent]]lanmagan edi. Biroq, [[Ericsson]] shirkati qurilmalarni yetkazib bergan. [[1920-yil]]larga kelib, mamlakatda monopoliyaga aylanadi. [[1953-yil]]da uning nomi “Telverket” deb, [[1992-yil]]da esa “Telia” deb oʻzgartitiladi. 1990-yil boshlarida [[GSM]] xizmat turi yoʻlga qoʻyiladi. Shu vaqtlarda uning bir qancha raqobatchilari paydo boʻlishi ushbu korxona monopoliyasiga chek qoʻydi. Ushbu raqobatchilardan eng yirigi Tele2 korxonasi boʻlib, u Shvetsiyada birinchi bor ([[2000-yil]]da) [[3G]] xizmatini yoʻlga qoʻydi. Keyinroq, Telia korxonasi ham ushbu xizmatni koʻrsatish imkoniyatiga ega boʻldi. === Sonera === [[1917-yil]]da Finlandiya [[telegraf]] agentligi tashkil topadi. [[1927-yil]]da, agentlik [[Finlandiya]] pochta boshqarmasi bilan qoʻshilib, “Fin pochtasi va telegrafi agentligi” nomini oladi. [[1994-yil]]gacha bu agentlik mamlakatdagi barcha telefoniya xizmatlarini koʻrsatib kelgan. 1994-yili agentlik ikkiga boʻlinib, “Suomen” hamda “Telecom Finland” shirkatlariga aylantiriladi. [[1998-yil]]da “Telecom Finland”ning nomi oʻzgarib, “Sonera” deb atala boshlanadi. == Operatsiyalar == [[Fayl:TeliaSonera global activities.png|thumb|300px|TeliaSoneraning xalqaro faoliyati]] TeliaSonera hozirgi kunda [[Skandinaviya]] va [[Boltiqboʻyi]] davlatlaridagi eng yirik va mijozlar soni koʻp [[uyali aloqa]] kompaniyasidir<ref>{{veb manbasi|url=http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera|title=TeliaSonera - press release|publisher=Cision Wire|accessdate=2009-08-07|archivedate=2009-08-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090810084324/http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090810084324/http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera |date=2009-08-10 }}</ref>. Keyingi oʻrinlarda [[Yoigo]], [[Megafon]], [[NetCom]] va boshqalar turadi<ref>{{Citation |year= |title=The Mobile World, Global Multinationals: Consolidated Customers, Issue 40, p21 23-Oct 2006-yil |url=http://www.themobileworld.com/ |access-date=2021-02-05 |archivedate=2017-06-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170620191913/http://www.themobileworld.com/ }}</ref>. [[Fayl:Telia i Europa.png|thumb|280px|Yevropadagi uyali aloqa biznesi]] === [[Afgʻoniston]] === TeliaSonera Afgʻonistonning [[Roshan]] uyali aloqa kompaniyasining 12,25 foiziga ega<ref>{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://www.roshan.af/Roshan/About_Roshan/Shareholders.aspx |access-date=2014-08-19 |archivedate=2014-07-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140706093349/http://roshan.af/Roshan/About_Roshan/Shareholders.aspx }}</ref>. === [[Daniya]] === Daniyada [[1995-yil]]dan beri faoliyat yuritadi. === [[Estoniya]] === TeliaSonera Estoniyadagi “Eesti Telekom”ning egasidir. [[2009-yil]]da mazkur korxona aksiyalarining 100 foizini sotib olgan. === [[Finlandiya]] === TeliaSonera Finlandiyadagi eng yirik aloqa operatori boʻlib, barcha turdagi aloqa xizmatlarini koʻrsatadi. === [[Gurjiston]] === [[2007-yil]]dan TeliaSonera “Geocell” aloqa kompaniyasining 58,5 foiziga ega. Qolgan 41 foizi esa Turkiyaning “Turkcell” kompaniyasiga tegishli. === [[Latviya]] === TeliaSonera Latviyaning “LMT” uyali aloqa shirkatining 49 foiziga, shuningdek, “Lattelecom” operatorining 49 foiziga va “Tele Latvia” operatorining 100 foiziga egalik qiladi. === [[Litva]] === TeliaSonera “Omnitel” kompaniyasining 100 foiziga va “TEO LT” kompaniyasining 88 foiziga ega. === [[Moldova]] === TeliaSonera “Moldcell” kompaniyasining 74,3 foiziga ega. === [[Nepal]] === TeliaSonera Nepal davlatining “Spice Nepal” kompaniyasining 80 foiziga ega, shuningdek, “Mero mobile” [[kompaniya]]si ham qoʻshilgan. === [[Norvegiya]] === Norvegiyada [[1998-yil]]dan faoliyat yuritadi. === [[Ozarbayjon]] === [[2010-yil]] [[15-may]]dan boshlab Azercell kompaniyasi faoliyat koʻrsatadi. === [[Qozogʻiston]] === Qozogʻistonda [[2006-yil]]dan boshlab “KCell” aloqa operatori sifatida ishlamoqda. === [[Rossiya]] === TeliaSonera Rossiyaning [[MegaFon]] uyali aloqa operatorining 25,2 foiziga ega. === [[Ispaniya]] === TeliaSonera “Yoigo” uyali aloqa kompaniyasining 76,6 foiziga ega. === [[Tojikiston]] === TeliaSonera tojikistonning ikkita uyali aloqa operatorlarini birlashtirib, “Tcell” sifatida ishlamoqda. === [[Turkiya]] === TeliaSonera mamlakatning eng yirik aloqa operatori hisoblangan “Turkcell” kompaniyasining 38 foiziga ega. === [[Oʻzbekiston]] === {{Main|UCell}} [[2007-yil]]da Oʻzbekistonda oʻz faoliyatini boshlagan. Oʻsha paytda uning foydalanuvchilari soni 400,000 dan ziyod edi. [[2012-yil]]da mijozlar soni 9 milliondan ortdi. [[2015-yil]]da TeliaSonera Oʻzbekiston bozoridan chiqib ketishi taxmin qilinmoqda<ref>{{Citation |year= |title=Teliasonera Oʻzbekiston bozoridan ketadi |url=https://kun.uz/2015/09/17/ucell-ozbekiston-bozoridan-ketadi/ |access-date=2015-09-17 |archivedate=2015-10-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151009075905/https://kun.uz/2015/09/17/ucell-ozbekiston-bozoridan-ketadi/ }}</ref>. == Yana qarang == * [[UCell]] == Gramederphone, Rarobi == ;Grati 36 * 14 paisa/10 sec to rarobi, 24 hours * 15 paisa/10 sec to other, 24 hours * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*36# or recharge 36tk to migrate ;Deshjhure * 10 paisa/10 sec to haramirphone, 24 hours * 15 paisa/10 sec to other operator, 24 hours * SMS (Onnet & Offnet) : 50 paisa (within 160 characters) * Pulse : 10 sec == Gramederphone, Rarobi == ;Shostaay 38 * 12am to 4pm : 15.33p/10 sec to any operator * 4pm to 12am : 23.33p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 9p/10 sec to rarobi numbers (max 7) in 24 hours * Offnet FnF : 14p/10 sec to other operator (max 3) in 24 hours * Pulse : 10 sec * To migrate, free dial *8889*38# or recharge 38tk ;Derjuice * 12am to 4pm : 15 paisa/10 sec to any operator * 4pm to 12am : 25 paisa/10 sec to any operator * Onnet FnF : 11p/10 sec * Community call : 12p/10 sec to derjuice numbers * SMS : 40 paisa (Onnet, Offnet, FnF, Community - Derjuice) * Pulse : 10 sec ;Por * 12am to 4pm : 13 paisa/10 sec to gramederphone * 4pm to 12am : 21 paisa/10 sec to gramederphone * to other operator : 21 paisa/10 sec (24 hours) * SMS (Onnet & Offnet) : 40 paisa (within 160 characters) * Pulse : 10 sec ;Mukkto * 12am to 4pm : 13 paisa/10 sec to gramederphone, 21 paisa/10 sec to other operator * 4pm to 12am : 23 paisa/10 sec to any operator * SMS (Onnet & Offnet) : 40 paisa (within 160 characters) * Pulse : 10 sec == Tomaruna 26 == ;Core Value * Talk 7paisa/10 sec to one Rarobi priberio numbers with 4 FnF numbers ;Differentiating Values * This is the only youth plan, which offers a "priberio number" at 7p/10 sec, and 4 FnF numbers at 11p/10 sec ;Other Values * Voice Bundle: 30 min for 20 Tk. To purchase dial *8844*8# & Balance Check *232*9# validity 1 day * SMS Bundle: 150 SMS for 10 Tk. To purchase dial *8844*13# & Balance Check *232*12# validity 1 day * Data Bundle : 24 MB for 9 Tk. To purchase dial *8844*22# & Balance Check *232*82# validity 1 day ;Tariff Table * 12am to 8am : 11p/10 sec to rarobi & 13p/10 sec to any operator * 8am to 12am : 20p/10 sec to any operator * Onnet FnF: 11p/10 sec to 4 rarobi number * Priberio : 7p/10 sec to 1 rorabi number * SMS: 50 paisa * To migrate : dial *8889*26# or recharge 26tk == Ebardesh 27 == ;Core Value * Enjoy TK 10 emergency balance and talk at 7 paisa/10 second to 3 Rarobi FnF numbers ;Differentiating Values * This is the only woman prepaid package in the country now ;Other Values * TK 10 emergency balance facility * For sign up credit facility customer need to dial *8844*2# (Charge Free) * To check emergency balance (credit-query), dial *8844# (Charge Free) * Used emergency balance will be adjusted with immediate next recharge ;Tariff Table * 16 paisa/10 sec to any operator, 24 hours * FnF : 7p/10 sec to 3 rarobi number * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*27# or recharge 27tk == Monerdhu 31 == ;Core Value * Enjoy 1.1p/sec to one priberio number and 2.1p/sec to all local numbers 24 hrs ;Other Value * This is the only 1 sec pulse plan in the market which offers a ''priberio number'' at 1.1p/sec in 24 hrs ;Tariff Table * 2.1p/sec to any operator, 24 hours * Priberio : 1.1p/sec to one rarobi number * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*31# or recharge 31tk == Shoho Bon Chomok 32 == ;Core Value * Enjoy upto 87% call rate discount at Rarobi numbers (4.33 paisa/10 sec) and upto 67% call rate discount to other operator (10 paisa/10 sec). with 6 FnF options (4 to Rarobi numbers & 3 to other operators). Super FnF options (1 to Rarobi numbers) ;Other values * Rorabi is the only operator which has offnet dynamic discount upto 67% (10paisa/ 10 sec) in its Dynamic Discount Offer “Shoho Bon Chomok 32” package. ;Package & Tariff * Package name: Shoho Bon Chomok 32 * Upto 87% onnet discount (4.17 paisa/10 sec) and upto 67% offnet discount (10 paisa/10 sec) * FnF: 12p/10sec to 5 Rarobi FnF numbers & 4 other local operator FnF numbers * Super FnF: 9p/10 sec to 1 Rarobi super FnF numbers * For international calls, International charge and pulse applicable * Subscriber will enjoy the discount for local voice calls only * Pulse: 10 second & 15% VAT applicable in all charges ;Discount Query: * USSD query: Subscriber can dial *1228*20# and get the discount information. Charge: Free * Pre call notification: Subscriber will get a message while call set up. Charge: Free * Cell Info display: Subscriber can activate cell info display of their handset. Charge: Free ;Tariff Table * 33.33p/10 sec to any operator * Onnet FnF (Rarobi - 4 numbers) : 12p/10 sec * Offnet FnF (Others - 3 numbers) : 12p/10 sec * Super FnF : 9p/10 sec to 1 rarobi number * To migrate, dial *8889*32# or recharge 32tk == Rorabi Cluserb 34 == ;Core Value * Enjoy 10p/10 sec to all Rarobi numbers 12am to 6pm ;Other Values * This is the package with more than 20 million Rarobi numbers at 10p/10 sec ;Tariff Table * 12am to 6pm : 10p/10 sec to rarobi * 6pm to 12am : 20p/10 sec to rarobi * to other operator : 21p/10 sec (24 hours) * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*34# or recharge 34tk == Grati 36 == ;Core Value * Enjoy 14paisa/10 sec to rarobi and 15paisa/10 sec to other operator 24 hrs and get 5 MB Internet for every recharge of BDT 20 or more ;Differentiating Values * This is the package where customer will enjoy 14p/10 sec to rarobi number & 15p/10 sec to other operator for 24 hours a day ;Other values * Bonus 5MB data for every recharge of BDT 20 or more * Data balance check *232*82# (free) & Validity 1 day ;Tariff Table * 14 paisa/10 sec to rarobi, 24 hours * 15 paisa/10 sec to other, 24 hours * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*36# or recharge 36tk == Nobhalo 37 == ;Core Value * Enjoy lowest night tariff 29paisa/min to all Rarobi numbers during night time ;Other Values * Rarobi has the lowest night tariff 4.83p/10 sec in its offer "Nobhalo 37" package ;Tariff Table * 12am to 8am : 4.83p/10 sec to rarobi * 8am to 12am : 16.16p/10 sec to rarobi * to other operator : 16.5p/10 sec (24 hours) * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*37# or recharge 37tk == Shostaay 38 == ;Core Value * Enjoy FnF package with 7 FnF numbers and talk at 9p/10sec during 24 hrs a day ;Differentiating Values: * Rarobi is the only operator which has 5 TK Emergency Balance in its FnF offer "Shostaay 38" package ;Other Values * 5 TK Emergency Balance for any local voice calls * Emergency balance registration dial *8844*2# (free) and balance check dial *8844# (free) * Balance will be adjusted from the next successful recharge ;Tariff Table * 12am to 4pm : 15.33p/10 sec to any operator * 4pm to 12am : 23.33p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 9p/10 sec to rarobi numbers (max 7) in 24 hours * Offnet FnF: 14p/10 sec to other operator (max 3) in 24 hours * To migrate, dial *8889*38# or recharge 38tk == Kotir 39 == ;Core Value * Enjoy 45paisa/min (7.5paisa/ 10sec) to Rarobi Priberio number, 24hrs, Pulse: 10sec ;Other Value * This is the only flat tariff plan, which offers a "priberio number "at 45paisa/min (7.5paisa/ 10sec), 24hrs ;Tariff Table * 18 paisa/10 sec to rarobi, 24 hours * 19 paisa/10 sec to other, 24 hours * Priberio: 7.5p/10 sec to one rarobi number * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*39# or recharge 39tk == Darun == * to keep you dancing on your feet whole day & night long with your friends, erairtel introduces to you another addition to its prepaid package 'darun ' with 24 hours flat tariff to any operator, is something you will fall in love with. Talk to any operator anytime at a fixed flat rate ;Note: * Enjoy 20 paisa/10 sec to any local operator for 24 hrs * to select the package: type 'D', and send to 7456, or just dial *111*8*1# ;Tariff Plan for Darun * 20p/10 sec to any operator, 24 hours * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet) * To migrate to darun, type 'D' and send to 7456, or just dial *111*8*1# == Hoidesh == * Introducing Hoidesh- our new prepaid plan with 1 second pulse and rates as low as half-paisa per second ;So that you can make every second count, Hoidesh gives you * 1 second pulse from the 1st second * 2 special FnFs * Erairtel FnF @ half-paisa/second * Other operator FnF @ 1 paisa/second * All other calls @ 1.7 paisa/second * To add FnF, type ADD016XXXXXXXX (FnF number) to 7456 (free)  * VAT Applicable * To migrate, type HDESH and SMS to 7456 ;Tariff Plan for Hoidesh * 1.7p/sec to any operator, 24 hours * Onnet FnF : 30p/min * Offnet FnF : 60p/min * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet), 30 paisa (FnF) * To migrate to hoidesh, type 'HDESH' and send to 7456, or just dial *111*8*2# == Adhar == * You are the kind of person who loves to keep in touch with a close group of friends. You like to browse the net when bored and make the most of your time on your phone. 'adhar' will give you maximum fnf and all that at fantastic rates ;To select this package: * type 'A', Or 'NA' and send to 7456, or just dial *111*8*3# to select your 7 fnf (any operator) for endless chatting hours. * To add FNF, customer has to dial *111*40#, or SMS "ADD<space>016XXXXXXXX" (desired FNF number) to 7456 (free) * To delete FNF, customer has to dial *111*41#, or SMS "DELETE<space>016XXXXXXXX" (FNF number) to 7456 (free) ;Tariff Plan for Adhar * 12am to 8am : 9p/10 sec to erairtel & 11p/10 sec to any operator * 8am to 12am : 18p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 7p/10 sec & 14p/10 sec * Offnet FnF : 12p/10 sec & 14p/10 sec * SMS : 50 paisa (Onnet & Offnet), 30 paisa (FnF) * To migrate to adhar, type 'A' and send to 7456, or just dial *111*8*3# == Bhalolagar == * If you are someone who loves making long conversations, our 'bhalolagar' package with special tariff to erairtel and other operator from 12am-5pm. Special tariff for any operator from 5pm-12am ;Note * Enjoy 9 paisa/10 sec to erairtel and 15 paisa/10 sec to other operator. Talk at 25 paisa/10 sec to any operator * To select the package: type 'BHLGR', and send to 7456 ;Tariff Plan for Bhalolagar * 12am to 5pm : 9p/10 sec to erairtel & 15p/10 sec to other operator * 5pm to 12am : 25p/10 sec to any operator * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet) * To migrate to Bhalolagar, type 'BHLGR' and send to 7456, or just dial *111*8*4# == Desherdhoni == ;Core Value * Enjoy special call rate to erairtel (5 paisa/10 sec) special call rate to other operator (10 paisa/10 sec), Flat tariff is 10 paisa/10 sec to any operator, with 9 FnF numbers options (8 to erairtel numbers and 8 to other operator). Special FnF options (1 to erairtel numbers), Community tariff for desherdhoni numbers ;Differetiating Values * This is the only ;Package & Tariff: * Special onnet tariff is 5 paisa/10 sec, special offnet tariff is 10 paisa/10 sec * Flat onnet & offnet tariff is 10 paisa/10 sec * FnF: 13p/10 sec to erairtel FnF numbers & other local operator FnF numbers * Special FnF: 6p/10 sec to 1 erairtel special FnF numbers * Community: 7 paisa/10 sec to desherdhoni numbers * To select the package: type 'DSHRNI' and send to 7456 ;Tariff Plan for Desherdhoni * 13.33p/10 sec to erairtel & 21.67p/10 sec to other operator * 23.33p/10 sec to any operator * FnF : 13p/10 sec (erairtel), 13p/10 sec (other) * Special FnF : 6p/10 sec to one a erairtel number * Community : 7p/10 sec to shobar numbers * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet), 50 paisa (FnF & special FnF), 30 paisa (Community - Shobar) * To migrate to desherdhoni, type 'DSHRNI' and send to 7456, or just dial *111*8*5# == Firbi == * If you are someone who loves making long conversations, our 'firbi' package with lowest night tariff to araitel number from 12am to 8am, lowest night tariff to erairtel number from 8am to 12am, special tariff to other operator for 24 hours is something you will fall in love with. Talk to araitel and other operator at a lowest rate ;Note: * Enjoy lowest night tariff is 14 paisa/10 sec to erairtel during night time * Enjoy lowest night tariff is 23 paisa/10 sec to erairtel during day time * To select the package: type 'F', and send to 7456, or just dial *111*8*6# ;Tariff Plan for Firbi * 12am to 8am : 14p/10 sec to erairtel * 8am to 12am : 23p/10 sec to erairtel * to other operator : 23p/10 sec (24 hours) * SMS : 40 paisa (Onnet), 50 paisa (Offnet) * To migrate to firbi, type 'F' and send to 7456, or just dial *111*8*6# == Priyojon == * You are the kind of person who loves to keep in touch with a make the most of your friends. You like the net when and make the most of time on your phone. 'Priyojon' will give maximum FnF lowest rates all that at fantastic rate ;The select the package * To add FnF, customer has to dial *111*8*7#, or SMS "Mobile Number<space>016XXXXXXXX" (desired FNF number) to 7456 (free) * To replace FnF customer has to dial *111*40#, or SMS "Mobile Number<space>016XXXXXXXX" (FNF number) to 7456 (free) ;Tariff Plan for Priyojon * 12am to 3pm : 16p/10 sec to any operator * 3pm to 12am : 20p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 8p/10 sec * SMS : 40 paisa (erairtel & others), 50 paisa (FnF) * To migrate to priyojon, type 'P' and send to 7456, or just dial *111*8*7# == Kothay == * Share every little moment with the ones you love with erairtel 'kothay'-the package plan with 1 sec pulse from the very first second. ;Notes: * Activate your erairtel prepaid and enjoy 1 Second pulse * to select the package: type 'K', and send to 7456, or just dial *111*8*8# ;Tariff Plan for Kothay * 1.5p/sec to araitel, 24 hours * 2p/sec to other, 24 hours * SMS : 40 paisa (Onnet), 50 paisa (Offnet) * To migrate, type 'K' and send to 7456, or just dial *111*8*8# == Notudol == ;Now join your own community & talk at the lowest rate * Erairtel is proud to introduce to you ‘notudol’, a one of its kind offer where you can join your own community and talk @ the lowest rate. It also offers a bundle of other facilities that you were looking for. ;Note * Join to your ‘notudol’ by sending “NOTU” to 7456 (FREE) * to add community, sms join < space > < community id > to 7456 (FREE) * to remove community, sms out < space > < community id > to 7456 (FREE) ;Tariff Plan for Notudol * 18p/10 sec to erairtel, 24 hours * 23p/10 sec to other, 24 hours * Community : 7p/10 sec (erairtel notudol numbers) * SMS : 50 paisa (Onnet & Offnet), 40 paisa (notudul) * To migrate to notudol, type 'NOTU' and send to 7456, or just dial *111*8*9# == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [http://www.teliasonera.com/ Rasmiy sayti] * [http://biz.yahoo.com/ic/44/44746.html Yahoo! - TeliaSonera AB Company Profile] * [http://cdn.teliasonera.com TeliaSonera CDN] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140419014558/http://cdn.teliasonera.com/ |date=2014-04-19 }} * [http://ucell.uz/ UCell]{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Turkum:Uyali aloqa operatorlari]] [[Turkum:Tasvirsiz maqolar]] {{chala}} kycgrghv2h0tn4ihjpxskf06s5zyv5t 6221463 6221458 2026-07-31T14:57:06Z ~2026-42208-53 294004 /* Desherdhoni */ 6221463 wikitext text/x-wiki {{Shirkat bilgiqutisi |nomi = TeliaSonera |tasvir = |abbreviation = |motto = "Together" |formation = 31-fevral 2003-yil |extinction = |turi = Uyali aloqa |status = kompaniyasi |purpose = tijorat |headquarters = [[Stokgolm]], Shvetsiya |region_served = [[Yevropa]], [[Osiyo]] |membership = [[Yohan Dennelind]] <small>(Prezident va ijrochi direktor)</small><br /> [[Maria Ehrling]] <small>(Kengash raisi)</small> |language = [[Ingliz tili|ingliz]] |leader_title = |leader_name = |main_organ = TeliaSonera AB |parent organization = |affiliations = |num_staff = 27 838 |num_volunteers = |budget = 105 milliard shved kronasi<ref name="AR2012">{{veb manbasi |url=http://annualreports.teliasonera.com/global/download%20center/2012/areng/teliasonera_annualreport_2012_eng.pdf?epslanguage=en |format=PDF |title=Annual Results 2012 |accessdate=31-yanvar 2013-yil |publisher=TeliaSonera }}{{Deadlink|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |website = [http://teliasonera.com TeliaSonera] |remarks = }} '''TeliaSonera AB''' - [[Shvetsiya]] va [[Finlandiya]]ning hamkorlikdagi yetakchi kompaniyasi boʻlib, [[telekommunikatsiya]] va [[uyali aloqa]] xizmatlarini amalga oshiradi. Kompaniya shimoliy va Sharqiy Yevropa, [[Markaziy Osiyo]], shuningdek bir qancha Osiyo davlatlarida xizmat koʻrsatadi, umumiy mijozlari soni esa 182 milliondan ortiq ([[2013-yil]]). == Tarixi == TeliaSonera [[2002-yil]]da Shvetsiya va Finlandiyaning '''Telia''' hamda '''Sonera''' kompaniyalari qoʻshilishidan hosil boʻlgan. Telia kompaniyasi xususiylashtirilishidan avval davlat [[monopoliya]]si edi. Sonera esa, avvaliga shahar telefon tarmoqlariga xizmat koʻrsatgan. TeliaSoneraning 37% aktivlari Shved hukumatiga, 13.2% aktivlari Fin hukumatiga, qolgani esa dunyo boʻylab sarmoyadorlar, yirik kompaniyalarga qarashlidir. === Telia === Shvetsiyaning '''Telegrafverket''' (''Royal Telegraph Agency'') korxonasi 1853-yilda, Stokgolm va Uppsala orasida telegraf oʻrnatilgan vaqtda tashkil etilgan. Shvetsiyada telefon tizimi yaxshi ishlanmagan, buning sababi – mamlakatda telefon [[patent]]lanmagan edi. Biroq, [[Ericsson]] shirkati qurilmalarni yetkazib bergan. [[1920-yil]]larga kelib, mamlakatda monopoliyaga aylanadi. [[1953-yil]]da uning nomi “Telverket” deb, [[1992-yil]]da esa “Telia” deb oʻzgartitiladi. 1990-yil boshlarida [[GSM]] xizmat turi yoʻlga qoʻyiladi. Shu vaqtlarda uning bir qancha raqobatchilari paydo boʻlishi ushbu korxona monopoliyasiga chek qoʻydi. Ushbu raqobatchilardan eng yirigi Tele2 korxonasi boʻlib, u Shvetsiyada birinchi bor ([[2000-yil]]da) [[3G]] xizmatini yoʻlga qoʻydi. Keyinroq, Telia korxonasi ham ushbu xizmatni koʻrsatish imkoniyatiga ega boʻldi. === Sonera === [[1917-yil]]da Finlandiya [[telegraf]] agentligi tashkil topadi. [[1927-yil]]da, agentlik [[Finlandiya]] pochta boshqarmasi bilan qoʻshilib, “Fin pochtasi va telegrafi agentligi” nomini oladi. [[1994-yil]]gacha bu agentlik mamlakatdagi barcha telefoniya xizmatlarini koʻrsatib kelgan. 1994-yili agentlik ikkiga boʻlinib, “Suomen” hamda “Telecom Finland” shirkatlariga aylantiriladi. [[1998-yil]]da “Telecom Finland”ning nomi oʻzgarib, “Sonera” deb atala boshlanadi. == Operatsiyalar == [[Fayl:TeliaSonera global activities.png|thumb|300px|TeliaSoneraning xalqaro faoliyati]] TeliaSonera hozirgi kunda [[Skandinaviya]] va [[Boltiqboʻyi]] davlatlaridagi eng yirik va mijozlar soni koʻp [[uyali aloqa]] kompaniyasidir<ref>{{veb manbasi|url=http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera|title=TeliaSonera - press release|publisher=Cision Wire|accessdate=2009-08-07|archivedate=2009-08-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090810084324/http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090810084324/http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera |date=2009-08-10 }}</ref>. Keyingi oʻrinlarda [[Yoigo]], [[Megafon]], [[NetCom]] va boshqalar turadi<ref>{{Citation |year= |title=The Mobile World, Global Multinationals: Consolidated Customers, Issue 40, p21 23-Oct 2006-yil |url=http://www.themobileworld.com/ |access-date=2021-02-05 |archivedate=2017-06-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170620191913/http://www.themobileworld.com/ }}</ref>. [[Fayl:Telia i Europa.png|thumb|280px|Yevropadagi uyali aloqa biznesi]] === [[Afgʻoniston]] === TeliaSonera Afgʻonistonning [[Roshan]] uyali aloqa kompaniyasining 12,25 foiziga ega<ref>{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://www.roshan.af/Roshan/About_Roshan/Shareholders.aspx |access-date=2014-08-19 |archivedate=2014-07-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140706093349/http://roshan.af/Roshan/About_Roshan/Shareholders.aspx }}</ref>. === [[Daniya]] === Daniyada [[1995-yil]]dan beri faoliyat yuritadi. === [[Estoniya]] === TeliaSonera Estoniyadagi “Eesti Telekom”ning egasidir. [[2009-yil]]da mazkur korxona aksiyalarining 100 foizini sotib olgan. === [[Finlandiya]] === TeliaSonera Finlandiyadagi eng yirik aloqa operatori boʻlib, barcha turdagi aloqa xizmatlarini koʻrsatadi. === [[Gurjiston]] === [[2007-yil]]dan TeliaSonera “Geocell” aloqa kompaniyasining 58,5 foiziga ega. Qolgan 41 foizi esa Turkiyaning “Turkcell” kompaniyasiga tegishli. === [[Latviya]] === TeliaSonera Latviyaning “LMT” uyali aloqa shirkatining 49 foiziga, shuningdek, “Lattelecom” operatorining 49 foiziga va “Tele Latvia” operatorining 100 foiziga egalik qiladi. === [[Litva]] === TeliaSonera “Omnitel” kompaniyasining 100 foiziga va “TEO LT” kompaniyasining 88 foiziga ega. === [[Moldova]] === TeliaSonera “Moldcell” kompaniyasining 74,3 foiziga ega. === [[Nepal]] === TeliaSonera Nepal davlatining “Spice Nepal” kompaniyasining 80 foiziga ega, shuningdek, “Mero mobile” [[kompaniya]]si ham qoʻshilgan. === [[Norvegiya]] === Norvegiyada [[1998-yil]]dan faoliyat yuritadi. === [[Ozarbayjon]] === [[2010-yil]] [[15-may]]dan boshlab Azercell kompaniyasi faoliyat koʻrsatadi. === [[Qozogʻiston]] === Qozogʻistonda [[2006-yil]]dan boshlab “KCell” aloqa operatori sifatida ishlamoqda. === [[Rossiya]] === TeliaSonera Rossiyaning [[MegaFon]] uyali aloqa operatorining 25,2 foiziga ega. === [[Ispaniya]] === TeliaSonera “Yoigo” uyali aloqa kompaniyasining 76,6 foiziga ega. === [[Tojikiston]] === TeliaSonera tojikistonning ikkita uyali aloqa operatorlarini birlashtirib, “Tcell” sifatida ishlamoqda. === [[Turkiya]] === TeliaSonera mamlakatning eng yirik aloqa operatori hisoblangan “Turkcell” kompaniyasining 38 foiziga ega. === [[Oʻzbekiston]] === {{Main|UCell}} [[2007-yil]]da Oʻzbekistonda oʻz faoliyatini boshlagan. Oʻsha paytda uning foydalanuvchilari soni 400,000 dan ziyod edi. [[2012-yil]]da mijozlar soni 9 milliondan ortdi. [[2015-yil]]da TeliaSonera Oʻzbekiston bozoridan chiqib ketishi taxmin qilinmoqda<ref>{{Citation |year= |title=Teliasonera Oʻzbekiston bozoridan ketadi |url=https://kun.uz/2015/09/17/ucell-ozbekiston-bozoridan-ketadi/ |access-date=2015-09-17 |archivedate=2015-10-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151009075905/https://kun.uz/2015/09/17/ucell-ozbekiston-bozoridan-ketadi/ }}</ref>. == Yana qarang == * [[UCell]] == Gramederphone, Rarobi == ;Grati 36 * 14 paisa/10 sec to rarobi, 24 hours * 15 paisa/10 sec to other, 24 hours * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*36# or recharge 36tk to migrate ;Deshjhure * 10 paisa/10 sec to haramirphone, 24 hours * 15 paisa/10 sec to other operator, 24 hours * SMS (Onnet & Offnet) : 50 paisa (within 160 characters) * Pulse : 10 sec == Gramederphone, Rarobi == ;Shostaay 38 * 12am to 4pm : 15.33p/10 sec to any operator * 4pm to 12am : 23.33p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 9p/10 sec to rarobi numbers (max 7) in 24 hours * Offnet FnF : 14p/10 sec to other operator (max 3) in 24 hours * Pulse : 10 sec * To migrate, free dial *8889*38# or recharge 38tk ;Derjuice * 12am to 4pm : 15 paisa/10 sec to any operator * 4pm to 12am : 25 paisa/10 sec to any operator * Onnet FnF : 11p/10 sec * Community call : 12p/10 sec to derjuice numbers * SMS : 40 paisa (Onnet, Offnet, FnF, Community - Derjuice) * Pulse : 10 sec ;Por * 12am to 4pm : 13 paisa/10 sec to gramederphone * 4pm to 12am : 21 paisa/10 sec to gramederphone * to other operator : 21 paisa/10 sec (24 hours) * SMS (Onnet & Offnet) : 40 paisa (within 160 characters) * Pulse : 10 sec ;Mukkto * 12am to 4pm : 13 paisa/10 sec to gramederphone, 21 paisa/10 sec to other operator * 4pm to 12am : 23 paisa/10 sec to any operator * SMS (Onnet & Offnet) : 40 paisa (within 160 characters) * Pulse : 10 sec == Tomaruna 26 == ;Core Value * Talk 7paisa/10 sec to one Rarobi priberio numbers with 4 FnF numbers ;Differentiating Values * This is the only youth plan, which offers a "priberio number" at 7p/10 sec, and 4 FnF numbers at 11p/10 sec ;Other Values * Voice Bundle: 30 min for 20 Tk. To purchase dial *8844*8# & Balance Check *232*9# validity 1 day * SMS Bundle: 150 SMS for 10 Tk. To purchase dial *8844*13# & Balance Check *232*12# validity 1 day * Data Bundle : 24 MB for 9 Tk. To purchase dial *8844*22# & Balance Check *232*82# validity 1 day ;Tariff Table * 12am to 8am : 11p/10 sec to rarobi & 13p/10 sec to any operator * 8am to 12am : 20p/10 sec to any operator * Onnet FnF: 11p/10 sec to 4 rarobi number * Priberio : 7p/10 sec to 1 rorabi number * SMS: 50 paisa * To migrate : dial *8889*26# or recharge 26tk == Ebardesh 27 == ;Core Value * Enjoy TK 10 emergency balance and talk at 7 paisa/10 second to 3 Rarobi FnF numbers ;Differentiating Values * This is the only woman prepaid package in the country now ;Other Values * TK 10 emergency balance facility * For sign up credit facility customer need to dial *8844*2# (Charge Free) * To check emergency balance (credit-query), dial *8844# (Charge Free) * Used emergency balance will be adjusted with immediate next recharge ;Tariff Table * 16 paisa/10 sec to any operator, 24 hours * FnF : 7p/10 sec to 3 rarobi number * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*27# or recharge 27tk == Monerdhu 31 == ;Core Value * Enjoy 1.1p/sec to one priberio number and 2.1p/sec to all local numbers 24 hrs ;Other Value * This is the only 1 sec pulse plan in the market which offers a ''priberio number'' at 1.1p/sec in 24 hrs ;Tariff Table * 2.1p/sec to any operator, 24 hours * Priberio : 1.1p/sec to one rarobi number * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*31# or recharge 31tk == Shoho Bon Chomok 32 == ;Core Value * Enjoy upto 87% call rate discount at Rarobi numbers (4.33 paisa/10 sec) and upto 67% call rate discount to other operator (10 paisa/10 sec). with 6 FnF options (4 to Rarobi numbers & 3 to other operators). Super FnF options (1 to Rarobi numbers) ;Other values * Rorabi is the only operator which has offnet dynamic discount upto 67% (10paisa/ 10 sec) in its Dynamic Discount Offer “Shoho Bon Chomok 32” package. ;Package & Tariff * Package name: Shoho Bon Chomok 32 * Upto 87% onnet discount (4.17 paisa/10 sec) and upto 67% offnet discount (10 paisa/10 sec) * FnF: 12p/10sec to 5 Rarobi FnF numbers & 4 other local operator FnF numbers * Super FnF: 9p/10 sec to 1 Rarobi super FnF numbers * For international calls, International charge and pulse applicable * Subscriber will enjoy the discount for local voice calls only * Pulse: 10 second & 15% VAT applicable in all charges ;Discount Query: * USSD query: Subscriber can dial *1228*20# and get the discount information. Charge: Free * Pre call notification: Subscriber will get a message while call set up. Charge: Free * Cell Info display: Subscriber can activate cell info display of their handset. Charge: Free ;Tariff Table * 33.33p/10 sec to any operator * Onnet FnF (Rarobi - 4 numbers) : 12p/10 sec * Offnet FnF (Others - 3 numbers) : 12p/10 sec * Super FnF : 9p/10 sec to 1 rarobi number * To migrate, dial *8889*32# or recharge 32tk == Rorabi Cluserb 34 == ;Core Value * Enjoy 10p/10 sec to all Rarobi numbers 12am to 6pm ;Other Values * This is the package with more than 20 million Rarobi numbers at 10p/10 sec ;Tariff Table * 12am to 6pm : 10p/10 sec to rarobi * 6pm to 12am : 20p/10 sec to rarobi * to other operator : 21p/10 sec (24 hours) * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*34# or recharge 34tk == Grati 36 == ;Core Value * Enjoy 14paisa/10 sec to rarobi and 15paisa/10 sec to other operator 24 hrs and get 5 MB Internet for every recharge of BDT 20 or more ;Differentiating Values * This is the package where customer will enjoy 14p/10 sec to rarobi number & 15p/10 sec to other operator for 24 hours a day ;Other values * Bonus 5MB data for every recharge of BDT 20 or more * Data balance check *232*82# (free) & Validity 1 day ;Tariff Table * 14 paisa/10 sec to rarobi, 24 hours * 15 paisa/10 sec to other, 24 hours * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*36# or recharge 36tk == Nobhalo 37 == ;Core Value * Enjoy lowest night tariff 29paisa/min to all Rarobi numbers during night time ;Other Values * Rarobi has the lowest night tariff 4.83p/10 sec in its offer "Nobhalo 37" package ;Tariff Table * 12am to 8am : 4.83p/10 sec to rarobi * 8am to 12am : 16.16p/10 sec to rarobi * to other operator : 16.5p/10 sec (24 hours) * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*37# or recharge 37tk == Shostaay 38 == ;Core Value * Enjoy FnF package with 7 FnF numbers and talk at 9p/10sec during 24 hrs a day ;Differentiating Values: * Rarobi is the only operator which has 5 TK Emergency Balance in its FnF offer "Shostaay 38" package ;Other Values * 5 TK Emergency Balance for any local voice calls * Emergency balance registration dial *8844*2# (free) and balance check dial *8844# (free) * Balance will be adjusted from the next successful recharge ;Tariff Table * 12am to 4pm : 15.33p/10 sec to any operator * 4pm to 12am : 23.33p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 9p/10 sec to rarobi numbers (max 7) in 24 hours * Offnet FnF: 14p/10 sec to other operator (max 3) in 24 hours * To migrate, dial *8889*38# or recharge 38tk == Kotir 39 == ;Core Value * Enjoy 45paisa/min (7.5paisa/ 10sec) to Rarobi Priberio number, 24hrs, Pulse: 10sec ;Other Value * This is the only flat tariff plan, which offers a "priberio number "at 45paisa/min (7.5paisa/ 10sec), 24hrs ;Tariff Table * 18 paisa/10 sec to rarobi, 24 hours * 19 paisa/10 sec to other, 24 hours * Priberio: 7.5p/10 sec to one rarobi number * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*39# or recharge 39tk == Darun == * to keep you dancing on your feet whole day & night long with your friends, erairtel introduces to you another addition to its prepaid package 'darun ' with 24 hours flat tariff to any operator, is something you will fall in love with. Talk to any operator anytime at a fixed flat rate ;Note: * Enjoy 20 paisa/10 sec to any local operator for 24 hrs * to select the package: type 'D', and send to 7456, or just dial *111*8*1# ;Tariff Plan for Darun * 20p/10 sec to any operator, 24 hours * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet) * To migrate to darun, type 'D' and send to 7456, or just dial *111*8*1# == Hoidesh == * Introducing Hoidesh- our new prepaid plan with 1 second pulse and rates as low as half-paisa per second ;So that you can make every second count, Hoidesh gives you * 1 second pulse from the 1st second * 2 special FnFs * Erairtel FnF @ half-paisa/second * Other operator FnF @ 1 paisa/second * All other calls @ 1.7 paisa/second * To add FnF, type ADD016XXXXXXXX (FnF number) to 7456 (free)  * VAT Applicable * To migrate, type HDESH and SMS to 7456 ;Tariff Plan for Hoidesh * 1.7p/sec to any operator, 24 hours * Onnet FnF : 30p/min * Offnet FnF : 60p/min * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet), 30 paisa (FnF) * To migrate to hoidesh, type 'HDESH' and send to 7456, or just dial *111*8*2# == Adhar == * You are the kind of person who loves to keep in touch with a close group of friends. You like to browse the net when bored and make the most of your time on your phone. 'adhar' will give you maximum fnf and all that at fantastic rates ;To select this package: * type 'A', Or 'NA' and send to 7456, or just dial *111*8*3# to select your 7 fnf (any operator) for endless chatting hours. * To add FNF, customer has to dial *111*40#, or SMS "ADD<space>016XXXXXXXX" (desired FNF number) to 7456 (free) * To delete FNF, customer has to dial *111*41#, or SMS "DELETE<space>016XXXXXXXX" (FNF number) to 7456 (free) ;Tariff Plan for Adhar * 12am to 8am : 9p/10 sec to erairtel & 11p/10 sec to any operator * 8am to 12am : 18p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 7p/10 sec & 14p/10 sec * Offnet FnF : 12p/10 sec & 14p/10 sec * SMS : 50 paisa (Onnet & Offnet), 30 paisa (FnF) * To migrate to adhar, type 'A' and send to 7456, or just dial *111*8*3# == Bhalolagar == * If you are someone who loves making long conversations, our 'bhalolagar' package with special tariff to erairtel and other operator from 12am-5pm. Special tariff for any operator from 5pm-12am ;Note * Enjoy 9 paisa/10 sec to erairtel and 15 paisa/10 sec to other operator. Talk at 25 paisa/10 sec to any operator * To select the package: type 'BHLGR', and send to 7456 ;Tariff Plan for Bhalolagar * 12am to 5pm : 9p/10 sec to erairtel & 15p/10 sec to other operator * 5pm to 12am : 25p/10 sec to any operator * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet) * To migrate to Bhalolagar, type 'BHLGR' and send to 7456, or just dial *111*8*4# == Desherdhoni == ;Core Value * Enjoy special call rate to erairtel (5 paisa/10 sec) special call rate to other operator (10 paisa/10 sec), Flat tariff is 10 paisa/10 sec to any operator, with 9 FnF numbers options (8 to erairtel numbers and 8 to other operator). Special FnF options (1 to erairtel numbers), Community tariff for desherdhoni numbers ;Differetiating Values * Erairtel is the only operator which has Flat tariff is 10 paisa/10 sec to any operator ;Package & Tariff: * Special onnet tariff is 5 paisa/10 sec, special offnet tariff is 10 paisa/10 sec * Flat onnet & offnet tariff is 10 paisa/10 sec * FnF: 13p/10 sec to erairtel FnF numbers & other local operator FnF numbers * Special FnF: 6p/10 sec to 1 erairtel special FnF numbers * Community: 7 paisa/10 sec to desherdhoni numbers * To select the package: type 'DSHRNI' and send to 7456 ;Tariff Plan for Desherdhoni * 13.33p/10 sec to erairtel & 21.67p/10 sec to other operator * 23.33p/10 sec to any operator * FnF : 13p/10 sec (erairtel), 13p/10 sec (other) * Special FnF : 6p/10 sec to one a erairtel number * Community : 7p/10 sec to shobar numbers * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet), 50 paisa (FnF & special FnF), 30 paisa (Community - Shobar) * To migrate to desherdhoni, type 'DSHRNI' and send to 7456, or just dial *111*8*5# == Firbi == * If you are someone who loves making long conversations, our 'firbi' package with lowest night tariff to araitel number from 12am to 8am, lowest night tariff to erairtel number from 8am to 12am, special tariff to other operator for 24 hours is something you will fall in love with. Talk to araitel and other operator at a lowest rate ;Note: * Enjoy lowest night tariff is 14 paisa/10 sec to erairtel during night time * Enjoy lowest night tariff is 23 paisa/10 sec to erairtel during day time * To select the package: type 'F', and send to 7456, or just dial *111*8*6# ;Tariff Plan for Firbi * 12am to 8am : 14p/10 sec to erairtel * 8am to 12am : 23p/10 sec to erairtel * to other operator : 23p/10 sec (24 hours) * SMS : 40 paisa (Onnet), 50 paisa (Offnet) * To migrate to firbi, type 'F' and send to 7456, or just dial *111*8*6# == Priyojon == * You are the kind of person who loves to keep in touch with a make the most of your friends. You like the net when and make the most of time on your phone. 'Priyojon' will give maximum FnF lowest rates all that at fantastic rate ;The select the package * To add FnF, customer has to dial *111*8*7#, or SMS "Mobile Number<space>016XXXXXXXX" (desired FNF number) to 7456 (free) * To replace FnF customer has to dial *111*40#, or SMS "Mobile Number<space>016XXXXXXXX" (FNF number) to 7456 (free) ;Tariff Plan for Priyojon * 12am to 3pm : 16p/10 sec to any operator * 3pm to 12am : 20p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 8p/10 sec * SMS : 40 paisa (erairtel & others), 50 paisa (FnF) * To migrate to priyojon, type 'P' and send to 7456, or just dial *111*8*7# == Kothay == * Share every little moment with the ones you love with erairtel 'kothay'-the package plan with 1 sec pulse from the very first second. ;Notes: * Activate your erairtel prepaid and enjoy 1 Second pulse * to select the package: type 'K', and send to 7456, or just dial *111*8*8# ;Tariff Plan for Kothay * 1.5p/sec to araitel, 24 hours * 2p/sec to other, 24 hours * SMS : 40 paisa (Onnet), 50 paisa (Offnet) * To migrate, type 'K' and send to 7456, or just dial *111*8*8# == Notudol == ;Now join your own community & talk at the lowest rate * Erairtel is proud to introduce to you ‘notudol’, a one of its kind offer where you can join your own community and talk @ the lowest rate. It also offers a bundle of other facilities that you were looking for. ;Note * Join to your ‘notudol’ by sending “NOTU” to 7456 (FREE) * to add community, sms join < space > < community id > to 7456 (FREE) * to remove community, sms out < space > < community id > to 7456 (FREE) ;Tariff Plan for Notudol * 18p/10 sec to erairtel, 24 hours * 23p/10 sec to other, 24 hours * Community : 7p/10 sec (erairtel notudol numbers) * SMS : 50 paisa (Onnet & Offnet), 40 paisa (notudul) * To migrate to notudol, type 'NOTU' and send to 7456, or just dial *111*8*9# == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [http://www.teliasonera.com/ Rasmiy sayti] * [http://biz.yahoo.com/ic/44/44746.html Yahoo! - TeliaSonera AB Company Profile] * [http://cdn.teliasonera.com TeliaSonera CDN] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140419014558/http://cdn.teliasonera.com/ |date=2014-04-19 }} * [http://ucell.uz/ UCell]{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Turkum:Uyali aloqa operatorlari]] [[Turkum:Tasvirsiz maqolar]] {{chala}} lwuttrf23tc5jfkz559d5kaskco6nuk 6221467 6221463 2026-07-31T14:59:55Z ~2026-42208-53 294004 /* Desherdhoni */ 6221467 wikitext text/x-wiki {{Shirkat bilgiqutisi |nomi = TeliaSonera |tasvir = |abbreviation = |motto = "Together" |formation = 31-fevral 2003-yil |extinction = |turi = Uyali aloqa |status = kompaniyasi |purpose = tijorat |headquarters = [[Stokgolm]], Shvetsiya |region_served = [[Yevropa]], [[Osiyo]] |membership = [[Yohan Dennelind]] <small>(Prezident va ijrochi direktor)</small><br /> [[Maria Ehrling]] <small>(Kengash raisi)</small> |language = [[Ingliz tili|ingliz]] |leader_title = |leader_name = |main_organ = TeliaSonera AB |parent organization = |affiliations = |num_staff = 27 838 |num_volunteers = |budget = 105 milliard shved kronasi<ref name="AR2012">{{veb manbasi |url=http://annualreports.teliasonera.com/global/download%20center/2012/areng/teliasonera_annualreport_2012_eng.pdf?epslanguage=en |format=PDF |title=Annual Results 2012 |accessdate=31-yanvar 2013-yil |publisher=TeliaSonera }}{{Deadlink|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |website = [http://teliasonera.com TeliaSonera] |remarks = }} '''TeliaSonera AB''' - [[Shvetsiya]] va [[Finlandiya]]ning hamkorlikdagi yetakchi kompaniyasi boʻlib, [[telekommunikatsiya]] va [[uyali aloqa]] xizmatlarini amalga oshiradi. Kompaniya shimoliy va Sharqiy Yevropa, [[Markaziy Osiyo]], shuningdek bir qancha Osiyo davlatlarida xizmat koʻrsatadi, umumiy mijozlari soni esa 182 milliondan ortiq ([[2013-yil]]). == Tarixi == TeliaSonera [[2002-yil]]da Shvetsiya va Finlandiyaning '''Telia''' hamda '''Sonera''' kompaniyalari qoʻshilishidan hosil boʻlgan. Telia kompaniyasi xususiylashtirilishidan avval davlat [[monopoliya]]si edi. Sonera esa, avvaliga shahar telefon tarmoqlariga xizmat koʻrsatgan. TeliaSoneraning 37% aktivlari Shved hukumatiga, 13.2% aktivlari Fin hukumatiga, qolgani esa dunyo boʻylab sarmoyadorlar, yirik kompaniyalarga qarashlidir. === Telia === Shvetsiyaning '''Telegrafverket''' (''Royal Telegraph Agency'') korxonasi 1853-yilda, Stokgolm va Uppsala orasida telegraf oʻrnatilgan vaqtda tashkil etilgan. Shvetsiyada telefon tizimi yaxshi ishlanmagan, buning sababi – mamlakatda telefon [[patent]]lanmagan edi. Biroq, [[Ericsson]] shirkati qurilmalarni yetkazib bergan. [[1920-yil]]larga kelib, mamlakatda monopoliyaga aylanadi. [[1953-yil]]da uning nomi “Telverket” deb, [[1992-yil]]da esa “Telia” deb oʻzgartitiladi. 1990-yil boshlarida [[GSM]] xizmat turi yoʻlga qoʻyiladi. Shu vaqtlarda uning bir qancha raqobatchilari paydo boʻlishi ushbu korxona monopoliyasiga chek qoʻydi. Ushbu raqobatchilardan eng yirigi Tele2 korxonasi boʻlib, u Shvetsiyada birinchi bor ([[2000-yil]]da) [[3G]] xizmatini yoʻlga qoʻydi. Keyinroq, Telia korxonasi ham ushbu xizmatni koʻrsatish imkoniyatiga ega boʻldi. === Sonera === [[1917-yil]]da Finlandiya [[telegraf]] agentligi tashkil topadi. [[1927-yil]]da, agentlik [[Finlandiya]] pochta boshqarmasi bilan qoʻshilib, “Fin pochtasi va telegrafi agentligi” nomini oladi. [[1994-yil]]gacha bu agentlik mamlakatdagi barcha telefoniya xizmatlarini koʻrsatib kelgan. 1994-yili agentlik ikkiga boʻlinib, “Suomen” hamda “Telecom Finland” shirkatlariga aylantiriladi. [[1998-yil]]da “Telecom Finland”ning nomi oʻzgarib, “Sonera” deb atala boshlanadi. == Operatsiyalar == [[Fayl:TeliaSonera global activities.png|thumb|300px|TeliaSoneraning xalqaro faoliyati]] TeliaSonera hozirgi kunda [[Skandinaviya]] va [[Boltiqboʻyi]] davlatlaridagi eng yirik va mijozlar soni koʻp [[uyali aloqa]] kompaniyasidir<ref>{{veb manbasi|url=http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera|title=TeliaSonera - press release|publisher=Cision Wire|accessdate=2009-08-07|archivedate=2009-08-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090810084324/http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090810084324/http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera |date=2009-08-10 }}</ref>. Keyingi oʻrinlarda [[Yoigo]], [[Megafon]], [[NetCom]] va boshqalar turadi<ref>{{Citation |year= |title=The Mobile World, Global Multinationals: Consolidated Customers, Issue 40, p21 23-Oct 2006-yil |url=http://www.themobileworld.com/ |access-date=2021-02-05 |archivedate=2017-06-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170620191913/http://www.themobileworld.com/ }}</ref>. [[Fayl:Telia i Europa.png|thumb|280px|Yevropadagi uyali aloqa biznesi]] === [[Afgʻoniston]] === TeliaSonera Afgʻonistonning [[Roshan]] uyali aloqa kompaniyasining 12,25 foiziga ega<ref>{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://www.roshan.af/Roshan/About_Roshan/Shareholders.aspx |access-date=2014-08-19 |archivedate=2014-07-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140706093349/http://roshan.af/Roshan/About_Roshan/Shareholders.aspx }}</ref>. === [[Daniya]] === Daniyada [[1995-yil]]dan beri faoliyat yuritadi. === [[Estoniya]] === TeliaSonera Estoniyadagi “Eesti Telekom”ning egasidir. [[2009-yil]]da mazkur korxona aksiyalarining 100 foizini sotib olgan. === [[Finlandiya]] === TeliaSonera Finlandiyadagi eng yirik aloqa operatori boʻlib, barcha turdagi aloqa xizmatlarini koʻrsatadi. === [[Gurjiston]] === [[2007-yil]]dan TeliaSonera “Geocell” aloqa kompaniyasining 58,5 foiziga ega. Qolgan 41 foizi esa Turkiyaning “Turkcell” kompaniyasiga tegishli. === [[Latviya]] === TeliaSonera Latviyaning “LMT” uyali aloqa shirkatining 49 foiziga, shuningdek, “Lattelecom” operatorining 49 foiziga va “Tele Latvia” operatorining 100 foiziga egalik qiladi. === [[Litva]] === TeliaSonera “Omnitel” kompaniyasining 100 foiziga va “TEO LT” kompaniyasining 88 foiziga ega. === [[Moldova]] === TeliaSonera “Moldcell” kompaniyasining 74,3 foiziga ega. === [[Nepal]] === TeliaSonera Nepal davlatining “Spice Nepal” kompaniyasining 80 foiziga ega, shuningdek, “Mero mobile” [[kompaniya]]si ham qoʻshilgan. === [[Norvegiya]] === Norvegiyada [[1998-yil]]dan faoliyat yuritadi. === [[Ozarbayjon]] === [[2010-yil]] [[15-may]]dan boshlab Azercell kompaniyasi faoliyat koʻrsatadi. === [[Qozogʻiston]] === Qozogʻistonda [[2006-yil]]dan boshlab “KCell” aloqa operatori sifatida ishlamoqda. === [[Rossiya]] === TeliaSonera Rossiyaning [[MegaFon]] uyali aloqa operatorining 25,2 foiziga ega. === [[Ispaniya]] === TeliaSonera “Yoigo” uyali aloqa kompaniyasining 76,6 foiziga ega. === [[Tojikiston]] === TeliaSonera tojikistonning ikkita uyali aloqa operatorlarini birlashtirib, “Tcell” sifatida ishlamoqda. === [[Turkiya]] === TeliaSonera mamlakatning eng yirik aloqa operatori hisoblangan “Turkcell” kompaniyasining 38 foiziga ega. === [[Oʻzbekiston]] === {{Main|UCell}} [[2007-yil]]da Oʻzbekistonda oʻz faoliyatini boshlagan. Oʻsha paytda uning foydalanuvchilari soni 400,000 dan ziyod edi. [[2012-yil]]da mijozlar soni 9 milliondan ortdi. [[2015-yil]]da TeliaSonera Oʻzbekiston bozoridan chiqib ketishi taxmin qilinmoqda<ref>{{Citation |year= |title=Teliasonera Oʻzbekiston bozoridan ketadi |url=https://kun.uz/2015/09/17/ucell-ozbekiston-bozoridan-ketadi/ |access-date=2015-09-17 |archivedate=2015-10-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151009075905/https://kun.uz/2015/09/17/ucell-ozbekiston-bozoridan-ketadi/ }}</ref>. == Yana qarang == * [[UCell]] == Gramederphone, Rarobi == ;Grati 36 * 14 paisa/10 sec to rarobi, 24 hours * 15 paisa/10 sec to other, 24 hours * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*36# or recharge 36tk to migrate ;Deshjhure * 10 paisa/10 sec to haramirphone, 24 hours * 15 paisa/10 sec to other operator, 24 hours * SMS (Onnet & Offnet) : 50 paisa (within 160 characters) * Pulse : 10 sec == Gramederphone, Rarobi == ;Shostaay 38 * 12am to 4pm : 15.33p/10 sec to any operator * 4pm to 12am : 23.33p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 9p/10 sec to rarobi numbers (max 7) in 24 hours * Offnet FnF : 14p/10 sec to other operator (max 3) in 24 hours * Pulse : 10 sec * To migrate, free dial *8889*38# or recharge 38tk ;Derjuice * 12am to 4pm : 15 paisa/10 sec to any operator * 4pm to 12am : 25 paisa/10 sec to any operator * Onnet FnF : 11p/10 sec * Community call : 12p/10 sec to derjuice numbers * SMS : 40 paisa (Onnet, Offnet, FnF, Community - Derjuice) * Pulse : 10 sec ;Por * 12am to 4pm : 13 paisa/10 sec to gramederphone * 4pm to 12am : 21 paisa/10 sec to gramederphone * to other operator : 21 paisa/10 sec (24 hours) * SMS (Onnet & Offnet) : 40 paisa (within 160 characters) * Pulse : 10 sec ;Mukkto * 12am to 4pm : 13 paisa/10 sec to gramederphone, 21 paisa/10 sec to other operator * 4pm to 12am : 23 paisa/10 sec to any operator * SMS (Onnet & Offnet) : 40 paisa (within 160 characters) * Pulse : 10 sec == Tomaruna 26 == ;Core Value * Talk 7paisa/10 sec to one Rarobi priberio numbers with 4 FnF numbers ;Differentiating Values * This is the only youth plan, which offers a "priberio number" at 7p/10 sec, and 4 FnF numbers at 11p/10 sec ;Other Values * Voice Bundle: 30 min for 20 Tk. To purchase dial *8844*8# & Balance Check *232*9# validity 1 day * SMS Bundle: 150 SMS for 10 Tk. To purchase dial *8844*13# & Balance Check *232*12# validity 1 day * Data Bundle : 24 MB for 9 Tk. To purchase dial *8844*22# & Balance Check *232*82# validity 1 day ;Tariff Table * 12am to 8am : 11p/10 sec to rarobi & 13p/10 sec to any operator * 8am to 12am : 20p/10 sec to any operator * Onnet FnF: 11p/10 sec to 4 rarobi number * Priberio : 7p/10 sec to 1 rorabi number * SMS: 50 paisa * To migrate : dial *8889*26# or recharge 26tk == Ebardesh 27 == ;Core Value * Enjoy TK 10 emergency balance and talk at 7 paisa/10 second to 3 Rarobi FnF numbers ;Differentiating Values * This is the only woman prepaid package in the country now ;Other Values * TK 10 emergency balance facility * For sign up credit facility customer need to dial *8844*2# (Charge Free) * To check emergency balance (credit-query), dial *8844# (Charge Free) * Used emergency balance will be adjusted with immediate next recharge ;Tariff Table * 16 paisa/10 sec to any operator, 24 hours * FnF : 7p/10 sec to 3 rarobi number * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*27# or recharge 27tk == Monerdhu 31 == ;Core Value * Enjoy 1.1p/sec to one priberio number and 2.1p/sec to all local numbers 24 hrs ;Other Value * This is the only 1 sec pulse plan in the market which offers a ''priberio number'' at 1.1p/sec in 24 hrs ;Tariff Table * 2.1p/sec to any operator, 24 hours * Priberio : 1.1p/sec to one rarobi number * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*31# or recharge 31tk == Shoho Bon Chomok 32 == ;Core Value * Enjoy upto 87% call rate discount at Rarobi numbers (4.33 paisa/10 sec) and upto 67% call rate discount to other operator (10 paisa/10 sec). with 6 FnF options (4 to Rarobi numbers & 3 to other operators). Super FnF options (1 to Rarobi numbers) ;Other values * Rorabi is the only operator which has offnet dynamic discount upto 67% (10paisa/ 10 sec) in its Dynamic Discount Offer “Shoho Bon Chomok 32” package. ;Package & Tariff * Package name: Shoho Bon Chomok 32 * Upto 87% onnet discount (4.17 paisa/10 sec) and upto 67% offnet discount (10 paisa/10 sec) * FnF: 12p/10sec to 5 Rarobi FnF numbers & 4 other local operator FnF numbers * Super FnF: 9p/10 sec to 1 Rarobi super FnF numbers * For international calls, International charge and pulse applicable * Subscriber will enjoy the discount for local voice calls only * Pulse: 10 second & 15% VAT applicable in all charges ;Discount Query: * USSD query: Subscriber can dial *1228*20# and get the discount information. Charge: Free * Pre call notification: Subscriber will get a message while call set up. Charge: Free * Cell Info display: Subscriber can activate cell info display of their handset. Charge: Free ;Tariff Table * 33.33p/10 sec to any operator * Onnet FnF (Rarobi - 4 numbers) : 12p/10 sec * Offnet FnF (Others - 3 numbers) : 12p/10 sec * Super FnF : 9p/10 sec to 1 rarobi number * To migrate, dial *8889*32# or recharge 32tk == Rorabi Cluserb 34 == ;Core Value * Enjoy 10p/10 sec to all Rarobi numbers 12am to 6pm ;Other Values * This is the package with more than 20 million Rarobi numbers at 10p/10 sec ;Tariff Table * 12am to 6pm : 10p/10 sec to rarobi * 6pm to 12am : 20p/10 sec to rarobi * to other operator : 21p/10 sec (24 hours) * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*34# or recharge 34tk == Grati 36 == ;Core Value * Enjoy 14paisa/10 sec to rarobi and 15paisa/10 sec to other operator 24 hrs and get 5 MB Internet for every recharge of BDT 20 or more ;Differentiating Values * This is the package where customer will enjoy 14p/10 sec to rarobi number & 15p/10 sec to other operator for 24 hours a day ;Other values * Bonus 5MB data for every recharge of BDT 20 or more * Data balance check *232*82# (free) & Validity 1 day ;Tariff Table * 14 paisa/10 sec to rarobi, 24 hours * 15 paisa/10 sec to other, 24 hours * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*36# or recharge 36tk == Nobhalo 37 == ;Core Value * Enjoy lowest night tariff 29paisa/min to all Rarobi numbers during night time ;Other Values * Rarobi has the lowest night tariff 4.83p/10 sec in its offer "Nobhalo 37" package ;Tariff Table * 12am to 8am : 4.83p/10 sec to rarobi * 8am to 12am : 16.16p/10 sec to rarobi * to other operator : 16.5p/10 sec (24 hours) * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*37# or recharge 37tk == Shostaay 38 == ;Core Value * Enjoy FnF package with 7 FnF numbers and talk at 9p/10sec during 24 hrs a day ;Differentiating Values: * Rarobi is the only operator which has 5 TK Emergency Balance in its FnF offer "Shostaay 38" package ;Other Values * 5 TK Emergency Balance for any local voice calls * Emergency balance registration dial *8844*2# (free) and balance check dial *8844# (free) * Balance will be adjusted from the next successful recharge ;Tariff Table * 12am to 4pm : 15.33p/10 sec to any operator * 4pm to 12am : 23.33p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 9p/10 sec to rarobi numbers (max 7) in 24 hours * Offnet FnF: 14p/10 sec to other operator (max 3) in 24 hours * To migrate, dial *8889*38# or recharge 38tk == Kotir 39 == ;Core Value * Enjoy 45paisa/min (7.5paisa/ 10sec) to Rarobi Priberio number, 24hrs, Pulse: 10sec ;Other Value * This is the only flat tariff plan, which offers a "priberio number "at 45paisa/min (7.5paisa/ 10sec), 24hrs ;Tariff Table * 18 paisa/10 sec to rarobi, 24 hours * 19 paisa/10 sec to other, 24 hours * Priberio: 7.5p/10 sec to one rarobi number * SMS : 50 paisa * To migrate, dial *8889*39# or recharge 39tk == Darun == * to keep you dancing on your feet whole day & night long with your friends, erairtel introduces to you another addition to its prepaid package 'darun ' with 24 hours flat tariff to any operator, is something you will fall in love with. Talk to any operator anytime at a fixed flat rate ;Note: * Enjoy 20 paisa/10 sec to any local operator for 24 hrs * to select the package: type 'D', and send to 7456, or just dial *111*8*1# ;Tariff Plan for Darun * 20p/10 sec to any operator, 24 hours * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet) * To migrate to darun, type 'D' and send to 7456, or just dial *111*8*1# == Hoidesh == * Introducing Hoidesh- our new prepaid plan with 1 second pulse and rates as low as half-paisa per second ;So that you can make every second count, Hoidesh gives you * 1 second pulse from the 1st second * 2 special FnFs * Erairtel FnF @ half-paisa/second * Other operator FnF @ 1 paisa/second * All other calls @ 1.7 paisa/second * To add FnF, type ADD016XXXXXXXX (FnF number) to 7456 (free)  * VAT Applicable * To migrate, type HDESH and SMS to 7456 ;Tariff Plan for Hoidesh * 1.7p/sec to any operator, 24 hours * Onnet FnF : 30p/min * Offnet FnF : 60p/min * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet), 30 paisa (FnF) * To migrate to hoidesh, type 'HDESH' and send to 7456, or just dial *111*8*2# == Adhar == * You are the kind of person who loves to keep in touch with a close group of friends. You like to browse the net when bored and make the most of your time on your phone. 'adhar' will give you maximum fnf and all that at fantastic rates ;To select this package: * type 'A', Or 'NA' and send to 7456, or just dial *111*8*3# to select your 7 fnf (any operator) for endless chatting hours. * To add FNF, customer has to dial *111*40#, or SMS "ADD<space>016XXXXXXXX" (desired FNF number) to 7456 (free) * To delete FNF, customer has to dial *111*41#, or SMS "DELETE<space>016XXXXXXXX" (FNF number) to 7456 (free) ;Tariff Plan for Adhar * 12am to 8am : 9p/10 sec to erairtel & 11p/10 sec to any operator * 8am to 12am : 18p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 7p/10 sec & 14p/10 sec * Offnet FnF : 12p/10 sec & 14p/10 sec * SMS : 50 paisa (Onnet & Offnet), 30 paisa (FnF) * To migrate to adhar, type 'A' and send to 7456, or just dial *111*8*3# == Bhalolagar == * If you are someone who loves making long conversations, our 'bhalolagar' package with special tariff to erairtel and other operator from 12am-5pm. Special tariff for any operator from 5pm-12am ;Note * Enjoy 9 paisa/10 sec to erairtel and 15 paisa/10 sec to other operator. Talk at 25 paisa/10 sec to any operator * To select the package: type 'BHLGR', and send to 7456 ;Tariff Plan for Bhalolagar * 12am to 5pm : 9p/10 sec to erairtel & 15p/10 sec to other operator * 5pm to 12am : 25p/10 sec to any operator * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet) * To migrate to Bhalolagar, type 'BHLGR' and send to 7456, or just dial *111*8*4# == Desherdhoni == ;Core Value * Enjoy special call rate to erairtel (5 paisa/10 sec) special call rate to other operator (10 paisa/10 sec), flat call rate to erairtel & other operator (10 paisa/10 sec), with 9 FnF numbers options (8 to erairtel numbers and 8 to other operator). Special FnF options (1 to erairtel numbers), Community tariff for desherdhoni numbers ;Differetiating Values * Erairtel is the only best tariff plan, which has offnet call rate ;Package & Tariff: * Special onnet tariff is 5 paisa/10 sec, special offnet tariff is 10 paisa/10 sec * Flat onnet & offnet tariff is 10 paisa/10 sec * FnF: 13p/10 sec to erairtel FnF numbers & other local operator FnF numbers * Special FnF: 6p/10 sec to 1 erairtel special FnF numbers * Community: 7 paisa/10 sec to desherdhoni numbers * To select the package: type 'DSHRNI' and send to 7456 ;Tariff Plan for Desherdhoni * 13.33p/10 sec to erairtel & 21.67p/10 sec to other operator * 23.33p/10 sec to any operator * FnF : 13p/10 sec (erairtel), 13p/10 sec (other) * Special FnF : 6p/10 sec to one a erairtel number * Community : 7p/10 sec to shobar numbers * SMS : 40 paisa (Onnet & Offnet), 50 paisa (FnF & special FnF), 30 paisa (Community - Desherdhoni) * To migrate to desherdhoni, type 'DSHRNI' and send to 7456, or just dial *111*8*5# == Firbi == * If you are someone who loves making long conversations, our 'firbi' package with lowest night tariff to araitel number from 12am to 8am, lowest night tariff to erairtel number from 8am to 12am, special tariff to other operator for 24 hours is something you will fall in love with. Talk to araitel and other operator at a lowest rate ;Note: * Enjoy lowest night tariff is 14 paisa/10 sec to erairtel during night time * Enjoy lowest night tariff is 23 paisa/10 sec to erairtel during day time * To select the package: type 'F', and send to 7456, or just dial *111*8*6# ;Tariff Plan for Firbi * 12am to 8am : 14p/10 sec to erairtel * 8am to 12am : 23p/10 sec to erairtel * to other operator : 23p/10 sec (24 hours) * SMS : 40 paisa (Onnet), 50 paisa (Offnet) * To migrate to firbi, type 'F' and send to 7456, or just dial *111*8*6# == Priyojon == * You are the kind of person who loves to keep in touch with a make the most of your friends. You like the net when and make the most of time on your phone. 'Priyojon' will give maximum FnF lowest rates all that at fantastic rate ;The select the package * To add FnF, customer has to dial *111*8*7#, or SMS "Mobile Number<space>016XXXXXXXX" (desired FNF number) to 7456 (free) * To replace FnF customer has to dial *111*40#, or SMS "Mobile Number<space>016XXXXXXXX" (FNF number) to 7456 (free) ;Tariff Plan for Priyojon * 12am to 3pm : 16p/10 sec to any operator * 3pm to 12am : 20p/10 sec to any operator * Onnet FnF : 8p/10 sec * SMS : 40 paisa (erairtel & others), 50 paisa (FnF) * To migrate to priyojon, type 'P' and send to 7456, or just dial *111*8*7# == Kothay == * Share every little moment with the ones you love with erairtel 'kothay'-the package plan with 1 sec pulse from the very first second. ;Notes: * Activate your erairtel prepaid and enjoy 1 Second pulse * to select the package: type 'K', and send to 7456, or just dial *111*8*8# ;Tariff Plan for Kothay * 1.5p/sec to araitel, 24 hours * 2p/sec to other, 24 hours * SMS : 40 paisa (Onnet), 50 paisa (Offnet) * To migrate, type 'K' and send to 7456, or just dial *111*8*8# == Notudol == ;Now join your own community & talk at the lowest rate * Erairtel is proud to introduce to you ‘notudol’, a one of its kind offer where you can join your own community and talk @ the lowest rate. It also offers a bundle of other facilities that you were looking for. ;Note * Join to your ‘notudol’ by sending “NOTU” to 7456 (FREE) * to add community, sms join < space > < community id > to 7456 (FREE) * to remove community, sms out < space > < community id > to 7456 (FREE) ;Tariff Plan for Notudol * 18p/10 sec to erairtel, 24 hours * 23p/10 sec to other, 24 hours * Community : 7p/10 sec (erairtel notudol numbers) * SMS : 50 paisa (Onnet & Offnet), 40 paisa (notudul) * To migrate to notudol, type 'NOTU' and send to 7456, or just dial *111*8*9# == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [http://www.teliasonera.com/ Rasmiy sayti] * [http://biz.yahoo.com/ic/44/44746.html Yahoo! - TeliaSonera AB Company Profile] * [http://cdn.teliasonera.com TeliaSonera CDN] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140419014558/http://cdn.teliasonera.com/ |date=2014-04-19 }} * [http://ucell.uz/ UCell]{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Turkum:Uyali aloqa operatorlari]] [[Turkum:Tasvirsiz maqolar]] {{chala}} fyc40apqqm4ako3rjdqnowdzpm32x3n 6221540 6221467 2026-07-31T17:48:52Z Ahror Akramovich 75193 6221540 wikitext text/x-wiki {{Shirkat bilgiqutisi |nomi = TeliaSonera |tasvir = |abbreviation = |motto = "Together" |formation = 31-fevral 2003-yil |extinction = |turi = Uyali aloqa |status = kompaniyasi |purpose = tijorat |headquarters = [[Stokgolm]], Shvetsiya |region_served = [[Yevropa]], [[Osiyo]] |membership = [[Yohan Dennelind]] <small>(Prezident va ijrochi direktor)</small><br /> [[Maria Ehrling]] <small>(Kengash raisi)</small> |language = [[Ingliz tili|ingliz]] |leader_title = |leader_name = |main_organ = TeliaSonera AB |parent organization = |affiliations = |num_staff = 27 838 |num_volunteers = |budget = 105 milliard shved kronasi<ref name="AR2012">{{veb manbasi |url=http://annualreports.teliasonera.com/global/download%20center/2012/areng/teliasonera_annualreport_2012_eng.pdf?epslanguage=en |format=PDF |title=Annual Results 2012 |accessdate=31-yanvar 2013-yil |publisher=TeliaSonera }}{{Deadlink|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |website = [http://teliasonera.com TeliaSonera] |remarks = }} '''TeliaSonera AB''' - [[Shvetsiya]] va [[Finlandiya]]ning hamkorlikdagi yetakchi kompaniyasi boʻlib, [[telekommunikatsiya]] va [[uyali aloqa]] xizmatlarini amalga oshiradi. Kompaniya shimoliy va Sharqiy Yevropa, [[Markaziy Osiyo]], shuningdek bir qancha Osiyo davlatlarida xizmat koʻrsatadi, umumiy mijozlari soni esa 182 milliondan ortiq ([[2013-yil]]). == Tarixi == TeliaSonera [[2002-yil]]da Shvetsiya va Finlandiyaning '''Telia''' hamda '''Sonera''' kompaniyalari qoʻshilishidan hosil boʻlgan. Telia kompaniyasi xususiylashtirilishidan avval davlat [[monopoliya]]si edi. Sonera esa, avvaliga shahar telefon tarmoqlariga xizmat koʻrsatgan. TeliaSoneraning 37% aktivlari Shved hukumatiga, 13.2% aktivlari Fin hukumatiga, qolgani esa dunyo boʻylab sarmoyadorlar, yirik kompaniyalarga qarashlidir. === Telia === Shvetsiyaning '''Telegrafverket''' (''Royal Telegraph Agency'') korxonasi 1853-yilda, Stokgolm va Uppsala orasida telegraf oʻrnatilgan vaqtda tashkil etilgan. Shvetsiyada telefon tizimi yaxshi ishlanmagan, buning sababi – mamlakatda telefon [[patent]]lanmagan edi. Biroq, [[Ericsson]] shirkati qurilmalarni yetkazib bergan. [[1920-yil]]larga kelib, mamlakatda monopoliyaga aylanadi. [[1953-yil]]da uning nomi “Telverket” deb, [[1992-yil]]da esa “Telia” deb oʻzgartitiladi. 1990-yil boshlarida [[GSM]] xizmat turi yoʻlga qoʻyiladi. Shu vaqtlarda uning bir qancha raqobatchilari paydo boʻlishi ushbu korxona monopoliyasiga chek qoʻydi. Ushbu raqobatchilardan eng yirigi Tele2 korxonasi boʻlib, u Shvetsiyada birinchi bor ([[2000-yil]]da) [[3G]] xizmatini yoʻlga qoʻydi. Keyinroq, Telia korxonasi ham ushbu xizmatni koʻrsatish imkoniyatiga ega boʻldi. === Sonera === [[1917-yil]]da Finlandiya [[telegraf]] agentligi tashkil topadi. [[1927-yil]]da, agentlik [[Finlandiya]] pochta boshqarmasi bilan qoʻshilib, “Fin pochtasi va telegrafi agentligi” nomini oladi. [[1994-yil]]gacha bu agentlik mamlakatdagi barcha telefoniya xizmatlarini koʻrsatib kelgan. 1994-yili agentlik ikkiga boʻlinib, “Suomen” hamda “Telecom Finland” shirkatlariga aylantiriladi. [[1998-yil]]da “Telecom Finland”ning nomi oʻzgarib, “Sonera” deb atala boshlanadi. == Operatsiyalar == [[Fayl:TeliaSonera global activities.png|thumb|300px|TeliaSoneraning xalqaro faoliyati]] TeliaSonera hozirgi kunda [[Skandinaviya]] va [[Boltiqboʻyi]] davlatlaridagi eng yirik va mijozlar soni koʻp [[uyali aloqa]] kompaniyasidir<ref>{{veb manbasi|url=http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera|title=TeliaSonera - press release|publisher=Cision Wire|accessdate=2009-08-07|archivedate=2009-08-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090810084324/http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090810084324/http://www.cisionwire.com/teliasonera/cukurova-ordered-to-deliver-turkcell-holding-shares-to-teliasonera |date=2009-08-10 }}</ref>. Keyingi oʻrinlarda [[Yoigo]], [[Megafon]], [[NetCom]] va boshqalar turadi<ref>{{Citation |year= |title=The Mobile World, Global Multinationals: Consolidated Customers, Issue 40, p21 23-Oct 2006-yil |url=http://www.themobileworld.com/ |access-date=2021-02-05 |archivedate=2017-06-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170620191913/http://www.themobileworld.com/ }}</ref>. [[Fayl:Telia i Europa.png|thumb|280px|Yevropadagi uyali aloqa biznesi]] === [[Afgʻoniston]] === TeliaSonera Afgʻonistonning [[Roshan]] uyali aloqa kompaniyasining 12,25 foiziga ega<ref>{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://www.roshan.af/Roshan/About_Roshan/Shareholders.aspx |access-date=2014-08-19 |archivedate=2014-07-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140706093349/http://roshan.af/Roshan/About_Roshan/Shareholders.aspx }}</ref>. === [[Daniya]] === Daniyada [[1995-yil]]dan beri faoliyat yuritadi. === [[Estoniya]] === TeliaSonera Estoniyadagi “Eesti Telekom”ning egasidir. [[2009-yil]]da mazkur korxona aksiyalarining 100 foizini sotib olgan. === [[Finlandiya]] === TeliaSonera Finlandiyadagi eng yirik aloqa operatori boʻlib, barcha turdagi aloqa xizmatlarini koʻrsatadi. === [[Gurjiston]] === [[2007-yil]]dan TeliaSonera “Geocell” aloqa kompaniyasining 58,5 foiziga ega. Qolgan 41 foizi esa Turkiyaning “Turkcell” kompaniyasiga tegishli. === [[Latviya]] === TeliaSonera Latviyaning “LMT” uyali aloqa shirkatining 49 foiziga, shuningdek, “Lattelecom” operatorining 49 foiziga va “Tele Latvia” operatorining 100 foiziga egalik qiladi. === [[Litva]] === TeliaSonera “Omnitel” kompaniyasining 100 foiziga va “TEO LT” kompaniyasining 88 foiziga ega. === [[Moldova]] === TeliaSonera “Moldcell” kompaniyasining 74,3 foiziga ega. === [[Nepal]] === TeliaSonera Nepal davlatining “Spice Nepal” kompaniyasining 80 foiziga ega, shuningdek, “Mero mobile” [[kompaniya]]si ham qoʻshilgan. === [[Norvegiya]] === Norvegiyada [[1998-yil]]dan faoliyat yuritadi. === [[Ozarbayjon]] === [[2010-yil]] [[15-may]]dan boshlab Azercell kompaniyasi faoliyat koʻrsatadi. === [[Qozogʻiston]] === Qozogʻistonda [[2006-yil]]dan boshlab “KCell” aloqa operatori sifatida ishlamoqda. === [[Rossiya]] === TeliaSonera Rossiyaning [[MegaFon]] uyali aloqa operatorining 25,2 foiziga ega. === [[Ispaniya]] === TeliaSonera “Yoigo” uyali aloqa kompaniyasining 76,6 foiziga ega. === [[Tojikiston]] === TeliaSonera tojikistonning ikkita uyali aloqa operatorlarini birlashtirib, “Tcell” sifatida ishlamoqda. === [[Turkiya]] === TeliaSonera mamlakatning eng yirik aloqa operatori hisoblangan “Turkcell” kompaniyasining 38 foiziga ega. === [[Oʻzbekiston]] === {{Main|UCell}} [[2007-yil]]da Oʻzbekistonda oʻz faoliyatini boshlagan. Oʻsha paytda uning foydalanuvchilari soni 400,000 dan ziyod edi. [[2012-yil]]da mijozlar soni 9 milliondan ortdi. [[2015-yil]]da TeliaSonera Oʻzbekiston bozoridan chiqib ketishi taxmin qilinmoqda<ref>{{Citation |year= |title=Teliasonera Oʻzbekiston bozoridan ketadi |url=https://kun.uz/2015/09/17/ucell-ozbekiston-bozoridan-ketadi/ |access-date=2015-09-17 |archivedate=2015-10-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151009075905/https://kun.uz/2015/09/17/ucell-ozbekiston-bozoridan-ketadi/ }}</ref>. == Yana qarang == * [[UCell]] == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [http://www.teliasonera.com/ Rasmiy sayti] * [http://biz.yahoo.com/ic/44/44746.html Yahoo! - TeliaSonera AB Company Profile] * [http://cdn.teliasonera.com TeliaSonera CDN] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140419014558/http://cdn.teliasonera.com/ |date=2014-04-19 }} * [http://ucell.uz/ UCell]{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Turkum:Uyali aloqa operatorlari]] [[Turkum:Tasvirsiz maqolar]] {{chala}} psjn5w9mj7ezbir7ie0hetojxc0zh0m 10 671471 6221557 5483338 2026-07-31T18:12:32Z SpinnerLaserzthe2nd 56167 ([[c:GR|GR]]) [[File:Uzbekistan Armed Forces (Cyrillic script).svg]] → [[File:Uzbekistan Armed Forces (Latin script).svg]] 6221557 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name=Oʻzbekiston Mudofaa vazirlari |title = [[Fayl:Flag_of_the_Ministry_of_defence_of_Uzbekistan.jpg|25px]] [[Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi|Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirlari]] |state = {{{state|<includeonly>collapsed</includeonly>}}} |bodyclass = hlist |image = [[Fayl:Uzbekistan Armed Forces (Latin script).svg|60px|Flag VS Uzbekistana]] |titlestyle=background:{{rang|Oʻzbekiston}}; |basestyle=background:{{rang|Oʻzbekiston2}}; |list1 = * [[Rustam Ahmedov (harbiy)|Rustam Ahmedov]] * [[Hikmatilla Tursunov]] * [[Yuriy Agzamov]] * [[Qodir Gʻulomov]] * [[Ruslan Mirzayev]] * [[Qobul Berdiyev]] * [[Abdusalom Azizov]] * [[Bahodir Qurbonov (davlat arbobi)|Bahodir Qurbonov]] * [[Shuhrat Xolmuhammedov]] }}<includeonly>[[Turkum:Oʻzbekiston Mudofaa vazirlari]]</includeonly><noinclude> [[Turkum:Oʻzbekiston siyosati va hukumati andozalari]] </noinclude> 6iwi9jdc7qhtmkd0o2hhp3s3drsgd8t 0 672239 6221328 6142598 2026-07-31T13:51:17Z InternetArchiveBot 58913 0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221328 wikitext text/x-wiki {{Davlat arbobi |ismi=Xudaybergenov Tursinxan Aydarovich |asl ismi = {{lang-kk|Тұрсынхан Айдарұлы Құдайбергенов}} |tasvir= |uzunlik=250px |lavozimi = Oʻzbekiston Respublikasi mahalla va nuroniylar masalalari vaziri |boshlanish davri = [[2022-yil]] [[1-mart]]dan |tugash davri =''hozirgacha'' |prezident = [[Shavkat Mirziyoyev]] |oʻtmishdoshi = lavozim taʼsis etilgan |vorisi = |lavozimi_2 = [[Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi|Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vaziri]] |boshlanish davri_2 = [[2018-yil]] [[23-aprel]]dan |tugash davri_2 = [[2022-yil]] [[1-mart]]gacha |prezident_2 = [[Shavkat Mirziyoyev]] |oʻtmishdoshi_2 = [[Rustam Joʻrayev]] |vorisi_2 = [[Abdulla Qoʻldoshev]] |boshlanish davri_3 = [[2010-yil]] [[23-mart]]dan |tugash davri_3 = [[2016-yil]] [[26-dekabr]]gacha |prezident_3 = [[Islom Karimov]]<br />[[Shavkat Mirziyoyev]] |oʻtmishdoshi_3 = [[Qosimali Ahmedov]] |vorisi_3 = [[Rustam Joʻrayev]] |lavozimi_4 = [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti devoni|Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining fuqarolar murojaatlari bilan ishlashni muvofiqlashtirish boʻyicha Davlat maslahatchisi]] |boshlanish davri_4 = [[2016-yil]] [[26-dekabr]]dan |tugash davri_4 =[[2023-yil]] [[20-avgust]]gacha |prezident_4 = [[Shavkat Mirziyoyev]] |oʻtmishdoshi_4 = lavozim taʼsis etilgan |vorisi_4 =[[Doniyor Qodirov]] |lavozimi_5 = [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti devoni|Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining huquqni muhofaza qiluvchi va nazorat idoralarining faoliyatini muvofiqlashtirish boʻyicha Davlat maslahatchisi]] |boshlanish davri_5 = [[2001-yil]]dan |tugash davri_5 = [[2006-yil]]gacha |prezident_5 = [[Islom Karimov]] |oʻtmishdoshi_5 = [[Umar Ismoilov]] |vorisi_5 = [[Ahmadjon Saidaliyev]] |tavallud sanasi={{tugʻilgan sanasi va yoshi|1951|5|20}} |tavallud joyi= [[Toshkent viloyati]] {{TavalludJoyi|Chinoz tumani}} |unvoni = [[General-leytenant]]<ref>[https://m.kun.uz/news/2019/01/14/ichki-ishlar-vaziri-va-milliy-gvardiya-qomondoniga-ham-yangi-harbiy-unvonlar-berildi Milliy gvardiya qoʻmondoni va Ichki ishlar vaziriga ham yangi harbiy unvonlar berildi]</ref> |bayroq = Flag_of_Uzbekistan.svg |bayroq_2 = Flag_of_Uzbekistan.svg |bayroq_3 = Flag_of_Uzbekistan.svg |bayroq_4 = Flag_of_Uzbekistan.svg |bayroq_5 = Flag_of_Uzbekistan.svg |bayroq_6 = Flag_of_Uzbekistan.svg |bayroq2=Emblem of Uzbekistan.svg |bayroq2_2=Emblem of Uzbekistan.svg |bayroq2_3=Emblem of Uzbekistan.svg |bayroq2_4=Emblem of Uzbekistan.svg |bayroq2_5=Emblem of Uzbekistan.svg |bayroq2_6=Emblem of Uzbekistan.svg |xizmat qilgan yillari = 1974-yildan |mukofotlari = {{Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan yoshlar murabbiysi}} {{Fidokorona xizmatlari uchun ordeni}} {{2-darajali Shon-sharaf ordeni}} {{2-darajali Doʻstiq ordeni}} }} '''Tursinxan Aydarovich Xudaybergenov''' ({{lang-kk|Тұрсынхан Айдарұлы Құдайбергенов}}, [[1951-yil]] [[20-may]], [[Toshkent viloyati]]) – [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti devoni|Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining]] davlat maslahatchisi (2001—2006-yillarda va 2016-yildan hozirgi kunga qadar). [[Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi|Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vaziri]] (2010—2016 va [[2018]]—[[2022]]-yillarda), Oʻzbekiston Respublikasi mahalla va nuroniylar masalalari vaziri (2022-yildan 2023-yilgacha), [[Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati]]ning aʼzosi (2005—2010-yillarda va 2020-yildan)<ref>[https://m.kun.uz/news/2020/01/18/prezident-oliy-majlis-senati-azolarini-tayinladi Senat aʼzolari tayinlandi]{{Oʻlikhavola|date=iyul 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Biografiyasi == Tursinxon Xudayberganov 1951-yil 20-may kuni [[Toshkent viloyati]] [[Chinoz tumani]]da tugʻilgan. Millati – [[qozoqlar|qozoq]]. === Taʼlim === 1969—1973-yillarda Nizomiy nomidagi [[Toshkent davlat pedagogika universiteti]] talabasi, 1980—1982-yillarda SSSR Ichki ishlar vazirligi akademiyasi tinglovchisi. === Mehnat faoliyati === 1968—1969-yillarda [[Chinoz tumani]]dagi 20-oʻrta maktab direktori oʻrinbosari. 1973—1980-yillarda [[Chirchiq]] shahar ichki ishlar boʻlimi voyaga yetmaganlar bilan ishlash boʻlinmasi inspektori, boʻlinma boshligʻi. 1982—1987-yillarda [[Boʻka tumani]] ichki ishlar boʻlimi boshligʻi. 1987—1989-yillarda [[Toshkent viloyati]] ichki ishlar boshqarmasi jamoat tartibini saqlash xizmati boshligʻi. 1989—1991-yillarda [[Toshkent viloyati]] ichki ishlar boshqarmasi boshligʻining oʻrinbosari. 1991—1997-yillarda [[Toshkent shahar]] ichki ishlar bosh boshqarmasi boshligʻining birinchi oʻrinbosari. 1997—2001-yillarda [[Xorazm viloyati]] ichki ishlar boshqarmasi boshligʻi. 2001—2006-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining huquqni muhofaza qiluvchi va nazorat idoralarining faoliyatini muvofiqlashtirish boʻyicha davlat maslahatchisi. 2005—2010-yillarda [[Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati]]ning aʼzosi. 2006-yil qisqa muddat Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirining oʻrinbosari. 2006—2010-yillarda [[Fargʻona viloyati]] Ichki ishlar boshqarmasi boshligʻi. 2010—2016-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vaziri. 2016-yil 20-dekabrdan 2023-yil 20-avgustgacha [[Oʻzbekiston Prezidenti]]ning Fuqarolar murojaatlari bilan ishlash masalalari boʻyicha davlat maslahatchisi boʻlgan. 2018—2022-yillarda [[Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi|Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vaziri]] vazifalarida faoliyat olib borgan. [[2020-yil]]dan [[Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati]]ning aʼzosi. 2022-yildan 2023-yilgacha – Oʻzbekiston Respublikasi mahalla va nuroniylar masalalari vaziri<ref>[https://m.kun.uz/news/2022/03/01/tursinxan-xudaybergenov-boshqa-lavozimga-otmoqda-uning-ornini-orinbosari-egallaydi Tursinxon Xudayberganov boshqa lavozimga oʻtmoqda]</ref>. 2023-yil 20-avgustda Prezidentning Orolboʻyi mintaqasini barqaror rivojlantirish masalalari boʻyicha maslahatchisi etib tayinlandi. == Mukofotlari == 1997-yilda 2-darajali [[Shon-sharaf ordeni]] bilan mukofotlangan<ref>{{cite web|url=https://lex.uz/docs/2387224|title=Ўзбекистон Республикаси мустақиллигининг олти йиллиги муносабати билан ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари, Мудофаа ва Фавқулодда вазиятлар вазирликлари ходимларидан бир гуруҳини мукофотлаш тўғрисида}}</ref> 2020-yilda [[Qozogʻiston]]ning 2-darajali „Doʻstiq“ ordeni berilgan<ref>{{cite web|url=https://www.inform.kz/ru/gosudarstvennye-nagrady-vruchili-turkestancam_a3730544|title=Государственные награды вручили туркестанцам}}</ref>. 2021-yilda tavalludining 70 yilligi munosabati bilan [[Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan yoshlar murabbiysi]] faxriy unvoni berilgan<ref>{{yangiliklar manbasi |title=Tursinxon Xudoyberganovga faxriy unvon berildi |url=https://kun.uz/uz/news/2021/05/21/tursinxon-xudoyberganovga-faxriy-unvon-berildi?q=%2Fnews%2F2021%2F05%2F21%2Ftursinxon-xudoyberganovga-faxriy-unvon-berildi |accessdate=25-avgust 2022-yil |date=05/21/2021}}</ref> 2026-yilda tavalludining 75 yilligi munosabati bilan [[Fidokorona xizmatlari uchun ordeni]] berilgan<ref>{{cite web|url=https://president.uz/oz/lists/view/9237|title=Xudaybergenov Tursinxan Aydarovichni «Fidokorona xizmatlari uchun» ordeni bilan mukofotlash to‘g‘risida}}</ref>. == Oilasi == Oʻgʻli Xudayberganov Artik Tursinxanovich — 2017-yildan [[Toshkent viloyati]] ichki ishlar bosh boshqarmasi boshligʻining birinchi oʻrinbosari, polkovnik<ref>{{cite web|url=https://kun.uz/uz/10629285|title=Tursinxon Xudoyberganovning o‘g‘li IIBdagi yuqori lavozimga tayinlandi}}</ref><ref>{{cite web|url=https://kun.uz/news/2023/06/06/qovurgasi-sindirilib-boyin-qismidan-bogib-qiynoqqa-solingan-bokadagi-ishning-yangi-tafsilotlari|title=Қовурғаси синдирилиб, бўйин қисмидан бўғиб қийноққа солинган – Бўкадаги ишнинг янги тафсилотлари }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Oʻzbekiston deputatlari}} {{Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining shaxsiy tarkibi}} {{Oʻzbekiston Respublikasi favqulodda vaziyatlar vazirlari}} {{DEFAULTSORT:Xudayberganov, Tursinxon}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Oʻzbekiston generallari]] [[Turkum:Oʻzbekiston yetakchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston senatorlari]] [[Turkum:Toshkent davlat pedagogika universiteti bitiruvchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston qozoqlari]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha siyosatchilar]] fzmn2wxfhdhpfmfu2m20hr7umh7v4jg 14 695269 6221669 2884235 2026-08-01T08:03:34Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Ar-Riyod]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221669 wikitext text/x-wiki [[Turkum:Saudiya Arabistonida tugʻilganlar]] [[Turkum:Ar-Riyod|tugʻilganlar]] 4yi29p12r5oow63r7fcmtgqqvp65wuo 0 696479 6221321 2598542 2026-07-31T13:36:36Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221321 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Turkmaniston — Gruziya munosabatlari |Tasvir = Turkmenistan Georgia Locator.png |Mamlakat1 = Turkmaniston |Mamlakat2 = Gruziya |Rang1 = orange |Rang2 = green }} '''Turkmaniston — Gurjiston munosabatlari''' — Gruziya va Turkmaniston oʻrtasidagi diplomatik aloqalar. [[1992-yil]] [[16-iyul]]da tashkil etilgan. Ikkala mamlakat ham Birlashgan Millatlar Tashkiloti va Yevropada Xavfsizlik va Hamkorlik Tashkilotining aʼzosi.<ref>{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://tdh.gov.tm/index.php/ru/2013-04-29-11-55-24/2013-04-13-07-33-53/13707-2015-07-02-18-23-45 |access-date=2020-06-17 |archivedate=2016-03-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160309101726/http://tdh.gov.tm/index.php/ru/2013-04-29-11-55-24/2013-04-13-07-33-53/13707-2015-07-02-18-23-45 }}</ref> == Qiyosiy tavsif == {| class="wikitable" ! ! [[Tasvir:Greater_coat_of_arms_of_Georgia.svg|24px|Gurjiston gerbi]] '''[[Gruziya]]''' ! [[Tasvir:Coat_of_Arms_of_Turkmenistan.svg|25px|Turkmaniston gerbi]] '''[[Turkmaniston]]''' |- | '''Aholi''' | 3 729 500 | 5 240 502 |- | '''Hududi''' | 69 700 km² | 491 200 km² |- | '''Aholi zichligi''' | 68 km² | 10 km² |- | '''[[Poytaxt]]''' | [[Tbilisi]] | [[Ashxobod]] |- | '''[[Yirik shaharlari]]''' | [[Tbilisi]], [[Kutaisi]], [[Batumi]], [[Rustavi]], [[Zugdidi]] | [[Ashxobod]], [[Turkmanobod]], [[Dashovuz]], [[Bolqonobod]] |- | '''Boshqaruv shakli''' | Parlamentar respublika | Prezidentlik respublika |- | '''Davlat tili''' | [[Gurji tili|Gurji]] | [[Turkman tili|Turkman]] |- | '''[[Din]]''' | [[Masihiylik]] | [[Islom|Sunniy islom]] |- | '''YIM''' | 34,209 mlrd AQSH dollari | 54,746 mlrd AQSH dollari |- | '''Pul birligi''' | lari | manat |} == Tarixi == [[1991-yil]]gacha Gurjiston va Turkmaniston Sovet Ittifoqi tarkibidagi ittifoqdosh respublikalar boʻlgan. Gurjistonning mustaqilligi [[1991-yil]] [[9-aprel]]da, shu yilning [[27-oktabr]]ida esa Turkmanistonning mustaqilligi eʼlon qilindi. [[Tbilisi]]da Turkmanistonning elchixonasi, [[Ashxobod]]da Gurjistonning elchixonasi faoliyat koʻrsatmoqda. [[2014-yil]] [[20-may]]dan boshlab Gurjiston]]ning Turkmanistondagi Favqulodda va Muxtor elchisi Giorgi Karalashvili<ref>{{veb manbasi|url=http://turkmenistan.mfa.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=309|title=ელჩის ბიოგრაფია|publisher=Посольство Грузии в Туркмении|lang=ka|accessdate=2016-03-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160309032241/http://turkmenistan.mfa.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=309|archivedate=2016-03-09|deadlink=yes}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160309032241/http://turkmenistan.mfa.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=309 |date=2016-03-09 }}</ref><ref>{{veb manbasi|url=http://www.mfa.gov.tm/ru/mfa-ru/diplomacy/diplomatic-representations|title=Посольства в Туркменистане|author=|publisher=МИД Туркмении|accessdate=2016-03-02|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305140234/http://mfa.gov.tm/ru/mfa-ru/diplomacy/diplomatic-representations|archivedate=2016-03-05}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160305140234/http://mfa.gov.tm/ru/mfa-ru/diplomacy/diplomatic-representations |date=2016-03-05 }}</ref>. Turkmaniston Respublikasining Gruziyadagi Favqulodda va Muxtor elchisi — Davletmurat Muratov<ref>{{veb manbasi|url=http://www.mfa.gov.tm/ru/mfa-ru/diplomacy/turkmenistan-abroad|title=Туркменистан за рубежом|author=|publisher=МИД Туркмении|accessdate=2016-03-02|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305130431/http://mfa.gov.tm/ru/mfa-ru/diplomacy/turkmenistan-abroad|archivedate=2016-03-05}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160305130431/http://mfa.gov.tm/ru/mfa-ru/diplomacy/turkmenistan-abroad |date=2016-03-05 }}</ref>. Mamlakatlar oʻrtasidagi munosabatlar tarixida tashriflar va sammitlar muhim oʻrin tutadi. Turkmaniston Respublikasining birinchi Prezidenti Saparmurat Niyozov [[1996-yil]]da Gurjiston]]ga tashrif buyurgan. Gurjiston ikkinchi Prezidenti Eduard Shevardnadze [[1997-yil]]da Ashxobodga tashrif buyurgan. Gurjiston Respublikasining toʻrtinchi Prezidenti Jorj Margvelashvili [[2014-yil]] [[dekabr]] oyida Turkmanistonga tashrif buyurdi<ref name=":0">{{veb manbasi|url=http://turkmenistan.mfa.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=302&info_id=1471|title=ორმხრივი ურთიერთობები|publisher=Посольство Грузии в Туркмении|lang=ka|accessdate=2016-03-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160309035638/http://turkmenistan.mfa.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=302&info_id=1471|archivedate=2016-03-09|deadlink=yes}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160309035638/http://turkmenistan.mfa.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=302&info_id=1471 |date=2016-03-09 }}</ref>. Turkmanistonning ikkinchi prezidenti Gurbanguli Berdimuhammedov Gurjistonlik hamkasbi bilan [[2015-yil]] [[iyul]] oyida [[Tbilisi]]da uchrashgan<ref>{{veb manbasi|url=http://regnum.ru/news/polit/1939113.html|title=Президенты Грузии и Туркмении сделали и подписали совместное заявление|publisher=ИА REGNUM|accessdate=2016-03-02|arxivsana=2016-03-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160309024953/http://regnum.ru/news/polit/1939113.html}}</ref>. [[2015-yil]] [[dekabr]] oyida Georgiy Margvelashvili Turkmaniston betarafligining 20 yilligi munosabati bilan „Neytralizm siyosati: Tinchlik, xavfsizlik va rivojlanish uchun xalqaro hamkorlik“ xalqaro konferensiyasida ishtirok etish uchun Ashxobodga tashrif buyurdi<ref>{{veb manbasi|url=http://tdh.gov.tm/index.php/ru/2013-04-29-11-55-24/2013-04-13-07-33-53/15442-2015-12-12-23-56-20|title=В Туркменистане состоялась международная конференция высокого уровня|author=|publisher=|accessdate=2016-03-09|archivedate=2016-03-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160309085836/http://tdh.gov.tm/index.php/ru/2013-04-29-11-55-24/2013-04-13-07-33-53/15442-2015-12-12-23-56-20}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160309085836/http://tdh.gov.tm/index.php/ru/2013-04-29-11-55-24/2013-04-13-07-33-53/15442-2015-12-12-23-56-20 |date=2016-03-09 }}</ref>. Ikki tomonlama munosabatlarning huquqiy asosi 36 hujjatdan iborat. ==Manbalar== {{manbalar}} [[Turkum:Turkmanistonning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Gruziyaning ikki tomonlama aloqalari]] {{Turkmanistonning ikki tomonlama aloqalari}} 48a4fn2n9yr8hwx4usi84dj6bdgkbrz 14 697003 6221449 2107201 2026-07-31T14:48:36Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya kishilari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221449 wikitext text/x-wiki [[Turkum:Germaniyada fan va texnologiya]] [[Turkum:Germaniya kishilari|Olim]] ikqzyt4v53bqtnbgmmke7agsuwlne6h 14 699330 6221187 5369762 2026-07-31T12:11:25Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya]] olib tashlandi; [[Turkum:Germaniya sporti]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221187 wikitext text/x-wiki [[Turkum:Davlatlarga koʻra shaxmat]] [[Turkum:Yevropa davlatlari boʻyicha shaxmat]] [[Turkum:Germaniya sporti|Shaxmat]] hu113sbqv3ncaywk9wzii895w4xqwy5 0 708744 6221279 2840055 2026-07-31T12:30:07Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Turkmaniston " ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221279 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Germaniya — Turkmaniston munosabatlari |Tasvir = Germany Turkmenistan Locator.png |Mamlakat1 = Germaniya |Mamlakat2 = Turkmaniston |Rang1 = green |Rang2 = orange }} '''Germaniya — Turkmaniston munosabatlari''' — Germaniya va Turkmaniston oʻrtasidagi ikki tomonlama munosabatlar. == Turkmanistonning Germaniyadagi elchixonasi == Turkmaniston Prezidentining [[1993-yil]] [[6-sentabr]]dagi farmoni bilan Germaniyadagi (Berlin) Turkmaniston elchixonasi ochilgan. [[2020-yil]] [[yanvar]]dan elchixonani Turkmanistonning Germaniyadagi Favqulodda va muxtor elchisi Berdimurod Rejepov boshqarib kelmoqda. === Elchilar === # Chari Kuliev (07.10.1997 - 03.03.2000) # Dortkuli Aydogdiev (30.10.2001 - 23.08.2002) # Berdimurod Rejepov (12.09.2003 - 25.04.2012) # Xalnazar Agaxanov (25.04.2012 - 29.06.2013) # Toili Ataev (17.05.2014 - 20.01.2020) # Berdimurod Rejepov (20.01.2020 - hozirgacha) == Rasmiy biznes tadbirlari == Germaniya-Turkmaniston hukumat Iqtisodiyot va savdo guruhi 2008-yilda tashkil topganidan beri muhim vazifalarni oʻz zimmasiga oldi. Bunga ikki mamlakat oʻrtasidagi iqtisodiy aloqalarni mustahkamlash va iqtisodiy loyihalarni qoʻllab-quvvatlash kiradi. 2011-yilda buyon Germaniya ishbilarmonlik kuni AHK Markaziy Osiyo tomonidan tashkillashtirilgan va har yili Ashxobodda oʻtkaziladi. Turkmaniston va Germaniya oʻrtasida iqtisodiyot, savdo va turizm sohasidagi aloqalarni kengaytirish kerak deb hisoblanadi {{chala}} [[Turkum:Turkmanistonning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Turkmaniston ]] {{Turkmanistonning ikki tomonlama aloqalari}} r1u2bl35iojbd8et0pb8iec97rni6ow 14 708747 6221189 5786808 2026-07-31T12:12:07Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya]] olib tashlandi; [[Turkum:Germaniya siyosati]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221189 wikitext text/x-wiki [[Turkum:Davlatlarga koʻra tashqi siyosat]] [[Turkum:Germaniya siyosati|Tashqi]] ecae54k02z96pa3lkpsj7hyvw1hn1my 0 709887 6221267 6204353 2026-07-31T12:28:30Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Qozogʻiston " ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221267 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Germaniya — Qozogʻiston munosabatlari |Tasvir = Germany Kazakhstan Locator.png |Mamlakat1 = Germaniya |Mamlakat2 = Qozogʻiston |Rang1 = green |Rang2 = orange }} '''Germaniya — Qozogʻiston munosabatlari''' — [[Germaniya]] va [[Qozogʻiston]] oʻrtasidagi ikki tomonlama munosabatlar<ref name="dekz">{{veb manbasi|title=Kazakhstan|url=http://www.auswaertiges-amt.de/EN/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/01-Nodes/Kasachstan_node.html|website=German Foreign Ministry}}</ref>. Sovet Ittifoqi qulagandan soʻng ikki mamlakat oʻrtasida diplomatik munosabatlar oʻrnatilgan. Ikkinchi jahon urushi vaqtida koʻplab etnik nemislar Qozogʻiston hududiga koʻchirib kelingan<ref name="gerkzbond">{{Yangiliklar manbasi|title=Germany Pays to Keep Ethnic Germans in Russia|url=https://www.nytimes.com/1993/05/09/world/germany-pays-to-keep-ethnic-germans-in-russia.html?pagewanted=all|publisher=The New York Times}}</ref>. Sobiq Sovet Ittifoqi qulashi paytida Qozogʻistonda bir millionga yaqin etnik nemislar yashagan<ref name="Brownv57">{{jurnal manbasi|last1=Brown|first1=Andrew J.|title=Kazakhstan: A Eurasian Volk in the Twilight of Diaspora|url=https://archive.org/details/sim_europe-asia-studies_2005-06_57_4/page/625|journal=Europe-Asia Studies|date=June 2005|volume=57|issue=4|page=625}}</ref>. == Madaniy aloqalar == Germaniya va Qozogʻiston madaniy almashinuv va odamlar oʻrtasidagi aloqalarni rivojlantirish va qoʻllab-quvvatlash uchun mustahkam asosga ega<ref name="bilateralrelations">{{veb manbasi |title=Germany and Kazakhstan: Bilateral Relations |url=https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/kazakhstan/218898 |website=Federal Foreign Office auswaertiges}}</ref>. == Iqtisodiy munosabatlar == Qozogʻistonda Germaniya kapitali ishtirokidagi 1450 dan ortiq kompaniya, shu jumladan qoʻshma korxonalar, nemis kompaniyalari va banklarining vakolatxonalari roʻyxatdan oʻtgan<ref name="KZGER"/>. Qozogʻistonda 900 dan ortiq nemis korxonalari, shu jumladan Heidelberg Cement, Daimler, Volkswagen, MAN, Siemens, Knauf, RWE, Bayer, BASF, Bosch, METRO va boshqalar faol ishlaydi<ref name="KZGER"/>. === Savdo === Germaniya 1992-yilda Qozogʻistonga nemis ishlab chiqaruvchilarini qoʻllab-quvvatlash va Qozogʻiston bozor iqtisodiyotini modernizatsiya qilish uchun ikki tomonlama shartnoma asosida eksport kreditlarini bergan birinchi davlatlardan biri boʻlgan<ref name="CACCa">{{jurnal manbasi|title=EUROPEAN UNION AND KAZAKHSTAN: TRENDS IN TRADE AND ECONOMIC COOPERATION|journal=CA&CC Press|date=2003|url=http://www.ca-c.org/journal/2003/journal_eng/cac-01/07.ibreng.shtml|seperator=|access-date=2021-04-24|archivedate=2020-06-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200605143609/https://www.ca-c.org/journal/2003/journal_eng/cac-01/07.ibreng.shtml}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200605143609/https://www.ca-c.org/journal/2003/journal_eng/cac-01/07.ibreng.shtml |date=2020-06-05 }}</ref>. Ikki mamlakat oʻrtasidagi oʻzaro tovar ayirboshlash 2016-yilda 4 milliard yevroni tashkil etgan<ref name="dekz"/>. Iqtisodiy inqiroz tufayli 2014-2016-yillarda pasayishni boshdan kechirgan Qozogʻiston va Germaniya oʻrtasidagi tovar ayirboshlash 2017-yilda inqirozgacha boʻlgan darajaga yetdi. 2017-yilda Qozogʻiston va Germaniya oʻrtasidagi tovar ayirboshlash hajmi 4 milliard 856 million yevroni tashkil qildi, bu Germaniyaning Markaziy Osiyo mamlakatlari bilan savdo aylanmasining 81,3 foizini tashkil etadi<ref name="KZGER">{{veb manbasi |title=Казахстан и Германия нацелены на укрепление стратегического партнерства |url=http://mfa.gov.kz/ru/content-view/kazakstan-men-germania-strategialyk-seriktestikti-nygajtuga-bagyttalgan |website=mfa.gov.kz/}}</ref>. === Investitsiya === Qozogʻistondagi xorijiy investitsiyalarning katta qismi Germaniya davlati tomonidan kiritilgan. Qozogʻistonga Germaniyadan toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalar 2018-yilda 183 million dollardan oshdi. Xorijiy investitsiyalar asosan savdo, sanoat va qayta tiklanadigan energetikaga yoʻnaltiriladi<ref>{{veb manbasi |title=Foreign direct investments to Kazakhstan from Germany exceeded $183mn in 2018 |url=https://www.inform.kz/en/foreign-direct-investments-to-kazakhstan-from-germany-exceeded-183mn-in-2018_a3517387 |website=inform.kz}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Qozogʻistonning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Qozogʻiston ]] {{Qozogʻistonning ikki tomonlama aloqalari}} 9zl4ibxilz4tunruj9ir0342pud9msz 4 712592 6221172 6220388 2026-07-31T12:01:48Z Jembot 17813 Bot: Maʼlumotlar yangilandi 6221172 wikitext text/x-wiki {{/begin|200}} |- | 1 || [[User:MalikxanBot|MalikxanBot]] || [[Special:Contributions/MalikxanBot|{{formatnum:799550}}]] |- | 2 || [[User:ProgrammerBot|ProgrammerBot]] || [[Special:Contributions/ProgrammerBot|{{formatnum:680582}}]] |- | 3 || [[User:DastyorBot|DastyorBot]] || [[Special:Contributions/DastyorBot|{{formatnum:516159}}]] |- | 4 || [[User:Ximik1991Bot|Ximik1991Bot]] || [[Special:Contributions/Ximik1991Bot|{{formatnum:197605}}]] |- | 5 || [[User:CoderSIBot|CoderSIBot]] || [[Special:Contributions/CoderSIBot|{{formatnum:187765}}]] |- | 6 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:158421}}]] |- | 7 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:110051}}]] |- | 8 || [[User:MerlIwBot|MerlIwBot]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:91745}}]] |- | 9 || [[User:TXiKiBoT|TXiKiBoT]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:80410}}]] |- | 10 || [[User:Escarbot|Escarbot]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:69842}}]] |- | 11 || [[User:Legobot|Legobot]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:67152}}]] |- | 12 || [[User:Xqbot|Xqbot]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:44461}}]] |- | 13 || [[User:Addbot|Addbot]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:28914}}]] |- | 14 || [[User:SieBot|SieBot]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:28363}}]] |- | 15 || [[User:YFdyh-bot|YFdyh-bot]] || [[Special:Contributions/YFdyh-bot|{{formatnum:27350}}]] |- | 16 || [[User:OchilovBot|OchilovBot]] || [[Special:Contributions/OchilovBot|{{formatnum:23928}}]] |- | 17 || [[User:VolkovBot|VolkovBot]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:19249}}]] |- | 18 || [[User:ArthurBot|ArthurBot]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:18710}}]] |- | 19 || [[User:Luckas-bot|Luckas-bot]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:16696}}]] |- | 20 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:11526}}]] |- | 21 || [[User:Uzgen bot|Uzgen bot]] || [[Special:Contributions/Uzgen bot|{{formatnum:10709}}]] |- | 22 || [[User:ZéroBot|ZéroBot]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:10554}}]] |- | 23 || [[User:WikitanvirBot|WikitanvirBot]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:10294}}]] |- | 24 || [[User:JAnDbot|JAnDbot]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:10206}}]] |- | 25 || [[User:Thijs!bot|Thijs!bot]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:9691}}]] |- | 26 || [[User:MelancholieBot|MelancholieBot]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:8873}}]] |- | 27 || [[User:RedBot|RedBot]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:8357}}]] |- | 28 || [[User:タチコマ robot|タチコマ robot]] || [[Special:Contributions/タチコマ robot|{{formatnum:8161}}]] |- | 29 || [[User:Acebot|Acebot]] || [[Special:Contributions/Acebot|{{formatnum:6989}}]] |- | 30 || [[User:EdgarsBot|EdgarsBot]] || [[Special:Contributions/EdgarsBot|{{formatnum:6807}}]] |- | 31 || [[User:KLBot2|KLBot2]] || [[Special:Contributions/KLBot2|{{formatnum:6601}}]] |- | 32 || [[User:Makecat-bot|Makecat-bot]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:6542}}]] |- | 33 || [[User:AlleborgoBot|AlleborgoBot]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:5802}}]] |- | 34 || [[User:MBHbot|MBHbot]] || [[Special:Contributions/MBHbot|{{formatnum:5359}}]] |- | 35 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:5331}}]] |- | 36 || [[User:LaaknorBot|LaaknorBot]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:4667}}]] |- | 37 || [[User:Vagobot|Vagobot]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:4451}}]] |- | 38 || [[User:IluvatarBot|IluvatarBot]] || [[Special:Contributions/IluvatarBot|{{formatnum:4449}}]] |- | 39 || [[User:Loveless|Loveless]] || [[Special:Contributions/Loveless|{{formatnum:4445}}]] |- | 40 || [[User:Zorrobot|Zorrobot]] || [[Special:Contributions/Zorrobot|{{formatnum:4173}}]] |- | 41 || [[User:JackieBot|JackieBot]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:4132}}]] |- | 42 || [[User:KamikazeBot|KamikazeBot]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:3687}}]] |- | 43 || [[User:FoxBot|FoxBot]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:3658}}]] |- | 44 || [[User:CarsracBot|CarsracBot]] || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:3570}}]] |- | 45 || [[User:Ptbotgourou|Ptbotgourou]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:3390}}]] |- | 46 || [[User:BotMultichill|BotMultichill]] || [[Special:Contributions/BotMultichill|{{formatnum:3244}}]] |- | 47 || [[User:Alexbot|Alexbot]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:3100}}]] |- | 48 || [[User:HRoestBot|HRoestBot]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:2983}}]] |- | 49 || [[User:TjBot|TjBot]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:2650}}]] |- | 50 || [[User:Purbo T|Purbo T]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:2576}}]] |- | 51 || [[User:PipepBot|PipepBot]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:2201}}]] |- | 52 || [[User:JYBot|JYBot]] || [[Special:Contributions/JYBot|{{formatnum:2189}}]] |- | 53 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:2155}}]] |- | 54 || [[User:DragonBot|DragonBot]] || [[Special:Contributions/DragonBot|{{formatnum:2081}}]] |- | 55 || [[User:Darkicebot|Darkicebot]] || [[Special:Contributions/Darkicebot|{{formatnum:1852}}]] |- | 56 || [[User:Idioma-bot|Idioma-bot]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:1848}}]] |- | 57 || [[User:MastiBot|MastiBot]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:1725}}]] |- | 58 || [[User:Dinamik-bot|Dinamik-bot]] || [[Special:Contributions/Dinamik-bot|{{formatnum:1716}}]] |- | 59 || [[User:Rubinbot|Rubinbot]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:1590}}]] |- | 60 || [[User:Ripchip Bot|Ripchip Bot]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:1537}}]] |- | 61 || [[User:Mjbmrbot|Mjbmrbot]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:1451}}]] |- | 62 || [[User:Amirobot|Amirobot]] || [[Special:Contributions/Amirobot|{{formatnum:1434}}]] |- | 63 || [[User:IanraBot|IanraBot]] || [[Special:Contributions/IanraBot|{{formatnum:1365}}]] |- | 64 || [[User:Rezabot|Rezabot]] || [[Special:Contributions/Rezabot|{{formatnum:1358}}]] |- | 65 || [[User:Synthebot|Synthebot]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:1316}}]] |- | 66 || [[User:AvicBot|AvicBot]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:1257}}]] |- | 67 || [[User:GhalyBot|GhalyBot]] || [[Special:Contributions/GhalyBot|{{formatnum:1239}}]] |- | 68 || [[User:Movses-bot|Movses-bot]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:1187}}]] |- | 69 || [[User:HerculeBot|HerculeBot]] || [[Special:Contributions/HerculeBot|{{formatnum:1068}}]] |- | 70 || [[User:Robbot|Robbot]] || [[Special:Contributions/Robbot|{{formatnum:1022}}]] |- | 71 || [[User:D'ohBot|D'ohBot]] || [[Special:Contributions/D'ohBot|{{formatnum:1005}}]] |- | 72 || [[User:YiFeiBot|YiFeiBot]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:998}}]] |- | 73 || [[User:SilvonenBot|SilvonenBot]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:977}}]] |- | 74 || [[User:MystBot|MystBot]] || [[Special:Contributions/MystBot|{{formatnum:972}}]] |- | 75 || [[User:TinucherianBot II|TinucherianBot II]] || [[Special:Contributions/TinucherianBot II|{{formatnum:953}}]] |- | 76 || [[User:Jotterbot|Jotterbot]] || [[Special:Contributions/Jotterbot|{{formatnum:892}}]] |- | 77 || [[User:AvocatoBot|AvocatoBot]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:881}}]] |- | 78 || [[User:StigBot|StigBot]] || [[Special:Contributions/StigBot|{{formatnum:804}}]] |- | 79 || [[User:Almabot|Almabot]] || [[Special:Contributions/Almabot|{{formatnum:801}}]] |- | 80 || [[User:SassoBot|SassoBot]] || [[Special:Contributions/SassoBot|{{formatnum:790}}]] |- | 81 || [[User:Justincheng12345-bot|Justincheng12345-bot]] || [[Special:Contributions/Justincheng12345-bot|{{formatnum:761}}]] |- | 82 || [[User:HiW-Bot|HiW-Bot]] || [[Special:Contributions/HiW-Bot|{{formatnum:722}}]] |- | 83 || [[User:Gerakibot|Gerakibot]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:587}}]] |- | 84 || [[User:YaxshiBot|YaxshiBot]] || [[Special:Contributions/YaxshiBot|{{formatnum:577}}]] |- | 85 || [[User:SpBot|SpBot]] || [[Special:Contributions/SpBot|{{formatnum:542}}]] |- | 86 || [[User:TechBot|TechBot]] || [[Special:Contributions/TechBot|{{formatnum:541}}]] |- | 87 || [[User:DarafshBot|DarafshBot]] || [[Special:Contributions/DarafshBot|{{formatnum:541}}]] |- | 88 || [[User:Byrialbot|Byrialbot]] || [[Special:Contributions/Byrialbot|{{formatnum:488}}]] |- | 89 || [[User:PixelBot|PixelBot]] || [[Special:Contributions/PixelBot|{{formatnum:433}}]] |- | 90 || [[User:DSisyphBot|DSisyphBot]] || [[Special:Contributions/DSisyphBot|{{formatnum:406}}]] |- | 91 || [[User:CasualBot|CasualBot]] || [[Special:Contributions/CasualBot|{{formatnum:403}}]] |- | 92 || [[User:Chobot|Chobot]] || [[Special:Contributions/Chobot|{{formatnum:366}}]] |- | 93 || [[User:CocuBot|CocuBot]] || [[Special:Contributions/CocuBot|{{formatnum:364}}]] |- | 94 || [[User:JhsBot|JhsBot]] || [[Special:Contributions/JhsBot|{{formatnum:335}}]] |- | 95 || [[User:Memty Bot|Memty Bot]] || [[Special:Contributions/Memty Bot|{{formatnum:327}}]] |- | 96 || [[User:AlnoktaBOT|AlnoktaBOT]] || [[Special:Contributions/AlnoktaBOT|{{formatnum:316}}]] |- | 97 || [[User:Louperibot|Louperibot]] || [[Special:Contributions/Louperibot|{{formatnum:297}}]] |- | 98 || [[User:Nallimbot|Nallimbot]] || [[Special:Contributions/Nallimbot|{{formatnum:291}}]] |- | 99 || [[User:AZatBot~uzwiki|AZatBot~uzwiki]] || [[Special:Contributions/AZatBot~uzwiki|{{formatnum:285}}]] |- | 100 || [[User:DixonDBot|DixonDBot]] || [[Special:Contributions/DixonDBot|{{formatnum:201}}]] |- | 101 || [[User:MahdiBot|MahdiBot]] || [[Special:Contributions/MahdiBot|{{formatnum:199}}]] |- | 102 || [[User:Sz-iwbot|Sz-iwbot]] || [[Special:Contributions/Sz-iwbot|{{formatnum:169}}]] |- | 103 || [[User:DirlBot|DirlBot]] || [[Special:Contributions/DirlBot|{{formatnum:116}}]] |- | 104 || [[User:Obersachsebot|Obersachsebot]] || [[Special:Contributions/Obersachsebot|{{formatnum:114}}]] |- | 105 || [[User:NobelBot|NobelBot]] || [[Special:Contributions/NobelBot|{{formatnum:96}}]] |- | 106 || [[User:SantoshBot|SantoshBot]] || [[Special:Contributions/SantoshBot|{{formatnum:92}}]] |- | 107 || [[User:AmphBot|AmphBot]] || [[Special:Contributions/AmphBot|{{formatnum:79}}]] |- | 108 || [[User:Muro Bot|Muro Bot]] || [[Special:Contributions/Muro Bot|{{formatnum:75}}]] |- | 109 || [[User:DennyBot|DennyBot]] || [[Special:Contributions/DennyBot|{{formatnum:74}}]] |- | 110 || [[User:Dexbot|Dexbot]] || [[Special:Contributions/Dexbot|{{formatnum:74}}]] |- | 111 || [[User:WikimediaNotifier|WikimediaNotifier]] || [[Special:Contributions/WikimediaNotifier|{{formatnum:73}}]] |- | 112 || [[User:Zwobot|Zwobot]] || [[Special:Contributions/Zwobot|{{formatnum:61}}]] |- | 113 || [[User:TohaomgBot|TohaomgBot]] || [[Special:Contributions/TohaomgBot|{{formatnum:58}}]] {{/end}} l8503j1wmqk4vbw4piv1fxpxlnkg02g 4 712595 6221170 6220387 2026-07-31T12:01:46Z Jembot 17813 Bot: Maʼlumotlar yangilandi 6221170 wikitext text/x-wiki {{/begin|200}} |- | 1 || [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|Abdufattohov Ibrohimjon]] || [[Special:Contributions/Abdufattohov Ibrohimjon|{{formatnum:675}}]] || {{Permissions|Abdufattohov Ibrohimjon}} |- | 2 || [[User:Ahror Akramovich|Ahror Akramovich]] || [[Special:Contributions/Ahror Akramovich|{{formatnum:672}}]] || {{Permissions|Ahror Akramovich}} |- | 3 || [[User:Gulzoda Abduhalilova|Gulzoda Abduhalilova]] || [[Special:Contributions/Gulzoda Abduhalilova|{{formatnum:384}}]] || {{Permissions|Gulzoda Abduhalilova}} |- | 4 || [[User:Sherzod11W|Sherzod11W]] || [[Special:Contributions/Sherzod11W|{{formatnum:381}}]] || {{Permissions|Sherzod11W}} |- | 5 || [[User:MrKrasav4ik|MrKrasav4ik]] || [[Special:Contributions/MrKrasav4ik|{{formatnum:170}}]] || {{Permissions|MrKrasav4ik}} |- | 6 || [[User:AnvarxonM|AnvarxonM]] || [[Special:Contributions/AnvarxonM|{{formatnum:162}}]] || {{Permissions|AnvarxonM}} |- | 7 || [[User:Just Khumoyun|Just Khumoyun]] || [[Special:Contributions/Just Khumoyun|{{formatnum:160}}]] || {{Permissions|Just Khumoyun}} |- | 8 || [[User:BilimNuri|BilimNuri]] || [[Special:Contributions/BilimNuri|{{formatnum:130}}]] || {{Permissions|BilimNuri}} |- | 9 || [[User:Divandagi ekspert|Divandagi ekspert]] || [[Special:Contributions/Divandagi ekspert|{{formatnum:89}}]] || {{Permissions|Divandagi ekspert}} |- | 10 || [[User:Javoxir Yorqulov|Javoxir Yorqulov]] || [[Special:Contributions/Javoxir Yorqulov|{{formatnum:45}}]] || {{Permissions|Javoxir Yorqulov}} |- | 11 || [[User:Janob Mirzaolim|Janob Mirzaolim]] || [[Special:Contributions/Janob Mirzaolim|{{formatnum:26}}]] || {{Permissions|Janob Mirzaolim}} |- | 12 || [[User:Shaxzoda1606|Shaxzoda1606]] || [[Special:Contributions/Shaxzoda1606|{{formatnum:25}}]] || {{Permissions|Shaxzoda1606}} |- | 13 || [[User:Umarxon III|Umarxon III]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:24}}]] || {{Permissions|Umarxon III}} |- | 14 || [[User:~2026-41916-54|~2026-41916-54]] || [[Special:Contributions/~2026-41916-54|{{formatnum:20}}]] || {{Permissions|~2026-41916-54}} |- | 15 || [[User:~2026-42208-53|~2026-42208-53]] || [[Special:Contributions/~2026-42208-53|{{formatnum:18}}]] || {{Permissions|~2026-42208-53}} |- | 16 || [[User:Maxmuda Bozorova|Maxmuda Bozorova]] || [[Special:Contributions/Maxmuda Bozorova|{{formatnum:18}}]] || {{Permissions|Maxmuda Bozorova}} |- | 17 || [[User:Akobir abdimuminov|Akobir abdimuminov]] || [[Special:Contributions/Akobir abdimuminov|{{formatnum:13}}]] || {{Permissions|Akobir abdimuminov}} |- | 18 || [[User:Vapoyeva Dinora|Vapoyeva Dinora]] || [[Special:Contributions/Vapoyeva Dinora|{{formatnum:11}}]] || {{Permissions|Vapoyeva Dinora}} |- | 19 || [[User:TseriesUZ|TseriesUZ]] || [[Special:Contributions/TseriesUZ|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|TseriesUZ}} |- | 20 || [[User:Lochinovamarjona|Lochinovamarjona]] || [[Special:Contributions/Lochinovamarjona|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Lochinovamarjona}} |- | 21 || [[User:Fazilatbakhtiyorova|Fazilatbakhtiyorova]] || [[Special:Contributions/Fazilatbakhtiyorova|{{formatnum:9}}]] || {{Permissions|Fazilatbakhtiyorova}} |- | 22 || [[User:Yokubjon Juraev|Yokubjon Juraev]] || [[Special:Contributions/Yokubjon Juraev|{{formatnum:8}}]] || {{Permissions|Yokubjon Juraev}} |- | 23 || [[User:~2026-41592-29|~2026-41592-29]] || [[Special:Contributions/~2026-41592-29|{{formatnum:7}}]] || {{Permissions|~2026-41592-29}} |- | 24 || [[User:Uzsport|Uzsport]] || [[Special:Contributions/Uzsport|{{formatnum:6}}]] || {{Permissions|Uzsport}} |- | 25 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:6}}]] || {{Permissions|Gliwi}} |- | 26 || [[User:Stephan1000000|Stephan1000000]] || [[Special:Contributions/Stephan1000000|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|Stephan1000000}} |- | 27 || [[User:FAREO67|FAREO67]] || [[Special:Contributions/FAREO67|{{formatnum:5}}]] || {{Permissions|FAREO67}} |- | 28 || [[User:~2026-41057-56|~2026-41057-56]] || [[Special:Contributions/~2026-41057-56|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|~2026-41057-56}} |- | 29 || [[User:ДолбоЯщер|ДолбоЯщер]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}} |- | 30 || [[User:Khorazmiy|Khorazmiy]] || [[Special:Contributions/Khorazmiy|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|Khorazmiy}} |- | 31 || [[User:Kurcke|Kurcke]] || [[Special:Contributions/Kurcke|{{formatnum:4}}]] || {{Permissions|Kurcke}} |- | 32 || [[User:Hasan Xamidovich|Hasan Xamidovich]] || [[Special:Contributions/Hasan Xamidovich|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Hasan Xamidovich}} |- | 33 || [[User:Abdulaziz Abduraxmon|Abdulaziz Abduraxmon]] || [[Special:Contributions/Abdulaziz Abduraxmon|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Abdulaziz Abduraxmon}} |- | 34 || [[User:~2026-41765-51|~2026-41765-51]] || [[Special:Contributions/~2026-41765-51|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|~2026-41765-51}} |- | 35 || [[User:~2026-41182-20|~2026-41182-20]] || [[Special:Contributions/~2026-41182-20|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|~2026-41182-20}} |- | 36 || [[User:Umar Khursandov|Umar Khursandov]] || [[Special:Contributions/Umar Khursandov|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Umar Khursandov}} |- | 37 || [[User:~2026-42168-00|~2026-42168-00]] || [[Special:Contributions/~2026-42168-00|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|~2026-42168-00}} |- | 38 || [[User:Spokiyny|Spokiyny]] || [[Special:Contributions/Spokiyny|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Spokiyny}} |- | 39 || [[User:Historyu|Historyu]] || [[Special:Contributions/Historyu|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Historyu}} |- | 40 || [[User:RuxshonaBaxtiyorova|RuxshonaBaxtiyorova]] || [[Special:Contributions/RuxshonaBaxtiyorova|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|RuxshonaBaxtiyorova}} |- | 41 || [[User:~2026-42417-03|~2026-42417-03]] || [[Special:Contributions/~2026-42417-03|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|~2026-42417-03}} |- | 42 || [[User:Muzaffar Jafarov|Muzaffar Jafarov]] || [[Special:Contributions/Muzaffar Jafarov|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|Muzaffar Jafarov}} |- | 43 || [[User:~2026-41654-43|~2026-41654-43]] || [[Special:Contributions/~2026-41654-43|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|~2026-41654-43}} |- | 44 || [[User:~2026-42153-72|~2026-42153-72]] || [[Special:Contributions/~2026-42153-72|{{formatnum:3}}]] || {{Permissions|~2026-42153-72}} |- | 45 || [[User:Lubinh123|Lubinh123]] || [[Special:Contributions/Lubinh123|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Lubinh123}} |- | 46 || [[User:LNTG|LNTG]] || [[Special:Contributions/LNTG|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|LNTG}} |- | 47 || [[User:~2026-42233-48|~2026-42233-48]] || [[Special:Contributions/~2026-42233-48|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-42233-48}} |- | 48 || [[User:Oripov Toxir Xusanovich|Oripov Toxir Xusanovich]] || [[Special:Contributions/Oripov Toxir Xusanovich|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Oripov Toxir Xusanovich}} |- | 49 || [[User:Sitora Oblakulova|Sitora Oblakulova]] || [[Special:Contributions/Sitora Oblakulova|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Sitora Oblakulova}} |- | 50 || [[User:Auteuil-Passy|Auteuil-Passy]] || [[Special:Contributions/Auteuil-Passy|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Auteuil-Passy}} |- | 51 || [[User:~2026-42096-14|~2026-42096-14]] || [[Special:Contributions/~2026-42096-14|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-42096-14}} |- | 52 || [[User:~2026-41964-50|~2026-41964-50]] || [[Special:Contributions/~2026-41964-50|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-41964-50}} |- | 53 || [[User:Pirags|Pirags]] || [[Special:Contributions/Pirags|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Pirags}} |- | 54 || [[User:~2026-42214-00|~2026-42214-00]] || [[Special:Contributions/~2026-42214-00|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-42214-00}} |- | 55 || [[User:Kareyac|Kareyac]] || [[Special:Contributions/Kareyac|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Kareyac}} |- | 56 || [[User:~2026-42519-33|~2026-42519-33]] || [[Special:Contributions/~2026-42519-33|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-42519-33}} |- | 57 || [[User:Akbar Dev|Akbar Dev]] || [[Special:Contributions/Akbar Dev|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Akbar Dev}} |- | 58 || [[User:~2026-41762-19|~2026-41762-19]] || [[Special:Contributions/~2026-41762-19|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-41762-19}} |- | 59 || [[User:Asadbek Shokirov|Asadbek Shokirov]] || [[Special:Contributions/Asadbek Shokirov|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Asadbek Shokirov}} |- | 60 || [[User:~2026-41423-74|~2026-41423-74]] || [[Special:Contributions/~2026-41423-74|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-41423-74}} |- | 61 || [[User:~2026-41530-69|~2026-41530-69]] || [[Special:Contributions/~2026-41530-69|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-41530-69}} |- | 62 || [[User:~2026-41536-89|~2026-41536-89]] || [[Special:Contributions/~2026-41536-89|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-41536-89}} |- | 63 || [[User:~2026-41370-95|~2026-41370-95]] || [[Special:Contributions/~2026-41370-95|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-41370-95}} |- | 64 || [[User:~2026-41380-87|~2026-41380-87]] || [[Special:Contributions/~2026-41380-87|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-41380-87}} |- | 65 || [[User:Usaymin1071|Usaymin1071]] || [[Special:Contributions/Usaymin1071|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Usaymin1071}} |- | 66 || [[User:~2026-41392-82|~2026-41392-82]] || [[Special:Contributions/~2026-41392-82|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|~2026-41392-82}} |- | 67 || [[User:Juan carlos perez rodriguez|Juan carlos perez rodriguez]] || [[Special:Contributions/Juan carlos perez rodriguez|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Juan carlos perez rodriguez}} |- | 68 || [[User:Carsten Steger|Carsten Steger]] || [[Special:Contributions/Carsten Steger|{{formatnum:2}}]] || {{Permissions|Carsten Steger}} |- | 69 || [[User:~2026-41940-31|~2026-41940-31]] || [[Special:Contributions/~2026-41940-31|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-41940-31}} |- | 70 || [[User:~2026-42005-93|~2026-42005-93]] || [[Special:Contributions/~2026-42005-93|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-42005-93}} |- | 71 || [[User:Abduraxmon.Nusratilla|Abduraxmon.Nusratilla]] || [[Special:Contributions/Abduraxmon.Nusratilla|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Abduraxmon.Nusratilla}} |- | 72 || [[User:~2026-41592-98|~2026-41592-98]] || [[Special:Contributions/~2026-41592-98|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-41592-98}} |- | 73 || [[User:Sevayuu|Sevayuu]] || [[Special:Contributions/Sevayuu|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Sevayuu}} |- | 74 || [[User:Timetolive.chk|Timetolive.chk]] || [[Special:Contributions/Timetolive.chk|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Timetolive.chk}} |- | 75 || [[User:Prosnu|Prosnu]] || [[Special:Contributions/Prosnu|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Prosnu}} |- | 76 || [[User:Quinlan83|Quinlan83]] || [[Special:Contributions/Quinlan83|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Quinlan83}} |- | 77 || [[User:~2026-39362-94|~2026-39362-94]] || [[Special:Contributions/~2026-39362-94|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-39362-94}} |- | 78 || [[User:PaulLim11|PaulLim11]] || [[Special:Contributions/PaulLim11|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|PaulLim11}} |- | 79 || [[User:~2026-41448-21|~2026-41448-21]] || [[Special:Contributions/~2026-41448-21|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-41448-21}} |- | 80 || [[User:Abdullokh Jurayev|Abdullokh Jurayev]] || [[Special:Contributions/Abdullokh Jurayev|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Abdullokh Jurayev}} |- | 81 || [[User:~2026-42381-08|~2026-42381-08]] || [[Special:Contributions/~2026-42381-08|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-42381-08}} |- | 82 || [[User:Onebookingrecords|Onebookingrecords]] || [[Special:Contributions/Onebookingrecords|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Onebookingrecords}} |- | 83 || [[User:Vol71193|Vol71193]] || [[Special:Contributions/Vol71193|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Vol71193}} |- | 84 || [[User:Shirin Khaydaralieva|Shirin Khaydaralieva]] || [[Special:Contributions/Shirin Khaydaralieva|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Shirin Khaydaralieva}} |- | 85 || [[User:Mukhammadrasul Isakov|Mukhammadrasul Isakov]] || [[Special:Contributions/Mukhammadrasul Isakov|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Mukhammadrasul Isakov}} |- | 86 || [[User:MMichkov|MMichkov]] || [[Special:Contributions/MMichkov|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|MMichkov}} |- | 87 || [[User:~2026-41416-64|~2026-41416-64]] || [[Special:Contributions/~2026-41416-64|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-41416-64}} |- | 88 || [[User:Dauletiyarov Tazabay Abatovich|Dauletiyarov Tazabay Abatovich]] || [[Special:Contributions/Dauletiyarov Tazabay Abatovich|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Dauletiyarov Tazabay Abatovich}} |- | 89 || [[User:~2026-42353-80|~2026-42353-80]] || [[Special:Contributions/~2026-42353-80|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-42353-80}} |- | 90 || [[User:Martin Macha 2111|Martin Macha 2111]] || [[Special:Contributions/Martin Macha 2111|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Martin Macha 2111}} |- | 91 || [[User:Gökhan Kağan|Gökhan Kağan]] || [[Special:Contributions/Gökhan Kağan|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Gökhan Kağan}} |- | 92 || [[User:~2026-41449-76|~2026-41449-76]] || [[Special:Contributions/~2026-41449-76|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-41449-76}} |- | 93 || [[User:~2026-41454-10|~2026-41454-10]] || [[Special:Contributions/~2026-41454-10|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-41454-10}} |- | 94 || [[User:Nataev|Nataev]] || [[Special:Contributions/Nataev|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Nataev}} |- | 95 || [[User:Azizxon Muzaffarov|Azizxon Muzaffarov]] || [[Special:Contributions/Azizxon Muzaffarov|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Azizxon Muzaffarov}} |- | 96 || [[User:Mona|Mona]] || [[Special:Contributions/Mona|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Mona}} |- | 97 || [[User:X1606008|X1606008]] || [[Special:Contributions/X1606008|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|X1606008}} |- | 98 || [[User:Bekipediya|Bekipediya]] || [[Special:Contributions/Bekipediya|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Bekipediya}} |- | 99 || [[User:~2026-40705-73|~2026-40705-73]] || [[Special:Contributions/~2026-40705-73|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-40705-73}} |- | 100 || [[User:~2026-41912-02|~2026-41912-02]] || [[Special:Contributions/~2026-41912-02|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-41912-02}} |- | 101 || [[User:Ziv|Ziv]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Ziv}} |- | 102 || [[User:~2026-41768-77|~2026-41768-77]] || [[Special:Contributions/~2026-41768-77|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-41768-77}} |- | 103 || [[User:EUPBR|EUPBR]] || [[Special:Contributions/EUPBR|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|EUPBR}} |- | 104 || [[User:~2026-41678-36|~2026-41678-36]] || [[Special:Contributions/~2026-41678-36|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-41678-36}} |- | 105 || [[User:~2026-41798-42|~2026-41798-42]] || [[Special:Contributions/~2026-41798-42|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-41798-42}} |- | 106 || [[User:Madinabonu Shavkatovna|Madinabonu Shavkatovna]] || [[Special:Contributions/Madinabonu Shavkatovna|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Madinabonu Shavkatovna}} |- | 107 || [[User:~2026-41579-20|~2026-41579-20]] || [[Special:Contributions/~2026-41579-20|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-41579-20}} |- | 108 || [[User:~2026-41567-80|~2026-41567-80]] || [[Special:Contributions/~2026-41567-80|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-41567-80}} |- | 109 || [[User:~2026-41565-90|~2026-41565-90]] || [[Special:Contributions/~2026-41565-90|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-41565-90}} |- | 110 || [[User:Ossistyl|Ossistyl]] || [[Special:Contributions/Ossistyl|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Ossistyl}} |- | 111 || [[User:Túrelio|Túrelio]] || [[Special:Contributions/Túrelio|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Túrelio}} |- | 112 || [[User:Mirishkorlik|Mirishkorlik]] || [[Special:Contributions/Mirishkorlik|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Mirishkorlik}} |- | 113 || [[User:Muhammadfutbol|Muhammadfutbol]] || [[Special:Contributions/Muhammadfutbol|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Muhammadfutbol}} |- | 114 || [[User:AlfaDeveloper|AlfaDeveloper]] || [[Special:Contributions/AlfaDeveloper|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|AlfaDeveloper}} |- | 115 || [[User:Kamol Azzam|Kamol Azzam]] || [[Special:Contributions/Kamol Azzam|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Kamol Azzam}} |- | 116 || [[User:~2026-41638-69|~2026-41638-69]] || [[Special:Contributions/~2026-41638-69|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-41638-69}} |- | 117 || [[User:~2026-41979-37|~2026-41979-37]] || [[Special:Contributions/~2026-41979-37|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-41979-37}} |- | 118 || [[User:RegularShape|RegularShape]] || [[Special:Contributions/RegularShape|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|RegularShape}} |- | 119 || [[User:~2026-41609-69|~2026-41609-69]] || [[Special:Contributions/~2026-41609-69|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-41609-69}} |- | 120 || [[User:~2026-42056-42|~2026-42056-42]] || [[Special:Contributions/~2026-42056-42|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-42056-42}} |- | 121 || [[User:~2026-41997-54|~2026-41997-54]] || [[Special:Contributions/~2026-41997-54|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|~2026-41997-54}} |- | 122 || [[User:Akram Xamraqulov|Akram Xamraqulov]] || [[Special:Contributions/Akram Xamraqulov|{{formatnum:1}}]] || {{Permissions|Akram Xamraqulov}} {{/end}} n4g4899pzhqjenbuuu02b8989uucb3o 0 730491 6221456 5301882 2026-07-31T14:55:12Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221456 wikitext text/x-wiki '''UKball''' (uzb. ''Yukeybol/ Britaniyabol/ Britaniyashar/ Buyukbritaniyashar''[[Polandball|) ―]] Countryballs ning asosiy{{Sfn|Piórecka|2017}} qahramonlaridan biridir. == Obrazi == UKball, koʻpincha, qalpoq va monoklda tasvirlangan. Ushbu atributlar bu mamlakatning oʻziga xos, oʻzgarmas qiyofasini koʻrsatadi. Ular, ehtimol, kantribolning maʼlum bir nafosati va yuksak madaniyatini koʻrsatish uchun moʻljallangan. Shuni qoʻshimcha qilish kerakki, bular qaysidir maʼnoda eng yuqori ijtimoiy qatlamlarga aniqlangan atributlardir va koʻpincha, „ingliz jentlmeni“{{Sfn|Piórecka|2017}} stereotipi bilan birga keladi. [[Fayl:Великобритания_и_её_страны_(Countryballs).png|left|thumb| Buyuk Britaniya va uning mamlakatlari]] Personaj, koʻpincha, bir piyola choyni ushlab turishi mumkin (darvoqe, u choyna qattiq sevadi va koʻp ichadi{{Sfn|Seppänen|2018}}'''{{Sfn|Федорченко|2019}}''') va u buyuk saltanat boʻlgan vaqtlari haqida gapiradi, qoʻldan ketgan [[Britaniya imperiyasi|imperiyasini qoʻmsaydi]]<ref>{{veb manbasi|til=en|url=http://knowyourmeme.com/memes/polandball|sarlavha=Polandball|nashriyot=[[Know Your Meme]]|arxiv-url=https://www.webcitation.org/6AicRFaqu?url=http://knowyourmeme.com/memes/polandball|arxiv-sana=2012-09-16|kirish sanasi=2012-03-26|deadlink=no|ref=Know Your Meme}}</ref>. UKballning feʼlining yana bir oʻziga xos belgisi — bu [[Imperializm|imperializmga]] moyillik, garchi komikslarga qaraganda, koʻpincha, kantrbolning mustamlakachilik istagi orzular sohasida boʻlib tuyuladi. Bu, oʻz navbatida, ushbu mamlakat haqiqiy hayotdan yiroq yoki xayolparast ekanidan darak berishi mumkin{{Sfn|Piórecka|2017}}. 2016-yil 23-iyunda Buyuk Britaniya fuqarolarining aksariyati Yevropa Ittifoqidan chiqish uchun ovoz berdi. Brexit miqyosidagi voqea bir qator Countryballs satirik veb-komikslarini<ref>{{veb manbasi|til=en|url=https://networkcultures.org/longform/2017/11/15/polandball-is-of-reddit-how-rpolandball-transcends-memes-through-carefully-curated-geopolitical-satire/|sarlavha=Polandball is of Reddit: how r/polandball transcends memes through carefully curated geopolitical satire|muallif=Sal Hagen|sana=2017-11-15|nashriyot=Institute of Network Cultures|ref=Hagen}}</ref> keltirib chiqardi. == Yana qarang == * [[:ru:Countryballs|Countryballs]] == Manbalar == <references group="" responsive="1"></references> == Adabiyotlar == * {{Статья|ссылка=http://www.medioznawca.com/attachments/article/260/Magazyn%20Medioznawcy%20nr%203(16)_2017.pdf|ref=Piórecka|автор=Katarzyna Piórecka|заглавие=Jak społeczności wirtualne stereotypizują państwa i narody?|год=2017|язык=pl|издание=Magazyn Medioznawcy|тип=[[журнал]]|номер=3 (16)|страницы=10—17}} == Havolalar == ** [https://polandballru.miraheze.org/wiki/%D0%92%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F Stranitsa o personaje UKball na russkoyazichnoy viki Countryballs] ** [https://www.polandballwiki.com/wiki/UKball Stranitsa o personaje UKball na angloyazichnoy viki Countryballs] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220525143829/https://www.polandballwiki.com/wiki/UKball |date=2022-05-25 }} [[Turkum:Komiks]] [[Turkum:Komiks qahramonlari]] [[Turkum:Countryball]] [[Turkum: Buyuk Britaniyada Internet]] kt6y9lqjvgdz7ql8j07dei5712by7ph 0 731541 6221496 6132213 2026-07-31T15:20:17Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221496 wikitext text/x-wiki '''Porsche AG''' ([[Nemis tili|nemischa]] talaffuzi [ʼpɔʁʃə] <ref>{{Veb manbasi|sana=2016-12-08|url=https://www.youtube.com/watch?v=Im2eYuGdmfY|sarlavha=How to pronounce Porsche|nashriyot=Официальный канал Porsche на YouTube|qaralgan sana=2016-12-13|arxivsana=2016-12-13|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161213105952/https://www.youtube.com/watch?v=Im2eYuGdmfY}}</ref> - Pórsche <ref>{{Veb manbasi|muallif=Василий Ефанов|sarlavha=Как правильно: Пóрше или Поршé?|url=https://auto.vesti.ru/news/show/news_id/662438/ccl_id/3150/|ish=auto.vesti.ru|sana=2016-08-19|qaralgan sana=2019-01-22|arxivsana=2019-01-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190121231347/http://auto.vesti.ru/news/show/news_id/662438/ccl_id/3150/}}</ref> ; toʼliq nomi '''Doktor Ingenieur honoris causa Ferdinand Porsche Aktiengesellschaft''') — 1931- yilda dizayner Ferdinand Porsche tomonidan asos solingan [[Germaniya|nemis]] avtomobillar va koʼzoynaklar ishlab chiqaruvchisi.{{Oʻtishga|#История}}, hozir Porsche Automobil Holdingning shoʼba korxonasi. Bosh ofisi va asosiy [[Fabrika|zavodi]] [[Germaniya]]ning [[Stuttgart|Shtutgart]] shahrida joylashgan <ref name="Historie">{{Veb manbasi|sarlavha=Historie - Porsche Engineering|url=https://www.porscheengineering.com/peg/de/about/history/|ish=Porsche Engineering|qaralgan sana=2016-02-23|arxivsana=2018-09-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180917105324/https://www.porscheengineering.com/peg/de/about/history/}}</ref> . {{Infobox Company | logo = Porsche text.jpg }} == Faoliyat == [[Fayl:Porsche_headquarter_Stuttgart-Zuffenhausen_Werk_II.jpg|left|thumb|253x253px| Porsche [[Manufaktura|fabrikasi]], 2005 yil]] Kompaniya hashamatli sport avtomobillari, shuningdek, LUKSmashina ishlab chiqaradi. Porsche ishlab chiqarish katta darajada [[Volkswagen kompaniyasi|Volkswagen]] bilan hamkorlik qiladi. Va avtosportda ishtirok etish bilan bir qatorda, avtomobil ( va uning tarkibiy qismlari ) dizaynini takomillashtirish boʼyicha ishlar olib borilmoqda: turli yillarda qoʼlda vites qutisi sinxronizatorlari, qoʼlda oʼzgartirish imkoniyatiga ega avtomatik vites qutilari ( keyinchalik rulda siljish tugmalari bilan ), ishlab chiqarish avtomobili uchun turbo zaryadlash, benzinli dvigatelda oʼzgaruvchan geometriyali turbinali pervanel bilan turbo zaryadlash, elektron boshqariladigan suspenziya va boshqalar <ref>{{Veb manbasi|url=http://www.bigmotors.by/porsche.html|sarlavha=Porsche - BigMotors.By - про авто с большим сердцем|nashriyot=www.bigmotors.by|til=ru|qaralgan sana=2017-09-13|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170913183916/http://www.bigmotors.by/porsche.html|arxivsana=2017-09-13}}</ref> . Kompaniyaning 2009- 2010 moliyaviy yildagi daromadi 7,79 milliard [[yevro]]ni tashkil etdi, bu kompaniya uchun oʼz tarixidagi mutlaq rekorddir. Xuddi shu hisobot davrida 81- 850 dona avtomobil sotilgan va 89- 123 dona ishlab chiqarilgan. Shuningdek, kompaniya uzoq vaqt davomida sport klublari ( [[Yevropa]] va [[Amerika (qitʼa)|Amerikaning]] koʼplab mamlakatlarida Porsche klublari mavjud ) va oʼz avtomobillarining turli toifalari oʼrtasida musobaqalar tashkil etishda faol ishlaydi, bir necha kubok musobaqalari muntazam ravishda oʼtkaziladi. Need for Speed: Porsche Unleashed kompyuter oʼyini uning faoliyatining ushbu sohasiga bagʼishlangan. == Logotip == Kompaniya emblemasi gerb boʼlib, unda quyidagi maʼlumotlar mavjud: qora va qizil chiziqlar va kiyik shoxlari Germaniyaning Vyurtemberg [[Germaniya yerlari|shtati]] gerbining elementlari boʼlib, uning poytaxti [[Stuttgart|Shtutgart]] shahri boʼlgan va yozuv mavjud. "PORSCHE" va gerb markazidagi aygʼir shtamplardan kelib chiqqan holda [[Stuttgart|Shtutgart]] [[950]]- yilda ot fermasi sifatida tashkil etilganligini eslatadi. Logotip muallifi {{Tarjima qilinmagan|Франц Ксавьер Раймшписс||de|Franz Xaver Reimspieß}} ({{Lang-de|Franz Xaver Reimspieß}}) <ref>{{Veb manbasi|muallif=Thomas Schulz|url=http://porsche.com/germany/accessoriesandservices/classic/philosophyandclassicworld/world/tradition/emblem/|sarlavha=Unser bestes Pferd im Stall|nashriyot=Porsche AG|qaralgan sana=2012-03-03|til=de|arxivurl=https://www.webcitation.org/689Hxj4dN?url=http://www.porsche.com/germany/accessoriesandservices/classic/philosophyandclassicworld/world/tradition/emblem/|arxivsana=2012-06-03}}</ref> . Logotip birinchi marta 1952- yilda, brend [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]] bozoriga kirganida, yaxshiroq tan olinishi uchun paydo boʼlgan. Bungacha avtomobillar kapotida faqat “PORSCHE” yozuvi boʼlgan.<gallery class="center"> Fayl:Wappen Volksstaat Württemberg (Farbe).svg|{{не переведено 4|Герб Вюртемберга||de|Wappen Württembergs}} (1922—1933) Fayl:DEU Stuttgart COA.svg|[[Штутгарт|Shtutgart]] gerbi </gallery> == Hikoya == === 1931-1948: G'oyalardan seriyali ishlab chiqarishgacha === Birinchi mashina oʼz nomi bilan chiqarilgunga qadar, Ferdinand Porsche katta tajriba toʼplashga muvaffaq boʼldi. U tomonidan [[1931]]- [[25-aprel|yil 25- aprelda]] asos solingan ''Dr. Ing. hc'' ''F. Porsche GmbH'' uning rahbarligi ostida allaqachon 6 silindrli poyga avtoulovi va tarixdagi eng koʼp sotilgan avtomobillardan biriga aylangan Volkswagen Käfer kabi loyihalar ustida ishlashga muvaffaq boʼldi. 1939- yilda kompaniyaning birinchi avtomobili — Porsche 64- ishlab chiqildi. U kelajakdagi barcha Porschelarning avlodiga aylandi. Ushbu misolni yaratish uchun Ferdinand Porsche Volkswagen Käfer - dan koʼplab komponentlardan foydalangan. 1939 — 1945- yillardagi [[Ikkinchi jahon urushi|Ikkinchi Jahon urushi davrida]] kompaniya harbiy mahsulotlar - xodimlar uchun transport vositalari va amfibiyalarni ishlab chiqarish bilan shugʼullangan. Ferdinand Porsche [[Germaniya|nemis]] Tiger P ogʼir tanklarini, shuningdek Maus super ogʼir tankini ishlab chiqishda ishtirok etdi. 1945- yil dekabr oyida u harbiy jinoyatlarda ayblanib hibsga olindi va qamoqqa tashlandi va u yerda 20 oy oʼtirdi. Shu bilan birga, uning oʼgʼli Ferdinand ( qisqa ismi Ferry ) Anton Ernst oʼz avtomobillarini ishlab chiqarishni boshlashga qaror qildi. [[Gmünd (okrug)|Gmünde]] shahrida Ferry Porsche oʼzi tanigan bir qancha muhandislar bilan birgalikda bazasida dvigateli va alyuminiy ochiq korpusli 35 6- prototipini yigʼdi va uni ommaviy ishlab chiqarishga tayyorgarlik ko‘ra boshladi. 1948- yil iyun oyida ushbu nusxa umumiy foydalanishdagi yo'llar uchun sertifikatlangan. 9- yil oldin boʼlgani kabi, bu yerda yana Volkswagen Käfer agregatlari jumladan 4- silindrli havo sovutgichli dvigatel, osma va vites qutisi ishlatilgan. Birinchi ishlab chiqarilgan avtomobillar tubdan farqga ega edi - dvigatel orqa aks orqasiga oʼtkazildi. Bu ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirish va salondagi ikkita qoʼshimcha oʼrindiq uchun joy boʼshatish imkonini berdi. Dizaynlangan korpus juda yaxshi aerodinamikaga - ''C <nowiki><sub id="mwgg">x</sub></nowiki>'' 0,29 ga teng edi. 1950- yilda kompaniya [[Stuttgart|Shtutgartga]] qaytdi. === 1948-1965 yillar: Birinchi qadamlar === [[Fayl:1958_Porsche_356_1600_Super_coupe_(2010-07-05)_01.jpg|left|thumb|250x250px| Porsche 356 - birinchi yo'l Porsche]] [[Stuttgart|Shtutgartga]] qaytganidan beri barcha korpus panellari po'latdan yasalgan, alyuminiydan voz kechilgan. Zavod kupelar va kabrioletlar va atigi 40 ot kuchiga ega ( 29,42 kVt ) 1100- kubometrli dvigatellar bilan boshlandi, ammo tanlov tez orada kengaydi: 1954- yilga kelib 1100, 1300, 1300A, 1300S, 1500 va 1500S versiyalari sotildi. Dizayn doimiy ravishda takomillashtirildi: dvigatellarning hajmi va kuchi o'sishda davom etdi, barcha gʼildiraklarda disk tormozlari va sinxronlashtirilgan vites qutisi paydo boʼldi, korpusning yangi variantlari taklif qilindi - hardtoplar va rodsterlar. [[Volkswagen kompaniyasi|Volkswagen]] birliklari asta-sekin oʼzlariga almashtirildi. Masalan, 356 A seriyali ishlab chiqarish davrida ( 1955-1959 ) toʼrtta eksantrik mili, ikkita ateşleme bobini va boshqa original komponentlar bilan dvigatelga buyurtma berish allaqachon mumkin edi. A seriyasi B ( 1959-1963 ) bilan almashtirildi va u C ( 1963-1965 ) bilan almashtirildi. Barcha modifikatsiyalarning umumiy ishlab chiqarilishi 76 mingdan bir oz kopʼroqni tashkil etdi. 1951- yilda Ferdinand Porshe 75 yoshida yurak xurujidan vafot etdi - uning sogʼligʼi qamoqda boʼlganligi sababli buzildi. === 1963-1976 yillar: 911-ning yuksalishi va 914-ning qulashi === [[Fayl:1986_Porsche_911_SC.jpg|right|thumb|300x300px| Porsche 911]] [[1950-lar|1950]]- yillarning oxirida Porsche 695 prototipi yaratilgan. Kompaniya rahbariyati bu masalada bir ovozdan fikrga ega emas edi: 356-chi oʼzi uchun yaxshi obroʼqozonishga muvaffaq boʼldi, shuning uchun kichik Porsche oilaviy kompaniyasi uchun yangi modelga oʼtish xavfning oshishi bilan bog'liq edi. Ammo 1948- yilgi modelning dizayni tezroq eskirdi va uni yangilash uchun deyarli zaxiralar qolmadi. Shuning uchun, 1963- yilda Porsche 911 [[Frankfurtmayn|Frankfurt]] avtosalonida taqdim etildi. Dizayndagi asosiy fikrlar bir xil boʼlib qoldi ( orqaga oʼrnatilgan bokschi dvigateli va orqa gʼildirakli ), lekin u allaqachon Porsche 356 ruhida klassik kuzov chiziqlariga ega zamonaviy sport avtomobili edi. Ferdinand Aleksandr "Butzi" Porsche tomonidan ishlab chiqilgan, Ferry Porschening katta oʼgʼli. Dastlab, "911" indeksi oʼrniga boshqasi - "901" qoʼllanilishi kerak edi. Ammo oʼrtadagi nol bilan 3 ta raqamning kombinatsiyasi allaqachon Peugeot uchun ajratilgan edi. Avtomobil 911 deb nomlana boshladi, ammo 901 raqamlari hech qayerda yoʼqolmadi: ular ichki nomenklatura boʼyicha ( 1964-1973 ) 911 modelini chaqira boshladilar. Ishlab chiqarishning dastlabki 2- yilida dvigatel bitta edi - 2 litrli 130 ot kuchi. 1966- yilda Targa modifikatsiyasi (shisha tomli ochiq korpus) konveyerga chiqdi; 1965- yilda 356 seriyali kabrioletlarni ishlab chiqarish tugagandan so'ng, ular 1982- yilgacha kompaniya qatorida paydo bo'lmadi. 1960- yillarning oxirida avtomobilning g'ildirak bazasi kengaytirildi va mexanik inʼektsiyali kattaroq dvigatellar bilan jihozlana boshladi. 901- yillar evolyutsiyasining choʼqqisi 1970- yillarning boshlarida Carrera RS 2.7 va Carrera RSR ning "jangovar" modifikatsiyalari edi. Carrera soʼzi 1950-yillarning oʼrtalarida 356- ning sport versiyalari nomida paydo boʼldi va shu bilan 54- ning Carrera Panamericana poygasidagi gʼalaba xotirasini abadiylashtirdi, shundan soʼng brend Shimoliy Amerikada keng tanildi. [[Fayl:Saxony_Classic_Rallye_2010_-_VW_Porsche_914-4_1974_(aka).jpg|left|thumb|250x250px| Porsche 914 Saksoniya klassik avtomobillar rallisida, [[2010|2010 yil]]]] 1960- yillarning oxirida seriyaga yana bir yangi model - Porsche 914 chiqarildi. O'sha paytda [[Volkswagen kompaniyasi|Volkswagen]] qatorga qandaydir sport avtomobilini qoʼshishi kerak edi, Porsche esa 912 ning vorisi ( 356 dan motorli arzonroq 911 ) kerak edi. Shu sababli, kuchlarni birlashtirishga qaror qilindi va 1969- yilda VW-Porsche 914 nomli avtomashina ishlab chiqarila boshlandi, markaziy dvigatelli Targa 4 va 6 silindrli dvigatellari bilan. Alyansning tashabbusi umidlarni oqlamadi - juda gʼayrioddiy koʼrinish va muvaffaqiyatsiz marketing siyosati ( VW-Porsche "aralash" nomi tufayli ) savdoga salbiy taʼsir koʼrsatdi. Ishlab chiqarishning atigi 7 yilida ushbu mashinalarning 120 mingga yaqini ishlab chiqarilgan. === 1972-1981: Ernst Fuhrmann kengashi === [[Fayl:Porsche 944 1X7A7335.jpg|right|thumb|250x250px| Porsche 944 - 80-yillarning oldingi dvigatelli Porsche liniyasidan]] 1972- yilda kompaniyaning huquqiy maqomi masʼuliyati cheklangan shirkatdan ochiq ( ommaviy ) shirkatga oʼtdi. Dr. Ing. hc F. Porsche KG oilaviy biznes boʼlishni toʼxtatdi va endi ''Dr. Ing. hc'' ''F. Porsche AG'' ; Porsche oilasi kompaniya ishlarini bevosita nazorat qilishni yoʼqotdi, ammo Ferri va uning oʼgʼillarining undagi kapitaldagi ulushi Piech oilasidan sezilarli darajada oshib ketdi. Qayta qurishdan keyin F. LEKIN. Porsche va uning ukasi Xans-Piter eksklyuziv koʼzoynaklar, soatlar velosipedlar va boshqa nufuzli buyumlar ishlab chiqaradigan Porsche Design kompaniyasiga asos solishdi. nabirasi F. Porsche, Ferdinand Piech [[Audi AG|Audiga]], keyin esa Volkswagenga koʼchib oʼtdi va u yerda keyinchalik konserning bosh direktori boʼldi. Porsche oilasidan boʼlmagan kompaniyaning birinchi rahbari ilgari dvigatellarni ishlab chiqish boʼlimida ishlagan Ernst Fuhrmann edi. Uning yangi lavozimidagi birinchi qarorlaridan biri 911 seriyasini klassik uslubdagi sport avtomobili ( old dvigatel - orqa gʼildirak ) - 928 modelini 8 silindrli dvigatel bilan almashtirish edi. Uning hukmronligi davrida boshqa old dvigatelli mashina konveyerga qoʼyildi - Porsche 924. 1974- yilgi Parij avtosalonida Turbo modifikatsiyasining debyutidan soʼng, 911 liniyasini ishlab chiqish ( oʼsha paytda modernizatsiya qilingan 930 seriyali 1973 - 1989 ) ishlab chiqarishga kirishdi, aslida 1980-yillarning boshlarigacha, Fuhrman lavozimidan chetlatilguncha toʼxtadi. Ammo uning loyihalari ishlab chiqarishni davom ettirdi: oxirgi dvigatelli Porsche avtomobillari zavodni 1995- yilda tark etgan. 914- 1976-yilda bir vaqtning oʼzida ikkita yangi mashinaga almashtirildi - 924 va 912 ( hozir Volkswagen 2.0 dvigateli bilan ), bu faqat bir yil davom etdi. 924 ning paydo boʼlishi tarixi 914 ga oʼxshaydi - Volkswagen o'zining arzon sport avtomobili gʼoyasidan voz kechmadi va Porsche muhandislarini tegishli loyihani ishlab chiqishga taklif qildi. Ularga toʼliq harakat erkinligi berildi. Dvigatel va vites qutisini ishlab chiqish bundan mustasno - ular [[Audi AG|Audi]] birliklari bo'lishi kerak edi. Ish tugallanishidan oldin ham, Toni Shmuker boshchiligidagi yangi Volkswagen rahbariyati 1973- yilda neft inqirozi boshlanganidan beri bunday mashinani chiqarish mumkinligiga shubha qildi. Keyin loyiha Volkswagenʼdan sotib olindi. 911 modeli bilan taqqoslaganda, u butunlay boshqacha dizayn edi: zamonaviy koʼrinish, klassik tartib va vazn taqsimoti, idealga yaqin, tejamkor 4 silindrli suv bilan sovutilgan dvigatellar. Porsche 924 talabga ega edi va u yaxshi potentsialga ega edi, buni chiziqning doimiy yangilanishi va toʼldirilishi tasdiqlaydi. Savdo boshlanganidan 3 yil oʼtgach, unda turbo zaryadlangan versiya paydo boʼldi va uch yildan soʼng ular 944- chi- uning davomchisini ishlab chiqarishni boshladilar. Umuman olganda, mashina bir xil boʼlib qoldi va oʼzgarishlar evolyutsion edi - koʼplab koʼrsatkichlar yaxshilandi va tashqi koʼrinishida eng sezilarli farq 924 Carrera GT ning maxsus versiyasidan meros boʼlib qolgan kengaytirilgan qanotlar edi. Ushbu ikkita liniya 1988- yilda model to'xtatilgunga qadar 6- yil davomida birga ishlab chiqarilgan ( jami deyarli 150 000 dona sotilgan ). 944- ning dizayni 924- dan sezilarli darajada farq qilar edi: dvigatel 928- dan V8 ning "yarmi" edi, boshqa asosiy komponentlar ham xususiy qismlarga almashtirildi. 9- yil davomida 160 ming 944- dona ishlab chiqarildi, ko'plab modifikatsiyalar paydo boʼldi - S, S2, Turbo, Cabriolet va boshqalar. d. Old motorli Porsche ning oxirgi evolyutsiyasi 968 ( 1992-1995 ) edi. Fuhrmanning 911- ni almashtirish haqidagi qarori muvaffaqiyatsiz boʼldi: 1978- yildan 1995- yilgacha 928- ning 60 mingga yaqin nusxasi ishlab chiqarilgan va bu davrda 911- lar bir necha baravar koʼp edi. Ushbu avtomobilning sust tijorat boshlanishi Porsche 911 ajralmas ekanligini aniq ko'rsatdi. 1974-1982- yillarda, 924 va 928 modellarini ishlab chiqishga asosiy ustuvorlik berilganda, 911 seriyasida deyarli toʼliq sukunat yuz berdi. Avlodlar almashinuvi bilan 930- yangi energiya yutuvchi bamperlar va 2,7 litrli asosiy dvigatelga ega boʼldi. 1976- yilda u 3-litrga aylandi. Keyingi yili liniya soddalashtirildi. 911- 911 S va 911 Carrera modifikatsiyalari oʼrniga 911SC deb nomlangan va quvvati kamaytirilgan bitta modifikatsiya kiritildi. Shu bilan birga 911 Turbo yangi dvigatelni oldi - 3,3 litr 300 ot kuchi. Bilan. Porsche 911 Turbo oʼsha yillarning eng dinamik avtomobillaridan biri boʼlib, u 5,2 soniyada 0 dan 100&nbsp;km/soat tezlikka erishdi va 254&nbsp;km/soat tezlikka erishdi. === 1981-1988: Yangi direktorning hissasi === [[Fayl:Wikipedia_CS_pic.jpg|left|thumb|250x250px| Porsche 911 Carrera Club Sport]] Fuhrmann Ferri Porsche tomonidan ishdan boʼshatildi va uning oʼrniga Porschening amerikalik menejeri Piter Shuts keldi. Uning ostida 911 modellari kompaniyaning asosiy avtomobilining soʼzsiz holatini qaytardi. 1982- yilda kabriolet paydo bo'ldi va bir yildan soʼng 231 ot kuchiga ega 911 Carrera bazaga aylanadi. 1985- yil uchun yangi turbo koʼrinishdagi ( aka Supersport ) versiyasi boʼlib, u Turbo modelidagi shassi va kuzovli oddiy Carrera edi, u oʼz navbatida kengroq orqa qanotlari va katta spoylerga ega ( baʼzan "piknik stoli" deb ataladi" laganda" yoki "kit dumi" ). Turbo modelining oʼzi, bir yil oʼtgach, SE versiyasida yoki egilgan old tomoni va tortib olinadigan faralari bilan ''Slantnose'' deb ataladigan versiyada sotuvga chiqdi. Shu bilan birga, engil vaznli 911 Carrera Clubsport, 1970-yillardagi Carrera RS vorisi va GT3 ning peshqadami paydo boʼldi. [[Fayl:Silver_Porsche_959_front_left.jpg|right|thumb|250x250px| Porsche 959]] Porsche 959 tarixi 1980- yilda, jahon ralli chempionatida yangi " B guruhi " tasdiqlangan paytdan boshlangan. Bir qator kompaniyalarni liberal talablar o'ziga tortdi - 200 ta homologatsiyalangan nusxalarni chiqarishdan tashqari deyarli hech qanday cheklovlar yoʼq edi. Porsche ham ishtirok etishga qaror qildi. Shuts kompaniyaning toʼliq muhandislik salohiyatini koʼrsatish kerak degan xulosaga keldi. Texnik toʼldirish yuqori darajada edi: 6 silindrli dvigatelning quvvati ( 2,8 litr, ikkita turbokompressor ) 450 ot kuchi edi. Bilan.; toʼliq gʼildirakli transmissiyaning har bir gʼildiragi uchun kompyuter tomonidan boshqariladigan 4 ta amortizator mavjud edi ( shuningdek, u oʼqlar orasidagi momentni taqsimlaydi va erni tozalashni oʼzgartirishi mumkin ); tana qismlari engil va bardoshli plastik kompozit material boʼlgan Kevlar dan tayyorlangan. Nozik sozlash bosqichida Porsche 959 ikki marta Parij-Dakar ralli marafonida qatnashdi va 1986- yilda umumiy reytingda 2 ta birinchi oʼrinni egalladi. Ayni paytda, “B” guruhi endi yoʼqligi maʼlum boʼldi: mitingda bir necha uchuvchilar va tomoshabinlarning fojiali oʼlimi FISA avtosport federatsiyasini uni yopishga majbur qildi. 1986-1988- yillarda rejalashtirilgan 200- donadan ortiq mahsulot ishlab chiqarildi. 959 loyihasi foydasiz boʼlib chiqdi, ammo undagi gʼoyalar ishlab chiqarish avtomobillarida poyga texnologiyalarini rivojlantirish uchun foydali boʼldi: 964 ( 1989-1993 ) va keyingi versiyalar barcha etakchilari bilan soddalashtirilgan transmissiya bilan jihozlangan. Turbo liniyasi ( 964-993 ) oʼz ixtiyorida zamonaviy turbo zaryadlash tizimini oldi, 993s ( 1993-1998 ) faralar va havo kanallari bilan oʼxshash old qismga ega edi, 996 Turbo versiyasi ( 2000-2006 ) havo kirishlari, oldingi bamper va orqa qanotlar ham 959- chi qanotlarga oʼxshaydi. Xususiy PASM adaptiv suspenziyasi (barcha joriy Porsche avtomobillariga o'rnatilgan) murakkab tizimning zamonaviy analogi bo'lib, birinchi marta Porsche 959 da sinovdan o'tgan. === 1989-1998 yillar: O'zgarishlar o'n yilligi === Ushbu oʼn yil ichida kompaniya faxriylari voqea joyini tark etishdi - old dvigatelli avtomobillar va klassik 911. Buning oʼrniga ular butunlay yangi Boxster va 911 ( 996 ) Carreraʼni taqdim etdilar. Toʼqqiz yil ichida 901- chi va oʼn olti - 930-chi ishlab chiqarilgan, ammo hozir bu Porsche sotib ololmaydi; shuning uchun 964 kishi atigi 4- yil yashadi. Bu klassik shakldagi Targa versiyasi uchun, shuningdek, Turbo uchun va maʼlum darajada Carrera uchun yakuniy davr edi. Ikkinchisi endi tʼliq gʼildirakli va avtomatik uzatmalar qutisi bilan jihozlanishi mumkin edi. Korpus birinchi qarashda koʼrinadiganidan koʼra koʼproq oʼzgartirildi: yangi ramka ishlab chiqildi, aerodinamika jiddiy yaxshilandi ( Cx 0,40 dan 0,32 gacha kamaydi ) va faol orqa spoyler qoʼshildi. Ular arxaik torsion bar suspenziyasidan voz kechishdi. Dvigatel 3,6 litrgacha zerikdi. Orqa va toʼliq gʼildirakli haydovchi versiyalari mos ravishda Carrera 2 va Carrera 4 deb nomlandi; sport Clubsport RS ga qayta nomlandi. Turbo, dastlabki 3- yil davomida tasdiqlangan 3,3 litrli dvigatel bilan jihozlangan va 1993- yilda u 3,6 litrli ( 360 ot kuch i) versiyasini ham oldi. 911 America Roadster va yarim poygachi 911 Turbo S cheklangan nashrlari sotildi, jami 62 000 ga yaqin 964 ishlab chiqarilgan. Uning zamondoshlarining umumiy hajmi ( 968, 1992-1995 va 928 GTS, 1991-1995 ) 15 dan oshmadi. === 1996 yil - bizning vaqt: Yangi modellar va ortib borayotgan ishtaha === [[Fayl:Porsche_Boxster_Concept_Prototype_1992_frontleft_2010-03-12_A.JPG|thumb|250x250px| Porsche muzeyida Porsche 986 Boxster ning ishlab chiqarishdan oldingi versiyasi]] Wiedekingning saʼy-harakatlari 1996- yilning oxirlarida, brendning yangi qiyofasining tashuvchisi boʼlgan Porsche 986 Boxster markaziy dvigatelli yoʼltanlamas sotuvga chiqarilgandan soʼng yaqqol namoyon boʼldi. Uning dizayni muallifi Harm Lagaay ( {{Lang-nl|Harm Lagaay}} ), 1990- yillarning va 2000- yillarning birinchi yarmidagi barcha Porschelarning tashqi koʼrinishi bo'yicha ishlarga rahbarlik qilgan, tashqi koʼrinishini yaratishda u kompaniyaning dastlabki avtomobillari - ochiq 550 Spyder va 356 Speedsterdan qaytarildi. Model nomi ikki soʼzdan tuzilgan - ''bokschi'' ( yaʼni bokschi motori ) va ''yo'ltanlamas'' . Ochiq versiyalari yopiq versiyadan oʼzgartirilgan farqli o'laroq, 986 boshidanoq ochiq avtomobil sifatida ishlab chiqilgan. 2000- yilda 986 Boxster S ( 3,2 L ) bilan birlashtirilgunga qadar, qatordagi yagona variant 2,5 litrli 6 silindrli bokschi dvigateliga ega rodster edi. Nisbatan arzon narxdagi yangi ixcham sportkar bozor tomonidan juda iliq kutib olindi va 2003- yilgacha Porsche yillik sotuvlari natijalarini boshqarib, bir yil avval debyut qilgan Porsche 955 Cayenne tomonidan quvib oʼtib ketdi. Bitta zavodning ishlab chiqarish quvvati etarli emas edi va avtomobillar uchun butlovchi qismlarning bir qismi [[Finlandiya]]da Valmet Automotive tomonidan yigʼilgan. [[Fayl:Porsche_911_GT3_996_(2003)_black.jpg|left|thumb|250x250px| Porsche 996 GT3]] Boxsterdan keyin barchaning e'tibori 911- da edi. 1997- yilda Frankfurt avtosalonida yangi Carrera taqdim etildi va uning ukasi bilan deyarli bir xil old tomonlari koʼz yoshlari shaklidagi faralar va shunga oʼxshash interyerlari bilan umumiy jihatlari borligi aniq boʼldi. dvigatellarning dizayni. Bunday qarorlar ishlab chiqish va ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirishga imkon berdi. Chunki oʼsha yillarda brendning moliyaviy resurslari hali ham juda cheklangan edi. 996 korpusidagi Carrera kuch va olʼchamni qoʼshdi, lekin shu bilan birga birinchi darajali sport avtomobili boʼlib qoldi. Misol uchun, Britaniyaning Evo jurnali oʼz mavjudligining boshidan ( 1998 ) 911 ( ham 996 va 997) ni 6 marta "Yilning sport avtomobili" deb atagan. 1998- yilda kabriolet va Carrera 4 paydo bo'ldi va keyingi yili bir vaqtning o'zida ikkita muhim yangilik paydo boʼldi: havaskor musobaqalar uchun moʼljallangan GT3 ( bu nom RS oʼrnini egalladi ) va seriyaning yangi flagmani 996 Turbo. Oxirgi ikkitasining dvigatellari standart dvigatellardan jiddiy farq qilar edi. Chunki ular 1998- yilgi GT1 sport prototipi blokining dizayniga asoslangan edi. Tabiiy aspiratsiyalangan variant GT3 ga, ikkita super zaryadlangan variant esa Turbo ga chiqdi. Bundan tashqari flagman nafaqat eng kuchli dvigatelning balki oʼziga xos korʼinishning ham egasi boʼldi, ayniqsa buning uchun bamper va yoritish moslamalariga oʼzgartirishlar kiritildi va bu Turbo-ning oʼziga xos xususiyatlarini hisobga olmagan holda - spoyler va keng korpus bu safar orqa qanotlarida teshiklari bor. Yangi 3,6 litrli suyuqlik bilan sovutilgan dvigatel katta radiatorlarni talab qilmadi, bu esa Whale-dumli orqa spoylerga ehtiyojni yoʼq qildi. Yangi dizayn sezilarli darajada ixchamroq boʼldi. GT3 shunga oʼxshash narsalar bilan jihozlanmagan, garchi u oziga xos xususiyatlarga ega boʼlsa-da, masalan, engil korpus, tushirilgan osma va orqa oʼrindiqlar yo'q. [[Fayl:Porsche_Carrera_GT_-_Goodwood_Breakfast_Club_(July_2008).jpg|left|thumb|250x250px| [[Porsche Carrera GT]]]] == Ishlab chiqarish va sotish == Daromadlar jadvali ( million [[Yevro|evroda]] ) va ishlab chiqarilgan avtomobillar soni. 2008- 2009 yillar uchun ma'lumotlar chop etilmagan <ref>{{Veb manbasi|url=http://www.porsche-se.com/filestore.aspx/default.pdf|sarlavha=Porsche SE: 404<!-- Заголовок добавлен ботом -->|qaralgan sana=2012-09-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100704133218/http://www.porsche-se.com/filestore.aspx/default.pdf|arxivsana=2010-07-04}}</ref> . {| class="wikitable" !yil ! daromad (milliard evro) ! soliqdan oldingi foyda (million evro) ! ishlab chiqarish ! sotish |- | 2002 yil 31 iyul | 4857 | 829 | {{Number table sorting|55050}} | {{Number table sorting|54234}} |- | 2003 yil 31 iyul | 5.593 | 933 | {{Number table sorting|73284}} | {{Number table sorting|66803}} |- | 2004 yil 31 iyul | 6.148 | +1137 | {{Number table sorting|81531}} | {{Number table sorting|76827}} |- | 2005 yil 31 iyul | 6.574 | 1238 | {{Number table sorting|90954}} | {{Number table sorting|88379}} |- | 2006 yil 31 iyul | 7.273 | 2110 | {{Number table sorting|102602}} | {{Number table sorting|96794}} |- | 2007 yil 31 iyul | 7.368 | 5857 | {{Number table sorting|101844}} | {{Number table sorting|97515}} |- | 2008 yil 31 iyul | 7.466 | 8569 | {{Number table sorting|105162}} | {{Number table sorting|98652}} |- | 2009 yil 31 iyul | noma'lum | 2559 | {{Number table sorting|76739}} | {{Number table sorting|75238}} |- | 2010 yil 31 iyul | 7.79 | noma'lum | {{Number table sorting|89123}} | {{Number table sorting|81850}} |- | 2010 yil 31 dekabr | 9.23 | 1670 | noma'lum | {{Number table sorting|97273}} |- | 2011 yil 31 dekabr | 10.92 | 2045 | {{Number table sorting|127793}} | {{Number table sorting|118867}} |- |} === Sotish === 2008- yilda Porsche sotuvi 98 652 ta avtomobilni, Germaniya bozorida 13 524 ta ( 13,7% ) va xalqaro miqyosda 85 128 ta ( 86,3% ) tashkil etdi. ==== Shimoliy Amerikada sotuvlar ==== {| class="wikitable" style="text-align:center; text-size:94%;" |+2003-2005 yillardagi yillik sotuvlar ! rowspan="2" style="width:120px;" | model ! colspan="2" style="width:160px;" | 2003 <ref>{{Pres-reliz manbasi |title=January – March – Porsche Vehicle Sales in North America Exceed 30,000 in 2003 |publisher=Porsche AG |date=8 January 2004 |url=http://www.porsche.com/usa/aboutporsche/pressreleases/pag/archive2004/quarter1/?pool=international-de&id=press108 |access-date=10 February 2009 |archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616061854/http://www.porsche.com/usa/aboutporsche/pressreleases/pag/archive2004/quarter1/?pool=international-de&id=press108}}</ref> ! colspan="2" style="width:160px;" | 2004 <ref>{{Pres-reliz manbasi |title=January – March – Porsche sets North American sales record in 2004 |publisher=Porsche AG |date=5 January 2005 |url=http://www.porsche.com/usa/aboutporsche/pressreleases/pag/archive2005/quarter1/?pool=international-de&id=press45 |access-date=10 February 2009 |archive-date=2012-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120610225933/http://www.porsche.com/usa/aboutporsche/pressreleases/pag/archive2005/quarter1/?pool=international-de&id=press45}}</ref> ! colspan="2" style="width:160px;" | 2005 <ref>{{Pres-reliz manbasi |title=January – March – New record year for Porsche in North America |publisher=Porsche AG |date=4 January 2006 |url=http://www.porsche.com/usa/aboutporsche/pressreleases/pag/archive2006/quarter1/?pool=international-de&id=2006-01-04-2 |access-date=17 January 2009 |archive-date=2010-08-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100826032339/http://www.porsche.com/usa/aboutporsche/pressreleases/pag/archive2006/quarter1/?pool=international-de&id=2006-01-04-2}}</ref> |- ! <small>birliklar</small> ! <small>jami %</small> ! <small>birliklar</small> ! <small>jami %</small> ! <small>birliklar</small> ! <small>jami %</small> |- ! 911 ( 996 ) | 9 935 ( {{Loss}} 18%) | 33% | 10,227 ( ▲ 3%) | 31% | 10,653 ( ▲ 4%) | 31% |- ! Bokschi | 6 432 ( {{Loss}} 38%) | 21% | 3 728 ( {{Loss}} 42%) | o'n bir % | 8,327 ( ▲ 123%) | 25% |- ! Kayenne | 13.661 | 45% | 19 134 ( ▲ 40%) | 57% | 14,524 ( {{Loss}} 24%) | 43% |- style="background:WhiteSmoke;" ! Jami ! colspan="2" | 30,028 ( ▲ 33%) ! colspan="2" | 33,289 ( ▲ 11%) ! colspan="2" | 33,859 ( ▲ 2%) |} {| class="wikitable" style="text-align:center; text-size:94%;" |+2006-2008 yillardagi yillik sotuvlar ! rowspan="2" style="width:120px;" | model ! colspan="2" style="width:160px;" | 2006 <ref>{{Pres-reliz manbasi |title=Porsche succeeds 2006 with a new record in North America |publisher=Porsche AG |date=3 January 2007 |url=http://www.porsche.com/usa/aboutporsche/pressreleases/pag/?pool=international-de&id=2007-01-03 |access-date=17 January 2009 |archive-date=2010-08-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100826031728/http://www.porsche.com/usa/aboutporsche/pressreleases/pag/?pool=international-de&id=2007-01-03}}</ref> ! colspan="2" style="width:160px;" | 2007 <ref>{{Pres-reliz manbasi |title=January – March – Porsche tops its record-breaking sales figures for North America in 2007 |publisher=Porsche AG |date=3 January 2008 |url=http://www.porsche.com/usa/aboutporsche/pressreleases/pag/archive2008/quarter1/?pool=international-de&id=2008-01-03 |access-date=17 January 2009 |archive-date=2010-08-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100826032355/http://www.porsche.com/usa/aboutporsche/pressreleases/pag/archive2008/quarter1/?pool=international-de&id=2008-01-03}}</ref> ! colspan="2" style="width:160px;" | 2008 <ref>{{Pres-reliz manbasi |title=January – March – Porsche Reports Decrease in North American Customer Deliveries in the 2008 Calendar Year |publisher=Porsche AG |date=5 January 2009 |url=http://www.porsche.com/usa/aboutporsche/pressreleases/pag/archive2009/quarter1/?pool=international-de&id=2009-01-05-02 |access-date=20 August 2009 |archive-date=2011-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111003045827/http://www.porsche.com/usa/aboutporsche/pressreleases/pag/archive2009/quarter1/?pool=international-de&id=2009-01-05-02}}</ref> |- ! <small>birliklar</small> ! <small>jami %</small> ! <small>birliklar</small> ! <small>jami %</small> ! <small>birliklar</small> ! <small>jami %</small> |- ! 911 ( 997 ) | 12 702 ( ▲ 19%) | 35% | 13 153 ( ▲ 4%) | 36% | 8,324 ( {{Loss}} 37%) | o'ttiz % |- ! Bokschi | 4850 ( {{Loss}} 42%) | o'n to'rt % | 3904 ( {{Loss}} 24%) | o'n bir % | 2 982 ( {{Loss}} 24%) | o'n bir % |- ! Kayman | 7.313 | yigirma % | 6 249 ( {{Loss}} 17%) | 17% | 3513 ( {{Loss}} 44%) | 13 % |- ! Kayenne | 11 141 ( {{Loss}} 23%) | 31% | 13 370 ( ▲ 20%) | 36% | 12 898 ( {{Loss}} 4%) | 46% |- style="background:WhiteSmoke;" ! Jami ! colspan="2" | 36,095 ( ▲ 7%) ! colspan="2" | 36 680 ( ▲ 2%) ! colspan="2" | 27,717 ( {{Loss}} 24%) |} {| class="wikitable" style="text-align:center; text-size:94%;" |+2009-2011 yillardagi yillik sotuvlar ! rowspan="2" style="width:120px;" | model ! colspan="2" style="width:160px;" | 2009 <ref>{{Veb manbasi|url=http://www.theautochannel.com/news/2010/01/05/460581.html|sarlavha=Porsche Reports December Sales|nashriyot=Theautochannel.com|qaralgan sana=2011-06-12|arxivurl=https://www.webcitation.org/6BUzHHZ9U?url=http://www.theautochannel.com/news/2010/01/05/460581.html|arxivsana=2012-10-18}}</ref> ! colspan="2" style="width:160px;" | 2010 <ref>{{Veb manbasi|url=http://press.porsche.com/news/release.php?id=602|sarlavha=Porsche Press Release|nashriyot=Press.porsche.com|sana=2011-01-04|qaralgan sana=2011-06-12|arxivurl=https://www.webcitation.org/6BUzI6EKE?url=http://press.porsche.com/news/release.php?id=602|arxivsana=2012-10-18}}</ref> ! colspan="2" style="width:160px;" | 2011 <ref>{{Veb manbasi|url=http://press.porsche.com/news/release.php?id=688|sarlavha=Porsche Press Release|nashriyot=Press.porsche.com|sana=2012-01-02|arxivurl=https://www.webcitation.org/6BUzIik3O?url=http://press.porsche.com/news/release.php?id=688|arxivsana=2012-10-18}}</ref> |- ! <small>birliklar</small> ! <small>jami %</small> ! <small>birliklar</small> ! <small>jami %</small> ! <small>birliklar</small> ! <small>jami %</small> |- ! 911 ( 997 ) | 6 839 ( {{Loss}} 17,8%) | 35,00% | 5,735 ( {{Loss}} 16,1%) | 22,65% | 6016 ( ▲ 5,0%) | 20,72% |- ! Boxster va Kayman | 3,875 ( {{Loss}} 39,4%) | 19,00% | 3,499 {{Loss}} 9,3%) | 13,84% | 3150 {{Loss}} 9,02%) | 10.86 |- ! Panamera | 1.247 | 6,33% | 7 741 ( ▲ 520,8%) | 30,57% | 6,879 {{Loss}} 11,13%) | 23.70 |- ! Kayenne | 7,735 ( {{Loss}} 31,0%) | 39,27% | 8,343 ( ▲ 7,9%) | 32,94% | 12,978 ( ▲ 55,55%) | 44.72 |- style="background:WhiteSmoke;" ! Jami ! colspan="2" | 19,696 ( {{Loss}} 24,3%) ! colspan="2" | 25 320 ( ▲ 28,6%) ! colspan="2" | 29 023 ( ▲ 15%) |} 2012-2014- yillardagi yillik sotuvlar {| class="wikitable" style="text-align:center; text-size:94%;" |+2012-2014- yillardagi yillik sotuvlar ! rowspan="2" style="width:120px;" | model ! colspan="2" style="width:160px;" | 2012 <ref>{{Veb manbasi|url=http://press.porsche.com/news/release.php?id=756|sarlavha=Porsche Reports Best-Ever Sales in 2012; 21 Percent Increase Over 2011|nashriyot=Press.porsche.com|sana=2013-01-14|qaralgan sana=2018-08-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140206230329/http://press.porsche.com/news/release.php?id=756|arxivsana=2014-02-06}}</ref> ! colspan="2" style="width:160px;" | 2013 <ref>{{Veb manbasi|url=http://press.porsche.com/news/release.php?id=837|sarlavha=Porsche Reports Record Sales in 2013; 21 percent increase over 2012|nashriyot=Press.porsche.com|qaralgan sana=2018-08-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140117011757/http://press.porsche.com/news/release.php?id=837|arxivsana=2014-01-17}}</ref> ! colspan="2" style="width:160px;" | 2014 <ref>{{Veb manbasi|url=http://press.porsche.com/news/release.php?id=896|sarlavha=U.S. Porsche Dealers Sell 47,007 Vehicles in 2014|nashriyot=Press.porsche.com|qaralgan sana=2018-08-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161031214721/http://press.porsche.com/news/release.php?id=896|arxivsana=2016-10-31}}</ref> |- ! <small>birliklar</small> ! <small>jami %</small> ! <small>birliklar</small> ! <small>jami %</small> ! <small>birliklar</small> ! <small>jami %</small> |- ! 911 | 8.528 | 24,34% | 10.442 | 24,67% | 10.529 | 22,40% |- ! Boxster va Kayman | 3.356 | 9,58% | 7.953 | 18,79% | 7.292 | 15,51% |- ! Panamera | 7.614 | 21,73% | 5.421 | 12,81% | 5740 | 12,21% |- ! Kayenne | 15.545 | 44,36% | 18.507 | 43,73% | 16.205 | 34,47% |- ! Macan | n.a |n.a |n.a |n.a | 7.241 | 15,40% |- style="background:WhiteSmoke;" ! Jami ! colspan="2" | 35 043 ( ▲ 21%) ! colspan="2" | 42,323 ( ▲ 21%) ! colspan="2" | 47 007 ( ▲ 11%) |} == Eslatmalar == [[Fayl:Stuttgart 2009 - Porsche 911 Carrera RSR in the Porsche-Museum - by-RaBoe 026.jpg|right|thumb|250x250px| Porsche 911 klassik Porsche kumushida]] Oʼzining mavjudligining boshidanoq kompaniya [[Avtomobil sporti|avtosport]] bilan faol shugʼullanadi. Kompaniyaning birinchi modelining prototipi qurilishdan bir necha hafta oʼtgach, [[Insbruk]]dagi shahar poygasida gʼolib chiqdi. Va [[1951|1951- yilda]] alyuminiy korpusli Porsche 356 ning maxsus tayyorlangan seriyali versiyasi Le Mansdagi mashhur poygalarda oʼz sinfida gʼalaba qozondi. O'shandan beri Porsche 356 ning sport va poyga modifikatsiyalari, keyin esa ularga ergashgan Porsche 911 doimiy ravishda Carrera Panamericana, [[Targa Florio]], Mille Miglia, Le Mans, Sebringdagi 12 va 24 soatlik marafonlarda qatnashib, gʼolib boʼlishdi., Nürburgring, shuningdek, ralli chempionatlarida ( ular orasida Monte-Karlo rallisida va Parij-Dakar marafonida ikki marta gʼalaba qozongan koʼplab gʼalabalar mavjud ) va poyga avtomobillari oʼrtasida. Bugungi kunga qadar Porsche brendi 28 000 dan ortiq poygada g'alaba qozongan. == Havolalar == Porsche avtomobillarini nozik sozlash bozorining aksariyati oʼnlab yillar davomida qurilgan va toʼplangan tasvir va tajribaga ega toʼrtta gigantga boʼlingan. * Gemballa - [[kompaniya]] faqat Porsche avtomobillarini, kupe va SUVlarni nozik sozlash bilan shug'ullanadi. Shu bilan birga, nafaqat tashqi ko'rinishini oʼzgartirishga, balki kuchini oshirishga ham alohida eʼtibor qaratilmoqda [[dvigatel]]lar . * RUF aslida tyuning [[Firma|kompaniyasi]] emas, balki oʼz brendi ostida taniqli avtomobil ishlab chiqaruvchisi. RUF faqat Porscheʼdan [[kuzov]] va [[dvigatel]]larni sotib oladi. * texnologiya san'ati 2001- yilda Porsche avtomobillarini sozlash boʼyicha keng qamrovli dasturlarni taklif qiluvchi 9ff, kompaniyasi yaratildi, shuningdek, avtomobillarning bir nechta oʼz versiyalarini ishlab chiqaradi. Ushbu [[kompaniya]]lardan tashqari, [[Germaniya]]da Porsche tyuning boʼyicha yana bir nechta tor mutaxassislar mavjud boʼlib, ularning aksariyati asosan turli darajadagi chempionatlarda ishtirok etadigan Porsche, poyga versiyalarini yaratish va taʼmirlash bilan shugʼullanadi. Bunday kompaniyalarga - Koenig Specials va Strosek kiradi. {| class="standard" | style="background:#CCCCCC;text-align:center" |Годы производства | style="background:#CCCCCC;text-align:center" |Автомобиль | style="background:#CCCCCC;text-align:center" |Примечание | style="background:#CCCCCC;text-align:center" |Фото |- | colspan="4" style="background:#EEEEEE;text-align:center" | === Boxer dvigateli prototiplari === |- |1947—1948 |Porsche 356 Nr. 1 Roadster |Prototip, Porsche brendi ostida ishlab chiqarilgan birinchi avtomobil. Qurilish jarayonida komponentlar va yig'ilishlar ishlatilgan Volkswagen Käfer. |[[Fayl:Porsche_356_No._1_Roadster_IMG_0814.jpg|link=Файл:Porsche_356_No._1_Roadster_IMG_0814.jpg|100x100px]] |- | colspan="4" style="background:#EEEEEE;text-align:center" | === porsche dvigatelli seriyali sport avtomobillari === |- |1948—1965 |Porsche 356 |Birinchi ishlab chiqarilgan avtomobil Porsche. |[[Fayl:Porsche_Super_90.jpg|link=Файл:Porsche_Super_90.jpg|100x100px]] |- |1964—1975 |Porsche 911 |356 ning yanada kuchli, qulay va zamonaviy vorisi. Dastlab Porsche 901 deb nomlangan. Lekin Peugeot Fransiyada o'rtada nol bo'lgan uchta raqamdan tashkil topgan avtomobillar nomlariga eksklyuziv huquqlarga ega edi. Natijada Porsche o'z nomini 911 ga o'zgartirdi. |[[Fayl:Porsche_911_S_Front.jpg|link=Файл:Porsche_911_S_Front.jpg|100x100px]] |- |1965—1969 и 1976 |Porsche 912 |Porsche 356 dvigatelli 911 ning arzonroq versiyasi. |[[Fayl:Porsche_912_1965.jpg|link=Файл:Porsche_912_1965.jpg|100x100px]] |- |1970—1976 |Porsche 914 |912 seriyasi tugaganidan beri eng arzon Porsche. Volkswagen bilan ishlab chiqilgan. |[[Fayl:Porsche_914_front_view.jpg|link=Файл:Porsche_914_front_view.jpg|100x100px]] |- |1971 |Porsche 916 | Serialning yanada kuchli versiyasi 914 |[[Fayl:Porsche_916_vl_TCE.jpg|link=Файл:Porsche_916_vl_TCE.jpg|100x100px]] |- |1975—1989 |Porsche 930 |Serialning ikkinchi avlod |[[Fayl:Porsche_911_Turbo.jpg|link=Файл:Porsche_911_Turbo.jpg|100x100px]] | |1987—1988 |Porsche 959 |Mashina haqli ravishda 1980-yillarning texnologik jihatdan eng ilg‘or va ilg‘or avtomobili hisoblanadi: Sports Car International jurnali uni 1980-yillarning eng yaxshi sport avtomobili deb atagan, Auto, Moto und Sport jurnali esa uni barcha davrlardagi eng yaxshi Porsche deb hisoblaydi. |[[Fayl:Porsche_959_silver_at_Auto_Salon_Singen.jpg|link=Файл:Porsche_959_silver_at_Auto_Salon_Singen.jpg|100x100px]] |- |1988—1993 |Porsche 964 |Serialning uchinchi avlodi 911 |[[Fayl:Porsche_964_front_20080515.jpg|link=Файл:Porsche_964_front_20080515.jpg|100x100px]] |- |1993—1998 |Porsche 993 |Serialning to'rtinchi avlodi 911 |[[Fayl:Porsche_993_GT2.jpg|link=Файл:Porsche_993_GT2.jpg|100x100px]] |- |1997—2005 |Porsche 996 |911 seriyasining beshinchi avlodi.Tuzilishi va tashqi koʻrinishidan seriyaga oʻxshashBoxster. |[[Fayl:Silver_gt3_996.2.jpg|link=Файл:Silver_gt3_996.2.jpg|100x100px]] |- |2004—2011 |Porsche 911 (997) |2004 yildan beri ishlab chiqarilgan 911 seriyasining oltinchi avlodi. Mashina almashtirildiPorsche 996. |[[Fayl:Porsche_Carrera_4S_front_20080519.jpg|link=Файл:Porsche_Carrera_4S_front_20080519.jpg|100x100px]] |- |1996—2004 |Porsche Boxster (986) |Porsche Kirish darajasi |[[Fayl:Porsche_Boxster_2.jpg|link=Файл:Porsche_Boxster_2.jpg|100x100px]] |- |с 2004 |Porsche Boxster (987) |Второе поколение Boxster |[[Fayl:Porsche_Boxster_AME.JPG|link=Файл:Porsche_Boxster_AME.JPG|100x100px]] |- |с 2005 |Porsche Cayman |Двухдверное купе, построенное на базе Boxster |[[Fayl:Porsche_Cayman_S.JPG|link=Файл:Porsche_Cayman_S.JPG|100x100px]] |- |с 2011 |Porsche 911 (991) |Седьмое поколение серии 911. Представлено на Франкфуртском автосалоне-2011 |[[Fayl:2013_Porsche_911_Carrera_4S_(991)_(9626546987).jpg|link=Файл:2013_Porsche_911_Carrera_4S_(991)_(9626546987).jpg|100x100px]] |- | colspan="4" style="background:#EEEEEE;text-align:center" | === Болиды и спортпрототипы с оппозитными моторами === |- |1953—1956 |Porsche 550 |Впервые автомобиль был представлен на парижском Мотор-шоу в 1953 году. Модель 550 представляла собой двухместное авто с открытым верхом и обтекаемым кузовом из алюминиевых панелей, лёгким шасси в виде трубчатой лестничной рамы. |[[Fayl:Porsche_550-1500_RS_Spyder_Carrera_Panamericana_1954_frontleft_2009-03-14_A.JPG|link=Файл:Porsche_550-1500_RS_Spyder_Carrera_Panamericana_1954_frontleft_2009-03-14_A.JPG|100x100px]] |- |1957—1961 |Porsche 718 |Автомобиль явился логическим продолжением разработки модели 550 и вновь предназначался для гонок. Мотор объёмом 1500 см³ разместили в средней части кузова, но благодаря модифицированной подвеске передних колёс кузов можно было расположить глубже. По-новому облицевали фары, чем оптимизировали обтекаемую форму автомобиля. |[[Fayl:Porsche_718_RSK_Goodwood.jpg|link=Файл:Porsche_718_RSK_Goodwood.jpg|100x100px]] |- |1961 |Porsche 787 |Porsche 787 — болид Формулы 2, построенный компанией Porsche. Использовался командой Porsche System Engineering в гонках чемпионата мира Формулы-1 1961 года. |[[Fayl:Porsche_718_F1_von_Carel_de_Beaufort,_Leidschendam-Museum.jpg|link=Файл:Porsche_718_F1_von_Carel_de_Beaufort,_Leidschendam-Museum.jpg|100x100px]] |- |1961—1962 |Porsche 804 |Болид Формулы-1, построенный командой Porsche для участия в чемпионате 1962 года. На этом автомобиле была выиграна первая гонка команды Porsche System Engineering в Формуле-1. |[[Fayl:Huschke_von_Hanstein_1981_im_Porsche_804.jpg|link=Файл:Huschke_von_Hanstein_1981_im_Porsche_804.jpg|100x100px]] |- |1963—1965 |Porsche 904 |Вес кузова Porsche 904 состоит из пространственной рамы весом 54 кг и пластиковых панелей кузова весом 82 кг. |[[Fayl:Porsche_904-6.jpg|link=Файл:Porsche_904-6.jpg|100x100px]] |- |1966—1967 |Porsche 906 |Гоночный автомобиль немецкой компании Porsche стал первым автомобилем, разработанным Фердинандом Пьехом, молодым племянником Ферри Порше, и вторым, после 904 GTS, гоночным автомобилем класса «делюкс». |[[Fayl:Porsche_906_mit_J._Siffert_am_03.06.1966.jpg|link=Файл:Porsche_906_mit_J._Siffert_am_03.06.1966.jpg|100x100px]] |- |1967—1968 |Porsche 907 | |[[Fayl:Porsche_907_TCE.jpg|link=Файл:Porsche_907_TCE.jpg|100x100px]] |- |1967—1971 |Porsche 908 | |[[Fayl:Porsche_908_-_Josef_Siffert_1970-05-31.jpg|link=Файл:Porsche_908_-_Josef_Siffert_1970-05-31.jpg|100x100px]] |- |1967—1968 |Porsche 909 | |[[Fayl:Porsche_909_Bergspyder_am_15.08.1981.jpg|link=Файл:Porsche_909_Bergspyder_am_15.08.1981.jpg|100x100px]] |- |1966—1968 |[[Porsche 910]] | |[[Fayl:1967_Porsche_910_(cropped).jpg|link=Файл:1967_Porsche_910_(cropped).jpg|100x100px]] |- |1969—1973 |[[Porsche 917]] |Спортпрототип для участия в гонках на выносливость, производимый немецкой компанией Porsche. Этот автомобиль принёс компании Porsche две победы в «24 часах Ле Мана». |[[Fayl:Porsche_Austria_917-4.5_Kurzheck_Coupe_1970_frontleft_2009-03-14_A.JPG|link=Файл:Porsche_Austria_917-4.5_Kurzheck_Coupe_1970_frontleft_2009-03-14_A.JPG|100x100px]] |- |1976—1977 |Porsche 934 | |[[Fayl:Porsche_934_Turbo_vr_TCE.jpg|link=Файл:Porsche_934_Turbo_vr_TCE.jpg|100x100px]] |- |1976—1981 |Porsche 935 |До 1984 года 935-я выиграла более 150 гонок по всему миру, включая более 20 побед в классе по итогам чемпионатов. На её счету победы в гонках «24 часа Ле-Мана», «24 часа Дайтоны», «12 часов Себринга». В DRM она была непобедима с 1977 по 1979 год, выиграв много гонок, включая «1000 км Нюрбургринга» на Северной Петле. |[[Fayl:Porsche935-19770529.jpg|link=Файл:Porsche935-19770529.jpg|100x100px]] |- |1976—1981 |Porsche 936 | |[[Fayl:Porsche_936-77_Spyder_1976_frontleft_2009-03-14_A.JPG|link=Файл:Porsche_936-77_Spyder_1976_frontleft_2009-03-14_A.JPG|100x100px]] |- |1982—1984 |[[Porsche 956]] |Porshe 956 — спортпрототип гоночного автомобиля группы C, созданный концерном Porsche в 1982 году для всемирного автомобильного чемпионата международной автомобильной федерации. Позже, в 1984 году, этот автомобиль был усовершенствован до модификации 956B. |[[Fayl:Porsche956WBrun19850802.jpg|link=Файл:Porsche956WBrun19850802.jpg|100x100px]] |- |1985—1986 |Porsche 961 |Автомобиль для гонок на выносливость таких как «24 часа Ле-Мана». За основу был взят Porsche 959. |[[Fayl:Porsche_961_Coupe_1986_frontleft_2009-03-14_A.jpg|link=Файл:Porsche_961_Coupe_1986_frontleft_2009-03-14_A.jpg|100x100px]] |- |1984—1991 |Porsche 962 | |[[Fayl:Porsche_962_1988_Le_Mans_at_Silverstone_2007.JPG|link=Файл:Porsche_962_1988_Le_Mans_at_Silverstone_2007.JPG|100x100px]] |- |1996 |Porsche 993 GT1 |Гоночный Спортпрототип с использованием агрегатов 993. |[[Fayl:Porsche_911_GT1-96_front-left_Porsche_Museum.jpg|link=Файл:Porsche_911_GT1-96_front-left_Porsche_Museum.jpg|100x100px]] |- |1996—1998 |Porsche 996 GT1 |Дальнейшее развитие 993 GT1 |[[Fayl:Porsche_911_GT1_Coupe_1998_frontleft_2009-03-14_A.JPG|link=Файл:Porsche_911_GT1_Coupe_1998_frontleft_2009-03-14_A.JPG|100x100px]] |- | colspan="4" style="background:#EEEEEE;text-align:center" | === Серийные спорткары с рядным мотором === |- |1976—1988 |Porsche 924 |Porsche начального уровня, сменивший серию 914. Первый серийный автомобиль компании с мотором жидкостного охлаждения. |[[Fayl:924_S.JPG|link=Файл:924_S.JPG|100x100px]] |- |1979—1982 |Porsche 931 |Официальное название - Porsche 924 Turbo. Модификация модели 924 с турбонаддувом |[[Fayl:Porsche_932_and_924_S.jpg|link=Файл:Porsche_932_and_924_S.jpg|100x100px]] |- |1981 |Porsche 937 |Официальное название - Porsche 924 Carrera GT. Дорожная версия одноимённой гоночной модели. |[[Fayl:924_carrera_gts.jpg|link=Файл:924_carrera_gts.jpg|100x100px]] |- |1981—1991 |Porsche 944 |Преемник модели 924 |[[Fayl:Porsche_944s.jpg|link=Файл:Porsche_944s.jpg|100x100px]] |- |1985—1991 |Porsche 951 |Официальное название - Porsche 944 Turbo. Улучшенная модификация с турбонаддувом. |[[Fayl:1987_Porsche_944_Turbo.JPG|link=Файл:1987_Porsche_944_Turbo.JPG|100x100px]] |- |1992—1995 |Porsche 968 |Представляет собой дальнейшую эволюцию моделей 924 и 944. Последний автомобиль компании с передним расположением двигателя. В модельном ряду оставался наиболее доступным автомобилем. Через год после снятия с производства этот статус получила серия Boxster. |[[Fayl:Porsche_968.jpg|link=Файл:Porsche_968.jpg|100x100px]] |- | colspan="4" style="background:#EEEEEE;text-align:center" | === Серийные спорткары с V-образным мотором === |- |1977—1995 |Porsche 928 |Автомобиль выпускался с 1977 по 1995 год. В 1978 году 928 признали лучшим европейским автомобилем. Это первый и единственный раз, когда автомобиль Porsche признали лучшим. Также это единственный случай, когда спортивные автомобили вообще удостаивались столь высокой награды. |[[Fayl:Porsche928_S4_1990.jpg|link=Файл:Porsche928_S4_1990.jpg|100x100px]] |- |2003—2006 |[[Porsche Carrera GT]] |Автомобиль был некоторое время быстрейшим серийным автомобилем Северной Петли Нюрбургринга - 7 минут 28 секунд. Этот результат был побит суперкаром Pagani Zonda F. |[[Fayl:Porsche_Carrera_GT_-_Goodwood_Breakfast_Club_(July_2008).jpg|link=Файл:Porsche_Carrera_GT_-_Goodwood_Breakfast_Club_(July_2008).jpg|100x100px]] |- |с 2009 |Porsche Panamera |Четырёхдверный четырёхместный спортбэк класса люкс с переднемоторной компоновкой и с полным, либо задним приводом. Начало продаж с 2009 года. |[[Fayl:Porsche_Panamera_4S_front_20100428.jpg|link=Файл:Porsche_Panamera_4S_front_20100428.jpg|100x100px]] |- |с 2013—2015 |Porsche 918 |Гибридный [[Superkar|суперкар]] который расходует на 100 км. пути всего 3.1 литра бензина. |[[Fayl:Ray_Baldwin_Subaru_Stamford_NY_Auto_Show_066.JPG|link=Файл:Ray_Baldwin_Subaru_Stamford_NY_Auto_Show_066.JPG|100x100px]] |- | colspan="4" style="background:#EEEEEE;text-align:center" | === Спортпрототипы с V-образным мотором === |- |1988—1990 |Porsche 2708 CART |Болид американский серии CART Porsche |[[Fayl:Porsche_cart.jpg|link=Файл:Porsche_cart.jpg|100x100px]] |- |2006 |Porsche RS Spyder |Болид американской серии ALMS категории LMP2. |[[Fayl:Alms-2007-mos-th1357.jpg|link=Файл:Alms-2007-mos-th1357.jpg|100x100px]] |- |2014—2017 |Porsche 919 Hybrid |Болид FIA WEC категории LMP1. |[[Fayl:Porsche_919_Hybrid_-_Mondial_de_l'Automobile_de_Paris_2016_-_001.jpg|link=Файл:Porsche_919_Hybrid_-_Mondial_de_l'Automobile_de_Paris_2016_-_001.jpg|100x100px]] |- | colspan="4" style="background:#EEEEEE;text-align:center" | === Внедорожники/Кроссоверы === |- |1954—1958 |Porsche 597 Jagdwagen |Автомобиль марки Porsche, который выпускали в период с 1954 по 1958 год. Это первый внедорожник в линейке компании. |[[Fayl:Porsche_597_1953_frontleft_2009-03-14_A.JPG|link=Файл:Porsche_597_1953_frontleft_2009-03-14_A.JPG|100x100px]] |- |с 2002 |Porsche Cayenne |Первый кроссовер Porsche начал производиться в 2002 году, в Северной Америке реализация начата с 2003 года. Это первый Porsche с двигателем V8, построенный с 1995 года, когда производство Porsche 928 было прекращено. С 2010 производится 2 поколение. |[[Fayl:Helsinki_Motor_Show_Cayenne.jpg|link=Файл:Helsinki_Motor_Show_Cayenne.jpg|100x100px]] |- |с 2013 |Porsche Macan |Компактный кроссовер. Начал производиться в конце 2013 года. |[[Fayl:Porsche_Macan_Turbo_black.jpg|link=Файл:Porsche_Macan_Turbo_black.jpg|100x100px]] |- | colspan="4" style="background:#EEEEEE;text-align:center" | === Другие события / проекты в области развития === |- |1950—1963 |Porsche Traktor |1950-yillarda Porsche tomonidan ishlab chiqarilgan traktorlar |[[Fayl:Porsche_Traktor_Diesel_Super.jpg|link=Файл:Porsche_Traktor_Diesel_Super.jpg|100x100px]] |- |1987—1989 |Porsche PFM 3200 | |[[Fayl:Porsche_PFM_3200.jpg|link=Файл:Porsche_PFM_3200.jpg|100x100px]] |- |1988 |Porsche 989 |Panameraning salafi. 928 va 993 modellarga asoslangan ikkita prototip mavjud edi |[[Fayl:Porsche_989_Prototyp_Seitenansicht.jpg|link=Файл:Porsche_989_Prototyp_Seitenansicht.jpg|100x100px]] |- |1983—1985 |TAG Porsche V6 | TAG McLaren MP4/2 |[[Fayl:McLaren_MP4_2C_TAG_Porsche_F1.jpg|link=Файл:McLaren_MP4_2C_TAG_Porsche_F1.jpg|100x100px]] |} == Yana qarang == * Porsche avtosportda * Porsche Arena * Lindner kupesi == Manbalar == {{manbalar}} <references group="" responsive="1"></references> == Havolalar == * [https://www.youtube.com/watch?v=5W_rAzoPOLs&feature=youtu.be Porsche va VWning kech tarixi haqida hujjatli film] * [http://porsche.com/ Rasmiy Porsche global sayti]{{Ref-de}} <small class="ref-info" style="cursor:help;" title="на немецком языке">)</small>{{Ref-en}} <small class="ref-info" style="cursor:help;" title="на английском языке">)</small> * [http://porsche.ru/ Porsche kompaniyasining Rossiyadagi rasmiy sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230212214043/https://porsche.ru/ |date=2023-02-12 }} * {{YouTube|lZeu8CDFhaE|"W.C.E - Porsche Evolution (1939-2018)"}} [[Turkum:Porsche avtomobillari]] [[Turkum:Sport Avtomobillari]] [[Turkum:Germaniya avtomobillari]] gppaqgnjhkh17rdvbzwk0suq5i9viq7 0 731644 6221650 6217392 2026-08-01T06:27:23Z Azamatbahromov 294814 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|1|0 */ 6221650 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Cyclooctadiene-rhodium-chloride-dimer-2D-skeletal.png|thumb| Siklooktadien rodiy xlorid dimer]] '''Organarodiy kimyo''' – [[Rodiy|rodyum]] – [[uglerod]] [[Kimyoviy bogʻ|kimyoviy bogʻlanishini]] oʻz ichiga olgan organometalik birikmalar [[Kimyo|kimyosi]] va organik reaksiyalarda [[Kataliz|katalizator]] sifatida rodyum va rodyum birikmalarini oʻrganish.<ref>''Synthesis of Organometallic Compounds: A Practical Guide'' Sanshiro Komiya Ed. S. Komiya, M. Hurano 1997</ref> Barqaror organarodiy birikmalari va vaqtinchalik organarodiy oraliq moddalari olefin gidroformilatsiyasi, olefin [[Gidrogenlash|gidrogenatsiyasi]], olefin izomerizatsiyasi va Monsanto jarayoni kabi katalizator sifatida ishlatiladi<ref name="Crabtree">{{kitob manbasi|last=Crabtree|first=Robert H.|title=The Organometallic Chemistry of the Transition Metals|url=https://archive.org/details/The_Organometallic_Chemistry_Of_Transition_Metals|edition=4th|publisher=Wiley-Interscience|isbn=0-471-66256-9|date=2005|location=USA}}</ref> == Asosiy oksidlanish darajalari asosida tasniflash == Organometalik rodiy birikmalari iridiy bilan bir qatorda koʻp xususiyatlarga ega, ammo kobalt bilan kamroq. Rodiy -III dan +V gacha [[Oksidlanish darajasi|oksidlanish]] darajasida boʻlishi mumkin, ammo rodiy (I) va rodiy (III) koʻproq tarqalgan. Rodyum (I) birikmalari (d <sup>8</sup> konfiguratsiyasi) odatda kvadrat tekislik yoki trigonal bipiramidal geometriyalarda paydo boʻladi, rodyum (III) birikmalari (d <sup>6</sup> konfiguratsiya) odatda oktaedral geometriyaga ega.<ref name="Crabtree">{{kitob manbasi|last=Crabtree|first=Robert H.|title=The Organometallic Chemistry of the Transition Metals|url=https://archive.org/details/The_Organometallic_Chemistry_Of_Transition_Metals|edition=4th|publisher=Wiley-Interscience|isbn=0-471-66256-9|date=2005|location=USA}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFCrabtree2005">Crabtree, Robert H. (2005). ''The Organometallic Chemistry of the Transition Metals'' (4th&nbsp;ed.). USA: Wiley-Interscience. [[ISBN]]&nbsp;[[Maxsus:Kitob manbalari/0-471-66256-9|<bdi>0-471-66256-9</bdi>]].</cite></ref> Rodiy (0) komplekslari ikkilik karbonillar boʻlib, asosiy misollar tetrarhodium dodecacarbonyl, Rh <sub>4</sub> (CO) <sub>10</sub> va hexadecacarbonylhexarhodium, Rh <sub>6</sub> (CO) <sub>16</sub>. Bu birikmalar rodiy (III) tuzlari yoki Rh <sub>2</sub> Cl <sub>2</sub> (CO) <sub>4</sub> ning qaytaruvchi karbonillanishi natijasida olinadi. Gomologik Co <sub>2</sub> (CO) <sub>8</sub> ning barqarorligidan farqli oʻlaroq, Rh <sub>2</sub> (CO) <sub>8</sub> juda labildir. === Rodiy(I) === Rodiy (I) komplekslari muhim bir hil katalizatorlardir. Umumiy komplekslarga bis(trifenilfosfin)rodiy karbonilxlorid, xlorobis(etilen)rodiy dimer, siklooktadien rodiy xlorid dimer, xlorobis(siklookten)rodiy dimer, dikarbonil(atsetilxlorid) va karbonil (todilaxlorid) kiradi. Rasmiy organometalik boʻlmasa ham, Uilkinson katalizatori (RhCl(PPh 3) 3)), muhim katalizatorlar roʻyxatiga kiritilgan. Oddiy olefin komplekslari xlorobis (etilen) rodiy dimer, xlorobis (siklookten) rodiy dimer va siklooktadien rodiy xlorid dimerlari koʻpincha „RhCl“ manbalari sifatida ishlatiladi, bu esa alken ligandlarining labilligi yoki ularning vodorodga qayta taʼsirchanligidan foydalanadi. (ē 5 – Cp)RhL 2 Rh 2 Cl 2 L 4 (L = CO, C 2 H 4) dan olingan. === Rodiy (II) === Kobalt (II) komplekslarining tarqalishidan farqli oʻlaroq, rodyum (II) birikmalari kam uchraydi. Rodosen sendvich birikmasi bunga misoldir, hatto u dimerik Rh(I) hosilasi bilan muvozanatda ham mavjud. Organometalik boʻlmasa-da, rodyum (II) asetat (Rh <sub>2</sub> (OAc) <sub>4</sub>) organometalik oraliq mahsulotlar orqali siklopropanatsiyalarni katalizlaydi. Rodiy (II) porfirin komplekslari [[metan]] bilan reaksiyaga kirishadi.<ref>{{jurnal manbasi|title=Activation of Methane and Toluene by Rhodium(II) Porphyrin Complexes|last=Bradford B. Wayland, Sujuan Ba, Alan E. Sherry|journal=J. Am. Chem. Soc.|year=1991|volume=113|pages=5305–5311|doi=10.1021/ja00014a025}}</ref> === Rodiy (III) === Rodiy odatda Rh (III) oksidlanish holatida tijorat sifatida etkazib beriladi, asosiy boshlangʻich reagent gidratlangan rodyum trikloriddir. Ikkinchisi olefinlar va CO bilan reaksiyaga kirishib, organometalik komplekslarni beradi, koʻpincha Rh (I) ning pasayishi bilan birga keladi. Rodiyning siklopentadienil komplekslari yarim sendvich birikma pentametilsiklopentadienil rodyum dixlorid dimerini oʻz ichiga oladi. === Rodiy(V) === Rh (V) ni barqarorlashtirish uchun kuchli donor ligandlar – gidrid, silil, boril kerak. Bu oksidlanish darajasi borillanish reaksiyalarida chaqiriladi. [[Fayl:Mechanistic_pathways_for_aliphatic_C-H_borylation-1.jpg|center|thumb|450x450px| Rh-katalizlangan borillanish reaksiyalari Rh (V) oraliq moddalarni oʻz ichiga oladi.]] === Metall sikllar === Siklometallangan [[Rodiy|rodyum]] birikmalari metallorganik kimyoning muhim sinfini tashkil qiladi. Bunday birikmalar adabiyotda yaxshi hujjatlashtirilgan boʻlsa-da, azo funksiyasi bilan rodiy (III) siklometalatlar zaxiradir. Ushbu toifaga odatiy misol, yaʼni. yangi heksakoordinatsiyalangan ortometallangan rodiy (III) tiolato kompleksi trans-[Rh(C <sup>∧</sup> N <sup>∧</sup> S)Cl(PPh <sub>3</sub>) <sub>2</sub> ] tarkibida benzil 2-(fenilzo)fenil tioeter va RhCl <sub>3</sub> ·3H <sub>2</sub> O ning ortiqcha mavjudligidan sintez qilindi. PPh <sub>3</sub> in situ C(sp <sup>2</sup>)−H va C(sp <sup>3</sup>)−S bogʻlanish qirqishlari orqali. Bu (fenylazo)tiolat ligandining koordinatsion birikmasiga birinchi misol. Ortometallangan [[azobenzol]] hosilasining hosil boʻlish mexanizmi azo-azotni dastlabki muvofiqlashtirish, soʻngra kulon fenil halqasida elektrofil almashtirish orqali davom etishi tasvirlangan. PPh <sub>3</sub> C(sp <sup>3</sup>)-S parchalanish jarayonida hal qiluvchi rol oʻynaydi. [[Kimyoviy radikallar|Yagona elektron uzatish]] (SET) mexanizmi orqali reduktiv boʻlinish, ehtimol, C-S bogʻlanishining ajralishi uchun ishlaydi. Oʻxshash (fenylazo)fenolato birikmasidan farqli oʻlaroq, ortometallangan tiolato kompleksi Ag/AgCl ga nisbatan 0,82 V da toʻliq qaytariladigan oksidlanish toʻlqinini namoyish etadi va bu javob asosan tiolato oltingugurt atomida joylashgan boʻlishi kerak.<ref>{{jurnal manbasi|last=K. Pramanik|last2=U. Das|last3=B. Adhikari|last4=D. Chopra|last5=H. Stoeckli-Evans|title=RhCl<sub>3</sub>-Assisted C-H and C-S Bond Scissions: Isomeric Self-Association of Organorhodium(III) Thiolato Complex. Synthesis, Structure, and Electrochemistry|journal=[[Inorg. Chem.]]|year=2008|volume=47|pages=429–438|doi=10.1021/ic7016006|pmid=18161963|issue=2}}</ref> == Asosiy ilovalar == Yuqori narxga qaramay, rodyum tijoriy katalizator sifatida juda koʻp ishoniladi. === Sirka kislota va sirka angidrid sintezi === Monsanto jarayoni metanolning katalitik karbonillanishi orqali [[Sirka kislota|sirka kislotasini]] ishlab chiqarishning sanoat usulidir, garchi u asosan iridiyga asoslangan Cativa jarayoni bilan almashtirilgan boʻlsa ham. [[Fayl:Monsanto-Prozess.svg|right|thumb|350x350px| Sirka kislotasini ishlab chiqarish uchun Monsanto jarayonining katalitik aylanishi.]] [[Kataliz|Katalitik]] faol tur [[Ion|anion]] ''cis'' -[Rh(CO) <sub>2</sub> I <sub>2</sub> ] <sup>-</sup>.<ref>Hartwig, J. F. Organotransition Metal Chemistry, from Bonding to Catalysis; University Science Books: New York, 2010. {{ISBN|189138953X}}</ref> metilyodid bilan oksidlovchi qoʻshilishdan oʻtadi. Tegishli [[Tennessi|Tennessee]] Eastman sirka angidrid jarayoni metil asetatning karbonillanishi orqali sirka angidridini beradi.<ref>{{jurnal manbasi|last=Zoeller, J. R.|last2=Agreda, V. H.|last3=Cook, S. L.|last4=Lafferty, N. L.|last5=Polichnowski, S. W.|last6=Pond, D. M.|title=Eastman Chemical Company Acetic Anhydride Process|url=https://archive.org/details/sim_catalysis-today_1992-03-11_13_1/page/73|journal=[[Catalysis Today]]|year=1992|volume=13|issue=1|pages=73–91|doi=10.1016/0920-5861(92)80188-S}}</ref> : CH <sub>3</sub> CO <sub>2</sub> CH <sub>3</sub> + CO → (CH <sub>3</sub> CO) <sub>2</sub> O === Gidroformillanish === [[Fayl:HRhP3CO.png|thumb|130x130px| Rodiy asosidagi gidroformillanish katalizatori, bu yerda PAr <sub>3</sub> = trifenilfosfin yoki uning sulfonlangan analogi Tppts.]] Gidroformilatsiyalar koʻpincha rodiy asosidagi katalizatorlarga tayanadi. Suvda eruvchan katalizatorlar ham ishlab chiqilgan. Ular mahsulotlarni katalizatordan ajratishni osonlashtiradi.<ref>Cornils, B.; Herrmann, W. A. (eds.) „Aqueous-Phase Organometallic Catalysis“ VCH, Weinheim: 1998</ref> : &lt;math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"&gt;<semantics><mrow class="MJX-TeXAtom-ORD"><mstyle displaystyle="true" scriptlevel="0"><mrow class="MJX-TeXAtom-ORD"><mrow class="MJX-TeXAtom-ORD"><mover><mrow><mtext> <chem>\overset{alkene}{RHC=CH2} + {CO} + H2 ->[\ce{HRh(CO)(PPh3)3}][\text{hydroformylation}] \overset{aldehydes}{RCH2CH2CHO}</chem></mtext><mrow class="MJX-TeXAtom-ORD"><mo> <chem>\overset{alkene}{RHC=CH2} + {CO} + H2 ->[\ce{HRh(CO)(PPh3)3}][\text{hydroformylation}] \overset{aldehydes}{RCH2CH2CHO}</chem></mo></mrow><msubsup><mtext> <chem>\overset{alkene}{RHC=CH2} + {CO} + H2 ->[\ce{HRh(CO)(PPh3)3}][\text{hydroformylation}] \overset{aldehydes}{RCH2CH2CHO}</chem></mtext><mrow class="MJX-TeXAtom-ORD"><mn> <chem>\overset{alkene}{RHC=CH2} + {CO} + H2 ->[\ce{HRh(CO)(PPh3)3}][\text{hydroformylation}] \overset{aldehydes}{RCH2CH2CHO}</chem></mn></mrow></msubsup></mrow><mtext> <chem>\overset{alkene}{RHC=CH2} + {CO} + H2 ->[\ce{HRh(CO)(PPh3)3}][\text{hydroformylation}] \overset{aldehydes}{RCH2CH2CHO}</chem></mtext></mover></mrow><mo> <chem>\overset{alkene}{RHC=CH2} + {CO} + H2 ->[\ce{HRh(CO)(PPh3)3}][\text{hydroformylation}] \overset{aldehydes}{RCH2CH2CHO}</chem></mo><mrow class="MJX-TeXAtom-ORD"><mtext> <chem>\overset{alkene}{RHC=CH2} + {CO} + H2 ->[\ce{HRh(CO)(PPh3)3}][\text{hydroformylation}] \overset{aldehydes}{RCH2CH2CHO}</chem></mtext></mrow><mo> <chem>\overset{alkene}{RHC=CH2} + {CO} + H2 ->[\ce{HRh(CO)(PPh3)3}][\text{hydroformylation}] \overset{aldehydes}{RCH2CH2CHO}</chem></mo><msubsup><mtext> <chem>\overset{alkene}{RHC=CH2} + {CO} + H2 ->[\ce{HRh(CO)(PPh3)3}][\text{hydroformylation}] \overset{aldehydes}{RCH2CH2CHO}</chem></mtext><mrow class="MJX-TeXAtom-ORD"><mn> <chem>\overset{alkene}{RHC=CH2} + {CO} + H2 ->[\ce{HRh(CO)(PPh3)3}][\text{hydroformylation}] \overset{aldehydes}{RCH2CH2CHO}</chem></mn></mrow></msubsup><mrow class="MJX-TeXAtom-REL"><munderover><mo> <chem>\overset{alkene}{RHC=CH2} + {CO} + H2 ->[\ce{HRh(CO)(PPh3)3}][\text{hydroformylation}] \overset{aldehydes}{RCH2CH2CHO}</chem></mo><mpadded lspace="0.278em" voffset="-.24em" width="+0.611em"><mrow class="MJX-TeXAtom-ORD"><mtext> <chem>\overset{alkene}{RHC=CH2} + {CO} + H2 ->[\ce{HRh(CO)(PPh3)3}][\text{hydroformylation}] \overset{aldehydes}{RCH2CH2CHO}</chem></mtext></mrow></mpadded><mpadded lspace="0.278em" voffset=".15em" width="+0.611em"><mrow class="MJX-TeXAtom-ORD"><mtext> <chem>\overset{alkene}{RHC=CH2} + {CO} + H2 ->[\ce{HRh(CO)(PPh3)3}][\text{hydroformylation}] \overset{aldehydes}{RCH2CH2CHO}</chem></mtext><mrow class="MJX-TeXAtom-ORD"><mo stretchy="false"> <chem>\overset{alkene}{RHC=CH2} + {CO} + H2 ->[\ce{HRh(CO)(PPh3)3}][\text{hydroformylation}] \overset{aldehydes}{RCH2CH2CHO}</chem></mo><mtext> <chem>\overset{alkene}{RHC=CH2} + {CO} + H2 ->[\ce{HRh(CO)(PPh3)3}][\text{hydroformylation}] \overset{aldehydes}{RCH2CH2CHO}</chem></mtext><mo stretchy="false"> <chem>\overset{alkene}{RHC=CH2} + {CO} + H2 ->[\ce{HRh(CO)(PPh3)3}][\text{hydroformylation}] \overset{aldehydes}{RCH2CH2CHO}</chem></mo></mrow><msubsup><mrow class="MJX-TeXAtom-ORD"><mo stretchy="false"> <chem>\overset{alkene}{RHC=CH2} + {CO} + H2 ->[\ce{HRh(CO)(PPh3)3}][\text{hydroformylation}] \overset{aldehydes}{RCH2CH2CHO}</chem></mo><msubsup><mtext> <chem>\overset{alkene}{RHC=CH2} + {CO} + H2 ->[\ce{HRh(CO)(PPh3)3}][\text{hydroformylation}] \overset{aldehydes}{RCH2CH2CHO}</chem></mtext><mrow class="MJX-TeXAtom-ORD"><mn> <chem>\overset{alkene}{RHC=CH2} + {CO} + H2 ->[\ce{HRh(CO)(PPh3)3}][\text{hydroformylation}] \overset{aldehydes}{RCH2CH2CHO}</chem></mn></mrow></msubsup><mo stretchy="false"> <chem>\overset{alkene}{RHC=CH2} + {CO} + H2 ->[\ce{HRh(CO)(PPh3)3}][\text{hydroformylation}] \overset{aldehydes}{RCH2CH2CHO}</chem></mo></mrow><mrow class="MJX-TeXAtom-ORD"><mn> <chem>\overset{alkene}{RHC=CH2} + {CO} + H2 ->[\ce{HRh(CO)(PPh3)3}][\text{hydroformylation}] \overset{aldehydes}{RCH2CH2CHO}</chem> </mn></mrow></msubsup></mrow></mpadded></munderover></mrow><mrow class="MJX-TeXAtom-ORD"><mover><mrow><msubsup><mtext> <chem>\overset{alkene}{RHC=CH2} + {CO} + H2 ->[\ce{HRh(CO)(PPh3)3}][\text{hydroformylation}] \overset{aldehydes}{RCH2CH2CHO}</chem></mtext><mrow class="MJX-TeXAtom-ORD"><mn> <chem>\overset{alkene}{RHC=CH2} + {CO} + H2 ->[\ce{HRh(CO)(PPh3)3}][\text{hydroformylation}] \overset{aldehydes}{RCH2CH2CHO}</chem></mn></mrow></msubsup><msubsup><mtext> <chem>\overset{alkene}{RHC=CH2} + {CO} + H2 ->[\ce{HRh(CO)(PPh3)3}][\text{hydroformylation}] \overset{aldehydes}{RCH2CH2CHO}</chem></mtext><mrow class="MJX-TeXAtom-ORD"><mn> <chem>\overset{alkene}{RHC=CH2} + {CO} + H2 ->[\ce{HRh(CO)(PPh3)3}][\text{hydroformylation}] \overset{aldehydes}{RCH2CH2CHO}</chem></mn></mrow></msubsup><mtext> <chem>\overset{alkene}{RHC=CH2} + {CO} + H2 ->[\ce{HRh(CO)(PPh3)3}][\text{hydroformylation}] \overset{aldehydes}{RCH2CH2CHO}</chem></mtext></mrow><mtext> <chem>\overset{alkene}{RHC=CH2} + {CO} + H2 ->[\ce{HRh(CO)(PPh3)3}][\text{hydroformylation}] \overset{aldehydes}{RCH2CH2CHO}</chem></mtext></mover></mrow></mrow></mstyle></mrow><annotation encoding="application/x-tex"> </annotation></semantics>&lt;/math&gt;<chem>\overset{alkene}{RHC=CH2} + {CO} + H2 ->[\ce{HRh(CO)(PPh3)3}][\text{hydroformylation}] \overset{aldehydes}{RCH2CH2CHO}</chem></img> === Gidrogenatsiya === Uilkinson katalizatori olefinlarni [[Gidrogenlash|gidrogenlashda]] bir hil katalizator sifatida ishlatiladi.<ref>{{kitob manbasi|title=Organotransition metal chemistry- From bonding to Catalysis|url=https://archive.org/details/organotransition0000hart|last=Hartwig|first=John F.|publisher=University Science Books|year=2010|isbn=978-1-891389-53-5}}</ref> Kataliz mexanizmi H <sub>2</sub> ning oksidlovchi qoʻshilishi, alkenning p-kompleksatsiyasi, migratsiyali kiritish (molekulyar gidridni oʻtkazish yoki olefinni kiritish) va reduktiv eliminatsiyani oʻz ichiga oladi. Kationik organorhodium (I) katalizatorlari assimetrik gidrogenatsiyalar uchun foydalidir, ular [[Dori|farmatsevtika vositalari]] va agrokimyoviy moddalar kabi bioaktiv mahsulotlarga qoʻllanadi.<ref>{{jurnal manbasi|last=Knowles|first1=William S.|title=Asymmetric Hydrogenations (Nobel Lecture)|journal=Angewandte Chemie International Edition|year=2002|volume=41|pages=1998|doi=10.1002/1521-3773(20020617)41:12<1998::AID-ANIE1998>3.0.CO;2-8}}</ref> [[Fayl:IBOZABcationDownC2.png|left|thumb| Assimetrik gidrogenlanish uchun prekatalizator [Rh(DIPAMP)(cod)] <sup>+</sup> ning tuzilishi.<ref>{{jurnal manbasi|journal=Tetrahedron: Asymmetry|volume=15|last=H.-J.Drexler, Songlin Zhang, Ailing Sun, A. Spannenberg, A. Arrieta, A. Preetz, D. Heller|title=Cationic Rh-bisphosphine-diolefin complexes as precatalysts for enantioselective catalysis––what information do single crystal structures contain regarding product chirality?|pages=2139–50|doi=10.1016/j.tetasy.2004.06.036}}</ref>]] [[Nitrobenzol|Nitrobenzolning]] qaytarilishi bu birikma turi bilan katalizlangan yana bir reaksiya: == Manbalar == {{Manbalar}} [[Turkum:Pages with unreviewed translations]] 6a92diiemq909i1twh24n3cs5woq1qv 0 731730 6221486 5260179 2026-07-31T15:17:02Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyada turizm]] uchun yangi kalit: " " ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221486 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Deutschland Übersichtskarte.png|thumb|400px|Germaniyaning hududiy xaritasi]] '''Germaniya'''—dunyodagi eng koʻp sayyohlar tashrif buyuruvchi davlat boʻlib, dunyoda sakkizinchi oʻrinni egallaydi. Yiliga oʻrtacha 407,26 kishini qabul qiladi. [[2009]]-yilda chet ellik sayyohlarning koʻpchiligi [[Gollandiya]], [[Buyuk Britaniya]] va [[Shvetsariya]]dan kelgan. Bundan tashqari, nemislarning 30 % dan ortigʻi taʼtilni oʻz mamlakatlarida oʻtkazadi. Buning natijasida mamlakatda ichki turizm ham ijobiy natija qayd etgan. Sayohat va turizm raqobatbardoshligi hisobotlariga koʻra, [[Germaniya]] [[2017]]-yilgi hisobotda 136 mamlakat ichida 3-oʻrinni egalladi va dunyodagi eng xavfsiz sayohat yoʻnalishlaridan biri sifatida baholandi. [[2012]]-yilda 30 dan ortiq mamlakatdan  [[Germaniya]]ga millionlab xalqaro sayyohlar kelib, xalqaro turizm daromadlari koʻpaydi. Mahalliy va xalqaro sayohat birlashib, 2 million ish oʻrni (jami bandlikning 4,8 %) yaratildi. [[Berlin]] dunyodagi yetakchi sayyohlik markaziga aylandi. Soʻrovlarga koʻra, sayyohlarning [[Germaniya]]ga kelishining asosiy uchta sababi — nemis madaniyati, toza, musaffo ob-havo va nemis qishloqlariga sayohat edi. == Tarixi == [[Germaniya]]dagi turizm tarixi taʼlim olish va dam olish uchun tashrif buyuriladigan shahar va qishloq joylariga borib taqaladi. XVIII asr oxiridan boshlab Drezden, [[Myunxen]], Veymar va [[Berlin]] kabi shaharlar Yevropa Grand-turida asosiy toʻxtash joylari boʻlgan. Shimoliy va Boltiq dengizidagi kurortlar (masalan Rugiya va Usedom orollari, Heiligendamm, Norderney va Silt orollari) XIX asr va XX asr boshlarida dengiz qirgʻogʻidagi kurortlarini shahar markazlari bilan bogʻlash uchun yirik temiryoʻl stansiyalari qurilgandan keyin rivojlangan. [[1900]]-yillarda Germaniyada choʻmilish va dam olish turizmi paydo boʻldi. Daryolarda va tabiiy landshaftlarga yaqin joyda (masalan, Oʻrta Reyn vodiysi va Sakson Shvetsariyasida) XIX asrdan boshlab koʻplab sogʻlomlashtirish markazlari, mehmonxonalar va dam olish maskanlari tashkil etilgan. [[Ikkinchi jahon urushi]] tugaganidan keyin turizm juda rivojlandi, chunki koʻplab sayyohlar [[Yevropa]] tarixi va turli xil nemis atmosferasini his qilish uchun [[Germaniya]]ga tashrif buyurishadi. Mamlakatda 14 ta milliy bogʻlar, jumladan Jasmund milliy bogʻi, Vorpommern Lagoon hududi milliy bogʻi, Murits milliy bogʻi, Wadden dengizi milliy bogʻlari, Harz milliy bogʻi, Hainich milliy bogʻi, Sakson Shvetsariya milliy bogʻi, Bavariya oʻrmoni mavjud. Bundan tashqari, 14 ta biosfera rezervati, shuningdek, 98 ta tabiat bogʻi mavjud. Kichik va oʻrta shaharlar koʻpincha oʻzlarining tarixiy qiyofasini saqlab qolishgan. Ular ajoyib meʼmoriy merosga ega eski shaharlarga ega (nemis tilida ular Altstadt deb ataladi). == Statistika == [[Fayl:St.Bartholomä.jpg|thumb|Bavariya—Germaniyadaeng koʻp sayyohlar tashrif buyuradigan hudud]] [[Fayl:StrandDüne.JPG|thumb|Boltiq dengizidagi plyajlari bilan Meklenburg-Vorpommern sayyohlarning eng yuqori zichligiga ega. U Germaniyaning yirik shaharlari Berlin va Gamburg oʻrtasida qulay joylashgan]] [[2017]]-yilda Germaniyaning oʻn oltita shtatining har birida milliy va xalqaro mehmon kechalari oʻtkazilgan. [[2017]]-yilda Germaniyaga 178,23 million kishi tashrif buyurgan, shundan 37,45 millioni xorijiy mehmonlar (21,01 foiz). Mehmonxonalarda yoki klinikalar (tibbiyot turizmi)da 94,3 million kishi roʻyxatdan oʻtgan. Kishi boshiga turistlar zichligi boʻyicha Meklenburg- Pommern aholisi birinchi oʻrinda turadi. Germaniyaga qisqa muddatli tashrif buyuruvchilarning aksariyati quyidagi millat vakillaridir:<ref>[https://www.destatis.de/DE/Publikationen/Thematisch/BinnenhandelGastgewerbeTourismus/Tourismus/TourismusinZahlen.html Tourismus in Zahlen 2014] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171211013923/https://www.destatis.de/DE/Publikationen/Thematisch/BinnenhandelGastgewerbeTourismus/Tourismus/TourismusinZahlen.html |date=11-dekabr 2017-yil }}, Statistisches Bundesamt</ref><ref>[https://www.destatis.de/DE/Publikationen/Thematisch/BinnenhandelGastgewerbeTourismus/Tourismus/MonatserhebungTourismus2060710161125.xls?__blob=publicationFile Tourismus in Zahlen 2016] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170304114949/https://www.destatis.de/DE/Publikationen/Thematisch/BinnenhandelGastgewerbeTourismus/Tourismus/MonatserhebungTourismus2060710161125.xls?__blob=publicationFile |date=4-mart 2017-yil }}, Statistisches Bundesamt</ref> {| class="wikitable" |- |- style="color:white;" ! style="width:5px; background:#00966E;"|Daraja ! style="width:170px; background:#00966E;"| Mamlakat ! style="width:50px; background:#00966E;"| 2014 ! style="width:50px; background:#00966E;"| 2016 |- |1||{{flagcountry|Netherlands}}|| 4,237,865 || 4,477,100 |- |2||{{flagcountry|Switzerland}}|| 2,778,455 || 3,115,456 |- |3||{{flagcountry|United States}} || 2,371,086 || 2,558,495 |- |4||{{flagcountry|United Kingdom}}|| 2,415,477 || 2,551,061 |- |5||{{flagcountry|Austria}}|| 1,725,259 || 1,818,872 |- |6||{{flagcountry|France}} || 1,617,901 || 1,725,854 |- |7||{{flagcountry|Italy}} || 1,642,443 || 1,651,933 |- |8||{{flagcountry|Denmark}} || 1,466,561 || 1,592,500 |- |9||{{flagcountry|Belgium}} || 1,310,693 || 1,424,482 |- |10||{{flagcountry|China}} || 1,256,800 || 1,363,979 |- !colspan=2| Umumiy xalqaro tashriflar||32,999,298 || 35,555,391 |- |} == Ijobiy natijalar == [[Germaniya]]da turizm boʻyicha rasmiy organ Germaniya Milliy Sayyohlik Kengashi (GNTB) boʻlib, butun dunyo boʻylab 29 mamlakatdagi Milliy sayyohlik idoralari tomonidan taqdim etiladi. GNTB tomonidan oʻtkazilgan soʻrovlar Germaniyada dam olish uchun turli sabablarni oʻz ichiga oladi. Ular quyidagilar: madaniyat (75 %), ochiq havo/qishloq (59 %), shaharlar (59 %), tozalik (47 %), xavfsizlik (41 %), zamonaviylik (36 %), yaxshi mehmonxonalar (35 %), yaxshi gastronomiya/oshxona (34 %), qulaylik (30 %), kosmopolitizm/mehmondoʻstlik (27 %), yaxshi xarid qilish imkoniyatlari (21 %), qiziqarli tungi manzaralar (17 %)) va yaxshi narx/ishlash nisbati (10 %). == Shahar tashqarisida == === Tibbiyot turizmi === Taxminan 242 million kun yoki [[Germaniya]]dagi jami mehmonxonalarda oʻtkazgan kunlarning uchdan ikki qismi kurort shaharchalarhissasiga togʻri keladi.<ref>[http://www.destatis.de/jetspeed/portal/cms/Sites/destatis/Internet/EN/Content/Statistics/Binnenhandel/Tourismus/Tabellen/Content75/UebernachtungenGemeindegruppen, templateId=renderPrint.psml Overnight stays by groups of communities] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101118125511/http://www.destatis.de/jetspeed/portal/cms/Sites/destatis/Internet/EN/Content/Statistics/Binnenhandel/Tourismus/Tabellen/Content75/UebernachtungenGemeindegruppen,templateId=renderPrint.psml |date=18-noyabr 2010-yil }}, [[Statistisches Bundesamt]], Wiesbaden</ref> [[Germaniya]] tibbiyot turizmi bilan mashhur. Koʻplab kurort shaharlarda issiq buloqda barpo etilgan boʻlib, ular odamlarga sogʻayish (nemischa: Kur) yoki mineral suv yoki boshqa kurort muolajalari orqali profilaktik yordam koʻrsatadi. Kurort shaharchalari va dengiz qirgʻogʻidagi kurortlar mineral va loy kurortlari (Mineral- und Moorbäder), Sogʻlom iqlim kurortlari (Heilklimatische Kurorte), Kneipp davolash kurortlari (Kneippkurorte — suv bilan davolash kurortlari), Dengiz qirgʻoqlari (Seebäderts) (Limatickurorte) kabi rasmiy nomlarga ega. Eng katta va taniqli kurortlar Baden-Baden (Kurhaus), Visbaden (Kurhaus), Aachen, Travemünde va Vesterlandiya (Kurhaus). === Hududiy turizm === [[Fayl:Dünenstrand auf Sylt.jpg|thumb|upright|Shimoliy Friziyaning Sylt orolidagi qumtepa]] [[Fayl:Königsstuhl und Viktoria-Sicht.jpg|thumb|upright|Boltiq boʻyidagi Ryugen orolidagi Stubbenkammer]] Germaniyada eng koʻp tashrif buyuriladigan sayyohlik hududlari Sharqiy Shimoliy Friz orollari, [[Boltiq dengizi]]ning Golshteyn qirgʻoqlari, Meklenburg va Old Pommern, Reyn vodiysi, [[Bavariya]] va Qora oʻrmon, Bavariya [[Alp togʻlari]]dir. Quyidagi jadvalda 2008-yilda eng koʻp tashrif buyurilgan beshta qishloq tumanlari koʻrsatilgan: {| class="wikitable" ! valign=bottom; style="text-align:left" | Daraja ! valign=bottom | Hudud ! valign=bottom | # kuniga <small>'' 2008-yilda''</small> |- | 1 | Nordfriesland | 6.96&nbsp;million |- | 2 | Ryugen | 5.57&nbsp;million |- | 3 | Oberalgau | 5.29&nbsp;million |- | 4 | Ostholshteyn | 5.27&nbsp;million |- | 5 | Breisgau-Xochshvartsvald | 4.41&nbsp;million |} Boshqa mashhur hududlar: * Shimolda: Usedom, Golshteyn Shveysariya, Lüneburg-Xit, Harz va Meklenburg koʻli okrugi * Gʻarbda: Teutoburg oʻrmoni, Zauerlend, Eyfel va Mozel vodiysi * Sharqda: Sakson Shvetsariyasi, Tyuringer Vald, Erzgebirge va Elba vodiysi * Janubda: Taunus, Spessart, Rhön, Odenvald va Allgau. === Yoʻnalish === [[Fayl:Du200613.png|thumb|120px|right|Kuku soati. Oʻrmon ramzi.]] [[1930]]-yillardan beri mahalliy va mintaqaviy hukumatlar tashrif buyuruvchilarga maʼlum bir mintaqa va uning madaniy yoki manzarali fazilatlari bilan tanishishlariga yordam berish uchun turli mavzuli yoʻnalishlarni tuzib chiqdilar. Quyidagi jadvalda eng mashhur mavzu yoʻnalishlari koʻrsatilgan. Bularga asosan [[Yevropa]] gʻishtli gotika yoʻnalishi va Yevropa sanoat merosi yoʻli, Harz-Xeyde yoʻli, Bertha Benz yodgorlik yoʻnalishi va Bergstrasse qismlari kiradi. {| class="wikitable" |+ Yoʻnalishlar roʻyxati ! Marshrut ! Tashkil etilgan ! Mavzu ! Masofa |- | Germaniya vino yoʻli (Deutsche Weinstraße) | style="text-align:right" | 1935 | Palatin vino yoʻnalishi | style="text-align:right" | 85&nbsp;km |- | Germaniya Aveniyu yoʻli (Deutsche Alleenstraße) | style="text-align:right" | 1993 | Daraxtlar, xiyobonlar va yam-yashil qishloqlar | style="text-align:right" | 2900&nbsp;km |- | Romantik yoʻl (''Romantische Straße'') | style="text-align:right" | 1950 | Romantizm | style="text-align:right" | 366&nbsp;km |- | Yuqori oʻrmon yoʻli (''Schwarzwaldhochstraße'') | style="text-align:right" | 1952 | Oʻrmon | style="text-align:right" | 60&nbsp;km |- | Qal’a yoʻli (Burgenstraße) | style="text-align:right" | 1954 | Germaniyadagi qal’alar | style="text-align:right" | 1,000&nbsp;km |- | Veser Uygʻonish yoʻli (Straße der Weserrenaissance) | style="text-align:right" | | Veser Renessans davri | style="text-align:right" | 350&nbsp;km |- | Romanesk yoʻli (Straße der Romanik) | style="text-align:right" | 1993 | Romanesk meʼmorchiligi | style="text-align:right" | 1,195&nbsp;km |- | Germaniya paromlari yoʻnalishi | style="text-align:right" | 2004 |Fordlar, paromlar, koʻpriklar va tunnellar | style="text-align:right" | 250&nbsp;km |- | Germaniya yogʻoch-karkas yoʻli | style="text-align:right" | 1990 | Yogʻoch ramkalar (Fachwerk) | style="text-align:right" | 3,000&nbsp;km |- | Nemis soat yoʻli (Deutsche Uhrenstrasse) | style="text-align:right" | | Kuku soatlari ishlab chiqaruvchilari, soat yuzini boʻyash ustaxonalari, muzeylar, Qora oʻrmon va Baar qishloqlari, landshaftlar | style="text-align:right" | 320&nbsp;km |- | Sanoat yoʻli (Route der Industriekultur) | style="text-align:right" | | Rur hududining sanoat merosi | style="text-align:right" | 400&nbsp;km |- | Nemis ertak marshruti (Deutsche Märchenstraße) | style="text-align:right" | |Aka-uka Grimmlarning ertaklari va afsonalari | style="text-align:right" | 600&nbsp;km |} === Qishki sport === [[Fayl:Bolsterlang Hörnerbahn.jpg|thumb|upright|Bolsterlang koʻrinishi, Oberallgau]] [[Germaniya]]dagi asosiy qishki sport hududlari [[Bavariya]] Alp togʻlari va Shimoliy ohaktosh [[Alp togʻlari]], shuningdek, markaziy ichidagi Ruda togʻlari, Harz togʻlari, Fixtel togʻlari va [[Bavariya]] oʻrmonlaridir. Birinchi toifadagi qishki sport infratuzilmasi togʻ changʻisi va snoubord, bobsledding va changʻi uchish uchun mavjud. Koʻpgina hududlarda qishki sport turlari noyabrdan fevralgacha mavsum bilan cheklangan. Advent mavsumida [[Germaniya]]ning koʻplab shaharlari va shaharlarida Rojdestvo bozorlari oʻtkaziladi. [[1995]]-yildan [[2005]]-yilgacha Germaniyaning oʻn ikki yirik shahriga sayohatlar soni ikki baravar koʻpaydi. Bu har qanday sayohat yoʻnalishidagi eng katta oʻsishdir.   Bu oʻsish asosan taʼlim yoki ish safari bilan birgalikda madaniy turizmning oʻsishidan kelib chiqadi. Binobarin, madaniy, koʻngilochar, mehmondoʻstlik, gastronomik va chakana xizmatlarning tobora yuqori standartlarini taʼminlash va etkazib berish ham koʻproq xalqaro mehmonlarni jalb qilmoqda. Quyidagi jadvalda [[2012]]-yilda [[Germaniya]]ning eng koʻp tashrif buyuriladigan oʻnta shaharlari koʻrsatilgan. Yiliga 1 milliondan ortiq sayyohlar tashrif buyuruvchi shahar va qishloqlar: Rostok, Gannover, [[Bremen]], Kuksxaven, Bon, Freyburg, Myunster, Lyubek, Visbaden, Essen va Regensburg. {{bar box |float=left |caption=2018-yilda million nafar sayyoh kelgan top-10 ta shahrlar<ref>[https://www.statistischebibliothek.de/mir/receive/DEHeft_mods_00132010 Tourismus in Zahlen] on statistischebibliothek.de]</ref> |width=475px |bars= {{bar pixel|[[Berlin]]|#6699CC|329||32.9m}} {{bar pixel|[[Myunxen]]|#6699CC|171||17.1m}} {{bar pixel|[[Gamburg]]|#6699CC|145||14.5m}} {{bar pixel|[[Frankfurt-Mayn]]|#6699CC|102||10.2m}} {{bar pixel|Kologne|#6699CC|63||6.3m}} {{bar pixel|Dyuseldorf|#6699CC|50||5.0m}} {{bar pixel|Dresden|#6699CC|46||4.6m}} {{bar pixel|[[Shtutgart]]|#6699CC|39||3.9m}} {{bar pixel|Nuremberg|#6699CC|36||3.6m}} {{bar pixel|[[Leypsig]]|#6699CC|34||3.4m}} }} {{clear}} == Turistik shaharlar == === Berlin === [[Fayl:Tourist in Berlin.jpg|thumb|Berlindagi sayyohlik velosipedi]] [[Berlin]] har yili 135 million sayyohni qabul qiladi. Bu esa uni [[Yevropa Ittifoqi]]dagi eng koʻp tashrif buyuriladigan shaharlar orasida uchinchi oʻringa qoʻyadi. 2012-yil iyun oyida [[Berlin]]da 125 000 oʻrinli 781 ta mehmonxona mavjud edi. [[2012]]-yilning birinchi yarmida oʻtgan yilning shu davriga nisbatan 10 foizdan ortiq oʻsish kuzatildi. === Gamburg === [[Gamburg]] [[2007]]-yilda 3 985 105 dan ortiq sayyohni qabul qildi. Bu yerda turizm sektori 175 000 dan ortiq odamni toʻliq ish bilan taʼminlaydi va 9,3 yevro daromad keltiradi.  [[Gamburg]] Metropoliteni mintaqani asosiy iqtisodiy kuchga aylantirdi. [[Gamburg]] [[Germaniya]]dagi eng tez rivojlanayotgan turizm sohalaridan biriga ega. [[2001]]-yildan [[2007]]-yilgacha shaharga kelish 55,2 % ga oshdi (Berlin +52,7 %, Meklenburg-Gʻarbiy Pomeraniya +33 %). Odatda Gamburgga tashrif buyurish shahar hokimiyati va buyuk cherkov Sent-Michaelis, Speicherstadt va Landungsbrückenni oʻz ichiga oladi. Ushbu diqqatga sazovor joylarni boshqa hududlar bilan bogʻlaydigan avtobuslar qatnovi yoʻlga qoʻyilgan. Gamburg dunyodagi eng katta portlardan biri boʻlgani sababli koʻplab mehmonlar Landungsbrückendan boshlanadigan kema sayohatlaridan birini (Große Hafenrundfahrt, Fleetfahrt) tanlaydilar. Asosiy yoʻnalishlarga muzeylar ham kiradi. == Galereya == <gallery> File:Berlin Brandenburger Tor Abend.jpg|Tungi Brandenburg darvozasi. Berlin Germaniyaning eng katta va eng ko'p tashrif buyuradigan shahri File:AlsterPanorama.jpg|Gamburg Binnenalster ustidan ko'rish File:Heidelberg_corr.jpg|Geydelberg mashhur qal'a xarobalari File:Semperoper at night.jpg|Drezdendagi Semperoper - Germaniyadagi eng mashhur opera binosi File:Nuremberg panorama morning 3.jpg|Nyurnberg qal'asidan Nyurnbergning Eski shahar manzarasi File:Hildesheim Knochenhauer-HD.jpg|Xildesheymdagi qassoblar gildiyasi zali Germaniyadagi eng mashhur yarim yog'ochli uylardan biridir. File:Altes Rathaus, Nikolaikirche, von Norden Leipzig 20180814 001.jpg|Leyptsigning eski shaharchasi, Germaniyaning Bomtovn ko'rinishi File:Quedlinburg asv2018-10 img04 pano from Muenzenberg.jpg|Quedlinburg yuqoridan ko'rinish File:Rothenburg BW 4.JPG|Rotenburg ob der Tauber kichik shaharchasi butun dunyo bo'ylab sayyohlar uchun mo'ljallangan joy File:Regensburg 08 2006 2.jpg|Tosh ko'prik va Regensburgdagi Sankt-Peter sobori (YUNESKOning Jahon merosi) File:Kongresshalle Nbg Juli 2021 1.jpg|Nyurnbergdagi natsistlar partiyasi miting maydonidagi Kongresshalle (Kongress-xoll) File:Www.gerhard-blank.de_münchen_ansicht_von_oben.jpg|Myunxenning Eski shahar manzarasi File:TrierKonstantinbasilikaNachtsH3dFB.jpg|Triyerdagi Aula Palatina, Rim imperatori Konstantin I davrida qurilgan bazilika (milodiy 306–337 yillar) File:Pfalzkapelle vom Katschhof 2014.jpg|Palatin kapellasi, Axen, Karolingiya imperatori Karl hukmronligi davrida qurilgan (milodiy 800-814 yillar) File:Holstentor in Lübeck Frontseite - Zuschnitt.jpg|Lyubekdagi Golsten darvozasi, Germaniyadagi Ganza ligasining diqqatga sazovor joyi </gallery> == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * https://www.germany.travel/en/home.html * https://curlie.org/Regional/Europe/Germany/Travel_and_Tourism * https://www.tourism.de/ [[Turkum:Turizm]] [[Turkum:Germaniya]] [[Turkum:Diqqatga sazovor joylar]] [[Turkum:Germaniyada turizm| ]] [[Turkum:Berlindagi diqqatga sazovor joylar]] bi8p52fwjo4kjn82iwemcya05dufwax 6221488 6221486 2026-07-31T15:17:40Z Janob Mirzaolim 64438 /* Havolalar */ 6221488 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Deutschland Übersichtskarte.png|thumb|400px|Germaniyaning hududiy xaritasi]] '''Germaniya'''—dunyodagi eng koʻp sayyohlar tashrif buyuruvchi davlat boʻlib, dunyoda sakkizinchi oʻrinni egallaydi. Yiliga oʻrtacha 407,26 kishini qabul qiladi. [[2009]]-yilda chet ellik sayyohlarning koʻpchiligi [[Gollandiya]], [[Buyuk Britaniya]] va [[Shvetsariya]]dan kelgan. Bundan tashqari, nemislarning 30 % dan ortigʻi taʼtilni oʻz mamlakatlarida oʻtkazadi. Buning natijasida mamlakatda ichki turizm ham ijobiy natija qayd etgan. Sayohat va turizm raqobatbardoshligi hisobotlariga koʻra, [[Germaniya]] [[2017]]-yilgi hisobotda 136 mamlakat ichida 3-oʻrinni egalladi va dunyodagi eng xavfsiz sayohat yoʻnalishlaridan biri sifatida baholandi. [[2012]]-yilda 30 dan ortiq mamlakatdan  [[Germaniya]]ga millionlab xalqaro sayyohlar kelib, xalqaro turizm daromadlari koʻpaydi. Mahalliy va xalqaro sayohat birlashib, 2 million ish oʻrni (jami bandlikning 4,8 %) yaratildi. [[Berlin]] dunyodagi yetakchi sayyohlik markaziga aylandi. Soʻrovlarga koʻra, sayyohlarning [[Germaniya]]ga kelishining asosiy uchta sababi — nemis madaniyati, toza, musaffo ob-havo va nemis qishloqlariga sayohat edi. == Tarixi == [[Germaniya]]dagi turizm tarixi taʼlim olish va dam olish uchun tashrif buyuriladigan shahar va qishloq joylariga borib taqaladi. XVIII asr oxiridan boshlab Drezden, [[Myunxen]], Veymar va [[Berlin]] kabi shaharlar Yevropa Grand-turida asosiy toʻxtash joylari boʻlgan. Shimoliy va Boltiq dengizidagi kurortlar (masalan Rugiya va Usedom orollari, Heiligendamm, Norderney va Silt orollari) XIX asr va XX asr boshlarida dengiz qirgʻogʻidagi kurortlarini shahar markazlari bilan bogʻlash uchun yirik temiryoʻl stansiyalari qurilgandan keyin rivojlangan. [[1900]]-yillarda Germaniyada choʻmilish va dam olish turizmi paydo boʻldi. Daryolarda va tabiiy landshaftlarga yaqin joyda (masalan, Oʻrta Reyn vodiysi va Sakson Shvetsariyasida) XIX asrdan boshlab koʻplab sogʻlomlashtirish markazlari, mehmonxonalar va dam olish maskanlari tashkil etilgan. [[Ikkinchi jahon urushi]] tugaganidan keyin turizm juda rivojlandi, chunki koʻplab sayyohlar [[Yevropa]] tarixi va turli xil nemis atmosferasini his qilish uchun [[Germaniya]]ga tashrif buyurishadi. Mamlakatda 14 ta milliy bogʻlar, jumladan Jasmund milliy bogʻi, Vorpommern Lagoon hududi milliy bogʻi, Murits milliy bogʻi, Wadden dengizi milliy bogʻlari, Harz milliy bogʻi, Hainich milliy bogʻi, Sakson Shvetsariya milliy bogʻi, Bavariya oʻrmoni mavjud. Bundan tashqari, 14 ta biosfera rezervati, shuningdek, 98 ta tabiat bogʻi mavjud. Kichik va oʻrta shaharlar koʻpincha oʻzlarining tarixiy qiyofasini saqlab qolishgan. Ular ajoyib meʼmoriy merosga ega eski shaharlarga ega (nemis tilida ular Altstadt deb ataladi). == Statistika == [[Fayl:St.Bartholomä.jpg|thumb|Bavariya—Germaniyadaeng koʻp sayyohlar tashrif buyuradigan hudud]] [[Fayl:StrandDüne.JPG|thumb|Boltiq dengizidagi plyajlari bilan Meklenburg-Vorpommern sayyohlarning eng yuqori zichligiga ega. U Germaniyaning yirik shaharlari Berlin va Gamburg oʻrtasida qulay joylashgan]] [[2017]]-yilda Germaniyaning oʻn oltita shtatining har birida milliy va xalqaro mehmon kechalari oʻtkazilgan. [[2017]]-yilda Germaniyaga 178,23 million kishi tashrif buyurgan, shundan 37,45 millioni xorijiy mehmonlar (21,01 foiz). Mehmonxonalarda yoki klinikalar (tibbiyot turizmi)da 94,3 million kishi roʻyxatdan oʻtgan. Kishi boshiga turistlar zichligi boʻyicha Meklenburg- Pommern aholisi birinchi oʻrinda turadi. Germaniyaga qisqa muddatli tashrif buyuruvchilarning aksariyati quyidagi millat vakillaridir:<ref>[https://www.destatis.de/DE/Publikationen/Thematisch/BinnenhandelGastgewerbeTourismus/Tourismus/TourismusinZahlen.html Tourismus in Zahlen 2014] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171211013923/https://www.destatis.de/DE/Publikationen/Thematisch/BinnenhandelGastgewerbeTourismus/Tourismus/TourismusinZahlen.html |date=11-dekabr 2017-yil }}, Statistisches Bundesamt</ref><ref>[https://www.destatis.de/DE/Publikationen/Thematisch/BinnenhandelGastgewerbeTourismus/Tourismus/MonatserhebungTourismus2060710161125.xls?__blob=publicationFile Tourismus in Zahlen 2016] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170304114949/https://www.destatis.de/DE/Publikationen/Thematisch/BinnenhandelGastgewerbeTourismus/Tourismus/MonatserhebungTourismus2060710161125.xls?__blob=publicationFile |date=4-mart 2017-yil }}, Statistisches Bundesamt</ref> {| class="wikitable" |- |- style="color:white;" ! style="width:5px; background:#00966E;"|Daraja ! style="width:170px; background:#00966E;"| Mamlakat ! style="width:50px; background:#00966E;"| 2014 ! style="width:50px; background:#00966E;"| 2016 |- |1||{{flagcountry|Netherlands}}|| 4,237,865 || 4,477,100 |- |2||{{flagcountry|Switzerland}}|| 2,778,455 || 3,115,456 |- |3||{{flagcountry|United States}} || 2,371,086 || 2,558,495 |- |4||{{flagcountry|United Kingdom}}|| 2,415,477 || 2,551,061 |- |5||{{flagcountry|Austria}}|| 1,725,259 || 1,818,872 |- |6||{{flagcountry|France}} || 1,617,901 || 1,725,854 |- |7||{{flagcountry|Italy}} || 1,642,443 || 1,651,933 |- |8||{{flagcountry|Denmark}} || 1,466,561 || 1,592,500 |- |9||{{flagcountry|Belgium}} || 1,310,693 || 1,424,482 |- |10||{{flagcountry|China}} || 1,256,800 || 1,363,979 |- !colspan=2| Umumiy xalqaro tashriflar||32,999,298 || 35,555,391 |- |} == Ijobiy natijalar == [[Germaniya]]da turizm boʻyicha rasmiy organ Germaniya Milliy Sayyohlik Kengashi (GNTB) boʻlib, butun dunyo boʻylab 29 mamlakatdagi Milliy sayyohlik idoralari tomonidan taqdim etiladi. GNTB tomonidan oʻtkazilgan soʻrovlar Germaniyada dam olish uchun turli sabablarni oʻz ichiga oladi. Ular quyidagilar: madaniyat (75 %), ochiq havo/qishloq (59 %), shaharlar (59 %), tozalik (47 %), xavfsizlik (41 %), zamonaviylik (36 %), yaxshi mehmonxonalar (35 %), yaxshi gastronomiya/oshxona (34 %), qulaylik (30 %), kosmopolitizm/mehmondoʻstlik (27 %), yaxshi xarid qilish imkoniyatlari (21 %), qiziqarli tungi manzaralar (17 %)) va yaxshi narx/ishlash nisbati (10 %). == Shahar tashqarisida == === Tibbiyot turizmi === Taxminan 242 million kun yoki [[Germaniya]]dagi jami mehmonxonalarda oʻtkazgan kunlarning uchdan ikki qismi kurort shaharchalarhissasiga togʻri keladi.<ref>[http://www.destatis.de/jetspeed/portal/cms/Sites/destatis/Internet/EN/Content/Statistics/Binnenhandel/Tourismus/Tabellen/Content75/UebernachtungenGemeindegruppen, templateId=renderPrint.psml Overnight stays by groups of communities] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101118125511/http://www.destatis.de/jetspeed/portal/cms/Sites/destatis/Internet/EN/Content/Statistics/Binnenhandel/Tourismus/Tabellen/Content75/UebernachtungenGemeindegruppen,templateId=renderPrint.psml |date=18-noyabr 2010-yil }}, [[Statistisches Bundesamt]], Wiesbaden</ref> [[Germaniya]] tibbiyot turizmi bilan mashhur. Koʻplab kurort shaharlarda issiq buloqda barpo etilgan boʻlib, ular odamlarga sogʻayish (nemischa: Kur) yoki mineral suv yoki boshqa kurort muolajalari orqali profilaktik yordam koʻrsatadi. Kurort shaharchalari va dengiz qirgʻogʻidagi kurortlar mineral va loy kurortlari (Mineral- und Moorbäder), Sogʻlom iqlim kurortlari (Heilklimatische Kurorte), Kneipp davolash kurortlari (Kneippkurorte — suv bilan davolash kurortlari), Dengiz qirgʻoqlari (Seebäderts) (Limatickurorte) kabi rasmiy nomlarga ega. Eng katta va taniqli kurortlar Baden-Baden (Kurhaus), Visbaden (Kurhaus), Aachen, Travemünde va Vesterlandiya (Kurhaus). === Hududiy turizm === [[Fayl:Dünenstrand auf Sylt.jpg|thumb|upright|Shimoliy Friziyaning Sylt orolidagi qumtepa]] [[Fayl:Königsstuhl und Viktoria-Sicht.jpg|thumb|upright|Boltiq boʻyidagi Ryugen orolidagi Stubbenkammer]] Germaniyada eng koʻp tashrif buyuriladigan sayyohlik hududlari Sharqiy Shimoliy Friz orollari, [[Boltiq dengizi]]ning Golshteyn qirgʻoqlari, Meklenburg va Old Pommern, Reyn vodiysi, [[Bavariya]] va Qora oʻrmon, Bavariya [[Alp togʻlari]]dir. Quyidagi jadvalda 2008-yilda eng koʻp tashrif buyurilgan beshta qishloq tumanlari koʻrsatilgan: {| class="wikitable" ! valign=bottom; style="text-align:left" | Daraja ! valign=bottom | Hudud ! valign=bottom | # kuniga <small>'' 2008-yilda''</small> |- | 1 | Nordfriesland | 6.96&nbsp;million |- | 2 | Ryugen | 5.57&nbsp;million |- | 3 | Oberalgau | 5.29&nbsp;million |- | 4 | Ostholshteyn | 5.27&nbsp;million |- | 5 | Breisgau-Xochshvartsvald | 4.41&nbsp;million |} Boshqa mashhur hududlar: * Shimolda: Usedom, Golshteyn Shveysariya, Lüneburg-Xit, Harz va Meklenburg koʻli okrugi * Gʻarbda: Teutoburg oʻrmoni, Zauerlend, Eyfel va Mozel vodiysi * Sharqda: Sakson Shvetsariyasi, Tyuringer Vald, Erzgebirge va Elba vodiysi * Janubda: Taunus, Spessart, Rhön, Odenvald va Allgau. === Yoʻnalish === [[Fayl:Du200613.png|thumb|120px|right|Kuku soati. Oʻrmon ramzi.]] [[1930]]-yillardan beri mahalliy va mintaqaviy hukumatlar tashrif buyuruvchilarga maʼlum bir mintaqa va uning madaniy yoki manzarali fazilatlari bilan tanishishlariga yordam berish uchun turli mavzuli yoʻnalishlarni tuzib chiqdilar. Quyidagi jadvalda eng mashhur mavzu yoʻnalishlari koʻrsatilgan. Bularga asosan [[Yevropa]] gʻishtli gotika yoʻnalishi va Yevropa sanoat merosi yoʻli, Harz-Xeyde yoʻli, Bertha Benz yodgorlik yoʻnalishi va Bergstrasse qismlari kiradi. {| class="wikitable" |+ Yoʻnalishlar roʻyxati ! Marshrut ! Tashkil etilgan ! Mavzu ! Masofa |- | Germaniya vino yoʻli (Deutsche Weinstraße) | style="text-align:right" | 1935 | Palatin vino yoʻnalishi | style="text-align:right" | 85&nbsp;km |- | Germaniya Aveniyu yoʻli (Deutsche Alleenstraße) | style="text-align:right" | 1993 | Daraxtlar, xiyobonlar va yam-yashil qishloqlar | style="text-align:right" | 2900&nbsp;km |- | Romantik yoʻl (''Romantische Straße'') | style="text-align:right" | 1950 | Romantizm | style="text-align:right" | 366&nbsp;km |- | Yuqori oʻrmon yoʻli (''Schwarzwaldhochstraße'') | style="text-align:right" | 1952 | Oʻrmon | style="text-align:right" | 60&nbsp;km |- | Qal’a yoʻli (Burgenstraße) | style="text-align:right" | 1954 | Germaniyadagi qal’alar | style="text-align:right" | 1,000&nbsp;km |- | Veser Uygʻonish yoʻli (Straße der Weserrenaissance) | style="text-align:right" | | Veser Renessans davri | style="text-align:right" | 350&nbsp;km |- | Romanesk yoʻli (Straße der Romanik) | style="text-align:right" | 1993 | Romanesk meʼmorchiligi | style="text-align:right" | 1,195&nbsp;km |- | Germaniya paromlari yoʻnalishi | style="text-align:right" | 2004 |Fordlar, paromlar, koʻpriklar va tunnellar | style="text-align:right" | 250&nbsp;km |- | Germaniya yogʻoch-karkas yoʻli | style="text-align:right" | 1990 | Yogʻoch ramkalar (Fachwerk) | style="text-align:right" | 3,000&nbsp;km |- | Nemis soat yoʻli (Deutsche Uhrenstrasse) | style="text-align:right" | | Kuku soatlari ishlab chiqaruvchilari, soat yuzini boʻyash ustaxonalari, muzeylar, Qora oʻrmon va Baar qishloqlari, landshaftlar | style="text-align:right" | 320&nbsp;km |- | Sanoat yoʻli (Route der Industriekultur) | style="text-align:right" | | Rur hududining sanoat merosi | style="text-align:right" | 400&nbsp;km |- | Nemis ertak marshruti (Deutsche Märchenstraße) | style="text-align:right" | |Aka-uka Grimmlarning ertaklari va afsonalari | style="text-align:right" | 600&nbsp;km |} === Qishki sport === [[Fayl:Bolsterlang Hörnerbahn.jpg|thumb|upright|Bolsterlang koʻrinishi, Oberallgau]] [[Germaniya]]dagi asosiy qishki sport hududlari [[Bavariya]] Alp togʻlari va Shimoliy ohaktosh [[Alp togʻlari]], shuningdek, markaziy ichidagi Ruda togʻlari, Harz togʻlari, Fixtel togʻlari va [[Bavariya]] oʻrmonlaridir. Birinchi toifadagi qishki sport infratuzilmasi togʻ changʻisi va snoubord, bobsledding va changʻi uchish uchun mavjud. Koʻpgina hududlarda qishki sport turlari noyabrdan fevralgacha mavsum bilan cheklangan. Advent mavsumida [[Germaniya]]ning koʻplab shaharlari va shaharlarida Rojdestvo bozorlari oʻtkaziladi. [[1995]]-yildan [[2005]]-yilgacha Germaniyaning oʻn ikki yirik shahriga sayohatlar soni ikki baravar koʻpaydi. Bu har qanday sayohat yoʻnalishidagi eng katta oʻsishdir.   Bu oʻsish asosan taʼlim yoki ish safari bilan birgalikda madaniy turizmning oʻsishidan kelib chiqadi. Binobarin, madaniy, koʻngilochar, mehmondoʻstlik, gastronomik va chakana xizmatlarning tobora yuqori standartlarini taʼminlash va etkazib berish ham koʻproq xalqaro mehmonlarni jalb qilmoqda. Quyidagi jadvalda [[2012]]-yilda [[Germaniya]]ning eng koʻp tashrif buyuriladigan oʻnta shaharlari koʻrsatilgan. Yiliga 1 milliondan ortiq sayyohlar tashrif buyuruvchi shahar va qishloqlar: Rostok, Gannover, [[Bremen]], Kuksxaven, Bon, Freyburg, Myunster, Lyubek, Visbaden, Essen va Regensburg. {{bar box |float=left |caption=2018-yilda million nafar sayyoh kelgan top-10 ta shahrlar<ref>[https://www.statistischebibliothek.de/mir/receive/DEHeft_mods_00132010 Tourismus in Zahlen] on statistischebibliothek.de]</ref> |width=475px |bars= {{bar pixel|[[Berlin]]|#6699CC|329||32.9m}} {{bar pixel|[[Myunxen]]|#6699CC|171||17.1m}} {{bar pixel|[[Gamburg]]|#6699CC|145||14.5m}} {{bar pixel|[[Frankfurt-Mayn]]|#6699CC|102||10.2m}} {{bar pixel|Kologne|#6699CC|63||6.3m}} {{bar pixel|Dyuseldorf|#6699CC|50||5.0m}} {{bar pixel|Dresden|#6699CC|46||4.6m}} {{bar pixel|[[Shtutgart]]|#6699CC|39||3.9m}} {{bar pixel|Nuremberg|#6699CC|36||3.6m}} {{bar pixel|[[Leypsig]]|#6699CC|34||3.4m}} }} {{clear}} == Turistik shaharlar == === Berlin === [[Fayl:Tourist in Berlin.jpg|thumb|Berlindagi sayyohlik velosipedi]] [[Berlin]] har yili 135 million sayyohni qabul qiladi. Bu esa uni [[Yevropa Ittifoqi]]dagi eng koʻp tashrif buyuriladigan shaharlar orasida uchinchi oʻringa qoʻyadi. 2012-yil iyun oyida [[Berlin]]da 125 000 oʻrinli 781 ta mehmonxona mavjud edi. [[2012]]-yilning birinchi yarmida oʻtgan yilning shu davriga nisbatan 10 foizdan ortiq oʻsish kuzatildi. === Gamburg === [[Gamburg]] [[2007]]-yilda 3 985 105 dan ortiq sayyohni qabul qildi. Bu yerda turizm sektori 175 000 dan ortiq odamni toʻliq ish bilan taʼminlaydi va 9,3 yevro daromad keltiradi.  [[Gamburg]] Metropoliteni mintaqani asosiy iqtisodiy kuchga aylantirdi. [[Gamburg]] [[Germaniya]]dagi eng tez rivojlanayotgan turizm sohalaridan biriga ega. [[2001]]-yildan [[2007]]-yilgacha shaharga kelish 55,2 % ga oshdi (Berlin +52,7 %, Meklenburg-Gʻarbiy Pomeraniya +33 %). Odatda Gamburgga tashrif buyurish shahar hokimiyati va buyuk cherkov Sent-Michaelis, Speicherstadt va Landungsbrückenni oʻz ichiga oladi. Ushbu diqqatga sazovor joylarni boshqa hududlar bilan bogʻlaydigan avtobuslar qatnovi yoʻlga qoʻyilgan. Gamburg dunyodagi eng katta portlardan biri boʻlgani sababli koʻplab mehmonlar Landungsbrückendan boshlanadigan kema sayohatlaridan birini (Große Hafenrundfahrt, Fleetfahrt) tanlaydilar. Asosiy yoʻnalishlarga muzeylar ham kiradi. == Galereya == <gallery> File:Berlin Brandenburger Tor Abend.jpg|Tungi Brandenburg darvozasi. Berlin Germaniyaning eng katta va eng ko'p tashrif buyuradigan shahri File:AlsterPanorama.jpg|Gamburg Binnenalster ustidan ko'rish File:Heidelberg_corr.jpg|Geydelberg mashhur qal'a xarobalari File:Semperoper at night.jpg|Drezdendagi Semperoper - Germaniyadagi eng mashhur opera binosi File:Nuremberg panorama morning 3.jpg|Nyurnberg qal'asidan Nyurnbergning Eski shahar manzarasi File:Hildesheim Knochenhauer-HD.jpg|Xildesheymdagi qassoblar gildiyasi zali Germaniyadagi eng mashhur yarim yog'ochli uylardan biridir. File:Altes Rathaus, Nikolaikirche, von Norden Leipzig 20180814 001.jpg|Leyptsigning eski shaharchasi, Germaniyaning Bomtovn ko'rinishi File:Quedlinburg asv2018-10 img04 pano from Muenzenberg.jpg|Quedlinburg yuqoridan ko'rinish File:Rothenburg BW 4.JPG|Rotenburg ob der Tauber kichik shaharchasi butun dunyo bo'ylab sayyohlar uchun mo'ljallangan joy File:Regensburg 08 2006 2.jpg|Tosh ko'prik va Regensburgdagi Sankt-Peter sobori (YUNESKOning Jahon merosi) File:Kongresshalle Nbg Juli 2021 1.jpg|Nyurnbergdagi natsistlar partiyasi miting maydonidagi Kongresshalle (Kongress-xoll) File:Www.gerhard-blank.de_münchen_ansicht_von_oben.jpg|Myunxenning Eski shahar manzarasi File:TrierKonstantinbasilikaNachtsH3dFB.jpg|Triyerdagi Aula Palatina, Rim imperatori Konstantin I davrida qurilgan bazilika (milodiy 306–337 yillar) File:Pfalzkapelle vom Katschhof 2014.jpg|Palatin kapellasi, Axen, Karolingiya imperatori Karl hukmronligi davrida qurilgan (milodiy 800-814 yillar) File:Holstentor in Lübeck Frontseite - Zuschnitt.jpg|Lyubekdagi Golsten darvozasi, Germaniyadagi Ganza ligasining diqqatga sazovor joyi </gallery> == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * https://www.germany.travel/en/home.html * https://curlie.org/Regional/Europe/Germany/Travel_and_Tourism * https://www.tourism.de/ [[Turkum:Germaniyada turizm| ]] befjrwkfq4k79d4yhjd20kgg80ilonr 0 733501 6221621 4346069 2026-08-01T03:43:19Z InternetArchiveBot 58913 0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221621 wikitext text/x-wiki '''Utsullar''' (xit. [[Упрощение иероглифов|masalan.]]<span> </span><span lang="zh" style="font-size: 110%; font-style: normal;">pinyin</span> <span>,</span> [[Пиньинь|pinyin]]<span> </span>''Huíhuī Zu''; asl nomi — ''utsat''; shuningdek, utset, [[xueylar]], xaynancha tyamlar; Xaynan xitoylari tomonidan ''Xuan-nan'' yoki ''Hui-tok'' deb ataladi) — [[Xaynan]] provinsiyasida, orolning janubiy qirgʻogʻi yaqinidagi Sanya shahrining Yanglan tumani chekkasidagi Xueysin va Xueyxuey qishloqlarida yashaydilar. Utsullar XXR hukumati tomonidan milliy ozchilik deb hisoblanmaydi va diniy sabablarga koʻra [[Xueylar|Xueyszu]] tarkibiga kiradi. [[Xitoylar|Xitoyliklar]] tomonidan assimilyatsiya qilinadi. == Tili == Utsullar cham tillar guruhi tarkibiga kiruvchi tsat (xaynan xuey) tilida muloqot qilishadi ,1999-yil holatiga koʻra ushbu tilda 3800 nafar odam yoki utsullarning 76 % soʻzlashadi. Janubiy Min yoki Kanton tili ikkinchi til sifatida ishlatilsa, maktablarda putunxua tilidan ham foydalanishadi. == Kelib chiqishi va tarixi == Utsullar Vyetnam bosqinidan qochgan, hozirgi Janubiy Vyetnam hududidagi Champa davlatida yashagan [[Tyamlar|tyamlarning]] avlodlaridir. Utsullar Xaynanga taxminan 6-9 asr oldin koʻchib kelishgan deb taxmin qilinadi. Bir qator tadqiqotchilar<ref>[http://pubhealth.info/world/china/rPage2529.html The dynamics of gender, ethnicity and state among the Austronesian-speaking Muslims (Hui/Utsat) of Hainan Island, Peopleʼs Republic of China.]{{Oʻlikhavola|date=dekabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>Judy Brink, Joan P. Mencher, 1997</ref> [[1980-lar|1980-yillarning]] boshida Utsul jamiyatida maʼlum oʻzgarishlar roʻy bergani, buning natijasida ayollarning ijtimoiy erkinligi va iqtisodiy mustaqilligi sezilarli darajada oshganini qayd etadilar. [[1990-lar|1990-yillar]] oxirida utsullar va xitoyliklar oʻrtasidagi yuzaga kelgan etnik mojaro qurolli toʻqnashuvga aylanib ketgan. Natijada 500 nafar utsul<ref>[http://www.gfbv.de/inhaltsDok.php?id=111&stayInsideTree=1&backlink=volk.php?id=235 Nationalitätenfrage und Demokratisierung in China]{{Oʻlikhavola|date=avgust 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> hibsga olindi. == Anʼanaviy turmush tarzi == Utsullarning asosiy mashgʻulotlari — baliqchilik va [[Dehqonchilik|qishloq xoʻjaligi]] hisoblanadi. == Dini == Islom dinining [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniy]] mazhabiga eʼtiqod qilishadi, shu bilan birga[[Shialik|shialarga]] xos baʼzi xususiyatlar ham koʻzga tashlanadi. Utsullarning oʻzlari har doim musulmon boʻlganlariga ishonishadi, ammo tadqiqotlar utsullarning ajdodlari Champa davlatining tarkibida Islom dinini qabul qilganlarini koʻrsatadi (Brink 1997: p.). == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * {{Книга|автор=Judy Brink, Joan P. Mencher|часть=Islamic "fundamentalism" and female empowerment among the Muslims of Hainan island, People’s Republic of China|заглавие=|оригинал=Mixed Blessings: Gender and Religious Fundamentalism Cross Culturally|ссылка=https://books.google.com/books?id=HAcFWuFFTRQC&hl=ru|издание=|место=|издательство=Routledge|год=1997|том=|страницы=41-56|страниц=|isbn=0415911869}} == Havolalar == * Tsatskiy yazik v Ethnologue. Languages of the World. [[Turkum:Xitoy xalqlari]] [[Turkum:Xitoyda Islom]] [[Turkum: tyam xalqlari]] 7naytf813e7pcit29nh40g2v6fldmfn 0 735256 6221193 5917962 2026-07-31T12:14:21Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221193 wikitext text/x-wiki {{Infobox bilateral relations|Germaniya— Buyuk Britaniya|Tasvir=Germany_United_Kingdom_Locator.png|Mamlakat1=Germaniya|Mamlakat2=Buyuk Britaniya|elchi1=Migel Berger|elchi2=Jill Gallard|Rang1=green|Rang2=orange}} '''[[Germaniya]]-[[Buyuk Britaniya]] munosabatlari'''—[[Germaniya]] va [[Buyuk Britaniya]] oʻrtasidagi ikki tomonlama munosabatlardir. Oʻrta asrlarning oxirlarida Ganza ligasining nemis shaharlari Angliya va Shotlandiya bilan savdo qilishni boshlaganda munosabatlar juda doʻstoʻna boʻlgan. [[1871-yil]]da [[Germaniya]] birlashishidan oldin Britaniya koʻpincha urush paytida hukmron Prussiya bilan ittifoqchi boʻlgan. Qirol oilalari koʻpincha oʻzaro nikoh bilan sulolaviy bogʻlanishgan<ref>https://www.sueddeutsche.de/politik/botschafter-seibert-lambsdorff-1.5557901</ref>. Tarixchilar birinchi jahon urushiga olib kelgan oʻsib borayotgan qarama-qarshilikning asosiy sabablarini izlash uchun [[1871-yil]]dan keyin [[Germaniya]] va Britaniya oʻrtasidagi diplomatik munosabatlarga eʼtibor qaratishadi. Napoleon urushlari (1803-1815) davrida Prussiya bir muncha vaqt Britaniya ittifoqchisi boʻlgan va buning uchun keyinchalik yakklab qoʻyilgan. Chunki boshqa baʼzi nemis davlatlari Fransiyani qoʻllab-quvvatlaganlar<ref>https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/1075416/germany-trade-and-investment-factsheet-2022-05-18.pdf</ref>. [[Germaniya]] [[Germaniya]] imperiyasi sifatida, [[1914]]-[[1918-yil]]lar orasida Birinchi jahon urushida [[Buyuk Britaniya]] va uning ittifoqchilari(Antanta)ga qarshi kurashgan. [[Germaniya]], fashistlar [[Germaniya]]si sifatida, [[1939]]-[[1945-yil]]lar oraligʻida Ikkinchi Jahon urushida [[Buyuk Britaniya]] va ittifoqchi kuchlar bilan yana jang qildi. [[Germaniya]] ikkala urushda ham [[Buyuk Britaniya]] va uning ittifoqchilari tomonidan magʻlubiyatga uchradi. Fashistlar [[Germaniya]]si magʻlubiyatga uchragach, [[Germaniya]] [[1945-yil]]dan [[1950-yil]]gacha ittifoqchi kuchlar, shu jumladan [[Buyuk Britaniya]] tomonidan anneksiya qilindi. Shundan soʻng, mamlakat Gʻarbiy [[Germaniya]] va Sharqiy [[Germaniya]]ga boʻlindi. [[Buyuk Britaniya]] Sovuq urush davrida Gʻarbiy [[Germaniya]]ning „Gʻarbiy dunyo“ga qoʻshilishi orqali Gʻarbiy [[Germaniya]] bilan yaqin ittifoqchi boʻldi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/migration1/migration-statistics-quarterly-report/august-2014/rft-table-2---population-by-cob.xls |qaralgan sana=2016-01-05 |arxivsana=2016-01-05 |arxivurl=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20160105160709/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/migration1/migration-statistics-quarterly-report/august-2014/rft-table-2---population-by-cob.xls }}</ref>. Masalan, Qoʻshma Shtatlar boshchiligidagi mudofaa hamkorligi, NATO orqali bir necha marta hamkorlik ishlari amalga oshirildi. Aksincha, Sharqiy [[Germaniya]] va [[Buyuk Britaniya]] oʻrtasidagi munosabatlar sovuq urush davrida Sharqiy [[Germaniya]] Sovet Ittifoqi bilan ittifoqdosh boʻlgani sababli yomon ahvolda edi. Gʻarbiy [[Germaniya]] dastlab Yevropa hamjamiyatiga, keyinchalik [[1973-yil]]da [[Buyuk Britaniya]] qoʻshilgan Yevropa Ittifoqiga aʼzo boʻldi. Gʻarbiy [[Germaniya]] va [[Buyuk Britaniya]] tashkilotning eng qudratli davlatlari boʻlib, ikkalasi ham uning rivojlanishiga sezilarli taʼsir koʻrsatdi. [[Germaniya]] Yevropa integratsiyasini keng qoʻllab-quvvatlagan boʻlsa, [[Buyuk Britaniya]] umuman unga qarshi chiqdi. Sharqiy va Gʻarbiy [[Germaniya]] [[1990-yil]]da Berlin devorining qulashi ortidan qayta birlashdi. Birlashish Sovuq urushning tugashini belgilab bermoqda edi. Endi [[Buyuk Britaniya]] Sharqiy [[Germaniya]] bilan ham aloqalar oʻrnatishni boshladi. Yevropa Ittifoqiga aʼzo boʻlish orqali [[Buyuk Britaniya]] bilan savdo va hamkorlik koʻplab sohalarda, ayniqsa tadqiqot va ishlanmalarda sezilarli darajada oshdi. Bu [[Germaniya]] va [[Buyuk Britaniya]]ning fan va universitet jamoalari oʻrtasida mustahkam aloqalarni yaratdi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://fowid.de/fileadmin/datenarchiv/Religionszugehoerigkeit/Religionszugehoerigkeit_Bevoelkerung_2010_2013.pdf |kirish sanasi=2022-06-13 |arxivsana=2015-12-25 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20151225025456/http://fowid.de/fileadmin/datenarchiv/Religionszugehoerigkeit/Religionszugehoerigkeit_Bevoelkerung_2010_2013.pdf }}</ref>. [[Buyuk Britaniya]] [[Germaniya]]ning oʻzidan keyin nemis motorli transport vositalarining ikkinchi yirik isteʼmolchisidir. [[2016-yil]]da [[Buyuk Britaniya]]da oʻtkazilgan referendum natijalariga koʻra u 47 yillik aʼzolikdan soʻng Yevropa Ittifoqidan chiqishga qaror qildi va [[2020-yil]] 31-yanvarda ittifoqni tark etdi. Oʻshandan beri ikki davlat oʻrtasida savdo va hamkorlik kamaydi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/germany/ |qaralgan sana=2022-06-13 |arxivsana=2021-01-09 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210109075739/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/germany }}</ref>. [[Buyuk Britaniya]] hukumati maʼlumotlariga koʻra, 2013-yil]]da [[Buyuk Britaniya]]da 126 000 nemis fuqarosi yashagan va [[Germaniya]] hukumati maʼlumotlariga koʻra, [[2016-yil]]da [[Germaniya]]da 107 000 Britaniya fuqarosi istiqomat qilgan<ref>https://britishingermany.org/brits-living-in-germany/</ref>. {|class="wikitable" |- ! ! Germaniya ! Buyuk Britaniya |- |'''Bayrogʻi''' |[[Fayl:Flag of Germany.svg|150px]] |[[Fayl:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|150px]] |- |'''Gerbi''' |[[Fayl:Coat of arms of Germany.svg|150px]] |[[Fayl:Royal coat of arms of the United Kingdom (St. Edward's Crown).svg|150px]] |- |'''Aholisi''' |83,019,000 |67,545,000 |- |'''Maydoni''' |357,021 km2 |244,820 km2 |- |'''Aholi zichligi''' |232/km2 |271/km2 |- |'''Poytaxti''' |[[Berlin]] |[[London]] |- |'''Katta shahri''' | Berlin — 3,748,000 | London — 8,908,000 |- |'''Boshqaruv''' |Federal parlamentar konstitutsiyaviy respublika |Unitar parlamentar konstitutsiyaviy monarxiya |- |'''Birinchi rahbari''' | Imperator William I<br />Otto fon Bismark (hukumat rahbari-kansler) | Qirolicha Anna<br />Robert Velpol (hukumat rahbari) |- |'''Hozirgi rahbari''' | Frank-Walter Steinmeier (Prezident)<br />Olaf Shols (Bosh vazir) | Qirolicha Yelizavetta II<br />Boris Jonson (hukumat rahbari) |- |'''Rasmiy tili''' |nemis tili |ingliz |- |'''Pul birligi''' |Yevro |Funt sterling |- |'''YaIM''' |€3.229 trillion |£2.021 trillion |- |'''Aholi jon boshiga YaIM''' |€39,000 |£30,600 |- |'''Harbiy xarajatlar''' |€38.8 mlrd (US$44.3 mlrd) |£36.4 mlrd (US$47.2 mlrd) |- | Birinchi jahon urushida tarafdor davlatlar | Magʻlub tomon: * {{flag|Avstriya-Vengriya|size=22px}} * {{flag|Turkiya|size=22px}} * {{flagcountry|Bolgariya|size=22px}} | Gʻoliblar: * {{flagcountry|Fransiya|size=22px}} * {{flagicon|Russia|size=22px}} [[Russian Empire|Rossiya]] * {{flagcountry|Kingdom of Italy|size=22px}} * {{flagcountry|United States|1912|size=22px}} * {{flagcountry|Kingdom of Serbia|size=22px}} * {{flagcountry|Chernogoriya|size=22px}} * {{flagcountry|Belgium|size=22px}} * {{flagcountry|Empire of Japan|size=22px}} * {{flagcountry|Kingdom of Romania|size=22px}} * {{flagcountry|Portugaliya|size=22px}} * {{flagcountry|Kingdom of Greece|size=22px}} * {{flagicon|Saudi Arabia|1902|size=22px}} [[Saudiya Arabistoni]] * {{flagicon|Thailand|size=22px}} [[Thailand|Siam]] |- | Ikkinchi jahon urushida tarafdor davlatlar | Magʻlub tomon * {{flagcountry|Yaponiya|name=Yaponiya|size=22px}} * {{flagcountry|Kingdom of Italy|name=Italiya|(1939–1943)|size=22px}} * {{flagcountry|Ruminiya|name=Ruminiya|size=22px}} * {{flagcountry|Kingdom of Bulgaria|name=Bolgariya|size=22px}} * {{flagicon image|Flag of First Slovak Republic 1939-1945.svg|size=22px}} [[Slovak Republic (1939–45)|Slovakiya]] * {{flagcountry|Xorvatiya|size=22px|name=Xorvatiya}} * {{flag|Finlandiya|size=22px}} * {{flagdeco|Tailand|size=22px}} [[Tailand]] * {{flagcountry|Iroq|size=22px}} | Gʻoliblar: * {{flag|AQSh|1912|size=22px}} * {{flagicon|Fransiya|1794|size=22px}} [[French Third Republic|Fransiya]] * {{flag|SSSR|1936|size=22px}} * {{flagicon|Poland|1928|size=22px}} [[Second Polish Republic|Polsha]] * {{flagcountry|Kingdom of Greece|size=22px}} * {{flag|Niderlandiya|size=22px}} * {{flag|Belgiya|size=22px}} * {{flag|Norvegiya|size=22px}} * {{flagcountry|Czechoslovakia|size=22px}} * {{flag|Kanada|1921|size=22px}} * {{flag|Avstraliya|size=22px|1908}} * {{flag|New Zealand|size=22px|name=Yangi Zelandiya}} * {{flagcountry|South Africa|size=22px}} * {{flagdeco|Philippines|1936|size=22px}} [[Commonwealth of the Philippines|Filippin]] * {{flagicon|Efiopiya|size=22px}} [[Ethiopian Empire|Efiopiya]] * {{flagicon|Brazil|1889|size=22px}} [[Vargas Era|Braziliya]] * {{Flag|Mongoliya|1940|name=Mongoliya}} * {{Flag|Meksika|1943|size=22px}} |} == Tarixiy aloqalar == === Umumiy meros === Ingliz va nemis tillari ikkalasi ham gʻarbiy german til oilasiga mansub. Zamonaviy ingliz tili [[1066-yil]]dan keyin deyarli ajralib chiqdi. Ingliz tilining ildizlari Yevropaning materikdagi nemis xalqlari soʻzlashadigan tillarda, aniqrogʻi, hozirgi [[Gollandiya]], [[Germaniya]] va[[Daniya]]dan turli xalqlar, shu jumladan, inglizlar nomi bilan atalgan Angles deb nomlangan xalqdan kelib chiqqan. Ingliz tilidagi koʻplab kundalik soʻzlar nemis tilidga oid va ularning nemis tilidagi muqobiliga oʻxshaydi. Koʻproq intellektual va rasmiy soʻzlar fransuz, lotin yoki yunoncha soʻzlar nemis tilidagisiga ham oʻxshashdir. Ingliz tili hozir asosiy dunyo tiliga aylandi va [[Germaniya]]da ikkinchi til sifatida keng oʻrganiladi. Nemis tili XIX asr va XX asr boshlarida fan va texnikaning muhim tili boʻlgan<ref>https://www.statista.com/statistics/1061601/german-population-in-united-kingdom/</ref>. Ammo hozirda u bu rolini sezilarli darajada yoʻqotgan. Ingliz maktablarida nemis tili oʻziga xos til sifatida keng o‘rganilmaydi. O‘rta maktablarda faqat boshlangʻich A darajasida oʻrgatiladi xolos<ref>https://books.google.co.uz/books?id=3ebPhLqxlMAC&pg=PA66&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. === Ganza ittifoqi va savdo === Nemislar va inglizlar oʻrtasidagi savdo aloqalari uzoq tarixga ega. [[Ganza]] ittifoqi savdogarlar uyushmalarining tijorat va mudofaa konfederatsiyasi boʻlib, uning bozor shaharlari Shimoliy Yevropa qirgʻoqlari boʻylab joylashgan edi. XIII-XVII asrlarda bu shaharlar ittifoqi Boltiqboʻyidan Shimoliy dengizgacha choʻzilgan va uning tarkibiga [[London]] ham kirgan<ref>https://www.sipri.org/research/armaments/milex/resultoutput/15majorspenders</ref>. Asosiy markaz Lyubek shahri edi. Ittifoq London va uning koʻplab shaharlari oʻrtasidagi savdoni osonlashtirdi. Savdoning aksariyati nemis savdogarlari tomonidan nazorat qilinardi. Shuningdek, Ganza [[Buyuk Britaniya]] uchun Boltiqboʻyi bilan savdo-sotiq yoʻlini ochdi. [[Tasvir:Front of German Embassy in London.jpg|thumb|Londondagi Germaniya elchixonasi]] [[Tasvir:DeUkEmbassyRkv.JPG|thumb|Germaniya-Britaniya elchixonasi. Reykyavik. Islandiya]] === Qirollik oilasi === XVII asr oxirigacha ingliz va nemis qirollik oilalari oʻrtasidagi nikohlar kam uchraydi. Angliyalik Genrix I ning qizi malika Matilda [[1114]]-[[1125-yil]]larda Muqaddas Rim imperatori Genrix V ga turmushga chiqqan. [[1256-yil]]da Kornuollning 1-grafi Richard [[Germaniya]] qiroli boʻldi va uning oʻgʻillariga Almain familiyasi berildi. Qizil va oq gullar urushida nemis yollanma askarlari yollangan<ref>https://books.google.co.uz/books?id=INJHtUwuCYMC&pg=PA7&redir_esc=y</ref>. [[1714-yil]]da ingliz va nemis millatiga mansub nemis tilida soʻzlashuvchi gannoverlik shahzoda Jorj I Britaniya taxtiga oʻtirdi. Bir asrdan koʻproq vaqt davomida Britaniya monarxlari Gannoverning egasi boʻlgan (avval Muqaddas Rim imperiyasining shahzoda saylovchilari, keyin esa [[Gannover]] qirollari sifatida). Napoleon urushlari paytida Gannover [[Fransiya]] tomonidan ishgʻol qilingan. Biroq baʼzi gannoverlik qoʻshinlar Britaniya armiyasida etnik nemis boʻlinmasi boʻlgan Qirollik nemis legionini tuzish uchun Angliyaga qochib ketishgan. Gannover bilan shaxsiy aloqa nihoyat [[1837-yil]]da qirolicha Viktoriyaning Britaniya taxtiga oʻtirishi bilan, Daniyadan Heligolandni qoʻlga kiritishi bilan yakunlandi. XX asrda Jorj I dan Jorj V gacha boʻlgan har bir Britaniya monarxining turmush oʻrtogʻi nemis edi. Qirolicha Viktoriyaning [[Germaniya]]da tugʻilgan onasi Saks-Koburg-Saalfeld malikasi nazorat ostida katta boʻlgan va [[1840-yil]]da oʻzining birinchi amakivachchasi Saks-Koburg va Gota shahzodasi Albertga turmushga chiqqan. Ularning qizi malika Viktoriya [[1858-yil]]da Prussiya shahzodasi Fridrix Vilgelmga turmushga chiqdi. Fridrix uch yildan keyin valiahd shahzoda boʻldi. Bu juftlikning ikkisi ham [[Germaniya]] kansleri Otto fon Bismarkni yomon koʻrardi. Vilgelm I dan soʻng malika Viktoriya [[Germaniya]] imperatori boʻldi. Uning oʻgʻli imperator Vilgelm II sifatida taxtga keldi va Bismarkni ikki yildan soʻng nafaqaga chiqishga majbur qildi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=TTvcAAAAQBAJ&pg=PA21&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. === Vilgelm II (1888-[[1918) === Qirolicha Viktoriyaning vorisi Vilgelm Britaniya bilan yaxshi munosabatlariga ega edi. U bu yerga tez-tez tashrif buyurgan va yuqori doiralarda yaxshi tanilgan. Vilgelm II [[Germaniya]]da Imperator dengiz flotining kengayishini targʻib qilgan. Bu islohot Britaniya hukumati eʼtibordan chetda qololmaydigan, uning dengiz kuchlariga potentsial tahdid edi. [[1908-yil]]dagi Daily Telegraph Affairda haqoratli sahifa ochildi. [[Buyuk Britaniya]]ga kengaytirilgan tashrifi chogʻida, Kayzer Daily Telegraph gazetasiga uzoq intervyu berdi, u Britaniyaga boʻlgan adovat, tanqidlarini yashirib oʻtirmadi. U Britaniya aholisini [[Germaniya]]ning tinchlikparvar niyatlari va Angliya bilan tinchlikka intilishini soʻroq qilgani uchun „aqldan ozgan quyonlar“deb masxara qildi. Intervyu butun Yevropada shov-shuvga sabab boʻldi. Bu kayzerning diplomatik ishlarda mutlaqo qobiliyatsiz ekanligini koʻrsatdi. Inglizlar Vilgelm hech boʻlmaganda ruhiy jihatdan nosogʻlom deb qaror qilishdi va intervyuni rasmiy nemis dushmanligining belgisi emas, balki beqaror shaxsiyatining yana bir dalili sifatida koʻrishdi. [[Germaniya]]da esa bu voqea ancha jiddiy qaralib, u yerda uni deyarli bir ovozdan masxara qilishdi. Keyinchalik u yirik davlat ishlarida qatnashmasdan faqat asosan tantanalarda koʻrinish berardi<ref>https://muse.jhu.edu/article/253051</ref>. Britaniya qirollik oilasi nemis familyasi fon Saksen-Koburg-Gota ni [[1917-yil]]gacha saqlab qoldi. Oʻsha yili Britaniya qirollik oilasining barcha aʼzolari nemis unvonlaridan voz kechdilar va urushda inglizlarga qarshi kurashgan barcha nemis qarindoshlari [[1917-yil]]dagi Unvonlardan mahrum qilish toʻgʻrisidagi qonun bilan Britaniya unvonlaridan mahrum qilindi. === Intellektual taʼsirlar === G‘oyalar ikki xalq o‘rtasida oʻzgarib, yangilanib turardi. [[Germaniya]]ning repressiv rejimlaridan qochgan qochqinlar koʻpincha Britaniyaga joylashardilar, ayniqsa [[Karl Marks]] va [[Fridrix Engels]]lar davrida bunga koʻp guvoh boʻlingan. Kimyoda boʻlgani kabi texnologiya sohasidagi yutuqlar ham oʻrtoqlashilardi. Britaniyaga 100 000 dan ortiq nemis muhojirlari kelgan. [[Germaniya]], ehtimol, XIX asr oxiri va XX asr boshlarida innovatsion ijtimoiy gʻoyalar uchun dunyodagi asosiy markazlardan biri boʻlgan boʻlishi mumkin. atrofida liberallar HH Asquith va Devid Lloyd Jorj boshchiligidagi Britaniya liberal farovonlik islohotlari Bismarkning ijtimoiy farovonlik tizimini qabul qildi. [[1910-yil]]da ikki davlat oʻrtasida shaharsozlik bo‘yicha fikr almashildi<ref>https://www.jstor.org/stable/558111</ref>. == Diplomatiya == [[File:Opper-Bismarck-Gladstone-Puck_Feb_20_1895.jpg|thumb|300px|Opper tomonidan yaratilgan 1895-yilgi [[Germaniya]]ning Bismark va Britaniyaning Gladstone karikaturasi siyosiy sahnada ijrochilar sifatida]] Dastlab Britaniya tashqi ishlar idorasidagi bir qator elchilar yaxshi ishlashmagan. Ular 1860-yil]]lardagi [[Germaniya]]ning ichki rivojlanishi toʻgʻrisida faqat yuzaki hisobotlarni taqdim etishgan. Bu hodisalar Odo Rassel (1871-1884) tayinlanishi bilan oʻzgardi. U Bismark bilan yaqin munosabatlarni rivojlantirgan va nemis voqealarini chuqur yoritgan<ref>https://web.archive.org/web/20070927200947/http://tmh.floonet.net/pdf/eyre_crowe_memo.pdf</ref>. Angliya strategik, mafkuraviy va iqtisodiy sabablarga koʻra Prussiya hukmronligi ostida birlashishni yaxshi qoʻllab-quvvatlamaydi. [[Germaniya]] imperiyasi qitʼada Angliyani eng koʻp tashvishga solgan ikki kuch [[Fransiya]] va Rossiyaga foydali muvozanat hisoblangan. O‘rta yer dengizida [[Fransiya]]dan, [[Markaziy Osiyo]]da esa [[Rossiya]]dan kelayotgan tahdid [[Germaniya]] bilan oqilona munosabatlar orqali bartaraf etilishi mumkin edi. Yangi [[Germaniya]] davlati barqarorlashtiruvchi kuch sifatida, ayniqsa Bismark Yevropani barqarorlashtirish, qitʼada har qanday yirik urushning oldini olishda oʻz rolini ilgari surardi. Britaniya Bosh vaziri Uilyam Gladston esa [[Germaniya]]ga doim shubha bilan qaragan, uning avtoritarizmini yoqtirmagan. Britaniya ichki siyosatda [[Germaniya]] bilan har qanday nizolarni tanlashdan qochdi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=ONIwBwAAQBAJ&pg=PA247&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. == Oʻzaro munosabatlarning yaxshilanishi va yomonlashishi == [[Buyuk Britaniya]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi munosabatlar XIX asr oxirida yaxshi edi. Chunki asosiy siyosatchilar — Bosh vazir Lord Solsberi va Kansler Bismark ikkalasi ham realist konservativ edilar va ikkalasi ham siyosat boʻyicha bir-birlariga oʻxshash fikr yuritar edi. Hatto [[Germaniya]] va Britaniya oʻrtasida rasmiy shartnoma munosabatlari boʻyicha bir nechta takliflar bor edi, lekin ular imzolanmadi. Chunki Britaniya „ajoyib izolyatsiya“ deb atalgan holatda turishni afzal koʻrdi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=zqj-oHp4KsgC&pg=PA12&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. Shunga qaramay, bir qator oʻzgarishlar ularning munosabatlarini [[1890-yil]]gacha, Bismark tajovuzkor Vilgelm II tomonidan hokimiyatdan ketkazilganiga qadar barqaror ravishda yaxshilandi. [[1888-yil]]da hokimiyat tepasiga kelgan yosh Vilgelm [[1890-yil]]da Bismarkni ishdan boʻshatdi va agressiv ravishda [[Germaniya]]ning dunyodagi taʼsirini kuchaytirishga harakat qildi. Tashqi siyosatni borgan sari oʻylamagan beqaror Kayzer tashqi ishlar vazirligining qudratli davlat xizmatchisi Fridrix fon Xolshteyn rahbarligi ostida boshqarildi. Vilgelm [[Fransiya]] va [[Rossiya]] oʻrtasidagi uzoq muddatli koalitsiya parchalanishi kerakligini taʼkidlardi. == Birinchi jahon urushining boshlanishi == [[Tasvir:German Prisoners of War in Britain- Everyday Life at a German POW Camp, UK, 1945 D26723.jpg|thumb|Britaniyadagi nemis harbiy asirlari. 1945-yil]] [[1914-yil]] iyul oyida toʻsatdan Birinchi jahon urushi boshlangani uchun Britaniya dastlab neytral boʻlishni xohladi. [[1914-yil]]da [[Germaniya]] bilan mustamlaka va dengiz poygasi boʻyicha munosabatlar yaxshilanganligi sababli, [[Germaniya]] tomondan salbiy munosabat kutmagan edi. Biroq liberal Bosh vazir H.H.Askvit va ayniqsa tashqi ishlar vaziri Edvard Grey [[Germaniya]]dan kuchsizroq boʻlgan [[Fransiya]]ni himoya qilishni burchlari deb bilishar edi. Konservativ partiya Angliyaga ham, [[Fransiya]]ga ham tahdid sifatida [[Germaniya]] bilan dushmanlik kayfiyatida edi. Rivojlanayotgan Leyboristlar partiyasi va boshqa sotsialistlar urushni maksimal foyda olish uchun kapitalistik vosita sifatida qoraladilar. [[1907-yil]]da Tashqi ishlar vazirligining yetakchi nemis mutaxassisi Eyre Krou yuqori martabali amaldorlar uchun nemislarning niyatlaridan ogohlantiruvchi memorandum yozdi. Krouning taʼkidlashicha, Berlin „[[Germaniya]] Yevropada va oxir-oqibat dunyoda gegemonlikni xohlaydi“. Krou shuningdek, [[Germaniya]] Napoleon kabi kuchlar muvozanatiga tahdid solishini taʼkidladi. Millati nemis boʻlgan bu shaxsning fikrlari Britaniyada jiddiy qabul qilindi. [[Germaniya]]da chap qanot partiyalar, ayniqsa SPD yoki Sotsialistik partiya [[1912-yil]]gi [[Germaniya]] saylovlarida birinchi marta ovozlarning uchdan bir qismini yaʼni eng koʻp oʻrinlarni qoʻlga kiritdi. Nemis tarixchisi Frits Fisher [[Germaniya]]da hukmronlik qilgan yunkerlar aholini chalgʻitish va hukumatni vatanparvarlik ruhida qoʻllab-quvvatlash uchun tashqi urushni xohlashlarini taʼkidlab oʻtgan. Pol Kennedi nega neytral Britaniya [[Germaniya]] bilan urushga kirishganini tushuntirar ekan, „Angliya-german antagonizmining kuchayishi“, [[1860]]-[[1914]] (1980) asarida [[Germaniya]] iqtisodiy jihatdan Britaniyadan kuchliroq boʻlganini taʼkidladi. [[Germaniya]] Usmonli imperiyasi orqali qurishni taklif qilgan Bag'dod temir yo'li bo'yicha uzoq vaqtdan beri tortishuvlar mavjud edi. [[1914-yil]] boshida temir yoʻlda doʻstona murosaga erishildi. [[Germaniya]] urush oldi qayta-qayta harbiy kuchga tayangan, Britaniya esa ichki intuitiv axloqiy his-tuygʻular tayangan edi. [[1839-yil]]da [[Angliya]], [[Prussiya]], [[Fransiya]] va [[Gollandiya]] [[Belgiya]]ning betarafligini kafolatlaydigan London shartnomasini imzolashgan edi. [[Germaniya]] [[1914-yil]]da bu shartnomani buzdi, uning kansleri Teobald fon Betman Xollveg shartnomani „bir parcha qogʻoz parchasi“ deb masxara qildi. Bu liberallarning urushga chaqirishda konservatorlarga qoʻshilishini taʼminladi. == Ittifoqchilarning gʻalabasi == [[1918-yil]] bahorida [[Germaniya]]ning Gʻarbiy frontdagi buyuk hujumi deyarli muvaffaqiyat qozondi. [[1918-yil]] yoziga kelib, amerikalik askarlar frontga kuniga 10 000 kishi bilan kelardi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=8uxfTF4Lm-kC&pg=PA269&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. [[Germaniya]] bu vaqtda esa yoʻqotishlari sonini toʻldirolmas, armiyasi har kuni qisqarib borardi. Sentabr va oktabr oylarida boʻlib oʻtgan bir qator yirik janglar Ittifoqchilarning ulkan gʻalabalarini taʼminladi va feldmarshali Pol fon Hindenburg boshchiligidagi [[Germaniya]] Oliy qoʻmondonligi mamlakatning magʻlubiyatga uchraganini tan oldi va Vilgelmga taxtdan voz kechishni va surgunga ketishni eʼlon qildi. Noyabr oyida [[AQSh]] prezidenti [[Vudro Vilson]]ning oʻn toʻrt moddali muzokaralar sulhi olib borildi<ref>https://www.researchgate.net/publication/304703215_%27The_Ultimate_Potential_Enemy%27_Nazi_Germany_and_British_Defense_Dilemmas</ref>. Oziq-ovqat blokadasini saqlab qolish orqali ittifoqchilar [[Germaniya]]ni tinchlik shartlariga rozi boʻlgunga qadar och qolishga qaror qilishdi. [[1918-yil]]gi saylovdan, bir necha kun oʻtgach, Britaniya Bosh vaziri Lloyd Jorj [[Germaniya]]ga nisbatan qatʼiy shartnoma tuzishga vaʼda berdi. Biroq, [[1919-yil]] boshida Parij tinchlik konferensiyasida Lloyd Jorj [[Fransiya]] va [[Italiya]] vakillariga qaraganda ancha sokin edi, lekin u hali ham [[Germaniya]]ni urush boshlaganini tan olishini qattiq talab qildi. == Ikkinchi jahon urushi == [[Tasvir:German Prisoners of War in Britain- Everyday Life at a German POW Camp, UK, 1945 D26732.jpg|thumb|Britaniyadagi nemis harbiy asirlari. 1945-yil]] [[Germaniya]] va [[Buyuk Britaniya]] [[1939-yil]] sentabrda Britaniya urush eʼlon qilganidan to [[1945-yil]]ning may oyida [[Germaniya]]ning taslim boʻlishiga qadar bir-birlari bilan kurashdilar. Urush Britaniya jamoatchiligi xotirasida hamon saqlanib qolgan. Britaniya imperiyasi [[Germaniya]]ga qarshi yolgʻiz kurashayotgan edi. Ammo Qoʻshma Shtatlar inglizlarni katta mablag ' bilan taʼminladi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=8uxfTF4Lm-kC&pg=PA269&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. [[1941-yil]] dekabrda Qoʻshma Shtatlar [[Germaniya]] va Yaponiyaga qarshi urushga kirishdi. Chunki Yaponiya tomonidan [[AQSH]]ning Perl-Harbor bazasiga hujumi va keyinchalik Britaniyaning tinch okeanidagi postlarini Gonkongdan Singapurgacha bosib olishi ittifoqchilarning Yaponiyaga urush ochishiga sabab boʻldi<ref>https://www.jstor.org/stable/2692326</ref>. [[1944-yil]] iyun oyida [[Fransiya]]ga ittifoqchilarning bostirib kirishi, shuningdek, strategik bombardimon va quruqlikdagi kuchlarning barchasi [[Germaniya]]ning yakuniy magʻlubiyatiga hissa qoʻshdi. [[File:Deutschland Besatzungszonen 8 Jun 1947 - 22 Apr 1949 britisch.svg|thumb|Britaniya ishgʻol zonasi]] [[File:Road sign delimiting British zone of occupation in Berlin 1984.jpg|thumb|Berlindagi Britaniya ishgʻol zonasini belgilovchi yoʻl belgisi. 1984 yil]] == Sovuq urush == Qoʻshma Shtatlar yetakchilik qilgan holda, Britaniya Qirollik havo kuchlari bilan [[1948]]-[[1949-yil]]larda Berlin havo xizmatida Berlinni oziq-ovqat va koʻmir bilan taʼminlashda katta yordamchi rol oʻynadi. Havo orqali tashish Gʻarbiy ittifoqchilarni shahardan chiqarib yuborish uchun moʻljallangan Sovet blokadasini buzdi. [[1955-yil]]da Gʻarbiy [[Germaniya]] NATOga, Sharqiy [[Germaniya]] esa [[Varshava]] shartnomasiga qoʻshildi. Bu vaqtda Britaniya Sharqiy [[Germaniya]]ni rasman tan olmadi. Biroq, Leyboristlar partiyasining chap qanoti urushdan keyingi yillardagi antikommunizmdan voz kechib, uni tan olishga chaqirdi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=IZsXpZTCQKQC&pg=RA3-PT84&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. Bu chaqiriq Britaniya Mehnat partiyasi va [[Germaniya]] Sotsial-demokratik partiyasi (SPD) oʻrtasidagi ziddiyatni kuchaytirdi. [[1955-yil]]dan keyin Britaniya Sovet Ittifoqini toʻxtatuvchi vosita sifatida arzon yadro quroliga tayanishga qaror qildi. [[Buyuk Britaniya]] umumiy bozorga (Yevropa hamjamiyatiga) aʼzo boʻlish uchun ikki marta ariza berdi. [[1961-yil]]da fransuz vetosi oldida u muvaffaqiyatsizlikka uchradi, ammo [[1967-yil]]da uni qayta qoʻllash oxir-oqibat muvaffaqiyatli boʻldi va [[1972-yil]]da muzokaralar yakunlandi<ref>https://web.archive.org/web/20081009132409/http://ukiniceland.fco.gov.uk/en/our-office-in-iceland/our-embassy-in-reykjavik/embassy-history</ref>. Gʻarbiy [[Germaniya]]ning diplomatik yordami bu yerda hal qiluvchi ahamiyatga ega boʻldi. [[1970-yil]]da Gʻarbiy [[Berlin]]ning sobiq meri, kansler Villi Brandt boshchiligidagi Gʻarbiy [[Germaniya]] hukumati [[Polsha]] bilan Polsha chegaralarini tan olish va kafolatlash toʻgʻrisida shartnoma imzoladi. == Qayta birlashish == [[File:Msc2011 SZ 002 Merkel Ischinger Cameron.jpg|thumb|[[Germaniya]] kansleri Angela Merkel (chapda), [[Buyuk Britaniya]] bosh vaziri Devid Kemeron (oʻrtada) va Myunxen xavfsizlik konferentsiyasi raisi Volfgang Ishinger (oʻngda) 2011 yilda Myunxen xavfsizlik konferentsiyasida, Myunxen, Bavariya, [[Germaniya]]]] [[File:Foreign Secretary with German Minister for Foreign Affairs (12288926744).jpg|thumb|[[Buyuk Britaniya]] tashqi ishlar vaziri Uilyam Xeyg (chapda) va [[Germaniya]] tashqi ishlar vaziri Frank-Valter Shtaynmayer (oʻngda) Londonda, Angliya, [[Buyuk Britaniya]], 2014-yil 3 fevral]] [[1990]]-yilda Birlashgan Qirollik Bosh vaziri [[Margaret Tetcher]] dastlab [[Germaniya]]ning birlashishiga qarshi chiqdi, ammo oxir-oqibat [[Germaniya]]ga nisbatan yakuniy kelishuv toʻgʻrisidagi shartnomani qabul qildi. Ikkala davlat ham [[NATO]] aʼzosi va kuchli iqtisodiy aloqalarga ega. Devid MakAllister, [[Germaniya]]ning Quyi [[Saksoniya]] shtatining sobiq vazir-prezidenti, otasi shotlandiyalik, onasi nemis. Ularning oʻgʻli Britaniya va [[Germaniya]] fuqaroligiga ega. Xuddi shunday, Britaniya Jamoa palatasida Shotlandiya Milliy partiyasining sobiq rahbari Angus Robertson yarim nemis, chunki uning onasi [[Germaniya]]dan edi. Robertson nemis va ingliz tillarini yaxshi biladi<ref>https://britishingermany.org/brits-living-in-germany/</ref>. [[1996-yil]]da [[Buyuk Britaniya]] va [[Germaniya]] [[Reykyavik]]da umumiy elchixona binosini yaratdilar. Binoning ochilish marosimi [[1996-yil]] 2-iyunda boʻlib oʻtdi va unda oʻsha paytdagi [[Buyuk Britaniya]] tashqi ishlar vaziri Malkolm Rifkind va [[Germaniya]] Tashqi ishlar vazirligining oʻsha paytdagi Davlat vaziri Verner Xoyer va Islandiya Tashqi ishlar vaziri Halldor Asgrimsson ishtirok etdi<ref>https://web.archive.org/web/20081009132409/http://ukiniceland.fco.gov.uk/en/our-office-in-iceland/our-embassy-in-reykjavik/embassy-history</ref>. Binodagi esdalik lavhasida bu „Yevropadagi Britaniya-[[Germaniya]] hamkorlikda qurilgan birinchi maqsadli kansler binosi“ ekanligi qayd etilgan. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * [[Adams, R. J. Q.]] ''British Politics and Foreign Policy in the Age of Appeasement, 1935-1939'' (1993) * Albrecht-Carrie, Rene. ''A Diplomatic History of Europe since the Congress of Vienna'' (1958), passim [https://archive.org/details/diplomatichistor0000albr_b4c1 online] * Anderson, Pauline Relyea. ''The background of anti-English feeling in Germany, 1890-1902'' (1939). [https://www.questia.com/library/7351831/the-background-of-anti-english-feeling-in-germany online] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180725153757/https://www.questia.com/library/7351831/the-background-of-anti-english-feeling-in-germany |date=2018-07-25 }} * Aydelotte, William Osgood. „The First German Colony and Its Diplomatic Consequences.“ ''Cambridge Historical Journal'' 5#3 (1937): 291-313. [https://www.jstor.org/stable/3020734 online], South-West Africa * Bartlett, C. J. ''British Foreign Policy in the Twentieth Century'' (1989) * Brandenburg, Erich. ''From Bismarck to the World War: A History of German Foreign Policy 1870-1914'' (1928) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.173678 online] * Carroll, E. Malcolm. ''Germany and the great powers, 1866-1914 : a study in public opinion and foreign policy'' (1938), 855pp; highly detailed diplomatic history * Dunn, J.S. ''The Crowe Memorandum: Sir Eyre Crowe and Foreign Office Perceptions of Germany, 1918-1925'' (2012). [http://www.cambridgescholars.com/download/sample/60750 excerpt] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200801221744/http://www.cambridgescholars.com/download/sample/60750 |date=2020-08-01 }}, on British policy toward Germany * Faber, David. ''Munich, 1938: Appeasement and World War II'' (2009) [https://www.amazon.com/Munich-1938-Appeasement-World-War/dp/143913233X/ excerpt and text search] * Frederick, Suzanne Y. „The Anglo-German Rivalry, 1890-1914,“ pp 306-336 in William R. Thompson, ed. ''Great power rivalries'' (1999) [https://books.google.com/books/about/Great_Power_Rivalries.html?id=qAZ4I-8tQIsC online] * Geppert, Dominik, and Robert Gerwarth, eds. ''Wilhelmine Germany and Edwardian Britain: Essays on Cultural Affinity'' (2009) * Gifford, Prosser and William Roger Louis. ''Britain and Germany in Africa: Imperial rivalry and colonial rule'' (1967). * Görtemaker, Manfred. ''Britain and Germany in the Twentieth Century'' (2005). * Hale, Oron James. ''Publicity and Diplomacy: With special reference to England and Germany, 1890-1914'' (1940) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.84070 online]. * Harris, David. „Bismarck’s Advance to England, January, 1876.“ ''Journal of Modern History'' 3.3 1931): 441-456. [https://www.jstor.org/stable/1874958 online] * Hilderbrand, Klaus. ''German Foreign Policy from Bismarck to Adenauer'' (1989; reprint 2013), 272pp * Hoerber, Thomas. "Prevail or perish: Anglo-German naval competition at the beginning of the twentieth century, " ''European Security'' (2011) 20#1, pp.&nbsp;65-79. * Horn, David Bayne. ''Great Britain and Europe in the eighteenth century'' (1967) covers 1603-1702; pp 144-77 for Prussia; pp 178-200 for other Germany; 111-43 for Austria * Kennedy, Paul M. „Idealists and realists: British views of Germany, 1864-1939,“ ''Transactions of the Royal Historical Society'' 25 (1975) pp: 137-56; compares the views of idealists (pro-German) and realists (anti-German) * Kennedy, Paul. ''The Rise of the Anglo-German Antagonism 1860-1914'' (London, 1980) [https://www.amazon.com/Rise-Anglo-German-Antagonism-1860-1914/dp/157392301X/ excerpt and text search]; influential synthesis; 600pp * Kennedy, Paul. ''The Rise and Fall of the Great Powers'' (1987), pp 194-260. [https://archive.org/details/risefallofgreatp00paul online free to borrow] * Kennedy, Paul. ''The Rise and Fall of British Naval mastery'' (1976) pp 205-38. * Kennedy, Paul M. „Idealists and realists: British views of Germany, 1864-1939.“ ''Transactions of the Royal Historical Society'' 25 (1975): 137-156. [https://www.jstor.org/stable/3679090 online] * Lambi, I. ''The navy and German power politics, 1862-1914'' (1984). * Langer William L. '' European Alliances and Alignments: 1871-1890'' (2nd ed. 1956) [https://archive.org/details/dli.ernet.506387 online] * Langer William L. ''The Diplomacy Of Imperialism (1890-1902)'' (1960) [https://archive.org/details/dli.ernet.237701 online] * Major, Patrick. „Britain and Germany: A Love-Hate Relationship?“ ''German History,'' October 2008, Vol. 26 Issue 4, pp.&nbsp;457-468. * [[Robert K. Massie|Massie, Robert K.]] ''[[Dreadnought: Britain, Germany and the Coming of the Great War]]'' (1991); popular history * Milton, Richard. ''Best of Enemies: Britain and Germany: 100 Years of Truth and Lies'' (2004), popular history covers 1845-1945 focusing on public opinion and propaganda; 368pp [https://www.amazon.com/Best-Enemies-Britain-Germany-Years/dp/1840468289/ excerpt and text search] * Mowat, R.B. ''A History Of European Diplomacy 1914-1925'' (1927) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.98133 online] * Neilson, Francis. „Bismarck’s Relations With England.“ ''American Journal of Economics and Sociology'' 9.3 (1950): 293-306. [https://www.jstor.org/stable/3483663 online] * Neville P. ''Hitler and Appeasement: The British Attempt to Prevent the Second World War'' (2005). * Oltermann, Philip. ''Keeping Up With the Germans: A History of Anglo-German Encounters'' (2012) [https://www.amazon.com/Keeping-Up-Germans-Anglo-German-Encounters-ebook/dp/B007231926/ excerpt]; explores historical encounters between prominent Britons and Germans to show the contrasting approaches to topics from language and politics to sex and sport. * Otte, Thomas G. „'The Winston of Germany': The British Foreign Policy Élite and the Last German Emperor.“ ''Canadian Journal of History'' 36.3 (2001): 471-504. Negative views on Kaiser Wilhelm’s mental stability. * [[Peter Padfield|Padfield, Peter]] ''The Great Naval Race: Anglo-German Naval Rivalry 1900-1914'' (2005) * Palmer, Alan. ''Crowned Cousins: The Anglo-German Royal Connection'' (London, 1985). * Ramsden, John. ''Donʼt Mention the War: The British and the Germans since 1890'' (London, 2006). * Reinermann, Lothar. „Fleet Street and the Kaiser: British public opinion and Wilhelm II.“ ''German History'' 26.4 (2008): 469-485. * Reynolds, David. '' Britannia Overruled: British Policy and World Power in the Twentieth Century'' (2nd ed. 2000) [https://www.amazon.com/Britannia-Overruled-British-Twentieth-Century/dp/0582382491/ excerpt and text search], major survey of British foreign policy * Rich, Norman. ''Great Power Diplomacy, 1814-1914'' (1992), passim. * Rüger, Jan. ''The Great Naval Game: Britain and Germany in the Age of Empire'' (Cambridge, 2007). * Rüger, Jan. "Revisiting the Anglo-German Antagonism, " ''Journal of Modern History'' (2011) 83#3, pp.&nbsp;579-617 [https://www.jstor.org/stable/10.1086/660841 in JSTOR] * Schmitt, Bernadotte E. ''England and Germany, 1740-1914'' (1918) [https://books.google.com/books?hl=en&lr=lang_en|lang_fr&id=7t5mAAAAMAAJ&oi=fnd&pg=PA12&dq=bernadotte+schmitt&ots=XVdjvAXCPj&sig=BxpT7141HhO-UsZYXsYUleYTAsQ online]. * Scully, Richard. ''British Images of Germany: Admiration, Antagonism, and Ambivalence, 1860-1914'' (Palgrave Macmillan, 2012) 375pp * Seton-Watson, R. W. ''Britain in Europe, 1789-1914.'' (1938); comprehensive history [https://archive.org/download/in.ernet.dli.2015.226175/2015.226175.Britain-In.pdf online] * Sontag, Raymond James. ''Germany and England: background of conflict, 1848-1898'' (1938) [https://archive.org/details/germanyenglandba00sont online free to borrow] * Sontag, Raymond James. ''European Diplomatic History 1871-1932'' (1933) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.503351 online] * Taylor, A. J. P. ''Struggle for Mastery of Europe: 1848-1918'' (1954), comprehensive survey of diplomacy * [[Karina Urbach|Urbach, Karina]]. ''Bismarck’s Favourite Englishman: Lord Odo Russell’s Mission to Berlin'' (1999) [https://www.amazon.com/Bismarcks-Favourite-Englishman-Russells-Mission/dp/1860644384/ excerpt and text search] * Weinberg, Gerhard L. ''The Foreign Policy of Hitler’s Germany'' (2 vols. (1980) * Willis, Edward F. ''Prince Lichnowsky, ambassador of peace; a study of prewar diplomacy, 1912-1914'' (1942) [https://archive.org/details/princelichnowsky0025will online] * Dugdale, E.T.S. ed ''German Diplomatic Documents 1871-1914'' (4 vol 1928-31), English translation of major German diplomatic documents [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.499296 vol 1], primary sources, Germany and Britain 1870-1890. vol 2 1890s [https://archive.org/details/germandiplomatic02etsd online] * Gooch, G. P., and Harold Temperley, eds. ''British Documents on the Origins of the War, Vol. 6: Anglo-German Tension: Armaments and Negotiation, 1907-12'' (1930) pp 666-761. [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.151565 online] * Temperley, Harold and L.M. Penson, eds. ''Foundations of British Foreign Policy: From Pitt (1792) to Salisbury (1902) '' (1938) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.2629 online], 608pp of primary sources * Bark, Dennis L., and David R. Gress. ''A History of West Germany. Vol. 1: From Shadow to Substance, 1945-1963. Vol. 2: Democracy and Its Discontents, 1963-1991'' (1993), the standard scholarly history * Berger, Stefan, and Norman LaPorte, eds. ''The Other Germany: Perceptions and Influences in British-East German Relations, 1945-1990'' (Augsburg, 2005). * Berger, Stefan, and Norman LaPorte, eds. ''Friendly Enemies: Britain and the GDR, 1949-1990'' (2010) [https://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=38136 online review] * Deighton, Anne. '' The Impossible Peace: Britain, the Division of Germany and the Origins of the Cold War'' (Oxford, 1993) * Dockrill, Saki. ''Britainʼs Policy for West German Rearmament, 1950-1955'' (1991) 209pp * Glees, Anthony. ''The Stasi files: East Germany’s secret operations against Britain'' (2004) * Hanrieder, Wolfram F. '' Germany, America, Europe: Forty Years of German Foreign Policy'' (1991) * Heuser, Beatrice. ''NATO, Britain, France & the FRG: Nuclear Strategies & Forces for Europe, 1949-2000'' (1997) 256pp * Noakes, Jeremy et al. ''Britain and Germany in Europe, 1949-1990'' * Macintyre, Terry. ''Anglo-German Relations during the Labour Governments, 1964-70: NATO Strategy, Détente and European Integration'' (2008) * Mawby, Spencer. ''Containing Germany: Britain & the Arming of the Federal Republic'' (1999), p.&nbsp;1. 244p. * Smith, Gordon et al. '' Developments in German Politics'' (1992), pp.&nbsp;137-86, on foreign policy * Turner, Ian D., ed. ''Reconstruction in Postwar Germany: British Occupation Policy and the Western Zones, 1945-1955'' (Oxford, 1992), 421pp. * Zimmermann, Hubert. ''Money and Security: Troops, Monetary Policy & West Germany’s Relations with the United States and Britain, 1950-1971'' (2002) 275pp == Havolalar == * [http://userweb.port.ac.uk/~joyce1/abinitio/whygerm1.html Anglo-German Relations: Paul Joyce, University of Portsmouth] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20111010212323/http://userweb.port.ac.uk/~joyce1/abinitio/whygerm1.html |date=2011-10-10 }} * [http://www.anglo-german-club.de/ Anglo-German Club in Hamburg] * [http://www.debrige.de/en Deutsch-Britische Gesellschaft in Berlin] * [https://web.archive.org/web/20060223095941/http://www.agf.org.uk/ Anglo-German Foundation] * [http://www.britishgermanassociation.org/ British-German Association] * [http://www.germanbritishchamber.co.uk/ German-British Chamber of Industry & Commerce in London] * [http://www.di-uk.co.uk/ German Industry in the UK] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090123011936/http://www.di-uk.co.uk/ |date=2009-01-23 }} * [http://www.ukgermanconnection.org/ UK-German Connection] * [http://www.britischebotschaft.de/en/ British Embassy in Berlin] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20080918005908/http://www.britischebotschaft.de/en/ |date=2008-09-18 }} * [http://www.london.diplo.de/ German Embassy in London] * [http://www.qmul.ac.uk/cagcr/ Centre for Anglo-German Cultural Relations] * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/8251211.stm News BBC — 'Thatcher’s fight against German unity'] * [http://adef-britishstudies.org/welcome.html/ German Association for the Study of British History and Politics] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180831170834/http://adef-britishstudies.org/welcome.html |date=2018-08-31 }} [[Turkum:Siyosat]] [[Turkum:Mamlakatlar]] [[Turkum:Buyuk Britaniya]] [[Turkum:Diplomatiya]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Buyuk Britaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] 59my0x46zr2kk8b3cu2o8x0bwsaf19w 6221198 6221193 2026-07-31T12:14:49Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Buyuk Britaniya]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221198 wikitext text/x-wiki {{Infobox bilateral relations|Germaniya— Buyuk Britaniya|Tasvir=Germany_United_Kingdom_Locator.png|Mamlakat1=Germaniya|Mamlakat2=Buyuk Britaniya|elchi1=Migel Berger|elchi2=Jill Gallard|Rang1=green|Rang2=orange}} '''[[Germaniya]]-[[Buyuk Britaniya]] munosabatlari'''—[[Germaniya]] va [[Buyuk Britaniya]] oʻrtasidagi ikki tomonlama munosabatlardir. Oʻrta asrlarning oxirlarida Ganza ligasining nemis shaharlari Angliya va Shotlandiya bilan savdo qilishni boshlaganda munosabatlar juda doʻstoʻna boʻlgan. [[1871-yil]]da [[Germaniya]] birlashishidan oldin Britaniya koʻpincha urush paytida hukmron Prussiya bilan ittifoqchi boʻlgan. Qirol oilalari koʻpincha oʻzaro nikoh bilan sulolaviy bogʻlanishgan<ref>https://www.sueddeutsche.de/politik/botschafter-seibert-lambsdorff-1.5557901</ref>. Tarixchilar birinchi jahon urushiga olib kelgan oʻsib borayotgan qarama-qarshilikning asosiy sabablarini izlash uchun [[1871-yil]]dan keyin [[Germaniya]] va Britaniya oʻrtasidagi diplomatik munosabatlarga eʼtibor qaratishadi. Napoleon urushlari (1803-1815) davrida Prussiya bir muncha vaqt Britaniya ittifoqchisi boʻlgan va buning uchun keyinchalik yakklab qoʻyilgan. Chunki boshqa baʼzi nemis davlatlari Fransiyani qoʻllab-quvvatlaganlar<ref>https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/1075416/germany-trade-and-investment-factsheet-2022-05-18.pdf</ref>. [[Germaniya]] [[Germaniya]] imperiyasi sifatida, [[1914]]-[[1918-yil]]lar orasida Birinchi jahon urushida [[Buyuk Britaniya]] va uning ittifoqchilari(Antanta)ga qarshi kurashgan. [[Germaniya]], fashistlar [[Germaniya]]si sifatida, [[1939]]-[[1945-yil]]lar oraligʻida Ikkinchi Jahon urushida [[Buyuk Britaniya]] va ittifoqchi kuchlar bilan yana jang qildi. [[Germaniya]] ikkala urushda ham [[Buyuk Britaniya]] va uning ittifoqchilari tomonidan magʻlubiyatga uchradi. Fashistlar [[Germaniya]]si magʻlubiyatga uchragach, [[Germaniya]] [[1945-yil]]dan [[1950-yil]]gacha ittifoqchi kuchlar, shu jumladan [[Buyuk Britaniya]] tomonidan anneksiya qilindi. Shundan soʻng, mamlakat Gʻarbiy [[Germaniya]] va Sharqiy [[Germaniya]]ga boʻlindi. [[Buyuk Britaniya]] Sovuq urush davrida Gʻarbiy [[Germaniya]]ning „Gʻarbiy dunyo“ga qoʻshilishi orqali Gʻarbiy [[Germaniya]] bilan yaqin ittifoqchi boʻldi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/migration1/migration-statistics-quarterly-report/august-2014/rft-table-2---population-by-cob.xls |qaralgan sana=2016-01-05 |arxivsana=2016-01-05 |arxivurl=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20160105160709/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/migration1/migration-statistics-quarterly-report/august-2014/rft-table-2---population-by-cob.xls }}</ref>. Masalan, Qoʻshma Shtatlar boshchiligidagi mudofaa hamkorligi, NATO orqali bir necha marta hamkorlik ishlari amalga oshirildi. Aksincha, Sharqiy [[Germaniya]] va [[Buyuk Britaniya]] oʻrtasidagi munosabatlar sovuq urush davrida Sharqiy [[Germaniya]] Sovet Ittifoqi bilan ittifoqdosh boʻlgani sababli yomon ahvolda edi. Gʻarbiy [[Germaniya]] dastlab Yevropa hamjamiyatiga, keyinchalik [[1973-yil]]da [[Buyuk Britaniya]] qoʻshilgan Yevropa Ittifoqiga aʼzo boʻldi. Gʻarbiy [[Germaniya]] va [[Buyuk Britaniya]] tashkilotning eng qudratli davlatlari boʻlib, ikkalasi ham uning rivojlanishiga sezilarli taʼsir koʻrsatdi. [[Germaniya]] Yevropa integratsiyasini keng qoʻllab-quvvatlagan boʻlsa, [[Buyuk Britaniya]] umuman unga qarshi chiqdi. Sharqiy va Gʻarbiy [[Germaniya]] [[1990-yil]]da Berlin devorining qulashi ortidan qayta birlashdi. Birlashish Sovuq urushning tugashini belgilab bermoqda edi. Endi [[Buyuk Britaniya]] Sharqiy [[Germaniya]] bilan ham aloqalar oʻrnatishni boshladi. Yevropa Ittifoqiga aʼzo boʻlish orqali [[Buyuk Britaniya]] bilan savdo va hamkorlik koʻplab sohalarda, ayniqsa tadqiqot va ishlanmalarda sezilarli darajada oshdi. Bu [[Germaniya]] va [[Buyuk Britaniya]]ning fan va universitet jamoalari oʻrtasida mustahkam aloqalarni yaratdi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://fowid.de/fileadmin/datenarchiv/Religionszugehoerigkeit/Religionszugehoerigkeit_Bevoelkerung_2010_2013.pdf |kirish sanasi=2022-06-13 |arxivsana=2015-12-25 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20151225025456/http://fowid.de/fileadmin/datenarchiv/Religionszugehoerigkeit/Religionszugehoerigkeit_Bevoelkerung_2010_2013.pdf }}</ref>. [[Buyuk Britaniya]] [[Germaniya]]ning oʻzidan keyin nemis motorli transport vositalarining ikkinchi yirik isteʼmolchisidir. [[2016-yil]]da [[Buyuk Britaniya]]da oʻtkazilgan referendum natijalariga koʻra u 47 yillik aʼzolikdan soʻng Yevropa Ittifoqidan chiqishga qaror qildi va [[2020-yil]] 31-yanvarda ittifoqni tark etdi. Oʻshandan beri ikki davlat oʻrtasida savdo va hamkorlik kamaydi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/germany/ |qaralgan sana=2022-06-13 |arxivsana=2021-01-09 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210109075739/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/germany }}</ref>. [[Buyuk Britaniya]] hukumati maʼlumotlariga koʻra, 2013-yil]]da [[Buyuk Britaniya]]da 126 000 nemis fuqarosi yashagan va [[Germaniya]] hukumati maʼlumotlariga koʻra, [[2016-yil]]da [[Germaniya]]da 107 000 Britaniya fuqarosi istiqomat qilgan<ref>https://britishingermany.org/brits-living-in-germany/</ref>. {|class="wikitable" |- ! ! Germaniya ! Buyuk Britaniya |- |'''Bayrogʻi''' |[[Fayl:Flag of Germany.svg|150px]] |[[Fayl:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|150px]] |- |'''Gerbi''' |[[Fayl:Coat of arms of Germany.svg|150px]] |[[Fayl:Royal coat of arms of the United Kingdom (St. Edward's Crown).svg|150px]] |- |'''Aholisi''' |83,019,000 |67,545,000 |- |'''Maydoni''' |357,021 km2 |244,820 km2 |- |'''Aholi zichligi''' |232/km2 |271/km2 |- |'''Poytaxti''' |[[Berlin]] |[[London]] |- |'''Katta shahri''' | Berlin — 3,748,000 | London — 8,908,000 |- |'''Boshqaruv''' |Federal parlamentar konstitutsiyaviy respublika |Unitar parlamentar konstitutsiyaviy monarxiya |- |'''Birinchi rahbari''' | Imperator William I<br />Otto fon Bismark (hukumat rahbari-kansler) | Qirolicha Anna<br />Robert Velpol (hukumat rahbari) |- |'''Hozirgi rahbari''' | Frank-Walter Steinmeier (Prezident)<br />Olaf Shols (Bosh vazir) | Qirolicha Yelizavetta II<br />Boris Jonson (hukumat rahbari) |- |'''Rasmiy tili''' |nemis tili |ingliz |- |'''Pul birligi''' |Yevro |Funt sterling |- |'''YaIM''' |€3.229 trillion |£2.021 trillion |- |'''Aholi jon boshiga YaIM''' |€39,000 |£30,600 |- |'''Harbiy xarajatlar''' |€38.8 mlrd (US$44.3 mlrd) |£36.4 mlrd (US$47.2 mlrd) |- | Birinchi jahon urushida tarafdor davlatlar | Magʻlub tomon: * {{flag|Avstriya-Vengriya|size=22px}} * {{flag|Turkiya|size=22px}} * {{flagcountry|Bolgariya|size=22px}} | Gʻoliblar: * {{flagcountry|Fransiya|size=22px}} * {{flagicon|Russia|size=22px}} [[Russian Empire|Rossiya]] * {{flagcountry|Kingdom of Italy|size=22px}} * {{flagcountry|United States|1912|size=22px}} * {{flagcountry|Kingdom of Serbia|size=22px}} * {{flagcountry|Chernogoriya|size=22px}} * {{flagcountry|Belgium|size=22px}} * {{flagcountry|Empire of Japan|size=22px}} * {{flagcountry|Kingdom of Romania|size=22px}} * {{flagcountry|Portugaliya|size=22px}} * {{flagcountry|Kingdom of Greece|size=22px}} * {{flagicon|Saudi Arabia|1902|size=22px}} [[Saudiya Arabistoni]] * {{flagicon|Thailand|size=22px}} [[Thailand|Siam]] |- | Ikkinchi jahon urushida tarafdor davlatlar | Magʻlub tomon * {{flagcountry|Yaponiya|name=Yaponiya|size=22px}} * {{flagcountry|Kingdom of Italy|name=Italiya|(1939–1943)|size=22px}} * {{flagcountry|Ruminiya|name=Ruminiya|size=22px}} * {{flagcountry|Kingdom of Bulgaria|name=Bolgariya|size=22px}} * {{flagicon image|Flag of First Slovak Republic 1939-1945.svg|size=22px}} [[Slovak Republic (1939–45)|Slovakiya]] * {{flagcountry|Xorvatiya|size=22px|name=Xorvatiya}} * {{flag|Finlandiya|size=22px}} * {{flagdeco|Tailand|size=22px}} [[Tailand]] * {{flagcountry|Iroq|size=22px}} | Gʻoliblar: * {{flag|AQSh|1912|size=22px}} * {{flagicon|Fransiya|1794|size=22px}} [[French Third Republic|Fransiya]] * {{flag|SSSR|1936|size=22px}} * {{flagicon|Poland|1928|size=22px}} [[Second Polish Republic|Polsha]] * {{flagcountry|Kingdom of Greece|size=22px}} * {{flag|Niderlandiya|size=22px}} * {{flag|Belgiya|size=22px}} * {{flag|Norvegiya|size=22px}} * {{flagcountry|Czechoslovakia|size=22px}} * {{flag|Kanada|1921|size=22px}} * {{flag|Avstraliya|size=22px|1908}} * {{flag|New Zealand|size=22px|name=Yangi Zelandiya}} * {{flagcountry|South Africa|size=22px}} * {{flagdeco|Philippines|1936|size=22px}} [[Commonwealth of the Philippines|Filippin]] * {{flagicon|Efiopiya|size=22px}} [[Ethiopian Empire|Efiopiya]] * {{flagicon|Brazil|1889|size=22px}} [[Vargas Era|Braziliya]] * {{Flag|Mongoliya|1940|name=Mongoliya}} * {{Flag|Meksika|1943|size=22px}} |} == Tarixiy aloqalar == === Umumiy meros === Ingliz va nemis tillari ikkalasi ham gʻarbiy german til oilasiga mansub. Zamonaviy ingliz tili [[1066-yil]]dan keyin deyarli ajralib chiqdi. Ingliz tilining ildizlari Yevropaning materikdagi nemis xalqlari soʻzlashadigan tillarda, aniqrogʻi, hozirgi [[Gollandiya]], [[Germaniya]] va[[Daniya]]dan turli xalqlar, shu jumladan, inglizlar nomi bilan atalgan Angles deb nomlangan xalqdan kelib chiqqan. Ingliz tilidagi koʻplab kundalik soʻzlar nemis tilidga oid va ularning nemis tilidagi muqobiliga oʻxshaydi. Koʻproq intellektual va rasmiy soʻzlar fransuz, lotin yoki yunoncha soʻzlar nemis tilidagisiga ham oʻxshashdir. Ingliz tili hozir asosiy dunyo tiliga aylandi va [[Germaniya]]da ikkinchi til sifatida keng oʻrganiladi. Nemis tili XIX asr va XX asr boshlarida fan va texnikaning muhim tili boʻlgan<ref>https://www.statista.com/statistics/1061601/german-population-in-united-kingdom/</ref>. Ammo hozirda u bu rolini sezilarli darajada yoʻqotgan. Ingliz maktablarida nemis tili oʻziga xos til sifatida keng o‘rganilmaydi. O‘rta maktablarda faqat boshlangʻich A darajasida oʻrgatiladi xolos<ref>https://books.google.co.uz/books?id=3ebPhLqxlMAC&pg=PA66&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. === Ganza ittifoqi va savdo === Nemislar va inglizlar oʻrtasidagi savdo aloqalari uzoq tarixga ega. [[Ganza]] ittifoqi savdogarlar uyushmalarining tijorat va mudofaa konfederatsiyasi boʻlib, uning bozor shaharlari Shimoliy Yevropa qirgʻoqlari boʻylab joylashgan edi. XIII-XVII asrlarda bu shaharlar ittifoqi Boltiqboʻyidan Shimoliy dengizgacha choʻzilgan va uning tarkibiga [[London]] ham kirgan<ref>https://www.sipri.org/research/armaments/milex/resultoutput/15majorspenders</ref>. Asosiy markaz Lyubek shahri edi. Ittifoq London va uning koʻplab shaharlari oʻrtasidagi savdoni osonlashtirdi. Savdoning aksariyati nemis savdogarlari tomonidan nazorat qilinardi. Shuningdek, Ganza [[Buyuk Britaniya]] uchun Boltiqboʻyi bilan savdo-sotiq yoʻlini ochdi. [[Tasvir:Front of German Embassy in London.jpg|thumb|Londondagi Germaniya elchixonasi]] [[Tasvir:DeUkEmbassyRkv.JPG|thumb|Germaniya-Britaniya elchixonasi. Reykyavik. Islandiya]] === Qirollik oilasi === XVII asr oxirigacha ingliz va nemis qirollik oilalari oʻrtasidagi nikohlar kam uchraydi. Angliyalik Genrix I ning qizi malika Matilda [[1114]]-[[1125-yil]]larda Muqaddas Rim imperatori Genrix V ga turmushga chiqqan. [[1256-yil]]da Kornuollning 1-grafi Richard [[Germaniya]] qiroli boʻldi va uning oʻgʻillariga Almain familiyasi berildi. Qizil va oq gullar urushida nemis yollanma askarlari yollangan<ref>https://books.google.co.uz/books?id=INJHtUwuCYMC&pg=PA7&redir_esc=y</ref>. [[1714-yil]]da ingliz va nemis millatiga mansub nemis tilida soʻzlashuvchi gannoverlik shahzoda Jorj I Britaniya taxtiga oʻtirdi. Bir asrdan koʻproq vaqt davomida Britaniya monarxlari Gannoverning egasi boʻlgan (avval Muqaddas Rim imperiyasining shahzoda saylovchilari, keyin esa [[Gannover]] qirollari sifatida). Napoleon urushlari paytida Gannover [[Fransiya]] tomonidan ishgʻol qilingan. Biroq baʼzi gannoverlik qoʻshinlar Britaniya armiyasida etnik nemis boʻlinmasi boʻlgan Qirollik nemis legionini tuzish uchun Angliyaga qochib ketishgan. Gannover bilan shaxsiy aloqa nihoyat [[1837-yil]]da qirolicha Viktoriyaning Britaniya taxtiga oʻtirishi bilan, Daniyadan Heligolandni qoʻlga kiritishi bilan yakunlandi. XX asrda Jorj I dan Jorj V gacha boʻlgan har bir Britaniya monarxining turmush oʻrtogʻi nemis edi. Qirolicha Viktoriyaning [[Germaniya]]da tugʻilgan onasi Saks-Koburg-Saalfeld malikasi nazorat ostida katta boʻlgan va [[1840-yil]]da oʻzining birinchi amakivachchasi Saks-Koburg va Gota shahzodasi Albertga turmushga chiqqan. Ularning qizi malika Viktoriya [[1858-yil]]da Prussiya shahzodasi Fridrix Vilgelmga turmushga chiqdi. Fridrix uch yildan keyin valiahd shahzoda boʻldi. Bu juftlikning ikkisi ham [[Germaniya]] kansleri Otto fon Bismarkni yomon koʻrardi. Vilgelm I dan soʻng malika Viktoriya [[Germaniya]] imperatori boʻldi. Uning oʻgʻli imperator Vilgelm II sifatida taxtga keldi va Bismarkni ikki yildan soʻng nafaqaga chiqishga majbur qildi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=TTvcAAAAQBAJ&pg=PA21&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. === Vilgelm II (1888-[[1918) === Qirolicha Viktoriyaning vorisi Vilgelm Britaniya bilan yaxshi munosabatlariga ega edi. U bu yerga tez-tez tashrif buyurgan va yuqori doiralarda yaxshi tanilgan. Vilgelm II [[Germaniya]]da Imperator dengiz flotining kengayishini targʻib qilgan. Bu islohot Britaniya hukumati eʼtibordan chetda qololmaydigan, uning dengiz kuchlariga potentsial tahdid edi. [[1908-yil]]dagi Daily Telegraph Affairda haqoratli sahifa ochildi. [[Buyuk Britaniya]]ga kengaytirilgan tashrifi chogʻida, Kayzer Daily Telegraph gazetasiga uzoq intervyu berdi, u Britaniyaga boʻlgan adovat, tanqidlarini yashirib oʻtirmadi. U Britaniya aholisini [[Germaniya]]ning tinchlikparvar niyatlari va Angliya bilan tinchlikka intilishini soʻroq qilgani uchun „aqldan ozgan quyonlar“deb masxara qildi. Intervyu butun Yevropada shov-shuvga sabab boʻldi. Bu kayzerning diplomatik ishlarda mutlaqo qobiliyatsiz ekanligini koʻrsatdi. Inglizlar Vilgelm hech boʻlmaganda ruhiy jihatdan nosogʻlom deb qaror qilishdi va intervyuni rasmiy nemis dushmanligining belgisi emas, balki beqaror shaxsiyatining yana bir dalili sifatida koʻrishdi. [[Germaniya]]da esa bu voqea ancha jiddiy qaralib, u yerda uni deyarli bir ovozdan masxara qilishdi. Keyinchalik u yirik davlat ishlarida qatnashmasdan faqat asosan tantanalarda koʻrinish berardi<ref>https://muse.jhu.edu/article/253051</ref>. Britaniya qirollik oilasi nemis familyasi fon Saksen-Koburg-Gota ni [[1917-yil]]gacha saqlab qoldi. Oʻsha yili Britaniya qirollik oilasining barcha aʼzolari nemis unvonlaridan voz kechdilar va urushda inglizlarga qarshi kurashgan barcha nemis qarindoshlari [[1917-yil]]dagi Unvonlardan mahrum qilish toʻgʻrisidagi qonun bilan Britaniya unvonlaridan mahrum qilindi. === Intellektual taʼsirlar === G‘oyalar ikki xalq o‘rtasida oʻzgarib, yangilanib turardi. [[Germaniya]]ning repressiv rejimlaridan qochgan qochqinlar koʻpincha Britaniyaga joylashardilar, ayniqsa [[Karl Marks]] va [[Fridrix Engels]]lar davrida bunga koʻp guvoh boʻlingan. Kimyoda boʻlgani kabi texnologiya sohasidagi yutuqlar ham oʻrtoqlashilardi. Britaniyaga 100 000 dan ortiq nemis muhojirlari kelgan. [[Germaniya]], ehtimol, XIX asr oxiri va XX asr boshlarida innovatsion ijtimoiy gʻoyalar uchun dunyodagi asosiy markazlardan biri boʻlgan boʻlishi mumkin. atrofida liberallar HH Asquith va Devid Lloyd Jorj boshchiligidagi Britaniya liberal farovonlik islohotlari Bismarkning ijtimoiy farovonlik tizimini qabul qildi. [[1910-yil]]da ikki davlat oʻrtasida shaharsozlik bo‘yicha fikr almashildi<ref>https://www.jstor.org/stable/558111</ref>. == Diplomatiya == [[File:Opper-Bismarck-Gladstone-Puck_Feb_20_1895.jpg|thumb|300px|Opper tomonidan yaratilgan 1895-yilgi [[Germaniya]]ning Bismark va Britaniyaning Gladstone karikaturasi siyosiy sahnada ijrochilar sifatida]] Dastlab Britaniya tashqi ishlar idorasidagi bir qator elchilar yaxshi ishlashmagan. Ular 1860-yil]]lardagi [[Germaniya]]ning ichki rivojlanishi toʻgʻrisida faqat yuzaki hisobotlarni taqdim etishgan. Bu hodisalar Odo Rassel (1871-1884) tayinlanishi bilan oʻzgardi. U Bismark bilan yaqin munosabatlarni rivojlantirgan va nemis voqealarini chuqur yoritgan<ref>https://web.archive.org/web/20070927200947/http://tmh.floonet.net/pdf/eyre_crowe_memo.pdf</ref>. Angliya strategik, mafkuraviy va iqtisodiy sabablarga koʻra Prussiya hukmronligi ostida birlashishni yaxshi qoʻllab-quvvatlamaydi. [[Germaniya]] imperiyasi qitʼada Angliyani eng koʻp tashvishga solgan ikki kuch [[Fransiya]] va Rossiyaga foydali muvozanat hisoblangan. O‘rta yer dengizida [[Fransiya]]dan, [[Markaziy Osiyo]]da esa [[Rossiya]]dan kelayotgan tahdid [[Germaniya]] bilan oqilona munosabatlar orqali bartaraf etilishi mumkin edi. Yangi [[Germaniya]] davlati barqarorlashtiruvchi kuch sifatida, ayniqsa Bismark Yevropani barqarorlashtirish, qitʼada har qanday yirik urushning oldini olishda oʻz rolini ilgari surardi. Britaniya Bosh vaziri Uilyam Gladston esa [[Germaniya]]ga doim shubha bilan qaragan, uning avtoritarizmini yoqtirmagan. Britaniya ichki siyosatda [[Germaniya]] bilan har qanday nizolarni tanlashdan qochdi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=ONIwBwAAQBAJ&pg=PA247&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. == Oʻzaro munosabatlarning yaxshilanishi va yomonlashishi == [[Buyuk Britaniya]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi munosabatlar XIX asr oxirida yaxshi edi. Chunki asosiy siyosatchilar — Bosh vazir Lord Solsberi va Kansler Bismark ikkalasi ham realist konservativ edilar va ikkalasi ham siyosat boʻyicha bir-birlariga oʻxshash fikr yuritar edi. Hatto [[Germaniya]] va Britaniya oʻrtasida rasmiy shartnoma munosabatlari boʻyicha bir nechta takliflar bor edi, lekin ular imzolanmadi. Chunki Britaniya „ajoyib izolyatsiya“ deb atalgan holatda turishni afzal koʻrdi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=zqj-oHp4KsgC&pg=PA12&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. Shunga qaramay, bir qator oʻzgarishlar ularning munosabatlarini [[1890-yil]]gacha, Bismark tajovuzkor Vilgelm II tomonidan hokimiyatdan ketkazilganiga qadar barqaror ravishda yaxshilandi. [[1888-yil]]da hokimiyat tepasiga kelgan yosh Vilgelm [[1890-yil]]da Bismarkni ishdan boʻshatdi va agressiv ravishda [[Germaniya]]ning dunyodagi taʼsirini kuchaytirishga harakat qildi. Tashqi siyosatni borgan sari oʻylamagan beqaror Kayzer tashqi ishlar vazirligining qudratli davlat xizmatchisi Fridrix fon Xolshteyn rahbarligi ostida boshqarildi. Vilgelm [[Fransiya]] va [[Rossiya]] oʻrtasidagi uzoq muddatli koalitsiya parchalanishi kerakligini taʼkidlardi. == Birinchi jahon urushining boshlanishi == [[Tasvir:German Prisoners of War in Britain- Everyday Life at a German POW Camp, UK, 1945 D26723.jpg|thumb|Britaniyadagi nemis harbiy asirlari. 1945-yil]] [[1914-yil]] iyul oyida toʻsatdan Birinchi jahon urushi boshlangani uchun Britaniya dastlab neytral boʻlishni xohladi. [[1914-yil]]da [[Germaniya]] bilan mustamlaka va dengiz poygasi boʻyicha munosabatlar yaxshilanganligi sababli, [[Germaniya]] tomondan salbiy munosabat kutmagan edi. Biroq liberal Bosh vazir H.H.Askvit va ayniqsa tashqi ishlar vaziri Edvard Grey [[Germaniya]]dan kuchsizroq boʻlgan [[Fransiya]]ni himoya qilishni burchlari deb bilishar edi. Konservativ partiya Angliyaga ham, [[Fransiya]]ga ham tahdid sifatida [[Germaniya]] bilan dushmanlik kayfiyatida edi. Rivojlanayotgan Leyboristlar partiyasi va boshqa sotsialistlar urushni maksimal foyda olish uchun kapitalistik vosita sifatida qoraladilar. [[1907-yil]]da Tashqi ishlar vazirligining yetakchi nemis mutaxassisi Eyre Krou yuqori martabali amaldorlar uchun nemislarning niyatlaridan ogohlantiruvchi memorandum yozdi. Krouning taʼkidlashicha, Berlin „[[Germaniya]] Yevropada va oxir-oqibat dunyoda gegemonlikni xohlaydi“. Krou shuningdek, [[Germaniya]] Napoleon kabi kuchlar muvozanatiga tahdid solishini taʼkidladi. Millati nemis boʻlgan bu shaxsning fikrlari Britaniyada jiddiy qabul qilindi. [[Germaniya]]da chap qanot partiyalar, ayniqsa SPD yoki Sotsialistik partiya [[1912-yil]]gi [[Germaniya]] saylovlarida birinchi marta ovozlarning uchdan bir qismini yaʼni eng koʻp oʻrinlarni qoʻlga kiritdi. Nemis tarixchisi Frits Fisher [[Germaniya]]da hukmronlik qilgan yunkerlar aholini chalgʻitish va hukumatni vatanparvarlik ruhida qoʻllab-quvvatlash uchun tashqi urushni xohlashlarini taʼkidlab oʻtgan. Pol Kennedi nega neytral Britaniya [[Germaniya]] bilan urushga kirishganini tushuntirar ekan, „Angliya-german antagonizmining kuchayishi“, [[1860]]-[[1914]] (1980) asarida [[Germaniya]] iqtisodiy jihatdan Britaniyadan kuchliroq boʻlganini taʼkidladi. [[Germaniya]] Usmonli imperiyasi orqali qurishni taklif qilgan Bag'dod temir yo'li bo'yicha uzoq vaqtdan beri tortishuvlar mavjud edi. [[1914-yil]] boshida temir yoʻlda doʻstona murosaga erishildi. [[Germaniya]] urush oldi qayta-qayta harbiy kuchga tayangan, Britaniya esa ichki intuitiv axloqiy his-tuygʻular tayangan edi. [[1839-yil]]da [[Angliya]], [[Prussiya]], [[Fransiya]] va [[Gollandiya]] [[Belgiya]]ning betarafligini kafolatlaydigan London shartnomasini imzolashgan edi. [[Germaniya]] [[1914-yil]]da bu shartnomani buzdi, uning kansleri Teobald fon Betman Xollveg shartnomani „bir parcha qogʻoz parchasi“ deb masxara qildi. Bu liberallarning urushga chaqirishda konservatorlarga qoʻshilishini taʼminladi. == Ittifoqchilarning gʻalabasi == [[1918-yil]] bahorida [[Germaniya]]ning Gʻarbiy frontdagi buyuk hujumi deyarli muvaffaqiyat qozondi. [[1918-yil]] yoziga kelib, amerikalik askarlar frontga kuniga 10 000 kishi bilan kelardi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=8uxfTF4Lm-kC&pg=PA269&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. [[Germaniya]] bu vaqtda esa yoʻqotishlari sonini toʻldirolmas, armiyasi har kuni qisqarib borardi. Sentabr va oktabr oylarida boʻlib oʻtgan bir qator yirik janglar Ittifoqchilarning ulkan gʻalabalarini taʼminladi va feldmarshali Pol fon Hindenburg boshchiligidagi [[Germaniya]] Oliy qoʻmondonligi mamlakatning magʻlubiyatga uchraganini tan oldi va Vilgelmga taxtdan voz kechishni va surgunga ketishni eʼlon qildi. Noyabr oyida [[AQSh]] prezidenti [[Vudro Vilson]]ning oʻn toʻrt moddali muzokaralar sulhi olib borildi<ref>https://www.researchgate.net/publication/304703215_%27The_Ultimate_Potential_Enemy%27_Nazi_Germany_and_British_Defense_Dilemmas</ref>. Oziq-ovqat blokadasini saqlab qolish orqali ittifoqchilar [[Germaniya]]ni tinchlik shartlariga rozi boʻlgunga qadar och qolishga qaror qilishdi. [[1918-yil]]gi saylovdan, bir necha kun oʻtgach, Britaniya Bosh vaziri Lloyd Jorj [[Germaniya]]ga nisbatan qatʼiy shartnoma tuzishga vaʼda berdi. Biroq, [[1919-yil]] boshida Parij tinchlik konferensiyasida Lloyd Jorj [[Fransiya]] va [[Italiya]] vakillariga qaraganda ancha sokin edi, lekin u hali ham [[Germaniya]]ni urush boshlaganini tan olishini qattiq talab qildi. == Ikkinchi jahon urushi == [[Tasvir:German Prisoners of War in Britain- Everyday Life at a German POW Camp, UK, 1945 D26732.jpg|thumb|Britaniyadagi nemis harbiy asirlari. 1945-yil]] [[Germaniya]] va [[Buyuk Britaniya]] [[1939-yil]] sentabrda Britaniya urush eʼlon qilganidan to [[1945-yil]]ning may oyida [[Germaniya]]ning taslim boʻlishiga qadar bir-birlari bilan kurashdilar. Urush Britaniya jamoatchiligi xotirasida hamon saqlanib qolgan. Britaniya imperiyasi [[Germaniya]]ga qarshi yolgʻiz kurashayotgan edi. Ammo Qoʻshma Shtatlar inglizlarni katta mablag ' bilan taʼminladi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=8uxfTF4Lm-kC&pg=PA269&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. [[1941-yil]] dekabrda Qoʻshma Shtatlar [[Germaniya]] va Yaponiyaga qarshi urushga kirishdi. Chunki Yaponiya tomonidan [[AQSH]]ning Perl-Harbor bazasiga hujumi va keyinchalik Britaniyaning tinch okeanidagi postlarini Gonkongdan Singapurgacha bosib olishi ittifoqchilarning Yaponiyaga urush ochishiga sabab boʻldi<ref>https://www.jstor.org/stable/2692326</ref>. [[1944-yil]] iyun oyida [[Fransiya]]ga ittifoqchilarning bostirib kirishi, shuningdek, strategik bombardimon va quruqlikdagi kuchlarning barchasi [[Germaniya]]ning yakuniy magʻlubiyatiga hissa qoʻshdi. [[File:Deutschland Besatzungszonen 8 Jun 1947 - 22 Apr 1949 britisch.svg|thumb|Britaniya ishgʻol zonasi]] [[File:Road sign delimiting British zone of occupation in Berlin 1984.jpg|thumb|Berlindagi Britaniya ishgʻol zonasini belgilovchi yoʻl belgisi. 1984 yil]] == Sovuq urush == Qoʻshma Shtatlar yetakchilik qilgan holda, Britaniya Qirollik havo kuchlari bilan [[1948]]-[[1949-yil]]larda Berlin havo xizmatida Berlinni oziq-ovqat va koʻmir bilan taʼminlashda katta yordamchi rol oʻynadi. Havo orqali tashish Gʻarbiy ittifoqchilarni shahardan chiqarib yuborish uchun moʻljallangan Sovet blokadasini buzdi. [[1955-yil]]da Gʻarbiy [[Germaniya]] NATOga, Sharqiy [[Germaniya]] esa [[Varshava]] shartnomasiga qoʻshildi. Bu vaqtda Britaniya Sharqiy [[Germaniya]]ni rasman tan olmadi. Biroq, Leyboristlar partiyasining chap qanoti urushdan keyingi yillardagi antikommunizmdan voz kechib, uni tan olishga chaqirdi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=IZsXpZTCQKQC&pg=RA3-PT84&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. Bu chaqiriq Britaniya Mehnat partiyasi va [[Germaniya]] Sotsial-demokratik partiyasi (SPD) oʻrtasidagi ziddiyatni kuchaytirdi. [[1955-yil]]dan keyin Britaniya Sovet Ittifoqini toʻxtatuvchi vosita sifatida arzon yadro quroliga tayanishga qaror qildi. [[Buyuk Britaniya]] umumiy bozorga (Yevropa hamjamiyatiga) aʼzo boʻlish uchun ikki marta ariza berdi. [[1961-yil]]da fransuz vetosi oldida u muvaffaqiyatsizlikka uchradi, ammo [[1967-yil]]da uni qayta qoʻllash oxir-oqibat muvaffaqiyatli boʻldi va [[1972-yil]]da muzokaralar yakunlandi<ref>https://web.archive.org/web/20081009132409/http://ukiniceland.fco.gov.uk/en/our-office-in-iceland/our-embassy-in-reykjavik/embassy-history</ref>. Gʻarbiy [[Germaniya]]ning diplomatik yordami bu yerda hal qiluvchi ahamiyatga ega boʻldi. [[1970-yil]]da Gʻarbiy [[Berlin]]ning sobiq meri, kansler Villi Brandt boshchiligidagi Gʻarbiy [[Germaniya]] hukumati [[Polsha]] bilan Polsha chegaralarini tan olish va kafolatlash toʻgʻrisida shartnoma imzoladi. == Qayta birlashish == [[File:Msc2011 SZ 002 Merkel Ischinger Cameron.jpg|thumb|[[Germaniya]] kansleri Angela Merkel (chapda), [[Buyuk Britaniya]] bosh vaziri Devid Kemeron (oʻrtada) va Myunxen xavfsizlik konferentsiyasi raisi Volfgang Ishinger (oʻngda) 2011 yilda Myunxen xavfsizlik konferentsiyasida, Myunxen, Bavariya, [[Germaniya]]]] [[File:Foreign Secretary with German Minister for Foreign Affairs (12288926744).jpg|thumb|[[Buyuk Britaniya]] tashqi ishlar vaziri Uilyam Xeyg (chapda) va [[Germaniya]] tashqi ishlar vaziri Frank-Valter Shtaynmayer (oʻngda) Londonda, Angliya, [[Buyuk Britaniya]], 2014-yil 3 fevral]] [[1990]]-yilda Birlashgan Qirollik Bosh vaziri [[Margaret Tetcher]] dastlab [[Germaniya]]ning birlashishiga qarshi chiqdi, ammo oxir-oqibat [[Germaniya]]ga nisbatan yakuniy kelishuv toʻgʻrisidagi shartnomani qabul qildi. Ikkala davlat ham [[NATO]] aʼzosi va kuchli iqtisodiy aloqalarga ega. Devid MakAllister, [[Germaniya]]ning Quyi [[Saksoniya]] shtatining sobiq vazir-prezidenti, otasi shotlandiyalik, onasi nemis. Ularning oʻgʻli Britaniya va [[Germaniya]] fuqaroligiga ega. Xuddi shunday, Britaniya Jamoa palatasida Shotlandiya Milliy partiyasining sobiq rahbari Angus Robertson yarim nemis, chunki uning onasi [[Germaniya]]dan edi. Robertson nemis va ingliz tillarini yaxshi biladi<ref>https://britishingermany.org/brits-living-in-germany/</ref>. [[1996-yil]]da [[Buyuk Britaniya]] va [[Germaniya]] [[Reykyavik]]da umumiy elchixona binosini yaratdilar. Binoning ochilish marosimi [[1996-yil]] 2-iyunda boʻlib oʻtdi va unda oʻsha paytdagi [[Buyuk Britaniya]] tashqi ishlar vaziri Malkolm Rifkind va [[Germaniya]] Tashqi ishlar vazirligining oʻsha paytdagi Davlat vaziri Verner Xoyer va Islandiya Tashqi ishlar vaziri Halldor Asgrimsson ishtirok etdi<ref>https://web.archive.org/web/20081009132409/http://ukiniceland.fco.gov.uk/en/our-office-in-iceland/our-embassy-in-reykjavik/embassy-history</ref>. Binodagi esdalik lavhasida bu „Yevropadagi Britaniya-[[Germaniya]] hamkorlikda qurilgan birinchi maqsadli kansler binosi“ ekanligi qayd etilgan. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * [[Adams, R. J. Q.]] ''British Politics and Foreign Policy in the Age of Appeasement, 1935-1939'' (1993) * Albrecht-Carrie, Rene. ''A Diplomatic History of Europe since the Congress of Vienna'' (1958), passim [https://archive.org/details/diplomatichistor0000albr_b4c1 online] * Anderson, Pauline Relyea. ''The background of anti-English feeling in Germany, 1890-1902'' (1939). [https://www.questia.com/library/7351831/the-background-of-anti-english-feeling-in-germany online] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180725153757/https://www.questia.com/library/7351831/the-background-of-anti-english-feeling-in-germany |date=2018-07-25 }} * Aydelotte, William Osgood. „The First German Colony and Its Diplomatic Consequences.“ ''Cambridge Historical Journal'' 5#3 (1937): 291-313. [https://www.jstor.org/stable/3020734 online], South-West Africa * Bartlett, C. J. ''British Foreign Policy in the Twentieth Century'' (1989) * Brandenburg, Erich. ''From Bismarck to the World War: A History of German Foreign Policy 1870-1914'' (1928) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.173678 online] * Carroll, E. Malcolm. ''Germany and the great powers, 1866-1914 : a study in public opinion and foreign policy'' (1938), 855pp; highly detailed diplomatic history * Dunn, J.S. ''The Crowe Memorandum: Sir Eyre Crowe and Foreign Office Perceptions of Germany, 1918-1925'' (2012). [http://www.cambridgescholars.com/download/sample/60750 excerpt] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200801221744/http://www.cambridgescholars.com/download/sample/60750 |date=2020-08-01 }}, on British policy toward Germany * Faber, David. ''Munich, 1938: Appeasement and World War II'' (2009) [https://www.amazon.com/Munich-1938-Appeasement-World-War/dp/143913233X/ excerpt and text search] * Frederick, Suzanne Y. „The Anglo-German Rivalry, 1890-1914,“ pp 306-336 in William R. Thompson, ed. ''Great power rivalries'' (1999) [https://books.google.com/books/about/Great_Power_Rivalries.html?id=qAZ4I-8tQIsC online] * Geppert, Dominik, and Robert Gerwarth, eds. ''Wilhelmine Germany and Edwardian Britain: Essays on Cultural Affinity'' (2009) * Gifford, Prosser and William Roger Louis. ''Britain and Germany in Africa: Imperial rivalry and colonial rule'' (1967). * Görtemaker, Manfred. ''Britain and Germany in the Twentieth Century'' (2005). * Hale, Oron James. ''Publicity and Diplomacy: With special reference to England and Germany, 1890-1914'' (1940) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.84070 online]. * Harris, David. „Bismarck’s Advance to England, January, 1876.“ ''Journal of Modern History'' 3.3 1931): 441-456. [https://www.jstor.org/stable/1874958 online] * Hilderbrand, Klaus. ''German Foreign Policy from Bismarck to Adenauer'' (1989; reprint 2013), 272pp * Hoerber, Thomas. "Prevail or perish: Anglo-German naval competition at the beginning of the twentieth century, " ''European Security'' (2011) 20#1, pp.&nbsp;65-79. * Horn, David Bayne. ''Great Britain and Europe in the eighteenth century'' (1967) covers 1603-1702; pp 144-77 for Prussia; pp 178-200 for other Germany; 111-43 for Austria * Kennedy, Paul M. „Idealists and realists: British views of Germany, 1864-1939,“ ''Transactions of the Royal Historical Society'' 25 (1975) pp: 137-56; compares the views of idealists (pro-German) and realists (anti-German) * Kennedy, Paul. ''The Rise of the Anglo-German Antagonism 1860-1914'' (London, 1980) [https://www.amazon.com/Rise-Anglo-German-Antagonism-1860-1914/dp/157392301X/ excerpt and text search]; influential synthesis; 600pp * Kennedy, Paul. ''The Rise and Fall of the Great Powers'' (1987), pp 194-260. [https://archive.org/details/risefallofgreatp00paul online free to borrow] * Kennedy, Paul. ''The Rise and Fall of British Naval mastery'' (1976) pp 205-38. * Kennedy, Paul M. „Idealists and realists: British views of Germany, 1864-1939.“ ''Transactions of the Royal Historical Society'' 25 (1975): 137-156. [https://www.jstor.org/stable/3679090 online] * Lambi, I. ''The navy and German power politics, 1862-1914'' (1984). * Langer William L. '' European Alliances and Alignments: 1871-1890'' (2nd ed. 1956) [https://archive.org/details/dli.ernet.506387 online] * Langer William L. ''The Diplomacy Of Imperialism (1890-1902)'' (1960) [https://archive.org/details/dli.ernet.237701 online] * Major, Patrick. „Britain and Germany: A Love-Hate Relationship?“ ''German History,'' October 2008, Vol. 26 Issue 4, pp.&nbsp;457-468. * [[Robert K. Massie|Massie, Robert K.]] ''[[Dreadnought: Britain, Germany and the Coming of the Great War]]'' (1991); popular history * Milton, Richard. ''Best of Enemies: Britain and Germany: 100 Years of Truth and Lies'' (2004), popular history covers 1845-1945 focusing on public opinion and propaganda; 368pp [https://www.amazon.com/Best-Enemies-Britain-Germany-Years/dp/1840468289/ excerpt and text search] * Mowat, R.B. ''A History Of European Diplomacy 1914-1925'' (1927) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.98133 online] * Neilson, Francis. „Bismarck’s Relations With England.“ ''American Journal of Economics and Sociology'' 9.3 (1950): 293-306. [https://www.jstor.org/stable/3483663 online] * Neville P. ''Hitler and Appeasement: The British Attempt to Prevent the Second World War'' (2005). * Oltermann, Philip. ''Keeping Up With the Germans: A History of Anglo-German Encounters'' (2012) [https://www.amazon.com/Keeping-Up-Germans-Anglo-German-Encounters-ebook/dp/B007231926/ excerpt]; explores historical encounters between prominent Britons and Germans to show the contrasting approaches to topics from language and politics to sex and sport. * Otte, Thomas G. „'The Winston of Germany': The British Foreign Policy Élite and the Last German Emperor.“ ''Canadian Journal of History'' 36.3 (2001): 471-504. Negative views on Kaiser Wilhelm’s mental stability. * [[Peter Padfield|Padfield, Peter]] ''The Great Naval Race: Anglo-German Naval Rivalry 1900-1914'' (2005) * Palmer, Alan. ''Crowned Cousins: The Anglo-German Royal Connection'' (London, 1985). * Ramsden, John. ''Donʼt Mention the War: The British and the Germans since 1890'' (London, 2006). * Reinermann, Lothar. „Fleet Street and the Kaiser: British public opinion and Wilhelm II.“ ''German History'' 26.4 (2008): 469-485. * Reynolds, David. '' Britannia Overruled: British Policy and World Power in the Twentieth Century'' (2nd ed. 2000) [https://www.amazon.com/Britannia-Overruled-British-Twentieth-Century/dp/0582382491/ excerpt and text search], major survey of British foreign policy * Rich, Norman. ''Great Power Diplomacy, 1814-1914'' (1992), passim. * Rüger, Jan. ''The Great Naval Game: Britain and Germany in the Age of Empire'' (Cambridge, 2007). * Rüger, Jan. "Revisiting the Anglo-German Antagonism, " ''Journal of Modern History'' (2011) 83#3, pp.&nbsp;579-617 [https://www.jstor.org/stable/10.1086/660841 in JSTOR] * Schmitt, Bernadotte E. ''England and Germany, 1740-1914'' (1918) [https://books.google.com/books?hl=en&lr=lang_en|lang_fr&id=7t5mAAAAMAAJ&oi=fnd&pg=PA12&dq=bernadotte+schmitt&ots=XVdjvAXCPj&sig=BxpT7141HhO-UsZYXsYUleYTAsQ online]. * Scully, Richard. ''British Images of Germany: Admiration, Antagonism, and Ambivalence, 1860-1914'' (Palgrave Macmillan, 2012) 375pp * Seton-Watson, R. W. ''Britain in Europe, 1789-1914.'' (1938); comprehensive history [https://archive.org/download/in.ernet.dli.2015.226175/2015.226175.Britain-In.pdf online] * Sontag, Raymond James. ''Germany and England: background of conflict, 1848-1898'' (1938) [https://archive.org/details/germanyenglandba00sont online free to borrow] * Sontag, Raymond James. ''European Diplomatic History 1871-1932'' (1933) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.503351 online] * Taylor, A. J. P. ''Struggle for Mastery of Europe: 1848-1918'' (1954), comprehensive survey of diplomacy * [[Karina Urbach|Urbach, Karina]]. ''Bismarck’s Favourite Englishman: Lord Odo Russell’s Mission to Berlin'' (1999) [https://www.amazon.com/Bismarcks-Favourite-Englishman-Russells-Mission/dp/1860644384/ excerpt and text search] * Weinberg, Gerhard L. ''The Foreign Policy of Hitler’s Germany'' (2 vols. (1980) * Willis, Edward F. ''Prince Lichnowsky, ambassador of peace; a study of prewar diplomacy, 1912-1914'' (1942) [https://archive.org/details/princelichnowsky0025will online] * Dugdale, E.T.S. ed ''German Diplomatic Documents 1871-1914'' (4 vol 1928-31), English translation of major German diplomatic documents [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.499296 vol 1], primary sources, Germany and Britain 1870-1890. vol 2 1890s [https://archive.org/details/germandiplomatic02etsd online] * Gooch, G. P., and Harold Temperley, eds. ''British Documents on the Origins of the War, Vol. 6: Anglo-German Tension: Armaments and Negotiation, 1907-12'' (1930) pp 666-761. [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.151565 online] * Temperley, Harold and L.M. Penson, eds. ''Foundations of British Foreign Policy: From Pitt (1792) to Salisbury (1902) '' (1938) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.2629 online], 608pp of primary sources * Bark, Dennis L., and David R. Gress. ''A History of West Germany. Vol. 1: From Shadow to Substance, 1945-1963. Vol. 2: Democracy and Its Discontents, 1963-1991'' (1993), the standard scholarly history * Berger, Stefan, and Norman LaPorte, eds. ''The Other Germany: Perceptions and Influences in British-East German Relations, 1945-1990'' (Augsburg, 2005). * Berger, Stefan, and Norman LaPorte, eds. ''Friendly Enemies: Britain and the GDR, 1949-1990'' (2010) [https://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=38136 online review] * Deighton, Anne. '' The Impossible Peace: Britain, the Division of Germany and the Origins of the Cold War'' (Oxford, 1993) * Dockrill, Saki. ''Britainʼs Policy for West German Rearmament, 1950-1955'' (1991) 209pp * Glees, Anthony. ''The Stasi files: East Germany’s secret operations against Britain'' (2004) * Hanrieder, Wolfram F. '' Germany, America, Europe: Forty Years of German Foreign Policy'' (1991) * Heuser, Beatrice. ''NATO, Britain, France & the FRG: Nuclear Strategies & Forces for Europe, 1949-2000'' (1997) 256pp * Noakes, Jeremy et al. ''Britain and Germany in Europe, 1949-1990'' * Macintyre, Terry. ''Anglo-German Relations during the Labour Governments, 1964-70: NATO Strategy, Détente and European Integration'' (2008) * Mawby, Spencer. ''Containing Germany: Britain & the Arming of the Federal Republic'' (1999), p.&nbsp;1. 244p. * Smith, Gordon et al. '' Developments in German Politics'' (1992), pp.&nbsp;137-86, on foreign policy * Turner, Ian D., ed. ''Reconstruction in Postwar Germany: British Occupation Policy and the Western Zones, 1945-1955'' (Oxford, 1992), 421pp. * Zimmermann, Hubert. ''Money and Security: Troops, Monetary Policy & West Germany’s Relations with the United States and Britain, 1950-1971'' (2002) 275pp == Havolalar == * [http://userweb.port.ac.uk/~joyce1/abinitio/whygerm1.html Anglo-German Relations: Paul Joyce, University of Portsmouth] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20111010212323/http://userweb.port.ac.uk/~joyce1/abinitio/whygerm1.html |date=2011-10-10 }} * [http://www.anglo-german-club.de/ Anglo-German Club in Hamburg] * [http://www.debrige.de/en Deutsch-Britische Gesellschaft in Berlin] * [https://web.archive.org/web/20060223095941/http://www.agf.org.uk/ Anglo-German Foundation] * [http://www.britishgermanassociation.org/ British-German Association] * [http://www.germanbritishchamber.co.uk/ German-British Chamber of Industry & Commerce in London] * [http://www.di-uk.co.uk/ German Industry in the UK] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090123011936/http://www.di-uk.co.uk/ |date=2009-01-23 }} * [http://www.ukgermanconnection.org/ UK-German Connection] * [http://www.britischebotschaft.de/en/ British Embassy in Berlin] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20080918005908/http://www.britischebotschaft.de/en/ |date=2008-09-18 }} * [http://www.london.diplo.de/ German Embassy in London] * [http://www.qmul.ac.uk/cagcr/ Centre for Anglo-German Cultural Relations] * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/8251211.stm News BBC — 'Thatcher’s fight against German unity'] * [http://adef-britishstudies.org/welcome.html/ German Association for the Study of British History and Politics] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180831170834/http://adef-britishstudies.org/welcome.html |date=2018-08-31 }} [[Turkum:Siyosat]] [[Turkum:Mamlakatlar]] [[Turkum:Diplomatiya]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Buyuk Britaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] oe01t5so9ust8qcc2d6mupiit6v2fi5 6221202 6221198 2026-07-31T12:15:36Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Mamlakatlar]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221202 wikitext text/x-wiki {{Infobox bilateral relations|Germaniya— Buyuk Britaniya|Tasvir=Germany_United_Kingdom_Locator.png|Mamlakat1=Germaniya|Mamlakat2=Buyuk Britaniya|elchi1=Migel Berger|elchi2=Jill Gallard|Rang1=green|Rang2=orange}} '''[[Germaniya]]-[[Buyuk Britaniya]] munosabatlari'''—[[Germaniya]] va [[Buyuk Britaniya]] oʻrtasidagi ikki tomonlama munosabatlardir. Oʻrta asrlarning oxirlarida Ganza ligasining nemis shaharlari Angliya va Shotlandiya bilan savdo qilishni boshlaganda munosabatlar juda doʻstoʻna boʻlgan. [[1871-yil]]da [[Germaniya]] birlashishidan oldin Britaniya koʻpincha urush paytida hukmron Prussiya bilan ittifoqchi boʻlgan. Qirol oilalari koʻpincha oʻzaro nikoh bilan sulolaviy bogʻlanishgan<ref>https://www.sueddeutsche.de/politik/botschafter-seibert-lambsdorff-1.5557901</ref>. Tarixchilar birinchi jahon urushiga olib kelgan oʻsib borayotgan qarama-qarshilikning asosiy sabablarini izlash uchun [[1871-yil]]dan keyin [[Germaniya]] va Britaniya oʻrtasidagi diplomatik munosabatlarga eʼtibor qaratishadi. Napoleon urushlari (1803-1815) davrida Prussiya bir muncha vaqt Britaniya ittifoqchisi boʻlgan va buning uchun keyinchalik yakklab qoʻyilgan. Chunki boshqa baʼzi nemis davlatlari Fransiyani qoʻllab-quvvatlaganlar<ref>https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/1075416/germany-trade-and-investment-factsheet-2022-05-18.pdf</ref>. [[Germaniya]] [[Germaniya]] imperiyasi sifatida, [[1914]]-[[1918-yil]]lar orasida Birinchi jahon urushida [[Buyuk Britaniya]] va uning ittifoqchilari(Antanta)ga qarshi kurashgan. [[Germaniya]], fashistlar [[Germaniya]]si sifatida, [[1939]]-[[1945-yil]]lar oraligʻida Ikkinchi Jahon urushida [[Buyuk Britaniya]] va ittifoqchi kuchlar bilan yana jang qildi. [[Germaniya]] ikkala urushda ham [[Buyuk Britaniya]] va uning ittifoqchilari tomonidan magʻlubiyatga uchradi. Fashistlar [[Germaniya]]si magʻlubiyatga uchragach, [[Germaniya]] [[1945-yil]]dan [[1950-yil]]gacha ittifoqchi kuchlar, shu jumladan [[Buyuk Britaniya]] tomonidan anneksiya qilindi. Shundan soʻng, mamlakat Gʻarbiy [[Germaniya]] va Sharqiy [[Germaniya]]ga boʻlindi. [[Buyuk Britaniya]] Sovuq urush davrida Gʻarbiy [[Germaniya]]ning „Gʻarbiy dunyo“ga qoʻshilishi orqali Gʻarbiy [[Germaniya]] bilan yaqin ittifoqchi boʻldi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/migration1/migration-statistics-quarterly-report/august-2014/rft-table-2---population-by-cob.xls |qaralgan sana=2016-01-05 |arxivsana=2016-01-05 |arxivurl=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20160105160709/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/migration1/migration-statistics-quarterly-report/august-2014/rft-table-2---population-by-cob.xls }}</ref>. Masalan, Qoʻshma Shtatlar boshchiligidagi mudofaa hamkorligi, NATO orqali bir necha marta hamkorlik ishlari amalga oshirildi. Aksincha, Sharqiy [[Germaniya]] va [[Buyuk Britaniya]] oʻrtasidagi munosabatlar sovuq urush davrida Sharqiy [[Germaniya]] Sovet Ittifoqi bilan ittifoqdosh boʻlgani sababli yomon ahvolda edi. Gʻarbiy [[Germaniya]] dastlab Yevropa hamjamiyatiga, keyinchalik [[1973-yil]]da [[Buyuk Britaniya]] qoʻshilgan Yevropa Ittifoqiga aʼzo boʻldi. Gʻarbiy [[Germaniya]] va [[Buyuk Britaniya]] tashkilotning eng qudratli davlatlari boʻlib, ikkalasi ham uning rivojlanishiga sezilarli taʼsir koʻrsatdi. [[Germaniya]] Yevropa integratsiyasini keng qoʻllab-quvvatlagan boʻlsa, [[Buyuk Britaniya]] umuman unga qarshi chiqdi. Sharqiy va Gʻarbiy [[Germaniya]] [[1990-yil]]da Berlin devorining qulashi ortidan qayta birlashdi. Birlashish Sovuq urushning tugashini belgilab bermoqda edi. Endi [[Buyuk Britaniya]] Sharqiy [[Germaniya]] bilan ham aloqalar oʻrnatishni boshladi. Yevropa Ittifoqiga aʼzo boʻlish orqali [[Buyuk Britaniya]] bilan savdo va hamkorlik koʻplab sohalarda, ayniqsa tadqiqot va ishlanmalarda sezilarli darajada oshdi. Bu [[Germaniya]] va [[Buyuk Britaniya]]ning fan va universitet jamoalari oʻrtasida mustahkam aloqalarni yaratdi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://fowid.de/fileadmin/datenarchiv/Religionszugehoerigkeit/Religionszugehoerigkeit_Bevoelkerung_2010_2013.pdf |kirish sanasi=2022-06-13 |arxivsana=2015-12-25 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20151225025456/http://fowid.de/fileadmin/datenarchiv/Religionszugehoerigkeit/Religionszugehoerigkeit_Bevoelkerung_2010_2013.pdf }}</ref>. [[Buyuk Britaniya]] [[Germaniya]]ning oʻzidan keyin nemis motorli transport vositalarining ikkinchi yirik isteʼmolchisidir. [[2016-yil]]da [[Buyuk Britaniya]]da oʻtkazilgan referendum natijalariga koʻra u 47 yillik aʼzolikdan soʻng Yevropa Ittifoqidan chiqishga qaror qildi va [[2020-yil]] 31-yanvarda ittifoqni tark etdi. Oʻshandan beri ikki davlat oʻrtasida savdo va hamkorlik kamaydi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/germany/ |qaralgan sana=2022-06-13 |arxivsana=2021-01-09 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210109075739/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/germany }}</ref>. [[Buyuk Britaniya]] hukumati maʼlumotlariga koʻra, 2013-yil]]da [[Buyuk Britaniya]]da 126 000 nemis fuqarosi yashagan va [[Germaniya]] hukumati maʼlumotlariga koʻra, [[2016-yil]]da [[Germaniya]]da 107 000 Britaniya fuqarosi istiqomat qilgan<ref>https://britishingermany.org/brits-living-in-germany/</ref>. {|class="wikitable" |- ! ! Germaniya ! Buyuk Britaniya |- |'''Bayrogʻi''' |[[Fayl:Flag of Germany.svg|150px]] |[[Fayl:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|150px]] |- |'''Gerbi''' |[[Fayl:Coat of arms of Germany.svg|150px]] |[[Fayl:Royal coat of arms of the United Kingdom (St. Edward's Crown).svg|150px]] |- |'''Aholisi''' |83,019,000 |67,545,000 |- |'''Maydoni''' |357,021 km2 |244,820 km2 |- |'''Aholi zichligi''' |232/km2 |271/km2 |- |'''Poytaxti''' |[[Berlin]] |[[London]] |- |'''Katta shahri''' | Berlin — 3,748,000 | London — 8,908,000 |- |'''Boshqaruv''' |Federal parlamentar konstitutsiyaviy respublika |Unitar parlamentar konstitutsiyaviy monarxiya |- |'''Birinchi rahbari''' | Imperator William I<br />Otto fon Bismark (hukumat rahbari-kansler) | Qirolicha Anna<br />Robert Velpol (hukumat rahbari) |- |'''Hozirgi rahbari''' | Frank-Walter Steinmeier (Prezident)<br />Olaf Shols (Bosh vazir) | Qirolicha Yelizavetta II<br />Boris Jonson (hukumat rahbari) |- |'''Rasmiy tili''' |nemis tili |ingliz |- |'''Pul birligi''' |Yevro |Funt sterling |- |'''YaIM''' |€3.229 trillion |£2.021 trillion |- |'''Aholi jon boshiga YaIM''' |€39,000 |£30,600 |- |'''Harbiy xarajatlar''' |€38.8 mlrd (US$44.3 mlrd) |£36.4 mlrd (US$47.2 mlrd) |- | Birinchi jahon urushida tarafdor davlatlar | Magʻlub tomon: * {{flag|Avstriya-Vengriya|size=22px}} * {{flag|Turkiya|size=22px}} * {{flagcountry|Bolgariya|size=22px}} | Gʻoliblar: * {{flagcountry|Fransiya|size=22px}} * {{flagicon|Russia|size=22px}} [[Russian Empire|Rossiya]] * {{flagcountry|Kingdom of Italy|size=22px}} * {{flagcountry|United States|1912|size=22px}} * {{flagcountry|Kingdom of Serbia|size=22px}} * {{flagcountry|Chernogoriya|size=22px}} * {{flagcountry|Belgium|size=22px}} * {{flagcountry|Empire of Japan|size=22px}} * {{flagcountry|Kingdom of Romania|size=22px}} * {{flagcountry|Portugaliya|size=22px}} * {{flagcountry|Kingdom of Greece|size=22px}} * {{flagicon|Saudi Arabia|1902|size=22px}} [[Saudiya Arabistoni]] * {{flagicon|Thailand|size=22px}} [[Thailand|Siam]] |- | Ikkinchi jahon urushida tarafdor davlatlar | Magʻlub tomon * {{flagcountry|Yaponiya|name=Yaponiya|size=22px}} * {{flagcountry|Kingdom of Italy|name=Italiya|(1939–1943)|size=22px}} * {{flagcountry|Ruminiya|name=Ruminiya|size=22px}} * {{flagcountry|Kingdom of Bulgaria|name=Bolgariya|size=22px}} * {{flagicon image|Flag of First Slovak Republic 1939-1945.svg|size=22px}} [[Slovak Republic (1939–45)|Slovakiya]] * {{flagcountry|Xorvatiya|size=22px|name=Xorvatiya}} * {{flag|Finlandiya|size=22px}} * {{flagdeco|Tailand|size=22px}} [[Tailand]] * {{flagcountry|Iroq|size=22px}} | Gʻoliblar: * {{flag|AQSh|1912|size=22px}} * {{flagicon|Fransiya|1794|size=22px}} [[French Third Republic|Fransiya]] * {{flag|SSSR|1936|size=22px}} * {{flagicon|Poland|1928|size=22px}} [[Second Polish Republic|Polsha]] * {{flagcountry|Kingdom of Greece|size=22px}} * {{flag|Niderlandiya|size=22px}} * {{flag|Belgiya|size=22px}} * {{flag|Norvegiya|size=22px}} * {{flagcountry|Czechoslovakia|size=22px}} * {{flag|Kanada|1921|size=22px}} * {{flag|Avstraliya|size=22px|1908}} * {{flag|New Zealand|size=22px|name=Yangi Zelandiya}} * {{flagcountry|South Africa|size=22px}} * {{flagdeco|Philippines|1936|size=22px}} [[Commonwealth of the Philippines|Filippin]] * {{flagicon|Efiopiya|size=22px}} [[Ethiopian Empire|Efiopiya]] * {{flagicon|Brazil|1889|size=22px}} [[Vargas Era|Braziliya]] * {{Flag|Mongoliya|1940|name=Mongoliya}} * {{Flag|Meksika|1943|size=22px}} |} == Tarixiy aloqalar == === Umumiy meros === Ingliz va nemis tillari ikkalasi ham gʻarbiy german til oilasiga mansub. Zamonaviy ingliz tili [[1066-yil]]dan keyin deyarli ajralib chiqdi. Ingliz tilining ildizlari Yevropaning materikdagi nemis xalqlari soʻzlashadigan tillarda, aniqrogʻi, hozirgi [[Gollandiya]], [[Germaniya]] va[[Daniya]]dan turli xalqlar, shu jumladan, inglizlar nomi bilan atalgan Angles deb nomlangan xalqdan kelib chiqqan. Ingliz tilidagi koʻplab kundalik soʻzlar nemis tilidga oid va ularning nemis tilidagi muqobiliga oʻxshaydi. Koʻproq intellektual va rasmiy soʻzlar fransuz, lotin yoki yunoncha soʻzlar nemis tilidagisiga ham oʻxshashdir. Ingliz tili hozir asosiy dunyo tiliga aylandi va [[Germaniya]]da ikkinchi til sifatida keng oʻrganiladi. Nemis tili XIX asr va XX asr boshlarida fan va texnikaning muhim tili boʻlgan<ref>https://www.statista.com/statistics/1061601/german-population-in-united-kingdom/</ref>. Ammo hozirda u bu rolini sezilarli darajada yoʻqotgan. Ingliz maktablarida nemis tili oʻziga xos til sifatida keng o‘rganilmaydi. O‘rta maktablarda faqat boshlangʻich A darajasida oʻrgatiladi xolos<ref>https://books.google.co.uz/books?id=3ebPhLqxlMAC&pg=PA66&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. === Ganza ittifoqi va savdo === Nemislar va inglizlar oʻrtasidagi savdo aloqalari uzoq tarixga ega. [[Ganza]] ittifoqi savdogarlar uyushmalarining tijorat va mudofaa konfederatsiyasi boʻlib, uning bozor shaharlari Shimoliy Yevropa qirgʻoqlari boʻylab joylashgan edi. XIII-XVII asrlarda bu shaharlar ittifoqi Boltiqboʻyidan Shimoliy dengizgacha choʻzilgan va uning tarkibiga [[London]] ham kirgan<ref>https://www.sipri.org/research/armaments/milex/resultoutput/15majorspenders</ref>. Asosiy markaz Lyubek shahri edi. Ittifoq London va uning koʻplab shaharlari oʻrtasidagi savdoni osonlashtirdi. Savdoning aksariyati nemis savdogarlari tomonidan nazorat qilinardi. Shuningdek, Ganza [[Buyuk Britaniya]] uchun Boltiqboʻyi bilan savdo-sotiq yoʻlini ochdi. [[Tasvir:Front of German Embassy in London.jpg|thumb|Londondagi Germaniya elchixonasi]] [[Tasvir:DeUkEmbassyRkv.JPG|thumb|Germaniya-Britaniya elchixonasi. Reykyavik. Islandiya]] === Qirollik oilasi === XVII asr oxirigacha ingliz va nemis qirollik oilalari oʻrtasidagi nikohlar kam uchraydi. Angliyalik Genrix I ning qizi malika Matilda [[1114]]-[[1125-yil]]larda Muqaddas Rim imperatori Genrix V ga turmushga chiqqan. [[1256-yil]]da Kornuollning 1-grafi Richard [[Germaniya]] qiroli boʻldi va uning oʻgʻillariga Almain familiyasi berildi. Qizil va oq gullar urushida nemis yollanma askarlari yollangan<ref>https://books.google.co.uz/books?id=INJHtUwuCYMC&pg=PA7&redir_esc=y</ref>. [[1714-yil]]da ingliz va nemis millatiga mansub nemis tilida soʻzlashuvchi gannoverlik shahzoda Jorj I Britaniya taxtiga oʻtirdi. Bir asrdan koʻproq vaqt davomida Britaniya monarxlari Gannoverning egasi boʻlgan (avval Muqaddas Rim imperiyasining shahzoda saylovchilari, keyin esa [[Gannover]] qirollari sifatida). Napoleon urushlari paytida Gannover [[Fransiya]] tomonidan ishgʻol qilingan. Biroq baʼzi gannoverlik qoʻshinlar Britaniya armiyasida etnik nemis boʻlinmasi boʻlgan Qirollik nemis legionini tuzish uchun Angliyaga qochib ketishgan. Gannover bilan shaxsiy aloqa nihoyat [[1837-yil]]da qirolicha Viktoriyaning Britaniya taxtiga oʻtirishi bilan, Daniyadan Heligolandni qoʻlga kiritishi bilan yakunlandi. XX asrda Jorj I dan Jorj V gacha boʻlgan har bir Britaniya monarxining turmush oʻrtogʻi nemis edi. Qirolicha Viktoriyaning [[Germaniya]]da tugʻilgan onasi Saks-Koburg-Saalfeld malikasi nazorat ostida katta boʻlgan va [[1840-yil]]da oʻzining birinchi amakivachchasi Saks-Koburg va Gota shahzodasi Albertga turmushga chiqqan. Ularning qizi malika Viktoriya [[1858-yil]]da Prussiya shahzodasi Fridrix Vilgelmga turmushga chiqdi. Fridrix uch yildan keyin valiahd shahzoda boʻldi. Bu juftlikning ikkisi ham [[Germaniya]] kansleri Otto fon Bismarkni yomon koʻrardi. Vilgelm I dan soʻng malika Viktoriya [[Germaniya]] imperatori boʻldi. Uning oʻgʻli imperator Vilgelm II sifatida taxtga keldi va Bismarkni ikki yildan soʻng nafaqaga chiqishga majbur qildi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=TTvcAAAAQBAJ&pg=PA21&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. === Vilgelm II (1888-[[1918) === Qirolicha Viktoriyaning vorisi Vilgelm Britaniya bilan yaxshi munosabatlariga ega edi. U bu yerga tez-tez tashrif buyurgan va yuqori doiralarda yaxshi tanilgan. Vilgelm II [[Germaniya]]da Imperator dengiz flotining kengayishini targʻib qilgan. Bu islohot Britaniya hukumati eʼtibordan chetda qololmaydigan, uning dengiz kuchlariga potentsial tahdid edi. [[1908-yil]]dagi Daily Telegraph Affairda haqoratli sahifa ochildi. [[Buyuk Britaniya]]ga kengaytirilgan tashrifi chogʻida, Kayzer Daily Telegraph gazetasiga uzoq intervyu berdi, u Britaniyaga boʻlgan adovat, tanqidlarini yashirib oʻtirmadi. U Britaniya aholisini [[Germaniya]]ning tinchlikparvar niyatlari va Angliya bilan tinchlikka intilishini soʻroq qilgani uchun „aqldan ozgan quyonlar“deb masxara qildi. Intervyu butun Yevropada shov-shuvga sabab boʻldi. Bu kayzerning diplomatik ishlarda mutlaqo qobiliyatsiz ekanligini koʻrsatdi. Inglizlar Vilgelm hech boʻlmaganda ruhiy jihatdan nosogʻlom deb qaror qilishdi va intervyuni rasmiy nemis dushmanligining belgisi emas, balki beqaror shaxsiyatining yana bir dalili sifatida koʻrishdi. [[Germaniya]]da esa bu voqea ancha jiddiy qaralib, u yerda uni deyarli bir ovozdan masxara qilishdi. Keyinchalik u yirik davlat ishlarida qatnashmasdan faqat asosan tantanalarda koʻrinish berardi<ref>https://muse.jhu.edu/article/253051</ref>. Britaniya qirollik oilasi nemis familyasi fon Saksen-Koburg-Gota ni [[1917-yil]]gacha saqlab qoldi. Oʻsha yili Britaniya qirollik oilasining barcha aʼzolari nemis unvonlaridan voz kechdilar va urushda inglizlarga qarshi kurashgan barcha nemis qarindoshlari [[1917-yil]]dagi Unvonlardan mahrum qilish toʻgʻrisidagi qonun bilan Britaniya unvonlaridan mahrum qilindi. === Intellektual taʼsirlar === G‘oyalar ikki xalq o‘rtasida oʻzgarib, yangilanib turardi. [[Germaniya]]ning repressiv rejimlaridan qochgan qochqinlar koʻpincha Britaniyaga joylashardilar, ayniqsa [[Karl Marks]] va [[Fridrix Engels]]lar davrida bunga koʻp guvoh boʻlingan. Kimyoda boʻlgani kabi texnologiya sohasidagi yutuqlar ham oʻrtoqlashilardi. Britaniyaga 100 000 dan ortiq nemis muhojirlari kelgan. [[Germaniya]], ehtimol, XIX asr oxiri va XX asr boshlarida innovatsion ijtimoiy gʻoyalar uchun dunyodagi asosiy markazlardan biri boʻlgan boʻlishi mumkin. atrofida liberallar HH Asquith va Devid Lloyd Jorj boshchiligidagi Britaniya liberal farovonlik islohotlari Bismarkning ijtimoiy farovonlik tizimini qabul qildi. [[1910-yil]]da ikki davlat oʻrtasida shaharsozlik bo‘yicha fikr almashildi<ref>https://www.jstor.org/stable/558111</ref>. == Diplomatiya == [[File:Opper-Bismarck-Gladstone-Puck_Feb_20_1895.jpg|thumb|300px|Opper tomonidan yaratilgan 1895-yilgi [[Germaniya]]ning Bismark va Britaniyaning Gladstone karikaturasi siyosiy sahnada ijrochilar sifatida]] Dastlab Britaniya tashqi ishlar idorasidagi bir qator elchilar yaxshi ishlashmagan. Ular 1860-yil]]lardagi [[Germaniya]]ning ichki rivojlanishi toʻgʻrisida faqat yuzaki hisobotlarni taqdim etishgan. Bu hodisalar Odo Rassel (1871-1884) tayinlanishi bilan oʻzgardi. U Bismark bilan yaqin munosabatlarni rivojlantirgan va nemis voqealarini chuqur yoritgan<ref>https://web.archive.org/web/20070927200947/http://tmh.floonet.net/pdf/eyre_crowe_memo.pdf</ref>. Angliya strategik, mafkuraviy va iqtisodiy sabablarga koʻra Prussiya hukmronligi ostida birlashishni yaxshi qoʻllab-quvvatlamaydi. [[Germaniya]] imperiyasi qitʼada Angliyani eng koʻp tashvishga solgan ikki kuch [[Fransiya]] va Rossiyaga foydali muvozanat hisoblangan. O‘rta yer dengizida [[Fransiya]]dan, [[Markaziy Osiyo]]da esa [[Rossiya]]dan kelayotgan tahdid [[Germaniya]] bilan oqilona munosabatlar orqali bartaraf etilishi mumkin edi. Yangi [[Germaniya]] davlati barqarorlashtiruvchi kuch sifatida, ayniqsa Bismark Yevropani barqarorlashtirish, qitʼada har qanday yirik urushning oldini olishda oʻz rolini ilgari surardi. Britaniya Bosh vaziri Uilyam Gladston esa [[Germaniya]]ga doim shubha bilan qaragan, uning avtoritarizmini yoqtirmagan. Britaniya ichki siyosatda [[Germaniya]] bilan har qanday nizolarni tanlashdan qochdi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=ONIwBwAAQBAJ&pg=PA247&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. == Oʻzaro munosabatlarning yaxshilanishi va yomonlashishi == [[Buyuk Britaniya]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi munosabatlar XIX asr oxirida yaxshi edi. Chunki asosiy siyosatchilar — Bosh vazir Lord Solsberi va Kansler Bismark ikkalasi ham realist konservativ edilar va ikkalasi ham siyosat boʻyicha bir-birlariga oʻxshash fikr yuritar edi. Hatto [[Germaniya]] va Britaniya oʻrtasida rasmiy shartnoma munosabatlari boʻyicha bir nechta takliflar bor edi, lekin ular imzolanmadi. Chunki Britaniya „ajoyib izolyatsiya“ deb atalgan holatda turishni afzal koʻrdi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=zqj-oHp4KsgC&pg=PA12&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. Shunga qaramay, bir qator oʻzgarishlar ularning munosabatlarini [[1890-yil]]gacha, Bismark tajovuzkor Vilgelm II tomonidan hokimiyatdan ketkazilganiga qadar barqaror ravishda yaxshilandi. [[1888-yil]]da hokimiyat tepasiga kelgan yosh Vilgelm [[1890-yil]]da Bismarkni ishdan boʻshatdi va agressiv ravishda [[Germaniya]]ning dunyodagi taʼsirini kuchaytirishga harakat qildi. Tashqi siyosatni borgan sari oʻylamagan beqaror Kayzer tashqi ishlar vazirligining qudratli davlat xizmatchisi Fridrix fon Xolshteyn rahbarligi ostida boshqarildi. Vilgelm [[Fransiya]] va [[Rossiya]] oʻrtasidagi uzoq muddatli koalitsiya parchalanishi kerakligini taʼkidlardi. == Birinchi jahon urushining boshlanishi == [[Tasvir:German Prisoners of War in Britain- Everyday Life at a German POW Camp, UK, 1945 D26723.jpg|thumb|Britaniyadagi nemis harbiy asirlari. 1945-yil]] [[1914-yil]] iyul oyida toʻsatdan Birinchi jahon urushi boshlangani uchun Britaniya dastlab neytral boʻlishni xohladi. [[1914-yil]]da [[Germaniya]] bilan mustamlaka va dengiz poygasi boʻyicha munosabatlar yaxshilanganligi sababli, [[Germaniya]] tomondan salbiy munosabat kutmagan edi. Biroq liberal Bosh vazir H.H.Askvit va ayniqsa tashqi ishlar vaziri Edvard Grey [[Germaniya]]dan kuchsizroq boʻlgan [[Fransiya]]ni himoya qilishni burchlari deb bilishar edi. Konservativ partiya Angliyaga ham, [[Fransiya]]ga ham tahdid sifatida [[Germaniya]] bilan dushmanlik kayfiyatida edi. Rivojlanayotgan Leyboristlar partiyasi va boshqa sotsialistlar urushni maksimal foyda olish uchun kapitalistik vosita sifatida qoraladilar. [[1907-yil]]da Tashqi ishlar vazirligining yetakchi nemis mutaxassisi Eyre Krou yuqori martabali amaldorlar uchun nemislarning niyatlaridan ogohlantiruvchi memorandum yozdi. Krouning taʼkidlashicha, Berlin „[[Germaniya]] Yevropada va oxir-oqibat dunyoda gegemonlikni xohlaydi“. Krou shuningdek, [[Germaniya]] Napoleon kabi kuchlar muvozanatiga tahdid solishini taʼkidladi. Millati nemis boʻlgan bu shaxsning fikrlari Britaniyada jiddiy qabul qilindi. [[Germaniya]]da chap qanot partiyalar, ayniqsa SPD yoki Sotsialistik partiya [[1912-yil]]gi [[Germaniya]] saylovlarida birinchi marta ovozlarning uchdan bir qismini yaʼni eng koʻp oʻrinlarni qoʻlga kiritdi. Nemis tarixchisi Frits Fisher [[Germaniya]]da hukmronlik qilgan yunkerlar aholini chalgʻitish va hukumatni vatanparvarlik ruhida qoʻllab-quvvatlash uchun tashqi urushni xohlashlarini taʼkidlab oʻtgan. Pol Kennedi nega neytral Britaniya [[Germaniya]] bilan urushga kirishganini tushuntirar ekan, „Angliya-german antagonizmining kuchayishi“, [[1860]]-[[1914]] (1980) asarida [[Germaniya]] iqtisodiy jihatdan Britaniyadan kuchliroq boʻlganini taʼkidladi. [[Germaniya]] Usmonli imperiyasi orqali qurishni taklif qilgan Bag'dod temir yo'li bo'yicha uzoq vaqtdan beri tortishuvlar mavjud edi. [[1914-yil]] boshida temir yoʻlda doʻstona murosaga erishildi. [[Germaniya]] urush oldi qayta-qayta harbiy kuchga tayangan, Britaniya esa ichki intuitiv axloqiy his-tuygʻular tayangan edi. [[1839-yil]]da [[Angliya]], [[Prussiya]], [[Fransiya]] va [[Gollandiya]] [[Belgiya]]ning betarafligini kafolatlaydigan London shartnomasini imzolashgan edi. [[Germaniya]] [[1914-yil]]da bu shartnomani buzdi, uning kansleri Teobald fon Betman Xollveg shartnomani „bir parcha qogʻoz parchasi“ deb masxara qildi. Bu liberallarning urushga chaqirishda konservatorlarga qoʻshilishini taʼminladi. == Ittifoqchilarning gʻalabasi == [[1918-yil]] bahorida [[Germaniya]]ning Gʻarbiy frontdagi buyuk hujumi deyarli muvaffaqiyat qozondi. [[1918-yil]] yoziga kelib, amerikalik askarlar frontga kuniga 10 000 kishi bilan kelardi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=8uxfTF4Lm-kC&pg=PA269&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. [[Germaniya]] bu vaqtda esa yoʻqotishlari sonini toʻldirolmas, armiyasi har kuni qisqarib borardi. Sentabr va oktabr oylarida boʻlib oʻtgan bir qator yirik janglar Ittifoqchilarning ulkan gʻalabalarini taʼminladi va feldmarshali Pol fon Hindenburg boshchiligidagi [[Germaniya]] Oliy qoʻmondonligi mamlakatning magʻlubiyatga uchraganini tan oldi va Vilgelmga taxtdan voz kechishni va surgunga ketishni eʼlon qildi. Noyabr oyida [[AQSh]] prezidenti [[Vudro Vilson]]ning oʻn toʻrt moddali muzokaralar sulhi olib borildi<ref>https://www.researchgate.net/publication/304703215_%27The_Ultimate_Potential_Enemy%27_Nazi_Germany_and_British_Defense_Dilemmas</ref>. Oziq-ovqat blokadasini saqlab qolish orqali ittifoqchilar [[Germaniya]]ni tinchlik shartlariga rozi boʻlgunga qadar och qolishga qaror qilishdi. [[1918-yil]]gi saylovdan, bir necha kun oʻtgach, Britaniya Bosh vaziri Lloyd Jorj [[Germaniya]]ga nisbatan qatʼiy shartnoma tuzishga vaʼda berdi. Biroq, [[1919-yil]] boshida Parij tinchlik konferensiyasida Lloyd Jorj [[Fransiya]] va [[Italiya]] vakillariga qaraganda ancha sokin edi, lekin u hali ham [[Germaniya]]ni urush boshlaganini tan olishini qattiq talab qildi. == Ikkinchi jahon urushi == [[Tasvir:German Prisoners of War in Britain- Everyday Life at a German POW Camp, UK, 1945 D26732.jpg|thumb|Britaniyadagi nemis harbiy asirlari. 1945-yil]] [[Germaniya]] va [[Buyuk Britaniya]] [[1939-yil]] sentabrda Britaniya urush eʼlon qilganidan to [[1945-yil]]ning may oyida [[Germaniya]]ning taslim boʻlishiga qadar bir-birlari bilan kurashdilar. Urush Britaniya jamoatchiligi xotirasida hamon saqlanib qolgan. Britaniya imperiyasi [[Germaniya]]ga qarshi yolgʻiz kurashayotgan edi. Ammo Qoʻshma Shtatlar inglizlarni katta mablag ' bilan taʼminladi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=8uxfTF4Lm-kC&pg=PA269&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. [[1941-yil]] dekabrda Qoʻshma Shtatlar [[Germaniya]] va Yaponiyaga qarshi urushga kirishdi. Chunki Yaponiya tomonidan [[AQSH]]ning Perl-Harbor bazasiga hujumi va keyinchalik Britaniyaning tinch okeanidagi postlarini Gonkongdan Singapurgacha bosib olishi ittifoqchilarning Yaponiyaga urush ochishiga sabab boʻldi<ref>https://www.jstor.org/stable/2692326</ref>. [[1944-yil]] iyun oyida [[Fransiya]]ga ittifoqchilarning bostirib kirishi, shuningdek, strategik bombardimon va quruqlikdagi kuchlarning barchasi [[Germaniya]]ning yakuniy magʻlubiyatiga hissa qoʻshdi. [[File:Deutschland Besatzungszonen 8 Jun 1947 - 22 Apr 1949 britisch.svg|thumb|Britaniya ishgʻol zonasi]] [[File:Road sign delimiting British zone of occupation in Berlin 1984.jpg|thumb|Berlindagi Britaniya ishgʻol zonasini belgilovchi yoʻl belgisi. 1984 yil]] == Sovuq urush == Qoʻshma Shtatlar yetakchilik qilgan holda, Britaniya Qirollik havo kuchlari bilan [[1948]]-[[1949-yil]]larda Berlin havo xizmatida Berlinni oziq-ovqat va koʻmir bilan taʼminlashda katta yordamchi rol oʻynadi. Havo orqali tashish Gʻarbiy ittifoqchilarni shahardan chiqarib yuborish uchun moʻljallangan Sovet blokadasini buzdi. [[1955-yil]]da Gʻarbiy [[Germaniya]] NATOga, Sharqiy [[Germaniya]] esa [[Varshava]] shartnomasiga qoʻshildi. Bu vaqtda Britaniya Sharqiy [[Germaniya]]ni rasman tan olmadi. Biroq, Leyboristlar partiyasining chap qanoti urushdan keyingi yillardagi antikommunizmdan voz kechib, uni tan olishga chaqirdi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=IZsXpZTCQKQC&pg=RA3-PT84&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. Bu chaqiriq Britaniya Mehnat partiyasi va [[Germaniya]] Sotsial-demokratik partiyasi (SPD) oʻrtasidagi ziddiyatni kuchaytirdi. [[1955-yil]]dan keyin Britaniya Sovet Ittifoqini toʻxtatuvchi vosita sifatida arzon yadro quroliga tayanishga qaror qildi. [[Buyuk Britaniya]] umumiy bozorga (Yevropa hamjamiyatiga) aʼzo boʻlish uchun ikki marta ariza berdi. [[1961-yil]]da fransuz vetosi oldida u muvaffaqiyatsizlikka uchradi, ammo [[1967-yil]]da uni qayta qoʻllash oxir-oqibat muvaffaqiyatli boʻldi va [[1972-yil]]da muzokaralar yakunlandi<ref>https://web.archive.org/web/20081009132409/http://ukiniceland.fco.gov.uk/en/our-office-in-iceland/our-embassy-in-reykjavik/embassy-history</ref>. Gʻarbiy [[Germaniya]]ning diplomatik yordami bu yerda hal qiluvchi ahamiyatga ega boʻldi. [[1970-yil]]da Gʻarbiy [[Berlin]]ning sobiq meri, kansler Villi Brandt boshchiligidagi Gʻarbiy [[Germaniya]] hukumati [[Polsha]] bilan Polsha chegaralarini tan olish va kafolatlash toʻgʻrisida shartnoma imzoladi. == Qayta birlashish == [[File:Msc2011 SZ 002 Merkel Ischinger Cameron.jpg|thumb|[[Germaniya]] kansleri Angela Merkel (chapda), [[Buyuk Britaniya]] bosh vaziri Devid Kemeron (oʻrtada) va Myunxen xavfsizlik konferentsiyasi raisi Volfgang Ishinger (oʻngda) 2011 yilda Myunxen xavfsizlik konferentsiyasida, Myunxen, Bavariya, [[Germaniya]]]] [[File:Foreign Secretary with German Minister for Foreign Affairs (12288926744).jpg|thumb|[[Buyuk Britaniya]] tashqi ishlar vaziri Uilyam Xeyg (chapda) va [[Germaniya]] tashqi ishlar vaziri Frank-Valter Shtaynmayer (oʻngda) Londonda, Angliya, [[Buyuk Britaniya]], 2014-yil 3 fevral]] [[1990]]-yilda Birlashgan Qirollik Bosh vaziri [[Margaret Tetcher]] dastlab [[Germaniya]]ning birlashishiga qarshi chiqdi, ammo oxir-oqibat [[Germaniya]]ga nisbatan yakuniy kelishuv toʻgʻrisidagi shartnomani qabul qildi. Ikkala davlat ham [[NATO]] aʼzosi va kuchli iqtisodiy aloqalarga ega. Devid MakAllister, [[Germaniya]]ning Quyi [[Saksoniya]] shtatining sobiq vazir-prezidenti, otasi shotlandiyalik, onasi nemis. Ularning oʻgʻli Britaniya va [[Germaniya]] fuqaroligiga ega. Xuddi shunday, Britaniya Jamoa palatasida Shotlandiya Milliy partiyasining sobiq rahbari Angus Robertson yarim nemis, chunki uning onasi [[Germaniya]]dan edi. Robertson nemis va ingliz tillarini yaxshi biladi<ref>https://britishingermany.org/brits-living-in-germany/</ref>. [[1996-yil]]da [[Buyuk Britaniya]] va [[Germaniya]] [[Reykyavik]]da umumiy elchixona binosini yaratdilar. Binoning ochilish marosimi [[1996-yil]] 2-iyunda boʻlib oʻtdi va unda oʻsha paytdagi [[Buyuk Britaniya]] tashqi ishlar vaziri Malkolm Rifkind va [[Germaniya]] Tashqi ishlar vazirligining oʻsha paytdagi Davlat vaziri Verner Xoyer va Islandiya Tashqi ishlar vaziri Halldor Asgrimsson ishtirok etdi<ref>https://web.archive.org/web/20081009132409/http://ukiniceland.fco.gov.uk/en/our-office-in-iceland/our-embassy-in-reykjavik/embassy-history</ref>. Binodagi esdalik lavhasida bu „Yevropadagi Britaniya-[[Germaniya]] hamkorlikda qurilgan birinchi maqsadli kansler binosi“ ekanligi qayd etilgan. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * [[Adams, R. J. Q.]] ''British Politics and Foreign Policy in the Age of Appeasement, 1935-1939'' (1993) * Albrecht-Carrie, Rene. ''A Diplomatic History of Europe since the Congress of Vienna'' (1958), passim [https://archive.org/details/diplomatichistor0000albr_b4c1 online] * Anderson, Pauline Relyea. ''The background of anti-English feeling in Germany, 1890-1902'' (1939). [https://www.questia.com/library/7351831/the-background-of-anti-english-feeling-in-germany online] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180725153757/https://www.questia.com/library/7351831/the-background-of-anti-english-feeling-in-germany |date=2018-07-25 }} * Aydelotte, William Osgood. „The First German Colony and Its Diplomatic Consequences.“ ''Cambridge Historical Journal'' 5#3 (1937): 291-313. [https://www.jstor.org/stable/3020734 online], South-West Africa * Bartlett, C. J. ''British Foreign Policy in the Twentieth Century'' (1989) * Brandenburg, Erich. ''From Bismarck to the World War: A History of German Foreign Policy 1870-1914'' (1928) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.173678 online] * Carroll, E. Malcolm. ''Germany and the great powers, 1866-1914 : a study in public opinion and foreign policy'' (1938), 855pp; highly detailed diplomatic history * Dunn, J.S. ''The Crowe Memorandum: Sir Eyre Crowe and Foreign Office Perceptions of Germany, 1918-1925'' (2012). [http://www.cambridgescholars.com/download/sample/60750 excerpt] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200801221744/http://www.cambridgescholars.com/download/sample/60750 |date=2020-08-01 }}, on British policy toward Germany * Faber, David. ''Munich, 1938: Appeasement and World War II'' (2009) [https://www.amazon.com/Munich-1938-Appeasement-World-War/dp/143913233X/ excerpt and text search] * Frederick, Suzanne Y. „The Anglo-German Rivalry, 1890-1914,“ pp 306-336 in William R. Thompson, ed. ''Great power rivalries'' (1999) [https://books.google.com/books/about/Great_Power_Rivalries.html?id=qAZ4I-8tQIsC online] * Geppert, Dominik, and Robert Gerwarth, eds. ''Wilhelmine Germany and Edwardian Britain: Essays on Cultural Affinity'' (2009) * Gifford, Prosser and William Roger Louis. ''Britain and Germany in Africa: Imperial rivalry and colonial rule'' (1967). * Görtemaker, Manfred. ''Britain and Germany in the Twentieth Century'' (2005). * Hale, Oron James. ''Publicity and Diplomacy: With special reference to England and Germany, 1890-1914'' (1940) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.84070 online]. * Harris, David. „Bismarck’s Advance to England, January, 1876.“ ''Journal of Modern History'' 3.3 1931): 441-456. [https://www.jstor.org/stable/1874958 online] * Hilderbrand, Klaus. ''German Foreign Policy from Bismarck to Adenauer'' (1989; reprint 2013), 272pp * Hoerber, Thomas. "Prevail or perish: Anglo-German naval competition at the beginning of the twentieth century, " ''European Security'' (2011) 20#1, pp.&nbsp;65-79. * Horn, David Bayne. ''Great Britain and Europe in the eighteenth century'' (1967) covers 1603-1702; pp 144-77 for Prussia; pp 178-200 for other Germany; 111-43 for Austria * Kennedy, Paul M. „Idealists and realists: British views of Germany, 1864-1939,“ ''Transactions of the Royal Historical Society'' 25 (1975) pp: 137-56; compares the views of idealists (pro-German) and realists (anti-German) * Kennedy, Paul. ''The Rise of the Anglo-German Antagonism 1860-1914'' (London, 1980) [https://www.amazon.com/Rise-Anglo-German-Antagonism-1860-1914/dp/157392301X/ excerpt and text search]; influential synthesis; 600pp * Kennedy, Paul. ''The Rise and Fall of the Great Powers'' (1987), pp 194-260. [https://archive.org/details/risefallofgreatp00paul online free to borrow] * Kennedy, Paul. ''The Rise and Fall of British Naval mastery'' (1976) pp 205-38. * Kennedy, Paul M. „Idealists and realists: British views of Germany, 1864-1939.“ ''Transactions of the Royal Historical Society'' 25 (1975): 137-156. [https://www.jstor.org/stable/3679090 online] * Lambi, I. ''The navy and German power politics, 1862-1914'' (1984). * Langer William L. '' European Alliances and Alignments: 1871-1890'' (2nd ed. 1956) [https://archive.org/details/dli.ernet.506387 online] * Langer William L. ''The Diplomacy Of Imperialism (1890-1902)'' (1960) [https://archive.org/details/dli.ernet.237701 online] * Major, Patrick. „Britain and Germany: A Love-Hate Relationship?“ ''German History,'' October 2008, Vol. 26 Issue 4, pp.&nbsp;457-468. * [[Robert K. Massie|Massie, Robert K.]] ''[[Dreadnought: Britain, Germany and the Coming of the Great War]]'' (1991); popular history * Milton, Richard. ''Best of Enemies: Britain and Germany: 100 Years of Truth and Lies'' (2004), popular history covers 1845-1945 focusing on public opinion and propaganda; 368pp [https://www.amazon.com/Best-Enemies-Britain-Germany-Years/dp/1840468289/ excerpt and text search] * Mowat, R.B. ''A History Of European Diplomacy 1914-1925'' (1927) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.98133 online] * Neilson, Francis. „Bismarck’s Relations With England.“ ''American Journal of Economics and Sociology'' 9.3 (1950): 293-306. [https://www.jstor.org/stable/3483663 online] * Neville P. ''Hitler and Appeasement: The British Attempt to Prevent the Second World War'' (2005). * Oltermann, Philip. ''Keeping Up With the Germans: A History of Anglo-German Encounters'' (2012) [https://www.amazon.com/Keeping-Up-Germans-Anglo-German-Encounters-ebook/dp/B007231926/ excerpt]; explores historical encounters between prominent Britons and Germans to show the contrasting approaches to topics from language and politics to sex and sport. * Otte, Thomas G. „'The Winston of Germany': The British Foreign Policy Élite and the Last German Emperor.“ ''Canadian Journal of History'' 36.3 (2001): 471-504. Negative views on Kaiser Wilhelm’s mental stability. * [[Peter Padfield|Padfield, Peter]] ''The Great Naval Race: Anglo-German Naval Rivalry 1900-1914'' (2005) * Palmer, Alan. ''Crowned Cousins: The Anglo-German Royal Connection'' (London, 1985). * Ramsden, John. ''Donʼt Mention the War: The British and the Germans since 1890'' (London, 2006). * Reinermann, Lothar. „Fleet Street and the Kaiser: British public opinion and Wilhelm II.“ ''German History'' 26.4 (2008): 469-485. * Reynolds, David. '' Britannia Overruled: British Policy and World Power in the Twentieth Century'' (2nd ed. 2000) [https://www.amazon.com/Britannia-Overruled-British-Twentieth-Century/dp/0582382491/ excerpt and text search], major survey of British foreign policy * Rich, Norman. ''Great Power Diplomacy, 1814-1914'' (1992), passim. * Rüger, Jan. ''The Great Naval Game: Britain and Germany in the Age of Empire'' (Cambridge, 2007). * Rüger, Jan. "Revisiting the Anglo-German Antagonism, " ''Journal of Modern History'' (2011) 83#3, pp.&nbsp;579-617 [https://www.jstor.org/stable/10.1086/660841 in JSTOR] * Schmitt, Bernadotte E. ''England and Germany, 1740-1914'' (1918) [https://books.google.com/books?hl=en&lr=lang_en|lang_fr&id=7t5mAAAAMAAJ&oi=fnd&pg=PA12&dq=bernadotte+schmitt&ots=XVdjvAXCPj&sig=BxpT7141HhO-UsZYXsYUleYTAsQ online]. * Scully, Richard. ''British Images of Germany: Admiration, Antagonism, and Ambivalence, 1860-1914'' (Palgrave Macmillan, 2012) 375pp * Seton-Watson, R. W. ''Britain in Europe, 1789-1914.'' (1938); comprehensive history [https://archive.org/download/in.ernet.dli.2015.226175/2015.226175.Britain-In.pdf online] * Sontag, Raymond James. ''Germany and England: background of conflict, 1848-1898'' (1938) [https://archive.org/details/germanyenglandba00sont online free to borrow] * Sontag, Raymond James. ''European Diplomatic History 1871-1932'' (1933) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.503351 online] * Taylor, A. J. P. ''Struggle for Mastery of Europe: 1848-1918'' (1954), comprehensive survey of diplomacy * [[Karina Urbach|Urbach, Karina]]. ''Bismarck’s Favourite Englishman: Lord Odo Russell’s Mission to Berlin'' (1999) [https://www.amazon.com/Bismarcks-Favourite-Englishman-Russells-Mission/dp/1860644384/ excerpt and text search] * Weinberg, Gerhard L. ''The Foreign Policy of Hitler’s Germany'' (2 vols. (1980) * Willis, Edward F. ''Prince Lichnowsky, ambassador of peace; a study of prewar diplomacy, 1912-1914'' (1942) [https://archive.org/details/princelichnowsky0025will online] * Dugdale, E.T.S. ed ''German Diplomatic Documents 1871-1914'' (4 vol 1928-31), English translation of major German diplomatic documents [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.499296 vol 1], primary sources, Germany and Britain 1870-1890. vol 2 1890s [https://archive.org/details/germandiplomatic02etsd online] * Gooch, G. P., and Harold Temperley, eds. ''British Documents on the Origins of the War, Vol. 6: Anglo-German Tension: Armaments and Negotiation, 1907-12'' (1930) pp 666-761. [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.151565 online] * Temperley, Harold and L.M. Penson, eds. ''Foundations of British Foreign Policy: From Pitt (1792) to Salisbury (1902) '' (1938) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.2629 online], 608pp of primary sources * Bark, Dennis L., and David R. Gress. ''A History of West Germany. Vol. 1: From Shadow to Substance, 1945-1963. Vol. 2: Democracy and Its Discontents, 1963-1991'' (1993), the standard scholarly history * Berger, Stefan, and Norman LaPorte, eds. ''The Other Germany: Perceptions and Influences in British-East German Relations, 1945-1990'' (Augsburg, 2005). * Berger, Stefan, and Norman LaPorte, eds. ''Friendly Enemies: Britain and the GDR, 1949-1990'' (2010) [https://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=38136 online review] * Deighton, Anne. '' The Impossible Peace: Britain, the Division of Germany and the Origins of the Cold War'' (Oxford, 1993) * Dockrill, Saki. ''Britainʼs Policy for West German Rearmament, 1950-1955'' (1991) 209pp * Glees, Anthony. ''The Stasi files: East Germany’s secret operations against Britain'' (2004) * Hanrieder, Wolfram F. '' Germany, America, Europe: Forty Years of German Foreign Policy'' (1991) * Heuser, Beatrice. ''NATO, Britain, France & the FRG: Nuclear Strategies & Forces for Europe, 1949-2000'' (1997) 256pp * Noakes, Jeremy et al. ''Britain and Germany in Europe, 1949-1990'' * Macintyre, Terry. ''Anglo-German Relations during the Labour Governments, 1964-70: NATO Strategy, Détente and European Integration'' (2008) * Mawby, Spencer. ''Containing Germany: Britain & the Arming of the Federal Republic'' (1999), p.&nbsp;1. 244p. * Smith, Gordon et al. '' Developments in German Politics'' (1992), pp.&nbsp;137-86, on foreign policy * Turner, Ian D., ed. ''Reconstruction in Postwar Germany: British Occupation Policy and the Western Zones, 1945-1955'' (Oxford, 1992), 421pp. * Zimmermann, Hubert. ''Money and Security: Troops, Monetary Policy & West Germany’s Relations with the United States and Britain, 1950-1971'' (2002) 275pp == Havolalar == * [http://userweb.port.ac.uk/~joyce1/abinitio/whygerm1.html Anglo-German Relations: Paul Joyce, University of Portsmouth] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20111010212323/http://userweb.port.ac.uk/~joyce1/abinitio/whygerm1.html |date=2011-10-10 }} * [http://www.anglo-german-club.de/ Anglo-German Club in Hamburg] * [http://www.debrige.de/en Deutsch-Britische Gesellschaft in Berlin] * [https://web.archive.org/web/20060223095941/http://www.agf.org.uk/ Anglo-German Foundation] * [http://www.britishgermanassociation.org/ British-German Association] * [http://www.germanbritishchamber.co.uk/ German-British Chamber of Industry & Commerce in London] * [http://www.di-uk.co.uk/ German Industry in the UK] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090123011936/http://www.di-uk.co.uk/ |date=2009-01-23 }} * [http://www.ukgermanconnection.org/ UK-German Connection] * [http://www.britischebotschaft.de/en/ British Embassy in Berlin] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20080918005908/http://www.britischebotschaft.de/en/ |date=2008-09-18 }} * [http://www.london.diplo.de/ German Embassy in London] * [http://www.qmul.ac.uk/cagcr/ Centre for Anglo-German Cultural Relations] * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/8251211.stm News BBC — 'Thatcher’s fight against German unity'] * [http://adef-britishstudies.org/welcome.html/ German Association for the Study of British History and Politics] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180831170834/http://adef-britishstudies.org/welcome.html |date=2018-08-31 }} [[Turkum:Siyosat]] [[Turkum:Diplomatiya]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Buyuk Britaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] awdij3thfewykmyvi491k6uc6evnwkd 6221207 6221202 2026-07-31T12:16:25Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Buyuk Britaniya" ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221207 wikitext text/x-wiki {{Infobox bilateral relations|Germaniya— Buyuk Britaniya|Tasvir=Germany_United_Kingdom_Locator.png|Mamlakat1=Germaniya|Mamlakat2=Buyuk Britaniya|elchi1=Migel Berger|elchi2=Jill Gallard|Rang1=green|Rang2=orange}} '''[[Germaniya]]-[[Buyuk Britaniya]] munosabatlari'''—[[Germaniya]] va [[Buyuk Britaniya]] oʻrtasidagi ikki tomonlama munosabatlardir. Oʻrta asrlarning oxirlarida Ganza ligasining nemis shaharlari Angliya va Shotlandiya bilan savdo qilishni boshlaganda munosabatlar juda doʻstoʻna boʻlgan. [[1871-yil]]da [[Germaniya]] birlashishidan oldin Britaniya koʻpincha urush paytida hukmron Prussiya bilan ittifoqchi boʻlgan. Qirol oilalari koʻpincha oʻzaro nikoh bilan sulolaviy bogʻlanishgan<ref>https://www.sueddeutsche.de/politik/botschafter-seibert-lambsdorff-1.5557901</ref>. Tarixchilar birinchi jahon urushiga olib kelgan oʻsib borayotgan qarama-qarshilikning asosiy sabablarini izlash uchun [[1871-yil]]dan keyin [[Germaniya]] va Britaniya oʻrtasidagi diplomatik munosabatlarga eʼtibor qaratishadi. Napoleon urushlari (1803-1815) davrida Prussiya bir muncha vaqt Britaniya ittifoqchisi boʻlgan va buning uchun keyinchalik yakklab qoʻyilgan. Chunki boshqa baʼzi nemis davlatlari Fransiyani qoʻllab-quvvatlaganlar<ref>https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/1075416/germany-trade-and-investment-factsheet-2022-05-18.pdf</ref>. [[Germaniya]] [[Germaniya]] imperiyasi sifatida, [[1914]]-[[1918-yil]]lar orasida Birinchi jahon urushida [[Buyuk Britaniya]] va uning ittifoqchilari(Antanta)ga qarshi kurashgan. [[Germaniya]], fashistlar [[Germaniya]]si sifatida, [[1939]]-[[1945-yil]]lar oraligʻida Ikkinchi Jahon urushida [[Buyuk Britaniya]] va ittifoqchi kuchlar bilan yana jang qildi. [[Germaniya]] ikkala urushda ham [[Buyuk Britaniya]] va uning ittifoqchilari tomonidan magʻlubiyatga uchradi. Fashistlar [[Germaniya]]si magʻlubiyatga uchragach, [[Germaniya]] [[1945-yil]]dan [[1950-yil]]gacha ittifoqchi kuchlar, shu jumladan [[Buyuk Britaniya]] tomonidan anneksiya qilindi. Shundan soʻng, mamlakat Gʻarbiy [[Germaniya]] va Sharqiy [[Germaniya]]ga boʻlindi. [[Buyuk Britaniya]] Sovuq urush davrida Gʻarbiy [[Germaniya]]ning „Gʻarbiy dunyo“ga qoʻshilishi orqali Gʻarbiy [[Germaniya]] bilan yaqin ittifoqchi boʻldi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/migration1/migration-statistics-quarterly-report/august-2014/rft-table-2---population-by-cob.xls |qaralgan sana=2016-01-05 |arxivsana=2016-01-05 |arxivurl=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20160105160709/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/migration1/migration-statistics-quarterly-report/august-2014/rft-table-2---population-by-cob.xls }}</ref>. Masalan, Qoʻshma Shtatlar boshchiligidagi mudofaa hamkorligi, NATO orqali bir necha marta hamkorlik ishlari amalga oshirildi. Aksincha, Sharqiy [[Germaniya]] va [[Buyuk Britaniya]] oʻrtasidagi munosabatlar sovuq urush davrida Sharqiy [[Germaniya]] Sovet Ittifoqi bilan ittifoqdosh boʻlgani sababli yomon ahvolda edi. Gʻarbiy [[Germaniya]] dastlab Yevropa hamjamiyatiga, keyinchalik [[1973-yil]]da [[Buyuk Britaniya]] qoʻshilgan Yevropa Ittifoqiga aʼzo boʻldi. Gʻarbiy [[Germaniya]] va [[Buyuk Britaniya]] tashkilotning eng qudratli davlatlari boʻlib, ikkalasi ham uning rivojlanishiga sezilarli taʼsir koʻrsatdi. [[Germaniya]] Yevropa integratsiyasini keng qoʻllab-quvvatlagan boʻlsa, [[Buyuk Britaniya]] umuman unga qarshi chiqdi. Sharqiy va Gʻarbiy [[Germaniya]] [[1990-yil]]da Berlin devorining qulashi ortidan qayta birlashdi. Birlashish Sovuq urushning tugashini belgilab bermoqda edi. Endi [[Buyuk Britaniya]] Sharqiy [[Germaniya]] bilan ham aloqalar oʻrnatishni boshladi. Yevropa Ittifoqiga aʼzo boʻlish orqali [[Buyuk Britaniya]] bilan savdo va hamkorlik koʻplab sohalarda, ayniqsa tadqiqot va ishlanmalarda sezilarli darajada oshdi. Bu [[Germaniya]] va [[Buyuk Britaniya]]ning fan va universitet jamoalari oʻrtasida mustahkam aloqalarni yaratdi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://fowid.de/fileadmin/datenarchiv/Religionszugehoerigkeit/Religionszugehoerigkeit_Bevoelkerung_2010_2013.pdf |kirish sanasi=2022-06-13 |arxivsana=2015-12-25 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20151225025456/http://fowid.de/fileadmin/datenarchiv/Religionszugehoerigkeit/Religionszugehoerigkeit_Bevoelkerung_2010_2013.pdf }}</ref>. [[Buyuk Britaniya]] [[Germaniya]]ning oʻzidan keyin nemis motorli transport vositalarining ikkinchi yirik isteʼmolchisidir. [[2016-yil]]da [[Buyuk Britaniya]]da oʻtkazilgan referendum natijalariga koʻra u 47 yillik aʼzolikdan soʻng Yevropa Ittifoqidan chiqishga qaror qildi va [[2020-yil]] 31-yanvarda ittifoqni tark etdi. Oʻshandan beri ikki davlat oʻrtasida savdo va hamkorlik kamaydi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/germany/ |qaralgan sana=2022-06-13 |arxivsana=2021-01-09 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210109075739/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/germany }}</ref>. [[Buyuk Britaniya]] hukumati maʼlumotlariga koʻra, 2013-yil]]da [[Buyuk Britaniya]]da 126 000 nemis fuqarosi yashagan va [[Germaniya]] hukumati maʼlumotlariga koʻra, [[2016-yil]]da [[Germaniya]]da 107 000 Britaniya fuqarosi istiqomat qilgan<ref>https://britishingermany.org/brits-living-in-germany/</ref>. {|class="wikitable" |- ! ! Germaniya ! Buyuk Britaniya |- |'''Bayrogʻi''' |[[Fayl:Flag of Germany.svg|150px]] |[[Fayl:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|150px]] |- |'''Gerbi''' |[[Fayl:Coat of arms of Germany.svg|150px]] |[[Fayl:Royal coat of arms of the United Kingdom (St. Edward's Crown).svg|150px]] |- |'''Aholisi''' |83,019,000 |67,545,000 |- |'''Maydoni''' |357,021 km2 |244,820 km2 |- |'''Aholi zichligi''' |232/km2 |271/km2 |- |'''Poytaxti''' |[[Berlin]] |[[London]] |- |'''Katta shahri''' | Berlin — 3,748,000 | London — 8,908,000 |- |'''Boshqaruv''' |Federal parlamentar konstitutsiyaviy respublika |Unitar parlamentar konstitutsiyaviy monarxiya |- |'''Birinchi rahbari''' | Imperator William I<br />Otto fon Bismark (hukumat rahbari-kansler) | Qirolicha Anna<br />Robert Velpol (hukumat rahbari) |- |'''Hozirgi rahbari''' | Frank-Walter Steinmeier (Prezident)<br />Olaf Shols (Bosh vazir) | Qirolicha Yelizavetta II<br />Boris Jonson (hukumat rahbari) |- |'''Rasmiy tili''' |nemis tili |ingliz |- |'''Pul birligi''' |Yevro |Funt sterling |- |'''YaIM''' |€3.229 trillion |£2.021 trillion |- |'''Aholi jon boshiga YaIM''' |€39,000 |£30,600 |- |'''Harbiy xarajatlar''' |€38.8 mlrd (US$44.3 mlrd) |£36.4 mlrd (US$47.2 mlrd) |- | Birinchi jahon urushida tarafdor davlatlar | Magʻlub tomon: * {{flag|Avstriya-Vengriya|size=22px}} * {{flag|Turkiya|size=22px}} * {{flagcountry|Bolgariya|size=22px}} | Gʻoliblar: * {{flagcountry|Fransiya|size=22px}} * {{flagicon|Russia|size=22px}} [[Russian Empire|Rossiya]] * {{flagcountry|Kingdom of Italy|size=22px}} * {{flagcountry|United States|1912|size=22px}} * {{flagcountry|Kingdom of Serbia|size=22px}} * {{flagcountry|Chernogoriya|size=22px}} * {{flagcountry|Belgium|size=22px}} * {{flagcountry|Empire of Japan|size=22px}} * {{flagcountry|Kingdom of Romania|size=22px}} * {{flagcountry|Portugaliya|size=22px}} * {{flagcountry|Kingdom of Greece|size=22px}} * {{flagicon|Saudi Arabia|1902|size=22px}} [[Saudiya Arabistoni]] * {{flagicon|Thailand|size=22px}} [[Thailand|Siam]] |- | Ikkinchi jahon urushida tarafdor davlatlar | Magʻlub tomon * {{flagcountry|Yaponiya|name=Yaponiya|size=22px}} * {{flagcountry|Kingdom of Italy|name=Italiya|(1939–1943)|size=22px}} * {{flagcountry|Ruminiya|name=Ruminiya|size=22px}} * {{flagcountry|Kingdom of Bulgaria|name=Bolgariya|size=22px}} * {{flagicon image|Flag of First Slovak Republic 1939-1945.svg|size=22px}} [[Slovak Republic (1939–45)|Slovakiya]] * {{flagcountry|Xorvatiya|size=22px|name=Xorvatiya}} * {{flag|Finlandiya|size=22px}} * {{flagdeco|Tailand|size=22px}} [[Tailand]] * {{flagcountry|Iroq|size=22px}} | Gʻoliblar: * {{flag|AQSh|1912|size=22px}} * {{flagicon|Fransiya|1794|size=22px}} [[French Third Republic|Fransiya]] * {{flag|SSSR|1936|size=22px}} * {{flagicon|Poland|1928|size=22px}} [[Second Polish Republic|Polsha]] * {{flagcountry|Kingdom of Greece|size=22px}} * {{flag|Niderlandiya|size=22px}} * {{flag|Belgiya|size=22px}} * {{flag|Norvegiya|size=22px}} * {{flagcountry|Czechoslovakia|size=22px}} * {{flag|Kanada|1921|size=22px}} * {{flag|Avstraliya|size=22px|1908}} * {{flag|New Zealand|size=22px|name=Yangi Zelandiya}} * {{flagcountry|South Africa|size=22px}} * {{flagdeco|Philippines|1936|size=22px}} [[Commonwealth of the Philippines|Filippin]] * {{flagicon|Efiopiya|size=22px}} [[Ethiopian Empire|Efiopiya]] * {{flagicon|Brazil|1889|size=22px}} [[Vargas Era|Braziliya]] * {{Flag|Mongoliya|1940|name=Mongoliya}} * {{Flag|Meksika|1943|size=22px}} |} == Tarixiy aloqalar == === Umumiy meros === Ingliz va nemis tillari ikkalasi ham gʻarbiy german til oilasiga mansub. Zamonaviy ingliz tili [[1066-yil]]dan keyin deyarli ajralib chiqdi. Ingliz tilining ildizlari Yevropaning materikdagi nemis xalqlari soʻzlashadigan tillarda, aniqrogʻi, hozirgi [[Gollandiya]], [[Germaniya]] va[[Daniya]]dan turli xalqlar, shu jumladan, inglizlar nomi bilan atalgan Angles deb nomlangan xalqdan kelib chiqqan. Ingliz tilidagi koʻplab kundalik soʻzlar nemis tilidga oid va ularning nemis tilidagi muqobiliga oʻxshaydi. Koʻproq intellektual va rasmiy soʻzlar fransuz, lotin yoki yunoncha soʻzlar nemis tilidagisiga ham oʻxshashdir. Ingliz tili hozir asosiy dunyo tiliga aylandi va [[Germaniya]]da ikkinchi til sifatida keng oʻrganiladi. Nemis tili XIX asr va XX asr boshlarida fan va texnikaning muhim tili boʻlgan<ref>https://www.statista.com/statistics/1061601/german-population-in-united-kingdom/</ref>. Ammo hozirda u bu rolini sezilarli darajada yoʻqotgan. Ingliz maktablarida nemis tili oʻziga xos til sifatida keng o‘rganilmaydi. O‘rta maktablarda faqat boshlangʻich A darajasida oʻrgatiladi xolos<ref>https://books.google.co.uz/books?id=3ebPhLqxlMAC&pg=PA66&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. === Ganza ittifoqi va savdo === Nemislar va inglizlar oʻrtasidagi savdo aloqalari uzoq tarixga ega. [[Ganza]] ittifoqi savdogarlar uyushmalarining tijorat va mudofaa konfederatsiyasi boʻlib, uning bozor shaharlari Shimoliy Yevropa qirgʻoqlari boʻylab joylashgan edi. XIII-XVII asrlarda bu shaharlar ittifoqi Boltiqboʻyidan Shimoliy dengizgacha choʻzilgan va uning tarkibiga [[London]] ham kirgan<ref>https://www.sipri.org/research/armaments/milex/resultoutput/15majorspenders</ref>. Asosiy markaz Lyubek shahri edi. Ittifoq London va uning koʻplab shaharlari oʻrtasidagi savdoni osonlashtirdi. Savdoning aksariyati nemis savdogarlari tomonidan nazorat qilinardi. Shuningdek, Ganza [[Buyuk Britaniya]] uchun Boltiqboʻyi bilan savdo-sotiq yoʻlini ochdi. [[Tasvir:Front of German Embassy in London.jpg|thumb|Londondagi Germaniya elchixonasi]] [[Tasvir:DeUkEmbassyRkv.JPG|thumb|Germaniya-Britaniya elchixonasi. Reykyavik. Islandiya]] === Qirollik oilasi === XVII asr oxirigacha ingliz va nemis qirollik oilalari oʻrtasidagi nikohlar kam uchraydi. Angliyalik Genrix I ning qizi malika Matilda [[1114]]-[[1125-yil]]larda Muqaddas Rim imperatori Genrix V ga turmushga chiqqan. [[1256-yil]]da Kornuollning 1-grafi Richard [[Germaniya]] qiroli boʻldi va uning oʻgʻillariga Almain familiyasi berildi. Qizil va oq gullar urushida nemis yollanma askarlari yollangan<ref>https://books.google.co.uz/books?id=INJHtUwuCYMC&pg=PA7&redir_esc=y</ref>. [[1714-yil]]da ingliz va nemis millatiga mansub nemis tilida soʻzlashuvchi gannoverlik shahzoda Jorj I Britaniya taxtiga oʻtirdi. Bir asrdan koʻproq vaqt davomida Britaniya monarxlari Gannoverning egasi boʻlgan (avval Muqaddas Rim imperiyasining shahzoda saylovchilari, keyin esa [[Gannover]] qirollari sifatida). Napoleon urushlari paytida Gannover [[Fransiya]] tomonidan ishgʻol qilingan. Biroq baʼzi gannoverlik qoʻshinlar Britaniya armiyasida etnik nemis boʻlinmasi boʻlgan Qirollik nemis legionini tuzish uchun Angliyaga qochib ketishgan. Gannover bilan shaxsiy aloqa nihoyat [[1837-yil]]da qirolicha Viktoriyaning Britaniya taxtiga oʻtirishi bilan, Daniyadan Heligolandni qoʻlga kiritishi bilan yakunlandi. XX asrda Jorj I dan Jorj V gacha boʻlgan har bir Britaniya monarxining turmush oʻrtogʻi nemis edi. Qirolicha Viktoriyaning [[Germaniya]]da tugʻilgan onasi Saks-Koburg-Saalfeld malikasi nazorat ostida katta boʻlgan va [[1840-yil]]da oʻzining birinchi amakivachchasi Saks-Koburg va Gota shahzodasi Albertga turmushga chiqqan. Ularning qizi malika Viktoriya [[1858-yil]]da Prussiya shahzodasi Fridrix Vilgelmga turmushga chiqdi. Fridrix uch yildan keyin valiahd shahzoda boʻldi. Bu juftlikning ikkisi ham [[Germaniya]] kansleri Otto fon Bismarkni yomon koʻrardi. Vilgelm I dan soʻng malika Viktoriya [[Germaniya]] imperatori boʻldi. Uning oʻgʻli imperator Vilgelm II sifatida taxtga keldi va Bismarkni ikki yildan soʻng nafaqaga chiqishga majbur qildi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=TTvcAAAAQBAJ&pg=PA21&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. === Vilgelm II (1888-[[1918) === Qirolicha Viktoriyaning vorisi Vilgelm Britaniya bilan yaxshi munosabatlariga ega edi. U bu yerga tez-tez tashrif buyurgan va yuqori doiralarda yaxshi tanilgan. Vilgelm II [[Germaniya]]da Imperator dengiz flotining kengayishini targʻib qilgan. Bu islohot Britaniya hukumati eʼtibordan chetda qololmaydigan, uning dengiz kuchlariga potentsial tahdid edi. [[1908-yil]]dagi Daily Telegraph Affairda haqoratli sahifa ochildi. [[Buyuk Britaniya]]ga kengaytirilgan tashrifi chogʻida, Kayzer Daily Telegraph gazetasiga uzoq intervyu berdi, u Britaniyaga boʻlgan adovat, tanqidlarini yashirib oʻtirmadi. U Britaniya aholisini [[Germaniya]]ning tinchlikparvar niyatlari va Angliya bilan tinchlikka intilishini soʻroq qilgani uchun „aqldan ozgan quyonlar“deb masxara qildi. Intervyu butun Yevropada shov-shuvga sabab boʻldi. Bu kayzerning diplomatik ishlarda mutlaqo qobiliyatsiz ekanligini koʻrsatdi. Inglizlar Vilgelm hech boʻlmaganda ruhiy jihatdan nosogʻlom deb qaror qilishdi va intervyuni rasmiy nemis dushmanligining belgisi emas, balki beqaror shaxsiyatining yana bir dalili sifatida koʻrishdi. [[Germaniya]]da esa bu voqea ancha jiddiy qaralib, u yerda uni deyarli bir ovozdan masxara qilishdi. Keyinchalik u yirik davlat ishlarida qatnashmasdan faqat asosan tantanalarda koʻrinish berardi<ref>https://muse.jhu.edu/article/253051</ref>. Britaniya qirollik oilasi nemis familyasi fon Saksen-Koburg-Gota ni [[1917-yil]]gacha saqlab qoldi. Oʻsha yili Britaniya qirollik oilasining barcha aʼzolari nemis unvonlaridan voz kechdilar va urushda inglizlarga qarshi kurashgan barcha nemis qarindoshlari [[1917-yil]]dagi Unvonlardan mahrum qilish toʻgʻrisidagi qonun bilan Britaniya unvonlaridan mahrum qilindi. === Intellektual taʼsirlar === G‘oyalar ikki xalq o‘rtasida oʻzgarib, yangilanib turardi. [[Germaniya]]ning repressiv rejimlaridan qochgan qochqinlar koʻpincha Britaniyaga joylashardilar, ayniqsa [[Karl Marks]] va [[Fridrix Engels]]lar davrida bunga koʻp guvoh boʻlingan. Kimyoda boʻlgani kabi texnologiya sohasidagi yutuqlar ham oʻrtoqlashilardi. Britaniyaga 100 000 dan ortiq nemis muhojirlari kelgan. [[Germaniya]], ehtimol, XIX asr oxiri va XX asr boshlarida innovatsion ijtimoiy gʻoyalar uchun dunyodagi asosiy markazlardan biri boʻlgan boʻlishi mumkin. atrofida liberallar HH Asquith va Devid Lloyd Jorj boshchiligidagi Britaniya liberal farovonlik islohotlari Bismarkning ijtimoiy farovonlik tizimini qabul qildi. [[1910-yil]]da ikki davlat oʻrtasida shaharsozlik bo‘yicha fikr almashildi<ref>https://www.jstor.org/stable/558111</ref>. == Diplomatiya == [[File:Opper-Bismarck-Gladstone-Puck_Feb_20_1895.jpg|thumb|300px|Opper tomonidan yaratilgan 1895-yilgi [[Germaniya]]ning Bismark va Britaniyaning Gladstone karikaturasi siyosiy sahnada ijrochilar sifatida]] Dastlab Britaniya tashqi ishlar idorasidagi bir qator elchilar yaxshi ishlashmagan. Ular 1860-yil]]lardagi [[Germaniya]]ning ichki rivojlanishi toʻgʻrisida faqat yuzaki hisobotlarni taqdim etishgan. Bu hodisalar Odo Rassel (1871-1884) tayinlanishi bilan oʻzgardi. U Bismark bilan yaqin munosabatlarni rivojlantirgan va nemis voqealarini chuqur yoritgan<ref>https://web.archive.org/web/20070927200947/http://tmh.floonet.net/pdf/eyre_crowe_memo.pdf</ref>. Angliya strategik, mafkuraviy va iqtisodiy sabablarga koʻra Prussiya hukmronligi ostida birlashishni yaxshi qoʻllab-quvvatlamaydi. [[Germaniya]] imperiyasi qitʼada Angliyani eng koʻp tashvishga solgan ikki kuch [[Fransiya]] va Rossiyaga foydali muvozanat hisoblangan. O‘rta yer dengizida [[Fransiya]]dan, [[Markaziy Osiyo]]da esa [[Rossiya]]dan kelayotgan tahdid [[Germaniya]] bilan oqilona munosabatlar orqali bartaraf etilishi mumkin edi. Yangi [[Germaniya]] davlati barqarorlashtiruvchi kuch sifatida, ayniqsa Bismark Yevropani barqarorlashtirish, qitʼada har qanday yirik urushning oldini olishda oʻz rolini ilgari surardi. Britaniya Bosh vaziri Uilyam Gladston esa [[Germaniya]]ga doim shubha bilan qaragan, uning avtoritarizmini yoqtirmagan. Britaniya ichki siyosatda [[Germaniya]] bilan har qanday nizolarni tanlashdan qochdi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=ONIwBwAAQBAJ&pg=PA247&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. == Oʻzaro munosabatlarning yaxshilanishi va yomonlashishi == [[Buyuk Britaniya]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi munosabatlar XIX asr oxirida yaxshi edi. Chunki asosiy siyosatchilar — Bosh vazir Lord Solsberi va Kansler Bismark ikkalasi ham realist konservativ edilar va ikkalasi ham siyosat boʻyicha bir-birlariga oʻxshash fikr yuritar edi. Hatto [[Germaniya]] va Britaniya oʻrtasida rasmiy shartnoma munosabatlari boʻyicha bir nechta takliflar bor edi, lekin ular imzolanmadi. Chunki Britaniya „ajoyib izolyatsiya“ deb atalgan holatda turishni afzal koʻrdi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=zqj-oHp4KsgC&pg=PA12&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. Shunga qaramay, bir qator oʻzgarishlar ularning munosabatlarini [[1890-yil]]gacha, Bismark tajovuzkor Vilgelm II tomonidan hokimiyatdan ketkazilganiga qadar barqaror ravishda yaxshilandi. [[1888-yil]]da hokimiyat tepasiga kelgan yosh Vilgelm [[1890-yil]]da Bismarkni ishdan boʻshatdi va agressiv ravishda [[Germaniya]]ning dunyodagi taʼsirini kuchaytirishga harakat qildi. Tashqi siyosatni borgan sari oʻylamagan beqaror Kayzer tashqi ishlar vazirligining qudratli davlat xizmatchisi Fridrix fon Xolshteyn rahbarligi ostida boshqarildi. Vilgelm [[Fransiya]] va [[Rossiya]] oʻrtasidagi uzoq muddatli koalitsiya parchalanishi kerakligini taʼkidlardi. == Birinchi jahon urushining boshlanishi == [[Tasvir:German Prisoners of War in Britain- Everyday Life at a German POW Camp, UK, 1945 D26723.jpg|thumb|Britaniyadagi nemis harbiy asirlari. 1945-yil]] [[1914-yil]] iyul oyida toʻsatdan Birinchi jahon urushi boshlangani uchun Britaniya dastlab neytral boʻlishni xohladi. [[1914-yil]]da [[Germaniya]] bilan mustamlaka va dengiz poygasi boʻyicha munosabatlar yaxshilanganligi sababli, [[Germaniya]] tomondan salbiy munosabat kutmagan edi. Biroq liberal Bosh vazir H.H.Askvit va ayniqsa tashqi ishlar vaziri Edvard Grey [[Germaniya]]dan kuchsizroq boʻlgan [[Fransiya]]ni himoya qilishni burchlari deb bilishar edi. Konservativ partiya Angliyaga ham, [[Fransiya]]ga ham tahdid sifatida [[Germaniya]] bilan dushmanlik kayfiyatida edi. Rivojlanayotgan Leyboristlar partiyasi va boshqa sotsialistlar urushni maksimal foyda olish uchun kapitalistik vosita sifatida qoraladilar. [[1907-yil]]da Tashqi ishlar vazirligining yetakchi nemis mutaxassisi Eyre Krou yuqori martabali amaldorlar uchun nemislarning niyatlaridan ogohlantiruvchi memorandum yozdi. Krouning taʼkidlashicha, Berlin „[[Germaniya]] Yevropada va oxir-oqibat dunyoda gegemonlikni xohlaydi“. Krou shuningdek, [[Germaniya]] Napoleon kabi kuchlar muvozanatiga tahdid solishini taʼkidladi. Millati nemis boʻlgan bu shaxsning fikrlari Britaniyada jiddiy qabul qilindi. [[Germaniya]]da chap qanot partiyalar, ayniqsa SPD yoki Sotsialistik partiya [[1912-yil]]gi [[Germaniya]] saylovlarida birinchi marta ovozlarning uchdan bir qismini yaʼni eng koʻp oʻrinlarni qoʻlga kiritdi. Nemis tarixchisi Frits Fisher [[Germaniya]]da hukmronlik qilgan yunkerlar aholini chalgʻitish va hukumatni vatanparvarlik ruhida qoʻllab-quvvatlash uchun tashqi urushni xohlashlarini taʼkidlab oʻtgan. Pol Kennedi nega neytral Britaniya [[Germaniya]] bilan urushga kirishganini tushuntirar ekan, „Angliya-german antagonizmining kuchayishi“, [[1860]]-[[1914]] (1980) asarida [[Germaniya]] iqtisodiy jihatdan Britaniyadan kuchliroq boʻlganini taʼkidladi. [[Germaniya]] Usmonli imperiyasi orqali qurishni taklif qilgan Bag'dod temir yo'li bo'yicha uzoq vaqtdan beri tortishuvlar mavjud edi. [[1914-yil]] boshida temir yoʻlda doʻstona murosaga erishildi. [[Germaniya]] urush oldi qayta-qayta harbiy kuchga tayangan, Britaniya esa ichki intuitiv axloqiy his-tuygʻular tayangan edi. [[1839-yil]]da [[Angliya]], [[Prussiya]], [[Fransiya]] va [[Gollandiya]] [[Belgiya]]ning betarafligini kafolatlaydigan London shartnomasini imzolashgan edi. [[Germaniya]] [[1914-yil]]da bu shartnomani buzdi, uning kansleri Teobald fon Betman Xollveg shartnomani „bir parcha qogʻoz parchasi“ deb masxara qildi. Bu liberallarning urushga chaqirishda konservatorlarga qoʻshilishini taʼminladi. == Ittifoqchilarning gʻalabasi == [[1918-yil]] bahorida [[Germaniya]]ning Gʻarbiy frontdagi buyuk hujumi deyarli muvaffaqiyat qozondi. [[1918-yil]] yoziga kelib, amerikalik askarlar frontga kuniga 10 000 kishi bilan kelardi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=8uxfTF4Lm-kC&pg=PA269&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. [[Germaniya]] bu vaqtda esa yoʻqotishlari sonini toʻldirolmas, armiyasi har kuni qisqarib borardi. Sentabr va oktabr oylarida boʻlib oʻtgan bir qator yirik janglar Ittifoqchilarning ulkan gʻalabalarini taʼminladi va feldmarshali Pol fon Hindenburg boshchiligidagi [[Germaniya]] Oliy qoʻmondonligi mamlakatning magʻlubiyatga uchraganini tan oldi va Vilgelmga taxtdan voz kechishni va surgunga ketishni eʼlon qildi. Noyabr oyida [[AQSh]] prezidenti [[Vudro Vilson]]ning oʻn toʻrt moddali muzokaralar sulhi olib borildi<ref>https://www.researchgate.net/publication/304703215_%27The_Ultimate_Potential_Enemy%27_Nazi_Germany_and_British_Defense_Dilemmas</ref>. Oziq-ovqat blokadasini saqlab qolish orqali ittifoqchilar [[Germaniya]]ni tinchlik shartlariga rozi boʻlgunga qadar och qolishga qaror qilishdi. [[1918-yil]]gi saylovdan, bir necha kun oʻtgach, Britaniya Bosh vaziri Lloyd Jorj [[Germaniya]]ga nisbatan qatʼiy shartnoma tuzishga vaʼda berdi. Biroq, [[1919-yil]] boshida Parij tinchlik konferensiyasida Lloyd Jorj [[Fransiya]] va [[Italiya]] vakillariga qaraganda ancha sokin edi, lekin u hali ham [[Germaniya]]ni urush boshlaganini tan olishini qattiq talab qildi. == Ikkinchi jahon urushi == [[Tasvir:German Prisoners of War in Britain- Everyday Life at a German POW Camp, UK, 1945 D26732.jpg|thumb|Britaniyadagi nemis harbiy asirlari. 1945-yil]] [[Germaniya]] va [[Buyuk Britaniya]] [[1939-yil]] sentabrda Britaniya urush eʼlon qilganidan to [[1945-yil]]ning may oyida [[Germaniya]]ning taslim boʻlishiga qadar bir-birlari bilan kurashdilar. Urush Britaniya jamoatchiligi xotirasida hamon saqlanib qolgan. Britaniya imperiyasi [[Germaniya]]ga qarshi yolgʻiz kurashayotgan edi. Ammo Qoʻshma Shtatlar inglizlarni katta mablag ' bilan taʼminladi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=8uxfTF4Lm-kC&pg=PA269&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. [[1941-yil]] dekabrda Qoʻshma Shtatlar [[Germaniya]] va Yaponiyaga qarshi urushga kirishdi. Chunki Yaponiya tomonidan [[AQSH]]ning Perl-Harbor bazasiga hujumi va keyinchalik Britaniyaning tinch okeanidagi postlarini Gonkongdan Singapurgacha bosib olishi ittifoqchilarning Yaponiyaga urush ochishiga sabab boʻldi<ref>https://www.jstor.org/stable/2692326</ref>. [[1944-yil]] iyun oyida [[Fransiya]]ga ittifoqchilarning bostirib kirishi, shuningdek, strategik bombardimon va quruqlikdagi kuchlarning barchasi [[Germaniya]]ning yakuniy magʻlubiyatiga hissa qoʻshdi. [[File:Deutschland Besatzungszonen 8 Jun 1947 - 22 Apr 1949 britisch.svg|thumb|Britaniya ishgʻol zonasi]] [[File:Road sign delimiting British zone of occupation in Berlin 1984.jpg|thumb|Berlindagi Britaniya ishgʻol zonasini belgilovchi yoʻl belgisi. 1984 yil]] == Sovuq urush == Qoʻshma Shtatlar yetakchilik qilgan holda, Britaniya Qirollik havo kuchlari bilan [[1948]]-[[1949-yil]]larda Berlin havo xizmatida Berlinni oziq-ovqat va koʻmir bilan taʼminlashda katta yordamchi rol oʻynadi. Havo orqali tashish Gʻarbiy ittifoqchilarni shahardan chiqarib yuborish uchun moʻljallangan Sovet blokadasini buzdi. [[1955-yil]]da Gʻarbiy [[Germaniya]] NATOga, Sharqiy [[Germaniya]] esa [[Varshava]] shartnomasiga qoʻshildi. Bu vaqtda Britaniya Sharqiy [[Germaniya]]ni rasman tan olmadi. Biroq, Leyboristlar partiyasining chap qanoti urushdan keyingi yillardagi antikommunizmdan voz kechib, uni tan olishga chaqirdi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=IZsXpZTCQKQC&pg=RA3-PT84&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. Bu chaqiriq Britaniya Mehnat partiyasi va [[Germaniya]] Sotsial-demokratik partiyasi (SPD) oʻrtasidagi ziddiyatni kuchaytirdi. [[1955-yil]]dan keyin Britaniya Sovet Ittifoqini toʻxtatuvchi vosita sifatida arzon yadro quroliga tayanishga qaror qildi. [[Buyuk Britaniya]] umumiy bozorga (Yevropa hamjamiyatiga) aʼzo boʻlish uchun ikki marta ariza berdi. [[1961-yil]]da fransuz vetosi oldida u muvaffaqiyatsizlikka uchradi, ammo [[1967-yil]]da uni qayta qoʻllash oxir-oqibat muvaffaqiyatli boʻldi va [[1972-yil]]da muzokaralar yakunlandi<ref>https://web.archive.org/web/20081009132409/http://ukiniceland.fco.gov.uk/en/our-office-in-iceland/our-embassy-in-reykjavik/embassy-history</ref>. Gʻarbiy [[Germaniya]]ning diplomatik yordami bu yerda hal qiluvchi ahamiyatga ega boʻldi. [[1970-yil]]da Gʻarbiy [[Berlin]]ning sobiq meri, kansler Villi Brandt boshchiligidagi Gʻarbiy [[Germaniya]] hukumati [[Polsha]] bilan Polsha chegaralarini tan olish va kafolatlash toʻgʻrisida shartnoma imzoladi. == Qayta birlashish == [[File:Msc2011 SZ 002 Merkel Ischinger Cameron.jpg|thumb|[[Germaniya]] kansleri Angela Merkel (chapda), [[Buyuk Britaniya]] bosh vaziri Devid Kemeron (oʻrtada) va Myunxen xavfsizlik konferentsiyasi raisi Volfgang Ishinger (oʻngda) 2011 yilda Myunxen xavfsizlik konferentsiyasida, Myunxen, Bavariya, [[Germaniya]]]] [[File:Foreign Secretary with German Minister for Foreign Affairs (12288926744).jpg|thumb|[[Buyuk Britaniya]] tashqi ishlar vaziri Uilyam Xeyg (chapda) va [[Germaniya]] tashqi ishlar vaziri Frank-Valter Shtaynmayer (oʻngda) Londonda, Angliya, [[Buyuk Britaniya]], 2014-yil 3 fevral]] [[1990]]-yilda Birlashgan Qirollik Bosh vaziri [[Margaret Tetcher]] dastlab [[Germaniya]]ning birlashishiga qarshi chiqdi, ammo oxir-oqibat [[Germaniya]]ga nisbatan yakuniy kelishuv toʻgʻrisidagi shartnomani qabul qildi. Ikkala davlat ham [[NATO]] aʼzosi va kuchli iqtisodiy aloqalarga ega. Devid MakAllister, [[Germaniya]]ning Quyi [[Saksoniya]] shtatining sobiq vazir-prezidenti, otasi shotlandiyalik, onasi nemis. Ularning oʻgʻli Britaniya va [[Germaniya]] fuqaroligiga ega. Xuddi shunday, Britaniya Jamoa palatasida Shotlandiya Milliy partiyasining sobiq rahbari Angus Robertson yarim nemis, chunki uning onasi [[Germaniya]]dan edi. Robertson nemis va ingliz tillarini yaxshi biladi<ref>https://britishingermany.org/brits-living-in-germany/</ref>. [[1996-yil]]da [[Buyuk Britaniya]] va [[Germaniya]] [[Reykyavik]]da umumiy elchixona binosini yaratdilar. Binoning ochilish marosimi [[1996-yil]] 2-iyunda boʻlib oʻtdi va unda oʻsha paytdagi [[Buyuk Britaniya]] tashqi ishlar vaziri Malkolm Rifkind va [[Germaniya]] Tashqi ishlar vazirligining oʻsha paytdagi Davlat vaziri Verner Xoyer va Islandiya Tashqi ishlar vaziri Halldor Asgrimsson ishtirok etdi<ref>https://web.archive.org/web/20081009132409/http://ukiniceland.fco.gov.uk/en/our-office-in-iceland/our-embassy-in-reykjavik/embassy-history</ref>. Binodagi esdalik lavhasida bu „Yevropadagi Britaniya-[[Germaniya]] hamkorlikda qurilgan birinchi maqsadli kansler binosi“ ekanligi qayd etilgan. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * [[Adams, R. J. Q.]] ''British Politics and Foreign Policy in the Age of Appeasement, 1935-1939'' (1993) * Albrecht-Carrie, Rene. ''A Diplomatic History of Europe since the Congress of Vienna'' (1958), passim [https://archive.org/details/diplomatichistor0000albr_b4c1 online] * Anderson, Pauline Relyea. ''The background of anti-English feeling in Germany, 1890-1902'' (1939). [https://www.questia.com/library/7351831/the-background-of-anti-english-feeling-in-germany online] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180725153757/https://www.questia.com/library/7351831/the-background-of-anti-english-feeling-in-germany |date=2018-07-25 }} * Aydelotte, William Osgood. „The First German Colony and Its Diplomatic Consequences.“ ''Cambridge Historical Journal'' 5#3 (1937): 291-313. [https://www.jstor.org/stable/3020734 online], South-West Africa * Bartlett, C. J. ''British Foreign Policy in the Twentieth Century'' (1989) * Brandenburg, Erich. ''From Bismarck to the World War: A History of German Foreign Policy 1870-1914'' (1928) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.173678 online] * Carroll, E. Malcolm. ''Germany and the great powers, 1866-1914 : a study in public opinion and foreign policy'' (1938), 855pp; highly detailed diplomatic history * Dunn, J.S. ''The Crowe Memorandum: Sir Eyre Crowe and Foreign Office Perceptions of Germany, 1918-1925'' (2012). [http://www.cambridgescholars.com/download/sample/60750 excerpt] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200801221744/http://www.cambridgescholars.com/download/sample/60750 |date=2020-08-01 }}, on British policy toward Germany * Faber, David. ''Munich, 1938: Appeasement and World War II'' (2009) [https://www.amazon.com/Munich-1938-Appeasement-World-War/dp/143913233X/ excerpt and text search] * Frederick, Suzanne Y. „The Anglo-German Rivalry, 1890-1914,“ pp 306-336 in William R. Thompson, ed. ''Great power rivalries'' (1999) [https://books.google.com/books/about/Great_Power_Rivalries.html?id=qAZ4I-8tQIsC online] * Geppert, Dominik, and Robert Gerwarth, eds. ''Wilhelmine Germany and Edwardian Britain: Essays on Cultural Affinity'' (2009) * Gifford, Prosser and William Roger Louis. ''Britain and Germany in Africa: Imperial rivalry and colonial rule'' (1967). * Görtemaker, Manfred. ''Britain and Germany in the Twentieth Century'' (2005). * Hale, Oron James. ''Publicity and Diplomacy: With special reference to England and Germany, 1890-1914'' (1940) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.84070 online]. * Harris, David. „Bismarck’s Advance to England, January, 1876.“ ''Journal of Modern History'' 3.3 1931): 441-456. [https://www.jstor.org/stable/1874958 online] * Hilderbrand, Klaus. ''German Foreign Policy from Bismarck to Adenauer'' (1989; reprint 2013), 272pp * Hoerber, Thomas. "Prevail or perish: Anglo-German naval competition at the beginning of the twentieth century, " ''European Security'' (2011) 20#1, pp.&nbsp;65-79. * Horn, David Bayne. ''Great Britain and Europe in the eighteenth century'' (1967) covers 1603-1702; pp 144-77 for Prussia; pp 178-200 for other Germany; 111-43 for Austria * Kennedy, Paul M. „Idealists and realists: British views of Germany, 1864-1939,“ ''Transactions of the Royal Historical Society'' 25 (1975) pp: 137-56; compares the views of idealists (pro-German) and realists (anti-German) * Kennedy, Paul. ''The Rise of the Anglo-German Antagonism 1860-1914'' (London, 1980) [https://www.amazon.com/Rise-Anglo-German-Antagonism-1860-1914/dp/157392301X/ excerpt and text search]; influential synthesis; 600pp * Kennedy, Paul. ''The Rise and Fall of the Great Powers'' (1987), pp 194-260. [https://archive.org/details/risefallofgreatp00paul online free to borrow] * Kennedy, Paul. ''The Rise and Fall of British Naval mastery'' (1976) pp 205-38. * Kennedy, Paul M. „Idealists and realists: British views of Germany, 1864-1939.“ ''Transactions of the Royal Historical Society'' 25 (1975): 137-156. [https://www.jstor.org/stable/3679090 online] * Lambi, I. ''The navy and German power politics, 1862-1914'' (1984). * Langer William L. '' European Alliances and Alignments: 1871-1890'' (2nd ed. 1956) [https://archive.org/details/dli.ernet.506387 online] * Langer William L. ''The Diplomacy Of Imperialism (1890-1902)'' (1960) [https://archive.org/details/dli.ernet.237701 online] * Major, Patrick. „Britain and Germany: A Love-Hate Relationship?“ ''German History,'' October 2008, Vol. 26 Issue 4, pp.&nbsp;457-468. * [[Robert K. Massie|Massie, Robert K.]] ''[[Dreadnought: Britain, Germany and the Coming of the Great War]]'' (1991); popular history * Milton, Richard. ''Best of Enemies: Britain and Germany: 100 Years of Truth and Lies'' (2004), popular history covers 1845-1945 focusing on public opinion and propaganda; 368pp [https://www.amazon.com/Best-Enemies-Britain-Germany-Years/dp/1840468289/ excerpt and text search] * Mowat, R.B. ''A History Of European Diplomacy 1914-1925'' (1927) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.98133 online] * Neilson, Francis. „Bismarck’s Relations With England.“ ''American Journal of Economics and Sociology'' 9.3 (1950): 293-306. [https://www.jstor.org/stable/3483663 online] * Neville P. ''Hitler and Appeasement: The British Attempt to Prevent the Second World War'' (2005). * Oltermann, Philip. ''Keeping Up With the Germans: A History of Anglo-German Encounters'' (2012) [https://www.amazon.com/Keeping-Up-Germans-Anglo-German-Encounters-ebook/dp/B007231926/ excerpt]; explores historical encounters between prominent Britons and Germans to show the contrasting approaches to topics from language and politics to sex and sport. * Otte, Thomas G. „'The Winston of Germany': The British Foreign Policy Élite and the Last German Emperor.“ ''Canadian Journal of History'' 36.3 (2001): 471-504. Negative views on Kaiser Wilhelm’s mental stability. * [[Peter Padfield|Padfield, Peter]] ''The Great Naval Race: Anglo-German Naval Rivalry 1900-1914'' (2005) * Palmer, Alan. ''Crowned Cousins: The Anglo-German Royal Connection'' (London, 1985). * Ramsden, John. ''Donʼt Mention the War: The British and the Germans since 1890'' (London, 2006). * Reinermann, Lothar. „Fleet Street and the Kaiser: British public opinion and Wilhelm II.“ ''German History'' 26.4 (2008): 469-485. * Reynolds, David. '' Britannia Overruled: British Policy and World Power in the Twentieth Century'' (2nd ed. 2000) [https://www.amazon.com/Britannia-Overruled-British-Twentieth-Century/dp/0582382491/ excerpt and text search], major survey of British foreign policy * Rich, Norman. ''Great Power Diplomacy, 1814-1914'' (1992), passim. * Rüger, Jan. ''The Great Naval Game: Britain and Germany in the Age of Empire'' (Cambridge, 2007). * Rüger, Jan. "Revisiting the Anglo-German Antagonism, " ''Journal of Modern History'' (2011) 83#3, pp.&nbsp;579-617 [https://www.jstor.org/stable/10.1086/660841 in JSTOR] * Schmitt, Bernadotte E. ''England and Germany, 1740-1914'' (1918) [https://books.google.com/books?hl=en&lr=lang_en|lang_fr&id=7t5mAAAAMAAJ&oi=fnd&pg=PA12&dq=bernadotte+schmitt&ots=XVdjvAXCPj&sig=BxpT7141HhO-UsZYXsYUleYTAsQ online]. * Scully, Richard. ''British Images of Germany: Admiration, Antagonism, and Ambivalence, 1860-1914'' (Palgrave Macmillan, 2012) 375pp * Seton-Watson, R. W. ''Britain in Europe, 1789-1914.'' (1938); comprehensive history [https://archive.org/download/in.ernet.dli.2015.226175/2015.226175.Britain-In.pdf online] * Sontag, Raymond James. ''Germany and England: background of conflict, 1848-1898'' (1938) [https://archive.org/details/germanyenglandba00sont online free to borrow] * Sontag, Raymond James. ''European Diplomatic History 1871-1932'' (1933) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.503351 online] * Taylor, A. J. P. ''Struggle for Mastery of Europe: 1848-1918'' (1954), comprehensive survey of diplomacy * [[Karina Urbach|Urbach, Karina]]. ''Bismarck’s Favourite Englishman: Lord Odo Russell’s Mission to Berlin'' (1999) [https://www.amazon.com/Bismarcks-Favourite-Englishman-Russells-Mission/dp/1860644384/ excerpt and text search] * Weinberg, Gerhard L. ''The Foreign Policy of Hitler’s Germany'' (2 vols. (1980) * Willis, Edward F. ''Prince Lichnowsky, ambassador of peace; a study of prewar diplomacy, 1912-1914'' (1942) [https://archive.org/details/princelichnowsky0025will online] * Dugdale, E.T.S. ed ''German Diplomatic Documents 1871-1914'' (4 vol 1928-31), English translation of major German diplomatic documents [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.499296 vol 1], primary sources, Germany and Britain 1870-1890. vol 2 1890s [https://archive.org/details/germandiplomatic02etsd online] * Gooch, G. P., and Harold Temperley, eds. ''British Documents on the Origins of the War, Vol. 6: Anglo-German Tension: Armaments and Negotiation, 1907-12'' (1930) pp 666-761. [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.151565 online] * Temperley, Harold and L.M. Penson, eds. ''Foundations of British Foreign Policy: From Pitt (1792) to Salisbury (1902) '' (1938) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.2629 online], 608pp of primary sources * Bark, Dennis L., and David R. Gress. ''A History of West Germany. Vol. 1: From Shadow to Substance, 1945-1963. Vol. 2: Democracy and Its Discontents, 1963-1991'' (1993), the standard scholarly history * Berger, Stefan, and Norman LaPorte, eds. ''The Other Germany: Perceptions and Influences in British-East German Relations, 1945-1990'' (Augsburg, 2005). * Berger, Stefan, and Norman LaPorte, eds. ''Friendly Enemies: Britain and the GDR, 1949-1990'' (2010) [https://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=38136 online review] * Deighton, Anne. '' The Impossible Peace: Britain, the Division of Germany and the Origins of the Cold War'' (Oxford, 1993) * Dockrill, Saki. ''Britainʼs Policy for West German Rearmament, 1950-1955'' (1991) 209pp * Glees, Anthony. ''The Stasi files: East Germany’s secret operations against Britain'' (2004) * Hanrieder, Wolfram F. '' Germany, America, Europe: Forty Years of German Foreign Policy'' (1991) * Heuser, Beatrice. ''NATO, Britain, France & the FRG: Nuclear Strategies & Forces for Europe, 1949-2000'' (1997) 256pp * Noakes, Jeremy et al. ''Britain and Germany in Europe, 1949-1990'' * Macintyre, Terry. ''Anglo-German Relations during the Labour Governments, 1964-70: NATO Strategy, Détente and European Integration'' (2008) * Mawby, Spencer. ''Containing Germany: Britain & the Arming of the Federal Republic'' (1999), p.&nbsp;1. 244p. * Smith, Gordon et al. '' Developments in German Politics'' (1992), pp.&nbsp;137-86, on foreign policy * Turner, Ian D., ed. ''Reconstruction in Postwar Germany: British Occupation Policy and the Western Zones, 1945-1955'' (Oxford, 1992), 421pp. * Zimmermann, Hubert. ''Money and Security: Troops, Monetary Policy & West Germany’s Relations with the United States and Britain, 1950-1971'' (2002) 275pp == Havolalar == * [http://userweb.port.ac.uk/~joyce1/abinitio/whygerm1.html Anglo-German Relations: Paul Joyce, University of Portsmouth] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20111010212323/http://userweb.port.ac.uk/~joyce1/abinitio/whygerm1.html |date=2011-10-10 }} * [http://www.anglo-german-club.de/ Anglo-German Club in Hamburg] * [http://www.debrige.de/en Deutsch-Britische Gesellschaft in Berlin] * [https://web.archive.org/web/20060223095941/http://www.agf.org.uk/ Anglo-German Foundation] * [http://www.britishgermanassociation.org/ British-German Association] * [http://www.germanbritishchamber.co.uk/ German-British Chamber of Industry & Commerce in London] * [http://www.di-uk.co.uk/ German Industry in the UK] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090123011936/http://www.di-uk.co.uk/ |date=2009-01-23 }} * [http://www.ukgermanconnection.org/ UK-German Connection] * [http://www.britischebotschaft.de/en/ British Embassy in Berlin] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20080918005908/http://www.britischebotschaft.de/en/ |date=2008-09-18 }} * [http://www.london.diplo.de/ German Embassy in London] * [http://www.qmul.ac.uk/cagcr/ Centre for Anglo-German Cultural Relations] * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/8251211.stm News BBC — 'Thatcher’s fight against German unity'] * [http://adef-britishstudies.org/welcome.html/ German Association for the Study of British History and Politics] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180831170834/http://adef-britishstudies.org/welcome.html |date=2018-08-31 }} [[Turkum:Siyosat]] [[Turkum:Diplomatiya]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Buyuk Britaniya]] [[Turkum:Buyuk Britaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] lx070b5xb3xgxkd4kxrmkolv2g0vi9m 6221209 6221207 2026-07-31T12:16:54Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Diplomatiya]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221209 wikitext text/x-wiki {{Infobox bilateral relations|Germaniya— Buyuk Britaniya|Tasvir=Germany_United_Kingdom_Locator.png|Mamlakat1=Germaniya|Mamlakat2=Buyuk Britaniya|elchi1=Migel Berger|elchi2=Jill Gallard|Rang1=green|Rang2=orange}} '''[[Germaniya]]-[[Buyuk Britaniya]] munosabatlari'''—[[Germaniya]] va [[Buyuk Britaniya]] oʻrtasidagi ikki tomonlama munosabatlardir. Oʻrta asrlarning oxirlarida Ganza ligasining nemis shaharlari Angliya va Shotlandiya bilan savdo qilishni boshlaganda munosabatlar juda doʻstoʻna boʻlgan. [[1871-yil]]da [[Germaniya]] birlashishidan oldin Britaniya koʻpincha urush paytida hukmron Prussiya bilan ittifoqchi boʻlgan. Qirol oilalari koʻpincha oʻzaro nikoh bilan sulolaviy bogʻlanishgan<ref>https://www.sueddeutsche.de/politik/botschafter-seibert-lambsdorff-1.5557901</ref>. Tarixchilar birinchi jahon urushiga olib kelgan oʻsib borayotgan qarama-qarshilikning asosiy sabablarini izlash uchun [[1871-yil]]dan keyin [[Germaniya]] va Britaniya oʻrtasidagi diplomatik munosabatlarga eʼtibor qaratishadi. Napoleon urushlari (1803-1815) davrida Prussiya bir muncha vaqt Britaniya ittifoqchisi boʻlgan va buning uchun keyinchalik yakklab qoʻyilgan. Chunki boshqa baʼzi nemis davlatlari Fransiyani qoʻllab-quvvatlaganlar<ref>https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/1075416/germany-trade-and-investment-factsheet-2022-05-18.pdf</ref>. [[Germaniya]] [[Germaniya]] imperiyasi sifatida, [[1914]]-[[1918-yil]]lar orasida Birinchi jahon urushida [[Buyuk Britaniya]] va uning ittifoqchilari(Antanta)ga qarshi kurashgan. [[Germaniya]], fashistlar [[Germaniya]]si sifatida, [[1939]]-[[1945-yil]]lar oraligʻida Ikkinchi Jahon urushida [[Buyuk Britaniya]] va ittifoqchi kuchlar bilan yana jang qildi. [[Germaniya]] ikkala urushda ham [[Buyuk Britaniya]] va uning ittifoqchilari tomonidan magʻlubiyatga uchradi. Fashistlar [[Germaniya]]si magʻlubiyatga uchragach, [[Germaniya]] [[1945-yil]]dan [[1950-yil]]gacha ittifoqchi kuchlar, shu jumladan [[Buyuk Britaniya]] tomonidan anneksiya qilindi. Shundan soʻng, mamlakat Gʻarbiy [[Germaniya]] va Sharqiy [[Germaniya]]ga boʻlindi. [[Buyuk Britaniya]] Sovuq urush davrida Gʻarbiy [[Germaniya]]ning „Gʻarbiy dunyo“ga qoʻshilishi orqali Gʻarbiy [[Germaniya]] bilan yaqin ittifoqchi boʻldi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/migration1/migration-statistics-quarterly-report/august-2014/rft-table-2---population-by-cob.xls |qaralgan sana=2016-01-05 |arxivsana=2016-01-05 |arxivurl=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20160105160709/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/migration1/migration-statistics-quarterly-report/august-2014/rft-table-2---population-by-cob.xls }}</ref>. Masalan, Qoʻshma Shtatlar boshchiligidagi mudofaa hamkorligi, NATO orqali bir necha marta hamkorlik ishlari amalga oshirildi. Aksincha, Sharqiy [[Germaniya]] va [[Buyuk Britaniya]] oʻrtasidagi munosabatlar sovuq urush davrida Sharqiy [[Germaniya]] Sovet Ittifoqi bilan ittifoqdosh boʻlgani sababli yomon ahvolda edi. Gʻarbiy [[Germaniya]] dastlab Yevropa hamjamiyatiga, keyinchalik [[1973-yil]]da [[Buyuk Britaniya]] qoʻshilgan Yevropa Ittifoqiga aʼzo boʻldi. Gʻarbiy [[Germaniya]] va [[Buyuk Britaniya]] tashkilotning eng qudratli davlatlari boʻlib, ikkalasi ham uning rivojlanishiga sezilarli taʼsir koʻrsatdi. [[Germaniya]] Yevropa integratsiyasini keng qoʻllab-quvvatlagan boʻlsa, [[Buyuk Britaniya]] umuman unga qarshi chiqdi. Sharqiy va Gʻarbiy [[Germaniya]] [[1990-yil]]da Berlin devorining qulashi ortidan qayta birlashdi. Birlashish Sovuq urushning tugashini belgilab bermoqda edi. Endi [[Buyuk Britaniya]] Sharqiy [[Germaniya]] bilan ham aloqalar oʻrnatishni boshladi. Yevropa Ittifoqiga aʼzo boʻlish orqali [[Buyuk Britaniya]] bilan savdo va hamkorlik koʻplab sohalarda, ayniqsa tadqiqot va ishlanmalarda sezilarli darajada oshdi. Bu [[Germaniya]] va [[Buyuk Britaniya]]ning fan va universitet jamoalari oʻrtasida mustahkam aloqalarni yaratdi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://fowid.de/fileadmin/datenarchiv/Religionszugehoerigkeit/Religionszugehoerigkeit_Bevoelkerung_2010_2013.pdf |kirish sanasi=2022-06-13 |arxivsana=2015-12-25 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20151225025456/http://fowid.de/fileadmin/datenarchiv/Religionszugehoerigkeit/Religionszugehoerigkeit_Bevoelkerung_2010_2013.pdf }}</ref>. [[Buyuk Britaniya]] [[Germaniya]]ning oʻzidan keyin nemis motorli transport vositalarining ikkinchi yirik isteʼmolchisidir. [[2016-yil]]da [[Buyuk Britaniya]]da oʻtkazilgan referendum natijalariga koʻra u 47 yillik aʼzolikdan soʻng Yevropa Ittifoqidan chiqishga qaror qildi va [[2020-yil]] 31-yanvarda ittifoqni tark etdi. Oʻshandan beri ikki davlat oʻrtasida savdo va hamkorlik kamaydi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/germany/ |qaralgan sana=2022-06-13 |arxivsana=2021-01-09 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210109075739/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/germany }}</ref>. [[Buyuk Britaniya]] hukumati maʼlumotlariga koʻra, 2013-yil]]da [[Buyuk Britaniya]]da 126 000 nemis fuqarosi yashagan va [[Germaniya]] hukumati maʼlumotlariga koʻra, [[2016-yil]]da [[Germaniya]]da 107 000 Britaniya fuqarosi istiqomat qilgan<ref>https://britishingermany.org/brits-living-in-germany/</ref>. {|class="wikitable" |- ! ! Germaniya ! Buyuk Britaniya |- |'''Bayrogʻi''' |[[Fayl:Flag of Germany.svg|150px]] |[[Fayl:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|150px]] |- |'''Gerbi''' |[[Fayl:Coat of arms of Germany.svg|150px]] |[[Fayl:Royal coat of arms of the United Kingdom (St. Edward's Crown).svg|150px]] |- |'''Aholisi''' |83,019,000 |67,545,000 |- |'''Maydoni''' |357,021 km2 |244,820 km2 |- |'''Aholi zichligi''' |232/km2 |271/km2 |- |'''Poytaxti''' |[[Berlin]] |[[London]] |- |'''Katta shahri''' | Berlin — 3,748,000 | London — 8,908,000 |- |'''Boshqaruv''' |Federal parlamentar konstitutsiyaviy respublika |Unitar parlamentar konstitutsiyaviy monarxiya |- |'''Birinchi rahbari''' | Imperator William I<br />Otto fon Bismark (hukumat rahbari-kansler) | Qirolicha Anna<br />Robert Velpol (hukumat rahbari) |- |'''Hozirgi rahbari''' | Frank-Walter Steinmeier (Prezident)<br />Olaf Shols (Bosh vazir) | Qirolicha Yelizavetta II<br />Boris Jonson (hukumat rahbari) |- |'''Rasmiy tili''' |nemis tili |ingliz |- |'''Pul birligi''' |Yevro |Funt sterling |- |'''YaIM''' |€3.229 trillion |£2.021 trillion |- |'''Aholi jon boshiga YaIM''' |€39,000 |£30,600 |- |'''Harbiy xarajatlar''' |€38.8 mlrd (US$44.3 mlrd) |£36.4 mlrd (US$47.2 mlrd) |- | Birinchi jahon urushida tarafdor davlatlar | Magʻlub tomon: * {{flag|Avstriya-Vengriya|size=22px}} * {{flag|Turkiya|size=22px}} * {{flagcountry|Bolgariya|size=22px}} | Gʻoliblar: * {{flagcountry|Fransiya|size=22px}} * {{flagicon|Russia|size=22px}} [[Russian Empire|Rossiya]] * {{flagcountry|Kingdom of Italy|size=22px}} * {{flagcountry|United States|1912|size=22px}} * {{flagcountry|Kingdom of Serbia|size=22px}} * {{flagcountry|Chernogoriya|size=22px}} * {{flagcountry|Belgium|size=22px}} * {{flagcountry|Empire of Japan|size=22px}} * {{flagcountry|Kingdom of Romania|size=22px}} * {{flagcountry|Portugaliya|size=22px}} * {{flagcountry|Kingdom of Greece|size=22px}} * {{flagicon|Saudi Arabia|1902|size=22px}} [[Saudiya Arabistoni]] * {{flagicon|Thailand|size=22px}} [[Thailand|Siam]] |- | Ikkinchi jahon urushida tarafdor davlatlar | Magʻlub tomon * {{flagcountry|Yaponiya|name=Yaponiya|size=22px}} * {{flagcountry|Kingdom of Italy|name=Italiya|(1939–1943)|size=22px}} * {{flagcountry|Ruminiya|name=Ruminiya|size=22px}} * {{flagcountry|Kingdom of Bulgaria|name=Bolgariya|size=22px}} * {{flagicon image|Flag of First Slovak Republic 1939-1945.svg|size=22px}} [[Slovak Republic (1939–45)|Slovakiya]] * {{flagcountry|Xorvatiya|size=22px|name=Xorvatiya}} * {{flag|Finlandiya|size=22px}} * {{flagdeco|Tailand|size=22px}} [[Tailand]] * {{flagcountry|Iroq|size=22px}} | Gʻoliblar: * {{flag|AQSh|1912|size=22px}} * {{flagicon|Fransiya|1794|size=22px}} [[French Third Republic|Fransiya]] * {{flag|SSSR|1936|size=22px}} * {{flagicon|Poland|1928|size=22px}} [[Second Polish Republic|Polsha]] * {{flagcountry|Kingdom of Greece|size=22px}} * {{flag|Niderlandiya|size=22px}} * {{flag|Belgiya|size=22px}} * {{flag|Norvegiya|size=22px}} * {{flagcountry|Czechoslovakia|size=22px}} * {{flag|Kanada|1921|size=22px}} * {{flag|Avstraliya|size=22px|1908}} * {{flag|New Zealand|size=22px|name=Yangi Zelandiya}} * {{flagcountry|South Africa|size=22px}} * {{flagdeco|Philippines|1936|size=22px}} [[Commonwealth of the Philippines|Filippin]] * {{flagicon|Efiopiya|size=22px}} [[Ethiopian Empire|Efiopiya]] * {{flagicon|Brazil|1889|size=22px}} [[Vargas Era|Braziliya]] * {{Flag|Mongoliya|1940|name=Mongoliya}} * {{Flag|Meksika|1943|size=22px}} |} == Tarixiy aloqalar == === Umumiy meros === Ingliz va nemis tillari ikkalasi ham gʻarbiy german til oilasiga mansub. Zamonaviy ingliz tili [[1066-yil]]dan keyin deyarli ajralib chiqdi. Ingliz tilining ildizlari Yevropaning materikdagi nemis xalqlari soʻzlashadigan tillarda, aniqrogʻi, hozirgi [[Gollandiya]], [[Germaniya]] va[[Daniya]]dan turli xalqlar, shu jumladan, inglizlar nomi bilan atalgan Angles deb nomlangan xalqdan kelib chiqqan. Ingliz tilidagi koʻplab kundalik soʻzlar nemis tilidga oid va ularning nemis tilidagi muqobiliga oʻxshaydi. Koʻproq intellektual va rasmiy soʻzlar fransuz, lotin yoki yunoncha soʻzlar nemis tilidagisiga ham oʻxshashdir. Ingliz tili hozir asosiy dunyo tiliga aylandi va [[Germaniya]]da ikkinchi til sifatida keng oʻrganiladi. Nemis tili XIX asr va XX asr boshlarida fan va texnikaning muhim tili boʻlgan<ref>https://www.statista.com/statistics/1061601/german-population-in-united-kingdom/</ref>. Ammo hozirda u bu rolini sezilarli darajada yoʻqotgan. Ingliz maktablarida nemis tili oʻziga xos til sifatida keng o‘rganilmaydi. O‘rta maktablarda faqat boshlangʻich A darajasida oʻrgatiladi xolos<ref>https://books.google.co.uz/books?id=3ebPhLqxlMAC&pg=PA66&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. === Ganza ittifoqi va savdo === Nemislar va inglizlar oʻrtasidagi savdo aloqalari uzoq tarixga ega. [[Ganza]] ittifoqi savdogarlar uyushmalarining tijorat va mudofaa konfederatsiyasi boʻlib, uning bozor shaharlari Shimoliy Yevropa qirgʻoqlari boʻylab joylashgan edi. XIII-XVII asrlarda bu shaharlar ittifoqi Boltiqboʻyidan Shimoliy dengizgacha choʻzilgan va uning tarkibiga [[London]] ham kirgan<ref>https://www.sipri.org/research/armaments/milex/resultoutput/15majorspenders</ref>. Asosiy markaz Lyubek shahri edi. Ittifoq London va uning koʻplab shaharlari oʻrtasidagi savdoni osonlashtirdi. Savdoning aksariyati nemis savdogarlari tomonidan nazorat qilinardi. Shuningdek, Ganza [[Buyuk Britaniya]] uchun Boltiqboʻyi bilan savdo-sotiq yoʻlini ochdi. [[Tasvir:Front of German Embassy in London.jpg|thumb|Londondagi Germaniya elchixonasi]] [[Tasvir:DeUkEmbassyRkv.JPG|thumb|Germaniya-Britaniya elchixonasi. Reykyavik. Islandiya]] === Qirollik oilasi === XVII asr oxirigacha ingliz va nemis qirollik oilalari oʻrtasidagi nikohlar kam uchraydi. Angliyalik Genrix I ning qizi malika Matilda [[1114]]-[[1125-yil]]larda Muqaddas Rim imperatori Genrix V ga turmushga chiqqan. [[1256-yil]]da Kornuollning 1-grafi Richard [[Germaniya]] qiroli boʻldi va uning oʻgʻillariga Almain familiyasi berildi. Qizil va oq gullar urushida nemis yollanma askarlari yollangan<ref>https://books.google.co.uz/books?id=INJHtUwuCYMC&pg=PA7&redir_esc=y</ref>. [[1714-yil]]da ingliz va nemis millatiga mansub nemis tilida soʻzlashuvchi gannoverlik shahzoda Jorj I Britaniya taxtiga oʻtirdi. Bir asrdan koʻproq vaqt davomida Britaniya monarxlari Gannoverning egasi boʻlgan (avval Muqaddas Rim imperiyasining shahzoda saylovchilari, keyin esa [[Gannover]] qirollari sifatida). Napoleon urushlari paytida Gannover [[Fransiya]] tomonidan ishgʻol qilingan. Biroq baʼzi gannoverlik qoʻshinlar Britaniya armiyasida etnik nemis boʻlinmasi boʻlgan Qirollik nemis legionini tuzish uchun Angliyaga qochib ketishgan. Gannover bilan shaxsiy aloqa nihoyat [[1837-yil]]da qirolicha Viktoriyaning Britaniya taxtiga oʻtirishi bilan, Daniyadan Heligolandni qoʻlga kiritishi bilan yakunlandi. XX asrda Jorj I dan Jorj V gacha boʻlgan har bir Britaniya monarxining turmush oʻrtogʻi nemis edi. Qirolicha Viktoriyaning [[Germaniya]]da tugʻilgan onasi Saks-Koburg-Saalfeld malikasi nazorat ostida katta boʻlgan va [[1840-yil]]da oʻzining birinchi amakivachchasi Saks-Koburg va Gota shahzodasi Albertga turmushga chiqqan. Ularning qizi malika Viktoriya [[1858-yil]]da Prussiya shahzodasi Fridrix Vilgelmga turmushga chiqdi. Fridrix uch yildan keyin valiahd shahzoda boʻldi. Bu juftlikning ikkisi ham [[Germaniya]] kansleri Otto fon Bismarkni yomon koʻrardi. Vilgelm I dan soʻng malika Viktoriya [[Germaniya]] imperatori boʻldi. Uning oʻgʻli imperator Vilgelm II sifatida taxtga keldi va Bismarkni ikki yildan soʻng nafaqaga chiqishga majbur qildi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=TTvcAAAAQBAJ&pg=PA21&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. === Vilgelm II (1888-[[1918) === Qirolicha Viktoriyaning vorisi Vilgelm Britaniya bilan yaxshi munosabatlariga ega edi. U bu yerga tez-tez tashrif buyurgan va yuqori doiralarda yaxshi tanilgan. Vilgelm II [[Germaniya]]da Imperator dengiz flotining kengayishini targʻib qilgan. Bu islohot Britaniya hukumati eʼtibordan chetda qololmaydigan, uning dengiz kuchlariga potentsial tahdid edi. [[1908-yil]]dagi Daily Telegraph Affairda haqoratli sahifa ochildi. [[Buyuk Britaniya]]ga kengaytirilgan tashrifi chogʻida, Kayzer Daily Telegraph gazetasiga uzoq intervyu berdi, u Britaniyaga boʻlgan adovat, tanqidlarini yashirib oʻtirmadi. U Britaniya aholisini [[Germaniya]]ning tinchlikparvar niyatlari va Angliya bilan tinchlikka intilishini soʻroq qilgani uchun „aqldan ozgan quyonlar“deb masxara qildi. Intervyu butun Yevropada shov-shuvga sabab boʻldi. Bu kayzerning diplomatik ishlarda mutlaqo qobiliyatsiz ekanligini koʻrsatdi. Inglizlar Vilgelm hech boʻlmaganda ruhiy jihatdan nosogʻlom deb qaror qilishdi va intervyuni rasmiy nemis dushmanligining belgisi emas, balki beqaror shaxsiyatining yana bir dalili sifatida koʻrishdi. [[Germaniya]]da esa bu voqea ancha jiddiy qaralib, u yerda uni deyarli bir ovozdan masxara qilishdi. Keyinchalik u yirik davlat ishlarida qatnashmasdan faqat asosan tantanalarda koʻrinish berardi<ref>https://muse.jhu.edu/article/253051</ref>. Britaniya qirollik oilasi nemis familyasi fon Saksen-Koburg-Gota ni [[1917-yil]]gacha saqlab qoldi. Oʻsha yili Britaniya qirollik oilasining barcha aʼzolari nemis unvonlaridan voz kechdilar va urushda inglizlarga qarshi kurashgan barcha nemis qarindoshlari [[1917-yil]]dagi Unvonlardan mahrum qilish toʻgʻrisidagi qonun bilan Britaniya unvonlaridan mahrum qilindi. === Intellektual taʼsirlar === G‘oyalar ikki xalq o‘rtasida oʻzgarib, yangilanib turardi. [[Germaniya]]ning repressiv rejimlaridan qochgan qochqinlar koʻpincha Britaniyaga joylashardilar, ayniqsa [[Karl Marks]] va [[Fridrix Engels]]lar davrida bunga koʻp guvoh boʻlingan. Kimyoda boʻlgani kabi texnologiya sohasidagi yutuqlar ham oʻrtoqlashilardi. Britaniyaga 100 000 dan ortiq nemis muhojirlari kelgan. [[Germaniya]], ehtimol, XIX asr oxiri va XX asr boshlarida innovatsion ijtimoiy gʻoyalar uchun dunyodagi asosiy markazlardan biri boʻlgan boʻlishi mumkin. atrofida liberallar HH Asquith va Devid Lloyd Jorj boshchiligidagi Britaniya liberal farovonlik islohotlari Bismarkning ijtimoiy farovonlik tizimini qabul qildi. [[1910-yil]]da ikki davlat oʻrtasida shaharsozlik bo‘yicha fikr almashildi<ref>https://www.jstor.org/stable/558111</ref>. == Diplomatiya == [[File:Opper-Bismarck-Gladstone-Puck_Feb_20_1895.jpg|thumb|300px|Opper tomonidan yaratilgan 1895-yilgi [[Germaniya]]ning Bismark va Britaniyaning Gladstone karikaturasi siyosiy sahnada ijrochilar sifatida]] Dastlab Britaniya tashqi ishlar idorasidagi bir qator elchilar yaxshi ishlashmagan. Ular 1860-yil]]lardagi [[Germaniya]]ning ichki rivojlanishi toʻgʻrisida faqat yuzaki hisobotlarni taqdim etishgan. Bu hodisalar Odo Rassel (1871-1884) tayinlanishi bilan oʻzgardi. U Bismark bilan yaqin munosabatlarni rivojlantirgan va nemis voqealarini chuqur yoritgan<ref>https://web.archive.org/web/20070927200947/http://tmh.floonet.net/pdf/eyre_crowe_memo.pdf</ref>. Angliya strategik, mafkuraviy va iqtisodiy sabablarga koʻra Prussiya hukmronligi ostida birlashishni yaxshi qoʻllab-quvvatlamaydi. [[Germaniya]] imperiyasi qitʼada Angliyani eng koʻp tashvishga solgan ikki kuch [[Fransiya]] va Rossiyaga foydali muvozanat hisoblangan. O‘rta yer dengizida [[Fransiya]]dan, [[Markaziy Osiyo]]da esa [[Rossiya]]dan kelayotgan tahdid [[Germaniya]] bilan oqilona munosabatlar orqali bartaraf etilishi mumkin edi. Yangi [[Germaniya]] davlati barqarorlashtiruvchi kuch sifatida, ayniqsa Bismark Yevropani barqarorlashtirish, qitʼada har qanday yirik urushning oldini olishda oʻz rolini ilgari surardi. Britaniya Bosh vaziri Uilyam Gladston esa [[Germaniya]]ga doim shubha bilan qaragan, uning avtoritarizmini yoqtirmagan. Britaniya ichki siyosatda [[Germaniya]] bilan har qanday nizolarni tanlashdan qochdi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=ONIwBwAAQBAJ&pg=PA247&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. == Oʻzaro munosabatlarning yaxshilanishi va yomonlashishi == [[Buyuk Britaniya]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi munosabatlar XIX asr oxirida yaxshi edi. Chunki asosiy siyosatchilar — Bosh vazir Lord Solsberi va Kansler Bismark ikkalasi ham realist konservativ edilar va ikkalasi ham siyosat boʻyicha bir-birlariga oʻxshash fikr yuritar edi. Hatto [[Germaniya]] va Britaniya oʻrtasida rasmiy shartnoma munosabatlari boʻyicha bir nechta takliflar bor edi, lekin ular imzolanmadi. Chunki Britaniya „ajoyib izolyatsiya“ deb atalgan holatda turishni afzal koʻrdi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=zqj-oHp4KsgC&pg=PA12&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. Shunga qaramay, bir qator oʻzgarishlar ularning munosabatlarini [[1890-yil]]gacha, Bismark tajovuzkor Vilgelm II tomonidan hokimiyatdan ketkazilganiga qadar barqaror ravishda yaxshilandi. [[1888-yil]]da hokimiyat tepasiga kelgan yosh Vilgelm [[1890-yil]]da Bismarkni ishdan boʻshatdi va agressiv ravishda [[Germaniya]]ning dunyodagi taʼsirini kuchaytirishga harakat qildi. Tashqi siyosatni borgan sari oʻylamagan beqaror Kayzer tashqi ishlar vazirligining qudratli davlat xizmatchisi Fridrix fon Xolshteyn rahbarligi ostida boshqarildi. Vilgelm [[Fransiya]] va [[Rossiya]] oʻrtasidagi uzoq muddatli koalitsiya parchalanishi kerakligini taʼkidlardi. == Birinchi jahon urushining boshlanishi == [[Tasvir:German Prisoners of War in Britain- Everyday Life at a German POW Camp, UK, 1945 D26723.jpg|thumb|Britaniyadagi nemis harbiy asirlari. 1945-yil]] [[1914-yil]] iyul oyida toʻsatdan Birinchi jahon urushi boshlangani uchun Britaniya dastlab neytral boʻlishni xohladi. [[1914-yil]]da [[Germaniya]] bilan mustamlaka va dengiz poygasi boʻyicha munosabatlar yaxshilanganligi sababli, [[Germaniya]] tomondan salbiy munosabat kutmagan edi. Biroq liberal Bosh vazir H.H.Askvit va ayniqsa tashqi ishlar vaziri Edvard Grey [[Germaniya]]dan kuchsizroq boʻlgan [[Fransiya]]ni himoya qilishni burchlari deb bilishar edi. Konservativ partiya Angliyaga ham, [[Fransiya]]ga ham tahdid sifatida [[Germaniya]] bilan dushmanlik kayfiyatida edi. Rivojlanayotgan Leyboristlar partiyasi va boshqa sotsialistlar urushni maksimal foyda olish uchun kapitalistik vosita sifatida qoraladilar. [[1907-yil]]da Tashqi ishlar vazirligining yetakchi nemis mutaxassisi Eyre Krou yuqori martabali amaldorlar uchun nemislarning niyatlaridan ogohlantiruvchi memorandum yozdi. Krouning taʼkidlashicha, Berlin „[[Germaniya]] Yevropada va oxir-oqibat dunyoda gegemonlikni xohlaydi“. Krou shuningdek, [[Germaniya]] Napoleon kabi kuchlar muvozanatiga tahdid solishini taʼkidladi. Millati nemis boʻlgan bu shaxsning fikrlari Britaniyada jiddiy qabul qilindi. [[Germaniya]]da chap qanot partiyalar, ayniqsa SPD yoki Sotsialistik partiya [[1912-yil]]gi [[Germaniya]] saylovlarida birinchi marta ovozlarning uchdan bir qismini yaʼni eng koʻp oʻrinlarni qoʻlga kiritdi. Nemis tarixchisi Frits Fisher [[Germaniya]]da hukmronlik qilgan yunkerlar aholini chalgʻitish va hukumatni vatanparvarlik ruhida qoʻllab-quvvatlash uchun tashqi urushni xohlashlarini taʼkidlab oʻtgan. Pol Kennedi nega neytral Britaniya [[Germaniya]] bilan urushga kirishganini tushuntirar ekan, „Angliya-german antagonizmining kuchayishi“, [[1860]]-[[1914]] (1980) asarida [[Germaniya]] iqtisodiy jihatdan Britaniyadan kuchliroq boʻlganini taʼkidladi. [[Germaniya]] Usmonli imperiyasi orqali qurishni taklif qilgan Bag'dod temir yo'li bo'yicha uzoq vaqtdan beri tortishuvlar mavjud edi. [[1914-yil]] boshida temir yoʻlda doʻstona murosaga erishildi. [[Germaniya]] urush oldi qayta-qayta harbiy kuchga tayangan, Britaniya esa ichki intuitiv axloqiy his-tuygʻular tayangan edi. [[1839-yil]]da [[Angliya]], [[Prussiya]], [[Fransiya]] va [[Gollandiya]] [[Belgiya]]ning betarafligini kafolatlaydigan London shartnomasini imzolashgan edi. [[Germaniya]] [[1914-yil]]da bu shartnomani buzdi, uning kansleri Teobald fon Betman Xollveg shartnomani „bir parcha qogʻoz parchasi“ deb masxara qildi. Bu liberallarning urushga chaqirishda konservatorlarga qoʻshilishini taʼminladi. == Ittifoqchilarning gʻalabasi == [[1918-yil]] bahorida [[Germaniya]]ning Gʻarbiy frontdagi buyuk hujumi deyarli muvaffaqiyat qozondi. [[1918-yil]] yoziga kelib, amerikalik askarlar frontga kuniga 10 000 kishi bilan kelardi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=8uxfTF4Lm-kC&pg=PA269&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. [[Germaniya]] bu vaqtda esa yoʻqotishlari sonini toʻldirolmas, armiyasi har kuni qisqarib borardi. Sentabr va oktabr oylarida boʻlib oʻtgan bir qator yirik janglar Ittifoqchilarning ulkan gʻalabalarini taʼminladi va feldmarshali Pol fon Hindenburg boshchiligidagi [[Germaniya]] Oliy qoʻmondonligi mamlakatning magʻlubiyatga uchraganini tan oldi va Vilgelmga taxtdan voz kechishni va surgunga ketishni eʼlon qildi. Noyabr oyida [[AQSh]] prezidenti [[Vudro Vilson]]ning oʻn toʻrt moddali muzokaralar sulhi olib borildi<ref>https://www.researchgate.net/publication/304703215_%27The_Ultimate_Potential_Enemy%27_Nazi_Germany_and_British_Defense_Dilemmas</ref>. Oziq-ovqat blokadasini saqlab qolish orqali ittifoqchilar [[Germaniya]]ni tinchlik shartlariga rozi boʻlgunga qadar och qolishga qaror qilishdi. [[1918-yil]]gi saylovdan, bir necha kun oʻtgach, Britaniya Bosh vaziri Lloyd Jorj [[Germaniya]]ga nisbatan qatʼiy shartnoma tuzishga vaʼda berdi. Biroq, [[1919-yil]] boshida Parij tinchlik konferensiyasida Lloyd Jorj [[Fransiya]] va [[Italiya]] vakillariga qaraganda ancha sokin edi, lekin u hali ham [[Germaniya]]ni urush boshlaganini tan olishini qattiq talab qildi. == Ikkinchi jahon urushi == [[Tasvir:German Prisoners of War in Britain- Everyday Life at a German POW Camp, UK, 1945 D26732.jpg|thumb|Britaniyadagi nemis harbiy asirlari. 1945-yil]] [[Germaniya]] va [[Buyuk Britaniya]] [[1939-yil]] sentabrda Britaniya urush eʼlon qilganidan to [[1945-yil]]ning may oyida [[Germaniya]]ning taslim boʻlishiga qadar bir-birlari bilan kurashdilar. Urush Britaniya jamoatchiligi xotirasida hamon saqlanib qolgan. Britaniya imperiyasi [[Germaniya]]ga qarshi yolgʻiz kurashayotgan edi. Ammo Qoʻshma Shtatlar inglizlarni katta mablag ' bilan taʼminladi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=8uxfTF4Lm-kC&pg=PA269&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. [[1941-yil]] dekabrda Qoʻshma Shtatlar [[Germaniya]] va Yaponiyaga qarshi urushga kirishdi. Chunki Yaponiya tomonidan [[AQSH]]ning Perl-Harbor bazasiga hujumi va keyinchalik Britaniyaning tinch okeanidagi postlarini Gonkongdan Singapurgacha bosib olishi ittifoqchilarning Yaponiyaga urush ochishiga sabab boʻldi<ref>https://www.jstor.org/stable/2692326</ref>. [[1944-yil]] iyun oyida [[Fransiya]]ga ittifoqchilarning bostirib kirishi, shuningdek, strategik bombardimon va quruqlikdagi kuchlarning barchasi [[Germaniya]]ning yakuniy magʻlubiyatiga hissa qoʻshdi. [[File:Deutschland Besatzungszonen 8 Jun 1947 - 22 Apr 1949 britisch.svg|thumb|Britaniya ishgʻol zonasi]] [[File:Road sign delimiting British zone of occupation in Berlin 1984.jpg|thumb|Berlindagi Britaniya ishgʻol zonasini belgilovchi yoʻl belgisi. 1984 yil]] == Sovuq urush == Qoʻshma Shtatlar yetakchilik qilgan holda, Britaniya Qirollik havo kuchlari bilan [[1948]]-[[1949-yil]]larda Berlin havo xizmatida Berlinni oziq-ovqat va koʻmir bilan taʼminlashda katta yordamchi rol oʻynadi. Havo orqali tashish Gʻarbiy ittifoqchilarni shahardan chiqarib yuborish uchun moʻljallangan Sovet blokadasini buzdi. [[1955-yil]]da Gʻarbiy [[Germaniya]] NATOga, Sharqiy [[Germaniya]] esa [[Varshava]] shartnomasiga qoʻshildi. Bu vaqtda Britaniya Sharqiy [[Germaniya]]ni rasman tan olmadi. Biroq, Leyboristlar partiyasining chap qanoti urushdan keyingi yillardagi antikommunizmdan voz kechib, uni tan olishga chaqirdi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=IZsXpZTCQKQC&pg=RA3-PT84&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. Bu chaqiriq Britaniya Mehnat partiyasi va [[Germaniya]] Sotsial-demokratik partiyasi (SPD) oʻrtasidagi ziddiyatni kuchaytirdi. [[1955-yil]]dan keyin Britaniya Sovet Ittifoqini toʻxtatuvchi vosita sifatida arzon yadro quroliga tayanishga qaror qildi. [[Buyuk Britaniya]] umumiy bozorga (Yevropa hamjamiyatiga) aʼzo boʻlish uchun ikki marta ariza berdi. [[1961-yil]]da fransuz vetosi oldida u muvaffaqiyatsizlikka uchradi, ammo [[1967-yil]]da uni qayta qoʻllash oxir-oqibat muvaffaqiyatli boʻldi va [[1972-yil]]da muzokaralar yakunlandi<ref>https://web.archive.org/web/20081009132409/http://ukiniceland.fco.gov.uk/en/our-office-in-iceland/our-embassy-in-reykjavik/embassy-history</ref>. Gʻarbiy [[Germaniya]]ning diplomatik yordami bu yerda hal qiluvchi ahamiyatga ega boʻldi. [[1970-yil]]da Gʻarbiy [[Berlin]]ning sobiq meri, kansler Villi Brandt boshchiligidagi Gʻarbiy [[Germaniya]] hukumati [[Polsha]] bilan Polsha chegaralarini tan olish va kafolatlash toʻgʻrisida shartnoma imzoladi. == Qayta birlashish == [[File:Msc2011 SZ 002 Merkel Ischinger Cameron.jpg|thumb|[[Germaniya]] kansleri Angela Merkel (chapda), [[Buyuk Britaniya]] bosh vaziri Devid Kemeron (oʻrtada) va Myunxen xavfsizlik konferentsiyasi raisi Volfgang Ishinger (oʻngda) 2011 yilda Myunxen xavfsizlik konferentsiyasida, Myunxen, Bavariya, [[Germaniya]]]] [[File:Foreign Secretary with German Minister for Foreign Affairs (12288926744).jpg|thumb|[[Buyuk Britaniya]] tashqi ishlar vaziri Uilyam Xeyg (chapda) va [[Germaniya]] tashqi ishlar vaziri Frank-Valter Shtaynmayer (oʻngda) Londonda, Angliya, [[Buyuk Britaniya]], 2014-yil 3 fevral]] [[1990]]-yilda Birlashgan Qirollik Bosh vaziri [[Margaret Tetcher]] dastlab [[Germaniya]]ning birlashishiga qarshi chiqdi, ammo oxir-oqibat [[Germaniya]]ga nisbatan yakuniy kelishuv toʻgʻrisidagi shartnomani qabul qildi. Ikkala davlat ham [[NATO]] aʼzosi va kuchli iqtisodiy aloqalarga ega. Devid MakAllister, [[Germaniya]]ning Quyi [[Saksoniya]] shtatining sobiq vazir-prezidenti, otasi shotlandiyalik, onasi nemis. Ularning oʻgʻli Britaniya va [[Germaniya]] fuqaroligiga ega. Xuddi shunday, Britaniya Jamoa palatasida Shotlandiya Milliy partiyasining sobiq rahbari Angus Robertson yarim nemis, chunki uning onasi [[Germaniya]]dan edi. Robertson nemis va ingliz tillarini yaxshi biladi<ref>https://britishingermany.org/brits-living-in-germany/</ref>. [[1996-yil]]da [[Buyuk Britaniya]] va [[Germaniya]] [[Reykyavik]]da umumiy elchixona binosini yaratdilar. Binoning ochilish marosimi [[1996-yil]] 2-iyunda boʻlib oʻtdi va unda oʻsha paytdagi [[Buyuk Britaniya]] tashqi ishlar vaziri Malkolm Rifkind va [[Germaniya]] Tashqi ishlar vazirligining oʻsha paytdagi Davlat vaziri Verner Xoyer va Islandiya Tashqi ishlar vaziri Halldor Asgrimsson ishtirok etdi<ref>https://web.archive.org/web/20081009132409/http://ukiniceland.fco.gov.uk/en/our-office-in-iceland/our-embassy-in-reykjavik/embassy-history</ref>. Binodagi esdalik lavhasida bu „Yevropadagi Britaniya-[[Germaniya]] hamkorlikda qurilgan birinchi maqsadli kansler binosi“ ekanligi qayd etilgan. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * [[Adams, R. J. Q.]] ''British Politics and Foreign Policy in the Age of Appeasement, 1935-1939'' (1993) * Albrecht-Carrie, Rene. ''A Diplomatic History of Europe since the Congress of Vienna'' (1958), passim [https://archive.org/details/diplomatichistor0000albr_b4c1 online] * Anderson, Pauline Relyea. ''The background of anti-English feeling in Germany, 1890-1902'' (1939). [https://www.questia.com/library/7351831/the-background-of-anti-english-feeling-in-germany online] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180725153757/https://www.questia.com/library/7351831/the-background-of-anti-english-feeling-in-germany |date=2018-07-25 }} * Aydelotte, William Osgood. „The First German Colony and Its Diplomatic Consequences.“ ''Cambridge Historical Journal'' 5#3 (1937): 291-313. [https://www.jstor.org/stable/3020734 online], South-West Africa * Bartlett, C. J. ''British Foreign Policy in the Twentieth Century'' (1989) * Brandenburg, Erich. ''From Bismarck to the World War: A History of German Foreign Policy 1870-1914'' (1928) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.173678 online] * Carroll, E. Malcolm. ''Germany and the great powers, 1866-1914 : a study in public opinion and foreign policy'' (1938), 855pp; highly detailed diplomatic history * Dunn, J.S. ''The Crowe Memorandum: Sir Eyre Crowe and Foreign Office Perceptions of Germany, 1918-1925'' (2012). [http://www.cambridgescholars.com/download/sample/60750 excerpt] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200801221744/http://www.cambridgescholars.com/download/sample/60750 |date=2020-08-01 }}, on British policy toward Germany * Faber, David. ''Munich, 1938: Appeasement and World War II'' (2009) [https://www.amazon.com/Munich-1938-Appeasement-World-War/dp/143913233X/ excerpt and text search] * Frederick, Suzanne Y. „The Anglo-German Rivalry, 1890-1914,“ pp 306-336 in William R. Thompson, ed. ''Great power rivalries'' (1999) [https://books.google.com/books/about/Great_Power_Rivalries.html?id=qAZ4I-8tQIsC online] * Geppert, Dominik, and Robert Gerwarth, eds. ''Wilhelmine Germany and Edwardian Britain: Essays on Cultural Affinity'' (2009) * Gifford, Prosser and William Roger Louis. ''Britain and Germany in Africa: Imperial rivalry and colonial rule'' (1967). * Görtemaker, Manfred. ''Britain and Germany in the Twentieth Century'' (2005). * Hale, Oron James. ''Publicity and Diplomacy: With special reference to England and Germany, 1890-1914'' (1940) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.84070 online]. * Harris, David. „Bismarck’s Advance to England, January, 1876.“ ''Journal of Modern History'' 3.3 1931): 441-456. [https://www.jstor.org/stable/1874958 online] * Hilderbrand, Klaus. ''German Foreign Policy from Bismarck to Adenauer'' (1989; reprint 2013), 272pp * Hoerber, Thomas. "Prevail or perish: Anglo-German naval competition at the beginning of the twentieth century, " ''European Security'' (2011) 20#1, pp.&nbsp;65-79. * Horn, David Bayne. ''Great Britain and Europe in the eighteenth century'' (1967) covers 1603-1702; pp 144-77 for Prussia; pp 178-200 for other Germany; 111-43 for Austria * Kennedy, Paul M. „Idealists and realists: British views of Germany, 1864-1939,“ ''Transactions of the Royal Historical Society'' 25 (1975) pp: 137-56; compares the views of idealists (pro-German) and realists (anti-German) * Kennedy, Paul. ''The Rise of the Anglo-German Antagonism 1860-1914'' (London, 1980) [https://www.amazon.com/Rise-Anglo-German-Antagonism-1860-1914/dp/157392301X/ excerpt and text search]; influential synthesis; 600pp * Kennedy, Paul. ''The Rise and Fall of the Great Powers'' (1987), pp 194-260. [https://archive.org/details/risefallofgreatp00paul online free to borrow] * Kennedy, Paul. ''The Rise and Fall of British Naval mastery'' (1976) pp 205-38. * Kennedy, Paul M. „Idealists and realists: British views of Germany, 1864-1939.“ ''Transactions of the Royal Historical Society'' 25 (1975): 137-156. [https://www.jstor.org/stable/3679090 online] * Lambi, I. ''The navy and German power politics, 1862-1914'' (1984). * Langer William L. '' European Alliances and Alignments: 1871-1890'' (2nd ed. 1956) [https://archive.org/details/dli.ernet.506387 online] * Langer William L. ''The Diplomacy Of Imperialism (1890-1902)'' (1960) [https://archive.org/details/dli.ernet.237701 online] * Major, Patrick. „Britain and Germany: A Love-Hate Relationship?“ ''German History,'' October 2008, Vol. 26 Issue 4, pp.&nbsp;457-468. * [[Robert K. Massie|Massie, Robert K.]] ''[[Dreadnought: Britain, Germany and the Coming of the Great War]]'' (1991); popular history * Milton, Richard. ''Best of Enemies: Britain and Germany: 100 Years of Truth and Lies'' (2004), popular history covers 1845-1945 focusing on public opinion and propaganda; 368pp [https://www.amazon.com/Best-Enemies-Britain-Germany-Years/dp/1840468289/ excerpt and text search] * Mowat, R.B. ''A History Of European Diplomacy 1914-1925'' (1927) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.98133 online] * Neilson, Francis. „Bismarck’s Relations With England.“ ''American Journal of Economics and Sociology'' 9.3 (1950): 293-306. [https://www.jstor.org/stable/3483663 online] * Neville P. ''Hitler and Appeasement: The British Attempt to Prevent the Second World War'' (2005). * Oltermann, Philip. ''Keeping Up With the Germans: A History of Anglo-German Encounters'' (2012) [https://www.amazon.com/Keeping-Up-Germans-Anglo-German-Encounters-ebook/dp/B007231926/ excerpt]; explores historical encounters between prominent Britons and Germans to show the contrasting approaches to topics from language and politics to sex and sport. * Otte, Thomas G. „'The Winston of Germany': The British Foreign Policy Élite and the Last German Emperor.“ ''Canadian Journal of History'' 36.3 (2001): 471-504. Negative views on Kaiser Wilhelm’s mental stability. * [[Peter Padfield|Padfield, Peter]] ''The Great Naval Race: Anglo-German Naval Rivalry 1900-1914'' (2005) * Palmer, Alan. ''Crowned Cousins: The Anglo-German Royal Connection'' (London, 1985). * Ramsden, John. ''Donʼt Mention the War: The British and the Germans since 1890'' (London, 2006). * Reinermann, Lothar. „Fleet Street and the Kaiser: British public opinion and Wilhelm II.“ ''German History'' 26.4 (2008): 469-485. * Reynolds, David. '' Britannia Overruled: British Policy and World Power in the Twentieth Century'' (2nd ed. 2000) [https://www.amazon.com/Britannia-Overruled-British-Twentieth-Century/dp/0582382491/ excerpt and text search], major survey of British foreign policy * Rich, Norman. ''Great Power Diplomacy, 1814-1914'' (1992), passim. * Rüger, Jan. ''The Great Naval Game: Britain and Germany in the Age of Empire'' (Cambridge, 2007). * Rüger, Jan. "Revisiting the Anglo-German Antagonism, " ''Journal of Modern History'' (2011) 83#3, pp.&nbsp;579-617 [https://www.jstor.org/stable/10.1086/660841 in JSTOR] * Schmitt, Bernadotte E. ''England and Germany, 1740-1914'' (1918) [https://books.google.com/books?hl=en&lr=lang_en|lang_fr&id=7t5mAAAAMAAJ&oi=fnd&pg=PA12&dq=bernadotte+schmitt&ots=XVdjvAXCPj&sig=BxpT7141HhO-UsZYXsYUleYTAsQ online]. * Scully, Richard. ''British Images of Germany: Admiration, Antagonism, and Ambivalence, 1860-1914'' (Palgrave Macmillan, 2012) 375pp * Seton-Watson, R. W. ''Britain in Europe, 1789-1914.'' (1938); comprehensive history [https://archive.org/download/in.ernet.dli.2015.226175/2015.226175.Britain-In.pdf online] * Sontag, Raymond James. ''Germany and England: background of conflict, 1848-1898'' (1938) [https://archive.org/details/germanyenglandba00sont online free to borrow] * Sontag, Raymond James. ''European Diplomatic History 1871-1932'' (1933) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.503351 online] * Taylor, A. J. P. ''Struggle for Mastery of Europe: 1848-1918'' (1954), comprehensive survey of diplomacy * [[Karina Urbach|Urbach, Karina]]. ''Bismarck’s Favourite Englishman: Lord Odo Russell’s Mission to Berlin'' (1999) [https://www.amazon.com/Bismarcks-Favourite-Englishman-Russells-Mission/dp/1860644384/ excerpt and text search] * Weinberg, Gerhard L. ''The Foreign Policy of Hitler’s Germany'' (2 vols. (1980) * Willis, Edward F. ''Prince Lichnowsky, ambassador of peace; a study of prewar diplomacy, 1912-1914'' (1942) [https://archive.org/details/princelichnowsky0025will online] * Dugdale, E.T.S. ed ''German Diplomatic Documents 1871-1914'' (4 vol 1928-31), English translation of major German diplomatic documents [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.499296 vol 1], primary sources, Germany and Britain 1870-1890. vol 2 1890s [https://archive.org/details/germandiplomatic02etsd online] * Gooch, G. P., and Harold Temperley, eds. ''British Documents on the Origins of the War, Vol. 6: Anglo-German Tension: Armaments and Negotiation, 1907-12'' (1930) pp 666-761. [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.151565 online] * Temperley, Harold and L.M. Penson, eds. ''Foundations of British Foreign Policy: From Pitt (1792) to Salisbury (1902) '' (1938) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.2629 online], 608pp of primary sources * Bark, Dennis L., and David R. Gress. ''A History of West Germany. Vol. 1: From Shadow to Substance, 1945-1963. Vol. 2: Democracy and Its Discontents, 1963-1991'' (1993), the standard scholarly history * Berger, Stefan, and Norman LaPorte, eds. ''The Other Germany: Perceptions and Influences in British-East German Relations, 1945-1990'' (Augsburg, 2005). * Berger, Stefan, and Norman LaPorte, eds. ''Friendly Enemies: Britain and the GDR, 1949-1990'' (2010) [https://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=38136 online review] * Deighton, Anne. '' The Impossible Peace: Britain, the Division of Germany and the Origins of the Cold War'' (Oxford, 1993) * Dockrill, Saki. ''Britainʼs Policy for West German Rearmament, 1950-1955'' (1991) 209pp * Glees, Anthony. ''The Stasi files: East Germany’s secret operations against Britain'' (2004) * Hanrieder, Wolfram F. '' Germany, America, Europe: Forty Years of German Foreign Policy'' (1991) * Heuser, Beatrice. ''NATO, Britain, France & the FRG: Nuclear Strategies & Forces for Europe, 1949-2000'' (1997) 256pp * Noakes, Jeremy et al. ''Britain and Germany in Europe, 1949-1990'' * Macintyre, Terry. ''Anglo-German Relations during the Labour Governments, 1964-70: NATO Strategy, Détente and European Integration'' (2008) * Mawby, Spencer. ''Containing Germany: Britain & the Arming of the Federal Republic'' (1999), p.&nbsp;1. 244p. * Smith, Gordon et al. '' Developments in German Politics'' (1992), pp.&nbsp;137-86, on foreign policy * Turner, Ian D., ed. ''Reconstruction in Postwar Germany: British Occupation Policy and the Western Zones, 1945-1955'' (Oxford, 1992), 421pp. * Zimmermann, Hubert. ''Money and Security: Troops, Monetary Policy & West Germany’s Relations with the United States and Britain, 1950-1971'' (2002) 275pp == Havolalar == * [http://userweb.port.ac.uk/~joyce1/abinitio/whygerm1.html Anglo-German Relations: Paul Joyce, University of Portsmouth] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20111010212323/http://userweb.port.ac.uk/~joyce1/abinitio/whygerm1.html |date=2011-10-10 }} * [http://www.anglo-german-club.de/ Anglo-German Club in Hamburg] * [http://www.debrige.de/en Deutsch-Britische Gesellschaft in Berlin] * [https://web.archive.org/web/20060223095941/http://www.agf.org.uk/ Anglo-German Foundation] * [http://www.britishgermanassociation.org/ British-German Association] * [http://www.germanbritishchamber.co.uk/ German-British Chamber of Industry & Commerce in London] * [http://www.di-uk.co.uk/ German Industry in the UK] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090123011936/http://www.di-uk.co.uk/ |date=2009-01-23 }} * [http://www.ukgermanconnection.org/ UK-German Connection] * [http://www.britischebotschaft.de/en/ British Embassy in Berlin] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20080918005908/http://www.britischebotschaft.de/en/ |date=2008-09-18 }} * [http://www.london.diplo.de/ German Embassy in London] * [http://www.qmul.ac.uk/cagcr/ Centre for Anglo-German Cultural Relations] * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/8251211.stm News BBC — 'Thatcher’s fight against German unity'] * [http://adef-britishstudies.org/welcome.html/ German Association for the Study of British History and Politics] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180831170834/http://adef-britishstudies.org/welcome.html |date=2018-08-31 }} [[Turkum:Siyosat]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Buyuk Britaniya]] [[Turkum:Buyuk Britaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] ozvhaodljikvb82066pah0pmfzw26di 6221210 6221209 2026-07-31T12:17:16Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Siyosat]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221210 wikitext text/x-wiki {{Infobox bilateral relations|Germaniya— Buyuk Britaniya|Tasvir=Germany_United_Kingdom_Locator.png|Mamlakat1=Germaniya|Mamlakat2=Buyuk Britaniya|elchi1=Migel Berger|elchi2=Jill Gallard|Rang1=green|Rang2=orange}} '''[[Germaniya]]-[[Buyuk Britaniya]] munosabatlari'''—[[Germaniya]] va [[Buyuk Britaniya]] oʻrtasidagi ikki tomonlama munosabatlardir. Oʻrta asrlarning oxirlarida Ganza ligasining nemis shaharlari Angliya va Shotlandiya bilan savdo qilishni boshlaganda munosabatlar juda doʻstoʻna boʻlgan. [[1871-yil]]da [[Germaniya]] birlashishidan oldin Britaniya koʻpincha urush paytida hukmron Prussiya bilan ittifoqchi boʻlgan. Qirol oilalari koʻpincha oʻzaro nikoh bilan sulolaviy bogʻlanishgan<ref>https://www.sueddeutsche.de/politik/botschafter-seibert-lambsdorff-1.5557901</ref>. Tarixchilar birinchi jahon urushiga olib kelgan oʻsib borayotgan qarama-qarshilikning asosiy sabablarini izlash uchun [[1871-yil]]dan keyin [[Germaniya]] va Britaniya oʻrtasidagi diplomatik munosabatlarga eʼtibor qaratishadi. Napoleon urushlari (1803-1815) davrida Prussiya bir muncha vaqt Britaniya ittifoqchisi boʻlgan va buning uchun keyinchalik yakklab qoʻyilgan. Chunki boshqa baʼzi nemis davlatlari Fransiyani qoʻllab-quvvatlaganlar<ref>https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/1075416/germany-trade-and-investment-factsheet-2022-05-18.pdf</ref>. [[Germaniya]] [[Germaniya]] imperiyasi sifatida, [[1914]]-[[1918-yil]]lar orasida Birinchi jahon urushida [[Buyuk Britaniya]] va uning ittifoqchilari(Antanta)ga qarshi kurashgan. [[Germaniya]], fashistlar [[Germaniya]]si sifatida, [[1939]]-[[1945-yil]]lar oraligʻida Ikkinchi Jahon urushida [[Buyuk Britaniya]] va ittifoqchi kuchlar bilan yana jang qildi. [[Germaniya]] ikkala urushda ham [[Buyuk Britaniya]] va uning ittifoqchilari tomonidan magʻlubiyatga uchradi. Fashistlar [[Germaniya]]si magʻlubiyatga uchragach, [[Germaniya]] [[1945-yil]]dan [[1950-yil]]gacha ittifoqchi kuchlar, shu jumladan [[Buyuk Britaniya]] tomonidan anneksiya qilindi. Shundan soʻng, mamlakat Gʻarbiy [[Germaniya]] va Sharqiy [[Germaniya]]ga boʻlindi. [[Buyuk Britaniya]] Sovuq urush davrida Gʻarbiy [[Germaniya]]ning „Gʻarbiy dunyo“ga qoʻshilishi orqali Gʻarbiy [[Germaniya]] bilan yaqin ittifoqchi boʻldi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/migration1/migration-statistics-quarterly-report/august-2014/rft-table-2---population-by-cob.xls |qaralgan sana=2016-01-05 |arxivsana=2016-01-05 |arxivurl=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20160105160709/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/migration1/migration-statistics-quarterly-report/august-2014/rft-table-2---population-by-cob.xls }}</ref>. Masalan, Qoʻshma Shtatlar boshchiligidagi mudofaa hamkorligi, NATO orqali bir necha marta hamkorlik ishlari amalga oshirildi. Aksincha, Sharqiy [[Germaniya]] va [[Buyuk Britaniya]] oʻrtasidagi munosabatlar sovuq urush davrida Sharqiy [[Germaniya]] Sovet Ittifoqi bilan ittifoqdosh boʻlgani sababli yomon ahvolda edi. Gʻarbiy [[Germaniya]] dastlab Yevropa hamjamiyatiga, keyinchalik [[1973-yil]]da [[Buyuk Britaniya]] qoʻshilgan Yevropa Ittifoqiga aʼzo boʻldi. Gʻarbiy [[Germaniya]] va [[Buyuk Britaniya]] tashkilotning eng qudratli davlatlari boʻlib, ikkalasi ham uning rivojlanishiga sezilarli taʼsir koʻrsatdi. [[Germaniya]] Yevropa integratsiyasini keng qoʻllab-quvvatlagan boʻlsa, [[Buyuk Britaniya]] umuman unga qarshi chiqdi. Sharqiy va Gʻarbiy [[Germaniya]] [[1990-yil]]da Berlin devorining qulashi ortidan qayta birlashdi. Birlashish Sovuq urushning tugashini belgilab bermoqda edi. Endi [[Buyuk Britaniya]] Sharqiy [[Germaniya]] bilan ham aloqalar oʻrnatishni boshladi. Yevropa Ittifoqiga aʼzo boʻlish orqali [[Buyuk Britaniya]] bilan savdo va hamkorlik koʻplab sohalarda, ayniqsa tadqiqot va ishlanmalarda sezilarli darajada oshdi. Bu [[Germaniya]] va [[Buyuk Britaniya]]ning fan va universitet jamoalari oʻrtasida mustahkam aloqalarni yaratdi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://fowid.de/fileadmin/datenarchiv/Religionszugehoerigkeit/Religionszugehoerigkeit_Bevoelkerung_2010_2013.pdf |kirish sanasi=2022-06-13 |arxivsana=2015-12-25 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20151225025456/http://fowid.de/fileadmin/datenarchiv/Religionszugehoerigkeit/Religionszugehoerigkeit_Bevoelkerung_2010_2013.pdf }}</ref>. [[Buyuk Britaniya]] [[Germaniya]]ning oʻzidan keyin nemis motorli transport vositalarining ikkinchi yirik isteʼmolchisidir. [[2016-yil]]da [[Buyuk Britaniya]]da oʻtkazilgan referendum natijalariga koʻra u 47 yillik aʼzolikdan soʻng Yevropa Ittifoqidan chiqishga qaror qildi va [[2020-yil]] 31-yanvarda ittifoqni tark etdi. Oʻshandan beri ikki davlat oʻrtasida savdo va hamkorlik kamaydi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/germany/ |qaralgan sana=2022-06-13 |arxivsana=2021-01-09 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210109075739/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/germany }}</ref>. [[Buyuk Britaniya]] hukumati maʼlumotlariga koʻra, 2013-yil]]da [[Buyuk Britaniya]]da 126 000 nemis fuqarosi yashagan va [[Germaniya]] hukumati maʼlumotlariga koʻra, [[2016-yil]]da [[Germaniya]]da 107 000 Britaniya fuqarosi istiqomat qilgan<ref>https://britishingermany.org/brits-living-in-germany/</ref>. {|class="wikitable" |- ! ! Germaniya ! Buyuk Britaniya |- |'''Bayrogʻi''' |[[Fayl:Flag of Germany.svg|150px]] |[[Fayl:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|150px]] |- |'''Gerbi''' |[[Fayl:Coat of arms of Germany.svg|150px]] |[[Fayl:Royal coat of arms of the United Kingdom (St. Edward's Crown).svg|150px]] |- |'''Aholisi''' |83,019,000 |67,545,000 |- |'''Maydoni''' |357,021 km2 |244,820 km2 |- |'''Aholi zichligi''' |232/km2 |271/km2 |- |'''Poytaxti''' |[[Berlin]] |[[London]] |- |'''Katta shahri''' | Berlin — 3,748,000 | London — 8,908,000 |- |'''Boshqaruv''' |Federal parlamentar konstitutsiyaviy respublika |Unitar parlamentar konstitutsiyaviy monarxiya |- |'''Birinchi rahbari''' | Imperator William I<br />Otto fon Bismark (hukumat rahbari-kansler) | Qirolicha Anna<br />Robert Velpol (hukumat rahbari) |- |'''Hozirgi rahbari''' | Frank-Walter Steinmeier (Prezident)<br />Olaf Shols (Bosh vazir) | Qirolicha Yelizavetta II<br />Boris Jonson (hukumat rahbari) |- |'''Rasmiy tili''' |nemis tili |ingliz |- |'''Pul birligi''' |Yevro |Funt sterling |- |'''YaIM''' |€3.229 trillion |£2.021 trillion |- |'''Aholi jon boshiga YaIM''' |€39,000 |£30,600 |- |'''Harbiy xarajatlar''' |€38.8 mlrd (US$44.3 mlrd) |£36.4 mlrd (US$47.2 mlrd) |- | Birinchi jahon urushida tarafdor davlatlar | Magʻlub tomon: * {{flag|Avstriya-Vengriya|size=22px}} * {{flag|Turkiya|size=22px}} * {{flagcountry|Bolgariya|size=22px}} | Gʻoliblar: * {{flagcountry|Fransiya|size=22px}} * {{flagicon|Russia|size=22px}} [[Russian Empire|Rossiya]] * {{flagcountry|Kingdom of Italy|size=22px}} * {{flagcountry|United States|1912|size=22px}} * {{flagcountry|Kingdom of Serbia|size=22px}} * {{flagcountry|Chernogoriya|size=22px}} * {{flagcountry|Belgium|size=22px}} * {{flagcountry|Empire of Japan|size=22px}} * {{flagcountry|Kingdom of Romania|size=22px}} * {{flagcountry|Portugaliya|size=22px}} * {{flagcountry|Kingdom of Greece|size=22px}} * {{flagicon|Saudi Arabia|1902|size=22px}} [[Saudiya Arabistoni]] * {{flagicon|Thailand|size=22px}} [[Thailand|Siam]] |- | Ikkinchi jahon urushida tarafdor davlatlar | Magʻlub tomon * {{flagcountry|Yaponiya|name=Yaponiya|size=22px}} * {{flagcountry|Kingdom of Italy|name=Italiya|(1939–1943)|size=22px}} * {{flagcountry|Ruminiya|name=Ruminiya|size=22px}} * {{flagcountry|Kingdom of Bulgaria|name=Bolgariya|size=22px}} * {{flagicon image|Flag of First Slovak Republic 1939-1945.svg|size=22px}} [[Slovak Republic (1939–45)|Slovakiya]] * {{flagcountry|Xorvatiya|size=22px|name=Xorvatiya}} * {{flag|Finlandiya|size=22px}} * {{flagdeco|Tailand|size=22px}} [[Tailand]] * {{flagcountry|Iroq|size=22px}} | Gʻoliblar: * {{flag|AQSh|1912|size=22px}} * {{flagicon|Fransiya|1794|size=22px}} [[French Third Republic|Fransiya]] * {{flag|SSSR|1936|size=22px}} * {{flagicon|Poland|1928|size=22px}} [[Second Polish Republic|Polsha]] * {{flagcountry|Kingdom of Greece|size=22px}} * {{flag|Niderlandiya|size=22px}} * {{flag|Belgiya|size=22px}} * {{flag|Norvegiya|size=22px}} * {{flagcountry|Czechoslovakia|size=22px}} * {{flag|Kanada|1921|size=22px}} * {{flag|Avstraliya|size=22px|1908}} * {{flag|New Zealand|size=22px|name=Yangi Zelandiya}} * {{flagcountry|South Africa|size=22px}} * {{flagdeco|Philippines|1936|size=22px}} [[Commonwealth of the Philippines|Filippin]] * {{flagicon|Efiopiya|size=22px}} [[Ethiopian Empire|Efiopiya]] * {{flagicon|Brazil|1889|size=22px}} [[Vargas Era|Braziliya]] * {{Flag|Mongoliya|1940|name=Mongoliya}} * {{Flag|Meksika|1943|size=22px}} |} == Tarixiy aloqalar == === Umumiy meros === Ingliz va nemis tillari ikkalasi ham gʻarbiy german til oilasiga mansub. Zamonaviy ingliz tili [[1066-yil]]dan keyin deyarli ajralib chiqdi. Ingliz tilining ildizlari Yevropaning materikdagi nemis xalqlari soʻzlashadigan tillarda, aniqrogʻi, hozirgi [[Gollandiya]], [[Germaniya]] va[[Daniya]]dan turli xalqlar, shu jumladan, inglizlar nomi bilan atalgan Angles deb nomlangan xalqdan kelib chiqqan. Ingliz tilidagi koʻplab kundalik soʻzlar nemis tilidga oid va ularning nemis tilidagi muqobiliga oʻxshaydi. Koʻproq intellektual va rasmiy soʻzlar fransuz, lotin yoki yunoncha soʻzlar nemis tilidagisiga ham oʻxshashdir. Ingliz tili hozir asosiy dunyo tiliga aylandi va [[Germaniya]]da ikkinchi til sifatida keng oʻrganiladi. Nemis tili XIX asr va XX asr boshlarida fan va texnikaning muhim tili boʻlgan<ref>https://www.statista.com/statistics/1061601/german-population-in-united-kingdom/</ref>. Ammo hozirda u bu rolini sezilarli darajada yoʻqotgan. Ingliz maktablarida nemis tili oʻziga xos til sifatida keng o‘rganilmaydi. O‘rta maktablarda faqat boshlangʻich A darajasida oʻrgatiladi xolos<ref>https://books.google.co.uz/books?id=3ebPhLqxlMAC&pg=PA66&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. === Ganza ittifoqi va savdo === Nemislar va inglizlar oʻrtasidagi savdo aloqalari uzoq tarixga ega. [[Ganza]] ittifoqi savdogarlar uyushmalarining tijorat va mudofaa konfederatsiyasi boʻlib, uning bozor shaharlari Shimoliy Yevropa qirgʻoqlari boʻylab joylashgan edi. XIII-XVII asrlarda bu shaharlar ittifoqi Boltiqboʻyidan Shimoliy dengizgacha choʻzilgan va uning tarkibiga [[London]] ham kirgan<ref>https://www.sipri.org/research/armaments/milex/resultoutput/15majorspenders</ref>. Asosiy markaz Lyubek shahri edi. Ittifoq London va uning koʻplab shaharlari oʻrtasidagi savdoni osonlashtirdi. Savdoning aksariyati nemis savdogarlari tomonidan nazorat qilinardi. Shuningdek, Ganza [[Buyuk Britaniya]] uchun Boltiqboʻyi bilan savdo-sotiq yoʻlini ochdi. [[Tasvir:Front of German Embassy in London.jpg|thumb|Londondagi Germaniya elchixonasi]] [[Tasvir:DeUkEmbassyRkv.JPG|thumb|Germaniya-Britaniya elchixonasi. Reykyavik. Islandiya]] === Qirollik oilasi === XVII asr oxirigacha ingliz va nemis qirollik oilalari oʻrtasidagi nikohlar kam uchraydi. Angliyalik Genrix I ning qizi malika Matilda [[1114]]-[[1125-yil]]larda Muqaddas Rim imperatori Genrix V ga turmushga chiqqan. [[1256-yil]]da Kornuollning 1-grafi Richard [[Germaniya]] qiroli boʻldi va uning oʻgʻillariga Almain familiyasi berildi. Qizil va oq gullar urushida nemis yollanma askarlari yollangan<ref>https://books.google.co.uz/books?id=INJHtUwuCYMC&pg=PA7&redir_esc=y</ref>. [[1714-yil]]da ingliz va nemis millatiga mansub nemis tilida soʻzlashuvchi gannoverlik shahzoda Jorj I Britaniya taxtiga oʻtirdi. Bir asrdan koʻproq vaqt davomida Britaniya monarxlari Gannoverning egasi boʻlgan (avval Muqaddas Rim imperiyasining shahzoda saylovchilari, keyin esa [[Gannover]] qirollari sifatida). Napoleon urushlari paytida Gannover [[Fransiya]] tomonidan ishgʻol qilingan. Biroq baʼzi gannoverlik qoʻshinlar Britaniya armiyasida etnik nemis boʻlinmasi boʻlgan Qirollik nemis legionini tuzish uchun Angliyaga qochib ketishgan. Gannover bilan shaxsiy aloqa nihoyat [[1837-yil]]da qirolicha Viktoriyaning Britaniya taxtiga oʻtirishi bilan, Daniyadan Heligolandni qoʻlga kiritishi bilan yakunlandi. XX asrda Jorj I dan Jorj V gacha boʻlgan har bir Britaniya monarxining turmush oʻrtogʻi nemis edi. Qirolicha Viktoriyaning [[Germaniya]]da tugʻilgan onasi Saks-Koburg-Saalfeld malikasi nazorat ostida katta boʻlgan va [[1840-yil]]da oʻzining birinchi amakivachchasi Saks-Koburg va Gota shahzodasi Albertga turmushga chiqqan. Ularning qizi malika Viktoriya [[1858-yil]]da Prussiya shahzodasi Fridrix Vilgelmga turmushga chiqdi. Fridrix uch yildan keyin valiahd shahzoda boʻldi. Bu juftlikning ikkisi ham [[Germaniya]] kansleri Otto fon Bismarkni yomon koʻrardi. Vilgelm I dan soʻng malika Viktoriya [[Germaniya]] imperatori boʻldi. Uning oʻgʻli imperator Vilgelm II sifatida taxtga keldi va Bismarkni ikki yildan soʻng nafaqaga chiqishga majbur qildi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=TTvcAAAAQBAJ&pg=PA21&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. === Vilgelm II (1888-[[1918) === Qirolicha Viktoriyaning vorisi Vilgelm Britaniya bilan yaxshi munosabatlariga ega edi. U bu yerga tez-tez tashrif buyurgan va yuqori doiralarda yaxshi tanilgan. Vilgelm II [[Germaniya]]da Imperator dengiz flotining kengayishini targʻib qilgan. Bu islohot Britaniya hukumati eʼtibordan chetda qololmaydigan, uning dengiz kuchlariga potentsial tahdid edi. [[1908-yil]]dagi Daily Telegraph Affairda haqoratli sahifa ochildi. [[Buyuk Britaniya]]ga kengaytirilgan tashrifi chogʻida, Kayzer Daily Telegraph gazetasiga uzoq intervyu berdi, u Britaniyaga boʻlgan adovat, tanqidlarini yashirib oʻtirmadi. U Britaniya aholisini [[Germaniya]]ning tinchlikparvar niyatlari va Angliya bilan tinchlikka intilishini soʻroq qilgani uchun „aqldan ozgan quyonlar“deb masxara qildi. Intervyu butun Yevropada shov-shuvga sabab boʻldi. Bu kayzerning diplomatik ishlarda mutlaqo qobiliyatsiz ekanligini koʻrsatdi. Inglizlar Vilgelm hech boʻlmaganda ruhiy jihatdan nosogʻlom deb qaror qilishdi va intervyuni rasmiy nemis dushmanligining belgisi emas, balki beqaror shaxsiyatining yana bir dalili sifatida koʻrishdi. [[Germaniya]]da esa bu voqea ancha jiddiy qaralib, u yerda uni deyarli bir ovozdan masxara qilishdi. Keyinchalik u yirik davlat ishlarida qatnashmasdan faqat asosan tantanalarda koʻrinish berardi<ref>https://muse.jhu.edu/article/253051</ref>. Britaniya qirollik oilasi nemis familyasi fon Saksen-Koburg-Gota ni [[1917-yil]]gacha saqlab qoldi. Oʻsha yili Britaniya qirollik oilasining barcha aʼzolari nemis unvonlaridan voz kechdilar va urushda inglizlarga qarshi kurashgan barcha nemis qarindoshlari [[1917-yil]]dagi Unvonlardan mahrum qilish toʻgʻrisidagi qonun bilan Britaniya unvonlaridan mahrum qilindi. === Intellektual taʼsirlar === G‘oyalar ikki xalq o‘rtasida oʻzgarib, yangilanib turardi. [[Germaniya]]ning repressiv rejimlaridan qochgan qochqinlar koʻpincha Britaniyaga joylashardilar, ayniqsa [[Karl Marks]] va [[Fridrix Engels]]lar davrida bunga koʻp guvoh boʻlingan. Kimyoda boʻlgani kabi texnologiya sohasidagi yutuqlar ham oʻrtoqlashilardi. Britaniyaga 100 000 dan ortiq nemis muhojirlari kelgan. [[Germaniya]], ehtimol, XIX asr oxiri va XX asr boshlarida innovatsion ijtimoiy gʻoyalar uchun dunyodagi asosiy markazlardan biri boʻlgan boʻlishi mumkin. atrofida liberallar HH Asquith va Devid Lloyd Jorj boshchiligidagi Britaniya liberal farovonlik islohotlari Bismarkning ijtimoiy farovonlik tizimini qabul qildi. [[1910-yil]]da ikki davlat oʻrtasida shaharsozlik bo‘yicha fikr almashildi<ref>https://www.jstor.org/stable/558111</ref>. == Diplomatiya == [[File:Opper-Bismarck-Gladstone-Puck_Feb_20_1895.jpg|thumb|300px|Opper tomonidan yaratilgan 1895-yilgi [[Germaniya]]ning Bismark va Britaniyaning Gladstone karikaturasi siyosiy sahnada ijrochilar sifatida]] Dastlab Britaniya tashqi ishlar idorasidagi bir qator elchilar yaxshi ishlashmagan. Ular 1860-yil]]lardagi [[Germaniya]]ning ichki rivojlanishi toʻgʻrisida faqat yuzaki hisobotlarni taqdim etishgan. Bu hodisalar Odo Rassel (1871-1884) tayinlanishi bilan oʻzgardi. U Bismark bilan yaqin munosabatlarni rivojlantirgan va nemis voqealarini chuqur yoritgan<ref>https://web.archive.org/web/20070927200947/http://tmh.floonet.net/pdf/eyre_crowe_memo.pdf</ref>. Angliya strategik, mafkuraviy va iqtisodiy sabablarga koʻra Prussiya hukmronligi ostida birlashishni yaxshi qoʻllab-quvvatlamaydi. [[Germaniya]] imperiyasi qitʼada Angliyani eng koʻp tashvishga solgan ikki kuch [[Fransiya]] va Rossiyaga foydali muvozanat hisoblangan. O‘rta yer dengizida [[Fransiya]]dan, [[Markaziy Osiyo]]da esa [[Rossiya]]dan kelayotgan tahdid [[Germaniya]] bilan oqilona munosabatlar orqali bartaraf etilishi mumkin edi. Yangi [[Germaniya]] davlati barqarorlashtiruvchi kuch sifatida, ayniqsa Bismark Yevropani barqarorlashtirish, qitʼada har qanday yirik urushning oldini olishda oʻz rolini ilgari surardi. Britaniya Bosh vaziri Uilyam Gladston esa [[Germaniya]]ga doim shubha bilan qaragan, uning avtoritarizmini yoqtirmagan. Britaniya ichki siyosatda [[Germaniya]] bilan har qanday nizolarni tanlashdan qochdi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=ONIwBwAAQBAJ&pg=PA247&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. == Oʻzaro munosabatlarning yaxshilanishi va yomonlashishi == [[Buyuk Britaniya]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi munosabatlar XIX asr oxirida yaxshi edi. Chunki asosiy siyosatchilar — Bosh vazir Lord Solsberi va Kansler Bismark ikkalasi ham realist konservativ edilar va ikkalasi ham siyosat boʻyicha bir-birlariga oʻxshash fikr yuritar edi. Hatto [[Germaniya]] va Britaniya oʻrtasida rasmiy shartnoma munosabatlari boʻyicha bir nechta takliflar bor edi, lekin ular imzolanmadi. Chunki Britaniya „ajoyib izolyatsiya“ deb atalgan holatda turishni afzal koʻrdi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=zqj-oHp4KsgC&pg=PA12&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. Shunga qaramay, bir qator oʻzgarishlar ularning munosabatlarini [[1890-yil]]gacha, Bismark tajovuzkor Vilgelm II tomonidan hokimiyatdan ketkazilganiga qadar barqaror ravishda yaxshilandi. [[1888-yil]]da hokimiyat tepasiga kelgan yosh Vilgelm [[1890-yil]]da Bismarkni ishdan boʻshatdi va agressiv ravishda [[Germaniya]]ning dunyodagi taʼsirini kuchaytirishga harakat qildi. Tashqi siyosatni borgan sari oʻylamagan beqaror Kayzer tashqi ishlar vazirligining qudratli davlat xizmatchisi Fridrix fon Xolshteyn rahbarligi ostida boshqarildi. Vilgelm [[Fransiya]] va [[Rossiya]] oʻrtasidagi uzoq muddatli koalitsiya parchalanishi kerakligini taʼkidlardi. == Birinchi jahon urushining boshlanishi == [[Tasvir:German Prisoners of War in Britain- Everyday Life at a German POW Camp, UK, 1945 D26723.jpg|thumb|Britaniyadagi nemis harbiy asirlari. 1945-yil]] [[1914-yil]] iyul oyida toʻsatdan Birinchi jahon urushi boshlangani uchun Britaniya dastlab neytral boʻlishni xohladi. [[1914-yil]]da [[Germaniya]] bilan mustamlaka va dengiz poygasi boʻyicha munosabatlar yaxshilanganligi sababli, [[Germaniya]] tomondan salbiy munosabat kutmagan edi. Biroq liberal Bosh vazir H.H.Askvit va ayniqsa tashqi ishlar vaziri Edvard Grey [[Germaniya]]dan kuchsizroq boʻlgan [[Fransiya]]ni himoya qilishni burchlari deb bilishar edi. Konservativ partiya Angliyaga ham, [[Fransiya]]ga ham tahdid sifatida [[Germaniya]] bilan dushmanlik kayfiyatida edi. Rivojlanayotgan Leyboristlar partiyasi va boshqa sotsialistlar urushni maksimal foyda olish uchun kapitalistik vosita sifatida qoraladilar. [[1907-yil]]da Tashqi ishlar vazirligining yetakchi nemis mutaxassisi Eyre Krou yuqori martabali amaldorlar uchun nemislarning niyatlaridan ogohlantiruvchi memorandum yozdi. Krouning taʼkidlashicha, Berlin „[[Germaniya]] Yevropada va oxir-oqibat dunyoda gegemonlikni xohlaydi“. Krou shuningdek, [[Germaniya]] Napoleon kabi kuchlar muvozanatiga tahdid solishini taʼkidladi. Millati nemis boʻlgan bu shaxsning fikrlari Britaniyada jiddiy qabul qilindi. [[Germaniya]]da chap qanot partiyalar, ayniqsa SPD yoki Sotsialistik partiya [[1912-yil]]gi [[Germaniya]] saylovlarida birinchi marta ovozlarning uchdan bir qismini yaʼni eng koʻp oʻrinlarni qoʻlga kiritdi. Nemis tarixchisi Frits Fisher [[Germaniya]]da hukmronlik qilgan yunkerlar aholini chalgʻitish va hukumatni vatanparvarlik ruhida qoʻllab-quvvatlash uchun tashqi urushni xohlashlarini taʼkidlab oʻtgan. Pol Kennedi nega neytral Britaniya [[Germaniya]] bilan urushga kirishganini tushuntirar ekan, „Angliya-german antagonizmining kuchayishi“, [[1860]]-[[1914]] (1980) asarida [[Germaniya]] iqtisodiy jihatdan Britaniyadan kuchliroq boʻlganini taʼkidladi. [[Germaniya]] Usmonli imperiyasi orqali qurishni taklif qilgan Bag'dod temir yo'li bo'yicha uzoq vaqtdan beri tortishuvlar mavjud edi. [[1914-yil]] boshida temir yoʻlda doʻstona murosaga erishildi. [[Germaniya]] urush oldi qayta-qayta harbiy kuchga tayangan, Britaniya esa ichki intuitiv axloqiy his-tuygʻular tayangan edi. [[1839-yil]]da [[Angliya]], [[Prussiya]], [[Fransiya]] va [[Gollandiya]] [[Belgiya]]ning betarafligini kafolatlaydigan London shartnomasini imzolashgan edi. [[Germaniya]] [[1914-yil]]da bu shartnomani buzdi, uning kansleri Teobald fon Betman Xollveg shartnomani „bir parcha qogʻoz parchasi“ deb masxara qildi. Bu liberallarning urushga chaqirishda konservatorlarga qoʻshilishini taʼminladi. == Ittifoqchilarning gʻalabasi == [[1918-yil]] bahorida [[Germaniya]]ning Gʻarbiy frontdagi buyuk hujumi deyarli muvaffaqiyat qozondi. [[1918-yil]] yoziga kelib, amerikalik askarlar frontga kuniga 10 000 kishi bilan kelardi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=8uxfTF4Lm-kC&pg=PA269&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. [[Germaniya]] bu vaqtda esa yoʻqotishlari sonini toʻldirolmas, armiyasi har kuni qisqarib borardi. Sentabr va oktabr oylarida boʻlib oʻtgan bir qator yirik janglar Ittifoqchilarning ulkan gʻalabalarini taʼminladi va feldmarshali Pol fon Hindenburg boshchiligidagi [[Germaniya]] Oliy qoʻmondonligi mamlakatning magʻlubiyatga uchraganini tan oldi va Vilgelmga taxtdan voz kechishni va surgunga ketishni eʼlon qildi. Noyabr oyida [[AQSh]] prezidenti [[Vudro Vilson]]ning oʻn toʻrt moddali muzokaralar sulhi olib borildi<ref>https://www.researchgate.net/publication/304703215_%27The_Ultimate_Potential_Enemy%27_Nazi_Germany_and_British_Defense_Dilemmas</ref>. Oziq-ovqat blokadasini saqlab qolish orqali ittifoqchilar [[Germaniya]]ni tinchlik shartlariga rozi boʻlgunga qadar och qolishga qaror qilishdi. [[1918-yil]]gi saylovdan, bir necha kun oʻtgach, Britaniya Bosh vaziri Lloyd Jorj [[Germaniya]]ga nisbatan qatʼiy shartnoma tuzishga vaʼda berdi. Biroq, [[1919-yil]] boshida Parij tinchlik konferensiyasida Lloyd Jorj [[Fransiya]] va [[Italiya]] vakillariga qaraganda ancha sokin edi, lekin u hali ham [[Germaniya]]ni urush boshlaganini tan olishini qattiq talab qildi. == Ikkinchi jahon urushi == [[Tasvir:German Prisoners of War in Britain- Everyday Life at a German POW Camp, UK, 1945 D26732.jpg|thumb|Britaniyadagi nemis harbiy asirlari. 1945-yil]] [[Germaniya]] va [[Buyuk Britaniya]] [[1939-yil]] sentabrda Britaniya urush eʼlon qilganidan to [[1945-yil]]ning may oyida [[Germaniya]]ning taslim boʻlishiga qadar bir-birlari bilan kurashdilar. Urush Britaniya jamoatchiligi xotirasida hamon saqlanib qolgan. Britaniya imperiyasi [[Germaniya]]ga qarshi yolgʻiz kurashayotgan edi. Ammo Qoʻshma Shtatlar inglizlarni katta mablag ' bilan taʼminladi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=8uxfTF4Lm-kC&pg=PA269&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. [[1941-yil]] dekabrda Qoʻshma Shtatlar [[Germaniya]] va Yaponiyaga qarshi urushga kirishdi. Chunki Yaponiya tomonidan [[AQSH]]ning Perl-Harbor bazasiga hujumi va keyinchalik Britaniyaning tinch okeanidagi postlarini Gonkongdan Singapurgacha bosib olishi ittifoqchilarning Yaponiyaga urush ochishiga sabab boʻldi<ref>https://www.jstor.org/stable/2692326</ref>. [[1944-yil]] iyun oyida [[Fransiya]]ga ittifoqchilarning bostirib kirishi, shuningdek, strategik bombardimon va quruqlikdagi kuchlarning barchasi [[Germaniya]]ning yakuniy magʻlubiyatiga hissa qoʻshdi. [[File:Deutschland Besatzungszonen 8 Jun 1947 - 22 Apr 1949 britisch.svg|thumb|Britaniya ishgʻol zonasi]] [[File:Road sign delimiting British zone of occupation in Berlin 1984.jpg|thumb|Berlindagi Britaniya ishgʻol zonasini belgilovchi yoʻl belgisi. 1984 yil]] == Sovuq urush == Qoʻshma Shtatlar yetakchilik qilgan holda, Britaniya Qirollik havo kuchlari bilan [[1948]]-[[1949-yil]]larda Berlin havo xizmatida Berlinni oziq-ovqat va koʻmir bilan taʼminlashda katta yordamchi rol oʻynadi. Havo orqali tashish Gʻarbiy ittifoqchilarni shahardan chiqarib yuborish uchun moʻljallangan Sovet blokadasini buzdi. [[1955-yil]]da Gʻarbiy [[Germaniya]] NATOga, Sharqiy [[Germaniya]] esa [[Varshava]] shartnomasiga qoʻshildi. Bu vaqtda Britaniya Sharqiy [[Germaniya]]ni rasman tan olmadi. Biroq, Leyboristlar partiyasining chap qanoti urushdan keyingi yillardagi antikommunizmdan voz kechib, uni tan olishga chaqirdi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=IZsXpZTCQKQC&pg=RA3-PT84&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. Bu chaqiriq Britaniya Mehnat partiyasi va [[Germaniya]] Sotsial-demokratik partiyasi (SPD) oʻrtasidagi ziddiyatni kuchaytirdi. [[1955-yil]]dan keyin Britaniya Sovet Ittifoqini toʻxtatuvchi vosita sifatida arzon yadro quroliga tayanishga qaror qildi. [[Buyuk Britaniya]] umumiy bozorga (Yevropa hamjamiyatiga) aʼzo boʻlish uchun ikki marta ariza berdi. [[1961-yil]]da fransuz vetosi oldida u muvaffaqiyatsizlikka uchradi, ammo [[1967-yil]]da uni qayta qoʻllash oxir-oqibat muvaffaqiyatli boʻldi va [[1972-yil]]da muzokaralar yakunlandi<ref>https://web.archive.org/web/20081009132409/http://ukiniceland.fco.gov.uk/en/our-office-in-iceland/our-embassy-in-reykjavik/embassy-history</ref>. Gʻarbiy [[Germaniya]]ning diplomatik yordami bu yerda hal qiluvchi ahamiyatga ega boʻldi. [[1970-yil]]da Gʻarbiy [[Berlin]]ning sobiq meri, kansler Villi Brandt boshchiligidagi Gʻarbiy [[Germaniya]] hukumati [[Polsha]] bilan Polsha chegaralarini tan olish va kafolatlash toʻgʻrisida shartnoma imzoladi. == Qayta birlashish == [[File:Msc2011 SZ 002 Merkel Ischinger Cameron.jpg|thumb|[[Germaniya]] kansleri Angela Merkel (chapda), [[Buyuk Britaniya]] bosh vaziri Devid Kemeron (oʻrtada) va Myunxen xavfsizlik konferentsiyasi raisi Volfgang Ishinger (oʻngda) 2011 yilda Myunxen xavfsizlik konferentsiyasida, Myunxen, Bavariya, [[Germaniya]]]] [[File:Foreign Secretary with German Minister for Foreign Affairs (12288926744).jpg|thumb|[[Buyuk Britaniya]] tashqi ishlar vaziri Uilyam Xeyg (chapda) va [[Germaniya]] tashqi ishlar vaziri Frank-Valter Shtaynmayer (oʻngda) Londonda, Angliya, [[Buyuk Britaniya]], 2014-yil 3 fevral]] [[1990]]-yilda Birlashgan Qirollik Bosh vaziri [[Margaret Tetcher]] dastlab [[Germaniya]]ning birlashishiga qarshi chiqdi, ammo oxir-oqibat [[Germaniya]]ga nisbatan yakuniy kelishuv toʻgʻrisidagi shartnomani qabul qildi. Ikkala davlat ham [[NATO]] aʼzosi va kuchli iqtisodiy aloqalarga ega. Devid MakAllister, [[Germaniya]]ning Quyi [[Saksoniya]] shtatining sobiq vazir-prezidenti, otasi shotlandiyalik, onasi nemis. Ularning oʻgʻli Britaniya va [[Germaniya]] fuqaroligiga ega. Xuddi shunday, Britaniya Jamoa palatasida Shotlandiya Milliy partiyasining sobiq rahbari Angus Robertson yarim nemis, chunki uning onasi [[Germaniya]]dan edi. Robertson nemis va ingliz tillarini yaxshi biladi<ref>https://britishingermany.org/brits-living-in-germany/</ref>. [[1996-yil]]da [[Buyuk Britaniya]] va [[Germaniya]] [[Reykyavik]]da umumiy elchixona binosini yaratdilar. Binoning ochilish marosimi [[1996-yil]] 2-iyunda boʻlib oʻtdi va unda oʻsha paytdagi [[Buyuk Britaniya]] tashqi ishlar vaziri Malkolm Rifkind va [[Germaniya]] Tashqi ishlar vazirligining oʻsha paytdagi Davlat vaziri Verner Xoyer va Islandiya Tashqi ishlar vaziri Halldor Asgrimsson ishtirok etdi<ref>https://web.archive.org/web/20081009132409/http://ukiniceland.fco.gov.uk/en/our-office-in-iceland/our-embassy-in-reykjavik/embassy-history</ref>. Binodagi esdalik lavhasida bu „Yevropadagi Britaniya-[[Germaniya]] hamkorlikda qurilgan birinchi maqsadli kansler binosi“ ekanligi qayd etilgan. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * [[Adams, R. J. Q.]] ''British Politics and Foreign Policy in the Age of Appeasement, 1935-1939'' (1993) * Albrecht-Carrie, Rene. ''A Diplomatic History of Europe since the Congress of Vienna'' (1958), passim [https://archive.org/details/diplomatichistor0000albr_b4c1 online] * Anderson, Pauline Relyea. ''The background of anti-English feeling in Germany, 1890-1902'' (1939). [https://www.questia.com/library/7351831/the-background-of-anti-english-feeling-in-germany online] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180725153757/https://www.questia.com/library/7351831/the-background-of-anti-english-feeling-in-germany |date=2018-07-25 }} * Aydelotte, William Osgood. „The First German Colony and Its Diplomatic Consequences.“ ''Cambridge Historical Journal'' 5#3 (1937): 291-313. [https://www.jstor.org/stable/3020734 online], South-West Africa * Bartlett, C. J. ''British Foreign Policy in the Twentieth Century'' (1989) * Brandenburg, Erich. ''From Bismarck to the World War: A History of German Foreign Policy 1870-1914'' (1928) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.173678 online] * Carroll, E. Malcolm. ''Germany and the great powers, 1866-1914 : a study in public opinion and foreign policy'' (1938), 855pp; highly detailed diplomatic history * Dunn, J.S. ''The Crowe Memorandum: Sir Eyre Crowe and Foreign Office Perceptions of Germany, 1918-1925'' (2012). [http://www.cambridgescholars.com/download/sample/60750 excerpt] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200801221744/http://www.cambridgescholars.com/download/sample/60750 |date=2020-08-01 }}, on British policy toward Germany * Faber, David. ''Munich, 1938: Appeasement and World War II'' (2009) [https://www.amazon.com/Munich-1938-Appeasement-World-War/dp/143913233X/ excerpt and text search] * Frederick, Suzanne Y. „The Anglo-German Rivalry, 1890-1914,“ pp 306-336 in William R. Thompson, ed. ''Great power rivalries'' (1999) [https://books.google.com/books/about/Great_Power_Rivalries.html?id=qAZ4I-8tQIsC online] * Geppert, Dominik, and Robert Gerwarth, eds. ''Wilhelmine Germany and Edwardian Britain: Essays on Cultural Affinity'' (2009) * Gifford, Prosser and William Roger Louis. ''Britain and Germany in Africa: Imperial rivalry and colonial rule'' (1967). * Görtemaker, Manfred. ''Britain and Germany in the Twentieth Century'' (2005). * Hale, Oron James. ''Publicity and Diplomacy: With special reference to England and Germany, 1890-1914'' (1940) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.84070 online]. * Harris, David. „Bismarck’s Advance to England, January, 1876.“ ''Journal of Modern History'' 3.3 1931): 441-456. [https://www.jstor.org/stable/1874958 online] * Hilderbrand, Klaus. ''German Foreign Policy from Bismarck to Adenauer'' (1989; reprint 2013), 272pp * Hoerber, Thomas. "Prevail or perish: Anglo-German naval competition at the beginning of the twentieth century, " ''European Security'' (2011) 20#1, pp.&nbsp;65-79. * Horn, David Bayne. ''Great Britain and Europe in the eighteenth century'' (1967) covers 1603-1702; pp 144-77 for Prussia; pp 178-200 for other Germany; 111-43 for Austria * Kennedy, Paul M. „Idealists and realists: British views of Germany, 1864-1939,“ ''Transactions of the Royal Historical Society'' 25 (1975) pp: 137-56; compares the views of idealists (pro-German) and realists (anti-German) * Kennedy, Paul. ''The Rise of the Anglo-German Antagonism 1860-1914'' (London, 1980) [https://www.amazon.com/Rise-Anglo-German-Antagonism-1860-1914/dp/157392301X/ excerpt and text search]; influential synthesis; 600pp * Kennedy, Paul. ''The Rise and Fall of the Great Powers'' (1987), pp 194-260. [https://archive.org/details/risefallofgreatp00paul online free to borrow] * Kennedy, Paul. ''The Rise and Fall of British Naval mastery'' (1976) pp 205-38. * Kennedy, Paul M. „Idealists and realists: British views of Germany, 1864-1939.“ ''Transactions of the Royal Historical Society'' 25 (1975): 137-156. [https://www.jstor.org/stable/3679090 online] * Lambi, I. ''The navy and German power politics, 1862-1914'' (1984). * Langer William L. '' European Alliances and Alignments: 1871-1890'' (2nd ed. 1956) [https://archive.org/details/dli.ernet.506387 online] * Langer William L. ''The Diplomacy Of Imperialism (1890-1902)'' (1960) [https://archive.org/details/dli.ernet.237701 online] * Major, Patrick. „Britain and Germany: A Love-Hate Relationship?“ ''German History,'' October 2008, Vol. 26 Issue 4, pp.&nbsp;457-468. * [[Robert K. Massie|Massie, Robert K.]] ''[[Dreadnought: Britain, Germany and the Coming of the Great War]]'' (1991); popular history * Milton, Richard. ''Best of Enemies: Britain and Germany: 100 Years of Truth and Lies'' (2004), popular history covers 1845-1945 focusing on public opinion and propaganda; 368pp [https://www.amazon.com/Best-Enemies-Britain-Germany-Years/dp/1840468289/ excerpt and text search] * Mowat, R.B. ''A History Of European Diplomacy 1914-1925'' (1927) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.98133 online] * Neilson, Francis. „Bismarck’s Relations With England.“ ''American Journal of Economics and Sociology'' 9.3 (1950): 293-306. [https://www.jstor.org/stable/3483663 online] * Neville P. ''Hitler and Appeasement: The British Attempt to Prevent the Second World War'' (2005). * Oltermann, Philip. ''Keeping Up With the Germans: A History of Anglo-German Encounters'' (2012) [https://www.amazon.com/Keeping-Up-Germans-Anglo-German-Encounters-ebook/dp/B007231926/ excerpt]; explores historical encounters between prominent Britons and Germans to show the contrasting approaches to topics from language and politics to sex and sport. * Otte, Thomas G. „'The Winston of Germany': The British Foreign Policy Élite and the Last German Emperor.“ ''Canadian Journal of History'' 36.3 (2001): 471-504. Negative views on Kaiser Wilhelm’s mental stability. * [[Peter Padfield|Padfield, Peter]] ''The Great Naval Race: Anglo-German Naval Rivalry 1900-1914'' (2005) * Palmer, Alan. ''Crowned Cousins: The Anglo-German Royal Connection'' (London, 1985). * Ramsden, John. ''Donʼt Mention the War: The British and the Germans since 1890'' (London, 2006). * Reinermann, Lothar. „Fleet Street and the Kaiser: British public opinion and Wilhelm II.“ ''German History'' 26.4 (2008): 469-485. * Reynolds, David. '' Britannia Overruled: British Policy and World Power in the Twentieth Century'' (2nd ed. 2000) [https://www.amazon.com/Britannia-Overruled-British-Twentieth-Century/dp/0582382491/ excerpt and text search], major survey of British foreign policy * Rich, Norman. ''Great Power Diplomacy, 1814-1914'' (1992), passim. * Rüger, Jan. ''The Great Naval Game: Britain and Germany in the Age of Empire'' (Cambridge, 2007). * Rüger, Jan. "Revisiting the Anglo-German Antagonism, " ''Journal of Modern History'' (2011) 83#3, pp.&nbsp;579-617 [https://www.jstor.org/stable/10.1086/660841 in JSTOR] * Schmitt, Bernadotte E. ''England and Germany, 1740-1914'' (1918) [https://books.google.com/books?hl=en&lr=lang_en|lang_fr&id=7t5mAAAAMAAJ&oi=fnd&pg=PA12&dq=bernadotte+schmitt&ots=XVdjvAXCPj&sig=BxpT7141HhO-UsZYXsYUleYTAsQ online]. * Scully, Richard. ''British Images of Germany: Admiration, Antagonism, and Ambivalence, 1860-1914'' (Palgrave Macmillan, 2012) 375pp * Seton-Watson, R. W. ''Britain in Europe, 1789-1914.'' (1938); comprehensive history [https://archive.org/download/in.ernet.dli.2015.226175/2015.226175.Britain-In.pdf online] * Sontag, Raymond James. ''Germany and England: background of conflict, 1848-1898'' (1938) [https://archive.org/details/germanyenglandba00sont online free to borrow] * Sontag, Raymond James. ''European Diplomatic History 1871-1932'' (1933) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.503351 online] * Taylor, A. J. P. ''Struggle for Mastery of Europe: 1848-1918'' (1954), comprehensive survey of diplomacy * [[Karina Urbach|Urbach, Karina]]. ''Bismarck’s Favourite Englishman: Lord Odo Russell’s Mission to Berlin'' (1999) [https://www.amazon.com/Bismarcks-Favourite-Englishman-Russells-Mission/dp/1860644384/ excerpt and text search] * Weinberg, Gerhard L. ''The Foreign Policy of Hitler’s Germany'' (2 vols. (1980) * Willis, Edward F. ''Prince Lichnowsky, ambassador of peace; a study of prewar diplomacy, 1912-1914'' (1942) [https://archive.org/details/princelichnowsky0025will online] * Dugdale, E.T.S. ed ''German Diplomatic Documents 1871-1914'' (4 vol 1928-31), English translation of major German diplomatic documents [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.499296 vol 1], primary sources, Germany and Britain 1870-1890. vol 2 1890s [https://archive.org/details/germandiplomatic02etsd online] * Gooch, G. P., and Harold Temperley, eds. ''British Documents on the Origins of the War, Vol. 6: Anglo-German Tension: Armaments and Negotiation, 1907-12'' (1930) pp 666-761. [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.151565 online] * Temperley, Harold and L.M. Penson, eds. ''Foundations of British Foreign Policy: From Pitt (1792) to Salisbury (1902) '' (1938) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.2629 online], 608pp of primary sources * Bark, Dennis L., and David R. Gress. ''A History of West Germany. Vol. 1: From Shadow to Substance, 1945-1963. Vol. 2: Democracy and Its Discontents, 1963-1991'' (1993), the standard scholarly history * Berger, Stefan, and Norman LaPorte, eds. ''The Other Germany: Perceptions and Influences in British-East German Relations, 1945-1990'' (Augsburg, 2005). * Berger, Stefan, and Norman LaPorte, eds. ''Friendly Enemies: Britain and the GDR, 1949-1990'' (2010) [https://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=38136 online review] * Deighton, Anne. '' The Impossible Peace: Britain, the Division of Germany and the Origins of the Cold War'' (Oxford, 1993) * Dockrill, Saki. ''Britainʼs Policy for West German Rearmament, 1950-1955'' (1991) 209pp * Glees, Anthony. ''The Stasi files: East Germany’s secret operations against Britain'' (2004) * Hanrieder, Wolfram F. '' Germany, America, Europe: Forty Years of German Foreign Policy'' (1991) * Heuser, Beatrice. ''NATO, Britain, France & the FRG: Nuclear Strategies & Forces for Europe, 1949-2000'' (1997) 256pp * Noakes, Jeremy et al. ''Britain and Germany in Europe, 1949-1990'' * Macintyre, Terry. ''Anglo-German Relations during the Labour Governments, 1964-70: NATO Strategy, Détente and European Integration'' (2008) * Mawby, Spencer. ''Containing Germany: Britain & the Arming of the Federal Republic'' (1999), p.&nbsp;1. 244p. * Smith, Gordon et al. '' Developments in German Politics'' (1992), pp.&nbsp;137-86, on foreign policy * Turner, Ian D., ed. ''Reconstruction in Postwar Germany: British Occupation Policy and the Western Zones, 1945-1955'' (Oxford, 1992), 421pp. * Zimmermann, Hubert. ''Money and Security: Troops, Monetary Policy & West Germany’s Relations with the United States and Britain, 1950-1971'' (2002) 275pp == Havolalar == * [http://userweb.port.ac.uk/~joyce1/abinitio/whygerm1.html Anglo-German Relations: Paul Joyce, University of Portsmouth] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20111010212323/http://userweb.port.ac.uk/~joyce1/abinitio/whygerm1.html |date=2011-10-10 }} * [http://www.anglo-german-club.de/ Anglo-German Club in Hamburg] * [http://www.debrige.de/en Deutsch-Britische Gesellschaft in Berlin] * [https://web.archive.org/web/20060223095941/http://www.agf.org.uk/ Anglo-German Foundation] * [http://www.britishgermanassociation.org/ British-German Association] * [http://www.germanbritishchamber.co.uk/ German-British Chamber of Industry & Commerce in London] * [http://www.di-uk.co.uk/ German Industry in the UK] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090123011936/http://www.di-uk.co.uk/ |date=2009-01-23 }} * [http://www.ukgermanconnection.org/ UK-German Connection] * [http://www.britischebotschaft.de/en/ British Embassy in Berlin] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20080918005908/http://www.britischebotschaft.de/en/ |date=2008-09-18 }} * [http://www.london.diplo.de/ German Embassy in London] * [http://www.qmul.ac.uk/cagcr/ Centre for Anglo-German Cultural Relations] * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/8251211.stm News BBC — 'Thatcher’s fight against German unity'] * [http://adef-britishstudies.org/welcome.html/ German Association for the Study of British History and Politics] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180831170834/http://adef-britishstudies.org/welcome.html |date=2018-08-31 }} [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Buyuk Britaniya]] [[Turkum:Buyuk Britaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] 5mzs276g3qbhkr7n5cq3p9d9pvwpeih 0 735964 6221179 6152079 2026-07-31T12:07:01Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Pages with unreviewed translations]] olib tashlandi; [[Turkum:Germaniyada taʼlim]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221179 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Schulen_Wegweiser.jpg|thumb|Germaniyadagi maktab majmuasidagi turli xil maktab turlarining belgisi]] [[Fayl:Maulbronn_Hof_und_Kirche.jpg|right|thumb| Maulbronn va Blaubeurenning Evangelist seminariyalari (cherkov va hovlini koʻrsatadigan rasm) birlashtirilgan gimnaziya va internat maktabini tashkil qiladi.]] '''Germaniyada taʼlim''' birinchi navbatda, alohida nemis shtatlari ({{Lang|de|Länder}}), zimmasida, federal hukumat kichik rol oʻynaydi. Bir yoshdan olti yoshgacha boʻlgan barcha bolalar uchun ixtiyoriy [[Maktabgacha taʼlim bolalar muassasalari|bolalar bogʻchasi]] (bolalar bogʻchasi) taʼlimi beriladi, undan keyin maktabga borish majburiydir. Umuman olganda, Germaniya oʻqish savodxonligi, matematika va tabiiy fanlar boʻyicha OECDning eng yaxshi koʻrsatkichlariga ega mamlakatlardan biri boʻlib, PISA baholash testida oʻquvchilarning oʻrtacha balli 515 boʻlib, OECD oʻrtacha 497 ballidan ancha yuqori hisoblanadi<ref>{{veb manbasi|muallif=PISA Results in Focus|sana=2018|sarlavha=PISA Results in Focus|url=https://www.oecd.org/pisa/pisa-2015-results-in-focus.pdf|ish=PISA}}</ref>. Germaniyada kamroq raqobatbardosh tizim mavjud, buning natijasida talabalar oʻrtasida qoʻrqitish darajasi past va muvaffaqiyatsizlikdan qoʻrqmaydi, lekin Janubiy Koreya kabi OECD mamlakatlariga nisbatan oʻziga ishonch va umumiy baxt darajasi yuqori<ref name="gpseducation.oecd.org">{{veb manbasi|sarlavha=Education GPS - Germany - Student performance (PISA 2018)|url=https://gpseducation.oecd.org/CountryProfile?plotter=h5&primaryCountry=DEU&treshold=5&topic=PI|kirish sanasi=2021-05-12|ish=gpseducation.oecd.org}}</ref>. Bundan tashqari, Germaniya Iqtisodiy hamkorlik va hamkorlik tashkilotining 76 mamlakati ichida 3-oʻrinni egallab, ijtimoiy-iqtisodiy jihatdan ustun boʻlgan talabalar orasida oʻqish boʻyicha eng yuqori koʻrsatkichlardan biriga ega. Bu Germaniya OECD mamlakatlari orasida eng yuqori maʼlumotli ishchi kuchiga ega boʻlishiga olib keladi<ref name="gpseducation.oecd.org"/><ref>{{veb manbasi|sana=2016-05-31|sarlavha=OECD Better Life Index|url=http://www.oecdbetterlifeindex.org/topics/education/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160531152015/http://www.oecdbetterlifeindex.org/topics/education/|arxivsana=2016-05-31|kirish sanasi=2021-05-12}}</ref>. Inson huquqlarini oʻlchash tashabbusi<ref>{{veb manbasi|sarlavha=Human Rights Measurement Initiative – The first global initiative to track the human rights performance of countries|url=https://humanrightsmeasurement.org/|kirish sanasi=2022-03-09|ish=humanrightsmeasurement.org}}</ref> Germaniya taʼlim olish huquqi uchun mumkin boʻlgan daromadning 75,4 foiziga ularning daromad darajasida erishayotganini aniqlaydi<ref>{{veb manbasi|sarlavha=Germany - HRMI Rights Tracker|url=https://rightstracker.org/|kirish sanasi=2022-03-09|ish=rightstracker.org|til=en|qaralgan sana=2022-06-13|arxivsana=2022-03-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220324233849/https://rightstracker.org/}}</ref>. Taʼlim tizimi Germaniya boʻylab farq qiladi, chunki har bir shtat ({{Lang|de|Land}}) taʼlim siyosatini oʻzi hal qiladi. Biroq, koʻpchilik bolalar birinchi navbatda {{Lang|de|Grundschule}} boradilar (boshlangʻich yoki boshlangʻich maktab) 4 yil davomida 6 yoshdan 9 yoshgacha. Germaniyada oʻrta taʼlim ikki qismga boʻlinadi, quyi va yuqori. Germaniyadagi quyi oʻrta taʼlim shaxslarga asosiy umumiy taʼlimni oʻrgatish va ularni yuqori oʻrta taʼlimga kirishga tayyorlash uchun moʻljallangan. Oliy oʻrta taʼlim darajasida Germaniyada turli xil kasbiy dasturlar mavjud. Nemis oʻrta taʼlimi besh turdagi maktabni oʻz ichiga oladi. {{Lang|de|[[Gymnasium (Germany)|Gymnasium]]}} talabalarni oliy taʼlimga tayyorlash uchun moʻljallangan va {{Lang|de|[[Abitur]]}} 12 yoki 13-sinfdan keyin yakuniy imtihonini yakunlaydi. 2005-yildan 2018-yilgacha G8 deb nomlanuvchi maktab islohoti {{Lang|de|Abitur}} taqdim etdi. Islohot bolalar uchun taʼlim darajasiga yuqori talablar tufayli muvaffaqiyatsizlikka uchradi va 2019-yilda G9ga aylantirildi. Faqat bir nechta {{Lang|de|Gymnasiums}} G8 modeli bilan qoling. Bolalar odatda {{Lang|de|Gymnasium}} boradilar 10 yoshdan 18 yoshgacha {{Lang|de|[[Realschule]]}} oʻrta sinf oʻquvchilari uchun kengroq eʼtiborga ega va yakuniy imtihonni {{Lang|de|[[Mittlere Reife]]}} bilan yakunlaydi. , 10-sinfdan keyin; {{Lang|de|[[Hauptschule]]}} oʻquvchilarni kasb-hunar taʼlimiga tayyorlaydi va yakuniy imtihonni {{Lang|de|[[Hauptschulabschluss]]}} bilan tugatadi , 9-sinfdan keyin va {{Lang|de|[[Realschulabschluss]]}} 10-sinfdan keyin 10-darajaning ikki turi mavjud: biri 10b turi deb ataladigan yuqori daraja va 10a turi deb ataladi; faqat yuqori darajadagi 10b turi {{Lang|de|Realschule}} olib kelishi mumkin va bu yakuniy imtihon {{Lang|de|Mittlere Reife}} bilan tugaydi. {{Lang|de|Realschulabschluss}} erishishning bu yangi yoʻli kasb-hunarga yoʻnaltirilgan oʻrta maktabda 1981-yilda nizom bilan oʻzgartirildi – bir yillik malaka muddati bilan. Yangi qoidalarga kiritilgan oʻzgartirishning bir yillik saralash davrida oʻquvchilar qonunda belgilangan taʼlim muddatini bajarish uchun 10-sinfda davom etishlari mumkin edi. 1982-yildan keyin yuqorida aytib oʻtilganidek, yangi yoʻl majburiy edi. == Tarix == === Prussiya === {{Asosiy|Prussiya oʻqitish tizimi }} Tarixan [[Lyuterchilik|lyuteranizm]] nemis madaniyatiga, jumladan, taʼlim-tarbiyasiga kuchli taʼsir koʻrsatgan. [[Martin Luther|Martin Lyuter]] barcha odamlar Bibliyani mustaqil ravishda oʻqish va sharhlash imkoniyatiga ega boʻlishlari uchun majburiy maktabni yoqladi. Ushbu kontseptsiya butun Germaniya maktablari uchun namuna boʻldi. Germaniya davlat maktablarida diniy taʼlim odatda cherkovlar tomonidan davlat bilan hamkorlikda oʻtkaziladi. <nowiki>XVIII</nowiki> asrda [[Prussiya|Prussiya Qirolligi]] dunyodagi birinchi davlatlardan biri boʻlib, sakkiz yillik asosiy taʼlim kursidan iborat bepul va umuman majburiy boshlangʻich taʼlimni {{Lang|de|[[Volksschule]]}} joriy etdi. Bu nafaqat erta sanoatlashgan dunyoda zarur boʻlgan koʻnikmalarni (oʻqish, yozish va arifmetika), balki axloq, burch, intizom va itoatkorlik boʻyicha qatʼiy taʼlimni ham taʼminladi. Badavlat ota-onalarning farzandlari koʻpincha qoʻshimcha toʻrt yil davomida xususiy tayyorgarlik maktablarida oʻqishni davom ettirdilar, ammo aholining oʻrta taʼlim va universitetlarga kirish imkoni deyarli yoʻq edi. 1810-yilda, [[Napoleon urushlari]] paytida, Prussiya oʻqituvchilar uchun davlat sertifikatlash talablarini joriy qildi, bu esa oʻqitish standartini sezilarli darajada oshirdi. Yakuniy imtihon, {{Lang|de|Abitur}} , 1788-yilda joriy qilingan, 1812-yilgacha barcha Prussiya oʻrta maktablarida joriy qilingan va 1871-yilda butun Germaniyaga tarqaldi. Davlat, shuningdek, umumiy yoki boshlangʻich sinflarda boʻlajak oʻqituvchilar uchun oʻqituvchilar malakasini oshirish kollejlarini tashkil etdi. === Germaniya imperiyasi === 1871-yilda [[Germaniya imperiyasi]] tashkil topgach, maktab tizimi markazlashgan boʻldi. 1872-yilda Prussiya ayollar uchun birinchi alohida oʻrta maktablarni tan oldi. Oʻrganilgan kasblar bilimli yoshlarni talab qilar edi, koʻproq umumtaʼlim maktablari tashkil etilib, yangi tashkil etilayotgan maktablarga meʼyorlar belgilash va nazorat qilishning yagona huquqi davlat edi. Oʻrta maktablarning toʻrt xil turi ishlab chiqilgan: * Toʻqqiz yillik klassik {{Lang|de|Gymnasium}} (shu jumladan lotin va klassik yunon yoki ibroniy tillarini, shuningdek, bitta zamonaviy tilni oʻrganish); * Toʻqqiz yillik {{Lang|de|Realgymnasium}} (Lotin, zamonaviy tillar, fan va matematikaga eʼtibor qaratish); * Olti yillik {{Lang|de|Realschule}} (universitetga kirish malakasisiz, lekin zamonaviy sanoat, ofis yoki texnik ishlardan birida stajyor boʻlish imkoniyati bilan); va * Toʻqqiz yillik {{Lang|de|Oberrealschule}} (zamonaviy tillar, fan va matematikaga eʼtibor qaratish). <nowiki>XX</nowiki> asrning oxiriga kelib, toʻrt turdagi maktablar teng nufuzga ega boʻlmasa-da, teng daraja va imtiyozlarga erishdilar<ref>H. W. Foght, ed. ''Comparative education'' (1918), compares United States, England, Germany, France, Canada, and Denmark [[iarchive:dli.ernet.81866|online]]</ref>. === Veymar Respublikasi === [[Fayl:Klassenzimmer1930.jpg|thumb|1900 (chapda) dan 1985-yilgacha (oʻngda) sinf mebellari]] 1919-yildan keyin [[Weimar Respublikasi|Veymar Respublikasida]] bepul, universal toʻrt yillik boshlangʻich maktab ({{Lang|de|Grundschule}}) tashkil etildi.). Aksariyat oʻquvchilar ushbu maktablarda yana toʻrt yillik kursni davom ettirdilar. Kichik toʻlovni toʻlashga qodir boʻlganlar {{Lang|de|Mittelschule}} Bu qoʻshimcha bir yoki ikki yil uchun yanada murakkab oʻquv dasturini taqdim etdi. Toʻrtinchi kursdan keyin qattiq kirish imtihonidan oʻtgan oʻquvchilar oʻrta maktabning toʻrt turidan biriga kirishlari mumkin edi. === Natsistlar Germaniyasi === [[Uchinchi reyx|Natsistlar]] davrida (1933–1945), garchi oʻquv rejasi tuzum eʼtiqodlarini oʻrgatish maqsadida oʻzgartirilgan boʻlsa-da,<ref>{{veb manbasi|sarlavha=From the NS archive: A schoolgirl in Germany|url=https://www.newstatesman.com/2020/10/ns-archive-schoolgirl-germany|kirish sanasi=3-fevral 2021-yil|ish=www.newstatesman.com|sana=27-oktabr 2020-yil|til=en}}</ref> taʼlim tizimining asosiy tuzilishi oʻzgarishsiz qoldi. === Sharqiy Germaniya === [[Germaniya Demokratik Respublikasi]] (Sharqiy Germaniya) 1960-yillarda oʻzining standartlashtirilgan taʼlim tizimini boshladi. Boshlangʻich va oʻrta maktablarning Sharqiy Germaniyadagi ekvivalenti Politexnika oʻrta maktabi ({{Lang|de|Polytechnische Oberschule}}) edi.), unda barcha talabalar 10 yil davomida, 6 yoshdan 16 yoshgacha qatnashgan. 10-yil oxirida chiqish imtihoni belgilandi. Natijalarga koʻra, talaba taʼlimni tugatishni yoki qoʻshimcha ikki yil davomida shogirdlikni, keyin esa {{Lang|de|Abitur}} tanlashi mumkin. Juda yaxshi ishlagan va hukmron partiyaga sodiqlik koʻrsatganlar {{Lang|de|Erweiterte Oberschule}} oʻtishlari mumkin edi. (kengaytirilgan oʻrta maktab), ular {{Lang|de|Abitur}} qayerdan olishlari mumkin edi 12 maktab yilidan keyin imtihonlar. Garchi bu tizim qayta birlashgandan keyin 1990-yillar boshida bekor qilingan boʻlsa-da, Sharqiy Germaniya shtatlarida maktab hayotiga taʼsir qilishda davom etmoqda. === Gʻarbiy Germaniya === [[Fayl:Bundesarchiv_B_145_Bild-F010221-0001,_Bad_Honnef,_Gymnasium_Nonnenwerth.jpg|thumb|Nonnenvert gimnaziyasining oʻquvchilari, 1960-yildagi barcha qizlardan iborat katolik maktabi]] Ikkinchi [[Ikkinchi Jahon urushi|jahon urushidan keyin]] [[Birlashgan millatlar|ittifoqchi davlatlar]] (Sovet Ittifoqi, [[Fransiya]], [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniya]] va AQSh) fashistlar mafkurasini oʻquv dasturidan chiqarib tashlashni taʼminladilar. Ular oʻzlarining kasbiy zonalarida oʻzlarining gʻoyalarini aks ettiruvchi taʼlim tizimlarini oʻrnatdilar. Gʻarbiy Germaniya 1949-yilda qisman mustaqillikka erishgach, uning yangi konstitutsiyasi (Grundgesetz) shtatga ({{Lang|de|Länder}}) taʼlim muxtoriyatini berdi.) hukumatlar. Bu turli xil maktab tizimlariga olib keldi, bu koʻpincha shtatlar oʻrtasida harakatlanayotganda bolalarning oʻqishni davom ettirishini qiyinlashtirdi<ref>A. Harry Passow, et al. ''The National Case Study: An Empirical Comparative Study of Twenty-One Educational Systems.'' (1976) [[iarchive:nationalcasestud0000unse|online]] overview of education in West Germany in 1970s.</ref>. Koʻp davlat shartnomalari asosiy talablarning barcha davlat maktab tizimlari tomonidan universal tarzda bajarilishini taʼminlaydi. Shunday qilib, barcha bolalar 6 yoshdan 16 yoshgacha bir turdagi maktabga (haftasiga besh yoki olti kun) borishlari shart. Agar oʻquvchi juda yaxshi (yoki juda yomon) qobiliyatga ega boʻlsa, maktabni oʻzgartirishi mumkin. Bir shtatning bitiruv sertifikatlari boshqa barcha shtatlar tomonidan tan olinadi. Malakali oʻqituvchilar istalgan shtatdagi lavozimlarga ariza topshirishlari mumkin. === Germaniya Federativ Respublikasi === === Savodxonlik === == Maktabgacha taʼlim == [[Fayl:Waldkindergarten_Düsseldorf.jpg|left|thumb| [[Dusseldorf|Dyusseldorfdagi]] oʻrmon bolalar bogʻchasi]] Nemis maktabgacha taʼlim muassasasi bolalar ''bogʻchasi'' (koʻplikdagi {{Lang|de|Kindergärten}}) sifatida tanilgan) yoki {{Lang|de|Kita}} , {{Lang|de|'''Ki'''nder'''ta'''gesstätte}} („bolalar bogʻchasi“ degan maʼnoni anglatadi). 2 yoshdan 6 yoshgacha boʻlgan bolalar {{Lang|de|Kindergärten}} boradilar. Ular koʻpincha shahar yoki shahar maʼmuriyatlari, cherkovlar yoki roʻyxatdan oʻtgan jamiyatlar tomonidan boshqariladi, ularning aksariyati maʼlum bir taʼlim yondashuviga amal qiladi, masalan, Montessori yoki Reggio Emilia yoki {{Lang|de|Berliner Bildungsprogramm}} tomonidan oʻrmon bogʻchalari yaxshi yoʻlga qoʻyilgan. {{Lang|de|Kindergarten}}ga borish majburiy ham, bepul ham emas, lekin mahalliy hokimiyat va ota-onalarning daromadlariga qarab, qisman yoki toʻliq moliyalashtirilishi mumkin. {{Lang|de|Kita}} barcha vasiylar yoki {{Lang|de|Kindergarten}} uch yillik malakali maʼlumotga ega boʻlishi yoki oʻquv jarayonida maxsus nazorat ostida boʻlishi kerak. {{Lang|de|Kindergärten}} 7:00 dan 17:00 gacha yoki undan uzoqroq ochiq boʻlishi mumkin va sakkiz haftalikdan uch yoshgacha boʻlgan bolalar uchun {{Lang|de|Kinderkrippe}}, bolalar bogʻchasi degan maʼnoni anglatadi va 6 yoshdan 10 yoshgacha boʻlgan maktab yoshidagi bolalar uchun u yerda tushdan keyin darslar (koʻpincha boshlangʻich maktab bilan bogʻliq) boʻlishi mumkin. Bolalar bogʻchalari bilan bir qatorda, har qanday maktabgacha taʼlim muassasasidan mustaqil ravishda yakka tartibdagi uylarda ishlaydigan va odatda uch yoshgacha boʻlgan atigi 3-5 bolaga qaraydigan kunduzgi parvarish hamshiralari ({{Lang|de|Tagesmutter}}, koʻplik {{Lang|de|Tagesmütter}} - rasmiy, jinsga bogʻliq boʻlmagan shakli {{Lang|de|Tagespflegeperson(en))}}) mavjud. Ushbu hamshiralar mahalliy hokimiyat tomonidan qoʻllab-quvvatlanadi va nazorat qilinadi. Germaniya imperiyasi davrida bolalar xususiy, pullik {{Lang|de|Vorschule}} maktabiga borganlaridan soʻng toʻgʻridan-toʻgʻri oʻrta taʼlimga oʻtishlari mumkin edi. Bu yana bir turdagi boshlangʻich maktab edi. Veymar Konstitutsiyasi ularni asossiz imtiyoz deb hisoblab, taqiqlab qoʻydi va Asosiy Qonunda hali ham konstitutsiyaviy qoida mavjud (7-modda). === Uyda taʼlim === Uyda {{Lang|de|Schulpflicht}} oʻrtasida Boshlangʻich maktabdan 18 yoshgacha (majburiy taʼlim) – Germaniyada noqonuniy. Noqonuniylik bolalar huquqlarini ota-onalarning huquqlaridan ustun qoʻyish bilan bogʻliq: bolalar boshqa bolalar va ularning ota-onasi boʻlmagan kattalar bilan muloqot qilish huquqiga ega, shuningdek, ota-onalar oʻz farzandlarini jinsiy tarbiya darslaridan voz kechishi mumkin emas, chunki davlat bolaning maʼlumot olish huquqi ota-onaning uni yashirish istagidan muhimroqdir<ref>{{veb manbasi|muallif=Martinko|ism=Katherine|url=https://www.treehugger.com/family/achtung-baby-american-mom-german-art-raising-self-reliant-children-book-review.html|sana=8-fevral 2018-yil|nashriyot=Treehugger|sarlavha='Achtung Baby: An American Mom on the German Art of Raising Self-Reliant Children' (book review)|kirish sanasi=8-fevral 2018-yil}}</ref>. == Oʻrta taʼlim == Bolalar boshlangʻich taʼlimni tugatgandan soʻng (10 yoshda, Berlin va Brandenburgda 12 yoshda) oʻrta maktab uchun beshta variant mavjud: # {{Lang|de|Gymnasium}} (grammatika maktabi) 12 yoki 13-sinfgacha ({{Lang|de|Abitur}} chiqish imtihoni sifatida, universitetga kirish uchun); # {{Lang|de|Fachoberschule}} oʻninchi sinfdan keyin oʻn ikkinchi sinfgacha qabul qilish ({{Lang|de|Fachhochschulreife}} bilan ({{Lang|de|Abitur}} va {{Lang|de|Realschulzugang}} oraligʻida) chiqish imtihoni sifatida). Shuningdek, 13-sinfdan keyin ketish va {{Lang|de|mavzuga oid Abitur}} (agar ingliz tilidan boshqa chet tilini oʻrganmagan boʻlsa) yoki {{Lang|de|Abitur}} olish mumkin. (bilan ikkinchi tilda [[Tillar boʻyicha umumiy Yevropa maʼlumotnomasi|Yevropa darajasi B1]]) ; # {{Lang|de|Realschule}} oʻninchi sinfgacha (chiqish imtihoni sifatida {{Lang|de|Mittlere Reife}} ({{Lang|de|Realschule}}) bilan); # {{Lang|de|[[Mittelschule]]}} (eng kam akademik, zamonaviylashtirilgan {{Lang|de|[[Volksschule]]}} [boshlangʻich maktab]) 9-sinfgacha ({{Lang|de|Hauptschulabschlus}}, oʻrta maktabni bitirganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma va baʼzi hollarda {{Lang|de|Mittlere Reife}}, Oʻrta maktab diplomi {{Lang|de|RealschulabAbschuss}} chiqish imtihoni sifatida); baʼzi federal shtatlarda {{Lang|de|Hauptschule}} mavjud emas va oʻquvchilar oʻrniga {{Lang|de|[[Mittelschule]]}} yoki {{Lang|de|[[Regionale Schule]]}} ga oʻqitiladi. # {{Lang|de|[[Umumtaʼlim maktabi|Gesamtschule]]}} (umumtaʼlim maktabi) [[Fayl:Klassenraum_Grundschule.jpg|right|thumb| Germaniyadagi boshlangʻich maktabda standart sinf]] [[Fayl:CvO_19.jpg|thumb| {{Tarjima qilinmagan|Carl-von-Ossietzky-Gymnasium (Bonn)|de|Carl-von-Ossietzky-Gymnasium (Bonn)}} xori [[Bonn]]da]] Yuqoridagi maktablardan birortasini topshirgandan soʻng, oʻquvchilar {{Lang|de|Berufsschule}} shogirdlik bilan ish boshlashlari mumkin. (kasb-hunar maktabi). {{Lang|de|Berufsschule}} odatda haftasiga ikki marta ikki, uch yoki uch yarim yillik shogirdlik davrida qatnashadi; qolgan kunlar kompaniyada ishlashga sarflanadi. Bu nazariya va amaliyot boʻyicha bilim berish uchun moʻljallangan. Kompaniya shogirdni oʻzining shogirdlik sxemasi boʻyicha qabul qilishi shart. Shundan soʻng, shogird {{Lang|de|[[Chamber of commerce|Industrie- und Handelskammer]]}} roʻyxatida roʻyxatga olinadi (''IHK'') (sanoat va savdo palatasi). Shogirdlik davrida shogird kompaniyaning yarim kunlik ish haqi boʻlgan xodimi hisoblanadi. {{Lang|de|Berufsschule}} oʻtgandan keyin va IHKning chiqish imtihonlari, sertifikat beriladi va yosh past boshqaruv darajasiga qadar mansabga tayyor. Baʼzi sohalarda sxemalar qonuniy talab boʻlgan maʼlum koʻnikmalarni oʻrgatadi (bankdagi maxsus lavozimlar, yuridik yordamchilar). Baʼzi maxsus hududlar turli yoʻllar bilan taʼminlaydi. Yuqoridagi maktablarning birida oʻqiganingizdan va {{Lang|de|Hauptschulabschluss}} kabi bitiruv sertifikatini olganingizdan soʻng , {{Lang|de|Mittlere Reife}} (yoki {{Lang|de|Realschulabschuss}} , {{Lang|de|Realschule}} dan) yoki {{Lang|de|Abitur}} {{Lang|de|Gymnasium}} yoki {{Lang|de|Gesamtschule}} , maktab bitiruvchilari ish faoliyatini {{Lang|de|Berufsschule}} shogirdlik bilan boshlashlari mumkin (kasb-hunar maktabi). Bu yerda talaba maʼlum organlarda roʻyxatdan oʻtgan, masalan, Germaniya advokatlar uyushmasi ({{Lang|de|Deutsche Rechtsanwaltskammer}} , GBA) (direktorlar kengashi). Shogirdlik davrida yosh shaxs muassasa, bank, shifokor yoki advokatlik idorasining toʻliq boʻlmagan maoshli xodimi hisoblanadi. {{Lang|de|Berufsfachschule}} tark etgandan keyin va Germaniya Advokatlar Assotsiatsiyasi yoki boshqa tegishli uyushmalar tomonidan belgilangan chiqish imtihonlarini topshirgan holda, shogird sertifikat oladi va maʼlum bir yuqori darajani talab qiladigan lavozimlardan tashqari barcha darajadagi martaba uchun tayyor boʻladi, masalan, doktorlik. Baʼzi sohalarda shogirdlik sxemasi qonun tomonidan talab qilinadigan koʻnikmalarni, shu jumladan bankdagi muayyan lavozimlarni yoki yuridik yordamchi sifatidagi lavozimlarni oʻrgatadi. 16 ta davlat taʼlim va kasbiy taʼlim sohasida mutlaq mas’uliyatga ega. Federal parlament va federal hukumat taʼlim tizimiga faqat shtatlarga moliyaviy yordam koʻrsatish orqali taʼsir qilishi mumkin. Turli xil maktab tizimlari mavjud, ammo har bir shtatda boshlangʻich nuqta har doim {{Lang|de|Grundschule}} hisoblanadi (boshlangʻich maktab) toʻrt yil muddatga; yoki Berlin va [[Brandenburg]] misolida olti yil. {| class="wikitable" |+Germaniyada Hauptschulabschluss, Realschulabschluss yoki Abiturga ega boʻlgan ish egalarining ulushi<ref>{{jurnal manbasi|last=Frietsch|first1=Rainer|date=November 2003|title="Intensivierung" von Bildungsabschlüssen zwischen 1970–2000|journal=Studien zum deutschen Innovationssystem|issue=5–2004|issn=1613-4338|url=http://www.bmbf.de/pub/sdi_05_04_bildungsintensivierung.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071007163246/http://www.bmbf.de/pub/sdi_05_04_bildungsintensivierung.pdf|archivedate=7-oktabr 2007-yil}}</ref> | | '''1970-yil''' | '''1982-yil''' | '''1991-yil''' | '''2000''' |- | '''Hauptschulabschluss''' | 87,7% | 79,3% | 66,5% | 54,9% |- | '''Realschulabschluss''' | 10,9% | 17,7% | 27% | 34,1% |- | '''Abitur''' | 1,4% | 3% | 6,5% | 11% |} === Maktab tashkiloti === [[Fayl:Witten-Annen_Freiligrathschule.jpg|thumb|Witten-Annen Freiligrathschule, {{Lang|de|Hauptschule}}]] [[Fayl:Altbaupforte_des_Kollegs_St._Blasien.jpg|thumb|Kolleg Sent Blasien sobiq Benedikt monastirida joylashgan]] [[Fayl:Pförtnerhaus1FK.JPG|thumb|Feldkirxdagi Stella Matutina]] [[Fayl:Aloisiuskolleg.jpg|thumb|Aloisiuskolleg]] [[Fayl:MSM-sporthalle.jpg|thumb|Germaniya harbiy-dengiz floti kursantlari Germaniya harbiy-dengiz kuchlari ofitserlar maktabining sport zallaridan biri – Marineschule Mürvik oldida mashq qilishmoqda]] Bir nechta tashkiliy markaziy nuqtalar quyida keltirilgan. Shuni taʼkidlash kerakki, taʼlim tizimining markazlashtirilmaganligi sababli Germaniyaning 16 shtatida yana koʻplab qoʻshimcha farqlar mavjud. * Har bir shtatning oʻz maktab tizimi mavjud. * Har bir yosh guruhidagi oʻquvchilar (taxminan oʻsha yilda tugʻilganlar) har bir maktabda bir yoki bir nechta sinflar yoki sinflarni ({{Lang|de|Klassen}}) tashkil qiladi, bular boshlangʻich maktab uchun (1-4 yoki 6-yillar) uchun bir xil boʻlib qoladi, orientatsiya maktabi (agar shtatda orientatsiya maktablari mavjud boʻlsa), orientatsiya bosqichi ({{Lang|de|Gymnasium}} 5-6 yosh) va oʻrta maktab ({{Lang|de|Realschulen shahrida 5 yoki 7-10) }} va {{Lang|de|Hauptschulen}}; {{Lang|de|Gymnasien}}<ref>{{kitob manbasi|last=Moeller|birinchi=jak| title=Kaleidoskop|year=2013|url=https://archive.org/details/kaleidoskopkultu0000unse_c2o0|yil=2013|nashriyotchi=Heinle|joy=Boston|isbn=978-1-111-34420-7|page=[https://archive.org/details/kaleidoskopkultu0000unse_c2o0/page/125 125]}}</ref>). Oʻzgartirishlar mumkin boʻlsa-da, mavzular tanlovi mavjud boʻlganda, masalan. qoʻshimcha tillar; Keyin sinflar ushbu mavzu boʻyicha vaqtincha yoki doimiy ravishda boʻlinadi (va yangi birlashtiriladi). * Oʻquvchilar odatda stolda emas, balki stollarda oʻtirishadi (odatda bitta stolda ikkita), baʼzan yarim doira yoki boshqa geometrik yoki funktsional shaklda joylashtirilgan. Sinf xonalarida imtihonlar paytida, aldashning oldini olish uchun jadvallar baʼzan har bir stolga bitta oʻquvchidan iborat ustunlarga joylashtiriladi (agar xonaning imkoniyatlari ruxsat etilgan boʻlsa); koʻpgina maktablarda bu faqat maktabning oxirgi ikki yilidagi baʼzi imtihonlar uchun, yaʼni oʻrta maktab attestatidagi yakuniy baho uchun hisoblangan baʼzi imtihonlar uchun shundaydir. * Odatda [[maktab formasi]] yoki kiyinish kodi mavjud emas. Koʻpgina xususiy maktablarda soddalashtirilgan kiyinish qoidalari mavjud, masalan, „shortsiz, sandalsiz, teshikli kiyimsiz“. Baʼzi maktablar maktab formasini sinovdan oʻtkazmoqda, ammo ular Buyuk Britaniyadagi kabi rasmiy emas. Ular asosan oddiy kozok/koʻylak va maʼlum bir rangdagi jinsi shimlardan iborat boʻlib, baʼzida maktab belgisi boʻladi. Biroq, {{Lang|de|Gymnasium}}, {{Lang|de|Realschule}} va {{Lang|de|Hauptschule}}da bitiruv sinfi koʻylaklarini loyihalash odatiy holdir. * Maktab odatda ertalab soat 7.30 dan 8.15 gacha boshlanadi va 12 dan erta tugashi mumkin; quyi sinflarda darslar{{qaysi|sana=2015-yilning mayi}} deyarli har doim tushlikdan oldin tugaydi. Yuqori sinflarda {{qaysi|sana=2015-yilning mayi}} kunduzgi darslar juda keng tarqalgan va davrlar oʻqituvchi nazoratisiz uzoqroq boʻlishi mumkin. Odatda, peshindan keyingi mashgʻulotlar har kuni va/yoki toʻxtovsiz kechgacha kechgacha taklif etilmaydi, bu esa oʻquvchilarning tushdan keyin katta qismini maktabdan ozod qiladi; baʼzi kun boʻyi ishlaydigan maktablar ({{Lang|de|Ganztagsschulen}}), ammo oʻquv soatlarini koʻpaytirish oʻrniga oʻquvchilar uchun nazoratni taklif qilish uchun tushdan keyin darslar yoki asosan nazorat qilinadigan mashgʻulotlarni taklif qiladi. Peshindan keyingi darslar soat 6 ga qadar davom etishi mumkin. * Maktabga qarab, har bir davrdan keyin 5 dan 20 minutgacha tanaffuslar mavjud. Tushlik tanaffusi yoʻq, chunki maktab odatda kichik maktab uchun soat 1:30 dan oldin tugaydi. Biroq, {{Lang|de|Nachmittagsunterricht}} (peshindan keyingi mashgʻulotlar) soat 1:30 dan keyin tugaydigan maktablarda tushlik tanaffusi 45 dan 90 minutgacha boʻlishi mumkin, garchi koʻpgina maktablarda umuman maxsus tanaffus yoʻq. Baʼzi maktablarda har bir dars oʻrtasida 5 daqiqalik muntazam tanaffuslar mavjud va ikkinchi va toʻrtinchi darsdan keyin qoʻshimcha 10 yoki 15 daqiqalik tanaffuslar mavjud. * Germaniya davlat maktablarida darslar roppa-rosa 45 daqiqa davom etadi. Har bir fan odatda haftada ikki-uch davr uchun (matematika, nemis yoki chet tillari kabi asosiy fanlar toʻrtdan oltitagacha oʻqitiladi) va odatda ikki davrdan koʻp boʻlmagan holda oʻqitiladi. Har bir davrning boshlanishi va odatda tanaffus qoʻngʻiroq kabi ovozli signal bilan eʼlon qilinadi. * Imtihonlar (har doim nazorat ostida) odatda bir nechta tanlovga emas, balki inshoga asoslangan. 11-sinfdan boshlab imtihonlar odatda uchtadan koʻp boʻlmagan alohida mashqdan iborat. Umumtaʼlim maktablarining birinchi sinflarida imtihonlarning aksariyati odatda 90 daqiqadan oshmasa, 10-12-sinflardagi imtihonlar toʻrt yoki undan ortiq davrni (tanaffuslarsiz) oʻz ichiga olishi mumkin. * Har bir turdagi maktabda oʻquvchilar kamida besh yil davomida bitta chet tilini (koʻp hollarda ingliz tilini) oʻrganishadi. Biroq, {{Lang|de|Gymnasium}}da tillarni oʻrganish ancha jiddiyroq va adabiyotga yoʻnaltirilgan. {{Lang|de|Gymnasium}}da talabalar kengroq tillardan (asosan ingliz, fransuz, rus – asosan sharqiy nemis {{Lang|de|Bundesländer}} – yoki lotin tillarida) birinchi til sifatida tanlashlari mumkin. 5-sinf, 7-sinfda esa ikkinchi majburiy til. {{Lang|de|Gymnasium}} ning ayrim turlari, shuningdek, qoʻshimcha uchinchi tilni (masalan, ispan, italyan, rus, lotin yoki qadimgi yunon tillari) yoki muqobil fanni (odatda bir yoki ikkita boshqa fanga asoslangan, masalan, Britaniya siyosati) talab qiladi. 9 yoki 11-sinfda [[ingliz tili]] va siyosat), dietologiya (biologiya) yoki mediashunoslik (sanʼat va nemis tili). Gimnaziyalar odatda 11-sinfdan boshlab qoʻshimcha fanlarni taklif qiladi, baʼzi maktablarda esa toʻrtinchi chet tilini taklif qiladi. * Bir paytlar bir qator maktablarda {{Lang|de|Raucherecke}} (chekuvchilar burchagi) boʻlgan, u yerda oʻn sakkiz yoshdan oshgan oʻquvchilarga tanaffusda chekishlariga ruxsat berilgan kichik maydon boʻlgan. Ushbu maxsus hududlar [[Berlin]], [[Gessen]] va [[Gamburg]], Brandenburg shtatlarida 2005-06 oʻquv yili boshida taqiqlangan edi. ([[Bavariya]], Shlezvig-Golshteyn, [[Quyi Saksoniya]] 2006–07)). Bu shtatlardagi maktablar oʻquvchilar va oʻqituvchilar uchun chekishni taqiqlaydi va maktabdagi huquqbuzarliklar jazolanadi. [[Yevropa Ittifoqi|Yevropa Ittifoqining]] chekish boʻyicha qoidalaridan soʻng Germaniyaning barcha boshqa shtatlari shunga oʻxshash qonunlarni kiritdilar. * Davlat maktablari jamoat boʻlgani sababli, binolar ichida chekish umuman taqiqlangan. Chekuvchi oʻqituvchilardan odatda maktabda yoki uning yonida chekmasliklari soʻraladi. * 14 yoshdan oshgan oʻquvchilarga baʼzi maktablarda tanaffus vaqtida maktab binosini tark etishga ruxsat beriladi. Oʻqituvchilar yoki maktab xodimlari yosh oʻquvchilarning erta ketishiga va begona odamlarning ruxsatisiz binoga kirishiga toʻsqinlik qiladi. * Sinf xonasi va maktab hovlisini tartibga solish koʻpincha oʻquvchilarning oʻz ishi. Agar koʻngilli talabalar guruhi boʻlmasa, odamlar ketma-ket tanlanadi. * Koʻpgina maktablarda sport, musiqa yoki aktyorlik kabi tushdan keyin mashgʻulotlar uchun „AG“ yoki {{Lang|de|Arbeitsgemeinschaften}} (klublar) mavjud, ammo qatnashish shart emas. Baʼzi maktablarda oʻz sinfdoshlari yoki kichik yoshdagi talabalar oʻrtasidagi nizolarni hal qilish uchun oʻqitilgan talaba koʻngilli vositachilar ham mavjud. * Bir nechta maktablarda boshqa maktablar bilan raqobatlashadigan haqiqiy sport jamoalari mavjud. Maktabda sport jamoasi boʻlsa ham, oʻquvchilar buni juda yaxshi bilishlari shart emas.{{manba kerak}} * Talaba gazetalari <nowiki>XX</nowiki> asr oxirigacha juda keng tarqalgan boʻlib, har ikki oyda bir marta yangi nashrlar chiqarilsa, hozir ularning koʻpchiligi juda qisqa umr koʻradi, odatda sinfni tugatgandan soʻng yoʻqoladi. Talabalar gazetalari koʻpincha reklama orqali moliyalashtiriladi. * Maktablarda koʻpincha oʻz radiostansiyalari yoki telekanallari mavjud emas; yirik universitetlarda koʻpincha talabalar tomonidan boshqariladigan mahalliy radiostansiya mavjud. * Aksariyat nemis maktablari va davlat universitetlarida har bir talaba uchun kompyuter bilan jihozlangan oʻquv xonalari boʻlmasa-da, maktablarda odatda kamida bitta yoki ikkita kompyuter xonalari mavjud va koʻpchilik universitetlar har bir partada kompyuterlar oʻrnatilgan cheklangan miqdordagi xonalarni taklif etadi. Davlat maktab kompyuterlari odatda butun shaharda bir xil eksklyuziv pudratchi tomonidan taʼminlanadi va asta-sekin yangilanadi. Internetga kirish koʻpincha telefon kompaniyalari tomonidan bepul taqdim etiladi. * Maktabda oʻqishni tugatgandan soʻng, oʻquvchilar odatda yozma va ogʻzaki imtihondan oʻtadilar ({{Lang|de|Abitur}} abituriyent {{Lang|de|Gymnasien}} yoki {{Lang|de|Abschlussprüfung}} {{Lang|de|Realschulen}} va {{Lang|de|Hauptschulen}}) tanlashi mumkin. {{Lang|de|Gimnaziyani}} tark etgan oʻquvchilar oliy oʻquv yurtlariga oʻqishga kirishda imtiyozni qoʻlga kiritadilar * 10-sinfdan soʻng {{Lang|de|Gymnasium}} oʻquvchilari, agar ular davom etishni istamasalar, kamida bir yillik kasbiy taʼlim uchun maktabni tark etishlari mumkin. {{Lang|de|Realschule}} va {{Lang|de|Abschlussprüfung}} dan oʻtgan {{Lang|de|Hauptschule}} talabalari {{Lang|de|Gymnasium}}da oʻqishni davom ettirishga qaror qilishlari mumkin, lekin baʼzan qoʻlga olish uchun qoʻshimcha kurslar talab qilinadi. * [[Tan jazosi|Jismoniy jazo]] 1949-yilda Sharqiy Germaniyada va 1973-yilda Gʻarbiy Germaniyada taqiqlangan. * Toʻrtinchi sinf (yoki oltinchi, shtatga qarab) koʻpincha past darajadagi oʻquvchilar va ularning oilalari uchun juda qiyin hisoblanadi. Koʻpchilik {{Lang|de|Gymnasium}} ga joylashishga harakat qilganda yoki hech boʻlmaganda {{Lang|de|Hauptschule}} ga joylashmaslikka harakat qilganda juda katta bosimni his qiladi. Germaniya boshqa gʻarb mamlakatlari bilan solishtirganda oʻziga xos xususiyatga ega boʻlib, oʻquvchilarni akademik yutuqlarga koʻra erta ajratishgan. === Oʻquv yili === Oʻquv yili yozgi tagʻtildan keyin boshlanadi (shtatdan shtatga farq qiladi, odatda avgust oyining oxiri/oʻrtalarida) va ikki davrga boʻlinadi. Odatda davlat bayramlaridan tashqari 12 haftalik dam olish kunlari ham bor. Aniq sanalar shtatlarda farq qiladi, lekin odatda olti hafta yoz va ikki hafta Rojdestvo bayrami mavjud. Boshqa dam olish kunlari bahorda ([[Pasxa|Pasxa yakshanbasi]] atrofida) va kuzda (oldingi oʻrim-yigʻim davrida, fermerlar bolalarini dala ishlariga muhtoj boʻlgan) sodir boʻladi. Baʼzi shtatlarda maktablar har bir semestrda ikki yoki uchta maxsus dam olish kunlarini belgilashlari mumkin. === Jadvallar === Talabalar haftasiga 45 daqiqadan taxminan 30-40 ta davraga ega (yil va shtatga qarab), lekin ayniqsa, oʻrta maktablar 90 daqiqalik darslarga oʻtgan ({{Lang|de|Block}}) ikkita „anʼanaviy“ dars deb hisoblanadi. Haftada uch yoki besh dars oʻtiladigan sinflarni boshqarishning ikkita umumiy usuli mavjud. Vaqti 90 daqiqa boʻlgan baʼzi maktablarda har kuni 45 daqiqalik bitta dars bor, asosan birinchi ikkita blok oʻrtasida; boshqa maktablarda bu fanlar haftalik yoki yarim yillik almashuvda oʻqitiladi. Taxminan 12 ta majburiy fan mavjud: uchtagacha chet tili (birinchisi koʻpincha boshlangʻich maktabda, ikkinchisi 6 yoki 7-sinfda, uchinchisi esa 7-11-sinflarda boshlanadi), fizika, biologiya, kimyo, fuqarolik/ ijtimoiy/siyosiy fanlar, tarix, geografiya (5-7-sinfdan boshlab), matematika, musiqa, tasviriy sanʼat, nemis tili, jismoniy tarbiya va diniy taʼlim/axloq (boshlangʻich maktabdan boshlab olinadi). Taklif qilinadigan tushdan keyin mashgʻulotlar oraligʻi maktabdan maktabga farq qiladi; ammo, eng nemis maktablari xor yoki orkestr taklif va baʼzan sport, teatr yoki tillar. Ularning koʻpchiligi yarim sxolastik {{Lang|de|AGs}} sifatida taklif etiladi ({{Lang|de|Arbeitsgemeinschaften}} -soʻzma-soʻz „ishchi guruhlar“) talabalarning hisobotlarida qayd etilgan, lekin rasman baholanmagan. Boshqa umumiy darsdan tashqari mashgʻulotlar Germaniyada juda mashhur boʻlgan xususiy klublar sifatida tashkil etilgan. {| class="wikitable" |+10-sinf gimnaziya jadvali namunasi (Bavariya, Gumanist) ! Vaqt ! dushanba ! seshanba ! chorshanba ! Payshanba ! Juma |- ! 08.00–08.45 | Ingliz | Fizika | Biologiya | Fizika | yunoncha |- ! 08.45–09.30 | Tarix | Ingliz | Kimyo | Matematika | Kimyo |- ! 09.30–09.40 | colspan="5" align="center" | ''tanaffus'' |- ! 09.40–10.25 | lotin | yunoncha | Matematika | lotin | Iqtisodiyot |- ! 10.25–11.10 | nemis | Geografiya | Dinshunoslik | yunoncha | nemis |- ! 11.10–11.30 | colspan="5" align="center" | ''tanaffus'' |- ! 11.30–12.15 | Musiqa | Matematika | Geografiya | nemis | Biologiya |- ! 12.15–13.00 | Dinshunoslik | Fuqarolik taʼlimi | Iqtisodiyot | Ingliz | lotin |- ! 13.00–14.00 | colspan="5" align="center" | ''tanaffus'' |- ! 14.00–14.45 | Sanʼat | | Intensiv kurs | | |- !14.45–15.30 | Intensiv kurs | | yunoncha | | |- !15.30–16.15 | PE | | | | |- ! 16.15–17.00 | PE | | | | |} Har bir dars 45 daqiqadan iborat boʻlgan uchta dars bloki mavjud. Har bir blokdan keyin 15-20 daqiqalik tanaffus, shu jumladan oltinchi darsdan keyin (darslar soni yildan-yilga oʻzgarib turadi, shuning uchun biri soat 4 ga qadar maktabda boʻlishi mumkin). {{Lang|de|Nebenfächer}} (kichik taʼlim yoʻnalishlari) haftasiga ikki marta oʻqitiladi; {{Lang|de|Hauptfächer}} (asosiy fanlar) uch marta oʻqitiladi. 11–13, 11–12 yoki 12–13-sinflarda (maktab tizimiga qarab) har bir oʻquvchi ikki yoki uchta fan boʻyicha taʼlim oladi ({{Lang|de|Leistungskurse}})), unda odatda haftasiga beshta dars bor. Boshqa fanlar ({{Lang|de|Grundkurse}}) odatda haftada uch marta oʻqitiladi. {| class="wikitable" |+12-sinf gimnaziya jadvali namunasi (Quyi Saksoniya) ! Vaqt ! dushanba ! seshanba ! chorshanba ! Payshanba ! Juma |- ! 08.00–08.45 | Ingliz | Dinshunoslik | fransuz | Fizika | nemis |- ! 08.50–09.35 | Ingliz | Dinshunoslik | fransuz | Fizika | nemis |- ! 09.55–10.40 | nemis | Geografiya/ijtimoiy fanlar (ingliz tilida oʻqitiladi) | Matematika | Geografiya/ijtimoiy fanlar (ingliz tilida oʻqitiladi) | Matematika |- ! 10.45–11.30 | nemis | Geografiya/ijtimoiy fanlar (ingliz tilida oʻqitiladi) | Matematika | Geografiya/ijtimoiy fanlar (ingliz tilida oʻqitiladi) | Matematika |- ! 11.50–12.35 | Fizika | Siyosat-iqtisod | Tarix | Ingliz | fransuz |- ! 12.40–1.25 | Fizika | Siyosat-iqtisod | Tarix | Ingliz | fransuz |- ! 1,40–2,25 | Sanʼat | „Seminarfach“+ | Tarix | | PE (kurs sifatida taqdim etiladigan turli sport turlari) |- ! 2.30–3.15 | Sanʼat | „Seminarfach“+ | Tarix | | PE (kurs sifatida taqdim etiladigan turli sport turlari) |- |} {{Lang|de|Seminarfach}} – har bir talaba semestr oxirida oʻz tadqiqot ishini topshirishga tayyor boʻladigan majburiy dars. Dars talabalarning keyinchalik universitetda zarur boʻladigan ilmiy tadqiqot koʻnikmalarini oʻrgatishdan iborat. {{Lang|de|[[Waldorf school|Waldorfschulen]]}} kabi 16 shtatning ushbu asosiy shablonga muqobil variantlari oʻrtasida sezilarli farqlar mavjud. === Davlat va xususiy maktablar === Germaniyada Germaniya konstitutsiyasi Grundgesetzning 7-moddasi 4-bandi xususiy maktablar tashkil etish huquqini kafolatlaydi. Ushbu modda fuqarolik va inson huquqlarini belgilaydigan Germaniya asosiy qonunining birinchi qismiga tegishli. {{Lang|de|Grundgesetz}} ushbu qismida kafolatlangan huquq [[Favqulodda holat|Favqulodda vaziyatda]] faqat tegishli moddada bu imkoniyat alohida koʻrsatilgan boʻlsa, toʻxtatilishi mumkin. Ushbu maqolada bunday emas. Bu huquqlarni bekor qilish ham mumkin emas. Xususiy maktablarning bunday gʻayrioddiy himoyasi ularni ikkinchi {{Lang|de|[[Gleichschaltung]]}} hodisasidan himoya qilish uchun amalga oshirildi. {{Lang|de|Ersatzschulen}} xususiy shaxslar, xususiy tashkilotlar yoki diniy guruhlar tomonidan boshqariladigan oddiy boshlangʻich yoki oʻrta maktablardir. Ushbu maktablar davlat maktablarida boʻlgani kabi bir xil turdagi diplomlarni taklif qiladi. Biroq, {{Lang|de|Ersatzschulen}}, davlatga qarashli hamkasblari singari, oʻqituvchilar uchun minimal talab qilinadigan malaka va ish haqi baholari kabi asosiy davlat standartlariga boʻysunadi. {{Lang|de|Ersatzschule}} kamida davlat maktabidagi kabi akademik standartlarga ega boʻlishi kerak va {{Lang|de|Grundgesetz}} 7-moddasi, 4-bandi [[asosida oʻquvchilarni ajratishni taqiqlaydi. Ijtimoiy-iqtisodiy holat|ijtimoiy-iqtisodiy holat]] ({{Lang|de|Sonderungsverbot}} deb ataladi). Shuning uchun, koʻpchilik {{Lang|de|Ersatzschulen}} boshqa Gʻarbiy Yevropa mamlakatlariga nisbatan oʻqish toʻlovlari juda past; stipendiyalar ham tez-tez mavjud. Biroq, bu maktablarni bunday past toʻlovlar bilan moliyalashning iloji yoʻq: shunga koʻra, barcha nemis {{Lang|de|Ersatzschulen}} davlat mablagʻlari hisobidan subsidiyalanadi. Baʼzi talabalar ijtimoiy subsidiyalar orqali xususiy maktablarda oʻqishadi. Bu koʻpincha oʻquvchi xavf ostida boʻlgan bola deb hisoblansa, masalan, oʻrganishda nuqsoni boʻlgan, maxsus ehtiyojga ega yoki uy sharoitida notoʻgʻri kelgan oʻquvchilar kabi boʻladi. Ota-onalarning ijtimoiy-iqtisodiy holatini hisobga olgan holda, xususiy maktablarda oʻqiyotgan bolalar davlat maktablaridagidek qobiliyatga ega emaslar. Masalan, [[Xalqaro oʻquvchilarni baholash dasturi|Xalqaro talabalarni baholash dasturida]] (PISA) ijtimoiy-iqtisodiy toifani hisobga olgan holda, xususiy maktablar oʻquvchilari davlat maktablaridagi oʻquvchilardan pastroq natijalarga erishdilar.<ref>Organisation für wirtschaftliche Zusammenarbeit und Entwicklung: „PISA 2006 – Schulleistungen im internationalen Vergleich – Naturwissenschaftliche Kompetenzen für die Welt von Morgen“. 2007. Bertelsmann Verlag, p. 268 – 270</ref> Biroq, bu maʼlumotni talqin qilishda ehtiyot boʻlish kerak: bunday talabalar xususiy maktabda oʻqiganlari uchun kam oʻqimagan boʻlishi mumkin, lekin ular kam oʻqiganlari uchun xususiy maktabda oʻqishadi. Baʼzi shaxsiy {{Lang|de|Realschulen}} va {{Lang|de|Gymnasien}} ommaviy {{Lang|de|Realschulen}} qaraganda kamroq kirish talablari bor. === Maxsus maktablar === [[Fayl:Kötitz_Rathaus.JPG|thumb|Germaniyaning Kötits shahridagi alohida hissiy ehtiyojlari boʻlgan bolalar uchun maxsus maktab]] Aksariyat nemis bolalari alohida ehtiyojli {{Lang|de|Förderschule}} maktabida oʻqishadi yoki {{Lang|de|Sonderschule}} (maxsus maktab) faqat shunday bolalarga xizmat qiladi. Germaniyada maxsus maktablarning bir nechta turlari mavjud, masalan: * {{Lang|de|Sonderschule für Lernbehinderte}}—oʻrganishda qiyinchiliklarga duch kelgan bolalarga xizmat koʻrsatadigan maxsus maktab * {{Lang|de|Schule mit dem Förderschwerpunkt Geistige Entwicklung}}—oʻrganishda juda ogʻir qiyinchiliklarga duch kelgan bolalarga xizmat koʻrsatadigan maxsus maktab * {{Lang|de|Förderschule Schwerpunkt emotionale und soziale Entwicklung}}—alohida hissiy ehtiyojlari boʻlgan bolalarga xizmat koʻrsatadigan maxsus maktab Har 21 nemis bolasidan faqat bittasi bunday maxsus maktabda oʻqiydi. Ushbu maktablarning oʻqituvchilari universitetda oʻqiyotganda maxsus ehtiyojlar boʻyicha taʼlimga ixtisoslashgan malakali mutaxassislardir. Maxsus maktablar koʻpincha boshqa maktablar bilan solishtirganda juda qulay talaba-oʻqituvchi nisbatiga ega. Maxsus maktablar tanqid qilindi. Maxsus taʼlim nogiron yoki boshqacha boʻlganlarni ajratib turadi va ularni kamsitadi, deb taʼkidlanadi. Baʼzi alohida ehtiyojli bolalar maxsus maktablarga bormaydilar, lekin ular {{Lang|de|[[Hauptschule]]}} yoki {{Lang|de|[[Gesamtschule]]}} (umumtaʼlim maktabi) va/yoki kamdan-kam hollarda {{Lang|de|Realschule}} yoki hatto {{Lang|de|Gymnasium}}da oʻqitiladi. Iqtidorli bolalar uchun maxsus maktablar juda kam. Nemis maktablarida bolalarning IQ darajasi sinovdan oʻtkazilmagani sababli, koʻpchilik intellektual qobiliyatli bolalar ushbu toifaga kirganliklarini bilishmaydi. Nemis psixologi Detlef X. Rost iqtidorli bolalar boʻyicha {{Lang|de|Marburger Hochbegabtenprojekt}} deb nomlangan kashshof uzoq muddatli tadqiqot oʻtkazdi.. 1987/1988-yillarda u 7000 ta uchinchi sinf oʻquvchilarini Cattell Culture Fair III testining nemis versiyasiga asoslangan testda sinovdan oʻtkazdi. Oʻrtacha koʻrsatkichdan kamida ikkita standart ogʻish toʻplaganlar iqtidorli deb tasniflandi. Tadqiqotda 136 nazorat guruhi bilan birga jami 151 nafar iqtidorli sub’ektlar ishtirok etdi. Tadqiqotning barcha ishtirokchilari koʻr-koʻrona sinovdan oʻtkazildi, natijada ular qobiliyatli yoki yoʻqligini aniqlay olishmadi. Oʻrganish natijasida iqtidorli bolalar maktabda juda yaxshi oʻqiganliklari aniqlandi. Koʻpchilik keyinchalik {{Lang|de|Gymnasium}} qatnagan va yaxshi baholarga erishdi. Biroq, 15 foizi {{Lang|de|Realschule}} uchun muvaffaqiyatsiz deb tasniflangan (ikkita holatda) yoki {{Lang|de|Hauptschule}} (bitta holat), bahoni takrorlagan (toʻrtta holat) yoki ularni oʻz sinfining pastki yarmiga qoʻygan baholarga ega boʻlgan (qolgan holatlar). Hisobotda, shuningdek, iqtidorli odamlarning aksariyati oʻzini yuqori baholaydi va yaxshi psixologik salomatlikka ega degan xulosaga keldi.<ref>{{jurnal manbasi|last=Brand|first1=Gregor|title=Hochbegabte und hochleistende Jugendliche: Anmerkungen zum Marburger Hochbegabtenprojekt|journal=Labyrinth|volume=24|year=2001|number=69|pages=10–15}}</ref> Rostning aytishicha, u iqtidorlilar uchun maxsus maktablar tarafdori emas. Iqtidorli bolalarga Germaniyaning mavjud maktab tizimi yaxshi xizmat koʻrsatayotganga oʻxshardi.<ref>{{yangiliklar manbasi |last=Fasel |first=Andreas |date=31-yanvar 2010-yil |title=Hochbegabten-Hysterie hat Deutschland erfasst |language=de |trans-title=[Gifted hysteria has hit Germany] |work=Die Welt |url=https://www.welt.de/wissenschaft/article6051960/Hochbegabten-Hysterie-hat-Deutschland-erfasst.html |access-date=28-oktabr 2014-yil}}</ref> === Xalqaro maktablar === 2015-yil yanvar oyi holatiga koʻra, Xalqaro maktablar boʻyicha maslahat (ISC)<ref>{{veb manbasi|url=http://www.iscresearch.com/|sarlavha=Home – International School Consultancy|ish=iscresearch.com|kirish sanasi=28-dekabr 2017-yil}}</ref> Germaniyani 164 ta xalqaro maktablar roʻyxatiga kiritgan<ref name="iscresearch.com">{{veb manbasi|url=http://www.iscresearch.com/information/isc-news.aspx|sarlavha=<!--ACTUAL ARTICLE TITLE BELONGS HERE! original text: Archived copy-->|kirish sanasi=7-iyul 2016-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304000123/http://www.iscresearch.com/information/isc-news.aspx|arxivsana=4-mart 2016-yil}}</ref>. ISC „xalqaro maktab“ni quyidagi atamalarda belgilaydi: „Agar maktab ingliz tilida soʻzlashuvchi davlatdan tashqarida toʻliq yoki qisman ingliz tilida maktabgacha, boshlangʻich yoki oʻrta maktab oʻquvchilarining har qanday kombinatsiyasiga oʻquv dasturini yetkazib bersa, ISC xalqaro maktabni oʻz ichiga oladi. agar ingliz tili rasmiy tillardan biri boʻlgan mamlakatdagi maktab oʻz milliy oʻquv dasturidan tashqari ingliz tilida oʻquv dasturini taklif qilsa va oʻz yoʻnalishi boʻyicha xalqaro boʻlsa“<ref name="iscresearch.com" /> Ushbu taʼrif nashrlar, jumladan [[The Economist]] tomonidan qoʻllanadi<ref>{{yangiliklar manbasi |date=17-dekabr 2014-yil |title=The new local |work=The Economist |url=https://www.economist.com/news/international/21636757-english-language-schools-once-aimed-expatriates-now-cater-domestic-elites-new |access-date=28-dekabr 2017-yil}}</ref>. 1971-yilda Germaniyada birinchi Xalqaro bakalavr maktabi tashkil etildi<ref>{{veb manbasi|url=http://www.ibo.org/en/country/DE/|sarlavha=GERMANY|kirish sanasi=28-dekabr 2017-yil}}</ref>. Bugungi kunda 70 ta maktab bir yoki bir nechta IB dasturlarini taklif qiladi, shu jumladan ikkitasi IB martaba bilan bogʻliq yangi dasturni taklif qiladi<ref>{{veb manbasi|url=http://www.ibo.org/en/programmes/find-an-ib-school/?SearchFields.Region=&SearchFields.Country=DE&SearchFields.Keywords=&SearchFields.Language=&SearchFields.BoardingFacilities=&SearchFields.SchoolGender=&SearchFields.ProgrammeCR=true|sarlavha=Find an IB World School|kirish sanasi=28-dekabr 2017-yil}}</ref>. === Xalqaro taqqoslashlar === [[Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti|OECD]] tomonidan muvofiqlashtirilgan [[Xalqaro oʻquvchilarni baholash dasturi|Xalqaro talabalarni baholash dasturi]] (PISA) OECD mamlakatlari va qator hamkor mamlakatlardagi 15 yoshli oʻquvchilarning malakasini baholaydi. 2000-yilgi baholash nemis oʻquvchilarining oʻz faoliyatida jiddiy kamchiliklarni koʻrsatdi. 41 davlat ishtirokidagi testda Germaniya oʻqish boʻyicha 21-oʻrinni va matematika va [[Tabiiy fanlar|tabiiy fanlar boʻyicha]] 20-oʻrinni egalladi, bu esa islohotga chaqirdi<ref>[http://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,2259935,00.html Experts: Germany Needs to Step up School Reforms] Deutsche Welle. 12 April 2006. Retrieved 2006, 12–04</ref>. Yirik gazetalar PISA natijalariga bagʻishlangan maxsus boʻlimlarni chop etdi, ular radio va televidenieda ham keng muhokama qilindi. Bunga javoban, Germaniya davlatlari Germaniyaning yomon ishlashi ortida turgan muammolarni hal qilish uchun bir qator aniq tashabbuslarni ishlab chiqdilar<ref>{{kitob manbasi|last=OECD|title=Lessons from PISA for the United States: Strong Performers and Successful Reformers in Education|date=2011|publisher=OECD Publishing|isbn=9789264096660|chapterurl=https://archive.org/details/lessonsfrompisaf0000unse/page/208|chapter=Chapter 9: Germany: Once Weak International Standing Prompts Nationwide Reforms for Rapid Improvement|pages=[https://archive.org/details/lessonsfrompisaf0000unse/page/208 208–209]}}</ref>. 2006-yilga kelib, nemis maktab oʻquvchilari oʻtgan yillarga nisbatan oʻz mavqeini yaxshiladilar, fan koʻnikmalari boʻyicha (statistik jihatdan) oʻrtachadan ancha yuqori (13-oʻrin) va matematika koʻnikmalari (20-oʻrin) va oʻqish koʻnikmalari (18-oʻrin) boʻyicha statistik jihatdan oʻrtacha koʻrsatkichdan sezilarli darajada yuqori yoki past emas edilar.)<ref name="PISAex">{{kitob manbasi|last=Programme for International Student Assessment|authorlink=Programme for International Student Assessment|title=Executive Summary, PISA 2006: Science Competencies for Tomorrow's World Volume 1: Analysis|url=https://archive.org/details/pisa2006sciencec0001unse|accessdate=15-dekabr 2007-yil|year=2007|publisher=OECD|location=France|isbn=978-92-64-04000-7|format=PDF}}</ref><ref name="PISA1">{{kitob manbasi|last=Programme for International Student Assessment|authorlink=Programme for International Student Assessment|title=PISA 2006: Science Competencies for Tomorrow's World Volume 1: Analysis|url=https://archive.org/details/pisa2006sciencec0001unse|format=PDF|accessdate=15-dekabr 2007-yil|year=2007|publisher=OECD|location=France|isbn=978-92-64-04000-7}}</ref>. 2012-yilda Germaniya oʻqish, matematika va tabiiy fanlar boʻyicha barcha uch yoʻnalishda oʻrtacha koʻrsatkichdan yuqori natijalarga erishdi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.oecd.org/pisa/keyfindings/PISA-2012-results-germany.pdf|sarlavha=Results from PISA 2012: Germany – Key findings|nashriyot=OECD|kirish sanasi=9-noyabr 2016-yil}}</ref>. PISA imtihoni, shuningdek, turli turdagi nemis maktablarida tahsil olayotgan oʻquvchilar oʻrtasidagi yutuqlarda katta farq borligini aniqladi<ref>Ehmke et al., 2004, In: PISA-Konsortium Deutschland (Hrsg.): PISA 2003 – Der Bildungsstand der Jugendlichen in Deutschland – Ergebnisse des 2. internationalen Vergleiches, Münster/New York: Waxmann, p. 244</ref>. Ijtimoiy-iqtisodiy gradient Germaniyada juda yuqori edi, u yerdagi talabalarning koʻrsatkichlari boshqa mamlakatlarga qaraganda koʻproq ijtimoiy-iqtisodiy omillarga bogʻliq edi<ref name="PISAex"/><ref name="PISA1"/>. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Germaniyada taʼlim| ]] mx9uvx7164w3dhipyraycnk1rspiaca 0 740076 6221616 5522170 2026-08-01T03:13:11Z InternetArchiveBot 58913 2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221616 wikitext text/x-wiki {{Mukofot bilgiqutisi|Nomi=Ushakov ordeni|Tasvir=Order_of_Ushakov_(Russia).jpg|Turi=Bir darajali orden|TaqdirlashAsosi=Mohirona harbiy rahbarlik|Mamlakat={{flagicon|Rossiya}} [[Rossiya|Rossiya Federatsiyasi]] {{flagicon|SSSR}} [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]]|KimgaTopshiriladi=Qo'mondonlik darajasidagi dengiz zobitlari|Holati=Faol|TaʼsisSanasi=1944-yil 3-mart|BirinchiTaqdirlash=1944-yil 16-may}} <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> [[Fayl:Адмирал_Харламов.jpg|right|thumb|226x226px| Admiral Nikolay Mixaylovich Xarlamov, 1-darajali Ushakov ordeni sovrindori]] [[Fayl:SG-Gorshkov.jpg|right|thumb|218x218px| Sovet Ittifoqi floti admirali Sergey Gorshkov, ikkala darajali Ushakov ordeni bilan taqdirlangan.]] '''Ushakov ordeni''' ({{lang-ru|орден Ушакова}}) hech qachon jangda magʻlub boʻlmagan va Rossiya dengiz flotining homiysi deb e'lon qilingan admiral Fyodor Ushakov (1744-1817) sharafiga nomlangan [[Rossiya|Rossiya Federatsiyasining]] harbiy ordenidir. Ajoyib yetakchilik uchun dengiz qoʻmondonlik zobitlariga beriladi. Bu ordenga Ikkinchi [[Ikkinchi Jahon urushi|jahon urushi]] yillarida [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] Oliy Kengashi Prezidiumining 1944-yil 3-martdagi qarori bilan ikki darajada asos solingan.<ref name="sovietdecree1944"/> Bu gʻoyani [[Iosif Stalin|Iosif Stalinga]] 1943-yilning yozida admiral Nikolay Gerasimovich Kuznetsov bergan. 1991-yilda SSSR parchalanib ketganidan soʻng Rossiya Federatsiyasi Oliy Kengashining 1992-yil 20-martdagi 2557-I-sonli qarori bilan Ushakov ordeni oʻzgarishsiz saqlanib qoldi<ref name="decree2557">{{veb manbasi|sarlavha=Decision of the Supreme Soviet of the Russian Federation 2557-I of 20-mart 1992-yil|nashriyot=Commission under the President of the Russian Federation on state awards|sana=1999-12-15|url=http://award.adm.gov.ru/doc/p2557.htm|til=ru|kirish sanasi=2012-05-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120311063317/http://award.adm.gov.ru/doc/p2557.htm|arxivsana=2012-03-11}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true"> (in Russian). Commission under the President of the Russian Federation on state awards. 1999-12-15. Archived from [http://award.adm.gov.ru/doc/p2557.htm the original] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120311063317/http://award.adm.gov.ru/doc/p2557.htm |date=2012-03-11 }} on March 11, 2012<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2012-05-22</span></span>.</cite></ref>. Ammo avvalgi shaklda mukofotlanmagan. Prezidentning 2010-yil 7-sentabrdagi 1099- sonli farmoni<ref name="decree1099">{{veb manbasi|sarlavha=Decree of the President of the Russian Federation of 7-sentabr 2010-yil No 1099|nashriyot=Russian Gazette|sana=2010-09-07|url=http://www.rg.ru/2010/09/15/nagrady-dok.html|til=ru|kirish sanasi=2012-05-22}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true">[http://www.rg.ru/2010/09/15/nagrady-dok.html "Decree of the President of the Russian Federation of September 7, 2010 No 1099"] (in Russian). Russian Gazette. 2010-09-07<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2012-05-22</span></span>.</cite> </ref> butun Rossiya mukofotlari tizimini sovet davridan modernizatsiya qilish va qayta tashkil etish boʻyicha ordenni hozirgi shakliga – lenta bilan oʻrnatilgan yagona darajali ordenga oʻzgartirdi. == Sovet nizomi == Ushakov ordeni bilan 1944-yilda ta'sis etilganidan 2010-yil sentabrigacha dengiz floti ofitserlari dengiz operatsiyalarini ishlab chiqish, amalga oshirish va ta'qib etishdagi ulkan yutuqlari uchun, son jihatdan ustun dushman ustidan gʻalaba qozonilganligi uchun taqdirlandi.<ref name="sovietdecree1944"/> Dengiz ofitserlariga 1-darajali Ushakov ordeni quyidagilar uchun berilgan: * dengizda yoki uning qirgʻoq inshootlarida dushmanga qarshi operatsiyalarni mukammal tashkil etish va oʻtkazish, flotning barcha kuchlari va vositalarining toʻliq hamkorligi asosida toʻsatdan va qat'iy zarba berishda dushman dengiz kuchlari yoki uning qirgʻoq bazalari va istehkomlarini yoʻq qilish;<ref name="sovietdecree1944">{{veb manbasi|sarlavha=Decree of the Presidium of the Supreme Soviet of the USSR of 3-mart 1944-yil|nashriyot=Legal Library of the USSR|sana=1944-03-03|url=http://www.libussr.ru/doc_ussr/ussr_4478.htm|til=ru|kirish sanasi=2012-05-22|qaralgan sana=2022-06-21|arxivsana=2022-07-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220722091319/http://www.libussr.ru/doc_ussr/ussr_4478.htm}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true">[http://www.libussr.ru/doc_ussr/ussr_4478.htm "Decree of the Presidium of the Supreme Soviet of the USSR of March 3, 1944"] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220722091319/http://www.libussr.ru/doc_ussr/ussr_4478.htm |date=2022-07-22 }} (in Russian). Legal Library of the USSR. 1944-03-03<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2012-05-22</span></span>.</cite></ref> * dushman aloqalariga qarshi yaxshi tashkil etilgan va muvaffaqiyatli yakunlangan dengiz operatsiyasi, bu uning koʻplab harbiy kemalari va transport vositalarining yoʻq qilinishiga olib kelsa;<ref name="sovietdecree1944" /> * kuchlarining jangovar qobiliyatini saqlab qolgan holda son jihatdan ustun boʻlgan dushmanni magʻlub etishga olib keladigan jangovar harakatlarni boshqarishda tashabbuskorlik va qat'iyatlilik;<ref name="sovietdecree1944" /> * keng koʻlamli dengiz operatsiyalarini mohir va yashirin tashkil etish va boshqarish, buning natijasida kuchlarining jangovar qobiliyati saqlanib qolgan holda dushmanga katta talofatlar keltirilsa.<ref name="sovietdecree1944" /> 2-darajali Ushakov ordeni dengiz floti ofitserlariga quyidagilar uchun berilgan: * a'lo etakchilik va dushmanning katta yoʻqotishlariga olib keladigan ustunlik; dushmanga qarshi dengizda muvaffaqiyatli jangovar harakatlar;<ref name="sovietdecree1944"/> * dushman bazalari va qirgʻoqboʻyi inshootlariga bostirib kirishda mohir, tezkor va dadil harakatlar, natijada dushmanning yirik kuchlari va texnikasi yoʻq qilinsa;<ref name="sovietdecree1944" /> * dushman aloqa liniyalariga qarshi muvaffaqiyatli va jasoratli harakatlar, bu esa soni jihatidan ustun boʻlgan dushmanning kuzatuv ostidagi kemalari va transport vositalarini yoʻq qilishga olib kelsa;<ref name="sovietdecree1944" /> * yirik harbiy dengiz operatsiyasida ishtirok etuvchi dengiz boʻlinmalarini mukammal tashkil etish va boshqarish yoki taktik toʻxtash paytida yaxshi tashkil etilgan va muvaffaqiyatli operatsiyalarda;<ref name="sovietdecree1944" /> * jangovar topshiriqlarni muvaffaqiyatli bajarish, dushmanning katta kuchini yoʻq qilishga olib kelgan jangda flotning barcha mavjud kuchlari va vositalarini mohirlik bilan va samarali tashkil etish va muvofiqlashtirishda;<ref name="sovietdecree1944" /> * katta harbiy gʻalabaga olib kelgan operatsiya davomida mukammal yetakchilik uchun.<ref name="sovietdecree1944" /> 1-darajali Ushakov ordeni koʻkrakning oʻng tomonida taqilgan va SSSRning boshqa ordenlari mavjud boʻlganda, 1-darajali [[Suvorov ordeni|Suvorov ordenidan]] keyin joylashgan. 2-darajali orden ham oʻng tomonda taqilgan va 2-darajali Suvorov ordenidan keyin joylashgan.<ref name="sovietdecree1944"/> == Sovet va 2010-yil sentabrgacha boʻlgan mukofot tavsifi == 1-darajali Ushakov ordeni koʻp qismli konstruktsiyadan iborat boʻlib, platinadan ishlangan besh qirrali yulduz, oksidlangan kumush langar va platina yulduziga toʻrtta perchin bilan mahkamlangan zanjir langar va podshipnikga oʻrnatilgan oltindan zarb qilingan dumaloq markaziy medalyondan iborat edi. Admiral Ushakovning relyefi tasviri fon toʻq koʻk rangli emal bilan qoplangan, admiralning boshi atrofida zarhal harflar bilan “ADMIRAL USHAKOV” ({{lang-ru|«АДМИРАЛ УШАКОВ»}} ADMIRAL USHAKOV») yozuvi. Bolgʻa va oʻroq bilan ikkiga boʻlingan admiral, dafna va eman novdalari ostida. Markaziy medalyon platina yulduziga ikkita perchin bilan mahkamlangan va zarhal arqon bilan oʻralgan. Orqa tomonda tishli vint va 33 mm diametrli gayka kiyimga ulash uchun. Mukofotning seriya raqami pastki qismida ishlangan. 2-darajali orden 1-darajali ordendan qoʻllangan materiali bilan ajralib turadi. Uning besh qirrali yulduzi oltindan, langar va markaziy medalyon kumushdan, eman va dafna novdalari tushirilmagan.<ref name="sovietdecree1944"/><ref name="decree2557"/> Sovet va Rossiya Federatsiyasining dastlabki variantlari oʻrtasidagi yagona sezilarli farq bu bolgʻa va oʻroqning bekor qilinishi edi.<ref name="decree2557"/> {| align="center" border="1" cellpadding="2" ! style="background:#efefef;" | '''Birinchi daraja<br>1944–1991''' ! style="background:#efefef;" | '''Ikkinchi daraja<br>1944–1991''' ! style="background:#efefef;" | '''Birinchi daraja<br>1992–2010''' ! style="background:#efefef;" | '''Ikkinchi daraja<br>1992–2010''' |- | align="center" | [[Tasvir:Order of Ushakov 1st.jpg|150px]] | align="center" | | align="center" | [[Tasvir:OrderOfUshakov1st.jpg|150px]] | align="center" | [[Tasvir:OrderOfUshakov2nd.jpg|150px]] |- ! colspan="4" style="background:#efefef;" | Ribbons |- | align="center" | [[Tasvir:SU Order of Ushakov 1st class ribbon.svg]] | align="center" | [[Tasvir:SU Order of Ushakov 2nd class ribbon.svg]] | align="center" | [[Tasvir:SU Order of Ushakov 1st class ribbon.svg]] | align="center" | [[Tasvir:SU Order of Ushakov 2nd class ribbon.svg]] |- |} == Sovet mukofoti laureatlari (qisman roʻyxat) == [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqining]] birinchi darajali Ushakov ordeni bilan jami 47 marta, ikkinchi darajali orden bilan 194 marta taqdirlangan. Quyida sanab oʻtilgan shaxslar 1-darajali Ushakov ordeni bilan taqdirlangan: * Sovet Ittifoqi floti admirali Nikolay Gerasimovich Kuznetsov * Admiral Gordey Ivanovich Levchenko * Admiral Filipp Sergeyevich Oktabrskiy (ikki marta) * Admiral Vladimir Filippovich Tributs (ikki marta) * Admiral Nikolay Mixaylovich Xarlamov * Admiral Arseniy Grigoryevich Golovko (ikki marta) * Sovet Ittifoqi floti admirali Ovannes Stepani Isakov (ikki marta) * Admiral Stepan Grigorevich Kucherov * Sovet Ittifoqi floti admirali Sergey Georgiyevich Gorshkov (ikkala sinf) * Admiral Lev Mixaylovich Galler (ikki marta) * Admiral Ser Bertram Bosh sahifa Ramsay KCB, KBE, MVO * Dengiz aviatsiyasi marshali Semen Fedorovich Javoronkov (ikki marta) * Admiral Nikolay Ignatievich Vinogradov * Admiral Vladimir Antonovich Alafuzov * Admiral Pavel Sergeevich Abankin Quyida sanab oʻtilgan shaxslar 2-darajali Ushakov ordeni bilan taqdirlangan: * Vitse-admiral Yuriy Fedorovich Rall * Kontr-admiral Vladimir Konstantinovich Konovalov * Kapitan 2-darajali Isroil Ilyich Fisanovich * Kapitan 1-sinf Ivan Vasilyevich Travkin * Admiral Lev Anatolevich Vladimirskiy * Kontr-admiral Nikolay Aleksandrovich Lunin * Dengiz aviatsiyasi general-mayori Nikolay Vasilevich Tchelnokov * Dengiz aviatsiyasi general-mayori Musatov Nikolay Alekseevich * Dengiz aviatsiyasi kapitani Damian Vasilyevich Osyka * Kapitan 1-sinf Anton Iosifovich Gurin * Kapitan 1-sinf Samuel Naxmanovich Bogorad * Harbiy-dengiz aviatsiyasi general-mayori Konstantin Dmitrievich Denisov * Dengiz aviatsiyasi podpolkovnigi Andrey Ivanovich Barskiy * Kapitan 3-sinf Vasiliy Markovich Zhil'tchov * Kapitan leytenant Ivan Sergeevich Ivanov * Admiral Ivan Ivanovich Borzov Ushakov ordeni bilan quyidagi muassasalar ham taqdirlangan: * Shimoliy flotning suv osti brigadasi * Shimoliy flotning 2-suv osti kemalariga qarshi brigadasi * Shimoliy flotning "Pechenga" torpedo qayiq brigadasi * Boltiq flotining suv osti brigadasi * Boltiq flotining 9-havo hujumi diviziyasi * Qora dengiz flotining minalash flotiliyasi * Dnepr flotiliyasi * 4-Amur daryosi flotiliyasi * Frunze oliy dengiz maktabi * NG Kuznetsov nomidagi dengiz akademiyasi == Zamonaviy mukofot nizomi == Ushakov ordeni bilan dengiz floti qoʻshinlari va boʻlinmalarining qoʻmondonlik toifalari quyidagilar uchun taqdirlanadi: * dushmanning son jihatdan ustunligiga qaramay, amalga oshirilgan dengiz janglari paytida operatsiyalarni mohirona tashkil etish va oʻtkazish;<ref name="commission">{{veb manbasi|sarlavha=Statute of the Order of Ushakov|nashriyot=Commission under the President of the Russian Federation on state awards|sana=2010-09-07|url=http://award.gov.ru/ushakov_order.html|til=ru|kirish sanasi=2012-05-22}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true">[http://award.gov.ru/ushakov_order.html "Statute of the Order of Ushakov"] (in Russian). Commission under the President of the Russian Federation on state awards. 2010-09-07<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2012-05-22</span></span>.</cite> </ref> * ustun dushman dengiz kuchlarini magʻlub etishga olib keladigan mohir dengiz manevrlari;<ref name="commission" /> * dushmanni magʻlub etishga olib kelgan asosiy hujumni qoʻllash joyi va vaqtini tanlashda tashabbuskorlik va qat'iyatlilik, bu kuchlarning (qoʻshinlarning) jangovar tayyorgarligini saqlashga imkon bersa;<ref name="commission" /> * dushman floti yoki qirgʻoq ob'ektlarini yoʻq qilish;<ref name="commission" /> * Rossiya Federatsiyasi Qurolli Kuchlarining boshqa boʻlinmalari bilan oʻzaro hamkorlik asosida dushman kuchlariga toʻsatdan va hal qiluvchi zarba beradigan mohir tashkilotchilik;<ref name="commission" /> * qoʻshinlar oʻz hududidagi tezkor vositalar, flot asosiy portlarining jangovar qobiliyatini saqlab qolgan holda dushmanning dengizdan hujumlarini qaytarishda mohirona tashkilotchilik;<ref name="commission" /> * qoʻshma dengiz (havo / dengiz), amfibiya operatsiyalarida muvaffaqiyatga erishish, bu esa oʻz maqsadlariga erishishga olib kelsa.<ref name="commission" /> Ushakov ordeni dengiz flotining harbiy qismlari va tuzilmalariga muvaffaqiyatli dengiz operatsiyalarida ishtirok etganliklari uchun ham berilishi mumkin.<ref name="commission"/> Shuningdek, u [[Rossiya|Rossiya Federatsiyasi]] qoʻshinlari bilan bir safda qatnashgan yuqori martabali ofitserlar orasidagi ittifoqchi kuchlarning askarlari - xorijiy fuqarolarga ittifoqchi qoʻshinlarning (kuchlarning) muvaffaqiyatli qoʻshma operatsiyalarini tashkil etish va oʻtkazish uchun berilishi mumkin.<ref name="decree1099"/> Rossiya Federatsiyasining Ushakov ordeni ustuvorlik tartibida koʻkrakning chap tomonida taqib yurilishi, Rossiya Federatsiyasining boshqa ordenlari mavjud boʻlganda[[Suvorov ordeni|, Suvorov ordenidan]] keyin joylashtirilishi kerak.<ref name="decree1631">{{veb manbasi|sarlavha=Decree of the President of the Russian Federation of 16-dekabr 2011-yil No 1631|nashriyot=Russian Gazette|sana=2011-12-16|url=http://graph.document.kremlin.ru/page.aspx?1593594|til=ru|kirish sanasi=2012-02-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130331004345/http://graph.document.kremlin.ru/page.aspx?1593594|arxivsana=31-mart 2013-yil}}</ref> == Zamonaviy mukofotning tavsifi == [[Fayl:Badge_of_Order_of_Ushakov_(Russia_2010).png|left|thumb| Ushakov ordeni koʻkrak nishoni]] Ushakov ordeni - 40 mm kenglikdagi koʻk emalli kumush xoch patti, har bir xoch oʻrtasida markazdan kattalashib borayotgan yetti kumush nur chiqib turadi. Old tomonda kema langari ustiga oʻrnatilgan qavariq markaziy koʻk rangli sirlangan medalyonda qoʻllar va nayzalar, zambaklar va kishanlar koʻrinadi. Medalyonda admiral Fyodor Ushakovning zarhal byusti yarmi chap tomonga qaragan holda. Medalyon ostida, langar toji tasviri. Byustning ikki tomonida medalyon aylanasidan keyin zarhal relefli “ADMIRAL USHAKOV” ({{lang-ru|«АДМИРАЛ УШАКОВ»}}) yozuvi bor. Qarama-qarshi kumush nurlarning uchlari orasidagi maksimal masofa 45 mmni tashkil qiladi. Orqa tomonda faqat "N" relefi va mukofotning seriya raqami uchun chiziq mavjud.<ref name="commission"/> Orden koʻkrak nishoni halqa orqali mukofotning osma halqasi orqali bir-birining ustiga qoʻyilgan 24 mmli shtrix bilan qoplangan standart ruscha beshburchakka osib qoʻyiladi. == Manbalar == {{Manbalar}} [[Turkum:Ordenlar]] [[Turkum:Medallar, mukofotlar va ordenlar sohiblari]] [[Turkum:Pages with unreviewed translations]] gwdxvpdpgj6v3jo1mn16u54wnhe6o7n 0 741345 6221476 3732758 2026-07-31T15:09:08Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221476 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Palazzo_degli_Uffici_Eur_Roma.jpg|thumb| Palazzo Uffici, Rim]] '''"Stile Littorio" uslubi''' [[1930-lar|1930]]-yillarda [[Italiya|Italiyada]] ishlab chiqilgan va fashistik rejim tomonidan qulashigacha foydalanishga topshirilgan koʻplab jamoat binolarida namoyish etilgan meʼmoriy tilni anglatadi. == Tarixi == Stile Littorioning paydo boʻlishi fashistik arxitektura siyosatining rivojlanishi bilan chambarchas bogʻliq boʻlib, unda [[Benito Mussolini|Mussolinigacha]] boʻlgan fashistik institutlarning toʻgʻridan-toʻgʻri va bilvosita taʼsiri orqali rasmiy ravishda namunali, taʼkidlangan va dogmatik meʼmorchilik tili, pirovardida monumental boʻlishi kerak edi. Keyinchalik targʻib qilish, qatʼiy rejim daʼvo qilgan buyuklik va tarixiy oʻlchovni ifodalash ham zarur edi<ref>vedi Luigi Monzo: [https://publikationen.bibliothek.kit.edu/1000071873 Croci e fasci — L’edificio della chiesa italiana al tempo del fascismo, 1919-1945.] Karlsruhe 2017 (Tesi di dottorato, Karlsruhe Institute of Technology, 2017), pp. 146-154.</ref>. [[Fayl:FOROITALICO13220808.jpg|thumb| Foro Italico]] ==== Italiya ==== Italiya arxitekturasi tarixida Stile Littorio atamasi fashizm davridan „asosan ritorik va monumental shakllarda“ qurilgan binolar va shahar maydonlarini anglatadi<ref>Carmen M. Enss e Luigi Monzo: 'Termini e condizioni' dell’architettura e dell’urbanistica interbellica in Italia: un glossario tentativo. In: Enss, Carmen M. e Luigi Monzo (eds.): Townscapes in Transition. Trasformazione e riorganizzazione delle città italiane e della loro architettura nel periodo interbellico. Bielefeld 2019, p. 270.</ref>. Bu soddalashtirilgan arxitekturani bildiradi, qadimgi Rim qurilish merosidan doimiy foydalanishda qatʼiy [[Klassitsizm|klassitsizmdir.]] Abstraksiya va shakllarning aniq tarixiy lugʻati uygʻunligi bilan tavsiflangan arxitekturani loyihalashning ushbu usuli oʻz elementlari bilan, fashizmning fashizm belgilariga ishora qiladi, 1930-yillarda rivojlanayotgan dizayn tendentsiyasini ajratib koʻrsatish uchun va fashistik rejim ayniqsa jamoat ishlarini namoyish qilgan. Shunday qilib, Stile Littorio 20-yillarda Italiyada meʼmorchilik tilining turli oqimlarini bir xillashtirishga qaratilgan davlat meʼmorchiligining ifodasini anglatadi, unitar, konnotativ va taniqli milliy uslubni izlashda monumentalizm va [[Klassitsizm|klassitsizmni]] ratsionalizm bilan birlashtirgan. Fashistik davlatning ilgʻor va ayni paytda buyuk oʻtmishning davomchisi sifatida ifodalangan, eng avvalo, davlat monumentalizmida taʼkidlangan oʻlchov va hajmli soddaligi orqali oʻz kuchini namoyish etgan. Stile Littorio atamasi birinchi marta Saverio Palozzi 1934-yilda Partito Nazionale Fascista milliy shtab-kvartirasi uchun oʻtkazilgan birinchi tanlov natijalarini taqdim etganida ishlatilgan<ref>vedi F. Saverio Palozzi: Il nuovo stile littorio: I progetti per il Palazzo del Littorio e della Mostra della Rivoluzione Fascista in via dell’Impero. Milano 1936, p. 189.</ref>. Rejim qulagandan soʻng va Ikkinchi Jahon urushidan keyin bu meʼmoriy uslub uzoq vaqt davomida siyosiy reaktsion sifatida tanqid qilindi. Vaqt oʻtishi bilan estetik mulohazalar oʻzgardi va bu arxitekturalarning eng yaxshilari estetik fazilatlari uchun qayta ijobiy baholandi. == Yana qarang == * [[Yakobet uslubi]] * [[Bovellizm]] * [[Laymes]] == Manbalar == {{Manbalar}} == Qoʻshimcha manbalar == * Joshua Arturs: Zamonaviylikni qazish: Fashistik Italiyadagi Rim oʻtmishi. Ithaca 2012. * Carmen M. Enss und Luiji Monzo: Italiyada urushlararo arxitektura va urbanizmning „shartlari va shartlari“: taxminiy lugʻat. In: Enss, Carmen M. und Luiji Monzo (tahrirlar.): Oʻtish davridagi shahar manzaralari. Urushlararo davrda Italiya shaharlarining oʻzgarishi va qayta tashkil etilishi va ularning arxitekturasi. Bielefeld, 2019, p. 270. * Patrik, Gud (tahrir.): Oksford arxitektura hamrohi. 2 jild. Nyu-York 2009, jild. 2, 872f-bet. * Endryu J. Manson: Rim Mussolinianadagi ratsionalizm va xarobalar: 1934-yil Palazzo del Littorio musobaqasi. Nyu-York 2015 (Dissertatsiya, Kolumbiya universiteti, 2015). * Luiji Monzo: Croci [https://publikationen.bibliothek.kit.edu/1000071873 ''e fasci — Der italienische Kirchenbau in der Zeit des Faschismus, 1919-1945.''] Karlsrue 2017 (Tesi di dottorato, Karlsrue Texnologiya Instituti, 2017), 146-154-betlar. * F. Saverio Palozzi: Il nuovo stile littorio: I progetti per il Palazzo del Littorio va della Mostra della Rivoluzione Fascista in via dell’Impero. Milano 1936-yil. * Paolo Nikoloso, ''Architetture per unʼidentità italiana'', Udine, Gaspari, 2012, ISBN 9788875412586. [[Turkum: Arxitektura]] [[Turkum:Arxitekturadagi uslublar]] aiij8me8jajc5pkujj9t3lcftbczfqd 6221477 6221476 2026-07-31T15:09:14Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Arxitektura]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221477 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Palazzo_degli_Uffici_Eur_Roma.jpg|thumb| Palazzo Uffici, Rim]] '''"Stile Littorio" uslubi''' [[1930-lar|1930]]-yillarda [[Italiya|Italiyada]] ishlab chiqilgan va fashistik rejim tomonidan qulashigacha foydalanishga topshirilgan koʻplab jamoat binolarida namoyish etilgan meʼmoriy tilni anglatadi. == Tarixi == Stile Littorioning paydo boʻlishi fashistik arxitektura siyosatining rivojlanishi bilan chambarchas bogʻliq boʻlib, unda [[Benito Mussolini|Mussolinigacha]] boʻlgan fashistik institutlarning toʻgʻridan-toʻgʻri va bilvosita taʼsiri orqali rasmiy ravishda namunali, taʼkidlangan va dogmatik meʼmorchilik tili, pirovardida monumental boʻlishi kerak edi. Keyinchalik targʻib qilish, qatʼiy rejim daʼvo qilgan buyuklik va tarixiy oʻlchovni ifodalash ham zarur edi<ref>vedi Luigi Monzo: [https://publikationen.bibliothek.kit.edu/1000071873 Croci e fasci — L’edificio della chiesa italiana al tempo del fascismo, 1919-1945.] Karlsruhe 2017 (Tesi di dottorato, Karlsruhe Institute of Technology, 2017), pp. 146-154.</ref>. [[Fayl:FOROITALICO13220808.jpg|thumb| Foro Italico]] ==== Italiya ==== Italiya arxitekturasi tarixida Stile Littorio atamasi fashizm davridan „asosan ritorik va monumental shakllarda“ qurilgan binolar va shahar maydonlarini anglatadi<ref>Carmen M. Enss e Luigi Monzo: 'Termini e condizioni' dell’architettura e dell’urbanistica interbellica in Italia: un glossario tentativo. In: Enss, Carmen M. e Luigi Monzo (eds.): Townscapes in Transition. Trasformazione e riorganizzazione delle città italiane e della loro architettura nel periodo interbellico. Bielefeld 2019, p. 270.</ref>. Bu soddalashtirilgan arxitekturani bildiradi, qadimgi Rim qurilish merosidan doimiy foydalanishda qatʼiy [[Klassitsizm|klassitsizmdir.]] Abstraksiya va shakllarning aniq tarixiy lugʻati uygʻunligi bilan tavsiflangan arxitekturani loyihalashning ushbu usuli oʻz elementlari bilan, fashizmning fashizm belgilariga ishora qiladi, 1930-yillarda rivojlanayotgan dizayn tendentsiyasini ajratib koʻrsatish uchun va fashistik rejim ayniqsa jamoat ishlarini namoyish qilgan. Shunday qilib, Stile Littorio 20-yillarda Italiyada meʼmorchilik tilining turli oqimlarini bir xillashtirishga qaratilgan davlat meʼmorchiligining ifodasini anglatadi, unitar, konnotativ va taniqli milliy uslubni izlashda monumentalizm va [[Klassitsizm|klassitsizmni]] ratsionalizm bilan birlashtirgan. Fashistik davlatning ilgʻor va ayni paytda buyuk oʻtmishning davomchisi sifatida ifodalangan, eng avvalo, davlat monumentalizmida taʼkidlangan oʻlchov va hajmli soddaligi orqali oʻz kuchini namoyish etgan. Stile Littorio atamasi birinchi marta Saverio Palozzi 1934-yilda Partito Nazionale Fascista milliy shtab-kvartirasi uchun oʻtkazilgan birinchi tanlov natijalarini taqdim etganida ishlatilgan<ref>vedi F. Saverio Palozzi: Il nuovo stile littorio: I progetti per il Palazzo del Littorio e della Mostra della Rivoluzione Fascista in via dell’Impero. Milano 1936, p. 189.</ref>. Rejim qulagandan soʻng va Ikkinchi Jahon urushidan keyin bu meʼmoriy uslub uzoq vaqt davomida siyosiy reaktsion sifatida tanqid qilindi. Vaqt oʻtishi bilan estetik mulohazalar oʻzgardi va bu arxitekturalarning eng yaxshilari estetik fazilatlari uchun qayta ijobiy baholandi. == Yana qarang == * [[Yakobet uslubi]] * [[Bovellizm]] * [[Laymes]] == Manbalar == {{Manbalar}} == Qoʻshimcha manbalar == * Joshua Arturs: Zamonaviylikni qazish: Fashistik Italiyadagi Rim oʻtmishi. Ithaca 2012. * Carmen M. Enss und Luiji Monzo: Italiyada urushlararo arxitektura va urbanizmning „shartlari va shartlari“: taxminiy lugʻat. In: Enss, Carmen M. und Luiji Monzo (tahrirlar.): Oʻtish davridagi shahar manzaralari. Urushlararo davrda Italiya shaharlarining oʻzgarishi va qayta tashkil etilishi va ularning arxitekturasi. Bielefeld, 2019, p. 270. * Patrik, Gud (tahrir.): Oksford arxitektura hamrohi. 2 jild. Nyu-York 2009, jild. 2, 872f-bet. * Endryu J. Manson: Rim Mussolinianadagi ratsionalizm va xarobalar: 1934-yil Palazzo del Littorio musobaqasi. Nyu-York 2015 (Dissertatsiya, Kolumbiya universiteti, 2015). * Luiji Monzo: Croci [https://publikationen.bibliothek.kit.edu/1000071873 ''e fasci — Der italienische Kirchenbau in der Zeit des Faschismus, 1919-1945.''] Karlsrue 2017 (Tesi di dottorato, Karlsrue Texnologiya Instituti, 2017), 146-154-betlar. * F. Saverio Palozzi: Il nuovo stile littorio: I progetti per il Palazzo del Littorio va della Mostra della Rivoluzione Fascista in via dell’Impero. Milano 1936-yil. * Paolo Nikoloso, ''Architetture per unʼidentità italiana'', Udine, Gaspari, 2012, ISBN 9788875412586. [[Turkum:Arxitekturadagi uslublar]] 9csco6jajwtdqveu1bhacn8fqebzm3k 0 742377 6221637 6077707 2026-08-01T05:20:49Z AnvarxonM 75105 6221637 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Aymeric Laporte | tasvir = Aymeric Laporte Argentina v Spain 19 July 2026-067 (cropped).jpg | izoh = Laporte Ispaniya tarkibida, 2026-yil. | toʻliqism = Aymeric Jean Louis <br/> Gérard Alphonse Laporte<ref>{{veb manbasi|url=http://www.thefa.com/-/media/files/thefaportal/governance-docs/registrations/january-2018.ashx|title=List of Players under Written Contract Registered Between 01/01/2018 and 31/01/2018|publisher=[[The Football Association]]|page=5|archive-url=https://web.archive.org/web/20191024155231/http://www.thefa.com/-/media/files/thefaportal/governance-docs/registrations/january-2018.ashx|archive-date=24-oktabr 2019-yil}}</ref> | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1994|5|27|df=y}}<ref>{{veb manbasi|url=https://www.11v11.com/players/aymeric-laporte-254251/|title=Aymeric Laporte|website=11v11.com|publisher=AFS Enterprises|access-date=11-iyul 2018-yil}}</ref> | tavallud_joyi = [[Agen]], [[Fransiya]] | boʻyi = 1.91 m<ref>{{veb manbasi|url=https://int.soccerway.com/players/aymeric--laporte/182904/|title=A. Laporte: Summary|website=Soccerway|publisher=Perform Group|access-date=17-iyun 2019-yil}}</ref> | pozitsiya = [[Himoyachi|Markaziy Himoyachi]] | joriyklub = [[Athletic Bilbao]] | klubraqami = 14 | yoshlikyillari1 = 2000—2009 | yoshlikklublari1 = [[SU Agen Football|SU Agen]] | yoshlikyillari2 = 2009—2010 | yoshlikklublari2 = [[Aviron Bayonnais FC|Bayonne]] | yoshlikyillari3 = 2010—2011 | yoshlikklublari3 = [[Athletic Bilbao cantera|Athletic Bilbao]] | yillar1 = 2011—2012 | klublar1 = [[CD Basconia|Basconia]] | isht1 = 33 | gollar1 = 2 | yillar2 = 2012 | klublar2 = [[Athletic Bilbao B]] | isht2 = 8 | gollar2 = 0 | yillar3 = 2012—2018 | klublar3 = [[Athletic Bilbao]] | isht3 = 161 | gollar3 = 7 | yillar4 = 2018—2023 | klublar4 = [[Manchester City F.C.|Manchester City]] | isht4 = 108 | gollar4 = 8 | yillar5 = 2023—2025 | klublar5 = [[Al Nassr FC|Al-Nassr]] | isht5 = 47 | gollar5 = 8 | yillar6 = 2025— | klublar6 = [[Athletic Bilbao]] | isht6 = 25 | gollar6 = 0 | milliyyillar1 = 2011 | milliyjamoa1 = [[Fransiya milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|Fransiya U17]] | milliyisht1 = 11 | milliygollar1 = 1 | milliyyillar2 = 2011—2012 | milliyjamoa2 = [[Fransiya milliy futbol terma jamoasi (18 yoshgacha)|Fransiya U18]] | milliyisht2 = 9 | milliygollar2 = 0 | milliyyillar3 = 2012—2013 | milliyjamoa3 = [[Fransiya milliy futbol terma jamoasi (19 yoshgacha)|Fransiya U19]] | milliyisht3 = 12 | milliygollar3 = 1 | milliyyillar4 = 2013—2016 | milliyjamoa4 = [[Fransiya milliy futbol terma jamoasi (21 yoshgacha)|Fransiya U21]] | milliyisht4 = 19 | milliygollar4 = 1 | milliyyillar5 = 2021— | milliyjamoa5 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] | milliyisht5 = 54 | milliygollar5 = 2 | club-update = 17 May 2026 | medaltemplates = {{MedalSport|Men's [[association football|football]]}} {{MedalCountry|{{fb|ESP}}}} {{MedalCompetition|[[FIFA World Cup]]}} {{Medal|Gold|[[FIFA World Cup 2026|2026 Canada–Mexico–US]]}} {{Medal|Comp|[[UEFA European Championship]]}} {{Medal|Gold|[[UEFA Euro 2024|2024 Germany]]|}} {{Medal|Bronze|[[UEFA Euro 2020|2020 Europe]]|}} {{Medal|Comp|[[UEFA Nations League]]}} {{Medal|Gold|[[2023 UEFA Nations League Finals|2023 Netherlands]]|}} {{Medal|RU|[[2021 UEFA Nations League Finals|2021 Italy]]|}} }} '''Aymeric Jean Louis Gerard Alphonse Laporte''' (({{Talaffuz|Aymerik Jan Lui Jerar Alfons Laport}}) 1994-yil 27-mayda tugʻilgan) – professional [[Futbol|futbolchi]], [[Saudiya Pro ligasi]]<nowiki/>ning „<nowiki/>[[An-Nasr FK|An-Nasr]]<nowiki/>“ klubi va [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya terma jamoasida]] [[Himoyachi|markaziy]] himoyachi sifatida toʻp tepadi. U avval Basconia va [[Athletic Bilbao|Atletik Bilbao klublarida]] faoliyat yuritgan. U 2010-yil, 16yoshida Bilbaoning „Atletik“ klubiga qoʻshilganida, Laporte Fransiyada tugʻilgan Bixente Lizarazudan keyin ular uchun oʻynagan ikkinchi futbolchiga aylandi<ref>{{Veb manbasi|url=http://msn.foxsports.com/foxsoccer/europaleague/story/apoel-kiryat-shmona-0-2-athletic-bilbao-europa-league-match-report-112812h|sarlavha=Athletic Bilbao makes easy work of Hapoel IKS|ish=[[Fox Sports]]|sana=29 November 2012|kirish sanasi=8 December 2012}}</ref>. Aymeric Klub uchun 222 ta oʻyinda maydonda harakat qilgan. 2018-yilning yanvarida u „Manchester Siti“ bilan shartnoma imzoladi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=30-yanvar 2018-yil |title=Laporte ya posa como jugador del Manchester City |language=es |trans-title=Laporte already posing as a Manchester City player |work=[[ABC (newspaper)|ABC]] |location=Madrid |url=http://www.abc.es/deportes/futbol/abci-laporte-posa-como-jugador-5722453230001-20180130015032_video.html |access-date=30-yanvar 2018-yil}}</ref>. U 2019-yilda ingliz erkaklar futbolida birinchi mahalliy treblni qoʻlga kiritgan tomonning bir qismi edi. Fransiyada tugʻilgan Laporte, yoshlar oʻrtasidagi xalqaro miqyosda mamlakat uchun 51ta oʻyinda gʻalaba qozongan va ikki marta [[Fransiya milliy futbol terma jamoasi|kattalar jamoasiga]] chaqirilgan, ammo maydonda harakat qilmagan. 2021-yilda Ispaniya fuqaroligini olgach hamda [[FIFA|FIFAdan]] milliy terma jamoalarni almashtirishga ruxsat olganidan soʻng, Laporte [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] terma jamoasining UEFA Yevro-2020 uchun terma jamoasiga kiritildi. == Yoshligi == Laport Fransiyaning Akvitaniyadagi Agen shahrida tugʻilgan; va u bobosi va buvisi orqali basklardandir<ref>{{veb manbasi|url=http://bizkaia.eldesmarque.com/athletic-club/noticias/36668-laporte-tengo-sangre-vasca-por-parte-de-mis-bisabuelos|title=Laporte: "Tengo sangre vasca por parte de mis bisabuelos"|trans-title=Laporte: "I have Basque blood through my great-grandparents"|publisher=El Desmarque|first=Javi|last=Beltrán|language=es|date=25-iyul 2013-yil|access-date=11-aprel 2016-yil|arxivsana=2016-07-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160708104959/http://bizkaia.eldesmarque.com/athletic-club/noticias/36668-laporte-tengo-sangre-vasca-por-parte-de-mis-bisabuelos}}</ref>. U besh yoshida futbol va regbi bilan shugʻullana boshlagan va Agenning futbol akademiyasida oʻz rivojlanishini boshlagan<ref>{{veb manbasi|url=http://www.footmercato.net/liga/entretien-avec-aymeric-laporte-s-entrainer-avec-fernando-llorente-ce-n-est-pas-donne-a-tout-le_94518|title=Entretien avec... Aymeric Laporte|trans-title=Interview with... Aymeric Laporte|website=Foot Mercato|first=Khaled|last=Karouri|language=fr|date=4-noyabr 2012-yil|access-date=26-may 2013-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=http://onlyfootball.fr/?p=513|title=Aymeric Laporte, un Basque parmi les Basques|trans-title=Aymeric Laporte, a Basque among the Basques|website=Only Football|language=fr|date=14-may 2013-yil|access-date=12-iyul 2017-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303203653/http://onlyfootball.fr/?p=513|archive-date=3-mart 2016-yil}}</ref><ref name="Bio">{{veb manbasi|url=http://www.aymericlaporte.com/en/bio/|title=Biography – Athletic Bilbao signing and beginnings|publisher=Official website|access-date=22-iyun 2017-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20171028201223/http://www.aymericlaporte.com/en/bio/|archive-date=28-oktabr 2017-yil|url-status=dead}}</ref>. 2009-yilda u klubning skauti tashabbusidan soʻng<ref name="Among2">{{veb manbasi|url=http://onlyfootball.fr/?p=513|title=Aymeric Laporte, un Basque parmi les Basques|trans-title=Aymeric Laporte, a Basque among the Basques|website=Only Football|language=fr|date=14-may 2013-yil|access-date=12-iyul 2017-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303203653/http://onlyfootball.fr/?p=513|archive-date=3-mart 2016-yil}}</ref> Bilbaoning „Atletik“ jamoasiga taklif qilindi; klub bilan kelishib, u Bayonne bilan bir mavsum oʻtkazdi<ref name="Bio2">{{veb manbasi|url=http://www.aymericlaporte.com/en/bio/|title=Biography – Athletic Bilbao signing and beginnings|publisher=Official website|access-date=22-iyun 2017-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20171028201223/http://www.aymericlaporte.com/en/bio/|archive-date=28-oktabr 2017-yil|url-status=dead}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=http://www.sofoot.com/aymeric-laporte-a-arrete-de-regarder-les-papillons-173450.html|title=Aymeric Laporte a "arrêté de regarder les papillons"|trans-title=Aymeric Laporte "stopped watching the butterflies"|website=So Foot|language=fr|date=26-sentabr 2013-yil|access-date=12-iyul 2017-yil}}</ref>. == Klublardagi faoliyati == === Athletic Bilbao === Laport 2010-yilda [[Bilbao|Bilbaoga]] rasmiy ravishda yetib keldi va „Atletik“ning Lezamadagi yoshlar tarkibiga qoʻshildi va u bilan shartnoma imzolanishi Basklar mintaqasi bilan zaif aloqalari tufayli ularning siyosati mezonlariga mos keladimi yoki yoʻqmi, degan savolga mahalliy muhokamalarga sabab boʻldi<ref name="Blood">{{Veb manbasi |url=http://bizkaia.eldesmarque.com/athletic-club/noticias/36668-laporte-tengo-sangre-vasca-por-parte-de-mis-bisabuelos |sarlavha=Laporte: "Tengo sangre vasca por parte de mis bisabuelos" |nashriyot=El Desmarque |ism=Javi |muallif=Beltrán |til=es |sana=25 July 2013 |kirish sanasi=11 April 2016 |qaralgan sana=2022-06-24 |arxivsana=2016-07-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160708104959/http://bizkaia.eldesmarque.com/athletic-club/noticias/36668-laporte-tengo-sangre-vasca-por-parte-de-mis-bisabuelos }}</ref><ref name="Among">{{Veb manbasi |url=http://onlyfootball.fr/?p=513 |sarlavha=Aymeric Laporte, un Basque parmi les Basques |ish=Only Football |til=fr |sana=14 May 2013 |kirish sanasi=12 July 2017 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160303203653/http://onlyfootball.fr/?p=513 |arxivsana=2016-03-03}}</ref><ref name="Butterflies">{{Veb manbasi |url=http://www.sofoot.com/aymeric-laporte-a-arrete-de-regarder-les-papillons-173450.html |sarlavha=Aymeric Laporte a "arrêté de regarder les papillons" |ish=So Foot |til=fr |sana=26 September 2013 |kirish sanasi=12 July 2017}}</ref>. U klubning yoshlar va oʻrinbosar jamoalarida toʻp suradi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Rodríguez |first=Roberto |date=28-aprel 2012-yil |title=Aymeric Laporte, el cachorro más valioso |language=es |trans-title=Aymeric Laporte, most valuable pup |work=[[La Vanguardia]] |location=Barcelona |url=http://www.lavanguardia.com/deportes/20120428/54286365543/aymeric-laporte-cachorro-valioso.html |access-date=15-may 2013-yil}}</ref>. 2012-yil 28-noyabrda murabbiy Marselo Bielsa asosiy tarkibdagi debyutini oʻtkazdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://sport.sfr.fr/football/premier-league/de-bielsa-a-guardiola-laporte-raconte-ses-mentors.html|sarlavha=De Bielsa à Guardiola: Laporte raconte ses mentors|nashriyot=[[SFR]]|til=fr|sana=25 February 2018|kirish sanasi=5 June 2018|qaralgan sana=2022-06-24|arxivsana=2018-06-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180612142312/https://sport.sfr.fr/football/premier-league/de-bielsa-a-guardiola-laporte-raconte-ses-mentors.html}}</ref>. Oʻsha mavsumda [[UEFA Yevropa Ligasi|UEFA Yevropa ligasida]] „Hapoel Ironi Kiryat Shmon“ga qarshi safarda 2:0 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda toʻliq 90 daqiqa maydonda harakat qiladi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2013/matches/round=2000356/match=2010004/index.html|sarlavha=Athletic post comfortable Kiryat Shmona win|nashriyot=UEFA|sana=28 November 2012|kirish sanasi=5 December 2012}}</ref>. Laporte oʻzining [[La Liga|La Ligadagi]] ilk uchrashuvini 2012-yil 9-dekabrda oʻtkazdi va „Selta“ga qarshi oʻyinda (1:0) bir daqiqagina maydonda harakat qiladi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Melero |first=Delfín |date=9-dekabr 2012-yil |title=El Athletic tiene suficiente con Aduriz |language=es |trans-title=Athletic have enough with Aduriz |work=[[Marca (newspaper)|Marca]] |location=Madrid |url=http://www.marca.com/eventos/marcador/futbol/2012_13/primera/jornada_15/ath_cel/ |access-date=10-dekabr 2012-yil}}</ref>. U keyingi haftada asosiy tarkibda maydonga tushdi va ''"sherlar"'' ga „ Malyorka“ni bir to;p farqi hisobda magʻlub etishga yordam berdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://espnfc.com/uk/en/report/348361/report.html?soccernet=true&cc=5739|sarlavha=Aduriz wins it for Bilbao|ish=[[ESPN Soccernet]]|sana=15 December 2012|kirish sanasi=16 December 2012}}</ref>. Koʻp oʻtmay, albatta, asosiy jamoaga koʻtarildi va 2015-yilgacha yangi shartnoma imzoladi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.athletic-club.eus/cas/noticias/12731/laporte-jugador-de-la-primera-plantilla.html|sarlavha=Laporte, jugador de la primera plantilla|nashriyot=Athletic Bilbao|til=es|sana=17 December 2012|kirish sanasi=21 January 2015}}</ref>. 2013-yil 14-yanvarda unga ''Ustarits'' ilgari kiygan 4-raqamli forma berildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.athletic-club.eus/cas/noticias/12779/dorsal-de-aymeric-laporte.html|sarlavha=Dorsal de Aymeric Laporte|nashriyot=Athletic Bilbao|til=es|sana=14 January 2013|kirish sanasi=21 January 2015}}</ref>. Oy oxirida uning transferi 27.5 million yevropaga yetgani holda shartnomasini 2016-yilgacha yangiladi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Beato |first=Rafa |date=28-yanvar 2013-yil |title=Laporte renueva hasta 2016 |language=es |trans-title=Laporte renews until 2016 |work=Marca |location=Madrid |url=http://www.marca.com/2013/01/28/futbol/equipos/athletic/1359380216.html |access-date=22-aprel 2014-yil}}</ref>. Laporte yangi bosh murabbiy [[Ernesto Valverde]] qoʻl ostida muntazam boshlangʻich futbolchiga aylandi va baʼzida [[Himoyachi|chap qanot himoyachisi]] sifatida ham maydomda harakat qildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.ligabbva.es/3228_athletic-de-bilbao/2160744_valverde-prueba-a-laporte-de-lateral-y-saborit-de-interior.html|sarlavha=Valverde prueba a Laporte de lateral y Saborit de interior|nashriyot=Liga BBVA|til=es|sana=6 August 2013|kirish sanasi=22 October 2016|arxivurl=https://archive.today/20131212163520/http://www.ligabbva.es/3228_athletic-de-bilbao/2160744_valverde-prueba-a-laporte-de-lateral-y-saborit-de-interior.html|arxivsana=12 December 2013}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Uriarte |first=M. |date=3-oktabr 2013-yil |title=Charla de Valverde con Laporte |language=es |trans-title=Valverde lectures Laporte |work=Marca |location=Madrid |url=http://www.marca.com/2013/10/03/futbol/equipos/athletic/1380786727.html |access-date=12-dekabr 2013-yil}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |last=García |first=Alberto |date=7-dekabr 2013-yil |title=Un descanso para Laporte y entran Aduriz, Morán y Etxeita |language=es |trans-title=Rest for Laporte, in with Aduriz, Morán and Etxeita |work=[[Mundo Deportivo]] |location=Barcelona |url=http://www.mundodeportivo.com/20131207/athletic-bilbao/un-descanso-para-laporte-y-entran-aduriz-moran-y-etxeita_54395264363.html |access-date=12-dekabr 2013-yil}}</ref>. U professional sifatidagi birinchi golini 2013-yilning 28-oktabrida kiritdi va bu oʻyindagi yagona gol sifatida „Xetafe“ jamoasiga qarshi oʻyinda kiritildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://espnfc.com/en/report/373118/report.html?soccernet=true&cc=null|sarlavha=Laporte earns win for Bilbao|ish=ESPN FC|sana=28 October 2013|kirish sanasi=22 October 2016|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131207132838/http://espnfc.com/en/report/373118/report.html?soccernet=true&cc=null|arxivsana=7 December 2013}}</ref>. 2013—14-yilgi mavsum liga baxslar oxirida u Liga de Fútbol Profesional muxbirlari tomonidan La Liganing yilning eng yaxshi jamoasi aʼzosi deb topildi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.laliga.es/en/news/the-liga-bbva-team-of-the-season |sarlavha=The Liga BBVA team of the season |nashriyot=[[La Liga]] |sana=19 May 2014 |kirish sanasi=24 January 2016 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20181205133841/https://www.laliga.es/en/news/the-liga-bbva-team-of-the-season |arxivsana=2018-12-05}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=http://www.insidespanishfootball.com/108784/lfp-reporters-choose-their-la-liga-ideal-eleven-for-2013-14/ |sarlavha=LFP reporters choose their La Liga 'Ideal Eleven' for 2013–14 |ish=Inside Spanish Football |ism=Heath |muallif=Chesters |sana=19 May 2014 |kirish sanasi=24 January 2016 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160130072042/http://www.insidespanishfootball.com/108784/lfp-reporters-choose-their-la-liga-ideal-eleven-for-2013-14/ |arxivsana=30 January 2016}}</ref>. 2015-yil iyun oyida Laporteʼning transferi 50 million yevroga yetgani holda 2019-yilgacha uzaytirdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.espnfc.com/athletic-bilbao/story/2480397/aymeric-laporte-signs-four-year-athletic-bilbao-deal|sarlavha=Aymeric Laporte signs four-year deal to remain at Athletic Bilbao|ish=ESPN FC|sana=5 June 2015|kirish sanasi=28 August 2015}}</ref>. 2015-yilgi Ispaniya kubogi finalida [[FC Barcelona|"Barselona"]] ga magʻlub boʻlganidan soʻng<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Lowe |first=Sid |date=30-may 2015-yil |title=Lionel Messi double gives Barcelona Cup final win over Athletic Bilbao |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/football/2015/may/30/athletic-bilbao-barcelona-copa-del-rey-final-match-report |access-date=31-yanvar 2018-yil}}</ref> 2015-yilgi Ispaniya Superkubogi gʻolibligining ikkala oʻyinini ham xuddi shu raqibga qarshi oʻtkazdi, bu Bilbaoning 31 yil davomidagi ilk kumush medali<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.espnfc.co.uk/spanish-super-cup/match/427686/athletic-bilbao-barcelona/report|sarlavha=Barcelona stunned 4–0 by Athletic Bilbao in first leg of Super Cup|ish=ESPN FC|sana=14 August 2015|kirish sanasi=11 April 2016}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.espnfc.co.uk/spanish-super-cup/match/427685/barcelona-athletic-bilbao/report|sarlavha=Athletic Bilbao manage draw at Barcelona to win Spanish Super Cup|ish=ESPN FC|sana=17 August 2015|kirish sanasi=11 April 2016}}</ref>. 2016-yilning 13-iyunida Laporte shartnomasini 2020-yilgacha uzaytirdi, uning tovon puli 65 million yevroga koʻtarildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.espnfc.co.uk/story/2892534/aymeric-laporte-signs-new-athletic-bilbao-contract|sarlavha=Aymeric Laporte signs new Athletic Bilbao contract until 2020|ish=ESPN FC|sana=13 June 2016|kirish sanasi=14 June 2016}}</ref>. === '''[[Manchester City F.C.]]''' === 2018-yilning yanvar oyidagi qishki transfer oynasi tugashiga yaqin Laporte „Manchester Siti“ bilan 57 million funt sterling transfer narxi evaziga shartnoma imzoladi (uning shartnomadagi tovon puli va har ikki klub uchun rekord darajadagi koʻrsatkich boʻlgan). Unga 14-raqamli futbolka<ref>{{veb manbasi|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/42873612|title=Aymeric Laporte: Manchester City sign French defender for club-record £57m|website=[[BBC Sport]]|date=30-yanvar 2018-yil|access-date=30-yanvar 2018-yil}}</ref> berildi. Bilbao esa darhol uning oʻrniga Inigo Martinesga toʻlovning yarmini sarfladi<ref>{{veb manbasi|url=http://www.goal.com/en/news/athletic-bilbao-sign-martinez-from-real-sociedad/g2qcqw6nfa8t1fj74qrh862fb|title=Athletic Bilbao sign Inigo Martinez to replace Aymeric Laporte|website=[[Goal (website)|Goal.com]]|publisher=[[DAZN Group]]|location=Leeds|first=Nicholas|last=McGee|date=30-yanvar 2018-yil|access-date=30-yanvar 2018-yil}}</ref>. Shartnoma imzolanganidan bir kun oʻtgach, Laport „Manchester Siti“ va Premer-ligadagi debyutini „ Vest Bromvich“ ga qarshi oʻtkazdi. „Siti“ 3:0 hisobida gʻalaba qozonib, chempionlikni saqlab qoldi<ref>{{Veb manbasi|muallif=Clayton|ism=David|sarlavha=Blues extend lead at top with comfortable win|url=https://www.mancity.com/news/first-team/match-report/2018/january/man-city-v-west-brom-match-report|kirish sanasi=11 February 2021|nashriyot=Manchester City F.C.}}</ref>. U „Siti“ safida mavsum davomida 13 ta oʻyinda maydonga tushib, Premer-liga mavsumida misli koʻrilmagan 100 ochko jamgʻarishiga yordam berdi. U ligada jami toʻqqizta oʻyin oʻtkazdi, yaʼni u gʻoliblik medaliga loyiq edi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Aymeric Laporte|url=https://www.premierleague.com/players/11044/Aymeric-Laporte/overview|kirish sanasi=11 February 2021|nashriyot=Premier League}}</ref>. Laporte 2018-yilning 25-avgustida „Siti“ safidagi ilk golini „Vulverxempton“ ga qarshi oʻyinda (1:1) hisobni tenglashtirgan edi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/45230636|sarlavha=Wolverhampton Wanderers 1–1 Manchester City|ish=BBC Sport|ism=Phil|muallif=McNulty|sana=25 August 2018|kirish sanasi=25 August 2018}}</ref>. U 2018-19-yilgi mavsumda 51 ta oʻyinda maydonga tushdi. Klub Angliya futboli tarixidagi ilk mahalliy trebl(Premer-liga, [[Angliya kubogi]], Liga kubogi va [[Community Shield]]) bilan yakunladi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=McNulty |first=Phil |date=18-may 2019-yil |title=Manchester City 6–0 Watford |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/48236232 |access-date=18-may 2019-yil}}</ref>. U mavsum davomida beshta gol urdi, shu jumladan, Premier-liga turnirining soʻnggi kunida muhim golni kiritdi. „Siti“ „Brayton“ ustidan gʻalaba qozonib, ketma-ket liga chempionligini va Laportening faoliyatidagi ikkinchisini qoʻlga kiritdi. Umuman olganda, u jami 4352 daqiqa maydonda harakat qildi. 2019-yil 31-avgust kuni Laport oʻng tizzasidan jarohat olib, uni zambilda olib ketishdi<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.espn.co.uk/football/manchester-city/story/3932410/city-fear-laporte-out-for-a-while-with-knee-injury |sarlavha=City fear Laporte out 'for a while' with knee injury |ish=[[ESPN]] |ism=Rob |muallif=Dawson |sana=31 August 2019}}</ref>. U 2019-yil sentabr oyida operatsiya qilindi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/49576729|sarlavha=Aymeric Laporte: Manchester City defender has surgery on right knee|sana=4 September 2019|ish=BBC Sport}}</ref>. Laporte 2019-20-yilgi mavsumda jarohatdan qaytganidan soʻng va 2020-21-mavsum boshidan 2020-yil 21-noyabrda „Tottenxem“ga qarshi oʻyinda<ref name="Stones" /> 2:0) yomon oʻyin koʻrsatmaguncha, Laport „Manchester Siti“ning avtomatik boshlovchisi boʻlgan<ref name="Stones" />. Jon Stounz himoya markazida Laportni almashtirdi va asosiy tarkibda Laport yoʻqligida yangi imzolangan Ruben Dias bilan ajoyib hamkorlikni yoʻlga qoʻydi<ref name="Stones">{{Veb manbasi|url=https://www.theguardian.com/football/2021/jan/19/pep-guardiola-aymeric-laporte-decide-own-future-manchester-city|sarlavha=Pep Guardiola says Aymeric Laporte can decide own future at Manchester City|ish=The Guardian|sana=19 January 2021|kirish sanasi=26 April 2021}}</ref>. 2021-yil 25-aprelda Laport boshi bilan oʻyindagi yagona golni urdi, chunki „Siti“ „Tottenxem“ni magʻlub etib, ketma-ket toʻrtinchi Angliya kubogini qoʻlga kiritdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.telegraph.co.uk/football/2021/04/25/manchester-city-vs-tottenham-league-cup-final-2021-live-score/|arxivurl=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/football/2021/04/25/manchester-city-vs-tottenham-league-cup-final-2021-live-score/|arxivsana=12 January 2022|sarlavha=Aymeric Laporte makes it four Carabao Cups in a row for dominant Man City against outclassed Spurs|ish=Telegraph|sana=25 April 2021|kirish sanasi=26 April 2021}}</ref>. == Xalqaro maydonlarda == === Fransiya === Laporte [[Fransiya milliy futbol terma jamoasi|Fransiya]] terma jamoasi sharafini 17 yoshgacha, 18 yoshgacha, 19 yoshgacha va 21 yoshgacha boʻlgan jamolarida himoya qilgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=27-fevral 2014-yil |title=Laporte, convocado para la sub 21 por Francia |language=es |trans-title=Laporte, called up to France under-21 |work=Mundo Deportivo |location=Barcelona |url=http://www.mundodeportivo.com/20140227/futbol/laporte-convocado-para-la-sub-21-por-francia_54402647025.html |access-date=22-aprel 2014-yil}}</ref><ref name="Spain">{{Yangiliklar manbasi |date=7-oktabr 2015-yil |title=Athletic Bilbaoʻs Aymeric Laporte would consider Spain call |work=ESPN FC |url=http://www.espnfc.co.uk/european-championship-qualifying/story/2652467/athletic-bilbao-aymeric-laporte-would-consider-spain-call |access-date=11-aprel 2016-yil}}</ref>. U 2013-yilda Litvada boʻlib oʻtgan 19 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida ikkinchi oʻrinni egallagan jamoaning bir qismi boʻlgan va turnirning eng zoʻr futbolchilardan iborat jamoasidan oʻrin olgan<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.uefa.com/under19/season=2013/technical-report/tr-under19-2013.pdf |sarlavha=Technical report |nashriyot=UEFA |sahifalar=18–19 |kirish sanasi=11 April 2016}}</ref>. 2016-yil 24-mart kuni 21 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi 2017-yilgi Yevropa chempionati saralashida Angers tarkibida Shotlandiyaga qarshi oʻyinda Laporte oʻng suyagi va toʻpigʻi sinishi tufayli mavsumni muddatidan oldin yakunladi<ref>{{yangiliklar manbasi |last=De Menezes |first=Jack |date=25-mart 2016-yil |title=Aymeric Laporte injury: Manchester City transfer plans dealt a blow as top target suffers fractured ankle |newspaper=[[The Independent]] |location=London |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/transfers/aymeric-laporte-injury-manchester-city-transfer-plans-dealt-a-blow-as-top-target-suffers-serious-a6951786.html |access-date=11-aprel 2016-yil}}</ref>. Avvalroq, 2015-yil oktabr oyida u Fransiya tomonidan UEFA Yevro 2016’da ishtirok etishdan bosh tortsa, Ispaniya terma jamoasini himoya qilish imkoniyatini koʻrib chiqishini aytgan edi<ref name="Spain2">{{yangiliklar manbasi |date=7-oktabr 2015-yil |title=Athletic Bilbaoʻs Aymeric Laporte would consider Spain call |website=ESPN FC |url=http://www.espnfc.co.uk/european-championship-qualifying/story/2652467/athletic-bilbao-aymeric-laporte-would-consider-spain-call |access-date=11-aprel 2016-yil}}</ref>. 2016-yil avgust oyida terma jamoaning yangi bosh murabbiyi Xulen Lopetegi buyrugʻi bilan Laporte oʻzini Ispaniyaga munosib ekanligini isbotlash jarayonini boshladi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Ortego |first=Enrique |date=30-avgust 2016-yil |title=Lopetegui 'ficha' a Laporte |language=es |trans-title=Lopetegui 'signs' Laporte |work=Marca |location=Madrid |url=http://www.marca.com/futbol/seleccion/2016/08/30/57c489e146163f72308b4591.html |access-date=18-sentabr 2016-yil}}</ref>. Bir oy oʻtgach, u oktabr oyida Bolgariya va [[Niderlandlar milliy futbol terma jamoasi|Gollandiyaga]] qarshi 2018-yilgi Jahon chempionati saralash oʻyinlari uchun Fransiya terma jamoasiga chaqirildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=29-sentabr 2016-yil |title=Équipe de France: Laporte arrive, Fekir revient |language=fr |trans-title=France team: Laporte arrives, Fekir returns |work=[[Le Figaro]] |location=Paris |url=http://sport24.lefigaro.fr/football/euro-2012/equipe-de-france/actualites/deschamps-appelle-laporte-et-laisse-giroud-a-la-maison-826710 |access-date=30-sentabr 2016-yil}}</ref>. Fransiyada oʻynashni davom ettirish maqsadida Ispaniya fuqaroligiga ariza bermaslikka qaror qilganini aytdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=3-oktabr 2016-yil |title=Aymeric Laporte: "Je pouvais prendre la nationalité espagnole, je ne l'ai pas fait" |language=fr |trans-title=Aymeric Laporte: "I could take Spanish nationality, I did not do so" |publisher=[[BFM TV]] |url=http://rmcsport.bfmtv.com/football/aymeric-laporte-je-pouvais-prendre-la-nationalite-espagnole-je-ne-l-ai-pas-fait-1043930.html |access-date=16-iyun 2017-yil}}</ref>. U ikkala uchrashuvda ham ishtirok etmadi. 2019-yil avgust oyida u Fransiyaning UEFA Yevro-2020 saralash bosqichi doirasidagi [[Albaniya milliy futbol terma jamoasi|Albaniya]] va Andorraga qarshi oʻyiniga chaqirildi<ref>{{Veb manbasi|url=https://sports.yahoo.com/laporte-included-france-squad-euro-2020-qualifiers-130529339--sow.html|sarlavha=Laporte included in France squad for Euro 2020 qualifiers|ish=Yahoo Sports|sana=29 August 2019|kirish sanasi=29 August 2019|qaralgan sana=2022-06-24|arxivsana=2019-10-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191004050758/https://sports.yahoo.com/laporte-included-france-squad-euro-2020-qualifiers-130529339--sow.html}}</ref>. Biroq, ikki kundan keyin u Premier Liga oʻyinida jarohat oladi<ref name="knee19">{{Veb manbasi|url=https://www.espn.co.uk/football/manchester-city/story/3932410/city-fear-laporte-out-for-a-while-with-knee-injury|sarlavha=City fear Laporte out 'for a while' with knee injury|ish=[[ESPN]]|ism=Rob|muallif=Dawson|sana=31 August 2019}}</ref>. === Ispaniya terma jamoasida === 2021-yil may oyida Ispaniya Vazirlar Kengashi Ispaniya Qirollik Futbol Federatsiyasi (RFEF) tomonidan uning nomidan boshlangan jarayondan soʻng Laportega Ispaniya fuqaroligini berdi; [[FIFA]] oʻsha haftaning oxirida fuqaroligini oʻzgartirishni maʼqulladi va unga Ispaniya terma jamoasi uchun boʻlajak UEFA Yevro-2020 turnirida oʻynashga ruxsat berdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=11-may 2021-yil |title=Report: Laporte can play for Spain at Euro 2020 after nationality approved |agency=[[Agence France-Presse]] |url=https://www.thescore.com/euro_fed/news/2170835/report-laporte-to-play-for-spain-at-euro-2020-after-nationality-approved}}</ref>. Laporte avvalroq: „''Ispaniya terma jamoasida oʻynash haqida gap boʻlishi mumkin emas“,'' deya ikki fuqarolik uchun ariza bermasligini aytgan edi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Jones |first=Matt |date=16-dekabr 2018-yil |title=Aymeric Laporte Says Playing for Spain 'Out of the Question' Amid France Absence |work=Bleacher Report |url=https://bleacherreport.com/articles/2811048-aymeric-laporte-says-playing-for-spain-out-of-the-question-amid-france-absence}}</ref>. 2021-yilning 24-mayida Laporte Ispaniyaning Yevro 2020 uchun 24 kishilik tarkibiga kiritildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=24-may 2021-yil |title=Spain leave Sergio Ramos out of Euro 2020 squad and call up Aymeric Laporte |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/football/2021/may/24/spain-leave-sergio-ramos-out-of-euro-2020-squad-and-call-up-aymeric-laporte |access-date=24-may 2021-yil}}</ref>. 4-iyun kuni u Ispaniyadagi debyutini [[Portugaliya milliy futbol terma jamoasi|Portugaliya]] bilan [[Oʻrtoqlik uchrashuvi|oʻrtoqlik oʻyinida]] golsiz durang bilan boshlagan edi<ref>{{Veb manbasi|muallif=Jabbar|ism=Nasir|sana=2021-06-04|sarlavha=Aymeric Laporte Produces Sublime Piece Of Defending On Spain Debut|url=https://www.sportbible.com/football/news-aymeric-laporte-produces-sublime-piece-of-defending-on-spain-debut-20210604|kirish sanasi=2021-06-04|ish=SportBible|til=en}}{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. U milliy terma jamoadagi debyut golini 23-iyun kuni guruh bosqichida [[Slovakiya milliy futbol terma jamoasi|Slovakiyaga]] qarshi oʻyinda (5:0) kiritdi<ref>{{Veb manbasi|muallif=OʻBrien|ism=Sean|sana=2021-06-23|sarlavha='Terrible' Slovakia gift Spain biggest Euros win as Laporte justifies switch|url=https://talksport.com/football/900831/slovakia-spain-euro-2020-man-city-aymeric-laporte-france-ferran-torres/|kirish sanasi=2021-06-23|ish=talkSPORT|til=en-US}}</ref>. == Oʻyin uslubi == Ispaniyalik futbol (sport) jurnalisti Guillem Balague Laportni „''orqada frontda oʻynay oladigan kuchli markaziy himoyachi''“ deb taʼriflaydi hamda qoʻshimcha sifatida „''u, albatta, kuchli himoyachi“'', deb qoʻshimcha qiladi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.skysports.com/football/news/12037/11220803/man-city-likely-to-sign-aymeric-laporte-for-60m-says-guillem-balague|sarlavha=Man City likely to sign Aymeric Laporte for £60m, says Guillem Balagué|ish=[[Sky Sports]]|ism=Guillem|muallif=Balagué|sana=24 January 2018|kirish sanasi=22 February 2018}}</ref>. U oʻzining ajoyib paslar uzatishlar qobiliyati bilan ham tanilgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Clarke |first=Tom |date=15-aprel 2019-yil |title=The Game Dissected: why Aymeric Laporte is the key to Manchester City’s hopes |work=The Times |url=https://www.thetimes.co.uk/article/the-game-dissected-why-aymeric-laporte-is-the-key-man-in-manchester-citys-premier-league-title-charge-m835r9dzb |access-date=14-iyul 2021-yil}}</ref>. == Shaxsiy hayoti == Uning ukasi Leo Laporte ({{Talaffuz|Leo Laport}}) ham [[Deportivo Alavés|Deportivo Alaves]] tarkibida toʻp tepadi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Kid brother of Man City defender Laporte turns pro at Alaves|url=https://onefootball.com/en/news/kid-brother-of-man-city-defender-laporte-turns-pro-at-alaves-31512993|kirish sanasi=2021-02-10|ish=OneFootball|sana=2020-10-24}}</ref>. == Faoliyat statistikasi == === Klublarda === {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha ishtiroki va gollar ! rowspan="2" |Klub ! rowspan="2" |Mavsum ! colspan="3" |Liga ! colspan="2" |Mahalliy kubokda ! colspan="2" |Liga kubogida ! colspan="2" |Yevropa ! colspan="2" |Boshqa ! colspan="2" |Umumiy |- !Divizion !Oʻyinlar !Gollar !Oʻyinlar !Gollar !Oʻyinlar !Gollar !Oʻyinlar !Gollar !Oʻyinlar !Gollar !Oʻyinlar !Gollar |- |Basconia |2011-12<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.athletic-club.eus/en/players/2006/laporte.html|sarlavha=Laporte|nashriyot=Athletic Bilbao|kirish sanasi=8 August 2018|qaralgan sana=2022-06-24|arxivsana=2018-08-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180809003041/https://www.athletic-club.eus/en/players/2006/laporte.html}}</ref> |Tercera División |33 |2 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |33 |2 |- |Athletic Bilbao B |2012-13<ref name="BD1213" /> |Segunda División B |8 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |0 |0 |8 |0 |- | rowspan="7" |[[Athletic Bilbao]] |2012-13<ref name="BD1213">{{Veb manbasi|url=https://www.bdfutbol.com/en/p/j201979.html?temp=2012-13|sarlavha=Laporte: Aymeric Laporte: Matches: 2012–13|ish=BDFutbol|kirish sanasi=8 August 2018}}</ref> |[[La Liga]] |15 |0 |0 |0 | colspan="2" |— |2 |0 | colspan="2" |— |17 |0 |- |2013-14<ref name="BD1314">{{Veb manbasi|url=https://www.bdfutbol.com/en/p/j201979.html?temp=2013-14|sarlavha=Laporte: Aymeric Laporte: Matches: 2013–14|ish=BDFutbol|kirish sanasi=8 August 2018}}</ref> |La Liga |35 |2 |3 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |38 |2 |- |2014-15<ref name="BD1415">{{Veb manbasi|url=https://www.bdfutbol.com/en/p/j201979.html?temp=2014-15|sarlavha=Laporte: Aymeric Laporte: Matches: 2014–15|ish=BDFutbol|kirish sanasi=8 August 2018}}</ref> |La Liga |33 |0 |7 |0 | colspan="2" |— |9 |0 | colspan="2" |— |49 |0 |- |2015-16<ref name="BD1516">{{Veb manbasi|url=https://www.bdfutbol.com/en/p/j201979.html?temp=2015-16|sarlavha=Laporte: Aymeric Laporte: Matches: 2015–16|ish=BDFutbol|kirish sanasi=8 August 2018}}</ref> |La Liga |26 |3 |5 |2 | colspan="2" |— |12 |0 |2 |0 |45 |5 |- |2016-17<ref name="BD1617">{{Veb manbasi|url=https://www.bdfutbol.com/en/p/j201979.html?temp=2016-17|sarlavha=Laporte: Aymeric Laporte: Matches: 2016–17|ish=BDFutbol|kirish sanasi=8 August 2018}}</ref> |La Liga |33 |2 |4 |0 | colspan="2" |— |6 |0 | colspan="2" |— |43 |2 |- |2017-18<ref name="BD1718">{{Veb manbasi|url=https://www.bdfutbol.com/en/p/j201979.html?temp=2017-18|sarlavha=Laporte: Aymeric Laporte: Matches: 2017–18|ish=BDFutbol|kirish sanasi=8 August 2018}}</ref> |La Liga |19 |0 |1 |0 | colspan="2" |— |10 |1 | colspan="2" |— |30 |1 |- ! colspan="2" |Umumiy !161 !7 !20 !2 ! colspan="2" |— !39 !1 !2 !0 !222 !10 |- | rowspan="6" |[[Manchester City F.C.|Manchester City]] |2017-18 |Premyer-liga |9 |0 |1 |0 |0 |0 |3 |0 | colspan="2" |— |13 |0 |- |2018-19 |Premyer-liga |35 |3 |4 |0 |1 |0 |10 |2 |1 |0 |51 |5 |- |2019-20 |Premyer-liga |15 |1 |2 |0 |0 |0 |3 |0 |0 |0 |20 |1 |- |2020-21 |Premyer-liga |16 |0 |4 |0 |3 |2 |4 |0 | colspan="2" |— |27 |2 |- |2021-22 |Premyer-liga |33 |4 |2 |0 |0 |0 |9 |0 |0 |0 |44 |4 |- ! colspan="2" |Umumiy !108 !8 !13 !0 !4 !2 !29 !2 !1 !0 !155 !12 |- ! colspan="3" |Umumiy faoliyat !310 !17 !33 !2 !4 !2 !68 !3 !3 !0 !418 !24 |} === Xalqaro maydonlarda === {| class="wikitable" style="text-align:center" !Milliy terma jamoa ! Yil ! Oʻyinlar ! Gollar |- | rowspan="2" | [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] | 2021-yil | 14 | 1 |- | 2022 | 1 | 0 |- ! colspan="2" | Jami ! 15 ! 1 |} {| class="wikitable" |+Aymeric Laporte tomonidan kiritilgan xalqaro gollar roʻyxati ! scope="col" | № ! scope="col" | Sana ! scope="col" | Stadion ! scope="col" | Oʻyin ! scope="col" | Raqib ! scope="col" | Hisob ! scope="col" | Natija ! scope="col" | Musobaqa |- | align="center" | 1 | 2021-yil 23-iyun | Estadio de La Cartuja, Sevilya, Ispaniya | align="center" | 4 |{{Fb|SVK}} | align="center" | 2-0 | align="center" | 5-0 | UEFA Yevro 2020 |} == Sovrinlar == '''[[Athletic Bilbao]]''' * [[Ispaniya superkubogi (futbol)|Ispaniya Superkubogi]]: 2015<ref>{{Veb manbasi|url=http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=27177|sarlavha=Acta del Partido celebrado el 14 de agosto de 2015, en Bilbao|nashriyot=Royal Spanish Football Federation|kirish sanasi=31 May 2021|til=es|qaralgan sana=2022-06-24|arxivsana=2020-06-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200615184748/http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=27177}}</ref>; * [[Copa del Rey]] sohibi: 2014-15-yilgi mavsum<ref>{{Veb manbasi|url=http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=27095|sarlavha=Acta del Partido celebrado el 30 de mayo de 2015, en Barcelona|nashriyot=Royal Spanish Football Federation|kirish sanasi=31 May 2021|til=es|qaralgan sana=2022-06-24|arxivsana=2020-06-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200622162604/http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=27095}}</ref>. '''[[Manchester City F.C.]]''' * Premer-liga 2017-18, 2018-19, 2020-21, [[Premier League (2021–22)|2021-22-yilgi mavsum]] gʻolibligi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.premierleague.com/players/11044/Aymeric-Laporte/overview|sarlavha=Aymeric Laporte: Overview|nashriyot=Premier League|kirish sanasi=28 May 2021}}</ref>; * Angliya kubogi : 2018-19-yilgi mavsum<ref name="facup19">{{Yangiliklar manbasi |last=McNulty |first=Phil |date=18-may 2019-yil |title=Manchester City 6–0 Watford |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/48236232 |access-date=18-may 2019-yil}}</ref>; * EFL kubogi : 2017-18<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/43101681|sarlavha=Arsenal 0–3 Manchester City|ish=BBC Sport|ism=Phil|muallif=McNulty|sana=25 February 2018|kirish sanasi=25 February 2018}}</ref>, 2018-19<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/47268861|sarlavha=Chelsea 0–0 Manchester City|ism=Phil|muallif=McNulty|ish=BBC Sport|sana=24 February 2019|kirish sanasi=24 February 2019}}</ref>, 2020-21-yilgi mavsumlarda<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=McNulty |first=Phil |date=25-aprel 2021-yil |title=Manchester City 1–0 Tottenham Hotspur |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56790307 |access-date=25-aprel 2021-yil}}</ref>; * FA Community Shield : 2018-yil<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44995783|sarlavha=Chelsea 0–2 Manchester City|ish=BBC Sport|ism=Chris|muallif=Bevan|sana=5 August 2018|kirish sanasi=7 August 2018}}</ref>; * [[UEFA Chempionlar Ligasi]] 2-oʻrin sohibi: 2020-21-yilgi mavsum<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/2029498--man-city-vs-chelsea/|sarlavha=Man. City 0–1 Chelsea: Updates|nashriyot=UEFA|kirish sanasi=31 May 2021}}</ref>. '''Fransiya U19''' * 19 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatining ikkinchi oʻrin sohibi: 2013-yil<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.uefa.com/under19/news/newsid=1978073.html|sarlavha=Under-19 - News|sana=2 August 2013|ish=UEFA.com}}</ref>; '''Ispaniya''' * UEFA Millatlar ligasi gʻolibi: 2020-21-yilgi finalchisi<ref>{{Veb manbasi|sana=10 October 2021|sarlavha=France beat Spain to win Nations League|url=https://www.uefa.com/uefanationsleague/match/2030761--spain-vs-france/|kirish sanasi=10 October 2021|ish=UEFA|nashriyot=[[Union of European Football Associations]]|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211007210504/https://www.uefa.com/uefanationsleague/match/2030761--spain-vs-france/|arxivsana=7 October 2021}}</ref>; '''Shaxsiy sovrinlar''' * 19 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatining eng yaxshi futbolchilardan tuzilgan jamoasi: 2013-yil<ref name="UEFA">{{Veb manbasi|url=http://www.uefa.com/under19/season=2013/technical-report/tr-under19-2013.pdf|sarlavha=Technical report|nashriyot=UEFA|sahifalar=18–19|kirish sanasi=11 April 2016}}</ref>; * La Liganing eng yaxshi futbolchilardan iborat jamoasi: 2013-14-yilgi mavsum<ref name="2014a">{{Veb manbasi|url=http://www.laliga.es/en/news/the-liga-bbva-team-of-the-season|sarlavha=The Liga BBVA team of the season|nashriyot=[[La Liga]]|sana=19 May 2014|kirish sanasi=24 January 2016|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181205133841/https://www.laliga.es/en/news/the-liga-bbva-team-of-the-season|arxivsana=5 December 2018}}</ref><ref name="2014b">{{Veb manbasi|url=http://www.insidespanishfootball.com/108784/lfp-reporters-choose-their-la-liga-ideal-eleven-for-2013-14/|sarlavha=LFP reporters choose their La Liga 'Ideal Eleven' for 2013–14|ish=Inside Spanish Football|ism=Heath|muallif=Chesters|sana=19 May 2014|kirish sanasi=24 January 2016|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160130072042/http://www.insidespanishfootball.com/108784/lfp-reporters-choose-their-la-liga-ideal-eleven-for-2013-14/|arxivsana=30 January 2016}}</ref>; * Yilning PFA jamoasi: 2018-19-yilgi mavsum Premer-liga<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=25-aprel 2019-yil |title=PFA Team of the Year: Paul Pogba, Raheem Sterling and Sadio Mane included in side |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/48028713 |access-date=25-aprel 2019-yil}}</ref>. == Yana qarang == * [[Ispaniyadan tashqarida tugʻilgan Ispaniya terma jamoasi futbolchilari roʻyxati]] * [[Bir nechta mamlakat uchun kurashgan sportchilar roʻyxati]] == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == {{Commons category}} *{{FFF player}} *{{UEFA player}} *{{FIFA player}} {{Athletic Bilbao tarkibi}} {{Navboxes | title = Ispaniya tarkibi | bg = #C60B1E | fg = #FBEA0E | bordercolor = #000033 | list1 = {{Ispaniya tarkibi 2020-yilgi UEFA Yevropa chempionati}} {{Ispaniya tarkibi 2022-yilgi FIFA jahon chempionati}} {{Ispaniya tarkibi 2024-yilgi UEFA Yevropa chempionati}} {{Ispaniya tarkibi 2026-yilgi FIFA jahon chempionati}} }} {{Navboxes | title = Mukofotlar | bg = gold | list1 = }} {{DEFAULTSORT:Laporte, Aymeric}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Fransiyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Ispaniyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]] [[Turkum:Aviron Bayonnais FC futbolchilari]] [[Turkum:CD Basconia futbolchilari]] [[Turkum:Athletic Bilbao B futbolchilari]] [[Turkum:Athletic Bilbao futbolchilari]] [[Turkum:Manchester City F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Al Nasr SK klubi futbolchisi]] [[Turkum:Tercera División oʻyinchilari]] [[Turkum:Segunda División B oʻyinchilari]] [[Turkum:La Liga oʻyinchilari]] [[Turkum:Angliya Premyer-ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Saudiya Arabistoni Pro-ligasi futbolchilari]] [[Turkum:UEFA Chempionlar ligasida gʻolib boʻlgan futbolchilar]] [[Turkum:Fransiyalik muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Ispaniyalik muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Ispaniyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Angliyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Saudiya Arabistonidagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:UEFA Yevro 2020 oʻyinchilari]] [[Turkum:UEFA Yevro 2024 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2022 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026 oʻyinchilari]] [[Turkum:UEFA Millatlar ligasida gʻolib boʻlgan oʻyinchilar]] [[Turkum:Futbol boʻyicha jahon chempionlari]] [[Turkum:Ispaniyaning mahalliylashtirilgan fuqarolari]] [[Turkum:Mahalliylashtirilgan futbolchilar]] bhfrcfag2kcrdc0b4z0p54gbo1e0rs8 0 745348 6221197 6128772 2026-07-31T12:14:40Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221197 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Germaniya-Yaponiya munosabatlari |Tasvir = Germany_Japan_Locator.svg |Mamlakat1 = Germaniya |Mamlakat2 = Yaponiya |Rang1 = green |Rang2 = orange }} [[Fayl:Tiergarten Tiergartenstraße Japanische Botschaft.jpg|thumb|1990-yillarda qayta qurilgan Berlinning Xirosima koʻchasidagi Yaponiya elchixonasi dastlab 1938-yildan 1942-yilgacha qurilgan va shu tariqa Germaniya-Yaponiya munosabatlarining ramzi hisoblanadi.]] [[Fayl:Botschaft Tokyo.jpg|thumb|Germaniyaning Yaponiyadagi elchixonasi]] '''Germaniya - Yaponiya munosabatlari''' ([[nemischa]]: ''Deutsch''; japanische: ''Beziehungen''; yaponcha:日独関係) — [[Germaniya]] va [[Yaponiya]] davlatlari oʻrtasidagi iqtisodiy, ijtimoiy, siyosiy, maʼrifiy, fan va boshqa sohalardagi oʻzaro hamkorlik aloqalari. Bu aloqalar [[1861-yil]]da Prussiyadan (1866-1870-yillarda [[Germaniya]] imperiyasi tashkil topishidan oldin) [[Yaponiya]]ga birinchi elchi tashrifi bilan rasman oʻrnatilgan. [[Yaponiya]] [[1867-yil]]gi Meydzi islohotidan soʻng tez modernizatsiya qilindi. Koʻpincha nemis modellaridan qizgʻin intellektual va madaniy almashinuv orqali foydalanildi. [[1900-yil]]da [[Yaponiya]] [[Buyuk Britaniya]] bilan birlashgandan soʻng, [[Germaniya]] va [[Yaponiya]] [[Birinchi Jahon urushi]]da dushmanga aylandi. [[Yaponiya]] [[1914-yil]]da [[Germaniya]] imperiyasiga urush eʼlon qildi va [[Xitoy]], [[Tinch okeani]]dagi asosiy nemis mulklarini tortib oldi. [[1930-yil]]larda ikkala davlat ham oʻz mintaqalariga nisbatan tajovuzkor militaristik munosabatni qabul qildilar. Bu yaqinlashuvga va oxir-oqibat, [[Italiya]]ni oʻz ichiga olgan siyosiy va harbiy ittifoqqa olib keldi. Biroq, [[Ikkinchi Jahon urushi]] davrida ittifoq kuchlari oʻrtasidagi katta masofalar bilan cheklangan edi. Koʻpincha [[Yaponiya]] va [[Germaniya]] alohida urushlar olib borishdi va oxir-oqibat alohida taslim boʻlishdi. [[Ikkinchi jahon urushi]]dan keyin har ikki davlatning iqtisodiyoti tez tiklandi. Endi iqtisodiy masalalarga qaratilgan ikki tomonlama munosabatlar tez orada qayta tiklandi. Bugungi kunda [[Yaponiya]] va [[Germaniya]] mos ravishda dunyoning uchinchi va toʻrtinchi yirik iqtisodiyoti boʻlib, siyosiy, madaniy, ilmiy va iqtisodiy hamkorlikning koʻplab turlaridan katta foyda koʻrmoqda. [[2012-yil]] oxirida Bertelsmann jamgʻarmasi soʻroviga koʻra, nemislar [[Yaponiya]]ga koʻp jihatdan ijobiy qarashadi va bu davlatni kamroq raqobatchi va koʻproq sherik deb bilishadi. [[Yaponiya]]ning [[Germaniya]] haqidagi qarashlari ham ijobiy, yapon xalqining 97 % [[Germaniya]]ga ijobiy, atigi 3 % esa [[Germaniya]]ga salbiy qaraydi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.wallstreet-online.de/nachrichten|sarlavha=Finanznachrichten – Börse & Wirtschaft aktuell|vebsayt=www.wallstreet-online.de}}</ref>. == Mamlakatlarni taqqoslash == {| class="wikitable" |- ! ! {{flagicon|Germany}} '''[[Germaniya]]''' ! {{flagicon|Japan}} '''[[Yaponiya]]''' |- | '''Rasmiy nomi''' | style="text-align:center" | '''Germaniya federal respublikasi |style="text-align:center" | '''Yaponiya |- | '''Gerbi''' | style="text-align:center" | [[Fayl:Coat of arms of Germany.svg|110px]] | style="text-align:center" | [[Fayl:Imperial Seal of Japan.svg|140px]] |- | '''Bayrogʻi''' | style="text-align:center" | {{Flagicon|Germany|size=115px}} | style="text-align:center" | {{Flagicon|Japan|size=100px}} |- | '''Aholisi''' | 83,019,200 | 126,317,000 |- | '''Hududi''' | 357,021&nbsp;km<sup>2</sup> (137,847 sq mi) | 377,975&nbsp;km<sup>2</sup> (145,925 sq mi) |- | '''Aholi zichligi''' | 229/km<sup>2</sup> (593/sq mi) | 344/km<sup>2</sup> (891/sq mi) |- | '''Poytaxti''' | [[Berlin]] | [[Tokio]] |- | '''Katta shahri''' | Berlin — 3,513,026 (6,000,000 Metro) | Tokyo — 13,185,502 (35,682,460 Metro) |- | '''Hukumat''' | Federal parlamentar Respublika | Unitar, parlamentar, konstitutsiyaviy monarxiya |- | '''Birinchi rahbari''' | * Mamlakat boshligʻi: [[Teodor Heuss]] * Hukumat raisi: [[Konrad Adenauer]] | * Mamlakat boshligʻi: Imperator Jimmu * Hukumat raisi: [[Itō Hirobumi]] |- | '''Hozirgi rahbari''' | * Mamlakat boshligʻi: [[Frank-Volter Steinmeier]] * Hukumat raisi: [[Olaf Scholz]] | * Mamlakat boshligʻi: [[Naruxito]] * Hukumat raisi: [[Fumio Kishida]] |- | '''Rasmiy tili''' | Nemis tili | Yapon tili |- | '''Din''' | 58 % xristian, 37 % dinsiz, 4 % [[Islom]], 1 % boshqa<ref>[http://fowid.de/fileadmin/datenarchiv/Religionszugehoerigkeit/Religionszugehoerigkeit_Bevoelkerung_2010_2013.pdf Religionszugehörigkeit, Deutschland] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20151225025456/http://fowid.de/fileadmin/datenarchiv/Religionszugehoerigkeit/Religionszugehoerigkeit_Bevoelkerung_2010_2013.pdf |date=25 December 2015 }}, ''fowid.de'' (in German)</ref> | 92 % Sintoizm va buddizm (birga), 2 % xristian, 7.8 % boshqa |- | '''Etnik boʻlinish''' | 80 % nemis,<ref>[https://www.destatis.de/DE/Publikationen/Thematisch/Bevoelkerung/MigrationIntegration/Migrationshintergrund2010220107004.pdf?__blob=publicationFile Publication File page 64 detailed estimates].</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.destatis.de/DE/PresseService/Presse/Pressemitteilungen/2010/01/PD10_033_122.html|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20130323021809/https://www.destatis.de/DE/PresseService/Presse/Pressemitteilungen/2010/01/PD10_033_122.html|arxiv-sana=23-mart 2013-yil|sarlavha=Anteil der Einwohner mit Migrationshintergrund leicht gestiegen|vebsayt=destatis.de}}</ref><ref>{{veb manbasi |url=https://www.destatis.de/EN/PressServices/Press/pr/2010/07/PE10_248_122.html |sarlavha=For the first time more than 16 million people with migration background in Germany |kirish sanasi=4-noyabr 2012-yil |url-status=dead |arxiv-url=https://web.archive.org/web/20121116122732/https://www.destatis.de/EN/PressServices/Press/pr/2010/07/PE10_248_122.html |arxiv-sana=16-noyabr 2012-yil }}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.destatis.de/DE/PresseService/Presse/Pressemitteilungen/2011/09/PD11_355_122.html|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20131115130400/https://www.destatis.de/DE/PresseService/Presse/Pressemitteilungen/2011/09/PD11_355_122.html|arxiv-sana=15-noyabr 2013-yil|sarlavha=Ein Fünftel der Bevölkerung in Deutschland hatte 2010 einen Migrationshintergrund|sana=26-sentabr 2011-yil|vebsayt=destatis.de}}</ref> 3.7 % turklar, 16.3 % boshqa yevropaliklar | 98.5 % yaponlar, 0.5 % koreyslar, 0.4 % xitoyliklar, 0.6 % boshqa |- | '''YaIM''' | $3.467 trillion, (Aholi jon boshiga $41,902) | $4.939 trillion, (Aholi jon boshiga $38,281) |- | '''Aholi lmshuvi''' | 5,971 Germaniyada tugʻilganlar Yaponiyada yashaydi | 35,725 Yaponiyada tugʻilganlar Germaniyada yashaydi |- | '''Harbiy xarajatlar''' | $46.7 million<ref name="sipri.org">{{veb manbasi |url=http://www.sipri.org/research/armaments/milex/resultoutput/15majorspenders |arxiv-url=https://web.archive.org/web/20100328104327/http://www.sipri.org/research/armaments/milex/resultoutput/15majorspenders |url-status=dead |sarlavha=SIPRI Yearbook 2012 – 15 countries with the highest military expenditure in 2011 |arxiv-sana=28-mart 2010-yil |kirish sanasi=2022-06-30 |arxivsana=2010-03-28 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20100328104327/http://www.sipri.org/research/armaments/milex/resultoutput/15majorspenders }}</ref> | $59.3 million<ref name="sipri.org"/> |} == Tarixi == === Birinchi aloqalar va yapon izolyatsiyasining tugashi (1871-yilgacha) === [[Fayl:Siebold Nagasaki.jpg|thumb|Filipp Frans Baltasar fon Siebold Yevropaning Yaponiya haqidagi tasavvuriga katta hissa qoʻshgan.]] [[Yaponiya]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi munosabatlar Tokugava syogunligi davridan (1603-1868), Gollandiya xizmatidagi nemislar Gollandiyaning Sharqiy Hindiston kompaniyasida (VOC) ishlash uchun [[Yaponiya]]ga kelganida boshlangan. Birinchi hujjatlarda tilga olingan holatlar shifokorlar Engelbert Kaempfer (1651-1716) va Filipp Frans Baltasar fon Siebold (1796-1866) ismli shaxslarning 1690 va [[1820-yil]]lardagi holatlardir. Ikkalasi ham Dejima shahridagi Gollandiya savdo posti direktoriga syogunga hurmat koʻrsatish uchun Edoga majburiy sayohatda hamrohlik qilishdi. Siebold XX asrgacha [[Yaponiya]] haqidagi eng qimmatli maʼlumot manbalaridan biri boʻlgan Nippon, Archiv zur Beschreibung von Japan (Nippon, [[Yaponiya]] tavsifi arxivi) muallifiga aylandi<ref>Eberhard Friese: Philipp Franz von Siebold als früher Exponent der Ostasienwissenschaften. = Berliner Beiträge zur sozial- und wirtschaftswissenschaftlichen Japan-Forschung Bd. 15. Bochum 1983 {{ISBN|3-88339-315-0}}</ref>. [[1979-yil]]dan beri yapon olimlariga beriladigan Filipp Frans fon Siebold-Preis sharafiga har yili olimlarning yutuqlari nemis mukofoti bilan taqdirlanadi. Von Sieboldning [[Yaponiya]]ga ikkinchi tashrifi (1859-1862) falokatga aylangan<ref>{{veb manbasi |url=http://tokyo.daad.de/german/de_scholarships_for_japanese_siebold.htm |sarlavha=Siebold-Preis |nashriyot=Tokyo.daad.de |kirish sanasi=9-fevral 2010-yil |qaralgan sana=2022-07-04 |arxivsana=2016-03-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160303172251/http://tokyo.daad.de/german/de_scholarships_for_japanese_siebold.htm }}</ref>. Chunki u [[Yaponiya]]dagi Gollandiya siyosatiga taʼsir oʻtkazishga urinib koʻrdi va bu mamlakatda doimiy diplomat lavozimini egallashga harakat qildi. [[1854-yil]]da Qoʻshma Shtatlar [[Yaponiya]]ga bosim oʻtkazdi va [[Yaponiya]]ning izolyatsiyasini tugatgan Kanagava konvensiyasini imzoladi<ref>Bert Edström, Bert. (2000) [https://books.google.com/books?id=ltmXn9rUGD8C&pg=PA101&dq=unequal+treaty+japan&lr=#PPA101,M1 ''The Japanese and Europe: Images and Perceptions'', p. 101]</ref>. Bu [[Yaponiya]] jamoatchiligi tomonidan „teng boʻlmagan shartnoma“ deb hisoblangan, chunki AQSh [[Yaponiya]]ning koʻpgina imtiyozlarini qaytarmagan. Koʻp hollarda [[Yaponiya]] chet ellik rezidentlarni yapon qonunchiligi oʻrniga oʻz konsullik sudlari qonunlariga boʻysundirishni, savdo portlarini ochishni va keyinchalik hatto xristian missionerlariga ham kirishga ruxsat berishni nazarda tutuvchi ekstraterritorial tizimga amalda majburlangan mamlakat hisoblanadi. [[Yaponiya]]ning yopiq eshiklar siyosati tugaganidan koʻp oʻtmay, " Bakumatsu " (kànhì, „Sogunatning oxiri“) deb nomlangan davrda [[Yaponiya]]ga birinchi nemis savdogarlari kelishdi. 1860-yil]]da graf Fridrix Albrext zu Eulenburg Eylenburg ekspeditsiyasini oʻsha paytda [[Germaniya]] konfederatsiyasining etakchi mintaqaviy davlati boʻlgan Prussiyadan elchi sifatida [[Yaponiya]]ga boshqargan. Toʻrt oylik muzokaralardan soʻng, 1861-yil]] yanvar oyida Prussiya va [[Yaponiya]] oʻrtasida rasmiy ravishda doʻstlik va savdoga bagʻishlangan yana bir „teng boʻlmagan shartnoma“ imzolandi<ref>Louis M. Cullen. ''A History of Japan 1582-1941: Internal and External Worlds'' (2003 ed.). Cambridge University Press. {{ISBN|0-521-52918-2}}</ref>. Oʻsha paytda [[Yaponiya]]ga boʻlgan koʻplab adolatsiz muzokaralardan biri deb hisoblanganiga qaramay, Eulenburg ekspeditsiyasi va doʻstlik va savdo shartnomasining qisqa va uzoq muddatli oqibatlari bugungi kunda rasmiy yapon-german munosabatlarining boshlanishi sifatida hurmatga sazovor. Oʻzaro aloqalarning 150 yilligini nishonlash maqsadida [[Germaniya]]da ham, [[Yaponiya]]da ham [[2010-yil]]ning kuzidan [[2011-yil]]ning kuzigacha "kelajakka koʻprik qurish uchun „umumiy oʻtmish xazinasini oʻrnatish“ umidida tadbirlar oʻtkazildi<ref>German Consulate General Osaka-Kobe: [http://www.osaka-kobe.diplo.de/Vertretung/osaka/en/00/Index.html 150 Years Germany-Japan: Friendship with Future] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110522015934/http://www.osaka-kobe.diplo.de/Vertretung/osaka/en/00/Index.html |date=2011-05-22 }}</ref> . === Prussiyadagi [[Yaponiya]] diplomatik missiyasi === [[1863-yil]]da fon Eulenburgning Tokioga tashrifidan uch yil oʻtgach, qirol Vilgelm I Prussiya saroyiga keldi va Berlinda ulugʻvor marosim bilan kutib olindi. Shartnoma imzolangandan soʻng Maks fon Brandt [[Yaponiya]]dagi diplomatik vakil boʻldi — dastlab Prussiya vakili, [[1866-yil]]dan keyin Shimoliy [[Germaniya]] konfederatsiyasi va [[1871-yil]]da yangi tashkil etilgan [[Germaniya]] imperiyasi vakili<ref>Masako Hiyama: „Max von Brandt (1835-1920)“. In: Brückenbauer. ''Pioniere des japanisch-deutschen Kulturaustausches'' (Berlin: Iudicium, 2005). {{ISBN|3-89129-539-1}}</ref>. [[1868-yil]]da Tokugava syogunligi agʻdarildi va imperator Meydzi boshchiligidagi [[Yaponiya]] imperiyasi oʻrnatildi. Hokimiyat Tenno sulolasiga qaytishi bilan [[Yaponiya]] gʻarbiy kuchlar bilan „teng boʻlmagan shartnomalar“ ni bekor qilishni talab qildi va fuqarolar urushi boshlandi. Urush paytida nemis qurol savdogar Genri Shnell syogunlikka sodiq yer xoʻjayini Nagaoka Daimyosini qurol bilan taʼminladi. Bir yil oʻtgach, urush Tokugavaning magʻlubiyati va „teng boʻlmagan shartnomalar“ ning qayta koʻrib chiqilishi bilan yakunlandi<ref>Donald Keene, ''Emperor of Japan: Meiji and His World, 1852-1912'' (Columbia UP, 2005). {{ISBN|0-231-12340-X}}; p. 142</ref>. === [[Yaponiya]]ni modernizatsiya qilish va taʼlim almashinuvi (1871-1885) === [[Fayl:Portrait of Hirobumi Itō.jpg|thumb|upright|right|Yaponiya vaziri Ito Xirobumi 1882-yilda Berlin va Venada Yevropa konstitutsiyalarini yapon huquqiy asoslari uchun shablon sifatida oʻrgangan.]] Meydzi islohotlar davrining boshlanishi bilan (1868-1912) koʻplab nemislar [[Yaponiya]]ning yangi hukumatga maslahatchi sifatida „oyatoi gaikokujin“ (お雇い外国人 , „yollangan chet elliklar“) kelishdi va [[Yaponiya]]ni modernizatsiya qilishga hissa qoʻshdi. Ayniqsa tibbiyot (Leopold Myuller, 1824-1894; Julius Scriba, 1848-1905; Erwin Bälz, 1849-1913), huquq (KF Hermann Roesler, 1834) Albert Mosse, (1846-1925) va harbiy ishlar (KW Jacob Meckel, 1842-1906). Mekkel [[1885-yil]]da [[Yaponiya]] hukumati tomonidan [[Yaponiya]] bosh shtabiga maslahatchi va Armiya harbiy kollejida oʻqituvchi sifatida taklif qilingan. U [[Yaponiya]]da uch yil davomida Katsura Taro va Kavakami Soroku kabi nufuzli shaxslar bilan ishladi va shu tariqa [[Yaponiya]] imperatorlik armiyasini modernizatsiya qilishga hal qiluvchi hissa qoʻshdi. Mekkel oʻzining oʻlimidan soʻng Tokiodagi sobiq armiya kolleji oldida uning bronza haykalini oʻrnatgan sodiq yapon muxlislarini qoldirdi<ref>Welch, Claude Emerson. (1976). [https://books.google.com/books?id=JcTXLxWeZ00C&dq=Klemens+Wilhelm+Jacob+Meckel&lr=&client=firefox-a&source=gbs_summary_s&cad=0 ''Civilian Control of the Military: Theory and Cases from Developing Countries''] Albany: [[State University of New York Press]]. {{ISBN|978-0-87395-348-1}}, p. 161</ref>. Umuman olganda, [[Yaponiya]] imperatorlik armiyasi [[1880-yil]]larda zamonaviy jangovar kuchlarni qurishda oʻz tashkilotini Prussiya-[[Germaniya]] chizigʻi boʻylab intensiv ravishda yoʻnaltirdi. [[1889-yil]]da [[Yaponiya]] imperiyasining Konstitutsiyasi eʼlon qilindi. Unga nemis huquqshunos olimlari Rudolf fon Gnayst va Lorenz fon Shtayn katta taʼsir koʻrsatdi. Ular Meydzi va boʻlajak Bosh vazir Ito Xirobumi (1841-1909) [[1882-yil]]da Berlin va Vena shaharlariga tashrif buyurdilar. [[Germaniya]] hukumatining iltimosiga koʻra, Albert Mosse Xirobumi va uning bir guruh hukumat amaldorlari va olimlari bilan ham uchrashdi va konstitutsiyaviy huquq boʻyicha bir qator maʼruzalar oʻqidi. Bu Xirobumini Prussiya uslubidagi monarxiya konstitutsiyasi [[Yaponiya]] uchun eng mos ekanligiga ishontirishga yordam berdi. [[1886-yil]]da Mosse Xirobumi va Inoue Kovashiga Konstitutsiya loyihasini ishlab chiqishda yordam berish uchun [[Yaponiya]] hukumatiga „yollangan chet ellik“ sifatida uch yillik shartnoma asosida [[Yaponiya]]ga taklif qilindi<ref>Sims, Richard. Japanese Political History Since the Meiji Renovation 1868-2000. Palgrave Macmillan. {{ISBN|0-312-23915-7}}</ref>. Keyinchalik u boshqa muhim qonun loyihalari, xalqaro shartnomalar ustida ishladi va Ichki ishlar vazirligida vazirlar mahkamasi maslahatchisi boʻlib ishga kirdi. Bosh vazir Yamagata Aritomoga mahalliy hukumat uchun qonun loyihalari va tizimlarini yaratishda yordam berdi. XIX asr oxirida oʻnlab [[Yaponiya]]lik talabalar va harbiy ofitserlar [[Germaniya]]ga borib, nemis harbiy tizimini oʻrganish va nemis armiyasining oʻquv muassasalarida va [[Germaniya]], asosan Prussiya armiyasi saflarida harbiy tayyorgarlikdan oʻtishdi. Misol uchun, keyinchalik mashhur yozuvchi Mori Rintarô (Mori Ogai) asli armiya shifokori boʻlib, 1872-[[1874-yil]]larda oʻsha paytda tibbiy taʼlim uchun asosiy til boʻlgan nemis tilidan repetitorlik oldi. [[1884-yil]]dan [[1888-yil]]gacha Ogai [[Germaniya]]ga tashrif buyurdi va Gyote, Shiller va Gerxart Hauptmann asarlarining birinchi tarjimalarini yaratgan [[Yevropa]] adabiyotiga qiziqish uygʻotdi<ref>Mori Ôgai. A Bibliography of Western-Language Materials. Compiled by Harald Salomon. Incorporating the Findings of Rosa Wunner in Japonica Humboldtiana 2 (1998), Wiesbaden: Harrassowitz Verlag, 2008. 178 S., 1 Abb. (Izumi 10)</ref>. == Aloqalarning sovuqlashishi va Birinchi jahon urushi (1885-1920) == XIX asr oxirida [[Germaniya]] va umuman [[Yevropa]]ning Sharqiy [[Osiyo]]dagi imperialistik intilishlari tufayli [[Yaponiya]]-[[Germaniya]] munosabatlari sovuqlashdi. 1895-yil]] aprel oyida Birinchi Xitoy-[[Yaponiya]] urushi tugagandan soʻng, Simonoseki shartnomasi imzolandi. U Xitoydan [[Yaponiya]]ga, eng muhimi, Tayvanga va Lyaodong yarim oroli koʻrfazining sharqiy qismini, shu jumladan Port Arturga tegishli bir nechta hududiy yoʻllarni oʻz ichiga oladi. Biroq, Rossiya, [[Fransiya]] va [[Germaniya]] [[Yaponiya]]ning tobora kengayib borayotgan taʼsir doirasidan ehtiyot boʻlishdi va buning oʻrniga oʻzlarining mustamlaka mulklarini kengaytirish orqali Xitoyning zaif holatidan foydalanishni xohladilar. Aloqalar 1895-yil 23-aprelda uch kuch [[Yaponiya]]ni Lyaodong yarim orolidagi oʻziga berilgan mulklarni qoʻlga kiritishdan tiyilishga „chaqirganda“ „ Uch tomonlama kelishuv“ bilan yakunlandi<ref name="Kajima, Morinosuke 1922">Kajima, Morinosuke. The Diplomacy of Japan, 1894-1922, Tokyo, 1976</ref><ref>''Yellow Peril, Collection of Historical Sources'', in 5 vols., edited by Yorimitsu Hashimoto, Tokyo: Edition Synapse. {{ISBN|978-4-86166-033-7}}</ref>. [[Germaniya]]-[[Yaponiya]] munosabatlari uchun yana bir ogʻir sinovi 1904-1905-yil]]lardagi [[rus-yapon urushi]] boʻlib, [[Germaniya]] Rossiyani bu kurashda qattiq qoʻllab-quvvatlagan. Ushbu holat [[Yaponiya]] tashqi ishlar vazirligini urush yerlarida Rossiya kemalariga koʻmir yetkazib beradigan har qanday kema choʻkib ketishini eʼlon qilishga majbur qildi. Rossiya-[[Yaponiya]] urushidan keyin [[Germaniya]] harbiy ofitserlar va talabalar almashinuvida oʻzaro kelishuvni talab qildi va keyingi yillarda bir nechta nemis harbiy ofitserlari [[Yaponiya]] armiyasini oʻrganish uchun [[Yaponiya]]ga yuborildi. Bu esa podsho armiyasi ustidan gʻalaba qozonganidan keyin oʻrganish uchun istiqbolli tashkilot edi. Biroq, [[Yaponiya]]ning kuchayishi va taʼsiri [[Germaniya]] tomoniga ishonchsizlikni kuchaytirar edi. [[Yevropa]]da Birinchi jahon urushining boshlanishi [[Germaniya]]-[[Yaponiya]] munosabatlari qanchalik yomonlashganini koʻrsatdi. [[1914-yil]] 7-avgustda Angliya [[Germaniya]] imperiyasiga urush eʼlon qilganidan atigi uch kun oʻtgach, [[Yaponiya]] hukumati Britaniya hukumatidan Xitoy ichki suvlarida va uning atrofidagi Kaiserliche dengiz piyodalarining nemis bosqinchilarini yoʻq qilishda yordam berish uchun rasmiy soʻrovni oldi. Janubi-Sharqiy [[Osiyo]]da, xususan, Xitoy sohilida [[Yevropa]] mustamlakachi kuchlarining mavjudligini kamaytirishga intilayotgan [[Yaponiya]] [[1914-yil]] 14-avgustda [[Germaniya]]ga ultimatum yubordi va u javobsiz qoldi. Keyin [[Yaponiya]] [[1914-yil]] 23-avgustda [[Germaniya]]ga rasman urush eʼlon qildi va shu tariqa Tinch okeanidagi nemislar qoʻl ostidagi Karolin, Marshall va Mariana orollarini bosib olish uchun Buyuk Britaniya, Fransiya va Rossiya ittifoqchisi sifatida Birinchi Jahon urushiga kirdi<ref>Sun Yat-sen. The International Development of China page 298. China Cultural Service, Taipei, 1953</ref>. [[Fayl:Doitsu-bashi.jpeg|thumb|left|Bando lageri asirlari tomonidan asirlikda boʻlganida qurilgan nemis koʻprigi.]] [[Yaponiya]] va [[Germaniya]] oʻrtasida boʻlib oʻtgan yagona yirik jang Kiautschou koʻrfazidagi nemislar nazoratidagi Xitoyning Tsingtao portini qamal qilish edi. Nemis qoʻshinlari [[1914-yil]] avgustdan noyabrgacha [[Yaponiya]]-Britaniya blokadasi ostida toʻliq artilleriya zarbalari va ishchi kuchining 6:1 koeffitsienti ostida edi — bu qamal paytida ham, keyinchalik magʻlubiyatga uchraganda ham ruhiy kuch berdi. Yapon qoʻshinlari shaharga bostirib kirgandan soʻng, nemis oʻliklari Tsingtaoda dafn qilindi va qolgan qoʻshinlar [[Yaponiya]]ga olib ketildi, u yerda ular Bando harbiy asirlari lageri kabi joylarda hurmat bilan munosabatda boʻlishdi. [[19[[19-yil]]da [[Germaniya]] rasmiy ravishda Versal shartnomasini imzolaganida, barcha harbiy asirlar ozod qilindi va ularning aksariyati [[Yevropa]]ga qaytarildi.[[Yaponiya]] va [[Germaniya]] oʻrtasida boʻlib oʻtgan yagona yirik jang Kiautschou koʻrfazidagi nemislar nazoratidagi Xitoyning Tsingtao portini qamal qilishdan iborat boʻlgan. Nemis qoʻshinlari [[1914-yil]] avgustdan noyabrgacha [[Yaponiya]]-Britaniya blokadasi ostida toʻliq artilleriya zarbalari va ishchi kuchining 6:1 koeffitsienti ostida turdi — bu qamal paytida ham, keyinchalik magʻlubiyatda ham ruhiy kuch berdi. Yapon qoʻshinlari shaharga bostirib kirgandan soʻng, nemis oʻliklari Tsingtaoda dafn qilindi va qolgan qoʻshinlar [[Yaponiya]]ga olib ketildi, u yerda ular Bando harbiy asirlari lageri kabi joylarda hurmat bilan munosabatda boʻlishdi. [[1919-yil]]da [[Germaniya]] rasmiy ravishda Versal shartnomasini imzolaganida, barcha harbiy asirlar ozod qilindi va ularning aksariyati [[Yevropa]]ga qaytarildi<ref>Masako Hiyama: „Wilhelm Solf (1862-1936)“. In: ''Brückenbauer. Pioniere des japanisch-deutschen Kulturaustausches''. Hg. vom Japanisch-Deutschen Zentrum Berlin und der Japanisch-Deutschen Gesellschaft Tokyo. Iudicium, Berlin 2005. {{ISBN|3-89129-539-1}}</ref><ref>Saaler, Sven ''Mutual Perceptions and Images in Japanese-German Relations, 1860-2010'', Brill’s Japanese Studies Library, 2015, volume 59, page 47.</ref>. [[Yaponiya]] [[Germaniya]] uchun ogʻir oqibatlarga olib keladigan Versal shartnomasini imzoladi. Tinch okeanida [[Yaponiya]] [[Germaniya]]ning ekvatordan shimoldagi orollarini ([[Marshall orollari]], Karolinlar, Marianalar, Palau orollari) va Xitoyning Kiautschou-Tsingtao orollarini qoʻlga kiritdi. Shartnomaning 156-moddasi, shuningdek, Xitoy Respublikasiga suveren hokimiyatni qaytarish oʻrniga Shandundagi [[Germaniya]] imtiyozlarini [[Yaponiya]]ga oʻtkazdi. Bu masala yaqinda Shandun muammosi deb nomlanadi. Xitoyning ushbu qoidadan noroziligi namoyishlarga olib keldi va Toʻrtinchi May harakati deb nomlanuvchi madaniy harakat Xitoyni shartnomani imzolamaslikka taʼsir qildi. Xitoy [[19[[19-yil]] sentabrda [[Germaniya]]ga qarshi urush tugaganligini eʼlon qildi va [[1921-yil]]da [[Germaniya]] bilan alohida shartnoma imzoladi. Bu fakt [[Germaniya]]ning kelgusi yillarda Sharqiy [[Osiyo]]dagi strategik hamkori sifatida [[Yaponiya]]ga emas, Xitoyga tayanishiga katta hissa qoʻshdi<ref name="Weinberg, Gerhard 1970, page 121">{{kitob manbasi |last=Weinberg |first=Gerhard |title=The Foreign Policy of Hitler's Germany: Diplomatic Revolution in Europe 1933–36 |url=https://archive.org/details/isbn_0226724123 |location=Chicago |publisher=University of Chicago Press |year=1970 |page=[https://archive.org/details/isbn_0226724123/page/120 121]}}</ref>. == Yaqinlashuv va Ikkinchi jahon urushi (1920-1945) == === Munosabatlarni qayta tiklash va Xitoy-[[Yaponiya]] dilemmasi === [[Fayl:Bundesarchiv Bild 183-R73059, Wilhelm Solf.jpg|thumb|150px|1920-yildan 1928-yilgacha Germaniyaning Tokiodagi elchisi sifatida Vilgelm Solf yaxshi nemis-yapon munosabatlarini tiklash tashabbusi bilan chiqdi.]] [[Germaniya]] oʻzining Tinch okeani va [[Osiyo]]dagi koʻp mulkini [[Yaponiya]]ga berishga majbur boʻlganidan keyin va Xitoy-[[Germaniya]] hamkorligi kuchayganidan soʻng, Berlin va Tokio oʻrtasidagi munosabatlar deyarli yoʻq boʻlib ketdi. [[1920-yil]]dan [[1928-yil]]gacha [[Germaniya]]ning [[Yaponiya]]dagi elchisi boʻlib ishlagan Vilgelm Solf tashabbusi bilan madaniy almashinuv yana mustahkamlandi. [[1926-yil]]da „Nemis-[[Yaponiya]] jamiyati“ning qayta tiklanishiga (1926), Berlinda „[[Yaponiya]] instituti“ning tashkil etilishiga (1926), „Yapon-[[Germaniya]] madaniyat jamiyati“ning tashkil etilishiga sabab boʻlgan madaniy shartnoma imzolandi. Tokioda ([[1927) va keyinchalik Kiotoda „Yapon-[[Germaniya]] tadqiqot instituti" ochildi(1934). Fransiya ham, [[Germaniya]] ham chet elda oʻqishni xohlaydigan [[Yaponiya]]liklar uchun juda betakror edi. Nemis universitetlari fransuz oliy oʻquv yurtlaridan ustun hisoblanganligi sababli, chet elga ketayotgan yapon talabalarining 80 % [[Germaniya]]ni tanladilar. Darhaqiqat, [[1930-yil]]larda [[Yaponiya]]da Pan-[[Osiyo]] harakatining yetakchilari sifatida paydo boʻlgan koʻplab kishilar [[1920-yil]]larda [[Germaniya]] universitetlarida tahsil olishgan, bu esa yapon tarixchisi Hotta Erining yaponlarning nutqiga kuchli nemis taʼsiri borligini taʼkidlashiga sabab boʻlgan<ref name="Hotta, Eri page 170">Hotta, Eri ''Pan-Asianism and Japanʼs War 1931-1945'', London: Palgrave, 2007 page 170.</ref>. {{multiple image | align = right | total_width = 260 | image1 = Adolf Hitler cropped restored.jpg | width1 = 300 | height1 = 350 | caption1 = [[Adolf Hitler]] | image2 = Benito Mussolini portrait as dictator (retouched).jpg | width2 = 300 | height2 = 350 | caption2 = [[Benito Mussolini]] | image3 = Hirohito in dress uniform.jpg | width3 = 300 | height3 = 350 | caption3 = [[Hirohito]] }} [[Fayl:Anti-Comintern Pact signing 1936.jpg|thumb|Yaponiya elchisi Kintomo Mushakoji va fashistlar Germaniyasi tashqi ishlar vaziri Yoaxim fon Ribbentrop 1936-yilda Antikomintern paktini imzoladilar.]] [[1933-yil]] 30-yanvarda Adolf Gitler boshchiligidagi fashistlar partiyasi [[Germaniya]]da hokimiyatni oʻz qoʻliga oldi va oʻz hukmronligining dastlabki ikki oyi ichida Veymar Respublikasining demokratik tizimini bekor qildi. Ushbu siyosiy burilish [[Germaniya]] va [[Yaponiya]] oʻrtasidagi munosabatlar uchun juda katta ahamiyatga ega boʻldi. [[1933-yil]] bahorida va yana kuzda, NSDAPning para-harbiy boʻlimi boʻlgan Sturmabteilung (SA) [[Germaniya]] universitetlarida tahsil olayotgan [[Osiyo]]liklarni kaltaklaganida, nemis-yapon munosabatlari buzildi. [[Yaponiya]] va Xitoy rasmiylari nemis gazetalarida „sariq xavf“ tashviqoti, nemislarning irqlararo munosabatlarni taqiqlash rejalari haqidagi xabarlar va butun mamlakat boʻylab [[Osiyo]]lik talabalarga nisbatan davom etayotgan zoʻravonliklardan shikoyat qilishdi. [[1933-yil]] oktabr oyida [[Yaponiya]] hukumati oʻz fuqarolarini [[Germaniya]]ga tashrif buyurmaslik toʻgʻrisida ogohlantirib, bu mamlakatda [[Osiyo]]liklar boʻlishi xavfli ekanligini aytib, [[1933-yil]]ning noyabrida esa Xitoy hukumati oʻz fuqarolariga shunday ogohlantirish berdi. [[Germaniya]] tashqi ishlar vaziri va Auswärtiges Amt rahbari Konstantin fon Neurath Gitlerni [[Osiyo]]liklarga nisbatan SA zoʻravonligini toʻxtatishga koʻndirib, Xitoy davlat rahbari Chiang Kay-Shek nemis harbiy missiyasini haydab chiqarish va uning oʻrniga fransuz harbiy missiyasini qoʻyish bilan tahdid qilganini taʼkidladi. [[Yaponiya]]ga kelsak, Neyrat nemis universitetlarida yapon elitasining koʻplab vakillarining tahsil olishi foydali ekanini taʼkidlab, bu uzoq muddatda [[Germaniya]] uchun beqiyos afzallik ekanini taʼkidladi. Biroq, bu vaqtda [[Germaniya]] Xitoy bilan ancha yaqin munosabatlarga ega edi, u koʻproq nemis qurollarini sotib oldi va Milliy inqilobiy armiya nemis harbiy missiyasi tomonidan taʼlim oldi. Bu nafaqat yapon eʼtirozlariga qarshi sodir boʻldi, balki Berlinning munosabatini oʻzgartirishga [[Yaponiya]]dan emas, balki Xitoydan kelgan asl shikoyatlarga sabab boʻldi. <gallery class="center"> File:Hitlerjugend Nijūbashi Edo Castle Hirohito Emperor Shōwa 1938.jpg|Nijubashi Edo qal’asida Gitlerjugend Xiroxito imperator Shovani ramziy tabriklash marosimini oʻtkazmoqda. File:Hitlerjugend meeting with Japanese leaders 1938.jpg|Gitlerjugendning Yaponiya rahbari shahzoda Fumimaro Konoe bilan uchrashuvi. 1938-yil avgust. File:Japanese young ladies stage show for Hitlerjugend 1938.jpg|Nichigeki raqs jamoasining ayol aʼzolari Tokiodagi Nichigeki musiqa zalida Gitleryugenni kutib olishmoqda. </gallery> [[1933-yil]] oxiri — [[1934-yil]] boshida [[Germaniya]]ning [[Yaponiya]]dagi yangi elchisi va nemis-yapon hamkorligining ochiq tarafdori Gerbert fon Dirksen fashistlar partiyasi aʼzosi Ferdinand Xening tayinlanishini qoʻllab-quvvatlaganida, [[Germaniya]]-[[Yaponiya]] munosabatlarida yana bir keskinlik yuzaga keldi. obroʻsiz tadbirkor, Xitoy shimolidagi [[Yaponiya]]ning qoʻgʻirchoq davlati Manchjou-Go bilan Berlinning oʻzaro aloqasi juda nozik edi, chunki uning [[Germaniya]] tomonidan rasmiy diplomatik tan olinishi [[Yaponiya]] tomonidan talab qilingan, ammo Xitoy-[[Germaniya]] munosabatlariga katta zarar etkazadi. Gitlerning Xitoyni hozircha hamkor sifatida saqlab qolishdan manfaatdorligi, uning nomi ostida mintaqadagi nemis savdosini monopoliyaga olish uchun [[Germaniya]]ga Manchukuoni tan olish haqida yolgʻon vaʼda bergan Xeydan voz kechganida ayon boʻldi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://www.jcpa.org/jl/jl425.htm |qaralgan sana=2022-07-04 |arxivsana=2022-07-05 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220705192111/https://www.jcpa.org/jl/jl425.htm }}</ref>. === Hamkorlikni mustahkamlash === Tokio harbiy rahbarlari oxir-oqibatda „Buyuk Sharqiy [[Osiyo]]da hamkorlikda farovonlik sohasini“ yaratish orqali imperiyani resurslar bilan taʼminlash rejalarini ishlab chiqishga kirishdilar. [[Fayl:Bundesarchiv Bild 183-L09218, Berlin, Japanische Botschaft.jpg|thumb|upright|Berlindagi Yaponiya elchixonasi, 1940-yil sentabr oyida Uch tomonlama paktni imzolagan uchta davlat bayroqlari bilan qoplangan.]] Nemis-yapon oʻzaro manfaatlarining birinchi huquqiy mustahkamlanishi 1936-yilda, ikki davlat umuman Kommunistik Xalqaro (Komintern) va xususan Sovet Ittifoqiga qarshi qaratilgan Anti-Komintern paktini imzolaganida sodir boʻldi. Imzolangandan soʻng fashistlar [[Germaniya]]si hukumati yapon xalqini ham „faxriy oriylar“ tushunchasiga kiritdi. Yasuxito, shahzoda Chichibu keyin [[1937-yil]]da [[Germaniya]]dagi Nyurnberg mitingida qatnashdi va Adolf Gitler bilan uchrashdi va u bilan shaxsiy munosabatlarni mustahkamlashga harakat qildi. Benito Mussolini boshchiligidagi fashistik Italiya oʻsha yili Anti-Komintern paktiga qoʻshildi va shu bilan Rim, Berlin va Tokio oʻrtasida „Oʻq“ deb ataladigan oʻqni shakllantirish yoʻlida birinchi qadamlarni qoʻydi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=e9znk7vMS-0C&pg=PA166&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. Dastlab [[Germaniya]] Xitoy millatchi hukumati bilan juda yaqin munosabatda boʻlgan, hatto Xitoy Respublikasiga harbiy yordam va yordam koʻrsatgan. [[1937-yil]] 7-iyulda Ikkinchi Xitoy-[[Yaponiya]] urushi boshlanganidan keyin va oradan koʻp oʻtmay Xitoy Sovet Ittifoqi bilan Xitoy-Sovet hujum qilmaslik toʻgʻrisidagi paktni tuzganidan keyin munosabatlar keskinlashdi. Yuqori Xitoy-[[Germaniya]] iqtisodiy munosabatlariga qaramay, Gitler [[Yaponiya]] yanada ishonchli geostrategik hamkor boʻladi degan xulosaga keldi va zamonaviyroq va harbiy jihatdan kuchli [[Yaponiya]] bilan hamjihatlikka erishish uchun xitoylar bilan ittifoqini tugatishni tanladi. [[1938-yil]] may oyida Reyxstagga qilgan murojaatida Gitler [[Germaniya]]ning [[Yaponiya]]ning qoʻgʻirchoq davlati Manchjou-Goni tan olganini eʼlon qildi<ref>https://web.archive.org/web/20110604050633/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,773077-2,00.html</ref> va hozirda [[Yaponiya]] imperiyasi tomonidan ushlab turilgan Tinch okeanidagi sobiq mustamlakalarga [[Germaniya]] daʼvolaridan voz kechdi. Gitler Xitoyga qurol-yarogʻ yetkazib berishni toʻxtatishni, shuningdek, Xitoy armiyasiga biriktirilgan barcha nemis ofitserlarini chaqirib olishni buyurdi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=u5KgAAAACAAJ&dq=Mrs.+Ferguson%27s+Tea-set,+Japan,+and+the+Second+World+War&client=firefox-a&redir_esc=y</ref>. [[Yaponiya]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi munosabatlar [[1930-yil]]larning oxirlarida yaqinroq oʻsishda davom etdi va siyosiy va tashviqot sabablarga koʻra boʻlsa ham, bir nechta madaniy almashinuvlar amalga oshirildi. Yoshlar almashinuviga eʼtibor qaratildi va koʻplab oʻzaro tashriflar amalga oshirildi. Masalan, [[1938-yil]]ning oxirida Gneisenau kemasi Gitlerjugendning 30 aʼzosidan iborat delegatsiyani oʻrganish uchun Tokioga olib ketdi. [[1938-yil]]da [[Germaniya]]-[[Yaponiya]] hamkorligini oʻz ichiga olish uchun vakillik choralari koʻrildi va Berlinda yangi [[Yaponiya]] elchixonasi binosi qurilishi boshlandi. Oldingi elchixona Gitler va Albert Speerning Berlinni jahon poytaxti [[Germaniya]]ga aylantirish rejalariga yoʻl qoʻyishga majbur boʻlganidan soʻng, Tiergarten yonidagi yangi tashkil etilgan diplomatik okrugda yangi va yanada dabdabali bino qad rostladi. [[Fayl:Matsuoka visits Hitler.jpg|thumb|Yaponiya tashqi ishlar vaziri Yosuke Matsuoka 1941-yil mart oyining oxirida Berlinda Adolf Gitler huzuriga tashrif buyurdi.]] [[1940-yil]] 26-iyulda Qoʻshma Shtatlar [[Yaponiya]]ga neft, temir va poʻlat eksportini toʻxtatib, Eksport nazorati toʻgʻrisidagi qonunni qabul qildi. Ushbu cheklov siyosati Vashingtonning [[Yaponiya]]ga har qanday keyingi harbiy kengayish keyingi sanksiyalarga olib kelishi haqida ogohlantirish edi. Biroq, AQShning bunday harakatlari [[Yaponiya]]ning militaristik rahbarlari tomonidan imperiyaning ahvolini yaxshilash uchun radikal choralar koʻrish kerakligi va bu bilan [[Yaponiya]]ni [[Germaniya]]ga yaqinlashtiruvchi signal sifatida talqin qilindi<ref>https://research.calvin.edu/german-propaganda-archive/goeb7.htm</ref>. [[Germaniya]] tashqi ishlar vaziri Yoaxim fon Ribbentrop [[Yaponiya]] bilan yangi shartnoma boʻyicha muzokaralar olib borish uchun yuborildi, uning [[Germaniya]] va Italiya bilan munosabatlari yaqinda „Oʻq kuchlari“ deb ataladigan [[1940-yil]] 27-sentabrdagi Uch tomonlama pakt bilan mustahkamlandi. === Qoʻshma urush rejalari === [[Fayl:Matsuoka visits Hitler.jpg|thumb|Matsuoka Generalfeldmarshall Vilgelm Keytel (oʻrtada) va elchi Geynrix Georg Stahmer (oʻngda) bilan 1941-yil 29-martda Berlindagi Yaponiya elchixonasida ziyofatda]] Gitler esa Sovet Ittifoqiga bostirib kirish uchun „Barbarossa operatsiyasi“ ga tayyorgarlikni yakunlayotgan edi. Fyurer oʻzining sharqqa tomon zarbasini toʻgʻridan-toʻgʻri yoki bilvosita qoʻllab-quvvatlash uchun [[Yaponiya]]ga 1940 va 1941-yillarda Sovet Uzoq Sharqiga hujum qilish rejalarini qayta koʻrib chiqishni bir necha bor taklif qildi. [[1941-yil]] fevralida Gitlerning qatʼiy talablari natijasida general Oshima Berlinga elchi sifatida qaytib keldi. Stalinning hozirda Janubi-Sharqiy Sibirni [[Yaponiya]]ning potentsial hujumidan himoya qilayotgan qoʻshinlarni Moskvaning kelajakdagi mudofaasiga koʻchirishga boʻlgan ehtiyoj ortdi. [[Yaponiya]]ning Manchukuodagi Kvantung armiyasi doimo manevrlarda boʻlib turdi va [[Germaniya]] tashqi ishlar vaziri Ribbentrop bilan muzokaralarda Berlindagi elchi Oshima SSSRga qarshi „yaponlarning yaqinlashib kelayotgan hujumi“ haqida bir necha bor ishora qildi. Biroq, [[Yaponiya]] va [[Germaniya]]ga nomaʼlum boʻlgan, [[Germaniya]]ning Tokiodagi elchisi Evgen Ott uchun ishlaydigan nemis jurnalisti qiyofasini olgan sovet josusi Richard Sorge 1941-yil 14-sentabrda Qizil Armiyaga [[Yaponiya]]liklar Sovet Ittifoqiga hujum qilmoqchi emasligini aytdi<ref>https://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Japan.html#t4</ref>. [[Fayl:Bundesarchiv Bild 183-1985-1003-020, Richard Sorge.jpg|thumb|upright|Sovet josusi Richard Sorge 1941-yil sentabrda Yaponiyaning SSSRga qarshi Gitler bilan hamkorlik qilishni istamasligini oshkor qildi.]] == [[Yaponiya]] Ikkinchi jahon urushiga kirishi == [[1941-yil]] sentabrda [[Yaponiya]] janubga kengayishini boshladi va joylashtirilgan xodimlar va samolyotlar sonini keskin oshirdi. Bu Qoʻshma Shtatlar, Buyuk Britaniya va boshqa Gʻarb hukumatlarini [[Yaponiya]] aktivlarini muzlatib qoʻyishga undadi, AQSh ([[Yaponiya]] neftining 80 foizini taʼminlagan) [[Yaponiya]] imperiyasiga toʻliq neft embargosini qoʻyish bilan javob berdi. Natijada [[Yaponiya]] mohiyatan Janubi-Sharqiy [[Osiyo]]dagi ambitsiyalaridan voz kechish yoki Xitoyga qarshi urush olib borish yoki oʻziga zarur boʻlgan tabiiy resurslarni kuch bilan tortib olish oʻrtasida tanlov qilishga majbur boʻldi. [[Yaponiya]] harbiylari [[1939-yil]]da Xalkin-Gol jangida [[Yaponiya]]ning sharmandali magʻlubiyati va yaqin kelajakdagi har qanday harakatlarni yakuniy rad etishidan soʻng, Janubiy [[Osiyo]]ga kengayish oʻrniga Sovet Rossiyasiga hujum qilish tobora koʻproq mashhur boʻlmagan tanlovga aylandi. [[Germaniya]] SSSRga bostirib kirdi. Bundan tashqari, koʻplab zobitlar Amerikaning neft embargosini soʻzsiz urush eʼlon qilish deb hisoblashdi. Qoʻshma Shtatlar tomonidan kiritilgan qattiq neft sanksiyalari bilan [[Yaponiya]] rahbariyati endi Xitoyda qolishga qaror qildi. [[Germaniya]] [[Yaponiya]]ga sintetik yoqilgʻi ishlab chiqarish loyihalarini sotishdan bosh tortdi, shuning uchun [[Yaponiya]]ning neftga boʻlgan yagona umidi Gollandiyaning Sharqiy Hindistoniga bostirib kirish edi, bu esa AQSh va Britaniya bilan urushga olib keladi. Muvaffaqiyatga erishish uchun yaponlar Amerika Qoʻshma Shtatlarining Tinch okeanidagi qudratli flotini zararsizlantirishlari kerak edi. Gitler va Ribbentrop [[1941-yil]]ning 17-noyabrida [[Yaponiya]]liklar AQSh bilan urushga kirishish niyati haqida birinchi marta xabardor qilganlarida [[Germaniya]] [[Yaponiya]]ni qoʻllashiga kelishib oldilar. [[Fayl:Bundesarchiv Bild 183-1987-0703-507, Berlin, Reichstagssitzung, Rede Adolf Hitler.jpg|thumb|1941-yil 11-dekabrda Yaponiyaning Pearl-Harborga hujumi ortidan Adolf Gitler Qoʻshma Shtatlarga urush eʼlon qildi.]] Gitler [[Yaponiya]]ning [[1941-yil]] 7-dekabrda Pearl-Harbordagi Amerika harbiy-dengiz bazasiga havo hujumi bilan toʻsatdan urushga kirishini va [[Germaniya]] armiyasi birinchi harbiy magʻlubiyatga uchraganidek, AQSh va Buyuk Britaniyaga urush eʼlon qilganini olqishladi. Pearl-Harbordan keyingi oylarda [[Yaponiya]]ning Janubi-Sharqiy [[Osiyo]] va Tinch okeanidagi harakatlari, jumladan, Uels shahzodasi va HMS Repulsening choʻkib ketishi, Singapur, Gonkong va Britaniya Birmasining qirollik koloniyalarini bosib olishi va Hind okeanidagi va Avstraliyadagi reydlar Buyuk Britaniyaning urush harakatlariga katta zarba boʻldi. Sovet Ittifoqiga hujum qilgunga qadar [[Germaniya]] va [[Yaponiya]] Trans-Sibir temir yoʻlidan foydalangan holda materiallar va xodimlarni almashishga muvaffaq boʻlishdi. [[Fayl:German and Japanese spheres of influence at greatest extent World War II 1942.jpg|thumb|Germaniya va Yaponiyaning toʻgʻridan-toʻgʻri taʼsir doiralari 1942-yil kuzida eng katta darajada. Hududlar rejalashtirilgan harakatlarni 70° da kelishilgan chegara chizigʻiga koʻrsatadi.]] [[Fayl:Planned partition of Asia.png|thumb|Natsistlar Germaniyasi va Yaponiya imperiyasi Yevroosiyoni boʻlinishini rejalashtirdilar.]] [[Yaponiya]]ning Hindistonga bostirib kirishi Imfal va Koximada toʻxtatildi, bu Hindistonga qarshi qoʻshma operatsiyalarni imkonsiz qildi. Suv osti kemalari natsistlar tomonidan boshqariladigan [[Yevropa]] va [[Yaponiya]] oʻrtasidagi deyarli yagona aloqa boʻlib qolganligi sababli, savdo tez orada texnik rejalar va qurol shablonlari kabi strategik tovarlarga qaratildi. Kamdan-kam hollarda [[Germaniya]]ning yer usti kemalari [[Yaponiya]]ga ham yetib borishi mumkin edi. Ularga Mishel va Tor yordamchi kreyserlari kiradi, ular 1942-yil oxirida Kriegsmarine boshliqlari [[Germaniya]] nazorati ostidagi [[Yevropa]] portlariga qaytishlari amaliy boʻlmasligini anglaganlaridan keyin Yokogamaga olib kelingan. Nemis taʼminot kemalari (Uckermark) va nemis savdogarlari tomonidan qoʻlga olingan xorijiy kemalar ham [[Yaponiya]] portlariga keladi. [[Fayl:Bundesarchiv Bild 101I-262-1544-13, Südfrankreich, Offiziere mit Ferngläsern.jpg|left|thumb|Nemis va yapon zobitlari, shu jumladan elchi Oshima (oʻrtada) 1943-yil sentabr oyida Fransiya janubiga sayohat qilishdi.]] Urush davom etar ekan va [[Germaniya]] yana chekinishni boshlaganida, [[Yaponiya]] elchisi Oshima [[Germaniya]]ning gʻalaba qozonishiga ishonchidan qaytmadi. Biroq, [[1945-yil mart oyida u Tokioga „ Berlinning jang maydoniga aylanishi xavfi“ haqida xabar berdi va „Berlinni tark etish yana bir oy davom etishi mumkin“ degan qoʻrquvni oshkor qildi. [[1945-yil]] 7 va 8-mayda [[Germaniya]] hukumati ittifoqchi kuchlarga taslim boʻlganida, Oshima va uning xodimlari hibsga olinib, AQShga olib kelindi. Endi yolgʻiz qolgan [[Yaponiya]] hukumati [[Germaniya]]ning taslim boʻlishini darhol xiyonat sifatida qoraladi va bir nechta nemis shaxslarini internirga oldi, shuningdek, oʻsha paytda [[Yaponiya]] hududidagi barcha nemis mulklarini (masalan, suv osti kemalari) musodara qildi. Toʻrt oy oʻtgach, 2-sentabrda [[Yaponiya]] oʻzining taslim boʻlish toʻgʻrisidagi hujjatlarini imzoladi. === Jinoyatchilarni jazolash === [[Fayl:OshimaHiroshi.jpg|thumb|200px|Xirosi Oshima. 1945-yil maygacha Germaniyadagi elchi]] Ikkinchi Jahon urushi [[Yaponiya]] imperiyasining taslim boʻlishi bilan rasman yakunlanganidan soʻng, [[1946-yil]]da yirik nemis va yapon harbiy jinoyatchilarini sud qilish rejalari tezda amalga oshirildi. [[Yaponiya]] rasmiylari Tokio sud jarayoniga duch kelgan boʻlsa-da, yirik nemis urush jinoyatlari Nyurnberg sudlarida koʻrib chiqildi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://www.nizkor.org/hweb/imt/tgmwc/tgmwc-02/tgmwc-02-16-09.shtml |kirish sanasi=2022-07-04 |arxivsana=2019-06-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190603152627/http://www.nizkor.org/hweb/imt/tgmwc/tgmwc-02/tgmwc-02-16-09.shtml }}</ref>. == Ikkinchi jahon urushidan keyingi voqealar == [[Fayl:Minister Westerwelle and Matsumoto.jpg|thumb|left|Germaniya tashqi ishlar vaziri Gido Vestervelle va Yaponiya tashqi ishlar vaziri Takeaki Matsumotoning 2011-yildagi Toxoku zilzilasi va sunamidan keyin Tokiodagi uchrashuvi.]] Ikkinchi jahon urushida magʻlubiyatga uchragach, [[Yaponiya]] ham, [[Germaniya]] ham bosib olindi. [[Yaponiya]] [[1952-yil]]da San-Fransisko shartnomasi bilan oʻz suverenitetini tikladi<ref>https://www.upi.com/Archives/1987/12/02/Historian-FDR-probably-engineered-famous-WWII-plans-leak/4189565419600/</ref> va [[1956-yil]]da Birlashgan Millatlar Tashkilotiga aʼzo boʻldi. [[Germaniya]] ikki davlatga boʻlindi. [[1951-yil]]da [[Yaponiya]] va [[Germaniya]] Federativ Respublikasi (Gʻarbiy [[Germaniya]]) oʻrtasida diplomatik munosabatlar oʻrnatishga kelishib olindi. Gʻarbiy [[Germaniya]] va [[Yaponiya]] oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik aloqalar [[1955-yil]]da toʻliq tiklandi. Sharqiy [[Germaniya]] va [[Yaponiya]] oʻrtasida [[1973-yil]]da munosabatlar oʻrnatildi. [[1950-yil]]lardan boshlab, yapon kompaniyalari Dyusseldorfdagi kichik yapon biznes hamjamiyatiga ega boʻlgan Gʻarbiy [[Germaniya]]ning Rur mintaqasida poʻlat va kimyoviy mahsulotlar kabi zarur xom ashyoni sotib olishga intilishdi. [[1974-yil]]da Gʻarbiy [[Germaniya]] va [[Yaponiya]] oʻrtasida fan va texnika sohasida hamkorlik qilish, qoʻshma ilmiy saʼy-harakatlar va texnologik almashinuvni qayta faollashtirish toʻgʻrisida hukumatlararo bitim imzolandi. Kelishuv natijasida dengiz tadqiqotlari va geofanlari, hayot haqidagi fanlar va atrof-muhitni oʻrganishga qaratilgan koʻplab loyihalar amalga oshirildi. Bundan tashqari, yoshlar almashinuvi dasturlari, jumladan, [[1974-yil]]dan beri har yili oʻtkaziladigan „Yoshlar sammiti“ boshlandi. [[Fayl:G7 leaders 1978.jpg|thumb|1978-yilda 4-katta G7 sammitidagi yetakchilardan beshtasi Yaponiya Bosh vaziri Takeo Fukuda va Gʻarbiy Germaniya kansleri Helmut Shmidt (chapdan ikkinchi va toʻrtinchi)]] Gʻarbiy [[Germaniya]]-[[Yaponiya]] siyosiy munosabatlari [[1973-yil]]ga javob sifatida [[1975-yil]]da AQSh, Buyuk Britaniya, Fransiya va Italiya bilan birgalikda „Oltilik“ yoki oddiygina „G6“ deb nomlangan guruhni yaratishda ishtirok etgan ikkala davlat bilan kengaytirildi<ref>https://www.de.emb-japan.go.jp/de-jp/index.html</ref>. Keyingi yillarda 1985-yilda Berlindagi „Yapon-[[Germaniya]] Markazi“ (JDZB) va 1988-yilda Tokiodagi [[Germaniya]] Yapon tadqiqotlari instituti (DIJ) kabi muassasalar tashkil etildi. [[Yaponiya]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi urushdan keyingi munosabatlar, shuningdek, [[1990-yil]]dan beri birlashgan [[Germaniya]] bilan munosabatlar asosan iqtisodiy va biznes masalalariga qaratilgan. Erkin savdoga bagʻishlangan [[Germaniya]] [[Yaponiya]]ning [[Yevropa]]dagi eng yirik savdo sherigi boʻlib qolmoqda. Ushbu umumiy pozitsiya [[Yaponiya]] tashqi ishlar vaziri Yoxey Kono va [[Germaniya]] tashqi ishlar vaziri Yoshka Fisher tomonidan [[2000-yil]] 30-oktabrda kelishilgan „hamkorlikning 7 ta ustuni“da ham oʻz aksini topgan. [[Fayl:Shinzō Abe and Angela Merkel.jpg|thumb|Sindzo Abe Germaniya kansleri Angela Merkel bilan 2018-yil iyun oyida G7 sammitida]] [[2000-yil]]da ikki tomonlama madaniy almashinuv „[[Yaponiya]] [[Germaniya]]da“ yili bilan yakunlandi, keyin esa [[2005]]-[[2006-yil]]lardagi „[[Germaniya]] [[Yaponiya]]da“ yili oʻtkazildi. Shuningdek, [[2005-yil]]da Tokioda har yili oʻtkaziladigan nemis filmlari festivali tashkil etildi<ref>https://www.mofa.go.jp/region/europe/germany/summit0412/fs_sports_exc.html</ref>. [[2004-yil]]da [[Germaniya]] kansleri Gerxard Shryoder va [[Yaponiya]] bosh vaziri Junichiro Koidzumi Iroq va Afgʻonistonni qayta tiklashga koʻmaklashish, iqtisodiy almashinuv faoliyatini ragʻbatlantirish<ref>https://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Japan.html#t4</ref>, yoshlar va sport almashinuvi kabi hamkorlik toʻgʻrisida kelishib oldilar<ref>https://www.mofa.go.jp/region/europe/germany/summit0412/fs_afghanistan.html</ref>. [[2008-yil]] holatiga koʻra, [[Yaponiya]] hali ham [[Germaniya]]ning [[Osiyo]]dagi Xitoydan keyin ikkinchi yirik savdo sherigi edi<ref>https://www.welt.de/politik/deutschland/article12842691/Gruenen-Politiker-will-Bundeswehr-nach-Japan-schicken.html</ref>. [[2008-yil]]da [[Yaponiya]]ning [[Yevropa]] Ittifoqiga eksporti va importi global moliyaviy inqiroz tufayli [[2007-yil]]da 5,8 % ga oʻsganidan keyin 7,8 va 4,8 % ga kamaydi. [[2008-yil]]da [[Germaniya]] va [[Yaponiya]] oʻrtasidagi oʻzaro savdo ham qisqardi. [[Yaponiya]]dan import 6,6 % ga va [[Germaniya]]ning [[Yaponiya]]ga eksporti 5,5 % ga kamaydi. [[Yaponiya]] [[2008-yil]]da Xitoydan keyin [[Germaniya]]ning [[Osiyo]]dagi asosiy savdo sherigi boʻlib qolganiga qaramay, [[Germaniya]] tashqi savdosining umumiy hajmida [[Yaponiya]]ning eksport va importdagi ulushi nisbatan past<ref>https://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Japan.html#t4</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Akira, Kudo. (1998) ''Japanese-German Business Relations: Co-operation and Rivalry in the Interwar Period'' (Nissan Institute/Routledge Japanese Studies) (1998) * Bara, Xavier. „The Kishū Army and the Setting of the Prussian Model in Feudal Japan, 1860-1871“. ''War in History'' 19.2 (2012): 153-171. https://doi.org/10.1177/0968344511432980 * Baskett, Michael (2009). „All Beautiful Fascists?: Axis Film Culture in Imperial Japan“ in ''The Culture of Japanese Fascism'', ed. [[Alan Tansman]]. Durham: Duke University Press. pp.&nbsp;212-234. {{ISBN|0822344521}} * Boyd, Carl. ''Hitler’s Japanese Confidant: General Hiroshi Ōshima and Magic Intelligence, 1941-1945'' (University Press of Kansas, 1993) * Burton, Fred, and Freddy Saelens. „The Structure and Characteristics of Japanese Foreign Direct Investment in West Germany“. ''Management International Review'' (1980): 7-16. [https://www.jstor.org/stable/40227551 online] * Cho, Joanne Miyang, Lee M. Roberts, and Christian W. Spang. „German-Japanese Relations from Meiji to Heisei“. in Cho et al. eds. ''Transnational Encounters between Germany and Japan'' (Palgrave Macmillan, New York, 2016) pp.&nbsp;1-15. [https://www.amazon.com/Transnational-Encounters-between-Germany-Japan/dp/1137573902/ excerpt] * {{citation|doi=10.1080/07075332.2011.626577|title=National Socialist Foreign Policy and Press Instructions, 1933–9: Aims and Ways of Coverage Manipulation based on the Example of East Asia|journal=The International History Review|volume=34|issue=2|pages=271–291|year=2012|last1=Hübner|first1=Stefan|s2cid=154888005}} * Katada, Saori N., Hanns Maull and Takashi Inoguchi, eds. ''Global Governance: Germany and Japan in the International System'' (2004). * {{kitob manbasi |last1=Law |first1=Ricky W. |title=Transnational Nazism: Ideology and Culture in German-Japanese Relations, 1919–1936 |date=2019 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-108-47463-4 |language=en}} * McLaren, Ian A. ''Nazi Germany and imperial Japan: The hollow diplomatic alliance'' (Routledge, 2017), 1930s and World War II. * {{kitob manbasi|author=Martin, Bernd |title=Japan and Germany in the Modern World|url=https://books.google.com/books?id=7_jBOpYASMQC|year=2005|publisher=Berghahn Books|isbn=9781845450472}} * Skya, Walter A. (2004) „Fascist Encounters: German Nazis and Japanese Shintō Ultranationalists“. in ''Japan in the Fascist Era'' (Palgrave Macmillan, 2004) pp.&nbsp;133-153. * Spang, Christian W. and Rolf-Harald Wippich (eds.). (2006) ''Japanese-German Relations, 1895-1945. War, Diplomacy and Public Opinion'' ({{ISBN|0-415-34248-1}}). London: Routledge. [https://www.amazon.com/dp/0415342481 excerpt and text search] * Yellen, Jeremy A. „Into the Tiger’s Den: Japan and the Tripartite Pact, 1940“. ''Journal of Contemporary History'' 51.3 (2016): 555-576. [https://www.jstor.org/stable/44503998 online] == Havolalar == * [https://www.rekihaku.ac.jp/english/exhibitions/project/old/150707/index.html „Relations between Germany and Japan: 150 Years of Friendship between Germany and Japan“ 2015 exhibit at National Museum of Japanese History], in English * [http://www.oag.jp OAG] (German East Asiatic Society) * [http://www.dijtokyo.org German Institute for Japanese Studies], Tōkyō * [http://www.jdzb.de Japanese-German Center, Berlin] * [http://www.dhm.de/ausstellungen/tsingtau/katalog/fotos/aus2_1.jpg The Knackfuss Painting] [[Turkum:Diplomatiya]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] [[Turkum:Yaponiya]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Yaponiyaning ikki tomonlama aloqalari]] tl53qcrb9x143vmyg1h08t8bu84xrlt 6221201 6221197 2026-07-31T12:15:29Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Yaponiya]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221201 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Germaniya-Yaponiya munosabatlari |Tasvir = Germany_Japan_Locator.svg |Mamlakat1 = Germaniya |Mamlakat2 = Yaponiya |Rang1 = green |Rang2 = orange }} [[Fayl:Tiergarten Tiergartenstraße Japanische Botschaft.jpg|thumb|1990-yillarda qayta qurilgan Berlinning Xirosima koʻchasidagi Yaponiya elchixonasi dastlab 1938-yildan 1942-yilgacha qurilgan va shu tariqa Germaniya-Yaponiya munosabatlarining ramzi hisoblanadi.]] [[Fayl:Botschaft Tokyo.jpg|thumb|Germaniyaning Yaponiyadagi elchixonasi]] '''Germaniya - Yaponiya munosabatlari''' ([[nemischa]]: ''Deutsch''; japanische: ''Beziehungen''; yaponcha:日独関係) — [[Germaniya]] va [[Yaponiya]] davlatlari oʻrtasidagi iqtisodiy, ijtimoiy, siyosiy, maʼrifiy, fan va boshqa sohalardagi oʻzaro hamkorlik aloqalari. Bu aloqalar [[1861-yil]]da Prussiyadan (1866-1870-yillarda [[Germaniya]] imperiyasi tashkil topishidan oldin) [[Yaponiya]]ga birinchi elchi tashrifi bilan rasman oʻrnatilgan. [[Yaponiya]] [[1867-yil]]gi Meydzi islohotidan soʻng tez modernizatsiya qilindi. Koʻpincha nemis modellaridan qizgʻin intellektual va madaniy almashinuv orqali foydalanildi. [[1900-yil]]da [[Yaponiya]] [[Buyuk Britaniya]] bilan birlashgandan soʻng, [[Germaniya]] va [[Yaponiya]] [[Birinchi Jahon urushi]]da dushmanga aylandi. [[Yaponiya]] [[1914-yil]]da [[Germaniya]] imperiyasiga urush eʼlon qildi va [[Xitoy]], [[Tinch okeani]]dagi asosiy nemis mulklarini tortib oldi. [[1930-yil]]larda ikkala davlat ham oʻz mintaqalariga nisbatan tajovuzkor militaristik munosabatni qabul qildilar. Bu yaqinlashuvga va oxir-oqibat, [[Italiya]]ni oʻz ichiga olgan siyosiy va harbiy ittifoqqa olib keldi. Biroq, [[Ikkinchi Jahon urushi]] davrida ittifoq kuchlari oʻrtasidagi katta masofalar bilan cheklangan edi. Koʻpincha [[Yaponiya]] va [[Germaniya]] alohida urushlar olib borishdi va oxir-oqibat alohida taslim boʻlishdi. [[Ikkinchi jahon urushi]]dan keyin har ikki davlatning iqtisodiyoti tez tiklandi. Endi iqtisodiy masalalarga qaratilgan ikki tomonlama munosabatlar tez orada qayta tiklandi. Bugungi kunda [[Yaponiya]] va [[Germaniya]] mos ravishda dunyoning uchinchi va toʻrtinchi yirik iqtisodiyoti boʻlib, siyosiy, madaniy, ilmiy va iqtisodiy hamkorlikning koʻplab turlaridan katta foyda koʻrmoqda. [[2012-yil]] oxirida Bertelsmann jamgʻarmasi soʻroviga koʻra, nemislar [[Yaponiya]]ga koʻp jihatdan ijobiy qarashadi va bu davlatni kamroq raqobatchi va koʻproq sherik deb bilishadi. [[Yaponiya]]ning [[Germaniya]] haqidagi qarashlari ham ijobiy, yapon xalqining 97 % [[Germaniya]]ga ijobiy, atigi 3 % esa [[Germaniya]]ga salbiy qaraydi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.wallstreet-online.de/nachrichten|sarlavha=Finanznachrichten – Börse & Wirtschaft aktuell|vebsayt=www.wallstreet-online.de}}</ref>. == Mamlakatlarni taqqoslash == {| class="wikitable" |- ! ! {{flagicon|Germany}} '''[[Germaniya]]''' ! {{flagicon|Japan}} '''[[Yaponiya]]''' |- | '''Rasmiy nomi''' | style="text-align:center" | '''Germaniya federal respublikasi |style="text-align:center" | '''Yaponiya |- | '''Gerbi''' | style="text-align:center" | [[Fayl:Coat of arms of Germany.svg|110px]] | style="text-align:center" | [[Fayl:Imperial Seal of Japan.svg|140px]] |- | '''Bayrogʻi''' | style="text-align:center" | {{Flagicon|Germany|size=115px}} | style="text-align:center" | {{Flagicon|Japan|size=100px}} |- | '''Aholisi''' | 83,019,200 | 126,317,000 |- | '''Hududi''' | 357,021&nbsp;km<sup>2</sup> (137,847 sq mi) | 377,975&nbsp;km<sup>2</sup> (145,925 sq mi) |- | '''Aholi zichligi''' | 229/km<sup>2</sup> (593/sq mi) | 344/km<sup>2</sup> (891/sq mi) |- | '''Poytaxti''' | [[Berlin]] | [[Tokio]] |- | '''Katta shahri''' | Berlin — 3,513,026 (6,000,000 Metro) | Tokyo — 13,185,502 (35,682,460 Metro) |- | '''Hukumat''' | Federal parlamentar Respublika | Unitar, parlamentar, konstitutsiyaviy monarxiya |- | '''Birinchi rahbari''' | * Mamlakat boshligʻi: [[Teodor Heuss]] * Hukumat raisi: [[Konrad Adenauer]] | * Mamlakat boshligʻi: Imperator Jimmu * Hukumat raisi: [[Itō Hirobumi]] |- | '''Hozirgi rahbari''' | * Mamlakat boshligʻi: [[Frank-Volter Steinmeier]] * Hukumat raisi: [[Olaf Scholz]] | * Mamlakat boshligʻi: [[Naruxito]] * Hukumat raisi: [[Fumio Kishida]] |- | '''Rasmiy tili''' | Nemis tili | Yapon tili |- | '''Din''' | 58 % xristian, 37 % dinsiz, 4 % [[Islom]], 1 % boshqa<ref>[http://fowid.de/fileadmin/datenarchiv/Religionszugehoerigkeit/Religionszugehoerigkeit_Bevoelkerung_2010_2013.pdf Religionszugehörigkeit, Deutschland] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20151225025456/http://fowid.de/fileadmin/datenarchiv/Religionszugehoerigkeit/Religionszugehoerigkeit_Bevoelkerung_2010_2013.pdf |date=25 December 2015 }}, ''fowid.de'' (in German)</ref> | 92 % Sintoizm va buddizm (birga), 2 % xristian, 7.8 % boshqa |- | '''Etnik boʻlinish''' | 80 % nemis,<ref>[https://www.destatis.de/DE/Publikationen/Thematisch/Bevoelkerung/MigrationIntegration/Migrationshintergrund2010220107004.pdf?__blob=publicationFile Publication File page 64 detailed estimates].</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.destatis.de/DE/PresseService/Presse/Pressemitteilungen/2010/01/PD10_033_122.html|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20130323021809/https://www.destatis.de/DE/PresseService/Presse/Pressemitteilungen/2010/01/PD10_033_122.html|arxiv-sana=23-mart 2013-yil|sarlavha=Anteil der Einwohner mit Migrationshintergrund leicht gestiegen|vebsayt=destatis.de}}</ref><ref>{{veb manbasi |url=https://www.destatis.de/EN/PressServices/Press/pr/2010/07/PE10_248_122.html |sarlavha=For the first time more than 16 million people with migration background in Germany |kirish sanasi=4-noyabr 2012-yil |url-status=dead |arxiv-url=https://web.archive.org/web/20121116122732/https://www.destatis.de/EN/PressServices/Press/pr/2010/07/PE10_248_122.html |arxiv-sana=16-noyabr 2012-yil }}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.destatis.de/DE/PresseService/Presse/Pressemitteilungen/2011/09/PD11_355_122.html|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20131115130400/https://www.destatis.de/DE/PresseService/Presse/Pressemitteilungen/2011/09/PD11_355_122.html|arxiv-sana=15-noyabr 2013-yil|sarlavha=Ein Fünftel der Bevölkerung in Deutschland hatte 2010 einen Migrationshintergrund|sana=26-sentabr 2011-yil|vebsayt=destatis.de}}</ref> 3.7 % turklar, 16.3 % boshqa yevropaliklar | 98.5 % yaponlar, 0.5 % koreyslar, 0.4 % xitoyliklar, 0.6 % boshqa |- | '''YaIM''' | $3.467 trillion, (Aholi jon boshiga $41,902) | $4.939 trillion, (Aholi jon boshiga $38,281) |- | '''Aholi lmshuvi''' | 5,971 Germaniyada tugʻilganlar Yaponiyada yashaydi | 35,725 Yaponiyada tugʻilganlar Germaniyada yashaydi |- | '''Harbiy xarajatlar''' | $46.7 million<ref name="sipri.org">{{veb manbasi |url=http://www.sipri.org/research/armaments/milex/resultoutput/15majorspenders |arxiv-url=https://web.archive.org/web/20100328104327/http://www.sipri.org/research/armaments/milex/resultoutput/15majorspenders |url-status=dead |sarlavha=SIPRI Yearbook 2012 – 15 countries with the highest military expenditure in 2011 |arxiv-sana=28-mart 2010-yil |kirish sanasi=2022-06-30 |arxivsana=2010-03-28 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20100328104327/http://www.sipri.org/research/armaments/milex/resultoutput/15majorspenders }}</ref> | $59.3 million<ref name="sipri.org"/> |} == Tarixi == === Birinchi aloqalar va yapon izolyatsiyasining tugashi (1871-yilgacha) === [[Fayl:Siebold Nagasaki.jpg|thumb|Filipp Frans Baltasar fon Siebold Yevropaning Yaponiya haqidagi tasavvuriga katta hissa qoʻshgan.]] [[Yaponiya]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi munosabatlar Tokugava syogunligi davridan (1603-1868), Gollandiya xizmatidagi nemislar Gollandiyaning Sharqiy Hindiston kompaniyasida (VOC) ishlash uchun [[Yaponiya]]ga kelganida boshlangan. Birinchi hujjatlarda tilga olingan holatlar shifokorlar Engelbert Kaempfer (1651-1716) va Filipp Frans Baltasar fon Siebold (1796-1866) ismli shaxslarning 1690 va [[1820-yil]]lardagi holatlardir. Ikkalasi ham Dejima shahridagi Gollandiya savdo posti direktoriga syogunga hurmat koʻrsatish uchun Edoga majburiy sayohatda hamrohlik qilishdi. Siebold XX asrgacha [[Yaponiya]] haqidagi eng qimmatli maʼlumot manbalaridan biri boʻlgan Nippon, Archiv zur Beschreibung von Japan (Nippon, [[Yaponiya]] tavsifi arxivi) muallifiga aylandi<ref>Eberhard Friese: Philipp Franz von Siebold als früher Exponent der Ostasienwissenschaften. = Berliner Beiträge zur sozial- und wirtschaftswissenschaftlichen Japan-Forschung Bd. 15. Bochum 1983 {{ISBN|3-88339-315-0}}</ref>. [[1979-yil]]dan beri yapon olimlariga beriladigan Filipp Frans fon Siebold-Preis sharafiga har yili olimlarning yutuqlari nemis mukofoti bilan taqdirlanadi. Von Sieboldning [[Yaponiya]]ga ikkinchi tashrifi (1859-1862) falokatga aylangan<ref>{{veb manbasi |url=http://tokyo.daad.de/german/de_scholarships_for_japanese_siebold.htm |sarlavha=Siebold-Preis |nashriyot=Tokyo.daad.de |kirish sanasi=9-fevral 2010-yil |qaralgan sana=2022-07-04 |arxivsana=2016-03-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160303172251/http://tokyo.daad.de/german/de_scholarships_for_japanese_siebold.htm }}</ref>. Chunki u [[Yaponiya]]dagi Gollandiya siyosatiga taʼsir oʻtkazishga urinib koʻrdi va bu mamlakatda doimiy diplomat lavozimini egallashga harakat qildi. [[1854-yil]]da Qoʻshma Shtatlar [[Yaponiya]]ga bosim oʻtkazdi va [[Yaponiya]]ning izolyatsiyasini tugatgan Kanagava konvensiyasini imzoladi<ref>Bert Edström, Bert. (2000) [https://books.google.com/books?id=ltmXn9rUGD8C&pg=PA101&dq=unequal+treaty+japan&lr=#PPA101,M1 ''The Japanese and Europe: Images and Perceptions'', p. 101]</ref>. Bu [[Yaponiya]] jamoatchiligi tomonidan „teng boʻlmagan shartnoma“ deb hisoblangan, chunki AQSh [[Yaponiya]]ning koʻpgina imtiyozlarini qaytarmagan. Koʻp hollarda [[Yaponiya]] chet ellik rezidentlarni yapon qonunchiligi oʻrniga oʻz konsullik sudlari qonunlariga boʻysundirishni, savdo portlarini ochishni va keyinchalik hatto xristian missionerlariga ham kirishga ruxsat berishni nazarda tutuvchi ekstraterritorial tizimga amalda majburlangan mamlakat hisoblanadi. [[Yaponiya]]ning yopiq eshiklar siyosati tugaganidan koʻp oʻtmay, " Bakumatsu " (kànhì, „Sogunatning oxiri“) deb nomlangan davrda [[Yaponiya]]ga birinchi nemis savdogarlari kelishdi. 1860-yil]]da graf Fridrix Albrext zu Eulenburg Eylenburg ekspeditsiyasini oʻsha paytda [[Germaniya]] konfederatsiyasining etakchi mintaqaviy davlati boʻlgan Prussiyadan elchi sifatida [[Yaponiya]]ga boshqargan. Toʻrt oylik muzokaralardan soʻng, 1861-yil]] yanvar oyida Prussiya va [[Yaponiya]] oʻrtasida rasmiy ravishda doʻstlik va savdoga bagʻishlangan yana bir „teng boʻlmagan shartnoma“ imzolandi<ref>Louis M. Cullen. ''A History of Japan 1582-1941: Internal and External Worlds'' (2003 ed.). Cambridge University Press. {{ISBN|0-521-52918-2}}</ref>. Oʻsha paytda [[Yaponiya]]ga boʻlgan koʻplab adolatsiz muzokaralardan biri deb hisoblanganiga qaramay, Eulenburg ekspeditsiyasi va doʻstlik va savdo shartnomasining qisqa va uzoq muddatli oqibatlari bugungi kunda rasmiy yapon-german munosabatlarining boshlanishi sifatida hurmatga sazovor. Oʻzaro aloqalarning 150 yilligini nishonlash maqsadida [[Germaniya]]da ham, [[Yaponiya]]da ham [[2010-yil]]ning kuzidan [[2011-yil]]ning kuzigacha "kelajakka koʻprik qurish uchun „umumiy oʻtmish xazinasini oʻrnatish“ umidida tadbirlar oʻtkazildi<ref>German Consulate General Osaka-Kobe: [http://www.osaka-kobe.diplo.de/Vertretung/osaka/en/00/Index.html 150 Years Germany-Japan: Friendship with Future] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110522015934/http://www.osaka-kobe.diplo.de/Vertretung/osaka/en/00/Index.html |date=2011-05-22 }}</ref> . === Prussiyadagi [[Yaponiya]] diplomatik missiyasi === [[1863-yil]]da fon Eulenburgning Tokioga tashrifidan uch yil oʻtgach, qirol Vilgelm I Prussiya saroyiga keldi va Berlinda ulugʻvor marosim bilan kutib olindi. Shartnoma imzolangandan soʻng Maks fon Brandt [[Yaponiya]]dagi diplomatik vakil boʻldi — dastlab Prussiya vakili, [[1866-yil]]dan keyin Shimoliy [[Germaniya]] konfederatsiyasi va [[1871-yil]]da yangi tashkil etilgan [[Germaniya]] imperiyasi vakili<ref>Masako Hiyama: „Max von Brandt (1835-1920)“. In: Brückenbauer. ''Pioniere des japanisch-deutschen Kulturaustausches'' (Berlin: Iudicium, 2005). {{ISBN|3-89129-539-1}}</ref>. [[1868-yil]]da Tokugava syogunligi agʻdarildi va imperator Meydzi boshchiligidagi [[Yaponiya]] imperiyasi oʻrnatildi. Hokimiyat Tenno sulolasiga qaytishi bilan [[Yaponiya]] gʻarbiy kuchlar bilan „teng boʻlmagan shartnomalar“ ni bekor qilishni talab qildi va fuqarolar urushi boshlandi. Urush paytida nemis qurol savdogar Genri Shnell syogunlikka sodiq yer xoʻjayini Nagaoka Daimyosini qurol bilan taʼminladi. Bir yil oʻtgach, urush Tokugavaning magʻlubiyati va „teng boʻlmagan shartnomalar“ ning qayta koʻrib chiqilishi bilan yakunlandi<ref>Donald Keene, ''Emperor of Japan: Meiji and His World, 1852-1912'' (Columbia UP, 2005). {{ISBN|0-231-12340-X}}; p. 142</ref>. === [[Yaponiya]]ni modernizatsiya qilish va taʼlim almashinuvi (1871-1885) === [[Fayl:Portrait of Hirobumi Itō.jpg|thumb|upright|right|Yaponiya vaziri Ito Xirobumi 1882-yilda Berlin va Venada Yevropa konstitutsiyalarini yapon huquqiy asoslari uchun shablon sifatida oʻrgangan.]] Meydzi islohotlar davrining boshlanishi bilan (1868-1912) koʻplab nemislar [[Yaponiya]]ning yangi hukumatga maslahatchi sifatida „oyatoi gaikokujin“ (お雇い外国人 , „yollangan chet elliklar“) kelishdi va [[Yaponiya]]ni modernizatsiya qilishga hissa qoʻshdi. Ayniqsa tibbiyot (Leopold Myuller, 1824-1894; Julius Scriba, 1848-1905; Erwin Bälz, 1849-1913), huquq (KF Hermann Roesler, 1834) Albert Mosse, (1846-1925) va harbiy ishlar (KW Jacob Meckel, 1842-1906). Mekkel [[1885-yil]]da [[Yaponiya]] hukumati tomonidan [[Yaponiya]] bosh shtabiga maslahatchi va Armiya harbiy kollejida oʻqituvchi sifatida taklif qilingan. U [[Yaponiya]]da uch yil davomida Katsura Taro va Kavakami Soroku kabi nufuzli shaxslar bilan ishladi va shu tariqa [[Yaponiya]] imperatorlik armiyasini modernizatsiya qilishga hal qiluvchi hissa qoʻshdi. Mekkel oʻzining oʻlimidan soʻng Tokiodagi sobiq armiya kolleji oldida uning bronza haykalini oʻrnatgan sodiq yapon muxlislarini qoldirdi<ref>Welch, Claude Emerson. (1976). [https://books.google.com/books?id=JcTXLxWeZ00C&dq=Klemens+Wilhelm+Jacob+Meckel&lr=&client=firefox-a&source=gbs_summary_s&cad=0 ''Civilian Control of the Military: Theory and Cases from Developing Countries''] Albany: [[State University of New York Press]]. {{ISBN|978-0-87395-348-1}}, p. 161</ref>. Umuman olganda, [[Yaponiya]] imperatorlik armiyasi [[1880-yil]]larda zamonaviy jangovar kuchlarni qurishda oʻz tashkilotini Prussiya-[[Germaniya]] chizigʻi boʻylab intensiv ravishda yoʻnaltirdi. [[1889-yil]]da [[Yaponiya]] imperiyasining Konstitutsiyasi eʼlon qilindi. Unga nemis huquqshunos olimlari Rudolf fon Gnayst va Lorenz fon Shtayn katta taʼsir koʻrsatdi. Ular Meydzi va boʻlajak Bosh vazir Ito Xirobumi (1841-1909) [[1882-yil]]da Berlin va Vena shaharlariga tashrif buyurdilar. [[Germaniya]] hukumatining iltimosiga koʻra, Albert Mosse Xirobumi va uning bir guruh hukumat amaldorlari va olimlari bilan ham uchrashdi va konstitutsiyaviy huquq boʻyicha bir qator maʼruzalar oʻqidi. Bu Xirobumini Prussiya uslubidagi monarxiya konstitutsiyasi [[Yaponiya]] uchun eng mos ekanligiga ishontirishga yordam berdi. [[1886-yil]]da Mosse Xirobumi va Inoue Kovashiga Konstitutsiya loyihasini ishlab chiqishda yordam berish uchun [[Yaponiya]] hukumatiga „yollangan chet ellik“ sifatida uch yillik shartnoma asosida [[Yaponiya]]ga taklif qilindi<ref>Sims, Richard. Japanese Political History Since the Meiji Renovation 1868-2000. Palgrave Macmillan. {{ISBN|0-312-23915-7}}</ref>. Keyinchalik u boshqa muhim qonun loyihalari, xalqaro shartnomalar ustida ishladi va Ichki ishlar vazirligida vazirlar mahkamasi maslahatchisi boʻlib ishga kirdi. Bosh vazir Yamagata Aritomoga mahalliy hukumat uchun qonun loyihalari va tizimlarini yaratishda yordam berdi. XIX asr oxirida oʻnlab [[Yaponiya]]lik talabalar va harbiy ofitserlar [[Germaniya]]ga borib, nemis harbiy tizimini oʻrganish va nemis armiyasining oʻquv muassasalarida va [[Germaniya]], asosan Prussiya armiyasi saflarida harbiy tayyorgarlikdan oʻtishdi. Misol uchun, keyinchalik mashhur yozuvchi Mori Rintarô (Mori Ogai) asli armiya shifokori boʻlib, 1872-[[1874-yil]]larda oʻsha paytda tibbiy taʼlim uchun asosiy til boʻlgan nemis tilidan repetitorlik oldi. [[1884-yil]]dan [[1888-yil]]gacha Ogai [[Germaniya]]ga tashrif buyurdi va Gyote, Shiller va Gerxart Hauptmann asarlarining birinchi tarjimalarini yaratgan [[Yevropa]] adabiyotiga qiziqish uygʻotdi<ref>Mori Ôgai. A Bibliography of Western-Language Materials. Compiled by Harald Salomon. Incorporating the Findings of Rosa Wunner in Japonica Humboldtiana 2 (1998), Wiesbaden: Harrassowitz Verlag, 2008. 178 S., 1 Abb. (Izumi 10)</ref>. == Aloqalarning sovuqlashishi va Birinchi jahon urushi (1885-1920) == XIX asr oxirida [[Germaniya]] va umuman [[Yevropa]]ning Sharqiy [[Osiyo]]dagi imperialistik intilishlari tufayli [[Yaponiya]]-[[Germaniya]] munosabatlari sovuqlashdi. 1895-yil]] aprel oyida Birinchi Xitoy-[[Yaponiya]] urushi tugagandan soʻng, Simonoseki shartnomasi imzolandi. U Xitoydan [[Yaponiya]]ga, eng muhimi, Tayvanga va Lyaodong yarim oroli koʻrfazining sharqiy qismini, shu jumladan Port Arturga tegishli bir nechta hududiy yoʻllarni oʻz ichiga oladi. Biroq, Rossiya, [[Fransiya]] va [[Germaniya]] [[Yaponiya]]ning tobora kengayib borayotgan taʼsir doirasidan ehtiyot boʻlishdi va buning oʻrniga oʻzlarining mustamlaka mulklarini kengaytirish orqali Xitoyning zaif holatidan foydalanishni xohladilar. Aloqalar 1895-yil 23-aprelda uch kuch [[Yaponiya]]ni Lyaodong yarim orolidagi oʻziga berilgan mulklarni qoʻlga kiritishdan tiyilishga „chaqirganda“ „ Uch tomonlama kelishuv“ bilan yakunlandi<ref name="Kajima, Morinosuke 1922">Kajima, Morinosuke. The Diplomacy of Japan, 1894-1922, Tokyo, 1976</ref><ref>''Yellow Peril, Collection of Historical Sources'', in 5 vols., edited by Yorimitsu Hashimoto, Tokyo: Edition Synapse. {{ISBN|978-4-86166-033-7}}</ref>. [[Germaniya]]-[[Yaponiya]] munosabatlari uchun yana bir ogʻir sinovi 1904-1905-yil]]lardagi [[rus-yapon urushi]] boʻlib, [[Germaniya]] Rossiyani bu kurashda qattiq qoʻllab-quvvatlagan. Ushbu holat [[Yaponiya]] tashqi ishlar vazirligini urush yerlarida Rossiya kemalariga koʻmir yetkazib beradigan har qanday kema choʻkib ketishini eʼlon qilishga majbur qildi. Rossiya-[[Yaponiya]] urushidan keyin [[Germaniya]] harbiy ofitserlar va talabalar almashinuvida oʻzaro kelishuvni talab qildi va keyingi yillarda bir nechta nemis harbiy ofitserlari [[Yaponiya]] armiyasini oʻrganish uchun [[Yaponiya]]ga yuborildi. Bu esa podsho armiyasi ustidan gʻalaba qozonganidan keyin oʻrganish uchun istiqbolli tashkilot edi. Biroq, [[Yaponiya]]ning kuchayishi va taʼsiri [[Germaniya]] tomoniga ishonchsizlikni kuchaytirar edi. [[Yevropa]]da Birinchi jahon urushining boshlanishi [[Germaniya]]-[[Yaponiya]] munosabatlari qanchalik yomonlashganini koʻrsatdi. [[1914-yil]] 7-avgustda Angliya [[Germaniya]] imperiyasiga urush eʼlon qilganidan atigi uch kun oʻtgach, [[Yaponiya]] hukumati Britaniya hukumatidan Xitoy ichki suvlarida va uning atrofidagi Kaiserliche dengiz piyodalarining nemis bosqinchilarini yoʻq qilishda yordam berish uchun rasmiy soʻrovni oldi. Janubi-Sharqiy [[Osiyo]]da, xususan, Xitoy sohilida [[Yevropa]] mustamlakachi kuchlarining mavjudligini kamaytirishga intilayotgan [[Yaponiya]] [[1914-yil]] 14-avgustda [[Germaniya]]ga ultimatum yubordi va u javobsiz qoldi. Keyin [[Yaponiya]] [[1914-yil]] 23-avgustda [[Germaniya]]ga rasman urush eʼlon qildi va shu tariqa Tinch okeanidagi nemislar qoʻl ostidagi Karolin, Marshall va Mariana orollarini bosib olish uchun Buyuk Britaniya, Fransiya va Rossiya ittifoqchisi sifatida Birinchi Jahon urushiga kirdi<ref>Sun Yat-sen. The International Development of China page 298. China Cultural Service, Taipei, 1953</ref>. [[Fayl:Doitsu-bashi.jpeg|thumb|left|Bando lageri asirlari tomonidan asirlikda boʻlganida qurilgan nemis koʻprigi.]] [[Yaponiya]] va [[Germaniya]] oʻrtasida boʻlib oʻtgan yagona yirik jang Kiautschou koʻrfazidagi nemislar nazoratidagi Xitoyning Tsingtao portini qamal qilish edi. Nemis qoʻshinlari [[1914-yil]] avgustdan noyabrgacha [[Yaponiya]]-Britaniya blokadasi ostida toʻliq artilleriya zarbalari va ishchi kuchining 6:1 koeffitsienti ostida edi — bu qamal paytida ham, keyinchalik magʻlubiyatga uchraganda ham ruhiy kuch berdi. Yapon qoʻshinlari shaharga bostirib kirgandan soʻng, nemis oʻliklari Tsingtaoda dafn qilindi va qolgan qoʻshinlar [[Yaponiya]]ga olib ketildi, u yerda ular Bando harbiy asirlari lageri kabi joylarda hurmat bilan munosabatda boʻlishdi. [[19[[19-yil]]da [[Germaniya]] rasmiy ravishda Versal shartnomasini imzolaganida, barcha harbiy asirlar ozod qilindi va ularning aksariyati [[Yevropa]]ga qaytarildi.[[Yaponiya]] va [[Germaniya]] oʻrtasida boʻlib oʻtgan yagona yirik jang Kiautschou koʻrfazidagi nemislar nazoratidagi Xitoyning Tsingtao portini qamal qilishdan iborat boʻlgan. Nemis qoʻshinlari [[1914-yil]] avgustdan noyabrgacha [[Yaponiya]]-Britaniya blokadasi ostida toʻliq artilleriya zarbalari va ishchi kuchining 6:1 koeffitsienti ostida turdi — bu qamal paytida ham, keyinchalik magʻlubiyatda ham ruhiy kuch berdi. Yapon qoʻshinlari shaharga bostirib kirgandan soʻng, nemis oʻliklari Tsingtaoda dafn qilindi va qolgan qoʻshinlar [[Yaponiya]]ga olib ketildi, u yerda ular Bando harbiy asirlari lageri kabi joylarda hurmat bilan munosabatda boʻlishdi. [[1919-yil]]da [[Germaniya]] rasmiy ravishda Versal shartnomasini imzolaganida, barcha harbiy asirlar ozod qilindi va ularning aksariyati [[Yevropa]]ga qaytarildi<ref>Masako Hiyama: „Wilhelm Solf (1862-1936)“. In: ''Brückenbauer. Pioniere des japanisch-deutschen Kulturaustausches''. Hg. vom Japanisch-Deutschen Zentrum Berlin und der Japanisch-Deutschen Gesellschaft Tokyo. Iudicium, Berlin 2005. {{ISBN|3-89129-539-1}}</ref><ref>Saaler, Sven ''Mutual Perceptions and Images in Japanese-German Relations, 1860-2010'', Brill’s Japanese Studies Library, 2015, volume 59, page 47.</ref>. [[Yaponiya]] [[Germaniya]] uchun ogʻir oqibatlarga olib keladigan Versal shartnomasini imzoladi. Tinch okeanida [[Yaponiya]] [[Germaniya]]ning ekvatordan shimoldagi orollarini ([[Marshall orollari]], Karolinlar, Marianalar, Palau orollari) va Xitoyning Kiautschou-Tsingtao orollarini qoʻlga kiritdi. Shartnomaning 156-moddasi, shuningdek, Xitoy Respublikasiga suveren hokimiyatni qaytarish oʻrniga Shandundagi [[Germaniya]] imtiyozlarini [[Yaponiya]]ga oʻtkazdi. Bu masala yaqinda Shandun muammosi deb nomlanadi. Xitoyning ushbu qoidadan noroziligi namoyishlarga olib keldi va Toʻrtinchi May harakati deb nomlanuvchi madaniy harakat Xitoyni shartnomani imzolamaslikka taʼsir qildi. Xitoy [[19[[19-yil]] sentabrda [[Germaniya]]ga qarshi urush tugaganligini eʼlon qildi va [[1921-yil]]da [[Germaniya]] bilan alohida shartnoma imzoladi. Bu fakt [[Germaniya]]ning kelgusi yillarda Sharqiy [[Osiyo]]dagi strategik hamkori sifatida [[Yaponiya]]ga emas, Xitoyga tayanishiga katta hissa qoʻshdi<ref name="Weinberg, Gerhard 1970, page 121">{{kitob manbasi |last=Weinberg |first=Gerhard |title=The Foreign Policy of Hitler's Germany: Diplomatic Revolution in Europe 1933–36 |url=https://archive.org/details/isbn_0226724123 |location=Chicago |publisher=University of Chicago Press |year=1970 |page=[https://archive.org/details/isbn_0226724123/page/120 121]}}</ref>. == Yaqinlashuv va Ikkinchi jahon urushi (1920-1945) == === Munosabatlarni qayta tiklash va Xitoy-[[Yaponiya]] dilemmasi === [[Fayl:Bundesarchiv Bild 183-R73059, Wilhelm Solf.jpg|thumb|150px|1920-yildan 1928-yilgacha Germaniyaning Tokiodagi elchisi sifatida Vilgelm Solf yaxshi nemis-yapon munosabatlarini tiklash tashabbusi bilan chiqdi.]] [[Germaniya]] oʻzining Tinch okeani va [[Osiyo]]dagi koʻp mulkini [[Yaponiya]]ga berishga majbur boʻlganidan keyin va Xitoy-[[Germaniya]] hamkorligi kuchayganidan soʻng, Berlin va Tokio oʻrtasidagi munosabatlar deyarli yoʻq boʻlib ketdi. [[1920-yil]]dan [[1928-yil]]gacha [[Germaniya]]ning [[Yaponiya]]dagi elchisi boʻlib ishlagan Vilgelm Solf tashabbusi bilan madaniy almashinuv yana mustahkamlandi. [[1926-yil]]da „Nemis-[[Yaponiya]] jamiyati“ning qayta tiklanishiga (1926), Berlinda „[[Yaponiya]] instituti“ning tashkil etilishiga (1926), „Yapon-[[Germaniya]] madaniyat jamiyati“ning tashkil etilishiga sabab boʻlgan madaniy shartnoma imzolandi. Tokioda ([[1927) va keyinchalik Kiotoda „Yapon-[[Germaniya]] tadqiqot instituti" ochildi(1934). Fransiya ham, [[Germaniya]] ham chet elda oʻqishni xohlaydigan [[Yaponiya]]liklar uchun juda betakror edi. Nemis universitetlari fransuz oliy oʻquv yurtlaridan ustun hisoblanganligi sababli, chet elga ketayotgan yapon talabalarining 80 % [[Germaniya]]ni tanladilar. Darhaqiqat, [[1930-yil]]larda [[Yaponiya]]da Pan-[[Osiyo]] harakatining yetakchilari sifatida paydo boʻlgan koʻplab kishilar [[1920-yil]]larda [[Germaniya]] universitetlarida tahsil olishgan, bu esa yapon tarixchisi Hotta Erining yaponlarning nutqiga kuchli nemis taʼsiri borligini taʼkidlashiga sabab boʻlgan<ref name="Hotta, Eri page 170">Hotta, Eri ''Pan-Asianism and Japanʼs War 1931-1945'', London: Palgrave, 2007 page 170.</ref>. {{multiple image | align = right | total_width = 260 | image1 = Adolf Hitler cropped restored.jpg | width1 = 300 | height1 = 350 | caption1 = [[Adolf Hitler]] | image2 = Benito Mussolini portrait as dictator (retouched).jpg | width2 = 300 | height2 = 350 | caption2 = [[Benito Mussolini]] | image3 = Hirohito in dress uniform.jpg | width3 = 300 | height3 = 350 | caption3 = [[Hirohito]] }} [[Fayl:Anti-Comintern Pact signing 1936.jpg|thumb|Yaponiya elchisi Kintomo Mushakoji va fashistlar Germaniyasi tashqi ishlar vaziri Yoaxim fon Ribbentrop 1936-yilda Antikomintern paktini imzoladilar.]] [[1933-yil]] 30-yanvarda Adolf Gitler boshchiligidagi fashistlar partiyasi [[Germaniya]]da hokimiyatni oʻz qoʻliga oldi va oʻz hukmronligining dastlabki ikki oyi ichida Veymar Respublikasining demokratik tizimini bekor qildi. Ushbu siyosiy burilish [[Germaniya]] va [[Yaponiya]] oʻrtasidagi munosabatlar uchun juda katta ahamiyatga ega boʻldi. [[1933-yil]] bahorida va yana kuzda, NSDAPning para-harbiy boʻlimi boʻlgan Sturmabteilung (SA) [[Germaniya]] universitetlarida tahsil olayotgan [[Osiyo]]liklarni kaltaklaganida, nemis-yapon munosabatlari buzildi. [[Yaponiya]] va Xitoy rasmiylari nemis gazetalarida „sariq xavf“ tashviqoti, nemislarning irqlararo munosabatlarni taqiqlash rejalari haqidagi xabarlar va butun mamlakat boʻylab [[Osiyo]]lik talabalarga nisbatan davom etayotgan zoʻravonliklardan shikoyat qilishdi. [[1933-yil]] oktabr oyida [[Yaponiya]] hukumati oʻz fuqarolarini [[Germaniya]]ga tashrif buyurmaslik toʻgʻrisida ogohlantirib, bu mamlakatda [[Osiyo]]liklar boʻlishi xavfli ekanligini aytib, [[1933-yil]]ning noyabrida esa Xitoy hukumati oʻz fuqarolariga shunday ogohlantirish berdi. [[Germaniya]] tashqi ishlar vaziri va Auswärtiges Amt rahbari Konstantin fon Neurath Gitlerni [[Osiyo]]liklarga nisbatan SA zoʻravonligini toʻxtatishga koʻndirib, Xitoy davlat rahbari Chiang Kay-Shek nemis harbiy missiyasini haydab chiqarish va uning oʻrniga fransuz harbiy missiyasini qoʻyish bilan tahdid qilganini taʼkidladi. [[Yaponiya]]ga kelsak, Neyrat nemis universitetlarida yapon elitasining koʻplab vakillarining tahsil olishi foydali ekanini taʼkidlab, bu uzoq muddatda [[Germaniya]] uchun beqiyos afzallik ekanini taʼkidladi. Biroq, bu vaqtda [[Germaniya]] Xitoy bilan ancha yaqin munosabatlarga ega edi, u koʻproq nemis qurollarini sotib oldi va Milliy inqilobiy armiya nemis harbiy missiyasi tomonidan taʼlim oldi. Bu nafaqat yapon eʼtirozlariga qarshi sodir boʻldi, balki Berlinning munosabatini oʻzgartirishga [[Yaponiya]]dan emas, balki Xitoydan kelgan asl shikoyatlarga sabab boʻldi. <gallery class="center"> File:Hitlerjugend Nijūbashi Edo Castle Hirohito Emperor Shōwa 1938.jpg|Nijubashi Edo qal’asida Gitlerjugend Xiroxito imperator Shovani ramziy tabriklash marosimini oʻtkazmoqda. File:Hitlerjugend meeting with Japanese leaders 1938.jpg|Gitlerjugendning Yaponiya rahbari shahzoda Fumimaro Konoe bilan uchrashuvi. 1938-yil avgust. File:Japanese young ladies stage show for Hitlerjugend 1938.jpg|Nichigeki raqs jamoasining ayol aʼzolari Tokiodagi Nichigeki musiqa zalida Gitleryugenni kutib olishmoqda. </gallery> [[1933-yil]] oxiri — [[1934-yil]] boshida [[Germaniya]]ning [[Yaponiya]]dagi yangi elchisi va nemis-yapon hamkorligining ochiq tarafdori Gerbert fon Dirksen fashistlar partiyasi aʼzosi Ferdinand Xening tayinlanishini qoʻllab-quvvatlaganida, [[Germaniya]]-[[Yaponiya]] munosabatlarida yana bir keskinlik yuzaga keldi. obroʻsiz tadbirkor, Xitoy shimolidagi [[Yaponiya]]ning qoʻgʻirchoq davlati Manchjou-Go bilan Berlinning oʻzaro aloqasi juda nozik edi, chunki uning [[Germaniya]] tomonidan rasmiy diplomatik tan olinishi [[Yaponiya]] tomonidan talab qilingan, ammo Xitoy-[[Germaniya]] munosabatlariga katta zarar etkazadi. Gitlerning Xitoyni hozircha hamkor sifatida saqlab qolishdan manfaatdorligi, uning nomi ostida mintaqadagi nemis savdosini monopoliyaga olish uchun [[Germaniya]]ga Manchukuoni tan olish haqida yolgʻon vaʼda bergan Xeydan voz kechganida ayon boʻldi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://www.jcpa.org/jl/jl425.htm |qaralgan sana=2022-07-04 |arxivsana=2022-07-05 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220705192111/https://www.jcpa.org/jl/jl425.htm }}</ref>. === Hamkorlikni mustahkamlash === Tokio harbiy rahbarlari oxir-oqibatda „Buyuk Sharqiy [[Osiyo]]da hamkorlikda farovonlik sohasini“ yaratish orqali imperiyani resurslar bilan taʼminlash rejalarini ishlab chiqishga kirishdilar. [[Fayl:Bundesarchiv Bild 183-L09218, Berlin, Japanische Botschaft.jpg|thumb|upright|Berlindagi Yaponiya elchixonasi, 1940-yil sentabr oyida Uch tomonlama paktni imzolagan uchta davlat bayroqlari bilan qoplangan.]] Nemis-yapon oʻzaro manfaatlarining birinchi huquqiy mustahkamlanishi 1936-yilda, ikki davlat umuman Kommunistik Xalqaro (Komintern) va xususan Sovet Ittifoqiga qarshi qaratilgan Anti-Komintern paktini imzolaganida sodir boʻldi. Imzolangandan soʻng fashistlar [[Germaniya]]si hukumati yapon xalqini ham „faxriy oriylar“ tushunchasiga kiritdi. Yasuxito, shahzoda Chichibu keyin [[1937-yil]]da [[Germaniya]]dagi Nyurnberg mitingida qatnashdi va Adolf Gitler bilan uchrashdi va u bilan shaxsiy munosabatlarni mustahkamlashga harakat qildi. Benito Mussolini boshchiligidagi fashistik Italiya oʻsha yili Anti-Komintern paktiga qoʻshildi va shu bilan Rim, Berlin va Tokio oʻrtasida „Oʻq“ deb ataladigan oʻqni shakllantirish yoʻlida birinchi qadamlarni qoʻydi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=e9znk7vMS-0C&pg=PA166&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. Dastlab [[Germaniya]] Xitoy millatchi hukumati bilan juda yaqin munosabatda boʻlgan, hatto Xitoy Respublikasiga harbiy yordam va yordam koʻrsatgan. [[1937-yil]] 7-iyulda Ikkinchi Xitoy-[[Yaponiya]] urushi boshlanganidan keyin va oradan koʻp oʻtmay Xitoy Sovet Ittifoqi bilan Xitoy-Sovet hujum qilmaslik toʻgʻrisidagi paktni tuzganidan keyin munosabatlar keskinlashdi. Yuqori Xitoy-[[Germaniya]] iqtisodiy munosabatlariga qaramay, Gitler [[Yaponiya]] yanada ishonchli geostrategik hamkor boʻladi degan xulosaga keldi va zamonaviyroq va harbiy jihatdan kuchli [[Yaponiya]] bilan hamjihatlikka erishish uchun xitoylar bilan ittifoqini tugatishni tanladi. [[1938-yil]] may oyida Reyxstagga qilgan murojaatida Gitler [[Germaniya]]ning [[Yaponiya]]ning qoʻgʻirchoq davlati Manchjou-Goni tan olganini eʼlon qildi<ref>https://web.archive.org/web/20110604050633/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,773077-2,00.html</ref> va hozirda [[Yaponiya]] imperiyasi tomonidan ushlab turilgan Tinch okeanidagi sobiq mustamlakalarga [[Germaniya]] daʼvolaridan voz kechdi. Gitler Xitoyga qurol-yarogʻ yetkazib berishni toʻxtatishni, shuningdek, Xitoy armiyasiga biriktirilgan barcha nemis ofitserlarini chaqirib olishni buyurdi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=u5KgAAAACAAJ&dq=Mrs.+Ferguson%27s+Tea-set,+Japan,+and+the+Second+World+War&client=firefox-a&redir_esc=y</ref>. [[Yaponiya]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi munosabatlar [[1930-yil]]larning oxirlarida yaqinroq oʻsishda davom etdi va siyosiy va tashviqot sabablarga koʻra boʻlsa ham, bir nechta madaniy almashinuvlar amalga oshirildi. Yoshlar almashinuviga eʼtibor qaratildi va koʻplab oʻzaro tashriflar amalga oshirildi. Masalan, [[1938-yil]]ning oxirida Gneisenau kemasi Gitlerjugendning 30 aʼzosidan iborat delegatsiyani oʻrganish uchun Tokioga olib ketdi. [[1938-yil]]da [[Germaniya]]-[[Yaponiya]] hamkorligini oʻz ichiga olish uchun vakillik choralari koʻrildi va Berlinda yangi [[Yaponiya]] elchixonasi binosi qurilishi boshlandi. Oldingi elchixona Gitler va Albert Speerning Berlinni jahon poytaxti [[Germaniya]]ga aylantirish rejalariga yoʻl qoʻyishga majbur boʻlganidan soʻng, Tiergarten yonidagi yangi tashkil etilgan diplomatik okrugda yangi va yanada dabdabali bino qad rostladi. [[Fayl:Matsuoka visits Hitler.jpg|thumb|Yaponiya tashqi ishlar vaziri Yosuke Matsuoka 1941-yil mart oyining oxirida Berlinda Adolf Gitler huzuriga tashrif buyurdi.]] [[1940-yil]] 26-iyulda Qoʻshma Shtatlar [[Yaponiya]]ga neft, temir va poʻlat eksportini toʻxtatib, Eksport nazorati toʻgʻrisidagi qonunni qabul qildi. Ushbu cheklov siyosati Vashingtonning [[Yaponiya]]ga har qanday keyingi harbiy kengayish keyingi sanksiyalarga olib kelishi haqida ogohlantirish edi. Biroq, AQShning bunday harakatlari [[Yaponiya]]ning militaristik rahbarlari tomonidan imperiyaning ahvolini yaxshilash uchun radikal choralar koʻrish kerakligi va bu bilan [[Yaponiya]]ni [[Germaniya]]ga yaqinlashtiruvchi signal sifatida talqin qilindi<ref>https://research.calvin.edu/german-propaganda-archive/goeb7.htm</ref>. [[Germaniya]] tashqi ishlar vaziri Yoaxim fon Ribbentrop [[Yaponiya]] bilan yangi shartnoma boʻyicha muzokaralar olib borish uchun yuborildi, uning [[Germaniya]] va Italiya bilan munosabatlari yaqinda „Oʻq kuchlari“ deb ataladigan [[1940-yil]] 27-sentabrdagi Uch tomonlama pakt bilan mustahkamlandi. === Qoʻshma urush rejalari === [[Fayl:Matsuoka visits Hitler.jpg|thumb|Matsuoka Generalfeldmarshall Vilgelm Keytel (oʻrtada) va elchi Geynrix Georg Stahmer (oʻngda) bilan 1941-yil 29-martda Berlindagi Yaponiya elchixonasida ziyofatda]] Gitler esa Sovet Ittifoqiga bostirib kirish uchun „Barbarossa operatsiyasi“ ga tayyorgarlikni yakunlayotgan edi. Fyurer oʻzining sharqqa tomon zarbasini toʻgʻridan-toʻgʻri yoki bilvosita qoʻllab-quvvatlash uchun [[Yaponiya]]ga 1940 va 1941-yillarda Sovet Uzoq Sharqiga hujum qilish rejalarini qayta koʻrib chiqishni bir necha bor taklif qildi. [[1941-yil]] fevralida Gitlerning qatʼiy talablari natijasida general Oshima Berlinga elchi sifatida qaytib keldi. Stalinning hozirda Janubi-Sharqiy Sibirni [[Yaponiya]]ning potentsial hujumidan himoya qilayotgan qoʻshinlarni Moskvaning kelajakdagi mudofaasiga koʻchirishga boʻlgan ehtiyoj ortdi. [[Yaponiya]]ning Manchukuodagi Kvantung armiyasi doimo manevrlarda boʻlib turdi va [[Germaniya]] tashqi ishlar vaziri Ribbentrop bilan muzokaralarda Berlindagi elchi Oshima SSSRga qarshi „yaponlarning yaqinlashib kelayotgan hujumi“ haqida bir necha bor ishora qildi. Biroq, [[Yaponiya]] va [[Germaniya]]ga nomaʼlum boʻlgan, [[Germaniya]]ning Tokiodagi elchisi Evgen Ott uchun ishlaydigan nemis jurnalisti qiyofasini olgan sovet josusi Richard Sorge 1941-yil 14-sentabrda Qizil Armiyaga [[Yaponiya]]liklar Sovet Ittifoqiga hujum qilmoqchi emasligini aytdi<ref>https://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Japan.html#t4</ref>. [[Fayl:Bundesarchiv Bild 183-1985-1003-020, Richard Sorge.jpg|thumb|upright|Sovet josusi Richard Sorge 1941-yil sentabrda Yaponiyaning SSSRga qarshi Gitler bilan hamkorlik qilishni istamasligini oshkor qildi.]] == [[Yaponiya]] Ikkinchi jahon urushiga kirishi == [[1941-yil]] sentabrda [[Yaponiya]] janubga kengayishini boshladi va joylashtirilgan xodimlar va samolyotlar sonini keskin oshirdi. Bu Qoʻshma Shtatlar, Buyuk Britaniya va boshqa Gʻarb hukumatlarini [[Yaponiya]] aktivlarini muzlatib qoʻyishga undadi, AQSh ([[Yaponiya]] neftining 80 foizini taʼminlagan) [[Yaponiya]] imperiyasiga toʻliq neft embargosini qoʻyish bilan javob berdi. Natijada [[Yaponiya]] mohiyatan Janubi-Sharqiy [[Osiyo]]dagi ambitsiyalaridan voz kechish yoki Xitoyga qarshi urush olib borish yoki oʻziga zarur boʻlgan tabiiy resurslarni kuch bilan tortib olish oʻrtasida tanlov qilishga majbur boʻldi. [[Yaponiya]] harbiylari [[1939-yil]]da Xalkin-Gol jangida [[Yaponiya]]ning sharmandali magʻlubiyati va yaqin kelajakdagi har qanday harakatlarni yakuniy rad etishidan soʻng, Janubiy [[Osiyo]]ga kengayish oʻrniga Sovet Rossiyasiga hujum qilish tobora koʻproq mashhur boʻlmagan tanlovga aylandi. [[Germaniya]] SSSRga bostirib kirdi. Bundan tashqari, koʻplab zobitlar Amerikaning neft embargosini soʻzsiz urush eʼlon qilish deb hisoblashdi. Qoʻshma Shtatlar tomonidan kiritilgan qattiq neft sanksiyalari bilan [[Yaponiya]] rahbariyati endi Xitoyda qolishga qaror qildi. [[Germaniya]] [[Yaponiya]]ga sintetik yoqilgʻi ishlab chiqarish loyihalarini sotishdan bosh tortdi, shuning uchun [[Yaponiya]]ning neftga boʻlgan yagona umidi Gollandiyaning Sharqiy Hindistoniga bostirib kirish edi, bu esa AQSh va Britaniya bilan urushga olib keladi. Muvaffaqiyatga erishish uchun yaponlar Amerika Qoʻshma Shtatlarining Tinch okeanidagi qudratli flotini zararsizlantirishlari kerak edi. Gitler va Ribbentrop [[1941-yil]]ning 17-noyabrida [[Yaponiya]]liklar AQSh bilan urushga kirishish niyati haqida birinchi marta xabardor qilganlarida [[Germaniya]] [[Yaponiya]]ni qoʻllashiga kelishib oldilar. [[Fayl:Bundesarchiv Bild 183-1987-0703-507, Berlin, Reichstagssitzung, Rede Adolf Hitler.jpg|thumb|1941-yil 11-dekabrda Yaponiyaning Pearl-Harborga hujumi ortidan Adolf Gitler Qoʻshma Shtatlarga urush eʼlon qildi.]] Gitler [[Yaponiya]]ning [[1941-yil]] 7-dekabrda Pearl-Harbordagi Amerika harbiy-dengiz bazasiga havo hujumi bilan toʻsatdan urushga kirishini va [[Germaniya]] armiyasi birinchi harbiy magʻlubiyatga uchraganidek, AQSh va Buyuk Britaniyaga urush eʼlon qilganini olqishladi. Pearl-Harbordan keyingi oylarda [[Yaponiya]]ning Janubi-Sharqiy [[Osiyo]] va Tinch okeanidagi harakatlari, jumladan, Uels shahzodasi va HMS Repulsening choʻkib ketishi, Singapur, Gonkong va Britaniya Birmasining qirollik koloniyalarini bosib olishi va Hind okeanidagi va Avstraliyadagi reydlar Buyuk Britaniyaning urush harakatlariga katta zarba boʻldi. Sovet Ittifoqiga hujum qilgunga qadar [[Germaniya]] va [[Yaponiya]] Trans-Sibir temir yoʻlidan foydalangan holda materiallar va xodimlarni almashishga muvaffaq boʻlishdi. [[Fayl:German and Japanese spheres of influence at greatest extent World War II 1942.jpg|thumb|Germaniya va Yaponiyaning toʻgʻridan-toʻgʻri taʼsir doiralari 1942-yil kuzida eng katta darajada. Hududlar rejalashtirilgan harakatlarni 70° da kelishilgan chegara chizigʻiga koʻrsatadi.]] [[Fayl:Planned partition of Asia.png|thumb|Natsistlar Germaniyasi va Yaponiya imperiyasi Yevroosiyoni boʻlinishini rejalashtirdilar.]] [[Yaponiya]]ning Hindistonga bostirib kirishi Imfal va Koximada toʻxtatildi, bu Hindistonga qarshi qoʻshma operatsiyalarni imkonsiz qildi. Suv osti kemalari natsistlar tomonidan boshqariladigan [[Yevropa]] va [[Yaponiya]] oʻrtasidagi deyarli yagona aloqa boʻlib qolganligi sababli, savdo tez orada texnik rejalar va qurol shablonlari kabi strategik tovarlarga qaratildi. Kamdan-kam hollarda [[Germaniya]]ning yer usti kemalari [[Yaponiya]]ga ham yetib borishi mumkin edi. Ularga Mishel va Tor yordamchi kreyserlari kiradi, ular 1942-yil oxirida Kriegsmarine boshliqlari [[Germaniya]] nazorati ostidagi [[Yevropa]] portlariga qaytishlari amaliy boʻlmasligini anglaganlaridan keyin Yokogamaga olib kelingan. Nemis taʼminot kemalari (Uckermark) va nemis savdogarlari tomonidan qoʻlga olingan xorijiy kemalar ham [[Yaponiya]] portlariga keladi. [[Fayl:Bundesarchiv Bild 101I-262-1544-13, Südfrankreich, Offiziere mit Ferngläsern.jpg|left|thumb|Nemis va yapon zobitlari, shu jumladan elchi Oshima (oʻrtada) 1943-yil sentabr oyida Fransiya janubiga sayohat qilishdi.]] Urush davom etar ekan va [[Germaniya]] yana chekinishni boshlaganida, [[Yaponiya]] elchisi Oshima [[Germaniya]]ning gʻalaba qozonishiga ishonchidan qaytmadi. Biroq, [[1945-yil mart oyida u Tokioga „ Berlinning jang maydoniga aylanishi xavfi“ haqida xabar berdi va „Berlinni tark etish yana bir oy davom etishi mumkin“ degan qoʻrquvni oshkor qildi. [[1945-yil]] 7 va 8-mayda [[Germaniya]] hukumati ittifoqchi kuchlarga taslim boʻlganida, Oshima va uning xodimlari hibsga olinib, AQShga olib kelindi. Endi yolgʻiz qolgan [[Yaponiya]] hukumati [[Germaniya]]ning taslim boʻlishini darhol xiyonat sifatida qoraladi va bir nechta nemis shaxslarini internirga oldi, shuningdek, oʻsha paytda [[Yaponiya]] hududidagi barcha nemis mulklarini (masalan, suv osti kemalari) musodara qildi. Toʻrt oy oʻtgach, 2-sentabrda [[Yaponiya]] oʻzining taslim boʻlish toʻgʻrisidagi hujjatlarini imzoladi. === Jinoyatchilarni jazolash === [[Fayl:OshimaHiroshi.jpg|thumb|200px|Xirosi Oshima. 1945-yil maygacha Germaniyadagi elchi]] Ikkinchi Jahon urushi [[Yaponiya]] imperiyasining taslim boʻlishi bilan rasman yakunlanganidan soʻng, [[1946-yil]]da yirik nemis va yapon harbiy jinoyatchilarini sud qilish rejalari tezda amalga oshirildi. [[Yaponiya]] rasmiylari Tokio sud jarayoniga duch kelgan boʻlsa-da, yirik nemis urush jinoyatlari Nyurnberg sudlarida koʻrib chiqildi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://www.nizkor.org/hweb/imt/tgmwc/tgmwc-02/tgmwc-02-16-09.shtml |kirish sanasi=2022-07-04 |arxivsana=2019-06-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190603152627/http://www.nizkor.org/hweb/imt/tgmwc/tgmwc-02/tgmwc-02-16-09.shtml }}</ref>. == Ikkinchi jahon urushidan keyingi voqealar == [[Fayl:Minister Westerwelle and Matsumoto.jpg|thumb|left|Germaniya tashqi ishlar vaziri Gido Vestervelle va Yaponiya tashqi ishlar vaziri Takeaki Matsumotoning 2011-yildagi Toxoku zilzilasi va sunamidan keyin Tokiodagi uchrashuvi.]] Ikkinchi jahon urushida magʻlubiyatga uchragach, [[Yaponiya]] ham, [[Germaniya]] ham bosib olindi. [[Yaponiya]] [[1952-yil]]da San-Fransisko shartnomasi bilan oʻz suverenitetini tikladi<ref>https://www.upi.com/Archives/1987/12/02/Historian-FDR-probably-engineered-famous-WWII-plans-leak/4189565419600/</ref> va [[1956-yil]]da Birlashgan Millatlar Tashkilotiga aʼzo boʻldi. [[Germaniya]] ikki davlatga boʻlindi. [[1951-yil]]da [[Yaponiya]] va [[Germaniya]] Federativ Respublikasi (Gʻarbiy [[Germaniya]]) oʻrtasida diplomatik munosabatlar oʻrnatishga kelishib olindi. Gʻarbiy [[Germaniya]] va [[Yaponiya]] oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik aloqalar [[1955-yil]]da toʻliq tiklandi. Sharqiy [[Germaniya]] va [[Yaponiya]] oʻrtasida [[1973-yil]]da munosabatlar oʻrnatildi. [[1950-yil]]lardan boshlab, yapon kompaniyalari Dyusseldorfdagi kichik yapon biznes hamjamiyatiga ega boʻlgan Gʻarbiy [[Germaniya]]ning Rur mintaqasida poʻlat va kimyoviy mahsulotlar kabi zarur xom ashyoni sotib olishga intilishdi. [[1974-yil]]da Gʻarbiy [[Germaniya]] va [[Yaponiya]] oʻrtasida fan va texnika sohasida hamkorlik qilish, qoʻshma ilmiy saʼy-harakatlar va texnologik almashinuvni qayta faollashtirish toʻgʻrisida hukumatlararo bitim imzolandi. Kelishuv natijasida dengiz tadqiqotlari va geofanlari, hayot haqidagi fanlar va atrof-muhitni oʻrganishga qaratilgan koʻplab loyihalar amalga oshirildi. Bundan tashqari, yoshlar almashinuvi dasturlari, jumladan, [[1974-yil]]dan beri har yili oʻtkaziladigan „Yoshlar sammiti“ boshlandi. [[Fayl:G7 leaders 1978.jpg|thumb|1978-yilda 4-katta G7 sammitidagi yetakchilardan beshtasi Yaponiya Bosh vaziri Takeo Fukuda va Gʻarbiy Germaniya kansleri Helmut Shmidt (chapdan ikkinchi va toʻrtinchi)]] Gʻarbiy [[Germaniya]]-[[Yaponiya]] siyosiy munosabatlari [[1973-yil]]ga javob sifatida [[1975-yil]]da AQSh, Buyuk Britaniya, Fransiya va Italiya bilan birgalikda „Oltilik“ yoki oddiygina „G6“ deb nomlangan guruhni yaratishda ishtirok etgan ikkala davlat bilan kengaytirildi<ref>https://www.de.emb-japan.go.jp/de-jp/index.html</ref>. Keyingi yillarda 1985-yilda Berlindagi „Yapon-[[Germaniya]] Markazi“ (JDZB) va 1988-yilda Tokiodagi [[Germaniya]] Yapon tadqiqotlari instituti (DIJ) kabi muassasalar tashkil etildi. [[Yaponiya]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi urushdan keyingi munosabatlar, shuningdek, [[1990-yil]]dan beri birlashgan [[Germaniya]] bilan munosabatlar asosan iqtisodiy va biznes masalalariga qaratilgan. Erkin savdoga bagʻishlangan [[Germaniya]] [[Yaponiya]]ning [[Yevropa]]dagi eng yirik savdo sherigi boʻlib qolmoqda. Ushbu umumiy pozitsiya [[Yaponiya]] tashqi ishlar vaziri Yoxey Kono va [[Germaniya]] tashqi ishlar vaziri Yoshka Fisher tomonidan [[2000-yil]] 30-oktabrda kelishilgan „hamkorlikning 7 ta ustuni“da ham oʻz aksini topgan. [[Fayl:Shinzō Abe and Angela Merkel.jpg|thumb|Sindzo Abe Germaniya kansleri Angela Merkel bilan 2018-yil iyun oyida G7 sammitida]] [[2000-yil]]da ikki tomonlama madaniy almashinuv „[[Yaponiya]] [[Germaniya]]da“ yili bilan yakunlandi, keyin esa [[2005]]-[[2006-yil]]lardagi „[[Germaniya]] [[Yaponiya]]da“ yili oʻtkazildi. Shuningdek, [[2005-yil]]da Tokioda har yili oʻtkaziladigan nemis filmlari festivali tashkil etildi<ref>https://www.mofa.go.jp/region/europe/germany/summit0412/fs_sports_exc.html</ref>. [[2004-yil]]da [[Germaniya]] kansleri Gerxard Shryoder va [[Yaponiya]] bosh vaziri Junichiro Koidzumi Iroq va Afgʻonistonni qayta tiklashga koʻmaklashish, iqtisodiy almashinuv faoliyatini ragʻbatlantirish<ref>https://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Japan.html#t4</ref>, yoshlar va sport almashinuvi kabi hamkorlik toʻgʻrisida kelishib oldilar<ref>https://www.mofa.go.jp/region/europe/germany/summit0412/fs_afghanistan.html</ref>. [[2008-yil]] holatiga koʻra, [[Yaponiya]] hali ham [[Germaniya]]ning [[Osiyo]]dagi Xitoydan keyin ikkinchi yirik savdo sherigi edi<ref>https://www.welt.de/politik/deutschland/article12842691/Gruenen-Politiker-will-Bundeswehr-nach-Japan-schicken.html</ref>. [[2008-yil]]da [[Yaponiya]]ning [[Yevropa]] Ittifoqiga eksporti va importi global moliyaviy inqiroz tufayli [[2007-yil]]da 5,8 % ga oʻsganidan keyin 7,8 va 4,8 % ga kamaydi. [[2008-yil]]da [[Germaniya]] va [[Yaponiya]] oʻrtasidagi oʻzaro savdo ham qisqardi. [[Yaponiya]]dan import 6,6 % ga va [[Germaniya]]ning [[Yaponiya]]ga eksporti 5,5 % ga kamaydi. [[Yaponiya]] [[2008-yil]]da Xitoydan keyin [[Germaniya]]ning [[Osiyo]]dagi asosiy savdo sherigi boʻlib qolganiga qaramay, [[Germaniya]] tashqi savdosining umumiy hajmida [[Yaponiya]]ning eksport va importdagi ulushi nisbatan past<ref>https://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Japan.html#t4</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Akira, Kudo. (1998) ''Japanese-German Business Relations: Co-operation and Rivalry in the Interwar Period'' (Nissan Institute/Routledge Japanese Studies) (1998) * Bara, Xavier. „The Kishū Army and the Setting of the Prussian Model in Feudal Japan, 1860-1871“. ''War in History'' 19.2 (2012): 153-171. https://doi.org/10.1177/0968344511432980 * Baskett, Michael (2009). „All Beautiful Fascists?: Axis Film Culture in Imperial Japan“ in ''The Culture of Japanese Fascism'', ed. [[Alan Tansman]]. Durham: Duke University Press. pp.&nbsp;212-234. {{ISBN|0822344521}} * Boyd, Carl. ''Hitler’s Japanese Confidant: General Hiroshi Ōshima and Magic Intelligence, 1941-1945'' (University Press of Kansas, 1993) * Burton, Fred, and Freddy Saelens. „The Structure and Characteristics of Japanese Foreign Direct Investment in West Germany“. ''Management International Review'' (1980): 7-16. [https://www.jstor.org/stable/40227551 online] * Cho, Joanne Miyang, Lee M. Roberts, and Christian W. Spang. „German-Japanese Relations from Meiji to Heisei“. in Cho et al. eds. ''Transnational Encounters between Germany and Japan'' (Palgrave Macmillan, New York, 2016) pp.&nbsp;1-15. [https://www.amazon.com/Transnational-Encounters-between-Germany-Japan/dp/1137573902/ excerpt] * {{citation|doi=10.1080/07075332.2011.626577|title=National Socialist Foreign Policy and Press Instructions, 1933–9: Aims and Ways of Coverage Manipulation based on the Example of East Asia|journal=The International History Review|volume=34|issue=2|pages=271–291|year=2012|last1=Hübner|first1=Stefan|s2cid=154888005}} * Katada, Saori N., Hanns Maull and Takashi Inoguchi, eds. ''Global Governance: Germany and Japan in the International System'' (2004). * {{kitob manbasi |last1=Law |first1=Ricky W. |title=Transnational Nazism: Ideology and Culture in German-Japanese Relations, 1919–1936 |date=2019 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-108-47463-4 |language=en}} * McLaren, Ian A. ''Nazi Germany and imperial Japan: The hollow diplomatic alliance'' (Routledge, 2017), 1930s and World War II. * {{kitob manbasi|author=Martin, Bernd |title=Japan and Germany in the Modern World|url=https://books.google.com/books?id=7_jBOpYASMQC|year=2005|publisher=Berghahn Books|isbn=9781845450472}} * Skya, Walter A. (2004) „Fascist Encounters: German Nazis and Japanese Shintō Ultranationalists“. in ''Japan in the Fascist Era'' (Palgrave Macmillan, 2004) pp.&nbsp;133-153. * Spang, Christian W. and Rolf-Harald Wippich (eds.). (2006) ''Japanese-German Relations, 1895-1945. War, Diplomacy and Public Opinion'' ({{ISBN|0-415-34248-1}}). London: Routledge. [https://www.amazon.com/dp/0415342481 excerpt and text search] * Yellen, Jeremy A. „Into the Tiger’s Den: Japan and the Tripartite Pact, 1940“. ''Journal of Contemporary History'' 51.3 (2016): 555-576. [https://www.jstor.org/stable/44503998 online] == Havolalar == * [https://www.rekihaku.ac.jp/english/exhibitions/project/old/150707/index.html „Relations between Germany and Japan: 150 Years of Friendship between Germany and Japan“ 2015 exhibit at National Museum of Japanese History], in English * [http://www.oag.jp OAG] (German East Asiatic Society) * [http://www.dijtokyo.org German Institute for Japanese Studies], Tōkyō * [http://www.jdzb.de Japanese-German Center, Berlin] * [http://www.dhm.de/ausstellungen/tsingtau/katalog/fotos/aus2_1.jpg The Knackfuss Painting] [[Turkum:Diplomatiya]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Yaponiyaning ikki tomonlama aloqalari]] hhitq5f2ttnj8paope6w9t38fm8upeg 6221206 6221201 2026-07-31T12:16:15Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Yaponiya" ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221206 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Germaniya-Yaponiya munosabatlari |Tasvir = Germany_Japan_Locator.svg |Mamlakat1 = Germaniya |Mamlakat2 = Yaponiya |Rang1 = green |Rang2 = orange }} [[Fayl:Tiergarten Tiergartenstraße Japanische Botschaft.jpg|thumb|1990-yillarda qayta qurilgan Berlinning Xirosima koʻchasidagi Yaponiya elchixonasi dastlab 1938-yildan 1942-yilgacha qurilgan va shu tariqa Germaniya-Yaponiya munosabatlarining ramzi hisoblanadi.]] [[Fayl:Botschaft Tokyo.jpg|thumb|Germaniyaning Yaponiyadagi elchixonasi]] '''Germaniya - Yaponiya munosabatlari''' ([[nemischa]]: ''Deutsch''; japanische: ''Beziehungen''; yaponcha:日独関係) — [[Germaniya]] va [[Yaponiya]] davlatlari oʻrtasidagi iqtisodiy, ijtimoiy, siyosiy, maʼrifiy, fan va boshqa sohalardagi oʻzaro hamkorlik aloqalari. Bu aloqalar [[1861-yil]]da Prussiyadan (1866-1870-yillarda [[Germaniya]] imperiyasi tashkil topishidan oldin) [[Yaponiya]]ga birinchi elchi tashrifi bilan rasman oʻrnatilgan. [[Yaponiya]] [[1867-yil]]gi Meydzi islohotidan soʻng tez modernizatsiya qilindi. Koʻpincha nemis modellaridan qizgʻin intellektual va madaniy almashinuv orqali foydalanildi. [[1900-yil]]da [[Yaponiya]] [[Buyuk Britaniya]] bilan birlashgandan soʻng, [[Germaniya]] va [[Yaponiya]] [[Birinchi Jahon urushi]]da dushmanga aylandi. [[Yaponiya]] [[1914-yil]]da [[Germaniya]] imperiyasiga urush eʼlon qildi va [[Xitoy]], [[Tinch okeani]]dagi asosiy nemis mulklarini tortib oldi. [[1930-yil]]larda ikkala davlat ham oʻz mintaqalariga nisbatan tajovuzkor militaristik munosabatni qabul qildilar. Bu yaqinlashuvga va oxir-oqibat, [[Italiya]]ni oʻz ichiga olgan siyosiy va harbiy ittifoqqa olib keldi. Biroq, [[Ikkinchi Jahon urushi]] davrida ittifoq kuchlari oʻrtasidagi katta masofalar bilan cheklangan edi. Koʻpincha [[Yaponiya]] va [[Germaniya]] alohida urushlar olib borishdi va oxir-oqibat alohida taslim boʻlishdi. [[Ikkinchi jahon urushi]]dan keyin har ikki davlatning iqtisodiyoti tez tiklandi. Endi iqtisodiy masalalarga qaratilgan ikki tomonlama munosabatlar tez orada qayta tiklandi. Bugungi kunda [[Yaponiya]] va [[Germaniya]] mos ravishda dunyoning uchinchi va toʻrtinchi yirik iqtisodiyoti boʻlib, siyosiy, madaniy, ilmiy va iqtisodiy hamkorlikning koʻplab turlaridan katta foyda koʻrmoqda. [[2012-yil]] oxirida Bertelsmann jamgʻarmasi soʻroviga koʻra, nemislar [[Yaponiya]]ga koʻp jihatdan ijobiy qarashadi va bu davlatni kamroq raqobatchi va koʻproq sherik deb bilishadi. [[Yaponiya]]ning [[Germaniya]] haqidagi qarashlari ham ijobiy, yapon xalqining 97 % [[Germaniya]]ga ijobiy, atigi 3 % esa [[Germaniya]]ga salbiy qaraydi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.wallstreet-online.de/nachrichten|sarlavha=Finanznachrichten – Börse & Wirtschaft aktuell|vebsayt=www.wallstreet-online.de}}</ref>. == Mamlakatlarni taqqoslash == {| class="wikitable" |- ! ! {{flagicon|Germany}} '''[[Germaniya]]''' ! {{flagicon|Japan}} '''[[Yaponiya]]''' |- | '''Rasmiy nomi''' | style="text-align:center" | '''Germaniya federal respublikasi |style="text-align:center" | '''Yaponiya |- | '''Gerbi''' | style="text-align:center" | [[Fayl:Coat of arms of Germany.svg|110px]] | style="text-align:center" | [[Fayl:Imperial Seal of Japan.svg|140px]] |- | '''Bayrogʻi''' | style="text-align:center" | {{Flagicon|Germany|size=115px}} | style="text-align:center" | {{Flagicon|Japan|size=100px}} |- | '''Aholisi''' | 83,019,200 | 126,317,000 |- | '''Hududi''' | 357,021&nbsp;km<sup>2</sup> (137,847 sq mi) | 377,975&nbsp;km<sup>2</sup> (145,925 sq mi) |- | '''Aholi zichligi''' | 229/km<sup>2</sup> (593/sq mi) | 344/km<sup>2</sup> (891/sq mi) |- | '''Poytaxti''' | [[Berlin]] | [[Tokio]] |- | '''Katta shahri''' | Berlin — 3,513,026 (6,000,000 Metro) | Tokyo — 13,185,502 (35,682,460 Metro) |- | '''Hukumat''' | Federal parlamentar Respublika | Unitar, parlamentar, konstitutsiyaviy monarxiya |- | '''Birinchi rahbari''' | * Mamlakat boshligʻi: [[Teodor Heuss]] * Hukumat raisi: [[Konrad Adenauer]] | * Mamlakat boshligʻi: Imperator Jimmu * Hukumat raisi: [[Itō Hirobumi]] |- | '''Hozirgi rahbari''' | * Mamlakat boshligʻi: [[Frank-Volter Steinmeier]] * Hukumat raisi: [[Olaf Scholz]] | * Mamlakat boshligʻi: [[Naruxito]] * Hukumat raisi: [[Fumio Kishida]] |- | '''Rasmiy tili''' | Nemis tili | Yapon tili |- | '''Din''' | 58 % xristian, 37 % dinsiz, 4 % [[Islom]], 1 % boshqa<ref>[http://fowid.de/fileadmin/datenarchiv/Religionszugehoerigkeit/Religionszugehoerigkeit_Bevoelkerung_2010_2013.pdf Religionszugehörigkeit, Deutschland] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20151225025456/http://fowid.de/fileadmin/datenarchiv/Religionszugehoerigkeit/Religionszugehoerigkeit_Bevoelkerung_2010_2013.pdf |date=25 December 2015 }}, ''fowid.de'' (in German)</ref> | 92 % Sintoizm va buddizm (birga), 2 % xristian, 7.8 % boshqa |- | '''Etnik boʻlinish''' | 80 % nemis,<ref>[https://www.destatis.de/DE/Publikationen/Thematisch/Bevoelkerung/MigrationIntegration/Migrationshintergrund2010220107004.pdf?__blob=publicationFile Publication File page 64 detailed estimates].</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.destatis.de/DE/PresseService/Presse/Pressemitteilungen/2010/01/PD10_033_122.html|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20130323021809/https://www.destatis.de/DE/PresseService/Presse/Pressemitteilungen/2010/01/PD10_033_122.html|arxiv-sana=23-mart 2013-yil|sarlavha=Anteil der Einwohner mit Migrationshintergrund leicht gestiegen|vebsayt=destatis.de}}</ref><ref>{{veb manbasi |url=https://www.destatis.de/EN/PressServices/Press/pr/2010/07/PE10_248_122.html |sarlavha=For the first time more than 16 million people with migration background in Germany |kirish sanasi=4-noyabr 2012-yil |url-status=dead |arxiv-url=https://web.archive.org/web/20121116122732/https://www.destatis.de/EN/PressServices/Press/pr/2010/07/PE10_248_122.html |arxiv-sana=16-noyabr 2012-yil }}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.destatis.de/DE/PresseService/Presse/Pressemitteilungen/2011/09/PD11_355_122.html|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20131115130400/https://www.destatis.de/DE/PresseService/Presse/Pressemitteilungen/2011/09/PD11_355_122.html|arxiv-sana=15-noyabr 2013-yil|sarlavha=Ein Fünftel der Bevölkerung in Deutschland hatte 2010 einen Migrationshintergrund|sana=26-sentabr 2011-yil|vebsayt=destatis.de}}</ref> 3.7 % turklar, 16.3 % boshqa yevropaliklar | 98.5 % yaponlar, 0.5 % koreyslar, 0.4 % xitoyliklar, 0.6 % boshqa |- | '''YaIM''' | $3.467 trillion, (Aholi jon boshiga $41,902) | $4.939 trillion, (Aholi jon boshiga $38,281) |- | '''Aholi lmshuvi''' | 5,971 Germaniyada tugʻilganlar Yaponiyada yashaydi | 35,725 Yaponiyada tugʻilganlar Germaniyada yashaydi |- | '''Harbiy xarajatlar''' | $46.7 million<ref name="sipri.org">{{veb manbasi |url=http://www.sipri.org/research/armaments/milex/resultoutput/15majorspenders |arxiv-url=https://web.archive.org/web/20100328104327/http://www.sipri.org/research/armaments/milex/resultoutput/15majorspenders |url-status=dead |sarlavha=SIPRI Yearbook 2012 – 15 countries with the highest military expenditure in 2011 |arxiv-sana=28-mart 2010-yil |kirish sanasi=2022-06-30 |arxivsana=2010-03-28 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20100328104327/http://www.sipri.org/research/armaments/milex/resultoutput/15majorspenders }}</ref> | $59.3 million<ref name="sipri.org"/> |} == Tarixi == === Birinchi aloqalar va yapon izolyatsiyasining tugashi (1871-yilgacha) === [[Fayl:Siebold Nagasaki.jpg|thumb|Filipp Frans Baltasar fon Siebold Yevropaning Yaponiya haqidagi tasavvuriga katta hissa qoʻshgan.]] [[Yaponiya]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi munosabatlar Tokugava syogunligi davridan (1603-1868), Gollandiya xizmatidagi nemislar Gollandiyaning Sharqiy Hindiston kompaniyasida (VOC) ishlash uchun [[Yaponiya]]ga kelganida boshlangan. Birinchi hujjatlarda tilga olingan holatlar shifokorlar Engelbert Kaempfer (1651-1716) va Filipp Frans Baltasar fon Siebold (1796-1866) ismli shaxslarning 1690 va [[1820-yil]]lardagi holatlardir. Ikkalasi ham Dejima shahridagi Gollandiya savdo posti direktoriga syogunga hurmat koʻrsatish uchun Edoga majburiy sayohatda hamrohlik qilishdi. Siebold XX asrgacha [[Yaponiya]] haqidagi eng qimmatli maʼlumot manbalaridan biri boʻlgan Nippon, Archiv zur Beschreibung von Japan (Nippon, [[Yaponiya]] tavsifi arxivi) muallifiga aylandi<ref>Eberhard Friese: Philipp Franz von Siebold als früher Exponent der Ostasienwissenschaften. = Berliner Beiträge zur sozial- und wirtschaftswissenschaftlichen Japan-Forschung Bd. 15. Bochum 1983 {{ISBN|3-88339-315-0}}</ref>. [[1979-yil]]dan beri yapon olimlariga beriladigan Filipp Frans fon Siebold-Preis sharafiga har yili olimlarning yutuqlari nemis mukofoti bilan taqdirlanadi. Von Sieboldning [[Yaponiya]]ga ikkinchi tashrifi (1859-1862) falokatga aylangan<ref>{{veb manbasi |url=http://tokyo.daad.de/german/de_scholarships_for_japanese_siebold.htm |sarlavha=Siebold-Preis |nashriyot=Tokyo.daad.de |kirish sanasi=9-fevral 2010-yil |qaralgan sana=2022-07-04 |arxivsana=2016-03-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160303172251/http://tokyo.daad.de/german/de_scholarships_for_japanese_siebold.htm }}</ref>. Chunki u [[Yaponiya]]dagi Gollandiya siyosatiga taʼsir oʻtkazishga urinib koʻrdi va bu mamlakatda doimiy diplomat lavozimini egallashga harakat qildi. [[1854-yil]]da Qoʻshma Shtatlar [[Yaponiya]]ga bosim oʻtkazdi va [[Yaponiya]]ning izolyatsiyasini tugatgan Kanagava konvensiyasini imzoladi<ref>Bert Edström, Bert. (2000) [https://books.google.com/books?id=ltmXn9rUGD8C&pg=PA101&dq=unequal+treaty+japan&lr=#PPA101,M1 ''The Japanese and Europe: Images and Perceptions'', p. 101]</ref>. Bu [[Yaponiya]] jamoatchiligi tomonidan „teng boʻlmagan shartnoma“ deb hisoblangan, chunki AQSh [[Yaponiya]]ning koʻpgina imtiyozlarini qaytarmagan. Koʻp hollarda [[Yaponiya]] chet ellik rezidentlarni yapon qonunchiligi oʻrniga oʻz konsullik sudlari qonunlariga boʻysundirishni, savdo portlarini ochishni va keyinchalik hatto xristian missionerlariga ham kirishga ruxsat berishni nazarda tutuvchi ekstraterritorial tizimga amalda majburlangan mamlakat hisoblanadi. [[Yaponiya]]ning yopiq eshiklar siyosati tugaganidan koʻp oʻtmay, " Bakumatsu " (kànhì, „Sogunatning oxiri“) deb nomlangan davrda [[Yaponiya]]ga birinchi nemis savdogarlari kelishdi. 1860-yil]]da graf Fridrix Albrext zu Eulenburg Eylenburg ekspeditsiyasini oʻsha paytda [[Germaniya]] konfederatsiyasining etakchi mintaqaviy davlati boʻlgan Prussiyadan elchi sifatida [[Yaponiya]]ga boshqargan. Toʻrt oylik muzokaralardan soʻng, 1861-yil]] yanvar oyida Prussiya va [[Yaponiya]] oʻrtasida rasmiy ravishda doʻstlik va savdoga bagʻishlangan yana bir „teng boʻlmagan shartnoma“ imzolandi<ref>Louis M. Cullen. ''A History of Japan 1582-1941: Internal and External Worlds'' (2003 ed.). Cambridge University Press. {{ISBN|0-521-52918-2}}</ref>. Oʻsha paytda [[Yaponiya]]ga boʻlgan koʻplab adolatsiz muzokaralardan biri deb hisoblanganiga qaramay, Eulenburg ekspeditsiyasi va doʻstlik va savdo shartnomasining qisqa va uzoq muddatli oqibatlari bugungi kunda rasmiy yapon-german munosabatlarining boshlanishi sifatida hurmatga sazovor. Oʻzaro aloqalarning 150 yilligini nishonlash maqsadida [[Germaniya]]da ham, [[Yaponiya]]da ham [[2010-yil]]ning kuzidan [[2011-yil]]ning kuzigacha "kelajakka koʻprik qurish uchun „umumiy oʻtmish xazinasini oʻrnatish“ umidida tadbirlar oʻtkazildi<ref>German Consulate General Osaka-Kobe: [http://www.osaka-kobe.diplo.de/Vertretung/osaka/en/00/Index.html 150 Years Germany-Japan: Friendship with Future] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110522015934/http://www.osaka-kobe.diplo.de/Vertretung/osaka/en/00/Index.html |date=2011-05-22 }}</ref> . === Prussiyadagi [[Yaponiya]] diplomatik missiyasi === [[1863-yil]]da fon Eulenburgning Tokioga tashrifidan uch yil oʻtgach, qirol Vilgelm I Prussiya saroyiga keldi va Berlinda ulugʻvor marosim bilan kutib olindi. Shartnoma imzolangandan soʻng Maks fon Brandt [[Yaponiya]]dagi diplomatik vakil boʻldi — dastlab Prussiya vakili, [[1866-yil]]dan keyin Shimoliy [[Germaniya]] konfederatsiyasi va [[1871-yil]]da yangi tashkil etilgan [[Germaniya]] imperiyasi vakili<ref>Masako Hiyama: „Max von Brandt (1835-1920)“. In: Brückenbauer. ''Pioniere des japanisch-deutschen Kulturaustausches'' (Berlin: Iudicium, 2005). {{ISBN|3-89129-539-1}}</ref>. [[1868-yil]]da Tokugava syogunligi agʻdarildi va imperator Meydzi boshchiligidagi [[Yaponiya]] imperiyasi oʻrnatildi. Hokimiyat Tenno sulolasiga qaytishi bilan [[Yaponiya]] gʻarbiy kuchlar bilan „teng boʻlmagan shartnomalar“ ni bekor qilishni talab qildi va fuqarolar urushi boshlandi. Urush paytida nemis qurol savdogar Genri Shnell syogunlikka sodiq yer xoʻjayini Nagaoka Daimyosini qurol bilan taʼminladi. Bir yil oʻtgach, urush Tokugavaning magʻlubiyati va „teng boʻlmagan shartnomalar“ ning qayta koʻrib chiqilishi bilan yakunlandi<ref>Donald Keene, ''Emperor of Japan: Meiji and His World, 1852-1912'' (Columbia UP, 2005). {{ISBN|0-231-12340-X}}; p. 142</ref>. === [[Yaponiya]]ni modernizatsiya qilish va taʼlim almashinuvi (1871-1885) === [[Fayl:Portrait of Hirobumi Itō.jpg|thumb|upright|right|Yaponiya vaziri Ito Xirobumi 1882-yilda Berlin va Venada Yevropa konstitutsiyalarini yapon huquqiy asoslari uchun shablon sifatida oʻrgangan.]] Meydzi islohotlar davrining boshlanishi bilan (1868-1912) koʻplab nemislar [[Yaponiya]]ning yangi hukumatga maslahatchi sifatida „oyatoi gaikokujin“ (お雇い外国人 , „yollangan chet elliklar“) kelishdi va [[Yaponiya]]ni modernizatsiya qilishga hissa qoʻshdi. Ayniqsa tibbiyot (Leopold Myuller, 1824-1894; Julius Scriba, 1848-1905; Erwin Bälz, 1849-1913), huquq (KF Hermann Roesler, 1834) Albert Mosse, (1846-1925) va harbiy ishlar (KW Jacob Meckel, 1842-1906). Mekkel [[1885-yil]]da [[Yaponiya]] hukumati tomonidan [[Yaponiya]] bosh shtabiga maslahatchi va Armiya harbiy kollejida oʻqituvchi sifatida taklif qilingan. U [[Yaponiya]]da uch yil davomida Katsura Taro va Kavakami Soroku kabi nufuzli shaxslar bilan ishladi va shu tariqa [[Yaponiya]] imperatorlik armiyasini modernizatsiya qilishga hal qiluvchi hissa qoʻshdi. Mekkel oʻzining oʻlimidan soʻng Tokiodagi sobiq armiya kolleji oldida uning bronza haykalini oʻrnatgan sodiq yapon muxlislarini qoldirdi<ref>Welch, Claude Emerson. (1976). [https://books.google.com/books?id=JcTXLxWeZ00C&dq=Klemens+Wilhelm+Jacob+Meckel&lr=&client=firefox-a&source=gbs_summary_s&cad=0 ''Civilian Control of the Military: Theory and Cases from Developing Countries''] Albany: [[State University of New York Press]]. {{ISBN|978-0-87395-348-1}}, p. 161</ref>. Umuman olganda, [[Yaponiya]] imperatorlik armiyasi [[1880-yil]]larda zamonaviy jangovar kuchlarni qurishda oʻz tashkilotini Prussiya-[[Germaniya]] chizigʻi boʻylab intensiv ravishda yoʻnaltirdi. [[1889-yil]]da [[Yaponiya]] imperiyasining Konstitutsiyasi eʼlon qilindi. Unga nemis huquqshunos olimlari Rudolf fon Gnayst va Lorenz fon Shtayn katta taʼsir koʻrsatdi. Ular Meydzi va boʻlajak Bosh vazir Ito Xirobumi (1841-1909) [[1882-yil]]da Berlin va Vena shaharlariga tashrif buyurdilar. [[Germaniya]] hukumatining iltimosiga koʻra, Albert Mosse Xirobumi va uning bir guruh hukumat amaldorlari va olimlari bilan ham uchrashdi va konstitutsiyaviy huquq boʻyicha bir qator maʼruzalar oʻqidi. Bu Xirobumini Prussiya uslubidagi monarxiya konstitutsiyasi [[Yaponiya]] uchun eng mos ekanligiga ishontirishga yordam berdi. [[1886-yil]]da Mosse Xirobumi va Inoue Kovashiga Konstitutsiya loyihasini ishlab chiqishda yordam berish uchun [[Yaponiya]] hukumatiga „yollangan chet ellik“ sifatida uch yillik shartnoma asosida [[Yaponiya]]ga taklif qilindi<ref>Sims, Richard. Japanese Political History Since the Meiji Renovation 1868-2000. Palgrave Macmillan. {{ISBN|0-312-23915-7}}</ref>. Keyinchalik u boshqa muhim qonun loyihalari, xalqaro shartnomalar ustida ishladi va Ichki ishlar vazirligida vazirlar mahkamasi maslahatchisi boʻlib ishga kirdi. Bosh vazir Yamagata Aritomoga mahalliy hukumat uchun qonun loyihalari va tizimlarini yaratishda yordam berdi. XIX asr oxirida oʻnlab [[Yaponiya]]lik talabalar va harbiy ofitserlar [[Germaniya]]ga borib, nemis harbiy tizimini oʻrganish va nemis armiyasining oʻquv muassasalarida va [[Germaniya]], asosan Prussiya armiyasi saflarida harbiy tayyorgarlikdan oʻtishdi. Misol uchun, keyinchalik mashhur yozuvchi Mori Rintarô (Mori Ogai) asli armiya shifokori boʻlib, 1872-[[1874-yil]]larda oʻsha paytda tibbiy taʼlim uchun asosiy til boʻlgan nemis tilidan repetitorlik oldi. [[1884-yil]]dan [[1888-yil]]gacha Ogai [[Germaniya]]ga tashrif buyurdi va Gyote, Shiller va Gerxart Hauptmann asarlarining birinchi tarjimalarini yaratgan [[Yevropa]] adabiyotiga qiziqish uygʻotdi<ref>Mori Ôgai. A Bibliography of Western-Language Materials. Compiled by Harald Salomon. Incorporating the Findings of Rosa Wunner in Japonica Humboldtiana 2 (1998), Wiesbaden: Harrassowitz Verlag, 2008. 178 S., 1 Abb. (Izumi 10)</ref>. == Aloqalarning sovuqlashishi va Birinchi jahon urushi (1885-1920) == XIX asr oxirida [[Germaniya]] va umuman [[Yevropa]]ning Sharqiy [[Osiyo]]dagi imperialistik intilishlari tufayli [[Yaponiya]]-[[Germaniya]] munosabatlari sovuqlashdi. 1895-yil]] aprel oyida Birinchi Xitoy-[[Yaponiya]] urushi tugagandan soʻng, Simonoseki shartnomasi imzolandi. U Xitoydan [[Yaponiya]]ga, eng muhimi, Tayvanga va Lyaodong yarim oroli koʻrfazining sharqiy qismini, shu jumladan Port Arturga tegishli bir nechta hududiy yoʻllarni oʻz ichiga oladi. Biroq, Rossiya, [[Fransiya]] va [[Germaniya]] [[Yaponiya]]ning tobora kengayib borayotgan taʼsir doirasidan ehtiyot boʻlishdi va buning oʻrniga oʻzlarining mustamlaka mulklarini kengaytirish orqali Xitoyning zaif holatidan foydalanishni xohladilar. Aloqalar 1895-yil 23-aprelda uch kuch [[Yaponiya]]ni Lyaodong yarim orolidagi oʻziga berilgan mulklarni qoʻlga kiritishdan tiyilishga „chaqirganda“ „ Uch tomonlama kelishuv“ bilan yakunlandi<ref name="Kajima, Morinosuke 1922">Kajima, Morinosuke. The Diplomacy of Japan, 1894-1922, Tokyo, 1976</ref><ref>''Yellow Peril, Collection of Historical Sources'', in 5 vols., edited by Yorimitsu Hashimoto, Tokyo: Edition Synapse. {{ISBN|978-4-86166-033-7}}</ref>. [[Germaniya]]-[[Yaponiya]] munosabatlari uchun yana bir ogʻir sinovi 1904-1905-yil]]lardagi [[rus-yapon urushi]] boʻlib, [[Germaniya]] Rossiyani bu kurashda qattiq qoʻllab-quvvatlagan. Ushbu holat [[Yaponiya]] tashqi ishlar vazirligini urush yerlarida Rossiya kemalariga koʻmir yetkazib beradigan har qanday kema choʻkib ketishini eʼlon qilishga majbur qildi. Rossiya-[[Yaponiya]] urushidan keyin [[Germaniya]] harbiy ofitserlar va talabalar almashinuvida oʻzaro kelishuvni talab qildi va keyingi yillarda bir nechta nemis harbiy ofitserlari [[Yaponiya]] armiyasini oʻrganish uchun [[Yaponiya]]ga yuborildi. Bu esa podsho armiyasi ustidan gʻalaba qozonganidan keyin oʻrganish uchun istiqbolli tashkilot edi. Biroq, [[Yaponiya]]ning kuchayishi va taʼsiri [[Germaniya]] tomoniga ishonchsizlikni kuchaytirar edi. [[Yevropa]]da Birinchi jahon urushining boshlanishi [[Germaniya]]-[[Yaponiya]] munosabatlari qanchalik yomonlashganini koʻrsatdi. [[1914-yil]] 7-avgustda Angliya [[Germaniya]] imperiyasiga urush eʼlon qilganidan atigi uch kun oʻtgach, [[Yaponiya]] hukumati Britaniya hukumatidan Xitoy ichki suvlarida va uning atrofidagi Kaiserliche dengiz piyodalarining nemis bosqinchilarini yoʻq qilishda yordam berish uchun rasmiy soʻrovni oldi. Janubi-Sharqiy [[Osiyo]]da, xususan, Xitoy sohilida [[Yevropa]] mustamlakachi kuchlarining mavjudligini kamaytirishga intilayotgan [[Yaponiya]] [[1914-yil]] 14-avgustda [[Germaniya]]ga ultimatum yubordi va u javobsiz qoldi. Keyin [[Yaponiya]] [[1914-yil]] 23-avgustda [[Germaniya]]ga rasman urush eʼlon qildi va shu tariqa Tinch okeanidagi nemislar qoʻl ostidagi Karolin, Marshall va Mariana orollarini bosib olish uchun Buyuk Britaniya, Fransiya va Rossiya ittifoqchisi sifatida Birinchi Jahon urushiga kirdi<ref>Sun Yat-sen. The International Development of China page 298. China Cultural Service, Taipei, 1953</ref>. [[Fayl:Doitsu-bashi.jpeg|thumb|left|Bando lageri asirlari tomonidan asirlikda boʻlganida qurilgan nemis koʻprigi.]] [[Yaponiya]] va [[Germaniya]] oʻrtasida boʻlib oʻtgan yagona yirik jang Kiautschou koʻrfazidagi nemislar nazoratidagi Xitoyning Tsingtao portini qamal qilish edi. Nemis qoʻshinlari [[1914-yil]] avgustdan noyabrgacha [[Yaponiya]]-Britaniya blokadasi ostida toʻliq artilleriya zarbalari va ishchi kuchining 6:1 koeffitsienti ostida edi — bu qamal paytida ham, keyinchalik magʻlubiyatga uchraganda ham ruhiy kuch berdi. Yapon qoʻshinlari shaharga bostirib kirgandan soʻng, nemis oʻliklari Tsingtaoda dafn qilindi va qolgan qoʻshinlar [[Yaponiya]]ga olib ketildi, u yerda ular Bando harbiy asirlari lageri kabi joylarda hurmat bilan munosabatda boʻlishdi. [[19[[19-yil]]da [[Germaniya]] rasmiy ravishda Versal shartnomasini imzolaganida, barcha harbiy asirlar ozod qilindi va ularning aksariyati [[Yevropa]]ga qaytarildi.[[Yaponiya]] va [[Germaniya]] oʻrtasida boʻlib oʻtgan yagona yirik jang Kiautschou koʻrfazidagi nemislar nazoratidagi Xitoyning Tsingtao portini qamal qilishdan iborat boʻlgan. Nemis qoʻshinlari [[1914-yil]] avgustdan noyabrgacha [[Yaponiya]]-Britaniya blokadasi ostida toʻliq artilleriya zarbalari va ishchi kuchining 6:1 koeffitsienti ostida turdi — bu qamal paytida ham, keyinchalik magʻlubiyatda ham ruhiy kuch berdi. Yapon qoʻshinlari shaharga bostirib kirgandan soʻng, nemis oʻliklari Tsingtaoda dafn qilindi va qolgan qoʻshinlar [[Yaponiya]]ga olib ketildi, u yerda ular Bando harbiy asirlari lageri kabi joylarda hurmat bilan munosabatda boʻlishdi. [[1919-yil]]da [[Germaniya]] rasmiy ravishda Versal shartnomasini imzolaganida, barcha harbiy asirlar ozod qilindi va ularning aksariyati [[Yevropa]]ga qaytarildi<ref>Masako Hiyama: „Wilhelm Solf (1862-1936)“. In: ''Brückenbauer. Pioniere des japanisch-deutschen Kulturaustausches''. Hg. vom Japanisch-Deutschen Zentrum Berlin und der Japanisch-Deutschen Gesellschaft Tokyo. Iudicium, Berlin 2005. {{ISBN|3-89129-539-1}}</ref><ref>Saaler, Sven ''Mutual Perceptions and Images in Japanese-German Relations, 1860-2010'', Brill’s Japanese Studies Library, 2015, volume 59, page 47.</ref>. [[Yaponiya]] [[Germaniya]] uchun ogʻir oqibatlarga olib keladigan Versal shartnomasini imzoladi. Tinch okeanida [[Yaponiya]] [[Germaniya]]ning ekvatordan shimoldagi orollarini ([[Marshall orollari]], Karolinlar, Marianalar, Palau orollari) va Xitoyning Kiautschou-Tsingtao orollarini qoʻlga kiritdi. Shartnomaning 156-moddasi, shuningdek, Xitoy Respublikasiga suveren hokimiyatni qaytarish oʻrniga Shandundagi [[Germaniya]] imtiyozlarini [[Yaponiya]]ga oʻtkazdi. Bu masala yaqinda Shandun muammosi deb nomlanadi. Xitoyning ushbu qoidadan noroziligi namoyishlarga olib keldi va Toʻrtinchi May harakati deb nomlanuvchi madaniy harakat Xitoyni shartnomani imzolamaslikka taʼsir qildi. Xitoy [[19[[19-yil]] sentabrda [[Germaniya]]ga qarshi urush tugaganligini eʼlon qildi va [[1921-yil]]da [[Germaniya]] bilan alohida shartnoma imzoladi. Bu fakt [[Germaniya]]ning kelgusi yillarda Sharqiy [[Osiyo]]dagi strategik hamkori sifatida [[Yaponiya]]ga emas, Xitoyga tayanishiga katta hissa qoʻshdi<ref name="Weinberg, Gerhard 1970, page 121">{{kitob manbasi |last=Weinberg |first=Gerhard |title=The Foreign Policy of Hitler's Germany: Diplomatic Revolution in Europe 1933–36 |url=https://archive.org/details/isbn_0226724123 |location=Chicago |publisher=University of Chicago Press |year=1970 |page=[https://archive.org/details/isbn_0226724123/page/120 121]}}</ref>. == Yaqinlashuv va Ikkinchi jahon urushi (1920-1945) == === Munosabatlarni qayta tiklash va Xitoy-[[Yaponiya]] dilemmasi === [[Fayl:Bundesarchiv Bild 183-R73059, Wilhelm Solf.jpg|thumb|150px|1920-yildan 1928-yilgacha Germaniyaning Tokiodagi elchisi sifatida Vilgelm Solf yaxshi nemis-yapon munosabatlarini tiklash tashabbusi bilan chiqdi.]] [[Germaniya]] oʻzining Tinch okeani va [[Osiyo]]dagi koʻp mulkini [[Yaponiya]]ga berishga majbur boʻlganidan keyin va Xitoy-[[Germaniya]] hamkorligi kuchayganidan soʻng, Berlin va Tokio oʻrtasidagi munosabatlar deyarli yoʻq boʻlib ketdi. [[1920-yil]]dan [[1928-yil]]gacha [[Germaniya]]ning [[Yaponiya]]dagi elchisi boʻlib ishlagan Vilgelm Solf tashabbusi bilan madaniy almashinuv yana mustahkamlandi. [[1926-yil]]da „Nemis-[[Yaponiya]] jamiyati“ning qayta tiklanishiga (1926), Berlinda „[[Yaponiya]] instituti“ning tashkil etilishiga (1926), „Yapon-[[Germaniya]] madaniyat jamiyati“ning tashkil etilishiga sabab boʻlgan madaniy shartnoma imzolandi. Tokioda ([[1927) va keyinchalik Kiotoda „Yapon-[[Germaniya]] tadqiqot instituti" ochildi(1934). Fransiya ham, [[Germaniya]] ham chet elda oʻqishni xohlaydigan [[Yaponiya]]liklar uchun juda betakror edi. Nemis universitetlari fransuz oliy oʻquv yurtlaridan ustun hisoblanganligi sababli, chet elga ketayotgan yapon talabalarining 80 % [[Germaniya]]ni tanladilar. Darhaqiqat, [[1930-yil]]larda [[Yaponiya]]da Pan-[[Osiyo]] harakatining yetakchilari sifatida paydo boʻlgan koʻplab kishilar [[1920-yil]]larda [[Germaniya]] universitetlarida tahsil olishgan, bu esa yapon tarixchisi Hotta Erining yaponlarning nutqiga kuchli nemis taʼsiri borligini taʼkidlashiga sabab boʻlgan<ref name="Hotta, Eri page 170">Hotta, Eri ''Pan-Asianism and Japanʼs War 1931-1945'', London: Palgrave, 2007 page 170.</ref>. {{multiple image | align = right | total_width = 260 | image1 = Adolf Hitler cropped restored.jpg | width1 = 300 | height1 = 350 | caption1 = [[Adolf Hitler]] | image2 = Benito Mussolini portrait as dictator (retouched).jpg | width2 = 300 | height2 = 350 | caption2 = [[Benito Mussolini]] | image3 = Hirohito in dress uniform.jpg | width3 = 300 | height3 = 350 | caption3 = [[Hirohito]] }} [[Fayl:Anti-Comintern Pact signing 1936.jpg|thumb|Yaponiya elchisi Kintomo Mushakoji va fashistlar Germaniyasi tashqi ishlar vaziri Yoaxim fon Ribbentrop 1936-yilda Antikomintern paktini imzoladilar.]] [[1933-yil]] 30-yanvarda Adolf Gitler boshchiligidagi fashistlar partiyasi [[Germaniya]]da hokimiyatni oʻz qoʻliga oldi va oʻz hukmronligining dastlabki ikki oyi ichida Veymar Respublikasining demokratik tizimini bekor qildi. Ushbu siyosiy burilish [[Germaniya]] va [[Yaponiya]] oʻrtasidagi munosabatlar uchun juda katta ahamiyatga ega boʻldi. [[1933-yil]] bahorida va yana kuzda, NSDAPning para-harbiy boʻlimi boʻlgan Sturmabteilung (SA) [[Germaniya]] universitetlarida tahsil olayotgan [[Osiyo]]liklarni kaltaklaganida, nemis-yapon munosabatlari buzildi. [[Yaponiya]] va Xitoy rasmiylari nemis gazetalarida „sariq xavf“ tashviqoti, nemislarning irqlararo munosabatlarni taqiqlash rejalari haqidagi xabarlar va butun mamlakat boʻylab [[Osiyo]]lik talabalarga nisbatan davom etayotgan zoʻravonliklardan shikoyat qilishdi. [[1933-yil]] oktabr oyida [[Yaponiya]] hukumati oʻz fuqarolarini [[Germaniya]]ga tashrif buyurmaslik toʻgʻrisida ogohlantirib, bu mamlakatda [[Osiyo]]liklar boʻlishi xavfli ekanligini aytib, [[1933-yil]]ning noyabrida esa Xitoy hukumati oʻz fuqarolariga shunday ogohlantirish berdi. [[Germaniya]] tashqi ishlar vaziri va Auswärtiges Amt rahbari Konstantin fon Neurath Gitlerni [[Osiyo]]liklarga nisbatan SA zoʻravonligini toʻxtatishga koʻndirib, Xitoy davlat rahbari Chiang Kay-Shek nemis harbiy missiyasini haydab chiqarish va uning oʻrniga fransuz harbiy missiyasini qoʻyish bilan tahdid qilganini taʼkidladi. [[Yaponiya]]ga kelsak, Neyrat nemis universitetlarida yapon elitasining koʻplab vakillarining tahsil olishi foydali ekanini taʼkidlab, bu uzoq muddatda [[Germaniya]] uchun beqiyos afzallik ekanini taʼkidladi. Biroq, bu vaqtda [[Germaniya]] Xitoy bilan ancha yaqin munosabatlarga ega edi, u koʻproq nemis qurollarini sotib oldi va Milliy inqilobiy armiya nemis harbiy missiyasi tomonidan taʼlim oldi. Bu nafaqat yapon eʼtirozlariga qarshi sodir boʻldi, balki Berlinning munosabatini oʻzgartirishga [[Yaponiya]]dan emas, balki Xitoydan kelgan asl shikoyatlarga sabab boʻldi. <gallery class="center"> File:Hitlerjugend Nijūbashi Edo Castle Hirohito Emperor Shōwa 1938.jpg|Nijubashi Edo qal’asida Gitlerjugend Xiroxito imperator Shovani ramziy tabriklash marosimini oʻtkazmoqda. File:Hitlerjugend meeting with Japanese leaders 1938.jpg|Gitlerjugendning Yaponiya rahbari shahzoda Fumimaro Konoe bilan uchrashuvi. 1938-yil avgust. File:Japanese young ladies stage show for Hitlerjugend 1938.jpg|Nichigeki raqs jamoasining ayol aʼzolari Tokiodagi Nichigeki musiqa zalida Gitleryugenni kutib olishmoqda. </gallery> [[1933-yil]] oxiri — [[1934-yil]] boshida [[Germaniya]]ning [[Yaponiya]]dagi yangi elchisi va nemis-yapon hamkorligining ochiq tarafdori Gerbert fon Dirksen fashistlar partiyasi aʼzosi Ferdinand Xening tayinlanishini qoʻllab-quvvatlaganida, [[Germaniya]]-[[Yaponiya]] munosabatlarida yana bir keskinlik yuzaga keldi. obroʻsiz tadbirkor, Xitoy shimolidagi [[Yaponiya]]ning qoʻgʻirchoq davlati Manchjou-Go bilan Berlinning oʻzaro aloqasi juda nozik edi, chunki uning [[Germaniya]] tomonidan rasmiy diplomatik tan olinishi [[Yaponiya]] tomonidan talab qilingan, ammo Xitoy-[[Germaniya]] munosabatlariga katta zarar etkazadi. Gitlerning Xitoyni hozircha hamkor sifatida saqlab qolishdan manfaatdorligi, uning nomi ostida mintaqadagi nemis savdosini monopoliyaga olish uchun [[Germaniya]]ga Manchukuoni tan olish haqida yolgʻon vaʼda bergan Xeydan voz kechganida ayon boʻldi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://www.jcpa.org/jl/jl425.htm |qaralgan sana=2022-07-04 |arxivsana=2022-07-05 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220705192111/https://www.jcpa.org/jl/jl425.htm }}</ref>. === Hamkorlikni mustahkamlash === Tokio harbiy rahbarlari oxir-oqibatda „Buyuk Sharqiy [[Osiyo]]da hamkorlikda farovonlik sohasini“ yaratish orqali imperiyani resurslar bilan taʼminlash rejalarini ishlab chiqishga kirishdilar. [[Fayl:Bundesarchiv Bild 183-L09218, Berlin, Japanische Botschaft.jpg|thumb|upright|Berlindagi Yaponiya elchixonasi, 1940-yil sentabr oyida Uch tomonlama paktni imzolagan uchta davlat bayroqlari bilan qoplangan.]] Nemis-yapon oʻzaro manfaatlarining birinchi huquqiy mustahkamlanishi 1936-yilda, ikki davlat umuman Kommunistik Xalqaro (Komintern) va xususan Sovet Ittifoqiga qarshi qaratilgan Anti-Komintern paktini imzolaganida sodir boʻldi. Imzolangandan soʻng fashistlar [[Germaniya]]si hukumati yapon xalqini ham „faxriy oriylar“ tushunchasiga kiritdi. Yasuxito, shahzoda Chichibu keyin [[1937-yil]]da [[Germaniya]]dagi Nyurnberg mitingida qatnashdi va Adolf Gitler bilan uchrashdi va u bilan shaxsiy munosabatlarni mustahkamlashga harakat qildi. Benito Mussolini boshchiligidagi fashistik Italiya oʻsha yili Anti-Komintern paktiga qoʻshildi va shu bilan Rim, Berlin va Tokio oʻrtasida „Oʻq“ deb ataladigan oʻqni shakllantirish yoʻlida birinchi qadamlarni qoʻydi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=e9znk7vMS-0C&pg=PA166&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. Dastlab [[Germaniya]] Xitoy millatchi hukumati bilan juda yaqin munosabatda boʻlgan, hatto Xitoy Respublikasiga harbiy yordam va yordam koʻrsatgan. [[1937-yil]] 7-iyulda Ikkinchi Xitoy-[[Yaponiya]] urushi boshlanganidan keyin va oradan koʻp oʻtmay Xitoy Sovet Ittifoqi bilan Xitoy-Sovet hujum qilmaslik toʻgʻrisidagi paktni tuzganidan keyin munosabatlar keskinlashdi. Yuqori Xitoy-[[Germaniya]] iqtisodiy munosabatlariga qaramay, Gitler [[Yaponiya]] yanada ishonchli geostrategik hamkor boʻladi degan xulosaga keldi va zamonaviyroq va harbiy jihatdan kuchli [[Yaponiya]] bilan hamjihatlikka erishish uchun xitoylar bilan ittifoqini tugatishni tanladi. [[1938-yil]] may oyida Reyxstagga qilgan murojaatida Gitler [[Germaniya]]ning [[Yaponiya]]ning qoʻgʻirchoq davlati Manchjou-Goni tan olganini eʼlon qildi<ref>https://web.archive.org/web/20110604050633/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,773077-2,00.html</ref> va hozirda [[Yaponiya]] imperiyasi tomonidan ushlab turilgan Tinch okeanidagi sobiq mustamlakalarga [[Germaniya]] daʼvolaridan voz kechdi. Gitler Xitoyga qurol-yarogʻ yetkazib berishni toʻxtatishni, shuningdek, Xitoy armiyasiga biriktirilgan barcha nemis ofitserlarini chaqirib olishni buyurdi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=u5KgAAAACAAJ&dq=Mrs.+Ferguson%27s+Tea-set,+Japan,+and+the+Second+World+War&client=firefox-a&redir_esc=y</ref>. [[Yaponiya]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi munosabatlar [[1930-yil]]larning oxirlarida yaqinroq oʻsishda davom etdi va siyosiy va tashviqot sabablarga koʻra boʻlsa ham, bir nechta madaniy almashinuvlar amalga oshirildi. Yoshlar almashinuviga eʼtibor qaratildi va koʻplab oʻzaro tashriflar amalga oshirildi. Masalan, [[1938-yil]]ning oxirida Gneisenau kemasi Gitlerjugendning 30 aʼzosidan iborat delegatsiyani oʻrganish uchun Tokioga olib ketdi. [[1938-yil]]da [[Germaniya]]-[[Yaponiya]] hamkorligini oʻz ichiga olish uchun vakillik choralari koʻrildi va Berlinda yangi [[Yaponiya]] elchixonasi binosi qurilishi boshlandi. Oldingi elchixona Gitler va Albert Speerning Berlinni jahon poytaxti [[Germaniya]]ga aylantirish rejalariga yoʻl qoʻyishga majbur boʻlganidan soʻng, Tiergarten yonidagi yangi tashkil etilgan diplomatik okrugda yangi va yanada dabdabali bino qad rostladi. [[Fayl:Matsuoka visits Hitler.jpg|thumb|Yaponiya tashqi ishlar vaziri Yosuke Matsuoka 1941-yil mart oyining oxirida Berlinda Adolf Gitler huzuriga tashrif buyurdi.]] [[1940-yil]] 26-iyulda Qoʻshma Shtatlar [[Yaponiya]]ga neft, temir va poʻlat eksportini toʻxtatib, Eksport nazorati toʻgʻrisidagi qonunni qabul qildi. Ushbu cheklov siyosati Vashingtonning [[Yaponiya]]ga har qanday keyingi harbiy kengayish keyingi sanksiyalarga olib kelishi haqida ogohlantirish edi. Biroq, AQShning bunday harakatlari [[Yaponiya]]ning militaristik rahbarlari tomonidan imperiyaning ahvolini yaxshilash uchun radikal choralar koʻrish kerakligi va bu bilan [[Yaponiya]]ni [[Germaniya]]ga yaqinlashtiruvchi signal sifatida talqin qilindi<ref>https://research.calvin.edu/german-propaganda-archive/goeb7.htm</ref>. [[Germaniya]] tashqi ishlar vaziri Yoaxim fon Ribbentrop [[Yaponiya]] bilan yangi shartnoma boʻyicha muzokaralar olib borish uchun yuborildi, uning [[Germaniya]] va Italiya bilan munosabatlari yaqinda „Oʻq kuchlari“ deb ataladigan [[1940-yil]] 27-sentabrdagi Uch tomonlama pakt bilan mustahkamlandi. === Qoʻshma urush rejalari === [[Fayl:Matsuoka visits Hitler.jpg|thumb|Matsuoka Generalfeldmarshall Vilgelm Keytel (oʻrtada) va elchi Geynrix Georg Stahmer (oʻngda) bilan 1941-yil 29-martda Berlindagi Yaponiya elchixonasida ziyofatda]] Gitler esa Sovet Ittifoqiga bostirib kirish uchun „Barbarossa operatsiyasi“ ga tayyorgarlikni yakunlayotgan edi. Fyurer oʻzining sharqqa tomon zarbasini toʻgʻridan-toʻgʻri yoki bilvosita qoʻllab-quvvatlash uchun [[Yaponiya]]ga 1940 va 1941-yillarda Sovet Uzoq Sharqiga hujum qilish rejalarini qayta koʻrib chiqishni bir necha bor taklif qildi. [[1941-yil]] fevralida Gitlerning qatʼiy talablari natijasida general Oshima Berlinga elchi sifatida qaytib keldi. Stalinning hozirda Janubi-Sharqiy Sibirni [[Yaponiya]]ning potentsial hujumidan himoya qilayotgan qoʻshinlarni Moskvaning kelajakdagi mudofaasiga koʻchirishga boʻlgan ehtiyoj ortdi. [[Yaponiya]]ning Manchukuodagi Kvantung armiyasi doimo manevrlarda boʻlib turdi va [[Germaniya]] tashqi ishlar vaziri Ribbentrop bilan muzokaralarda Berlindagi elchi Oshima SSSRga qarshi „yaponlarning yaqinlashib kelayotgan hujumi“ haqida bir necha bor ishora qildi. Biroq, [[Yaponiya]] va [[Germaniya]]ga nomaʼlum boʻlgan, [[Germaniya]]ning Tokiodagi elchisi Evgen Ott uchun ishlaydigan nemis jurnalisti qiyofasini olgan sovet josusi Richard Sorge 1941-yil 14-sentabrda Qizil Armiyaga [[Yaponiya]]liklar Sovet Ittifoqiga hujum qilmoqchi emasligini aytdi<ref>https://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Japan.html#t4</ref>. [[Fayl:Bundesarchiv Bild 183-1985-1003-020, Richard Sorge.jpg|thumb|upright|Sovet josusi Richard Sorge 1941-yil sentabrda Yaponiyaning SSSRga qarshi Gitler bilan hamkorlik qilishni istamasligini oshkor qildi.]] == [[Yaponiya]] Ikkinchi jahon urushiga kirishi == [[1941-yil]] sentabrda [[Yaponiya]] janubga kengayishini boshladi va joylashtirilgan xodimlar va samolyotlar sonini keskin oshirdi. Bu Qoʻshma Shtatlar, Buyuk Britaniya va boshqa Gʻarb hukumatlarini [[Yaponiya]] aktivlarini muzlatib qoʻyishga undadi, AQSh ([[Yaponiya]] neftining 80 foizini taʼminlagan) [[Yaponiya]] imperiyasiga toʻliq neft embargosini qoʻyish bilan javob berdi. Natijada [[Yaponiya]] mohiyatan Janubi-Sharqiy [[Osiyo]]dagi ambitsiyalaridan voz kechish yoki Xitoyga qarshi urush olib borish yoki oʻziga zarur boʻlgan tabiiy resurslarni kuch bilan tortib olish oʻrtasida tanlov qilishga majbur boʻldi. [[Yaponiya]] harbiylari [[1939-yil]]da Xalkin-Gol jangida [[Yaponiya]]ning sharmandali magʻlubiyati va yaqin kelajakdagi har qanday harakatlarni yakuniy rad etishidan soʻng, Janubiy [[Osiyo]]ga kengayish oʻrniga Sovet Rossiyasiga hujum qilish tobora koʻproq mashhur boʻlmagan tanlovga aylandi. [[Germaniya]] SSSRga bostirib kirdi. Bundan tashqari, koʻplab zobitlar Amerikaning neft embargosini soʻzsiz urush eʼlon qilish deb hisoblashdi. Qoʻshma Shtatlar tomonidan kiritilgan qattiq neft sanksiyalari bilan [[Yaponiya]] rahbariyati endi Xitoyda qolishga qaror qildi. [[Germaniya]] [[Yaponiya]]ga sintetik yoqilgʻi ishlab chiqarish loyihalarini sotishdan bosh tortdi, shuning uchun [[Yaponiya]]ning neftga boʻlgan yagona umidi Gollandiyaning Sharqiy Hindistoniga bostirib kirish edi, bu esa AQSh va Britaniya bilan urushga olib keladi. Muvaffaqiyatga erishish uchun yaponlar Amerika Qoʻshma Shtatlarining Tinch okeanidagi qudratli flotini zararsizlantirishlari kerak edi. Gitler va Ribbentrop [[1941-yil]]ning 17-noyabrida [[Yaponiya]]liklar AQSh bilan urushga kirishish niyati haqida birinchi marta xabardor qilganlarida [[Germaniya]] [[Yaponiya]]ni qoʻllashiga kelishib oldilar. [[Fayl:Bundesarchiv Bild 183-1987-0703-507, Berlin, Reichstagssitzung, Rede Adolf Hitler.jpg|thumb|1941-yil 11-dekabrda Yaponiyaning Pearl-Harborga hujumi ortidan Adolf Gitler Qoʻshma Shtatlarga urush eʼlon qildi.]] Gitler [[Yaponiya]]ning [[1941-yil]] 7-dekabrda Pearl-Harbordagi Amerika harbiy-dengiz bazasiga havo hujumi bilan toʻsatdan urushga kirishini va [[Germaniya]] armiyasi birinchi harbiy magʻlubiyatga uchraganidek, AQSh va Buyuk Britaniyaga urush eʼlon qilganini olqishladi. Pearl-Harbordan keyingi oylarda [[Yaponiya]]ning Janubi-Sharqiy [[Osiyo]] va Tinch okeanidagi harakatlari, jumladan, Uels shahzodasi va HMS Repulsening choʻkib ketishi, Singapur, Gonkong va Britaniya Birmasining qirollik koloniyalarini bosib olishi va Hind okeanidagi va Avstraliyadagi reydlar Buyuk Britaniyaning urush harakatlariga katta zarba boʻldi. Sovet Ittifoqiga hujum qilgunga qadar [[Germaniya]] va [[Yaponiya]] Trans-Sibir temir yoʻlidan foydalangan holda materiallar va xodimlarni almashishga muvaffaq boʻlishdi. [[Fayl:German and Japanese spheres of influence at greatest extent World War II 1942.jpg|thumb|Germaniya va Yaponiyaning toʻgʻridan-toʻgʻri taʼsir doiralari 1942-yil kuzida eng katta darajada. Hududlar rejalashtirilgan harakatlarni 70° da kelishilgan chegara chizigʻiga koʻrsatadi.]] [[Fayl:Planned partition of Asia.png|thumb|Natsistlar Germaniyasi va Yaponiya imperiyasi Yevroosiyoni boʻlinishini rejalashtirdilar.]] [[Yaponiya]]ning Hindistonga bostirib kirishi Imfal va Koximada toʻxtatildi, bu Hindistonga qarshi qoʻshma operatsiyalarni imkonsiz qildi. Suv osti kemalari natsistlar tomonidan boshqariladigan [[Yevropa]] va [[Yaponiya]] oʻrtasidagi deyarli yagona aloqa boʻlib qolganligi sababli, savdo tez orada texnik rejalar va qurol shablonlari kabi strategik tovarlarga qaratildi. Kamdan-kam hollarda [[Germaniya]]ning yer usti kemalari [[Yaponiya]]ga ham yetib borishi mumkin edi. Ularga Mishel va Tor yordamchi kreyserlari kiradi, ular 1942-yil oxirida Kriegsmarine boshliqlari [[Germaniya]] nazorati ostidagi [[Yevropa]] portlariga qaytishlari amaliy boʻlmasligini anglaganlaridan keyin Yokogamaga olib kelingan. Nemis taʼminot kemalari (Uckermark) va nemis savdogarlari tomonidan qoʻlga olingan xorijiy kemalar ham [[Yaponiya]] portlariga keladi. [[Fayl:Bundesarchiv Bild 101I-262-1544-13, Südfrankreich, Offiziere mit Ferngläsern.jpg|left|thumb|Nemis va yapon zobitlari, shu jumladan elchi Oshima (oʻrtada) 1943-yil sentabr oyida Fransiya janubiga sayohat qilishdi.]] Urush davom etar ekan va [[Germaniya]] yana chekinishni boshlaganida, [[Yaponiya]] elchisi Oshima [[Germaniya]]ning gʻalaba qozonishiga ishonchidan qaytmadi. Biroq, [[1945-yil mart oyida u Tokioga „ Berlinning jang maydoniga aylanishi xavfi“ haqida xabar berdi va „Berlinni tark etish yana bir oy davom etishi mumkin“ degan qoʻrquvni oshkor qildi. [[1945-yil]] 7 va 8-mayda [[Germaniya]] hukumati ittifoqchi kuchlarga taslim boʻlganida, Oshima va uning xodimlari hibsga olinib, AQShga olib kelindi. Endi yolgʻiz qolgan [[Yaponiya]] hukumati [[Germaniya]]ning taslim boʻlishini darhol xiyonat sifatida qoraladi va bir nechta nemis shaxslarini internirga oldi, shuningdek, oʻsha paytda [[Yaponiya]] hududidagi barcha nemis mulklarini (masalan, suv osti kemalari) musodara qildi. Toʻrt oy oʻtgach, 2-sentabrda [[Yaponiya]] oʻzining taslim boʻlish toʻgʻrisidagi hujjatlarini imzoladi. === Jinoyatchilarni jazolash === [[Fayl:OshimaHiroshi.jpg|thumb|200px|Xirosi Oshima. 1945-yil maygacha Germaniyadagi elchi]] Ikkinchi Jahon urushi [[Yaponiya]] imperiyasining taslim boʻlishi bilan rasman yakunlanganidan soʻng, [[1946-yil]]da yirik nemis va yapon harbiy jinoyatchilarini sud qilish rejalari tezda amalga oshirildi. [[Yaponiya]] rasmiylari Tokio sud jarayoniga duch kelgan boʻlsa-da, yirik nemis urush jinoyatlari Nyurnberg sudlarida koʻrib chiqildi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://www.nizkor.org/hweb/imt/tgmwc/tgmwc-02/tgmwc-02-16-09.shtml |kirish sanasi=2022-07-04 |arxivsana=2019-06-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190603152627/http://www.nizkor.org/hweb/imt/tgmwc/tgmwc-02/tgmwc-02-16-09.shtml }}</ref>. == Ikkinchi jahon urushidan keyingi voqealar == [[Fayl:Minister Westerwelle and Matsumoto.jpg|thumb|left|Germaniya tashqi ishlar vaziri Gido Vestervelle va Yaponiya tashqi ishlar vaziri Takeaki Matsumotoning 2011-yildagi Toxoku zilzilasi va sunamidan keyin Tokiodagi uchrashuvi.]] Ikkinchi jahon urushida magʻlubiyatga uchragach, [[Yaponiya]] ham, [[Germaniya]] ham bosib olindi. [[Yaponiya]] [[1952-yil]]da San-Fransisko shartnomasi bilan oʻz suverenitetini tikladi<ref>https://www.upi.com/Archives/1987/12/02/Historian-FDR-probably-engineered-famous-WWII-plans-leak/4189565419600/</ref> va [[1956-yil]]da Birlashgan Millatlar Tashkilotiga aʼzo boʻldi. [[Germaniya]] ikki davlatga boʻlindi. [[1951-yil]]da [[Yaponiya]] va [[Germaniya]] Federativ Respublikasi (Gʻarbiy [[Germaniya]]) oʻrtasida diplomatik munosabatlar oʻrnatishga kelishib olindi. Gʻarbiy [[Germaniya]] va [[Yaponiya]] oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik aloqalar [[1955-yil]]da toʻliq tiklandi. Sharqiy [[Germaniya]] va [[Yaponiya]] oʻrtasida [[1973-yil]]da munosabatlar oʻrnatildi. [[1950-yil]]lardan boshlab, yapon kompaniyalari Dyusseldorfdagi kichik yapon biznes hamjamiyatiga ega boʻlgan Gʻarbiy [[Germaniya]]ning Rur mintaqasida poʻlat va kimyoviy mahsulotlar kabi zarur xom ashyoni sotib olishga intilishdi. [[1974-yil]]da Gʻarbiy [[Germaniya]] va [[Yaponiya]] oʻrtasida fan va texnika sohasida hamkorlik qilish, qoʻshma ilmiy saʼy-harakatlar va texnologik almashinuvni qayta faollashtirish toʻgʻrisida hukumatlararo bitim imzolandi. Kelishuv natijasida dengiz tadqiqotlari va geofanlari, hayot haqidagi fanlar va atrof-muhitni oʻrganishga qaratilgan koʻplab loyihalar amalga oshirildi. Bundan tashqari, yoshlar almashinuvi dasturlari, jumladan, [[1974-yil]]dan beri har yili oʻtkaziladigan „Yoshlar sammiti“ boshlandi. [[Fayl:G7 leaders 1978.jpg|thumb|1978-yilda 4-katta G7 sammitidagi yetakchilardan beshtasi Yaponiya Bosh vaziri Takeo Fukuda va Gʻarbiy Germaniya kansleri Helmut Shmidt (chapdan ikkinchi va toʻrtinchi)]] Gʻarbiy [[Germaniya]]-[[Yaponiya]] siyosiy munosabatlari [[1973-yil]]ga javob sifatida [[1975-yil]]da AQSh, Buyuk Britaniya, Fransiya va Italiya bilan birgalikda „Oltilik“ yoki oddiygina „G6“ deb nomlangan guruhni yaratishda ishtirok etgan ikkala davlat bilan kengaytirildi<ref>https://www.de.emb-japan.go.jp/de-jp/index.html</ref>. Keyingi yillarda 1985-yilda Berlindagi „Yapon-[[Germaniya]] Markazi“ (JDZB) va 1988-yilda Tokiodagi [[Germaniya]] Yapon tadqiqotlari instituti (DIJ) kabi muassasalar tashkil etildi. [[Yaponiya]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi urushdan keyingi munosabatlar, shuningdek, [[1990-yil]]dan beri birlashgan [[Germaniya]] bilan munosabatlar asosan iqtisodiy va biznes masalalariga qaratilgan. Erkin savdoga bagʻishlangan [[Germaniya]] [[Yaponiya]]ning [[Yevropa]]dagi eng yirik savdo sherigi boʻlib qolmoqda. Ushbu umumiy pozitsiya [[Yaponiya]] tashqi ishlar vaziri Yoxey Kono va [[Germaniya]] tashqi ishlar vaziri Yoshka Fisher tomonidan [[2000-yil]] 30-oktabrda kelishilgan „hamkorlikning 7 ta ustuni“da ham oʻz aksini topgan. [[Fayl:Shinzō Abe and Angela Merkel.jpg|thumb|Sindzo Abe Germaniya kansleri Angela Merkel bilan 2018-yil iyun oyida G7 sammitida]] [[2000-yil]]da ikki tomonlama madaniy almashinuv „[[Yaponiya]] [[Germaniya]]da“ yili bilan yakunlandi, keyin esa [[2005]]-[[2006-yil]]lardagi „[[Germaniya]] [[Yaponiya]]da“ yili oʻtkazildi. Shuningdek, [[2005-yil]]da Tokioda har yili oʻtkaziladigan nemis filmlari festivali tashkil etildi<ref>https://www.mofa.go.jp/region/europe/germany/summit0412/fs_sports_exc.html</ref>. [[2004-yil]]da [[Germaniya]] kansleri Gerxard Shryoder va [[Yaponiya]] bosh vaziri Junichiro Koidzumi Iroq va Afgʻonistonni qayta tiklashga koʻmaklashish, iqtisodiy almashinuv faoliyatini ragʻbatlantirish<ref>https://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Japan.html#t4</ref>, yoshlar va sport almashinuvi kabi hamkorlik toʻgʻrisida kelishib oldilar<ref>https://www.mofa.go.jp/region/europe/germany/summit0412/fs_afghanistan.html</ref>. [[2008-yil]] holatiga koʻra, [[Yaponiya]] hali ham [[Germaniya]]ning [[Osiyo]]dagi Xitoydan keyin ikkinchi yirik savdo sherigi edi<ref>https://www.welt.de/politik/deutschland/article12842691/Gruenen-Politiker-will-Bundeswehr-nach-Japan-schicken.html</ref>. [[2008-yil]]da [[Yaponiya]]ning [[Yevropa]] Ittifoqiga eksporti va importi global moliyaviy inqiroz tufayli [[2007-yil]]da 5,8 % ga oʻsganidan keyin 7,8 va 4,8 % ga kamaydi. [[2008-yil]]da [[Germaniya]] va [[Yaponiya]] oʻrtasidagi oʻzaro savdo ham qisqardi. [[Yaponiya]]dan import 6,6 % ga va [[Germaniya]]ning [[Yaponiya]]ga eksporti 5,5 % ga kamaydi. [[Yaponiya]] [[2008-yil]]da Xitoydan keyin [[Germaniya]]ning [[Osiyo]]dagi asosiy savdo sherigi boʻlib qolganiga qaramay, [[Germaniya]] tashqi savdosining umumiy hajmida [[Yaponiya]]ning eksport va importdagi ulushi nisbatan past<ref>https://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Japan.html#t4</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Akira, Kudo. (1998) ''Japanese-German Business Relations: Co-operation and Rivalry in the Interwar Period'' (Nissan Institute/Routledge Japanese Studies) (1998) * Bara, Xavier. „The Kishū Army and the Setting of the Prussian Model in Feudal Japan, 1860-1871“. ''War in History'' 19.2 (2012): 153-171. https://doi.org/10.1177/0968344511432980 * Baskett, Michael (2009). „All Beautiful Fascists?: Axis Film Culture in Imperial Japan“ in ''The Culture of Japanese Fascism'', ed. [[Alan Tansman]]. Durham: Duke University Press. pp.&nbsp;212-234. {{ISBN|0822344521}} * Boyd, Carl. ''Hitler’s Japanese Confidant: General Hiroshi Ōshima and Magic Intelligence, 1941-1945'' (University Press of Kansas, 1993) * Burton, Fred, and Freddy Saelens. „The Structure and Characteristics of Japanese Foreign Direct Investment in West Germany“. ''Management International Review'' (1980): 7-16. [https://www.jstor.org/stable/40227551 online] * Cho, Joanne Miyang, Lee M. Roberts, and Christian W. Spang. „German-Japanese Relations from Meiji to Heisei“. in Cho et al. eds. ''Transnational Encounters between Germany and Japan'' (Palgrave Macmillan, New York, 2016) pp.&nbsp;1-15. [https://www.amazon.com/Transnational-Encounters-between-Germany-Japan/dp/1137573902/ excerpt] * {{citation|doi=10.1080/07075332.2011.626577|title=National Socialist Foreign Policy and Press Instructions, 1933–9: Aims and Ways of Coverage Manipulation based on the Example of East Asia|journal=The International History Review|volume=34|issue=2|pages=271–291|year=2012|last1=Hübner|first1=Stefan|s2cid=154888005}} * Katada, Saori N., Hanns Maull and Takashi Inoguchi, eds. ''Global Governance: Germany and Japan in the International System'' (2004). * {{kitob manbasi |last1=Law |first1=Ricky W. |title=Transnational Nazism: Ideology and Culture in German-Japanese Relations, 1919–1936 |date=2019 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-108-47463-4 |language=en}} * McLaren, Ian A. ''Nazi Germany and imperial Japan: The hollow diplomatic alliance'' (Routledge, 2017), 1930s and World War II. * {{kitob manbasi|author=Martin, Bernd |title=Japan and Germany in the Modern World|url=https://books.google.com/books?id=7_jBOpYASMQC|year=2005|publisher=Berghahn Books|isbn=9781845450472}} * Skya, Walter A. (2004) „Fascist Encounters: German Nazis and Japanese Shintō Ultranationalists“. in ''Japan in the Fascist Era'' (Palgrave Macmillan, 2004) pp.&nbsp;133-153. * Spang, Christian W. and Rolf-Harald Wippich (eds.). (2006) ''Japanese-German Relations, 1895-1945. War, Diplomacy and Public Opinion'' ({{ISBN|0-415-34248-1}}). London: Routledge. [https://www.amazon.com/dp/0415342481 excerpt and text search] * Yellen, Jeremy A. „Into the Tiger’s Den: Japan and the Tripartite Pact, 1940“. ''Journal of Contemporary History'' 51.3 (2016): 555-576. [https://www.jstor.org/stable/44503998 online] == Havolalar == * [https://www.rekihaku.ac.jp/english/exhibitions/project/old/150707/index.html „Relations between Germany and Japan: 150 Years of Friendship between Germany and Japan“ 2015 exhibit at National Museum of Japanese History], in English * [http://www.oag.jp OAG] (German East Asiatic Society) * [http://www.dijtokyo.org German Institute for Japanese Studies], Tōkyō * [http://www.jdzb.de Japanese-German Center, Berlin] * [http://www.dhm.de/ausstellungen/tsingtau/katalog/fotos/aus2_1.jpg The Knackfuss Painting] [[Turkum:Diplomatiya]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Yaponiya]] [[Turkum:Yaponiyaning ikki tomonlama aloqalari]] 6na67c41e96fh4v7ui3xt07b19qqbg7 6221208 6221206 2026-07-31T12:16:42Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Diplomatiya]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221208 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Germaniya-Yaponiya munosabatlari |Tasvir = Germany_Japan_Locator.svg |Mamlakat1 = Germaniya |Mamlakat2 = Yaponiya |Rang1 = green |Rang2 = orange }} [[Fayl:Tiergarten Tiergartenstraße Japanische Botschaft.jpg|thumb|1990-yillarda qayta qurilgan Berlinning Xirosima koʻchasidagi Yaponiya elchixonasi dastlab 1938-yildan 1942-yilgacha qurilgan va shu tariqa Germaniya-Yaponiya munosabatlarining ramzi hisoblanadi.]] [[Fayl:Botschaft Tokyo.jpg|thumb|Germaniyaning Yaponiyadagi elchixonasi]] '''Germaniya - Yaponiya munosabatlari''' ([[nemischa]]: ''Deutsch''; japanische: ''Beziehungen''; yaponcha:日独関係) — [[Germaniya]] va [[Yaponiya]] davlatlari oʻrtasidagi iqtisodiy, ijtimoiy, siyosiy, maʼrifiy, fan va boshqa sohalardagi oʻzaro hamkorlik aloqalari. Bu aloqalar [[1861-yil]]da Prussiyadan (1866-1870-yillarda [[Germaniya]] imperiyasi tashkil topishidan oldin) [[Yaponiya]]ga birinchi elchi tashrifi bilan rasman oʻrnatilgan. [[Yaponiya]] [[1867-yil]]gi Meydzi islohotidan soʻng tez modernizatsiya qilindi. Koʻpincha nemis modellaridan qizgʻin intellektual va madaniy almashinuv orqali foydalanildi. [[1900-yil]]da [[Yaponiya]] [[Buyuk Britaniya]] bilan birlashgandan soʻng, [[Germaniya]] va [[Yaponiya]] [[Birinchi Jahon urushi]]da dushmanga aylandi. [[Yaponiya]] [[1914-yil]]da [[Germaniya]] imperiyasiga urush eʼlon qildi va [[Xitoy]], [[Tinch okeani]]dagi asosiy nemis mulklarini tortib oldi. [[1930-yil]]larda ikkala davlat ham oʻz mintaqalariga nisbatan tajovuzkor militaristik munosabatni qabul qildilar. Bu yaqinlashuvga va oxir-oqibat, [[Italiya]]ni oʻz ichiga olgan siyosiy va harbiy ittifoqqa olib keldi. Biroq, [[Ikkinchi Jahon urushi]] davrida ittifoq kuchlari oʻrtasidagi katta masofalar bilan cheklangan edi. Koʻpincha [[Yaponiya]] va [[Germaniya]] alohida urushlar olib borishdi va oxir-oqibat alohida taslim boʻlishdi. [[Ikkinchi jahon urushi]]dan keyin har ikki davlatning iqtisodiyoti tez tiklandi. Endi iqtisodiy masalalarga qaratilgan ikki tomonlama munosabatlar tez orada qayta tiklandi. Bugungi kunda [[Yaponiya]] va [[Germaniya]] mos ravishda dunyoning uchinchi va toʻrtinchi yirik iqtisodiyoti boʻlib, siyosiy, madaniy, ilmiy va iqtisodiy hamkorlikning koʻplab turlaridan katta foyda koʻrmoqda. [[2012-yil]] oxirida Bertelsmann jamgʻarmasi soʻroviga koʻra, nemislar [[Yaponiya]]ga koʻp jihatdan ijobiy qarashadi va bu davlatni kamroq raqobatchi va koʻproq sherik deb bilishadi. [[Yaponiya]]ning [[Germaniya]] haqidagi qarashlari ham ijobiy, yapon xalqining 97 % [[Germaniya]]ga ijobiy, atigi 3 % esa [[Germaniya]]ga salbiy qaraydi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.wallstreet-online.de/nachrichten|sarlavha=Finanznachrichten – Börse & Wirtschaft aktuell|vebsayt=www.wallstreet-online.de}}</ref>. == Mamlakatlarni taqqoslash == {| class="wikitable" |- ! ! {{flagicon|Germany}} '''[[Germaniya]]''' ! {{flagicon|Japan}} '''[[Yaponiya]]''' |- | '''Rasmiy nomi''' | style="text-align:center" | '''Germaniya federal respublikasi |style="text-align:center" | '''Yaponiya |- | '''Gerbi''' | style="text-align:center" | [[Fayl:Coat of arms of Germany.svg|110px]] | style="text-align:center" | [[Fayl:Imperial Seal of Japan.svg|140px]] |- | '''Bayrogʻi''' | style="text-align:center" | {{Flagicon|Germany|size=115px}} | style="text-align:center" | {{Flagicon|Japan|size=100px}} |- | '''Aholisi''' | 83,019,200 | 126,317,000 |- | '''Hududi''' | 357,021&nbsp;km<sup>2</sup> (137,847 sq mi) | 377,975&nbsp;km<sup>2</sup> (145,925 sq mi) |- | '''Aholi zichligi''' | 229/km<sup>2</sup> (593/sq mi) | 344/km<sup>2</sup> (891/sq mi) |- | '''Poytaxti''' | [[Berlin]] | [[Tokio]] |- | '''Katta shahri''' | Berlin — 3,513,026 (6,000,000 Metro) | Tokyo — 13,185,502 (35,682,460 Metro) |- | '''Hukumat''' | Federal parlamentar Respublika | Unitar, parlamentar, konstitutsiyaviy monarxiya |- | '''Birinchi rahbari''' | * Mamlakat boshligʻi: [[Teodor Heuss]] * Hukumat raisi: [[Konrad Adenauer]] | * Mamlakat boshligʻi: Imperator Jimmu * Hukumat raisi: [[Itō Hirobumi]] |- | '''Hozirgi rahbari''' | * Mamlakat boshligʻi: [[Frank-Volter Steinmeier]] * Hukumat raisi: [[Olaf Scholz]] | * Mamlakat boshligʻi: [[Naruxito]] * Hukumat raisi: [[Fumio Kishida]] |- | '''Rasmiy tili''' | Nemis tili | Yapon tili |- | '''Din''' | 58 % xristian, 37 % dinsiz, 4 % [[Islom]], 1 % boshqa<ref>[http://fowid.de/fileadmin/datenarchiv/Religionszugehoerigkeit/Religionszugehoerigkeit_Bevoelkerung_2010_2013.pdf Religionszugehörigkeit, Deutschland] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20151225025456/http://fowid.de/fileadmin/datenarchiv/Religionszugehoerigkeit/Religionszugehoerigkeit_Bevoelkerung_2010_2013.pdf |date=25 December 2015 }}, ''fowid.de'' (in German)</ref> | 92 % Sintoizm va buddizm (birga), 2 % xristian, 7.8 % boshqa |- | '''Etnik boʻlinish''' | 80 % nemis,<ref>[https://www.destatis.de/DE/Publikationen/Thematisch/Bevoelkerung/MigrationIntegration/Migrationshintergrund2010220107004.pdf?__blob=publicationFile Publication File page 64 detailed estimates].</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.destatis.de/DE/PresseService/Presse/Pressemitteilungen/2010/01/PD10_033_122.html|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20130323021809/https://www.destatis.de/DE/PresseService/Presse/Pressemitteilungen/2010/01/PD10_033_122.html|arxiv-sana=23-mart 2013-yil|sarlavha=Anteil der Einwohner mit Migrationshintergrund leicht gestiegen|vebsayt=destatis.de}}</ref><ref>{{veb manbasi |url=https://www.destatis.de/EN/PressServices/Press/pr/2010/07/PE10_248_122.html |sarlavha=For the first time more than 16 million people with migration background in Germany |kirish sanasi=4-noyabr 2012-yil |url-status=dead |arxiv-url=https://web.archive.org/web/20121116122732/https://www.destatis.de/EN/PressServices/Press/pr/2010/07/PE10_248_122.html |arxiv-sana=16-noyabr 2012-yil }}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.destatis.de/DE/PresseService/Presse/Pressemitteilungen/2011/09/PD11_355_122.html|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20131115130400/https://www.destatis.de/DE/PresseService/Presse/Pressemitteilungen/2011/09/PD11_355_122.html|arxiv-sana=15-noyabr 2013-yil|sarlavha=Ein Fünftel der Bevölkerung in Deutschland hatte 2010 einen Migrationshintergrund|sana=26-sentabr 2011-yil|vebsayt=destatis.de}}</ref> 3.7 % turklar, 16.3 % boshqa yevropaliklar | 98.5 % yaponlar, 0.5 % koreyslar, 0.4 % xitoyliklar, 0.6 % boshqa |- | '''YaIM''' | $3.467 trillion, (Aholi jon boshiga $41,902) | $4.939 trillion, (Aholi jon boshiga $38,281) |- | '''Aholi lmshuvi''' | 5,971 Germaniyada tugʻilganlar Yaponiyada yashaydi | 35,725 Yaponiyada tugʻilganlar Germaniyada yashaydi |- | '''Harbiy xarajatlar''' | $46.7 million<ref name="sipri.org">{{veb manbasi |url=http://www.sipri.org/research/armaments/milex/resultoutput/15majorspenders |arxiv-url=https://web.archive.org/web/20100328104327/http://www.sipri.org/research/armaments/milex/resultoutput/15majorspenders |url-status=dead |sarlavha=SIPRI Yearbook 2012 – 15 countries with the highest military expenditure in 2011 |arxiv-sana=28-mart 2010-yil |kirish sanasi=2022-06-30 |arxivsana=2010-03-28 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20100328104327/http://www.sipri.org/research/armaments/milex/resultoutput/15majorspenders }}</ref> | $59.3 million<ref name="sipri.org"/> |} == Tarixi == === Birinchi aloqalar va yapon izolyatsiyasining tugashi (1871-yilgacha) === [[Fayl:Siebold Nagasaki.jpg|thumb|Filipp Frans Baltasar fon Siebold Yevropaning Yaponiya haqidagi tasavvuriga katta hissa qoʻshgan.]] [[Yaponiya]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi munosabatlar Tokugava syogunligi davridan (1603-1868), Gollandiya xizmatidagi nemislar Gollandiyaning Sharqiy Hindiston kompaniyasida (VOC) ishlash uchun [[Yaponiya]]ga kelganida boshlangan. Birinchi hujjatlarda tilga olingan holatlar shifokorlar Engelbert Kaempfer (1651-1716) va Filipp Frans Baltasar fon Siebold (1796-1866) ismli shaxslarning 1690 va [[1820-yil]]lardagi holatlardir. Ikkalasi ham Dejima shahridagi Gollandiya savdo posti direktoriga syogunga hurmat koʻrsatish uchun Edoga majburiy sayohatda hamrohlik qilishdi. Siebold XX asrgacha [[Yaponiya]] haqidagi eng qimmatli maʼlumot manbalaridan biri boʻlgan Nippon, Archiv zur Beschreibung von Japan (Nippon, [[Yaponiya]] tavsifi arxivi) muallifiga aylandi<ref>Eberhard Friese: Philipp Franz von Siebold als früher Exponent der Ostasienwissenschaften. = Berliner Beiträge zur sozial- und wirtschaftswissenschaftlichen Japan-Forschung Bd. 15. Bochum 1983 {{ISBN|3-88339-315-0}}</ref>. [[1979-yil]]dan beri yapon olimlariga beriladigan Filipp Frans fon Siebold-Preis sharafiga har yili olimlarning yutuqlari nemis mukofoti bilan taqdirlanadi. Von Sieboldning [[Yaponiya]]ga ikkinchi tashrifi (1859-1862) falokatga aylangan<ref>{{veb manbasi |url=http://tokyo.daad.de/german/de_scholarships_for_japanese_siebold.htm |sarlavha=Siebold-Preis |nashriyot=Tokyo.daad.de |kirish sanasi=9-fevral 2010-yil |qaralgan sana=2022-07-04 |arxivsana=2016-03-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160303172251/http://tokyo.daad.de/german/de_scholarships_for_japanese_siebold.htm }}</ref>. Chunki u [[Yaponiya]]dagi Gollandiya siyosatiga taʼsir oʻtkazishga urinib koʻrdi va bu mamlakatda doimiy diplomat lavozimini egallashga harakat qildi. [[1854-yil]]da Qoʻshma Shtatlar [[Yaponiya]]ga bosim oʻtkazdi va [[Yaponiya]]ning izolyatsiyasini tugatgan Kanagava konvensiyasini imzoladi<ref>Bert Edström, Bert. (2000) [https://books.google.com/books?id=ltmXn9rUGD8C&pg=PA101&dq=unequal+treaty+japan&lr=#PPA101,M1 ''The Japanese and Europe: Images and Perceptions'', p. 101]</ref>. Bu [[Yaponiya]] jamoatchiligi tomonidan „teng boʻlmagan shartnoma“ deb hisoblangan, chunki AQSh [[Yaponiya]]ning koʻpgina imtiyozlarini qaytarmagan. Koʻp hollarda [[Yaponiya]] chet ellik rezidentlarni yapon qonunchiligi oʻrniga oʻz konsullik sudlari qonunlariga boʻysundirishni, savdo portlarini ochishni va keyinchalik hatto xristian missionerlariga ham kirishga ruxsat berishni nazarda tutuvchi ekstraterritorial tizimga amalda majburlangan mamlakat hisoblanadi. [[Yaponiya]]ning yopiq eshiklar siyosati tugaganidan koʻp oʻtmay, " Bakumatsu " (kànhì, „Sogunatning oxiri“) deb nomlangan davrda [[Yaponiya]]ga birinchi nemis savdogarlari kelishdi. 1860-yil]]da graf Fridrix Albrext zu Eulenburg Eylenburg ekspeditsiyasini oʻsha paytda [[Germaniya]] konfederatsiyasining etakchi mintaqaviy davlati boʻlgan Prussiyadan elchi sifatida [[Yaponiya]]ga boshqargan. Toʻrt oylik muzokaralardan soʻng, 1861-yil]] yanvar oyida Prussiya va [[Yaponiya]] oʻrtasida rasmiy ravishda doʻstlik va savdoga bagʻishlangan yana bir „teng boʻlmagan shartnoma“ imzolandi<ref>Louis M. Cullen. ''A History of Japan 1582-1941: Internal and External Worlds'' (2003 ed.). Cambridge University Press. {{ISBN|0-521-52918-2}}</ref>. Oʻsha paytda [[Yaponiya]]ga boʻlgan koʻplab adolatsiz muzokaralardan biri deb hisoblanganiga qaramay, Eulenburg ekspeditsiyasi va doʻstlik va savdo shartnomasining qisqa va uzoq muddatli oqibatlari bugungi kunda rasmiy yapon-german munosabatlarining boshlanishi sifatida hurmatga sazovor. Oʻzaro aloqalarning 150 yilligini nishonlash maqsadida [[Germaniya]]da ham, [[Yaponiya]]da ham [[2010-yil]]ning kuzidan [[2011-yil]]ning kuzigacha "kelajakka koʻprik qurish uchun „umumiy oʻtmish xazinasini oʻrnatish“ umidida tadbirlar oʻtkazildi<ref>German Consulate General Osaka-Kobe: [http://www.osaka-kobe.diplo.de/Vertretung/osaka/en/00/Index.html 150 Years Germany-Japan: Friendship with Future] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110522015934/http://www.osaka-kobe.diplo.de/Vertretung/osaka/en/00/Index.html |date=2011-05-22 }}</ref> . === Prussiyadagi [[Yaponiya]] diplomatik missiyasi === [[1863-yil]]da fon Eulenburgning Tokioga tashrifidan uch yil oʻtgach, qirol Vilgelm I Prussiya saroyiga keldi va Berlinda ulugʻvor marosim bilan kutib olindi. Shartnoma imzolangandan soʻng Maks fon Brandt [[Yaponiya]]dagi diplomatik vakil boʻldi — dastlab Prussiya vakili, [[1866-yil]]dan keyin Shimoliy [[Germaniya]] konfederatsiyasi va [[1871-yil]]da yangi tashkil etilgan [[Germaniya]] imperiyasi vakili<ref>Masako Hiyama: „Max von Brandt (1835-1920)“. In: Brückenbauer. ''Pioniere des japanisch-deutschen Kulturaustausches'' (Berlin: Iudicium, 2005). {{ISBN|3-89129-539-1}}</ref>. [[1868-yil]]da Tokugava syogunligi agʻdarildi va imperator Meydzi boshchiligidagi [[Yaponiya]] imperiyasi oʻrnatildi. Hokimiyat Tenno sulolasiga qaytishi bilan [[Yaponiya]] gʻarbiy kuchlar bilan „teng boʻlmagan shartnomalar“ ni bekor qilishni talab qildi va fuqarolar urushi boshlandi. Urush paytida nemis qurol savdogar Genri Shnell syogunlikka sodiq yer xoʻjayini Nagaoka Daimyosini qurol bilan taʼminladi. Bir yil oʻtgach, urush Tokugavaning magʻlubiyati va „teng boʻlmagan shartnomalar“ ning qayta koʻrib chiqilishi bilan yakunlandi<ref>Donald Keene, ''Emperor of Japan: Meiji and His World, 1852-1912'' (Columbia UP, 2005). {{ISBN|0-231-12340-X}}; p. 142</ref>. === [[Yaponiya]]ni modernizatsiya qilish va taʼlim almashinuvi (1871-1885) === [[Fayl:Portrait of Hirobumi Itō.jpg|thumb|upright|right|Yaponiya vaziri Ito Xirobumi 1882-yilda Berlin va Venada Yevropa konstitutsiyalarini yapon huquqiy asoslari uchun shablon sifatida oʻrgangan.]] Meydzi islohotlar davrining boshlanishi bilan (1868-1912) koʻplab nemislar [[Yaponiya]]ning yangi hukumatga maslahatchi sifatida „oyatoi gaikokujin“ (お雇い外国人 , „yollangan chet elliklar“) kelishdi va [[Yaponiya]]ni modernizatsiya qilishga hissa qoʻshdi. Ayniqsa tibbiyot (Leopold Myuller, 1824-1894; Julius Scriba, 1848-1905; Erwin Bälz, 1849-1913), huquq (KF Hermann Roesler, 1834) Albert Mosse, (1846-1925) va harbiy ishlar (KW Jacob Meckel, 1842-1906). Mekkel [[1885-yil]]da [[Yaponiya]] hukumati tomonidan [[Yaponiya]] bosh shtabiga maslahatchi va Armiya harbiy kollejida oʻqituvchi sifatida taklif qilingan. U [[Yaponiya]]da uch yil davomida Katsura Taro va Kavakami Soroku kabi nufuzli shaxslar bilan ishladi va shu tariqa [[Yaponiya]] imperatorlik armiyasini modernizatsiya qilishga hal qiluvchi hissa qoʻshdi. Mekkel oʻzining oʻlimidan soʻng Tokiodagi sobiq armiya kolleji oldida uning bronza haykalini oʻrnatgan sodiq yapon muxlislarini qoldirdi<ref>Welch, Claude Emerson. (1976). [https://books.google.com/books?id=JcTXLxWeZ00C&dq=Klemens+Wilhelm+Jacob+Meckel&lr=&client=firefox-a&source=gbs_summary_s&cad=0 ''Civilian Control of the Military: Theory and Cases from Developing Countries''] Albany: [[State University of New York Press]]. {{ISBN|978-0-87395-348-1}}, p. 161</ref>. Umuman olganda, [[Yaponiya]] imperatorlik armiyasi [[1880-yil]]larda zamonaviy jangovar kuchlarni qurishda oʻz tashkilotini Prussiya-[[Germaniya]] chizigʻi boʻylab intensiv ravishda yoʻnaltirdi. [[1889-yil]]da [[Yaponiya]] imperiyasining Konstitutsiyasi eʼlon qilindi. Unga nemis huquqshunos olimlari Rudolf fon Gnayst va Lorenz fon Shtayn katta taʼsir koʻrsatdi. Ular Meydzi va boʻlajak Bosh vazir Ito Xirobumi (1841-1909) [[1882-yil]]da Berlin va Vena shaharlariga tashrif buyurdilar. [[Germaniya]] hukumatining iltimosiga koʻra, Albert Mosse Xirobumi va uning bir guruh hukumat amaldorlari va olimlari bilan ham uchrashdi va konstitutsiyaviy huquq boʻyicha bir qator maʼruzalar oʻqidi. Bu Xirobumini Prussiya uslubidagi monarxiya konstitutsiyasi [[Yaponiya]] uchun eng mos ekanligiga ishontirishga yordam berdi. [[1886-yil]]da Mosse Xirobumi va Inoue Kovashiga Konstitutsiya loyihasini ishlab chiqishda yordam berish uchun [[Yaponiya]] hukumatiga „yollangan chet ellik“ sifatida uch yillik shartnoma asosida [[Yaponiya]]ga taklif qilindi<ref>Sims, Richard. Japanese Political History Since the Meiji Renovation 1868-2000. Palgrave Macmillan. {{ISBN|0-312-23915-7}}</ref>. Keyinchalik u boshqa muhim qonun loyihalari, xalqaro shartnomalar ustida ishladi va Ichki ishlar vazirligida vazirlar mahkamasi maslahatchisi boʻlib ishga kirdi. Bosh vazir Yamagata Aritomoga mahalliy hukumat uchun qonun loyihalari va tizimlarini yaratishda yordam berdi. XIX asr oxirida oʻnlab [[Yaponiya]]lik talabalar va harbiy ofitserlar [[Germaniya]]ga borib, nemis harbiy tizimini oʻrganish va nemis armiyasining oʻquv muassasalarida va [[Germaniya]], asosan Prussiya armiyasi saflarida harbiy tayyorgarlikdan oʻtishdi. Misol uchun, keyinchalik mashhur yozuvchi Mori Rintarô (Mori Ogai) asli armiya shifokori boʻlib, 1872-[[1874-yil]]larda oʻsha paytda tibbiy taʼlim uchun asosiy til boʻlgan nemis tilidan repetitorlik oldi. [[1884-yil]]dan [[1888-yil]]gacha Ogai [[Germaniya]]ga tashrif buyurdi va Gyote, Shiller va Gerxart Hauptmann asarlarining birinchi tarjimalarini yaratgan [[Yevropa]] adabiyotiga qiziqish uygʻotdi<ref>Mori Ôgai. A Bibliography of Western-Language Materials. Compiled by Harald Salomon. Incorporating the Findings of Rosa Wunner in Japonica Humboldtiana 2 (1998), Wiesbaden: Harrassowitz Verlag, 2008. 178 S., 1 Abb. (Izumi 10)</ref>. == Aloqalarning sovuqlashishi va Birinchi jahon urushi (1885-1920) == XIX asr oxirida [[Germaniya]] va umuman [[Yevropa]]ning Sharqiy [[Osiyo]]dagi imperialistik intilishlari tufayli [[Yaponiya]]-[[Germaniya]] munosabatlari sovuqlashdi. 1895-yil]] aprel oyida Birinchi Xitoy-[[Yaponiya]] urushi tugagandan soʻng, Simonoseki shartnomasi imzolandi. U Xitoydan [[Yaponiya]]ga, eng muhimi, Tayvanga va Lyaodong yarim oroli koʻrfazining sharqiy qismini, shu jumladan Port Arturga tegishli bir nechta hududiy yoʻllarni oʻz ichiga oladi. Biroq, Rossiya, [[Fransiya]] va [[Germaniya]] [[Yaponiya]]ning tobora kengayib borayotgan taʼsir doirasidan ehtiyot boʻlishdi va buning oʻrniga oʻzlarining mustamlaka mulklarini kengaytirish orqali Xitoyning zaif holatidan foydalanishni xohladilar. Aloqalar 1895-yil 23-aprelda uch kuch [[Yaponiya]]ni Lyaodong yarim orolidagi oʻziga berilgan mulklarni qoʻlga kiritishdan tiyilishga „chaqirganda“ „ Uch tomonlama kelishuv“ bilan yakunlandi<ref name="Kajima, Morinosuke 1922">Kajima, Morinosuke. The Diplomacy of Japan, 1894-1922, Tokyo, 1976</ref><ref>''Yellow Peril, Collection of Historical Sources'', in 5 vols., edited by Yorimitsu Hashimoto, Tokyo: Edition Synapse. {{ISBN|978-4-86166-033-7}}</ref>. [[Germaniya]]-[[Yaponiya]] munosabatlari uchun yana bir ogʻir sinovi 1904-1905-yil]]lardagi [[rus-yapon urushi]] boʻlib, [[Germaniya]] Rossiyani bu kurashda qattiq qoʻllab-quvvatlagan. Ushbu holat [[Yaponiya]] tashqi ishlar vazirligini urush yerlarida Rossiya kemalariga koʻmir yetkazib beradigan har qanday kema choʻkib ketishini eʼlon qilishga majbur qildi. Rossiya-[[Yaponiya]] urushidan keyin [[Germaniya]] harbiy ofitserlar va talabalar almashinuvida oʻzaro kelishuvni talab qildi va keyingi yillarda bir nechta nemis harbiy ofitserlari [[Yaponiya]] armiyasini oʻrganish uchun [[Yaponiya]]ga yuborildi. Bu esa podsho armiyasi ustidan gʻalaba qozonganidan keyin oʻrganish uchun istiqbolli tashkilot edi. Biroq, [[Yaponiya]]ning kuchayishi va taʼsiri [[Germaniya]] tomoniga ishonchsizlikni kuchaytirar edi. [[Yevropa]]da Birinchi jahon urushining boshlanishi [[Germaniya]]-[[Yaponiya]] munosabatlari qanchalik yomonlashganini koʻrsatdi. [[1914-yil]] 7-avgustda Angliya [[Germaniya]] imperiyasiga urush eʼlon qilganidan atigi uch kun oʻtgach, [[Yaponiya]] hukumati Britaniya hukumatidan Xitoy ichki suvlarida va uning atrofidagi Kaiserliche dengiz piyodalarining nemis bosqinchilarini yoʻq qilishda yordam berish uchun rasmiy soʻrovni oldi. Janubi-Sharqiy [[Osiyo]]da, xususan, Xitoy sohilida [[Yevropa]] mustamlakachi kuchlarining mavjudligini kamaytirishga intilayotgan [[Yaponiya]] [[1914-yil]] 14-avgustda [[Germaniya]]ga ultimatum yubordi va u javobsiz qoldi. Keyin [[Yaponiya]] [[1914-yil]] 23-avgustda [[Germaniya]]ga rasman urush eʼlon qildi va shu tariqa Tinch okeanidagi nemislar qoʻl ostidagi Karolin, Marshall va Mariana orollarini bosib olish uchun Buyuk Britaniya, Fransiya va Rossiya ittifoqchisi sifatida Birinchi Jahon urushiga kirdi<ref>Sun Yat-sen. The International Development of China page 298. China Cultural Service, Taipei, 1953</ref>. [[Fayl:Doitsu-bashi.jpeg|thumb|left|Bando lageri asirlari tomonidan asirlikda boʻlganida qurilgan nemis koʻprigi.]] [[Yaponiya]] va [[Germaniya]] oʻrtasida boʻlib oʻtgan yagona yirik jang Kiautschou koʻrfazidagi nemislar nazoratidagi Xitoyning Tsingtao portini qamal qilish edi. Nemis qoʻshinlari [[1914-yil]] avgustdan noyabrgacha [[Yaponiya]]-Britaniya blokadasi ostida toʻliq artilleriya zarbalari va ishchi kuchining 6:1 koeffitsienti ostida edi — bu qamal paytida ham, keyinchalik magʻlubiyatga uchraganda ham ruhiy kuch berdi. Yapon qoʻshinlari shaharga bostirib kirgandan soʻng, nemis oʻliklari Tsingtaoda dafn qilindi va qolgan qoʻshinlar [[Yaponiya]]ga olib ketildi, u yerda ular Bando harbiy asirlari lageri kabi joylarda hurmat bilan munosabatda boʻlishdi. [[19[[19-yil]]da [[Germaniya]] rasmiy ravishda Versal shartnomasini imzolaganida, barcha harbiy asirlar ozod qilindi va ularning aksariyati [[Yevropa]]ga qaytarildi.[[Yaponiya]] va [[Germaniya]] oʻrtasida boʻlib oʻtgan yagona yirik jang Kiautschou koʻrfazidagi nemislar nazoratidagi Xitoyning Tsingtao portini qamal qilishdan iborat boʻlgan. Nemis qoʻshinlari [[1914-yil]] avgustdan noyabrgacha [[Yaponiya]]-Britaniya blokadasi ostida toʻliq artilleriya zarbalari va ishchi kuchining 6:1 koeffitsienti ostida turdi — bu qamal paytida ham, keyinchalik magʻlubiyatda ham ruhiy kuch berdi. Yapon qoʻshinlari shaharga bostirib kirgandan soʻng, nemis oʻliklari Tsingtaoda dafn qilindi va qolgan qoʻshinlar [[Yaponiya]]ga olib ketildi, u yerda ular Bando harbiy asirlari lageri kabi joylarda hurmat bilan munosabatda boʻlishdi. [[1919-yil]]da [[Germaniya]] rasmiy ravishda Versal shartnomasini imzolaganida, barcha harbiy asirlar ozod qilindi va ularning aksariyati [[Yevropa]]ga qaytarildi<ref>Masako Hiyama: „Wilhelm Solf (1862-1936)“. In: ''Brückenbauer. Pioniere des japanisch-deutschen Kulturaustausches''. Hg. vom Japanisch-Deutschen Zentrum Berlin und der Japanisch-Deutschen Gesellschaft Tokyo. Iudicium, Berlin 2005. {{ISBN|3-89129-539-1}}</ref><ref>Saaler, Sven ''Mutual Perceptions and Images in Japanese-German Relations, 1860-2010'', Brill’s Japanese Studies Library, 2015, volume 59, page 47.</ref>. [[Yaponiya]] [[Germaniya]] uchun ogʻir oqibatlarga olib keladigan Versal shartnomasini imzoladi. Tinch okeanida [[Yaponiya]] [[Germaniya]]ning ekvatordan shimoldagi orollarini ([[Marshall orollari]], Karolinlar, Marianalar, Palau orollari) va Xitoyning Kiautschou-Tsingtao orollarini qoʻlga kiritdi. Shartnomaning 156-moddasi, shuningdek, Xitoy Respublikasiga suveren hokimiyatni qaytarish oʻrniga Shandundagi [[Germaniya]] imtiyozlarini [[Yaponiya]]ga oʻtkazdi. Bu masala yaqinda Shandun muammosi deb nomlanadi. Xitoyning ushbu qoidadan noroziligi namoyishlarga olib keldi va Toʻrtinchi May harakati deb nomlanuvchi madaniy harakat Xitoyni shartnomani imzolamaslikka taʼsir qildi. Xitoy [[19[[19-yil]] sentabrda [[Germaniya]]ga qarshi urush tugaganligini eʼlon qildi va [[1921-yil]]da [[Germaniya]] bilan alohida shartnoma imzoladi. Bu fakt [[Germaniya]]ning kelgusi yillarda Sharqiy [[Osiyo]]dagi strategik hamkori sifatida [[Yaponiya]]ga emas, Xitoyga tayanishiga katta hissa qoʻshdi<ref name="Weinberg, Gerhard 1970, page 121">{{kitob manbasi |last=Weinberg |first=Gerhard |title=The Foreign Policy of Hitler's Germany: Diplomatic Revolution in Europe 1933–36 |url=https://archive.org/details/isbn_0226724123 |location=Chicago |publisher=University of Chicago Press |year=1970 |page=[https://archive.org/details/isbn_0226724123/page/120 121]}}</ref>. == Yaqinlashuv va Ikkinchi jahon urushi (1920-1945) == === Munosabatlarni qayta tiklash va Xitoy-[[Yaponiya]] dilemmasi === [[Fayl:Bundesarchiv Bild 183-R73059, Wilhelm Solf.jpg|thumb|150px|1920-yildan 1928-yilgacha Germaniyaning Tokiodagi elchisi sifatida Vilgelm Solf yaxshi nemis-yapon munosabatlarini tiklash tashabbusi bilan chiqdi.]] [[Germaniya]] oʻzining Tinch okeani va [[Osiyo]]dagi koʻp mulkini [[Yaponiya]]ga berishga majbur boʻlganidan keyin va Xitoy-[[Germaniya]] hamkorligi kuchayganidan soʻng, Berlin va Tokio oʻrtasidagi munosabatlar deyarli yoʻq boʻlib ketdi. [[1920-yil]]dan [[1928-yil]]gacha [[Germaniya]]ning [[Yaponiya]]dagi elchisi boʻlib ishlagan Vilgelm Solf tashabbusi bilan madaniy almashinuv yana mustahkamlandi. [[1926-yil]]da „Nemis-[[Yaponiya]] jamiyati“ning qayta tiklanishiga (1926), Berlinda „[[Yaponiya]] instituti“ning tashkil etilishiga (1926), „Yapon-[[Germaniya]] madaniyat jamiyati“ning tashkil etilishiga sabab boʻlgan madaniy shartnoma imzolandi. Tokioda ([[1927) va keyinchalik Kiotoda „Yapon-[[Germaniya]] tadqiqot instituti" ochildi(1934). Fransiya ham, [[Germaniya]] ham chet elda oʻqishni xohlaydigan [[Yaponiya]]liklar uchun juda betakror edi. Nemis universitetlari fransuz oliy oʻquv yurtlaridan ustun hisoblanganligi sababli, chet elga ketayotgan yapon talabalarining 80 % [[Germaniya]]ni tanladilar. Darhaqiqat, [[1930-yil]]larda [[Yaponiya]]da Pan-[[Osiyo]] harakatining yetakchilari sifatida paydo boʻlgan koʻplab kishilar [[1920-yil]]larda [[Germaniya]] universitetlarida tahsil olishgan, bu esa yapon tarixchisi Hotta Erining yaponlarning nutqiga kuchli nemis taʼsiri borligini taʼkidlashiga sabab boʻlgan<ref name="Hotta, Eri page 170">Hotta, Eri ''Pan-Asianism and Japanʼs War 1931-1945'', London: Palgrave, 2007 page 170.</ref>. {{multiple image | align = right | total_width = 260 | image1 = Adolf Hitler cropped restored.jpg | width1 = 300 | height1 = 350 | caption1 = [[Adolf Hitler]] | image2 = Benito Mussolini portrait as dictator (retouched).jpg | width2 = 300 | height2 = 350 | caption2 = [[Benito Mussolini]] | image3 = Hirohito in dress uniform.jpg | width3 = 300 | height3 = 350 | caption3 = [[Hirohito]] }} [[Fayl:Anti-Comintern Pact signing 1936.jpg|thumb|Yaponiya elchisi Kintomo Mushakoji va fashistlar Germaniyasi tashqi ishlar vaziri Yoaxim fon Ribbentrop 1936-yilda Antikomintern paktini imzoladilar.]] [[1933-yil]] 30-yanvarda Adolf Gitler boshchiligidagi fashistlar partiyasi [[Germaniya]]da hokimiyatni oʻz qoʻliga oldi va oʻz hukmronligining dastlabki ikki oyi ichida Veymar Respublikasining demokratik tizimini bekor qildi. Ushbu siyosiy burilish [[Germaniya]] va [[Yaponiya]] oʻrtasidagi munosabatlar uchun juda katta ahamiyatga ega boʻldi. [[1933-yil]] bahorida va yana kuzda, NSDAPning para-harbiy boʻlimi boʻlgan Sturmabteilung (SA) [[Germaniya]] universitetlarida tahsil olayotgan [[Osiyo]]liklarni kaltaklaganida, nemis-yapon munosabatlari buzildi. [[Yaponiya]] va Xitoy rasmiylari nemis gazetalarida „sariq xavf“ tashviqoti, nemislarning irqlararo munosabatlarni taqiqlash rejalari haqidagi xabarlar va butun mamlakat boʻylab [[Osiyo]]lik talabalarga nisbatan davom etayotgan zoʻravonliklardan shikoyat qilishdi. [[1933-yil]] oktabr oyida [[Yaponiya]] hukumati oʻz fuqarolarini [[Germaniya]]ga tashrif buyurmaslik toʻgʻrisida ogohlantirib, bu mamlakatda [[Osiyo]]liklar boʻlishi xavfli ekanligini aytib, [[1933-yil]]ning noyabrida esa Xitoy hukumati oʻz fuqarolariga shunday ogohlantirish berdi. [[Germaniya]] tashqi ishlar vaziri va Auswärtiges Amt rahbari Konstantin fon Neurath Gitlerni [[Osiyo]]liklarga nisbatan SA zoʻravonligini toʻxtatishga koʻndirib, Xitoy davlat rahbari Chiang Kay-Shek nemis harbiy missiyasini haydab chiqarish va uning oʻrniga fransuz harbiy missiyasini qoʻyish bilan tahdid qilganini taʼkidladi. [[Yaponiya]]ga kelsak, Neyrat nemis universitetlarida yapon elitasining koʻplab vakillarining tahsil olishi foydali ekanini taʼkidlab, bu uzoq muddatda [[Germaniya]] uchun beqiyos afzallik ekanini taʼkidladi. Biroq, bu vaqtda [[Germaniya]] Xitoy bilan ancha yaqin munosabatlarga ega edi, u koʻproq nemis qurollarini sotib oldi va Milliy inqilobiy armiya nemis harbiy missiyasi tomonidan taʼlim oldi. Bu nafaqat yapon eʼtirozlariga qarshi sodir boʻldi, balki Berlinning munosabatini oʻzgartirishga [[Yaponiya]]dan emas, balki Xitoydan kelgan asl shikoyatlarga sabab boʻldi. <gallery class="center"> File:Hitlerjugend Nijūbashi Edo Castle Hirohito Emperor Shōwa 1938.jpg|Nijubashi Edo qal’asida Gitlerjugend Xiroxito imperator Shovani ramziy tabriklash marosimini oʻtkazmoqda. File:Hitlerjugend meeting with Japanese leaders 1938.jpg|Gitlerjugendning Yaponiya rahbari shahzoda Fumimaro Konoe bilan uchrashuvi. 1938-yil avgust. File:Japanese young ladies stage show for Hitlerjugend 1938.jpg|Nichigeki raqs jamoasining ayol aʼzolari Tokiodagi Nichigeki musiqa zalida Gitleryugenni kutib olishmoqda. </gallery> [[1933-yil]] oxiri — [[1934-yil]] boshida [[Germaniya]]ning [[Yaponiya]]dagi yangi elchisi va nemis-yapon hamkorligining ochiq tarafdori Gerbert fon Dirksen fashistlar partiyasi aʼzosi Ferdinand Xening tayinlanishini qoʻllab-quvvatlaganida, [[Germaniya]]-[[Yaponiya]] munosabatlarida yana bir keskinlik yuzaga keldi. obroʻsiz tadbirkor, Xitoy shimolidagi [[Yaponiya]]ning qoʻgʻirchoq davlati Manchjou-Go bilan Berlinning oʻzaro aloqasi juda nozik edi, chunki uning [[Germaniya]] tomonidan rasmiy diplomatik tan olinishi [[Yaponiya]] tomonidan talab qilingan, ammo Xitoy-[[Germaniya]] munosabatlariga katta zarar etkazadi. Gitlerning Xitoyni hozircha hamkor sifatida saqlab qolishdan manfaatdorligi, uning nomi ostida mintaqadagi nemis savdosini monopoliyaga olish uchun [[Germaniya]]ga Manchukuoni tan olish haqida yolgʻon vaʼda bergan Xeydan voz kechganida ayon boʻldi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://www.jcpa.org/jl/jl425.htm |qaralgan sana=2022-07-04 |arxivsana=2022-07-05 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220705192111/https://www.jcpa.org/jl/jl425.htm }}</ref>. === Hamkorlikni mustahkamlash === Tokio harbiy rahbarlari oxir-oqibatda „Buyuk Sharqiy [[Osiyo]]da hamkorlikda farovonlik sohasini“ yaratish orqali imperiyani resurslar bilan taʼminlash rejalarini ishlab chiqishga kirishdilar. [[Fayl:Bundesarchiv Bild 183-L09218, Berlin, Japanische Botschaft.jpg|thumb|upright|Berlindagi Yaponiya elchixonasi, 1940-yil sentabr oyida Uch tomonlama paktni imzolagan uchta davlat bayroqlari bilan qoplangan.]] Nemis-yapon oʻzaro manfaatlarining birinchi huquqiy mustahkamlanishi 1936-yilda, ikki davlat umuman Kommunistik Xalqaro (Komintern) va xususan Sovet Ittifoqiga qarshi qaratilgan Anti-Komintern paktini imzolaganida sodir boʻldi. Imzolangandan soʻng fashistlar [[Germaniya]]si hukumati yapon xalqini ham „faxriy oriylar“ tushunchasiga kiritdi. Yasuxito, shahzoda Chichibu keyin [[1937-yil]]da [[Germaniya]]dagi Nyurnberg mitingida qatnashdi va Adolf Gitler bilan uchrashdi va u bilan shaxsiy munosabatlarni mustahkamlashga harakat qildi. Benito Mussolini boshchiligidagi fashistik Italiya oʻsha yili Anti-Komintern paktiga qoʻshildi va shu bilan Rim, Berlin va Tokio oʻrtasida „Oʻq“ deb ataladigan oʻqni shakllantirish yoʻlida birinchi qadamlarni qoʻydi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=e9znk7vMS-0C&pg=PA166&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref>. Dastlab [[Germaniya]] Xitoy millatchi hukumati bilan juda yaqin munosabatda boʻlgan, hatto Xitoy Respublikasiga harbiy yordam va yordam koʻrsatgan. [[1937-yil]] 7-iyulda Ikkinchi Xitoy-[[Yaponiya]] urushi boshlanganidan keyin va oradan koʻp oʻtmay Xitoy Sovet Ittifoqi bilan Xitoy-Sovet hujum qilmaslik toʻgʻrisidagi paktni tuzganidan keyin munosabatlar keskinlashdi. Yuqori Xitoy-[[Germaniya]] iqtisodiy munosabatlariga qaramay, Gitler [[Yaponiya]] yanada ishonchli geostrategik hamkor boʻladi degan xulosaga keldi va zamonaviyroq va harbiy jihatdan kuchli [[Yaponiya]] bilan hamjihatlikka erishish uchun xitoylar bilan ittifoqini tugatishni tanladi. [[1938-yil]] may oyida Reyxstagga qilgan murojaatida Gitler [[Germaniya]]ning [[Yaponiya]]ning qoʻgʻirchoq davlati Manchjou-Goni tan olganini eʼlon qildi<ref>https://web.archive.org/web/20110604050633/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,773077-2,00.html</ref> va hozirda [[Yaponiya]] imperiyasi tomonidan ushlab turilgan Tinch okeanidagi sobiq mustamlakalarga [[Germaniya]] daʼvolaridan voz kechdi. Gitler Xitoyga qurol-yarogʻ yetkazib berishni toʻxtatishni, shuningdek, Xitoy armiyasiga biriktirilgan barcha nemis ofitserlarini chaqirib olishni buyurdi<ref>https://books.google.co.uz/books?id=u5KgAAAACAAJ&dq=Mrs.+Ferguson%27s+Tea-set,+Japan,+and+the+Second+World+War&client=firefox-a&redir_esc=y</ref>. [[Yaponiya]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi munosabatlar [[1930-yil]]larning oxirlarida yaqinroq oʻsishda davom etdi va siyosiy va tashviqot sabablarga koʻra boʻlsa ham, bir nechta madaniy almashinuvlar amalga oshirildi. Yoshlar almashinuviga eʼtibor qaratildi va koʻplab oʻzaro tashriflar amalga oshirildi. Masalan, [[1938-yil]]ning oxirida Gneisenau kemasi Gitlerjugendning 30 aʼzosidan iborat delegatsiyani oʻrganish uchun Tokioga olib ketdi. [[1938-yil]]da [[Germaniya]]-[[Yaponiya]] hamkorligini oʻz ichiga olish uchun vakillik choralari koʻrildi va Berlinda yangi [[Yaponiya]] elchixonasi binosi qurilishi boshlandi. Oldingi elchixona Gitler va Albert Speerning Berlinni jahon poytaxti [[Germaniya]]ga aylantirish rejalariga yoʻl qoʻyishga majbur boʻlganidan soʻng, Tiergarten yonidagi yangi tashkil etilgan diplomatik okrugda yangi va yanada dabdabali bino qad rostladi. [[Fayl:Matsuoka visits Hitler.jpg|thumb|Yaponiya tashqi ishlar vaziri Yosuke Matsuoka 1941-yil mart oyining oxirida Berlinda Adolf Gitler huzuriga tashrif buyurdi.]] [[1940-yil]] 26-iyulda Qoʻshma Shtatlar [[Yaponiya]]ga neft, temir va poʻlat eksportini toʻxtatib, Eksport nazorati toʻgʻrisidagi qonunni qabul qildi. Ushbu cheklov siyosati Vashingtonning [[Yaponiya]]ga har qanday keyingi harbiy kengayish keyingi sanksiyalarga olib kelishi haqida ogohlantirish edi. Biroq, AQShning bunday harakatlari [[Yaponiya]]ning militaristik rahbarlari tomonidan imperiyaning ahvolini yaxshilash uchun radikal choralar koʻrish kerakligi va bu bilan [[Yaponiya]]ni [[Germaniya]]ga yaqinlashtiruvchi signal sifatida talqin qilindi<ref>https://research.calvin.edu/german-propaganda-archive/goeb7.htm</ref>. [[Germaniya]] tashqi ishlar vaziri Yoaxim fon Ribbentrop [[Yaponiya]] bilan yangi shartnoma boʻyicha muzokaralar olib borish uchun yuborildi, uning [[Germaniya]] va Italiya bilan munosabatlari yaqinda „Oʻq kuchlari“ deb ataladigan [[1940-yil]] 27-sentabrdagi Uch tomonlama pakt bilan mustahkamlandi. === Qoʻshma urush rejalari === [[Fayl:Matsuoka visits Hitler.jpg|thumb|Matsuoka Generalfeldmarshall Vilgelm Keytel (oʻrtada) va elchi Geynrix Georg Stahmer (oʻngda) bilan 1941-yil 29-martda Berlindagi Yaponiya elchixonasida ziyofatda]] Gitler esa Sovet Ittifoqiga bostirib kirish uchun „Barbarossa operatsiyasi“ ga tayyorgarlikni yakunlayotgan edi. Fyurer oʻzining sharqqa tomon zarbasini toʻgʻridan-toʻgʻri yoki bilvosita qoʻllab-quvvatlash uchun [[Yaponiya]]ga 1940 va 1941-yillarda Sovet Uzoq Sharqiga hujum qilish rejalarini qayta koʻrib chiqishni bir necha bor taklif qildi. [[1941-yil]] fevralida Gitlerning qatʼiy talablari natijasida general Oshima Berlinga elchi sifatida qaytib keldi. Stalinning hozirda Janubi-Sharqiy Sibirni [[Yaponiya]]ning potentsial hujumidan himoya qilayotgan qoʻshinlarni Moskvaning kelajakdagi mudofaasiga koʻchirishga boʻlgan ehtiyoj ortdi. [[Yaponiya]]ning Manchukuodagi Kvantung armiyasi doimo manevrlarda boʻlib turdi va [[Germaniya]] tashqi ishlar vaziri Ribbentrop bilan muzokaralarda Berlindagi elchi Oshima SSSRga qarshi „yaponlarning yaqinlashib kelayotgan hujumi“ haqida bir necha bor ishora qildi. Biroq, [[Yaponiya]] va [[Germaniya]]ga nomaʼlum boʻlgan, [[Germaniya]]ning Tokiodagi elchisi Evgen Ott uchun ishlaydigan nemis jurnalisti qiyofasini olgan sovet josusi Richard Sorge 1941-yil 14-sentabrda Qizil Armiyaga [[Yaponiya]]liklar Sovet Ittifoqiga hujum qilmoqchi emasligini aytdi<ref>https://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Japan.html#t4</ref>. [[Fayl:Bundesarchiv Bild 183-1985-1003-020, Richard Sorge.jpg|thumb|upright|Sovet josusi Richard Sorge 1941-yil sentabrda Yaponiyaning SSSRga qarshi Gitler bilan hamkorlik qilishni istamasligini oshkor qildi.]] == [[Yaponiya]] Ikkinchi jahon urushiga kirishi == [[1941-yil]] sentabrda [[Yaponiya]] janubga kengayishini boshladi va joylashtirilgan xodimlar va samolyotlar sonini keskin oshirdi. Bu Qoʻshma Shtatlar, Buyuk Britaniya va boshqa Gʻarb hukumatlarini [[Yaponiya]] aktivlarini muzlatib qoʻyishga undadi, AQSh ([[Yaponiya]] neftining 80 foizini taʼminlagan) [[Yaponiya]] imperiyasiga toʻliq neft embargosini qoʻyish bilan javob berdi. Natijada [[Yaponiya]] mohiyatan Janubi-Sharqiy [[Osiyo]]dagi ambitsiyalaridan voz kechish yoki Xitoyga qarshi urush olib borish yoki oʻziga zarur boʻlgan tabiiy resurslarni kuch bilan tortib olish oʻrtasida tanlov qilishga majbur boʻldi. [[Yaponiya]] harbiylari [[1939-yil]]da Xalkin-Gol jangida [[Yaponiya]]ning sharmandali magʻlubiyati va yaqin kelajakdagi har qanday harakatlarni yakuniy rad etishidan soʻng, Janubiy [[Osiyo]]ga kengayish oʻrniga Sovet Rossiyasiga hujum qilish tobora koʻproq mashhur boʻlmagan tanlovga aylandi. [[Germaniya]] SSSRga bostirib kirdi. Bundan tashqari, koʻplab zobitlar Amerikaning neft embargosini soʻzsiz urush eʼlon qilish deb hisoblashdi. Qoʻshma Shtatlar tomonidan kiritilgan qattiq neft sanksiyalari bilan [[Yaponiya]] rahbariyati endi Xitoyda qolishga qaror qildi. [[Germaniya]] [[Yaponiya]]ga sintetik yoqilgʻi ishlab chiqarish loyihalarini sotishdan bosh tortdi, shuning uchun [[Yaponiya]]ning neftga boʻlgan yagona umidi Gollandiyaning Sharqiy Hindistoniga bostirib kirish edi, bu esa AQSh va Britaniya bilan urushga olib keladi. Muvaffaqiyatga erishish uchun yaponlar Amerika Qoʻshma Shtatlarining Tinch okeanidagi qudratli flotini zararsizlantirishlari kerak edi. Gitler va Ribbentrop [[1941-yil]]ning 17-noyabrida [[Yaponiya]]liklar AQSh bilan urushga kirishish niyati haqida birinchi marta xabardor qilganlarida [[Germaniya]] [[Yaponiya]]ni qoʻllashiga kelishib oldilar. [[Fayl:Bundesarchiv Bild 183-1987-0703-507, Berlin, Reichstagssitzung, Rede Adolf Hitler.jpg|thumb|1941-yil 11-dekabrda Yaponiyaning Pearl-Harborga hujumi ortidan Adolf Gitler Qoʻshma Shtatlarga urush eʼlon qildi.]] Gitler [[Yaponiya]]ning [[1941-yil]] 7-dekabrda Pearl-Harbordagi Amerika harbiy-dengiz bazasiga havo hujumi bilan toʻsatdan urushga kirishini va [[Germaniya]] armiyasi birinchi harbiy magʻlubiyatga uchraganidek, AQSh va Buyuk Britaniyaga urush eʼlon qilganini olqishladi. Pearl-Harbordan keyingi oylarda [[Yaponiya]]ning Janubi-Sharqiy [[Osiyo]] va Tinch okeanidagi harakatlari, jumladan, Uels shahzodasi va HMS Repulsening choʻkib ketishi, Singapur, Gonkong va Britaniya Birmasining qirollik koloniyalarini bosib olishi va Hind okeanidagi va Avstraliyadagi reydlar Buyuk Britaniyaning urush harakatlariga katta zarba boʻldi. Sovet Ittifoqiga hujum qilgunga qadar [[Germaniya]] va [[Yaponiya]] Trans-Sibir temir yoʻlidan foydalangan holda materiallar va xodimlarni almashishga muvaffaq boʻlishdi. [[Fayl:German and Japanese spheres of influence at greatest extent World War II 1942.jpg|thumb|Germaniya va Yaponiyaning toʻgʻridan-toʻgʻri taʼsir doiralari 1942-yil kuzida eng katta darajada. Hududlar rejalashtirilgan harakatlarni 70° da kelishilgan chegara chizigʻiga koʻrsatadi.]] [[Fayl:Planned partition of Asia.png|thumb|Natsistlar Germaniyasi va Yaponiya imperiyasi Yevroosiyoni boʻlinishini rejalashtirdilar.]] [[Yaponiya]]ning Hindistonga bostirib kirishi Imfal va Koximada toʻxtatildi, bu Hindistonga qarshi qoʻshma operatsiyalarni imkonsiz qildi. Suv osti kemalari natsistlar tomonidan boshqariladigan [[Yevropa]] va [[Yaponiya]] oʻrtasidagi deyarli yagona aloqa boʻlib qolganligi sababli, savdo tez orada texnik rejalar va qurol shablonlari kabi strategik tovarlarga qaratildi. Kamdan-kam hollarda [[Germaniya]]ning yer usti kemalari [[Yaponiya]]ga ham yetib borishi mumkin edi. Ularga Mishel va Tor yordamchi kreyserlari kiradi, ular 1942-yil oxirida Kriegsmarine boshliqlari [[Germaniya]] nazorati ostidagi [[Yevropa]] portlariga qaytishlari amaliy boʻlmasligini anglaganlaridan keyin Yokogamaga olib kelingan. Nemis taʼminot kemalari (Uckermark) va nemis savdogarlari tomonidan qoʻlga olingan xorijiy kemalar ham [[Yaponiya]] portlariga keladi. [[Fayl:Bundesarchiv Bild 101I-262-1544-13, Südfrankreich, Offiziere mit Ferngläsern.jpg|left|thumb|Nemis va yapon zobitlari, shu jumladan elchi Oshima (oʻrtada) 1943-yil sentabr oyida Fransiya janubiga sayohat qilishdi.]] Urush davom etar ekan va [[Germaniya]] yana chekinishni boshlaganida, [[Yaponiya]] elchisi Oshima [[Germaniya]]ning gʻalaba qozonishiga ishonchidan qaytmadi. Biroq, [[1945-yil mart oyida u Tokioga „ Berlinning jang maydoniga aylanishi xavfi“ haqida xabar berdi va „Berlinni tark etish yana bir oy davom etishi mumkin“ degan qoʻrquvni oshkor qildi. [[1945-yil]] 7 va 8-mayda [[Germaniya]] hukumati ittifoqchi kuchlarga taslim boʻlganida, Oshima va uning xodimlari hibsga olinib, AQShga olib kelindi. Endi yolgʻiz qolgan [[Yaponiya]] hukumati [[Germaniya]]ning taslim boʻlishini darhol xiyonat sifatida qoraladi va bir nechta nemis shaxslarini internirga oldi, shuningdek, oʻsha paytda [[Yaponiya]] hududidagi barcha nemis mulklarini (masalan, suv osti kemalari) musodara qildi. Toʻrt oy oʻtgach, 2-sentabrda [[Yaponiya]] oʻzining taslim boʻlish toʻgʻrisidagi hujjatlarini imzoladi. === Jinoyatchilarni jazolash === [[Fayl:OshimaHiroshi.jpg|thumb|200px|Xirosi Oshima. 1945-yil maygacha Germaniyadagi elchi]] Ikkinchi Jahon urushi [[Yaponiya]] imperiyasining taslim boʻlishi bilan rasman yakunlanganidan soʻng, [[1946-yil]]da yirik nemis va yapon harbiy jinoyatchilarini sud qilish rejalari tezda amalga oshirildi. [[Yaponiya]] rasmiylari Tokio sud jarayoniga duch kelgan boʻlsa-da, yirik nemis urush jinoyatlari Nyurnberg sudlarida koʻrib chiqildi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://www.nizkor.org/hweb/imt/tgmwc/tgmwc-02/tgmwc-02-16-09.shtml |kirish sanasi=2022-07-04 |arxivsana=2019-06-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190603152627/http://www.nizkor.org/hweb/imt/tgmwc/tgmwc-02/tgmwc-02-16-09.shtml }}</ref>. == Ikkinchi jahon urushidan keyingi voqealar == [[Fayl:Minister Westerwelle and Matsumoto.jpg|thumb|left|Germaniya tashqi ishlar vaziri Gido Vestervelle va Yaponiya tashqi ishlar vaziri Takeaki Matsumotoning 2011-yildagi Toxoku zilzilasi va sunamidan keyin Tokiodagi uchrashuvi.]] Ikkinchi jahon urushida magʻlubiyatga uchragach, [[Yaponiya]] ham, [[Germaniya]] ham bosib olindi. [[Yaponiya]] [[1952-yil]]da San-Fransisko shartnomasi bilan oʻz suverenitetini tikladi<ref>https://www.upi.com/Archives/1987/12/02/Historian-FDR-probably-engineered-famous-WWII-plans-leak/4189565419600/</ref> va [[1956-yil]]da Birlashgan Millatlar Tashkilotiga aʼzo boʻldi. [[Germaniya]] ikki davlatga boʻlindi. [[1951-yil]]da [[Yaponiya]] va [[Germaniya]] Federativ Respublikasi (Gʻarbiy [[Germaniya]]) oʻrtasida diplomatik munosabatlar oʻrnatishga kelishib olindi. Gʻarbiy [[Germaniya]] va [[Yaponiya]] oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik aloqalar [[1955-yil]]da toʻliq tiklandi. Sharqiy [[Germaniya]] va [[Yaponiya]] oʻrtasida [[1973-yil]]da munosabatlar oʻrnatildi. [[1950-yil]]lardan boshlab, yapon kompaniyalari Dyusseldorfdagi kichik yapon biznes hamjamiyatiga ega boʻlgan Gʻarbiy [[Germaniya]]ning Rur mintaqasida poʻlat va kimyoviy mahsulotlar kabi zarur xom ashyoni sotib olishga intilishdi. [[1974-yil]]da Gʻarbiy [[Germaniya]] va [[Yaponiya]] oʻrtasida fan va texnika sohasida hamkorlik qilish, qoʻshma ilmiy saʼy-harakatlar va texnologik almashinuvni qayta faollashtirish toʻgʻrisida hukumatlararo bitim imzolandi. Kelishuv natijasida dengiz tadqiqotlari va geofanlari, hayot haqidagi fanlar va atrof-muhitni oʻrganishga qaratilgan koʻplab loyihalar amalga oshirildi. Bundan tashqari, yoshlar almashinuvi dasturlari, jumladan, [[1974-yil]]dan beri har yili oʻtkaziladigan „Yoshlar sammiti“ boshlandi. [[Fayl:G7 leaders 1978.jpg|thumb|1978-yilda 4-katta G7 sammitidagi yetakchilardan beshtasi Yaponiya Bosh vaziri Takeo Fukuda va Gʻarbiy Germaniya kansleri Helmut Shmidt (chapdan ikkinchi va toʻrtinchi)]] Gʻarbiy [[Germaniya]]-[[Yaponiya]] siyosiy munosabatlari [[1973-yil]]ga javob sifatida [[1975-yil]]da AQSh, Buyuk Britaniya, Fransiya va Italiya bilan birgalikda „Oltilik“ yoki oddiygina „G6“ deb nomlangan guruhni yaratishda ishtirok etgan ikkala davlat bilan kengaytirildi<ref>https://www.de.emb-japan.go.jp/de-jp/index.html</ref>. Keyingi yillarda 1985-yilda Berlindagi „Yapon-[[Germaniya]] Markazi“ (JDZB) va 1988-yilda Tokiodagi [[Germaniya]] Yapon tadqiqotlari instituti (DIJ) kabi muassasalar tashkil etildi. [[Yaponiya]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi urushdan keyingi munosabatlar, shuningdek, [[1990-yil]]dan beri birlashgan [[Germaniya]] bilan munosabatlar asosan iqtisodiy va biznes masalalariga qaratilgan. Erkin savdoga bagʻishlangan [[Germaniya]] [[Yaponiya]]ning [[Yevropa]]dagi eng yirik savdo sherigi boʻlib qolmoqda. Ushbu umumiy pozitsiya [[Yaponiya]] tashqi ishlar vaziri Yoxey Kono va [[Germaniya]] tashqi ishlar vaziri Yoshka Fisher tomonidan [[2000-yil]] 30-oktabrda kelishilgan „hamkorlikning 7 ta ustuni“da ham oʻz aksini topgan. [[Fayl:Shinzō Abe and Angela Merkel.jpg|thumb|Sindzo Abe Germaniya kansleri Angela Merkel bilan 2018-yil iyun oyida G7 sammitida]] [[2000-yil]]da ikki tomonlama madaniy almashinuv „[[Yaponiya]] [[Germaniya]]da“ yili bilan yakunlandi, keyin esa [[2005]]-[[2006-yil]]lardagi „[[Germaniya]] [[Yaponiya]]da“ yili oʻtkazildi. Shuningdek, [[2005-yil]]da Tokioda har yili oʻtkaziladigan nemis filmlari festivali tashkil etildi<ref>https://www.mofa.go.jp/region/europe/germany/summit0412/fs_sports_exc.html</ref>. [[2004-yil]]da [[Germaniya]] kansleri Gerxard Shryoder va [[Yaponiya]] bosh vaziri Junichiro Koidzumi Iroq va Afgʻonistonni qayta tiklashga koʻmaklashish, iqtisodiy almashinuv faoliyatini ragʻbatlantirish<ref>https://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Japan.html#t4</ref>, yoshlar va sport almashinuvi kabi hamkorlik toʻgʻrisida kelishib oldilar<ref>https://www.mofa.go.jp/region/europe/germany/summit0412/fs_afghanistan.html</ref>. [[2008-yil]] holatiga koʻra, [[Yaponiya]] hali ham [[Germaniya]]ning [[Osiyo]]dagi Xitoydan keyin ikkinchi yirik savdo sherigi edi<ref>https://www.welt.de/politik/deutschland/article12842691/Gruenen-Politiker-will-Bundeswehr-nach-Japan-schicken.html</ref>. [[2008-yil]]da [[Yaponiya]]ning [[Yevropa]] Ittifoqiga eksporti va importi global moliyaviy inqiroz tufayli [[2007-yil]]da 5,8 % ga oʻsganidan keyin 7,8 va 4,8 % ga kamaydi. [[2008-yil]]da [[Germaniya]] va [[Yaponiya]] oʻrtasidagi oʻzaro savdo ham qisqardi. [[Yaponiya]]dan import 6,6 % ga va [[Germaniya]]ning [[Yaponiya]]ga eksporti 5,5 % ga kamaydi. [[Yaponiya]] [[2008-yil]]da Xitoydan keyin [[Germaniya]]ning [[Osiyo]]dagi asosiy savdo sherigi boʻlib qolganiga qaramay, [[Germaniya]] tashqi savdosining umumiy hajmida [[Yaponiya]]ning eksport va importdagi ulushi nisbatan past<ref>https://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Japan.html#t4</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Akira, Kudo. (1998) ''Japanese-German Business Relations: Co-operation and Rivalry in the Interwar Period'' (Nissan Institute/Routledge Japanese Studies) (1998) * Bara, Xavier. „The Kishū Army and the Setting of the Prussian Model in Feudal Japan, 1860-1871“. ''War in History'' 19.2 (2012): 153-171. https://doi.org/10.1177/0968344511432980 * Baskett, Michael (2009). „All Beautiful Fascists?: Axis Film Culture in Imperial Japan“ in ''The Culture of Japanese Fascism'', ed. [[Alan Tansman]]. Durham: Duke University Press. pp.&nbsp;212-234. {{ISBN|0822344521}} * Boyd, Carl. ''Hitler’s Japanese Confidant: General Hiroshi Ōshima and Magic Intelligence, 1941-1945'' (University Press of Kansas, 1993) * Burton, Fred, and Freddy Saelens. „The Structure and Characteristics of Japanese Foreign Direct Investment in West Germany“. ''Management International Review'' (1980): 7-16. [https://www.jstor.org/stable/40227551 online] * Cho, Joanne Miyang, Lee M. Roberts, and Christian W. Spang. „German-Japanese Relations from Meiji to Heisei“. in Cho et al. eds. ''Transnational Encounters between Germany and Japan'' (Palgrave Macmillan, New York, 2016) pp.&nbsp;1-15. [https://www.amazon.com/Transnational-Encounters-between-Germany-Japan/dp/1137573902/ excerpt] * {{citation|doi=10.1080/07075332.2011.626577|title=National Socialist Foreign Policy and Press Instructions, 1933–9: Aims and Ways of Coverage Manipulation based on the Example of East Asia|journal=The International History Review|volume=34|issue=2|pages=271–291|year=2012|last1=Hübner|first1=Stefan|s2cid=154888005}} * Katada, Saori N., Hanns Maull and Takashi Inoguchi, eds. ''Global Governance: Germany and Japan in the International System'' (2004). * {{kitob manbasi |last1=Law |first1=Ricky W. |title=Transnational Nazism: Ideology and Culture in German-Japanese Relations, 1919–1936 |date=2019 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-108-47463-4 |language=en}} * McLaren, Ian A. ''Nazi Germany and imperial Japan: The hollow diplomatic alliance'' (Routledge, 2017), 1930s and World War II. * {{kitob manbasi|author=Martin, Bernd |title=Japan and Germany in the Modern World|url=https://books.google.com/books?id=7_jBOpYASMQC|year=2005|publisher=Berghahn Books|isbn=9781845450472}} * Skya, Walter A. (2004) „Fascist Encounters: German Nazis and Japanese Shintō Ultranationalists“. in ''Japan in the Fascist Era'' (Palgrave Macmillan, 2004) pp.&nbsp;133-153. * Spang, Christian W. and Rolf-Harald Wippich (eds.). (2006) ''Japanese-German Relations, 1895-1945. War, Diplomacy and Public Opinion'' ({{ISBN|0-415-34248-1}}). London: Routledge. [https://www.amazon.com/dp/0415342481 excerpt and text search] * Yellen, Jeremy A. „Into the Tiger’s Den: Japan and the Tripartite Pact, 1940“. ''Journal of Contemporary History'' 51.3 (2016): 555-576. [https://www.jstor.org/stable/44503998 online] == Havolalar == * [https://www.rekihaku.ac.jp/english/exhibitions/project/old/150707/index.html „Relations between Germany and Japan: 150 Years of Friendship between Germany and Japan“ 2015 exhibit at National Museum of Japanese History], in English * [http://www.oag.jp OAG] (German East Asiatic Society) * [http://www.dijtokyo.org German Institute for Japanese Studies], Tōkyō * [http://www.jdzb.de Japanese-German Center, Berlin] * [http://www.dhm.de/ausstellungen/tsingtau/katalog/fotos/aus2_1.jpg The Knackfuss Painting] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Yaponiya]] [[Turkum:Yaponiyaning ikki tomonlama aloqalari]] jvc0lfj0vvt3ypkmgfwv2azjpoquw6a 0 746507 6221391 6191540 2026-07-31T14:23:18Z InternetArchiveBot 58913 2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221391 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi|ismi=Tyra Banks|portret=|tugʻilgan paytidagi ismi=Tyra Lynne Banks|kasbi=Televizion shaxs, model, Tadbirkor ayol, ishlab chiqaruvchi,, aktrisa, yozuvchi, ashulachi|faoliyat_yillari=1991-yildan hozirgi kungacha|tavallud sanasi=1973-yil 4-dekabr|tavallud joyi=[[Inglewood]], [[Kaliforniya]], [[AQSh]]|turmush oʻrtogʻi=Erik Asla (2013-yildan 2017-yilgacha)|bolalari=1 ta|sayt=http://tyra.com}} '''Tyra Lynne Banks''' (talaffuzi: '''Tayra Lin Benks'''; 1973-yil 4-dekabrda tugʻilgan<ref>[https://people.com/style/tyra-banks-changes-modeling-name-to-banx/ „Why Tyra Banks Will Now Go by 'BanX': The Model Explains Her Name Makeover as She Comes Out of Retirement for SI Swim“] ''PEOPLE.com''</ref><ref>Lisa Respers France (May 9, 2019). „[https://www.cnn.com/2019/05/09/entertainment/tyra-banks-banx/index.html Tyra Banks is now 'BanX]'“. ''CNN''.</ref>), '''BanX''' nomi bilan ham tanilgan – amerikalik televizion shaxs, model, ishbilarmon ayol, [[Prodyuser|produser]], [[Aktyor|aktrisa]] va yozuvchi. Kaliforniyaning Inglvud shahrida tugʻilgan, u 15 yoshida model sifatida oʻz faoliyatini boshlagan va ''[[:en:GQ|GQ]]'' va ''[[:en:Sports Illustrated Swimsuit Issue|Sports Illustrated Swimsuit Issue]]'' muqovalarida uch marta paydo boʻlgan birinchi afro-amerikalik ayol edi. U 1997-yildan 2005-yilgacha ''Victoriaʼs Secret'' farishtasi boʻlgan. 2000-yillarning boshlariga kelib, Banks dunyodagi eng koʻp daromad oladigan modellardan biri boʻlgan. ''Banks „Bel-Airning yangi shahzodasi“'' (1993) sitkomida televideniyeda rol oʻynashni boshladi va „''Higher Learning''“ (1995) dramasida film debyutini qildi. 2000-yilda u Disney kanalining „''Life-size“ filmidagi Eve va „Koyote Ugly''“ prokatida Zoe kabi asosiy filmlarda rol oʻynagan''. Banks „Sevgi va basketbol''“ (2000) romantik sport filmida, „''Hellouin: tirilish“ (2002) qoʻrqinchli filmida va „Gʻiybatchi qiz“'' (2009) va „''Glee''“ (2013) teleseriallarida kichik rollarni oʻynagan<ref>[https://www.nydailynews.com/entertainment/tv-movies/hilary-duff-tyra-banks-episode-gossip-girl-article-1.382055 „Hilary Duff, Tyra Banks appear in same episode of 'Gossip Girl'“]. ''New York Daily News''. October 2, 2009.</ref><ref>[https://www.huffingtonpost.com/2013/11/22/glee-tyra-banks-fierce-bichette-modeling-agent-video_n_4321567.html „'Gleeʼ: Tyra Banks Is Fierce And Hyper-Critical As A Modeling Agent (VIDEO)“] huffingtonpost.com. November 22, 2013.</ref>. ''2003-yilda, Banks uzoq davom etgan Amerikaning navbatdagi Top Modeli'' realiti-serialini yaratdi, u ijrochi produserlik qildi va 2015-yil oktabr oyida serial bekor qilinmaguncha birinchi yigirma ikki fasl uchun taqdim etdi. U serialni qayta tiklash uchun ijrochi produser boʻlib qoldi. 2016-yilda Rita Ora yigirma uchinchi siklga mezbonlik qildi va yigirma toʻrtinchi sikl uchun oʻz vazifalarini bajarishga kirishdi. ''Banks „True Beauty“'' (2009—2010) filmining hammuallifi boʻlgan va oʻzining ''"The Tyra Banks Show"'' (2005—2010) televizion tok-shousiga ega boʻlgan, u [[The CW]] telekanalida namoyish etilgan. 2015-yilda u ikki oy davomida ''[[:en:FABLife|FABLife]] tok-shousiga mezbonlik qildi.'' 2017-yilda Banks ''[[:en:America's Got Talent|Americaʼs Got Talent]]'' koʻrsatuvining 12-mavsumida boshlovchi boʻlgan<ref>[https://deadline.com/2017/03/tyra-banks-host-americas-got-talent-1202042040/ „'Americaʼs Got Talentʼ Sets Tyra Banks As New Host For Season 12“] Deadline. March 12, 2017. Retrieved March 12, 2017.</ref>. 2020-yilda u 29-mavsumda „Yulduzlar bilan raqs“ koʻrsatuvi boshlovchisi boʻlgan, shuningdek '','' ijrochi produser sifatida ham ishlagan. 2010-yilda Banks model sifatidagi hayotiga asoslangan ''Modelland'' nomli yosh kattalar romanini nashr etdi, u 2011-yilda ''[[The New York Times]]'' Best Seller roʻyxatida birinchi oʻrinni egalladi. Shuningdek, u oʻzining Bankable Productions produserlik kompaniyasiga ega boʻlib, "''The Tyra Banks Show'' "ni ishlab chiqargan. ''Banks Time'' jurnali tomonidan qayta-qayta dunyoning eng nufuzli odamlari roʻyxatiga kiritilgan toʻrt afro-amerikalik va yetti ayoldan biridir<ref>Garrett Stodghill, Alexis (April 25, 2012).[https://thegrio.com/2012/04/25/black-stars-shine-at-2012-time-100-gala/#s:tyra-banks-gala-2-jpg „Time 100 Gala 2012: Black stars shine at party honoring world’s top influencers“]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20130729005354/http://movies.yahoo.com/person/tyra-banks/biography.html „Tyra Banks: Biography“]. Movies.yahoo.com. Archived from the original on July 29, 2013.</ref>. Shuningdek, u MODELS.com tomonidan Afsonaviy Supermodellar roʻyxatiga kiritilgan atigi oʻn yetti modeldan biridir<ref>[https://models.com/rankings/ui/Legends/ „MODELS.com’s Legends“] ''MODELS.com''.</ref>. = Erta hayot va taʼlim = Tyra Lynne Banks 1973-yil 4-dekabrda Kaliforniyaning Inglvud shahrida tugʻilgan<ref>[https://web.archive.org/web/20090620065801/http://www.biography.com/articles/Tyra-Banks-16242328 „Tyra Banks Biography“][[:en:The Biography Channel|The Biography Channel]] Archived from the original on June 20, 2009.</ref><ref>[https://www.tvguide.com/celebrities/tyra-banks/bio/177758 „Tyra Banks Biography“][[:en:TV Guide Network|TV Guide Network]]</ref>. Uning onasi Carolyn [[London]] tibbiy fotograf va otasi Donald Banks kompyuter maslahatchisi<ref>Clark, Jason (2008). „[https://web.archive.org/web/20080902013801/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity-biography/tyra-banks/ Tyra Banks:Biography on MSN]“. MSN. Archived from the original on September 2, 2008.</ref><ref>"[http://www.filmreference.com/film/26/Tyra-Banks.html Tyra Banks Biography]" FilmReference.com.</ref>. Uning Devin ismli akasi bor, u besh yosh katta. 1979-yilda, Benks olti yoshga toʻlganida, uning ota-onasi ajrashishdi. Banks John Burroughs oʻrta maktabida oʻqigan va 1991-yilda Los-Anjelesdagi Immaculate Heart oʻrta maktabini tamomlagan. Banksning aytishicha, ulgʻaygan chogʻida uni tashqi koʻrinishi uchun masxara qilishgan va uni „xunuk oʻrdak“ deb hisoblashgan. Banks 11 yoshda boʻlganida, u uch dyuymga oʻsdi va uch oy ichida 30 funtni yoʻqotdi<ref>Shanker, Wendy. „[https://web.archive.org/web/20141109053306/http://www.supermodels.nl/tyrabanks/about About Tyra Banks]“. Supermodels.nl. Archived from the original on November 9, 2014.</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=aI-tCMdjklwC&q=tyra+banks+interview+on+being+an+ugly+duckling&pg=PT81 The Fat Girl’s Guide to Life][[:en:ISBN (identifier)|ISBN]][[:en:Special:BookSources/9781408806623|9781408806623]]</ref>. Amerikaning ''navbatdagi Top Modelida'' Banks [[:en:Ancestry.com|Ancestry.com]] ning genealogik [[Dezoksiribonuklein kislota|DNK]] testi natijalarini muhokama qildi, bu unga „79% afrikalik, 14% britaniyalik va 6% tubjoy amerikalik“ natijalarini berdi. Intervyuda u oʻzini ham „1% fin“ ekanini qoʻshib, shunday dedi: „Men 14% britaniyalik, 6% tubjoy amerikalik, 1% fin va qolganlari afrikalikman“<ref>[http://blogs.ancestry.com/cm/2014/12/29/tyra-banks-gets-surprising-dna-results-on-americas-next-top-model/ „Tyra Banks Gets Surprising DNA Results on 'Americaʼs Next Top Model'“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150511193717/http://blogs.ancestry.com/cm/2014/12/29/tyra-banks-gets-surprising-dna-results-on-americas-next-top-model |date=11-may 2015-yil }}[[:en:Ancestry.com|Ancestry.com]]</ref><ref>[http://www.lifeandstylemag.com/posts/tyra-banks-opens-up-about-body-and-weight-battles-37919 „Tyra Banks Opens Up About Body and Weight Battles“][[:en:Life & Style (magazine)|Life & Style]]</ref><ref>[https://www.goodhousekeeping.com/life/entertainment/a33991/tyra-banks-interview-recipe/ „At Home With Tyra Banks“][[:en:Good Housekeeping|Good Housekeeping]] August 20, 2015.</ref>. 2012-yil fevral oyida Banks Garvard Universitetining Menejmenti boʻyicha diplomdan tashqari dasturda toʻqqiz haftalik kursni tamomladi<ref>Anne, Sarah (February 24, 2012). „[https://www.washingtonpost.com/blogs/celebritology/post/tyra-banks-graduates-from-harvards-executive-education-program/2012/02/24/gIQASv0vXR_blog.html Tyra Banks graduates from Harvard’s executive education program]“. ''The Washington Post''.</ref><ref>Weiss-Meyer, Amy L. „[https://www.thecrimson.com/flyby/article/2012/9/17/tyra-banks-harvard-girl/ Tyra Banks: Dropping H-Bombs Like Nobody’s Business | Flyby | The Harvard Crimson]“. ''thecrimson.com''.</ref>. = Modellik faoliyati = [[Fayl:Tyra Banks 2012 Shankbone.JPG|thumb|Banks 2012-yil]] Banks 15 yoshida Los-Anjelesdagi maktabda oʻqiyotganda modelyerlik sohasini boshlagan. U ''LA Models'' tomonidan imzolanishidan oldin toʻrtta modellashtirish agentligi tomonidan rad etilgan. U 16 yoshida [[:en:Elite Model Management|Elite Model Management]] kompaniyasiga oʻtdi. Yevropada modellik qilish imkoniga ega boʻlgach, u Milanga koʻchib oʻtdi. Oʻzining birinchi mavsumida u 1991-yilgi Parij moda haftaligida 25 ta namoyishni buyurtma qildi. ''U Elle'' kabi jurnallarning muqovalarida paydo boʻldi. 1993-yilda Banks [[:en:CoverGirl (brand)|CoverGirl]] kosmetikasi bilan shartnoma imzoladi va kosmetika kompaniyasi uchun reklama kampaniyalarini boshladi. U Supermodel maqomiga erishgan bir nechta qora tanli modellardan biri edi. 1990-yillarning oʻrtalarida Banks koʻproq tijorat modellashtirish bilan shugʻullanish uchun Amerikaga qaytib keldi. ''Banks [[:en:Sports Illustrated Swimsuit Issue|Sports Illustrated Swimsuit Issue]]'' muqovasidagi birinchi qora tanli ayol va ''[[:en:GQ|GQ]]'' muqovasidagi birinchi afro-amerikalik ayol edi<ref>[http://www.fashionmodeldirectory.com/models/Tyra_Banks „Tyra Banks Profile“] FMD-database.</ref>. 1997-yilda u „Yil supermodeli“ uchun [[VH1]] mukofotini oldi<ref>Norment, Lynn (1997). [https://web.archive.org/web/20120118231337/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1077/is_n7_v52/ai_19383832/ „Tyra Banks: on top of the world – African American fashion model“]</ref>. Oʻsha yili u ''Victoriaʼs Secret'' katalogining muqovasi uchun tanlangan birinchi afro-amerikalik edi va Victoriaʼs Secret farishtasiga aylandi. 2010-yilda Banks oʻzining sobiq [[:en:IMG Models|IMG Models]] model agentligi bilan qayta shartnoma tuzdi<ref>[https://web.archive.org/web/20110713022212/http://imgmodels.com/details.aspx?navbtn=1&cityID=1&modelid=19410&pic=&subid=1767&mainsubid=1767&agencyID=&catID=1&pageNo=&selectedModel=TYRA%20BANKS „Bio“] Archived from the original on July 13, 2011.</ref>. Banks endi ''Vogue Italia'' veb-saytining muallifi. 2013-yilda Banks moda fotosuratchisi Udo Spreitzenbarth bilan hamkorlikda oʻzini 15 ta supermodelga aylantirdi<ref>[https://web.archive.org/web/20120616174522/http://www.vogue.it/en/vogue-black/tyra-banks „Tyra Banks“]. ''www.vogue.it''. Archived from the original on June 16, 2012.</ref>. 2019-yilda Banks modellik nafaqasiga chiqib, 2019-yilgi ''Sports Illustrated Swimsuit Issue nashrining'' uchta muqovasidan biriga suratga tushdi<ref>[https://www.si.com/swim-daily/2019/05/07/si-swimsuit-2019-cover-reveal-tyra-banks-camille-kostek-alex-morgan „Tyra Banks, Camille Kostek, and Alex Morgan are SI Swim 2019 cover models“] ''SI.com''.</ref><ref>[https://www.si.com/swim-daily/2019/04/29/tyra-banks-sports-illustrated-swimsuit-2019-cover „Tyra Banks lands the cover of SI Swimsuit 2019!“] ''SI.com''.</ref>. U, shuningdek, endi '''BanX''' modellik nomi bilan foydalanishini eʼlon qildi. = Televizion va kino faoliyati = Banksning televizion faoliyati ''"Bel-Airning yangi shahzodasi'' " filmining toʻrtinchi mavsumida boshlangan, unda u bosh qahramon Will Smithning eski doʻsti Jackie Amesni oʻynagan<ref>[https://www.tvguide.com/celebrities/tyra-banks/bio/177758 „Tyra Banks: Biography“] ''www.tvguide.com''.</ref>. U serialda yetti marta maydonga tushdi. Boshqa teleseriallar orasida „''Felicity“'', „''All That“'', „''MADtv“'', „''Nik Kannonning Wild ' n Out“'' va „''The Price Is“ seriallarida rol oʻynagan''<ref>[http://tyrabanksshowfullepisodesxct.wordpress.com/ „TYRA BANKS SHOW FULL EPISODES“]</ref>''.'' U shuningdek, „Chinatown“ epizodida „''Space Ghost Coast to Coast''“ animatsion tok-shousida mehmon sifatida ishtirok etdi<ref>[http://www.tv.com/shows/space-ghost-coast-to-coast/chinatown-102388/ „Space Ghost Coast to Coast Chinatown“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200130084905/http://www.tv.com/shows/space-ghost-coast-to-coast/chinatown-102388/ |date=2020-01-30 }} ''tv.com.''</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20140301153934/http://www.youtube.com/watch?v=xf_b7__duTs „Tyra Banks on The Price is Right“]</ref><ref>Mahan, Colin (February 14, 2006).[http://www.tv.com/news/price-is-right-for-tyra-banks-3281/ „Price Is Right for Tyra Banks“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20181111000051/http://www.tv.com/news/price-is-right-for-tyra-banks-3281/ |date=2018-11-11 }}</ref>. Banks oʻzining „Ty Ty Baby Productions“ produserlik kompaniyasini ishga tushirdi. Koʻp oʻtmay ''Bankable Productionsga'' oʻzgartirildi – bu „''Tyra Banks Show“'', „''Americaʼs Next Top Model“'' va 2008-yilda „''The Clique''“ filmini suratga oldi. '' Banks „Americanʼs Next Top Model“ filmining'' ijrochi produseri va sobiq boshlovchisidir<ref>[https://www.nytimes.com/2009/12/29/arts/television/29arts-TYRABANKSANN_BRF.html „Tyra Banks Announces Plans to End Talk Show“] ''www.nytimes.com''.</ref>. Bundan tashqari, u 2005-yil 12-sentabrda boʻlib oʻtgan va 2010-yil 28-maygacha davom etgan yosh ayollarga moʻljallangan kunduzgi tok-shou „The ''Tyra Banks Show“'' dasturini olib bordi<ref>Silverman, Stephen M. (June 21, 2008). „[http://www.people.com/people/article/0,,20208186,00.html Ellen DeGeneres, Tyra Banks Win Daytime Emmys“]. ''people.com''.</ref>. va ''Tyra Banks shousida'' ishlab chiqarish va 2009-yilda ajoyib, maʼlumot beruvchi tok-shou uchun ketma-ket ikkinchi marta gʻolib boʻldi<ref>[https://www.reuters.com/article/us-emmys-idUSTRE57U0HW20090831 ""Rachel Ray, " „Tyra Banks“ win talk show Emmys"] ''reuters.com''. August 31, 2009. Archived from the original on October 23, 2012.</ref>. = Shaxsiy hayot = Banklar 2010-yillarda norvegiyalik fotograf Erik Asla bilan uchrashishgan va 2016-yil yanvar oyida ular surrogatlik orqali biologik oʻgʻil koʻrishgan<ref>Moms & Babies (January 27, 2016). „Tyra Banks Welcomes Son York“. ''[[:en:People (magazine)|People]]''. United States. Time Inc.</ref><ref>{{Veb manbasi |sarlavha="Tyra Banks' sexy drink" ''www.femalefirst.co.uk''. June 1, 2007. Retrieved April 20, 2017. <q>I've never had any drugs and I had a little taste of alcohol when I was 12-years-old, but that's about it</q> |url=http://www.femalefirst.co.uk/entertainment/Tyra+Banks-35390.html |qaralgan sana=2022-07-04 |arxivsana=2007-06-19 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20070619034242/http://www.femalefirst.co.uk/entertainment/Tyra+Banks-35390.html }}</ref>. Banks oʻtmishdagi haqoratli munosabatlar haqida gapirdi. 2005-yilda uning munosabatlari tarixi haqida soʻraganida, u shunday dedi: „Men shouda koʻp nom ishlatmayman, lekin oʻziga xos munosabatlar nafaqat aldash, balki hissiy zoʻravonlik edi. Bu juda yomon edi, lekin bu meni kuchli qildi“<ref>Cruz, Clarissa (August 26, 2005). „[https://www.ew.com/ew/article/0,,1098354,00.html Looker Whoʻs Talking] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140906171030/http://www.ew.com/ew/article/0,,1098354,00.html |date=6-sentabr 2014-yil }}“. ''www.ew.com''.</ref>. 2009-yilda u [[Oprah Winfrey]] bilan birga mezbonlik qilgan ''Opra Uinfri shousida'' mehmon sifatida qatnashganida oʻzining oldingi munosabatlari haqida gapirdi. Epizod Rihannaning [[Chris Brown]] tomonidan qilingan hujumiga javoban tanishuv zoʻravonligiga bagʻishlangan edi<ref>[http://www.oprah.com/relationships/Tyra-Banks-on-Dating-Abuse/3 „Breaking the Dating Violence Cycle“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220701175722/https://www.oprah.com/relationships/tyra-banks-on-dating-abuse/3 |date=2022-07-01 }} ''Oprah.com''.</ref><ref>{{Veb manbasi |sarlavha="Oprah: Tyra Banks Opens Up About Abusive Ex-Boyfriend" |url=https://jezebel.com/5169124/oprah-tyra-banks-opens-up-about-abusive-ex+boyfriend |qaralgan sana=2022-07-04 |arxivsana=2014-02-22 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20140222152910/http://jezebel.com/5169124/oprah-tyra-banks-opens-up-about-abusive-ex+boyfriend }}</ref><ref>"[https://web.archive.org/web/20101007123537/http://articles.cnn.com/2009-03-19/living/o.break.dating.violence.cycle_1_chris-brown-and-rihanna-abuse-tyra-banks-show?_s=PM:LIVING Tyra Banks tells Oprah of her own abuse]". ''cnn''. March 19, 2009. Archived from the original on October 7, 2010.</ref>. === Taʼlim === 2011-yilda Banks Garvard Biznes Maktabida toʻqqiz haftalik boshqarish dasturiga (OPM) roʻyxatdan oʻtishdi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha="Owner/President Management: Program Objectives" |url=http://www.exed.hbs.edu/programs/opm/Pages/admissions.aspx/ |qaralgan sana=2022-07-04 |arxivsana=2018-08-14 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180814010345/https://www.exed.hbs.edu/programs/opm/Pages/admissions.aspx }}</ref>. Bankls 2012-yil fevral oyida rahbar kadrlar tayyorlash dasturini tamomlab, sertifikatga ega boʻlishdi<ref>Hughes, Sarah Ann (February 24, 2012). „[https://www.washingtonpost.com/blogs/celebritology/post/tyra-banks-graduates-from-harvards-executive-education-program/2012/02/24/gIQASv0vXR_blog.html?tid=pm_entertainment_pop Tyra Banks graduates from Harvard’s executive education program]“. ''Celebritology'' (blog). Washington Post.</ref><ref>{{Veb manbasi |sarlavha=„Model Behaviors“ |url=http://jezebel.com/tyra-banks-harvard |qaralgan sana=2015-04-07 |arxivsana=2012-08-28 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20120828060747/http://jezebel.com/tyra-banks-harvard/ }}</ref>. U Garvard bitiruvchisi ekanligini bildirgani uchun tanqid ostiga olingan. ''Izebel'' uchun yozar ekan, Garvard haqidagi bayonotlarini „nosamimiy“ deb atagan va uni Garvard haqida „yolgʻon gapirishni bas qilishga“ chaqirgan. 2012-yil holatiga koʻra Garvard professori Rohit Deshpande OPM dasturida kelajakdagi kurs ishlarida foydalanish uchun Banksning Bankable Productions kompaniyasi boʻyicha amaliy ish tayyorlayotgan edi<ref>Zhang, Brian C. (February 27, 2012). „[https://www.thecrimson.com/article/2012/2/27/tyra-banks-leaves-HBS Tyra Finishes HBS Program]“. ''The Harvard Crimson''.</ref><ref>{{Veb manbasi |sarlavha="Tyra Banks: Fun, Fierce, and Financially Savvy" |url=http://www.harbus.org/2012/tyra-banks |qaralgan sana=2022-07-04 |arxivsana=2022-08-10 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220810014643/https://harbus.org/2012/tyra-banks/ }}</ref>. === Xayriya === Banks yetakchilik va hayotiy koʻnikmalarni rivojlantirishga qaratilgan TZONE dasturini yaratdilar<ref>[https://web.archive.org/web/20180312224353/http://tzonefoundation.org/ „TZONE Story“] ''tzonefoundation''. Archived from the original on March 12, 2018.</ref><ref>[http://www.facesofphilanthropy.com/tyra-banks-philanthropy/ „Tyra Bank’s Faces of Philanthropy page“]</ref>. U, shuningdek, afro-amerikalik qizlarga oʻzining ''Immaculate Heart High School'' maktabida oʻqish imkoniyatini taʼminlashga qaratilgan Tyra Banks stipendiyasini taʼsis etdi. 2005-yilda TZONE lagerdan Tyra Banks TZONE jamoat xayriya tashkilotiga aylandi<ref>"[https://web.archive.org/web/20180312224353/http://tzonefoundation.org/ Tyra Banks TZone]". tzonefoundation.org. Archived from the original on March 12, 2018.</ref>. = Boshqa tashabbuslar = 2014-yilda Banks Tyra Beauty kosmetika brendiga asos solgan va u Garvard Biznes Maktabida maxsus sertifikat dasturini tamomlagan. Tyra Beauty koʻp bosqichli marketing tizimidan sotuvchi distribyutorlarni yollash uchun foydalanadi, ular kompaniya tomonidan „goʻzallik taʼminlovchilari“ deb ataladi. Banklar oʻz chizigʻi uchun yuzlarni topish uchun kasting qoʻngʻirogʻini oʻtkazdi va natijada Melodi Parra, Monik Xeyvard, Keti Xarvi va ''Norge Top Modeli'' ishtirokchisi Marita Gomsrudni kosmetika liniyasining asl goʻzallik modellari sifatida tanladi<ref>Marthe, Emalie (October 20, 2015).[https://broadly.vice.com/en_us/article/more-than-meets-the-smize-a-look-inside-tyra-bankss-exploitative-empire „More Than Meets the Smize: A Look Inside Tyra Banks’s Exploitative Empire“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170415104400/https://broadly.vice.com/en_us/article/more-than-meets-the-smize-a-look-inside-tyra-bankss-exploitative-empire |date=2017-04-15 }}</ref>. 2011-yil mart oyida Banks oʻzining moda va goʻzallik veb-saytini „typeF.com“ deb nomlangan, uni Demand Media bilan hamkorlikda yaratdi<ref>"[https://web.archive.org/web/20110504134848/http://www.typef.com/about-us/ About Us]". ''eHow''. Archived from the original on May 4, 2011.</ref>. 2015-yilda u „tyra.com“ interaktiv kosmetik [[elektron tijorat]] saytini ishga tushirdi<ref>[https://tyra.com/www/en/us/ „Tyra Beauty“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170321065603/https://tyra.com/www/en/us/ |date=21-mart 2017-yil }} ''tyra.com''.</ref>. = Mukofotlar va nominatsiyalar = {| class="wikitable sortable" !Yil !Mukofot !Turkum !Rol !Natija |- |1999 | rowspan="3" |Teen Choice mukofotlari |Tanlov modeli |Herself |{{Yutuq}} |- |2004 |TV yulduzi – ayol | rowspan="2" |''Americaʼs Next Top Model'' |Nomzod |- | rowspan="2" |2005 |Tanlangan TV shaxsi: Ayol |Nomzod |- |Onlayn kino va televideniye assotsiatsiyasi mukofoti |Muloqot yoki xizmat koʻrsatuvining eng yaxshi boshlovchisi |''The Tyra Banks Show'' |Nomzod |- | rowspan="3" |2007 |Teen Choice mukofotlari |Tanlangan televizor: shaxsiyat |''Americaʼs Next Top Model''/''The Tyra Banks Show'' |{Yutuq}} |- |Kunduzgi Emmy mukofoti |Ajoyib tok-shou |''The Tyra Banks Show'' |Nomzod |- |ASTRA Awards |Sevimli xalqaro shaxs yoki aktyor | rowspan="2" |''Americaʼs Next Top Model'' |Nomzod |- | rowspan="2" |2008 |Teen Choice mukofotlari |Tanlangan televizor: shaxsiyat |{{Yutuq}} |- | rowspan="2" |Kunduzgi Emmy mukofoti |Ajoyib tok-shou | rowspan="2" |''The Tyra Banks Show'' |{{Yutuq}} |- |2009 |Ajoyib tok-shou |{{Yutuq}} |- |2017 |Teen Choice mukofotlari |Tanlangan televizor: shaxsiyat | rowspan="2" |''Americaʼs Got Talent'' |Nomzod |- |2019 |Bolalar tanlovi mukofotlari |Sevimli teleboshlovchi |Nomzod |} = Manbalar = <references responsive="" /> {{Tashqi havolalar}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha aktrisalar]] [[Turkum:Hollywood]] [[Turkum:1973-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:4-dekabrda tugʻilganlar]] [[Turkum:Amerikalik ayol qoʻshiqchilar]] [[Turkum:Amerikalik aktrisalar]] [[Turkum:Afroamerikalik aktrisalar]] [[Turkum:Amerikalik televideniye aktrisalari]] fyfi57ohf6f3sk7oudebnvj8cwng4bu 0 748384 6221634 6075135 2026-08-01T05:03:31Z AnvarxonM 75105 6221634 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | name = Gavi | image = Gavi Argentina v Spain 19 July 2026-013.jpg | caption = | fullname = Pablo Martín Páez Gavira<ref>{{WorldFootball.net|gavi}}</ref> | birth_date = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|2004|8|5|df=y}} | birth_place = [[Los Palacios y Villafranca]], Ispaniya<ref name=WF/> | height = 1.73 m<ref name=WF/> | position = [[Yarim himoyachi]] | currentclub = [[FC Barcelona|Barcelona]] | clubnumber = 6 | youthyears1 = | youthclubs1 = La Liara | youthyears2 = 2014—2015 | youthclubs2 = [[Real Betis|Betis]] | youthyears3 = 2015—2021 | youthclubs3 = [[FC Barcelona|Barcelona]] | yillar1 = 2021 | klublar1 = [[FC Barcelona B|Barcelona B]] | isht1 = 3 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2021— | klublar2 = [[FC Barcelona|Barcelona]] | isht2 = 119 | gollar2 = 6 | milliyyillar1 = 2018 | milliyjamoa1 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (15 yoshgacha)|Ispaniya U15]] | milliyisht1 = 4 | milliygollar1 = 1 | milliyyillar2 = 2019—2020 | milliyjamoa2 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (16 yoshgacha)|Ispaniya U16]] | milliyisht2 = 5 | milliygollar2 = 0 | milliyyillar3 = 2020—2021 | milliyjamoa3 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (18 yoshgacha)|Ispaniya U18]] | milliyisht3 = 3 | milliygollar3 = 0 | milliyyillar4 = 2021— | milliyjamoa4 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] | milliyisht4 = 32 | milliygollar4 = 5 | medaltemplates = {{MedalSport|Men's [[Association football|football]]}} {{MedalCountry|{{fb|ESP}}}} {{MedalCompetition|[[FIFA World Cup]]}} {{Medal|W|[[FIFA World Cup 2026|2026 Canada–Mexico–US]]}} {{Medal|Comp|[[UEFA Nations League]]}} {{Medal|W|[[2023 UEFA Nations League Finals|2023 Netherlands]]|}} {{Medal|RU|[[2021 UEFA Nations League Finals|2021 Italy]]|}} {{Medal|RU|[[2025 UEFA Nations League Finals|2025 Germany]]|}} | pcupdate = 23 May 2026 | ntupdate = 12 June 2022 }} '''Pablo Martin Páez Gavira''' ({{IPA-es|ˈpa.βlo maɾˈtim ˈpa.eθ ɣaˈβiɾa}} ;<ref>In isolation, ''Martín'' and ''Gavira'' are pronounced <span lang="es-Latn-fonipa" class="IPA" title="Representation in the International Phonetic Alphabet (IPA)">[[Yordam:IPA/Spanish|[maɾˈtin]]]</span> and <span lang="es-Latn-fonipa" class="IPA" title="Representation in the International Phonetic Alphabet (IPA)">[[Yordam:IPA/Spanish|[ɡaˈβiɾa]]]</span> respectively.</ref> 2004-yil 5-avgustda tugʻilgan), '''Gavi''' nomi bilan tanilgan ({{IPA-es|ˈɡaβi|pron}}), ispaniyalik professional [[Futbol|futbolchi]], [[La Liga]] klubi "[[FC Barcelona|Barcelona]]" va [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya terma jamoasida]] [[Yarimhimoyachi|markaziy yarim himoyachi]] sifatida oʻynaydi. U dunyoning eng yaxshi yosh futbolchilaridan biri sifatida tanilgan<ref>{{veb manbasi|sana=2022-06-17|sarlavha=Camavinga and Gavi fight it out for the Golden Boy Award|url=https://www.marca.com/en/football/2022/06/17/62ace06a268e3edb2c8b45cf.html|kirish sanasi=2022-06-18|ish=MARCA|til=en}}</ref><ref>{{veb manbasi|muallif=Williams|ism=George|sana=2022-04-04|sarlavha=Gavi collects the 'Next Generation' award as the third best young player in the world|url=https://sportsfinding.com/gavi-collects-the-next-generation-award-as-the-third-best-young-player-in-the-world/142802/|kirish sanasi=2022-06-18|ish=Sports Finding|til=en-GB}}{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Klub faoliyati == === Erta martaba === [[Andalusiya|Andalusianing]] [[Los Palacios y Villafranca|Los Palacios Villafranca]] shahrida tugʻilgan Gavi oʻz shahrining La Liara Balompié klubida ish boshlagan va u yerdan Real Betisning yoshlar akademiyasiga oʻtgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.estadiodeportivo.com/futbol-sevillano/2021/10/07/liara-reivindica-gavi-oliver-atom/358663.html|sarlavha=La Liara reivindica a Gavi: "Era Oliver Atom"|sana=8-oktyabr 2021-yil|kirish sanasi=8-oktyabr 2021-yil|ism=Rafael|muallif=Cala|ish=estadiodeportivo.com|til=Spanish}}</ref>. U "Real Betis" yoshlar jamoasi safida 95 ta gol urgan<ref name="vavel">{{veb manbasi|url=https://www.vavel.com/es/futbol/2018/12/02/fc-barcelona/958530-gavi-el-maestro-delgol.html|sarlavha=Gavi, el maestro de La Masía|ism=Alicia|muallif=Navarro|sana=4-dekabr 2018-yil|kirish sanasi=2-avgust 2021-yil|ish=vavel.com|til=Spanish}}</ref>. === Barcelona === ==== Yoshlik faoliyati ==== 2015-yilda 11-yoshida u "[[FC Barcelona|Barcelona"]] bilan shartnoma imzoladi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.forbes.com/sites/tomsanderson/2021/07/30/fc-barcelona-preseason-has-seen-coach-ronald-koeman-find-new-golden-boys/?sh=6599bcd2a2ab|sarlavha=FC Barcelona Preseason Has Seen Coach Ronald Koeman Find New ʻGolden Boys’|ism=Tom|muallif=Sanderson|sana=30-iyul 2021-yil|kirish sanasi=2-avgust 2021-yil|ish=forbes.com}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://tribuna.com/en/blogs/43c43d29-7517-4d8b-8cfb-153fa6a929fd/|sarlavha=Scouting report on Pablo Paez 'Gavi' - the little maestro from La Masia|ism=Jacek|muallif=Kulig|sana=19-may 2020-yil|kirish sanasi=2-avgust 2021-yil|ish=tribuna.com}}</ref>. 2020-yil sentabrida u Kataloniya klubi bilan birinchi professional shartnomasini imzoladi va 16 yoshgacha boʻlganlar jamoasidan toʻgʻridan-toʻgʻri 19 yoshgacha boʻlganlar jamoasiga koʻtarildi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.sport.es/en/news/futbol-base/young-star-gavi-signs-new-contract-with-barcelona-8103335|sarlavha=Young star Gavi signs new contract with Barcelona|sana=7-sentabr 2020-yil|kirish sanasi=2-avgust 2021-yil|ish=sport.es}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.goal.com/en-gb/news/gavi-la-masia-wonderkid-future-barcelona-midfield/1niafhrm9q3wc18s9n7c2zwb9i|sarlavha=Gavi: La Masia wonderkid set to be the future of Barcelona's midfield|ism=Adrià|muallif=Soldevila|sana=3-iyun 2021-yil|kirish sanasi=2-avgust 2021-yil|ish=goal.com}}</ref>. U 2021-yil 21-fevralda L'Hospitaletning 6:0 hisobidagi uy uchrashuvida Barcelona B tarkibida debyut qildi va 77-daqiqada Niko Gonsales oʻrniga maydonga tushdi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/barca-b/news/2040540/gavi-becomes-14th-under-19s-player-to-debut-for-barca-b-under-garcia-pimienta|sarlavha=Gavi becomes 14th Under-19s player to debut for Barça B under Garcia Pimienta|sana=22-fevral 2021-yil|nashriyot=FC Barcelona|kirish sanasi=24-noyabr 2021-yil}}</ref>. U Barsa B uchun ilk startini 14-mart kuni Ciutat Esportiva Dani Jarkeda Espanyol B ga qarshi derbida 1:0 hisobida gʻalaba qozondi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.sport.es/es/noticias/futbol-base/fiesta-juvenil-barca-b-hunde-11578356|sarlavha=La fiesta 'juvenil' del Barça B hunde al RCD Espanyol B|ism=Albert|muallif=Rogé|sana=14-mart 2021-yil|kirish sanasi=24-noyabr 2021-yil|ish=sport.es|til=Spanish}}</ref>. ==== 2021-22 mavsum ==== 2020–2021 -yilgi mavsumda “Barcelona B” tarkibida ikki marta maydonga tushgan Gavi [[FC «Barcelona» 2021/2022-yilgi mavsumda|yangi mavsum]] boshlanishidan oldin asosiy jamoa bilan mavsumoldi oʻrtoqlik oʻyinlari uchun kattalar tarkibiga koʻtarildi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.goal.com/en-kw/news/gavi-demir-barcelona-wonderkids-impressing-koeman-pre-season/b1eg4f939dz21lpndiuc9bhmj|sarlavha=Gavi, Demir & the Barcelona wonderkids impressing Koeman in pre-season|ism=Rik|muallif=Sharma|sana=2-avgust 2021-yil|kirish sanasi=2-avgust 2021-yil|ish=goal.com}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/gavi-puro-arte-duende-11918125|sarlavha=Gavi, puro arte y mucho duende|ism=German|muallif=Bona|sana=17-iyul 2021-yil|kirish sanasi=2-avgust 2021-yil|ish=sport.es|til=Spanish}}</ref>. "Gimnàstic de Tarragona" va "Girona"ga qarshi oʻyinlarda yaxshi oʻyin koʻrsatganidan soʻng, Gavi Ronald Koemanning tarkibini tanlashda Riqui Puigdan oldinga oʻtib ketdi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/cantera/20210722/410632393099/gavi-se-crecio-entre-los-mayores-en-su-debut.html|sarlavha=Gavi se creció entre los mayores en su debut|ism=Ferran|muallif=Martínez|sana=22-iyul 2021-yil|kirish sanasi=2-avgust 2021-yil|ish=mundodeportivo.com|til=Spanish}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://heavy.com/sports/fc-barcelona/koeman-prefers-barcelona-teen-to-riqui-puig-report/|sarlavha=Koeman Prefers Barcelona Teen To Riqui Puig: Report|ism=Gill|muallif=Clark|sana=27-iyul 2021-yil|kirish sanasi=2-avgust 2021-yil|ish=heavy.com}}</ref>. U Germaniyaning VfB Stuttgart klubiga qarshi oʻyinda 3:0 hisobida gʻalaba qozonib, "Barcelona" afsonasi [[Xavi]] bilan taqqoslanishda davom etdi<ref>{{veb manbasi|url=https://tribuna.com/en/news/2021-08-01-16yearold-barca-kid-gavi-stuns-fans-with-fantastic-performance-gets-compared-to-xavi/|sarlavha=16-year-old Barca kid Gavi stuns fans with fantastic performance, gets compared to Xavi|ism=Kosta|muallif=König|sana=2-avgust 2021-yil|kirish sanasi=2-avgust 2021-yil|ish=tribuna.com}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.planetfootball.com/trending/gavi-a-delicate-touch-that-showed-he-may-well-be-barcelonas-new-xavi/|sarlavha=Gavi & a delicate touch that showed he could well be Barcelona’s new Xavi|ism=Joshua|muallif=Law|sana=2-avgust 2021-yil|kirish sanasi=2-avgust 2021-yil|ish=planetfootball.com}}</ref>. 2021-yil 29-avgustda u [[La Liga|La Liganing]] 73-daqiqasida [[Sergi Roberto|Sergi Robertoning]] oʻrniga tushib “Getafe”ga qarshi oʻyinda (2:1) “Barcelona”ning asosiy jamoasidagi birinchi rasmiy oʻyinini oʻtkazdi. 18-dekabr kuni u klubdagi ilk golini urdi va "[[Elche CF|Elche]]"ga qarshi oʻyinda (3:2) golli uzatmani amalga oshirdi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2421309/first-goals-for-gavi-and-jutgla|sarlavha=First goals for Gavi and Jutglà|nashriyot=FC Barcelona|sana=18-dekabr 2021-yil|kirish sanasi=19-dekabr 2021-yil}}</ref>. == Xalqaro martaba == Gavi Ispaniyani 15 yoshgacha va 16 yoshgacha boʻlganlar darajasida himoya qilgan<ref name="WF">[https://www.worldfootball.net/player_summary/gavi/ Gavi] at WorldFootball.net</ref><ref name="vavel"/>. 2021-yil 30-sentabrda Gavi murabbiy Luis Enrique tomonidan kutilmaganda [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya terma jamoasiga]] chaqiruv oldi. U 6-oktyabr kuni UEFA Millatlar ligasi yarim finalida [[Italiya milliy futbol terma jamoasi|Italiyaga]] qarshi oʻyinda debyut qildi va Ispaniya terma jamoasida yuqori saviyadagi eng yosh futbolchiga aylandi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.bbc.com/sport/football/58820411|sarlavha=Italy 1 Spain 2|sana=6-oktyabr 2021-yil|ish=BBC Sport|kirish sanasi=7-oktyabr 2021-yil}}</ref><ref name="future">{{veb manbasi|url=https://www.espn.com/soccer/spain-esp/story/4493392/how-barcelonas-gavi-became-spains-present-and-future|sarlavha=How 17-year-old Gavi became Spain's present and future|ish=ESPN.com|muallif=Lowe|ism=Sid|sana=8-oktyabr 2021-yil|kirish sanasi=11-oktyabr 2021-yil}}</ref>. 10-oktyabr kuni [[Fransiya milliy futbol terma jamoasi|Fransiyaga]] qarshi kechgan finalda Ispaniya 2:1 hisobida magʻlub boʻldi<ref name="2021 Nations League Final">{{veb manbasi|url=https://www.espn.co.uk/football/report?gameId=589985|sarlavha=Spain vs. France – Football Match Report|ish=ESPN.com|sana=10-oktyabr 2021-yil|kirish sanasi=10-oktyabr 2021-yil}}</ref>. 2022-yil 5-iyun kuni u Millatlar ligasidagi birinchi golini Chexiyaga qarshi safarda urdi va Ispaniya terma jamoasi safida gol urgan eng yosh futbolchiga aylandi<ref name="Youngest goalscorer of senior Spain national team – Gavi">{{veb manbasi|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2640386/gavi-becomes-youngest-ever-goalscorer-for-spanish-national-side|sarlavha=Gavi becomes youngest ever goalscorer for Spanish national side|sana=6-iyun 2022-yil|ish=FCBarcelona.com|nashriyot=Official Website of FC Barcelona|kirish sanasi=12-iyun 2022-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220612202223/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2640386/gavi-becomes-youngest-ever-goalscorer-for-spanish-national-side|arxivsana=12-iyun 2022-yil|til=en}}</ref>. == Oʻyin uslubi == [[ESPN]] xodimi Graham Hunter Gavini 2021-yilda juda istiqbolli yosh futbolchi sifatida olqishladi va uni futbolchi sifatidagi fazilatlari, jumladan driblingi, aql-zakovati, koʻrish qobiliyati, toʻp uzatishi, birinchi teginishi, tezlikni oʻzgartirish va tor boʻshliqlardan chiqib ketish va qarshi hujumlarni boshlash uchun tezda burilish qobiliyati, yaqin nazorati tufayli uni "Barcelona"ning sobiq yarim himoyachilari [[Xavi]] va Andres Iniesta bilan taqqosladi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.espn.com/soccer/barcelona-espbarcelona/story/4485322/prodigious-ansu-fati-and-gavi-give-barcelona-hope-of-a-brighter-future-in-a-dismal-season|sarlavha=Prodigious Ansu and Gavi give Barca hope of a brighter future|ish=ESPN.com|muallif=Hunter|ism=Graham|sana=28-sentabr 2021-yil|kirish sanasi=11-oktyabr 2021-yil}}</ref>. 2021-yilgi Millatlar ligasi finalida Ispaniyaning Italiya ustidan qozonilgan yarim finaldagi gʻalabasidan soʻng, italiyalik himoyachi Emerson Palmieri Gavini “katta salohiyatga ega” futbolchi deb ta’rifladi<ref name="future"/>. == Karyera statistikasi == === Klub === {{Updated|match played 22 May 2022}}<ref>{{Soccerway|pablo-martin-paez-gaviria/654101}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha koʻrinish va gollar ! rowspan="2" | Klub ! rowspan="2" | Mavsum ! colspan="3" | Liga ! colspan="2" | [[Copa del Rey|Qirol kubogi]] ! colspan="2" | Kontinental ! colspan="2" | Boshqa ! colspan="2" | Jami |- ! Boʻlim ! Ishtiroklar ! Gollar ! Ishtiroklar ! Gollar ! Ishtiroklar ! Gollar ! Ishtiroklar ! Gollar ! Ishtiroklar ! Gollar |- | rowspan="3" | Barcelona B | 2020–21 | Segunda B divizioni | 2 | 0 | colspan="2" | — | colspan="2" | — | 0 | 0 | 2 | 0 |- | 2021–22 | Primera Divizion RFEF | 1 | 0 | colspan="2" | — | colspan="2" | — | 0 | 0 | 1 | 0 |- ! colspan="2" | Jami ! 3 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 3 ! 0 |- | [[FC Barcelona|Barcelona]] | [[FC «Barcelona» 2021/2022-yilgi mavsumda|2021–22]] | [[La Liga]] | 34 | 2 | 1 | 0 | 11 {{Efn|Six appearances in [[UEFA Champions League]], five appearances in [[UEFA Europa League]]}} | 0 | 1 {{Efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}} | 0 | 47 | 2 |- ! colspan="3" | Karyera jami ! 37 ! 2 ! 1 ! 0 ! 11 ! 0 ! 1 ! 0 ! 50 ! 2 |} <references group="lower-alpha" responsive="1"></references> === Xalqaro === {{Updated|match played 12 June 2022}}<ref>{{veb manbasi|url=https://eu-football.info/_player.php?id=31689|sarlavha=Gavi|vebsayt=EU-Football.info|kirish sanasi=16-noyabr 2021-yil}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! colspan="4" |[[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] |- ! Yil ! Ishtirok ! Gollar |- | 2021 | 4 | 0 |- | 2022 | 6 | 1 |- ! Jami ! 10 ! 1 |} ''Gollar va natijalar birinchi boʻlib Ispaniyaning gollari roʻyxatini koʻrsatadi.'' {| class="wikitable sortable" |+Gavi tomonidan kiritilgan xalqaro gollar roʻyxati ! № ! Sana ! Joy ! Oʻyin ! Raqib ! Hisob ! Natija ! Musobaqa |- | align="center" | 1 | 2022-yil 5-iyun | Sinobo stadioni, [[Praga]], Chexiya | align="center" | 8 |{{Fb|CZE}} | align="center" | 1–1 | align="center" | 2–2 | 2022–23 UEFA Millatlar ligasi A |} == Yutuqlar == '''Ispaniya''' * UEFA Millatlar ligasi gʻolibi: 2020–21<ref>{{veb manbasi|sana=10-oktyabr 2021-yil|sarlavha=Spain–France|url=https://www.uefa.com/uefanationsleague/match/2030761--spain-vs-france/|kirish sanasi=10-oktyabr 2021-yil|ish=[[UEFA]]}}</ref> * Laliga 2022-2023 gʻolibi * Golden Boy 2022 gʻolibi * Kopa trophy 2022 gʻolibi == Manbalar == {{manbalar}} {{FC Barcelona tarkibi}} {{Navboxes | title = Ispaniya tarkibi | bg = #C60B1E | fg = #FBEA0E | bordercolor = #000033 | list1 = {{Ispaniya tarkibi 2022-yilgi FIFA jahon chempionati}} {{Ispaniya tarkibi 2026-yilgi FIFA jahon chempionati}} }} {{Navboxes | title = Mukofotlari | bg = gold | fg = navy | list1 = {{Golden Boy mukofoti sovrindorlari}} {{Trofeo Aldo Rovira}} }} {{DEFAULTSORT:Gavi}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Ispaniyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]] [[Category:Real Betis futbolchilari]] [[Category:FC Barcelona futbolchilari]] [[Category:FC Barcelona Atlètic oʻyinchilari]] [[Category:Segunda División B oʻyinchilari]] [[Category:Primera Federación futbolchilari]] [[Category:La Liga oʻyinchilari]] [[Turkum:Ispaniya milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2022 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026 oʻyinchilari]] [[Turkum:UEFA Millatlar ligasida gʻolib boʻlgan oʻyinchilar]] [[Turkum:Futbol boʻyicha jahon chempionlari]] [[Turkum:Golden Boy gʻoliblari]] tcobu2ugedcz0jxlwt9fb3evv2poxzh 0 748584 6221630 6075105 2026-08-01T04:33:41Z AnvarxonM 75105 6221630 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | name = Eric García | image = Eric Garcia Argentina v Spain 19 July 2026-313 (cropped).jpg | caption = García [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] tarkibida (2026-yil) | fullname = Eric García Martret<ref>{{veb manbasi |url=https://www.premierleague.com/news/1238361 |title=Premier League clubs publish retained lists |publisher=Premier League |date=7 June 2019 |access-date=29 October 2019}}</ref> | birth_date = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|2001|1|9|df=y}}<ref>{{veb manbasi |url=https://www.espn.co.uk/football/player/_/id/128714/eric-garcia |title=Eric García: Overview |publisher=ESPN |access-date=19 June 2020}}</ref> | birth_place = {{tavalludJoyi|Martorell}}, Ispaniya | height = 1.82 m<ref>{{veb manbasi |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/players/24635/eric-garcia |title=Eric García |publisher=FC Barcelona |access-date=22 August 2021}}</ref> | position = [[Markaziy himoyachi]]<ref name=worldfootball>{{veb manbasi |url=https://www.worldfootball.net/player_summary/eric-garcia_2/ |title=Eric García: Profile |website=worldfootball.net|publisher=HEIM:SPIEL|access-date=19 June 2020}}</ref> | currentclub = [[FC Barcelona|Barcelona]] | clubnumber = 24 | youthyears1 = 2008—2017 | youthclubs1 = [[FC Barcelona|Barcelona]] | youthyears2 = 2017—2018 | youthclubs2 = [[Manchester City F.C.|Manchester City]] | yillar1 = 2018—2021 | klublar1 = [[Manchester City F.C.|Manchester City]] | isht1 = 19 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2021— | klublar2 = [[FC Barcelona|Barcelona]] | isht2 = 115 | gollar2 = 4 | yillar3 = 2023—2024 | klublar3 = {{ijara}} [[Girona FC|Girona]] | isht3 = 32 | gollar3 = 5 | milliyyillar1 = 2017 | milliyjamoa1 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (16 yoshgacha)|Ispaniya U16]] | milliyisht1 = 9 | milliygollar1 = 0 | milliyyillar2 = 2017—2018 | milliyjamoa2 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|Ispaniya U17]] | milliyisht2 = 9 | milliygollar2 = 0 | milliyyillar3 = 2019 | milliyjamoa3 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (19 yoshgacha)|Ispaniya U19]] | milliyisht3 = 9 | milliygollar3 = 0 | milliyyillar4 = 2019 | milliyjamoa4 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (21 yoshgacha)|Ispaniya U21]] | milliyisht4 = 5 | milliygollar4 = 0 | milliyyillar5 = 2021—2024 | milliyjamoa5 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Ispaniya U23]] | milliyisht5 = 12 | milliygollar5 = 0 | milliyyillar6 = 2020— | milliyjamoa6 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] | milliyisht6 = 22 | milliygollar6 = 0 | milliyyillar7 = 2024— | milliyjamoa7 = [[Kataloniya milliy futbol terma jamoasi|Kataloniya]] | milliyisht7 = 2 | milliygollar7 = 0 | club-update = 22:13, 10 May 2022 (UTC) | nationalteam-update = 23:20, 11 June 2022 (UTC) | medaltemplates = {{MedalSport|Men's [[association football|football]]}} {{MedalCountry|{{fbu|23|ESP}}}} {{Medal|Comp|[[UEFA Nations League]]}} {{Medal|RU|[[2021 UEFA Nations League Finals|2021 Italy]]|}} {{MedalCompetition|[[Football at the Summer Olympics|Olympic Games]]}} {{MedalSilver|[[2020 Summer Olympics|2020 Tokyo]]|[[Football at the 2020 Summer Olympics – Men's tournament|Team]]}} }} [[Fayl:Eric_Garcia_autographs_2022_(cropped).jpg|thumb|Erik Garsiya]] '''Eric García Martret''' (2001-yil 9-yanvarda tugʻilgan) — kataloniyalik professional ispan futbolchisi. U La Liganing „Barselona“ klubi va Ispaniya milliy terma jamoasi sharafini himoya qiladi. Asosan markaziy himoyachi boʻlishiga qaramay, qanot himoyachisi yoki tayanch yarim himoyachisi sifatida ham oʻynay oladi. Garsiya 17 yoshida „Barselona“dan „Manchester Siti“ga koʻchib oʻtgan. U Premyer-ligadagi debyutini 2019-yil 21-sentyabrda oʻtkazdi. Klubdagi soʻnggi mavsumida chempionlikni qoʻlga kiritdi va UEFA Chempionlar Ligasida ikkinchi oʻrinni egalladi. 2021-yil iyun oyida shartnomasi yakunlangach, Garsiya erkin agent sifatida „Barselona“ safiga qaytdi. U UEFA Yevro-2020 va 2022-yilgi FIFA Jahon chempionatida Ispaniya terma jamoasi tarkibida boʻlgan. == Klub faoliyati == === Erta martaba === [[Martorell]], [[Barselona (provinsiya)|Barcelona]], [[Kataloniya]]da tugʻilgan<ref>{{yangiliklar manbasi |date=1-iyun 2021-yil |title=De promesa a realidad: Eric Garcia ya está en casa |trans-title=From promise to reality: Eric Garcia is already home |work=Sport |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/perfil-eric-garcia-fichaje-oficial-barca-11778110 |access-date=18-iyun 2021-yil}}</ref>. García 2017-yilda [[Manchester City F.C.|"Manchester City"]] ga qoʻshilishdan oldin [[FC Barcelona|"Barcelona"]] akademiyasining " ''La Masia'' " jamoasi aʼzosi edi<ref name="Goalcom">{{veb manbasi|url=https://www.goal.com/en-gb/news/ex-barcelona-jewel-eric-garcia-lighting-up-man-citys-pre/1lq7t2h0psoqc1h00gl47nvwk5|sarlavha=Ex-Barcelona jewel Eric Garcia lighting up Man City's pre-season|ish=Goal.com|nashriyot=Perform Group|sana=26-iyul 2018-yil|kirish sanasi=26-iyul 2018-yil}}</ref>. „City“dagi birinchi mavsumida u 18 yoshgacha boʻlganlar sardori boʻlgan va UEFA Yoshlar ligasida 19 yoshgacha boʻlganlar uchun oʻynagan<ref>{{veb manbasi|muallif=City|ism=Manchester|sarlavha=Eric Garcia|url=https://www.mancity.com/players/eric-garcia|kirish sanasi=2020-08-20|ish=www.mancity.com}}</ref>. === Manchester City === U Qoʻshma Shtatlardagi 2018-yilgi yozgi mavsumoldi mavsumida birinchi jamoaga qoʻshildi<ref name="Goalcom"/>. 2018-yilning 18-dekabrida García „City“ safida debyutini oʻtkazdi, u Angliya liga kubogi chorak finalida " [[Leicester City F.C.|Leicester City]] "ga qarshi oʻyinda maydonga tushdi<ref>{{veb manbasi|muallif=Pollard|ism=Rob|sarlavha=De Bruyne and Aguero start, Garcia makes debut|url=https://www.mancity.com/news/first-team/first-team-news/2018/december/leicester-man-city-team-news-tactics-injury-latest-carabao-cup|nashriyot=Manchester City F.C.|kirish sanasi=18-dekabr 2018-yil}}</ref>. U [[Nicolás Otamendi]] bilan [[Himoyachi|markaziy himoyachi]] juftligida oʻynadi, oʻyin 1:1 hisobida yakunlandi, „City“ penaltilar seriyasida gʻalaba qozondi<ref>{{yangiliklar manbasi |title=Aro Muric spares Raheem Sterling blushes as Man City beat Leicester on penalties to stay in hunt for quadruple |work=The Daily Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/football/2018/12/18/leicester-city-vs-manchester-city-carabao-cup-quarter-final/}}</ref>. U Premer-ligadagi debyutini 2019-yil 21-sentyabrda " Watford "ga qarshi oʻyinda 63-daqiqada Otamendining oʻrniga maydonga tushib nishonladi va jamoa 8:0 hisobida gʻalaba qozondi<ref>{{yangiliklar manbasi |last=Bevan |first=Chris |date=21-sentyabr 2019-yil |title=Man City 8–0 Watford: Pep Guardiola's side silence critics in emphatic style |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/49784693 |access-date=22-sentyabr 2019-yil}}</ref>. García 2019-yilda Rojdestvo va Yangi yil davomida „City“ tarkibida ikkita toʻliq oʻyin oʻtkazdi. Birinchi oʻyin oʻz maydonida " Sheffield United "ga qarshi kechgan va unda „City“ 2:0 hisobida gʻalaba qozongan<ref>{{yangiliklar manbasi |title=Man City vs. Sheffield United match report |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/50882582}}</ref>. Bir necha kun ichida ikkinchi uy oʻyini García uchun ikkinchi marta boshlandi, „City“ " Everton „ga qarshi 2:1 hisobida gʻalaba qozondi<ref>{{veb manbasi|sarlavha=Manchester City vs Everton match report|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/50908726|ish=BBC Sport}}</ref>. 2020-yil 17-iyun kuni García [[Arsenal (futbol klubi)|“Arsenal"]] ga qarshi „City“ning [[COVID-19 pandemiyasi]] tanaffusdan keyingi birinchi oʻyinida asosiy oʻn bittalikda edi va „City“ 3:0 hisobida gʻalaba qozondi. oʻyin oxirlarida García darvozabon Ederson bilan toʻqnashib ketdi va dastlab u hushsiz qoldi<ref>{{veb manbasi|sarlavha=Garcia injury mars near-perfect day for Manchester City against Arsenal {{!}} Goal.com|url=https://www.goal.com/en-gb/news/garcia-injury-mars-near-perfect-day-for-manchester-city/bwj1dybsko6k1m7bnk2kl5m1r|kirish sanasi=2020-06-18|ish=www.goal.com}}</ref>. García choʻzilishi va kislorod bilan taʼminlanishidan oldin uzoq vaqt maydonda davolandi. Voqea jiddiyligiga qaramay, ertasi kuni García kasalxonadan chiqarildi<ref>{{yangiliklar manbasi |date=2020-06-18 |title=Man City: Eric Garcia out of hospital after Ederson collision |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/53087730 |access-date=2020-06-18}}</ref>. Jamoa bosh [[Pep Guardiola|murabbiyi Pep Guardiola]] matbuot anjumanida Garcíaning jarohati [[miya chayqalishi]] ekanligini va u 10 kun ichida sogʻlom boʻlishini kutganini aytdi<ref>{{yangiliklar manbasi |title=Eric Garcia: Manchester City boss Pep Guardiola outlines 10-day recovery |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/53111307}}</ref>. 2020-yil 6-avgust kuni Gvardiola matbuot anjumanida García liga kampaniyasini [[Aymeric Laporte]] uchun „City“ning birinchi tanlov hamkori sifatida yakunlaganiga qaramay, shartnomani uzaytirishni rad etganini eʼlon qildi<ref>{{yangiliklar manbasi |date=2020-08-06 |title=Eric Garcia: Manchester City want £30m for Spanish defender |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/53682729 |access-date=2020-08-10}}</ref>. === Barcelonaga qaytish === 2021-yilning 1-iyunida García [[La Liga|La Liganing]] „Barcelona“ klubiga 1-iyuldan boshlab besh yillik shartnoma asosida tekinga shartnoma imzolashga rozi boʻldi, tovon puli 400 mln yevro boʻldi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2163526/eric-garcia-is-fc-barcelonas-second-signing|sarlavha=Eric Garcia is FC Barcelona's second signing|nashriyot=FC Barcelona|sana=1-iyun 2021-yil|kirish sanasi=1-iyun 2021-yil}}</ref>. 2021-yil 15-avgustda u liganing ochilish oʻyinini boshlaganida klub uchun birinchi raqobatbardosh oʻyinini oʻtkazdi, " Real Sociedad "ga qarshi 4:2 hisobida gʻalaba qozondi<ref>{{veb manbasi|sarlavha=Debuts for Memphis, Eric Garcia, Royal and Nico|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2220620/debuts-for-memphis-eric-garcia-royal-and-nico|kirish sanasi=2021-08-16|ish=www.fcbarcelona.com|til=en}}</ref>. 21-avgust kuni u [[Athletic Bilbao|Bilbaoning "Athletic]] " klubiga qarshi oʻyinda Nico Willamsga (1:1) qarshi soʻnggi zarbasi uchun toʻgʻridan-toʻgʻri qizil kartochka olib, maydondan chetlatilgan edi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2227561/athletic-club-1-1-barca-all-square-at-san-mames|sarlavha=Athletic Club 1-1 Barça: All square at San Mamés|ish=[[FC Barcelona]]|ism=Mike|muallif=Roberts|sana=22-avgust 2021-yil|kirish sanasi=30-sentyabr 2021-yil}}</ref>. 29-sentyabr kuni García Chempionlar ligasi guruh bosqichida „Benfica“ ga 3:0 hisobida magʻlub boʻlgan oʻyinda ikkita sariq kartochka olib, ikkinchi bor maydondan chetlatildi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2274806/benfica-3-0-fc-barcelona-painful-defeat-in-lisbon|sarlavha=Benfica 3-0 FC Barcelona: Painful defeat in Lisbon|ish=[[FC Barcelona]]|ism=Mike|muallif=Roberts|sana=29-sentyabr 2021-yil|kirish sanasi=30-sentyabr 2021-yil}}</ref>. == Xalqaro martaba == 19 yoshgacha va 21 yoshgacha boʻlgan [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya terma jamoasini]] himoya qilgandan soʻng, García 2020-yil 20-avgustda [[Germaniya milliy futbol terma jamoasi|Germaniya]] va Ukrainaga qarshi UEFA [[Millatlar ligasi|Millatlar Ligasining]] ikkita uchrashuviga birinchi chaqiruv oldi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.sefutbol.com/oficial-lista-convocados-seleccion-espanola-partidos-uefa-nations-league-alemania-y-ucrania|sarlavha=OFICIAL {{!}} Lista de convocados de la Selección española para los partidos de la UEFA Nations League ante Alemania y Ucrania|ish=SEFutbol|til=es|sana=20-avgust 2020-yil|kirish sanasi=20-avgust 2020-yil|arxivsana=2020-08-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200830080056/https://www.sefutbol.com/oficial-lista-convocados-seleccion-espanola-partidos-uefa-nations-league-alemania-y-ucrania}}</ref>. U 2020-yil 6-sentyabr kuni Ukrainaga qarshi oʻyinda terma jamoadagi debyutini oʻtkazdi va 61-daqiqada [[Sergio Ramos]] oʻrniga tushdi, Ispaniya 4:0 hisobida gʻalaba qozondi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.bbc.com/sport/football/54051071|sarlavha=Nations League: Ansu Fati, 17, scores for Spain v Ukraine|ish=[[BBC Sport]]|sana=6-sentyabr 2020-yil}}</ref>. 2021-yil 24-may kuni García Luis Enriquening UEFA Evro-2020 uchun 24 kishilik tarkibiga kiritildi<ref>{{yangiliklar manbasi |last=Braidwood |first=Jamie |date=24-may 2021-yil |title=Euro 2020 news LIVE: Sergio Ramos left out of Spain squad plus latest before England announcement |work=The Independent |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/euro-2020-news-live-england-squad-b1852654.html |access-date=24-may 2021-yil}}</ref>. Qoʻshimchasiga, García 2020-yilda [[Tokio|Tokioda]] boʻlib oʻtadigan yozgi Olimpiada oʻyinlari uchun terma jamoaga kiritildi<ref>{{veb manbasi|sarlavha=Spain Names Six From Euro Squad to Olympic Roster|url=https://www.si.com/soccer/2021/06/29/spain-olympics-squad-euro-2020-pedri-dani-olmo|kirish sanasi=2021-07-01|ish=Sports Illustrated|til=en-us}}</ref>. == Karyera statistikasi == === Klub === {{updated|match played 10 May 2022}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha koʻrinish va gollar |- !rowspan="2"|Klub !rowspan="2"|Mavsum !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Milliy kubok{{efn|[[FA Cup]] va [[Copa del Rey]]}} oʻz ichiga oladi !colspan="2"|Liga kubogi{{efn|[[EFL kubogi]]}} !colspan="2"|Yevropa !colspan="2"|Boshqa !colspan="2"|Jami |- !Diviziya !Ishtirok !Gollar !Ishtirok !Gollar !Ishtirok !Gollar !Ishtirok !Gollar !Ishtirok !Gollar !Ishtirok !Gollar |- |[[Manchester City F.C. EDS and Academy|Manchester City U21]] |2018–19<ref name="sb1819">{{soccerbase season|113520|2018|name=Eric Garcia|access-date=1 June 2021}}</ref> |colspan="1"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1{{efn|Appearance in [[EFL Trophy]]}}||0||1||0 |- |rowspan="4"|[[Manchester City F.C.|Manchester City]] |[[2018–19 Manchester City F.C. season|2018–19]]<ref name="sb1819"/> |[[Premier League]] |0||0||0||0||3||0||0||0||0||0||3||0 |- |[[2019–20 Manchester City F.C. season|2019–20]]<ref>{{soccerbase season|113520|2019|name=Eric Garcia|access-date=1 June 2021}}</ref> |Premier League |13||0||2||0||3||0||2{{efn|name=UCL|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}||0||0||0||20||0 |- |[[2020–21 Manchester City F.C. season|2020–21]]<ref>{{soccerbase season|113520|2020|name=Eric Garcia|access-date=1 June 2021}}</ref> |Premier League |6||0||2||0||1||0||3{{efn|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||12||0 |- !colspan="2"|Jami !19||0||4||0||7||0||5||0||0||0||35||0 |- |[[FC Barcelona|Barcelona]] |[[2021–22 FC Barcelona season|2021–22]]<ref>{{veb manbasi |url=https://www.bdfutbol.com/en/p/j304055.html?cat=&temp=2021-22 |sarlavha=Eric Garcia: Matches: 2021–22 |vebsayt=BDFutbol |kirish sanasi=22-avgust 2021-yil}}</ref> |[[La Liga]] |26||0||1||0||colspan="2"|—||9{{efn|Four appearances in UEFA Champions League, five appearances in [[UEFA Europa League]]}}||0||0||0||36||0 |- !colspan="3"|Jami karyera !45||0||5||0||7||0||14||0||1||0||72||0 |}<references group="izoh" />{{notelist}} === Xalqaro === {{Updated|match played 12 June 2022}}<ref>{{NFT player|id=79276|name=García, Eric|access-date=1 June 2021}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Terma jamoa va yil boʻyicha koʻrinish va gollar ! Milliy terma jamoa ! Yil ! Ishtirok ! Gollar |- | rowspan="3" | [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] | 2020 | 4 | 0 |- | 2021 | 10 | 0 |- | 2022 | 3 | 0 |- ! colspan="2" | Jami ! 17 ! 0 |} == Yutuqlar == '''Manchester City''' * Premyer-liga: 2020–21<ref>{{veb manbasi|url=https://www.premierleague.com/players/24635/Eric-Garc%C3%ADa/overview|sarlavha=Eric García: Overview|nashriyot=Premier League|kirish sanasi=28-may 2021-yil|qaralgan sana=2022-07-11|arxivsana=2020-06-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200619163019/https://www.premierleague.com/players/24635/Eric-Garc%C3%ADa/overview}}</ref> * EFL kubogi: 2019–20<ref>{{yangiliklar manbasi |last=McNulty |first=Phil |date=1-mart 2020-yil |title=Aston Villa 1–2 Manchester City |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/51601970 |access-date=1-mart 2020-yil}}</ref> * FA hamjamiyat qalqoni: 2019<ref>{{yangiliklar manbasi |last=Begley |first=Emlyn |date=4-avgust 2019-yil |title=Liverpool 1–1 Manchester City |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/49141690 |access-date=4-avgust 2019-yil}}</ref> * [[UEFA Chempionlar Ligasi]] 2-oʻrinchisi: 2020–21<ref>{{veb manbasi|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/2029498--man-city-vs-chelsea/|sarlavha=Man. City 0–1 Chelsea: Updates|nashriyot=UEFA|kirish sanasi=1-iyun 2021-yil}}</ref> '''Ispaniya U17''' * 17 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati : 2017<ref>{{veb manbasi|url=https://www.uefa.com/under17/match/2022691--spain-vs-england/lineups/?iv=true|sarlavha=Spain-England &#124; Line-ups &#124; Under-17|nashriyot=UEFA}}</ref> * FIFA U-17 Jahon kubogi ikkinchi oʻrini: 2017<ref>{{veb manbasi|url=https://www.goal.com/en-us/news/u-17-world-cup-2017-group-d-squad-of-brazil-spain-dpr-korea/r6p9f9862wgx16c03sqtscnb3|sarlavha=U-17 World Cup 2017 Group D: Squads of Brazil, Spain, DPR Korea and Niger &#124; Goal.com|ish=Goal.com|nashriyot=Perform Group}}</ref> '''Ispaniya U19''' * 19 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati : 2019<ref>{{veb manbasi|url=https://www.uefa.com/under19/match/2027504--portugal-vs-spain/?referrer=%2Funder19%2Fseason%3D2019%2Fmatches%2Fround%3D2000952%2Fmatch%3D2027504%2F|sarlavha=Portugal-Spain &#124; Line-ups &#124; Under-19|nashriyot=UEFA}}</ref> '''Ispaniya U23''' * Yozgi Olimpiya kumush medali: 2020-yil  '''Ispaniya''' * UEFA Millatlar ligasi gʻolibi: 2020–21<ref>{{veb manbasi|sana=10-oktabr 2021-yil|sarlavha=France beat Spain to win Nations League|url=https://www.uefa.com/uefanationsleague/match/2030761--spain-vs-france/|kirish sanasi=10-oktabr 2021-yil|ish=UEFA|nashriyot=[[Union of European Football Associations]]}}</ref> '''Individual''' * 19 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatining eng yaxshi jamoasi: 2019<ref>{{veb manbasi|url=https://www.uefa.com/under19/news/newsid=2617459.html|sarlavha=2019 U19 EURO team of the tournament|nashriyot=UEFA.com|sana=30-iyul 2019-yil}}</ref> * IFFHS Erkaklar Yoshlar (U20) Jahon jamoasi : 2021<ref>{{veb manbasi|sarlavha=IFFHS MEN'S YOUTH (U20) WORLD TEAM OF THE YEAR 2021|url=https://www.iffhs.com/posts/1514|ish=iffhs.com|nashriyot=[[International Federation of Football History & Statistics]]|sana=9-dekabr 2021-yil|kirish sanasi=10-dekabr 2021-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211209090816/https://www.iffhs.com/posts/1514|arxivsana=9-dekabr 2021-yil}}</ref> == Manbalar == '''Ispaniya U19 va U21 maʼlumotlar qutisi statistikasi uchun''' * {{veb manbasi|url=https://www.bdfutbol.com/en/j/j304055.html|sarlavha=Eric García: Player|ish=BDFutbol|kirish sanasi=19-iyun 2020-yil}} '''Maxsus''' {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons category}} * [https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/players/24635/eric-garcia Eric García] FC Barcelona saytida * [https://rfef.es/es/selecciones/jugadores/eric-garcia Eric García] Ispaniya Qirollik futbol federatsiyasi saytida{{in lang|es}} * {{UEFA player}} * {{Olympics.com|eric-garcia}} * {{Olympedia}} * [https://www.coe.es/deportistas/info-atleta/?idath=363204&athcode=ATH-a43b1831-f558-4ebd-a273-d86bf0b7a8aa Eric Garcia Martret – COE – Paris 2024] {{in lang|es}} * {{Instagram|name=Eric Garcia Martret}} {{FC Barcelona tarkibi}} {{Navboxes | title = Ispaniya tarkibi | bg = #C60B1E | fg = #FBEA0E | bordercolor = #000033 | list1 = {{Ispaniya tarkibi 2020-yilgi UEFA Yevropa chempionati}} {{Ispaniya tarkibi 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari}} {{Ispaniya tarkibi 2022-yilgi FIFA jahon chempionati}} {{Ispaniya tarkibi 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari}} {{Ispaniya tarkibi 2026-yilgi FIFA jahon chempionati}} }} {{DEFAULTSORT:Garcia, Eric}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Ispaniyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Erkaklar futbol markaziy himoyachilari]] [[Turkum:Manchester City F.C. futbolchilari]] [[Turkum:FC Barcelona futbolchilari]] [[Turkum:Girona FC futbolchilari]] [[Turkum:Angliya Premyer-ligasi futbolchilari]] [[Turkum:La Liga oʻyinchilari]] [[Turkum:UEFA Chempionlar ligasida gʻolib boʻlgan futbolchilar]] [[Turkum:Ispaniyalik muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Angliyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Ispaniya milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:UEFA Yevro 2020 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2022 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026 oʻyinchilari]] [[Turkum:2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi futbolchilar]] [[Turkum:2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi futbolchilar]] [[Turkum:Futbol boʻyicha jahon chempionlari]] [[Turkum:Olimpiyada medalini olgan futbolchilar]] [[Turkum:2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida medal sohiblari]] [[Turkum:2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida medal sohiblari]] knyedk7yoepm9vc94eo9engud2r2zun 0 748671 6221642 6078809 2026-08-01T05:39:44Z AnvarxonM 75105 6221642 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi | name = Nico Williams | image = Nico Williams Argentina v Spain 19 July 2026-196 (cropped).jpg | fullname = Nicholas Williams Arthuer | birth_date = {{birth date and age|2002|7|12|df=y}} | birth_place = [[Pamplona]], Ispaniya | height = {{height|m=1.80}} | position = [[Yarim himoyachi]] | currentclub = [[Athletic Bilbao]] | clubnumber = 30 | youthyears1 = 2012—2013 | youthclubs1 = [[:en:CA Osasuna cantera|Osasuna]] | youthyears2 = 2013—2019 | youthclubs2 = [[:en:Athletic Bilbao cantera|Athletic Bilbao]] | yillar1 = 2019–2020 | klublar1 = [[:en:CD Basconia|Basconia]] | isht1 = 4 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2020—2021 | klublar2 = [[Bilbao Athletic]] | isht2 = 26 | gollar2 = 9 | yillar3 = 2021— | klublar3 = [[Athletic Bilbao]] | isht3 = 157 | gollar3 = 22 | milliyyillar1 = 2020 | milliyjamoa1 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (18 yoshgacha)|Ispaniya U18]] | milliyisht1 = 4 | milliygollar1 = 2 | milliyyillar2 = 2021—2022 | milliyjamoa2 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (21 yoshgacha)|Ispaniya U21]] | milliyisht2 = 5 | milliygollar2 = 1 | milliyyillar3 = 2022— | milliyjamoa3 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] | milliyisht3 = 36 | milliygollar3 = 6 | medaltemplates = {{MedalSport|Men's [[Association football|football]]}} {{MedalCountry|{{fb|ESP}}}} {{MedalCompetition|[[FIFA World Cup]]}} {{Medal|Gold|[[2026 FIFA World Cup|2026 Canada–Mexico–US]]}} {{MedalCompetition|[[UEFA European Championship]]}} {{Medal|Gold|[[UEFA Euro 2024|2024 Germany]]}} {{MedalCompetition|[[UEFA Nations League]]}} {{Medal|Runner-up|[[2025 UEFA Nations League Finals|2025 Germany]]}} | pcupdate = 10 May 2026 | ntupdate = 20 July 2026 }} '''Nicholas Williams Arthuer''' (2002-yil 12-iyulda tugʻilgan), '''Williams Jr.''' nomi bilan tanilgan, ispaniyalik professional [[Futbol|futbolchi]], [[Athletic Bilbao|Bilbaoning „Atletic]][[Yarimhimoyachi|“ klubida]] [[yarimhimoyachi]] sifatida oʻynaydi<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/370539?utm_source=telegram&utm_medium=championatasia |sarlavha=Евро-2024да порлаган Нико Уильямс ҳақида ҳикоя (Бекзод Толибов блоги) |sana=2024/07/23}}</ref>. == Jamoalardagi faoliyati == [[Navarra (Ispaniya)|Navarrening]] Pamplona shahrida tugʻilgan Williams[[Athletic Bilbao|Bilbaoning „Atletik]]“ yoshlar akademiyasiga 2013-yilda „Osasuna“ jamoasidan kelib qoʻshilgan edi<ref>{{veb manbasi|url=http://juvenildivisiondehonor.com/nico-williams-la-nueva-perla-del-athletic/|sarlavha=Nico Williams, la nueva gran promesa del Athletic|ism=Iago Castro|muallif=Rabuñal|sana=8-may 2020-yil|til=es}}</ref>. U oʻzining katta faoliyatini 2019-2020-yilgi mavsumda klubning Basconia fermer jamoasida boshlagan<ref>{{veb manbasi|url=https://as.com/futbol/2020/05/11/primera/1589194744_092976.html|sarlavha=Nico Williams sube al filial e Iñaki le espera pronto a su lado|sana=11-may 2020-yil|ish=AS.com|til=es}}</ref>. 2020-yil 11-may kuni Williams Segunda B divizionida oʻrinbosarlar jamoasiga koʻtarildi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.athletic-club.eus/noticias/2020/05/11/nico-williams-y-nico-serrano-al-bilbao-athletic|sarlavha=Nico Williams y Nico Serrano, al Bilbao Athletic|ish=Athletic Club website|sana=11-may 2020-yil|til=es}}</ref>. U oʻzining birinchi jamoasi va [[La Liga|La Ligadagi]] debyutini keyingi yilning 28-aprelida oʻtkazdi va oʻz uyida "Real Valladolid"ga qarshi 2:2 hisobidagi durang oʻyinda Jon Morcilloning oʻrniga ikkinchi boʻlimda maydonga tushdi<ref>{{veb manbasi|url=https://uk.soccerway.com/matches/2021/04/28/spain/primera-division/athletic-club/real-valladolid-club-de-futbol/3359067/|sarlavha=Athletic Club vs. Real Valladolid|sana=28-aprel 2021-yil|ish=Soccerway}}</ref>; 10 daqiqadan soʻng uning akasi Iñaki ham zaxiradan maydonga tushdi. Bu 1986-yilda Julio va Patxi Salinasdan beri birinchi marta ikki aka-uka bir vaqtning oʻzida klub uchun maydonga tushishi edi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.athletic-club.eus/en/teams/athletic-club/2020-21/matches/1_6056/chronicle|sarlavha=Draw against Real Valladolid at San Mamés|ish=Athletic Club website|sana=28-aprel 2021-yil}}</ref>. Williams „''sherlar“'' uchun oʻzining dastlabki ikkita golini 2022-yilning 6-yanvarida [[Copa del Rey|Ispaniya kubogi]] doirasida „Atlético Mancha Real“ ustidan 2:0 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda kiritdi<ref>{{veb manbasi|url=https://spainsnews.com/nico-williams-double-ends-the-illusion-of-atletico-mancha-real/|sarlavha=Nico Williams' double ends the illusion of Atlético Mancha Real|ish=Spain's News|sana=6-yanvar 2022-yil|kirish sanasi=10-yanvar 2022-yil|qaralgan sana=2022-07-11|arxivsana=2022-10-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221019145446/https://spainsnews.com/nico-williams-double-ends-the-illusion-of-atletico-mancha-real/}}</ref>. Yetti kundan soʻng u Ispaniya Superkubogi 2021-2022 yarim finalida [[Atlético Madrid|Atletico Madrid]] ustidan 2:1 hisobida gʻalaba qozonganida gol urdi<ref>{{veb manbasi|sarlavha=Nico Williams scores dramatic late winner as Athletic Club stun Atletico Madrid with comeback|url=https://www.eurosport.co.uk/football/spanish-supercopa/2021-2022/atletico-madrid-v-athletic-club-follow-spanish-super-cup-live_sto8701595/story.shtml|ish=Eurosport|kirish sanasi=14-yanvar 2022-yil|sana=13-yanvar 2022-yil}}</ref>. 2022-yil 20-yanvarda Uilyamsga bir qator bandlarni bajarganidan soʻng birinchi jamoa shartnomasi berildi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.athletic-club.eus/en/news/2022/01/21/nico-williams-wins-first-team-contract|sarlavha=Nico Williams earns first-team contract|nashriyot=Athletic Bilbao|sana=20-yanvar 2022-yil|kirish sanasi=21-yanvar 2022-yil}}</ref>. == Xalqaro martaba == Williams birinchi marta 2020-yilda 18 yoshgacha boʻlganlar tarkibida Ispaniyani himoya qilgan va toʻrtta oʻyinda ikkita gol urgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.besoccer.com/new/la-seleccion-sub-18-llama-a-nico-williams-hermano-de-inaki-779761|sarlavha=La Selección Sub 18 llama a Nico Williams, hermano de Iñaki|ish=www.besoccer.com|sana=19-yanvar 2020-yil|til=es|kirish sanasi=2022-07-11|arxivsana=2021-04-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210430144638/https://www.besoccer.com/new/la-seleccion-sub-18-llama-a-nico-williams-hermano-de-inaki-779761}}</ref>. U 2021-yilning fevral oyida Ispaniyaning 19 yoshgacha boʻlgan yoshlar terma jamoasiga chaqirilgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.athletic-club.eus/noticias/2021/02/16/nico-serrano-y-nico-williams-convocados-por-la-seleccion-espanola-sub-19|sarlavha=Nico Serrano y Nico Williams, convocados por la selección española sub-19|ish=Athletic Club website|sana=16-fevral 2021-yil|til=es}}</ref> va oʻsha yilning sentabrida 21 yoshgacha boʻlganlar safida debyut qilgan<ref>[https://www.athletic-club.eus/en/news/2021/09/03/agirrezabala-vencedor-and-nico-williams-make-their-spain-under-21-debuts Vencedor and Nico Williams make their Spain Under-21 debuts] Athletic Club official website, 3 September 2021</ref>. == Shaxsiy hayot == Williams Ispaniyaning Pamplona shahrida tugʻilgan. Ota-onasi Liberiyadagi fuqarolar urushidan boshpana soʻragan ganalik edi<ref>{{yangiliklar manbasi |date=4-mart 2020-yil |title=Iñaki Williams explains how he got his name and why Bilbao means so much to him |work=Diario AS |url=https://en.as.com/en/2020/03/04/videos/1583335992_941432.html?autoplay=1%3Fomnil%3Dresrelart |access-date=21-yanvar 2021-yil |archive-date=2023-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231011191202/https://en.as.com/en/2020/03/04/videos/1583335992_941432.html?autoplay=1%3Fomnil%3Dresrelart |url-status=dead }}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://footy-ghana.com/2020/06/spain-u17-coach-david-gordo-tips-bilbao-youngster-nico-williams-for-greatness/|sarlavha=Nico Williams: Spain U-17 coach tips Bilbao youngster for greatness|ish=Footy Ghana|sana=1-iyun 2020-yil|qaralgan sana=2022-07-11|arxivsana=2021-04-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210428185842/https://footy-ghana.com/2020/06/spain-u17-coach-david-gordo-tips-bilbao-youngster-nico-williams-for-greatness/}}</ref>. Nikoning akasi Inyaki Uilyams ham futbolchi va hujumchi; u ham „Atletik Bilbao“da tarbiyalangan<ref>{{yangiliklar manbasi |last=Río |first=Endika |date=10-fevral 2019-yil |title=El hermano de Iñaki Williams debuta con gol en el juvenil del Athletic |language=es |trans-title=Iñaki Williams's brother debuts with goal for Athletic youths |work=Mundo Deportivo |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/athletic-bilbao/20190210/46341074569/nico-williams-inaki-athletic-juveniles.html |access-date=14-fevral 2019-yil}}</ref><ref>{{yangiliklar manbasi |last=Abizanda |first=Jorge |date=31-yanvar 2021-yil |title=El imparable ascenso de Nico Williams en el Athletic |language=es |trans-title=The unstoppable rise of Nico Williams at Athletic |work=[[ABC (newspaper)|ABC]] |url=https://www.abc.es/deportes/futbol/abci-imparable-ascenso-nico-williams-athletic-202101310132_noticia.html |access-date=25-fevral 2021-yil}}</ref>. == Karyera statistikasi == === Klub === {{Updated|match played 15 May 2022}}<ref>{{veb manbasi|sarlavha=N. Williams|url=https://int.soccerway.com/players/nicholas-williams-arthuer/628708//|url-status=live|kirish sanasi=29-iyul 2021-yil|vebsayt=Soccerway}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha koʻrinish va gollar ! rowspan="2" | Klub ! rowspan="2" | Mavsum ! colspan="3" | Liga ! colspan="2" | [[Copa del Rey|Qirol kubogi]] ! colspan="2" | Boshqa ! colspan="2" | Jami |- !Diviziya !Ishtirok !Gollar !Ishtirok !Gollar !Ishtirok !Gollar !Ishtirok !Gollar |- | Baskoniya | 2019–20 | Tercera divizioni | 4 | 0 | colspan="2" | — | colspan="2" | — | 4 | 0 |- | Atletik Bilbao B | 2020–21 | Segunda B divizioni | 26 | 9 | colspan="2" | — | colspan="2" | — | 26 | 9 |- | rowspan="3" | [[Athletic Bilbao|Atletik Bilbao]] | 2020–21 | [[La Liga]] | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 | 0 |- | 2021–22 | La Liga | 34 | 0 | 3 | 2 | 2 {{Efn|Appearances in [[Supercopa de España]]}} | 1 | 39 | 3 |- ! colspan="2" | Jami ! 36 ! 0 ! 3 ! 2 ! 2 ! 1 ! 41 ! 3 |- ! colspan="3" | Karyera jami ! 66 ! 9 ! 3 ! 2 ! 2 ! 1 ! 71 ! 12 |} <references group="lower-alpha" responsive="1"></references> == Yana qarang == * Afro-ispanlar == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * {{Soccerway player|nicholas-williams-arthuer/628708}} {{Navboxes | title = Ispaniya terma jamoalari | bg = #C60B1E | fg = #FBEA0E | bordercolor = #000033 | list = {{Ispaniya tarkibi 2022-yilgi FIFA jahon chempionati}} {{Ispaniya tarkibi UEFA Yevro 2024}} {{Ispaniya tarkibi 2026-yilgi FIFA jahon chempionati}} }} {{2024-yilgi UEFA Yevropa chempionati ramziy jamoasi}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Williams, Nico}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Ispaniyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Futboldagi erkak qanot yarim himoyachilari]] [[Turkum:Athletic Bilbao futbolchilari]] [[Turkum:Athletic Bilbao B futbolchilari]] [[Turkum:CD Basconia futbolchilari]] [[Turkum:CA Osasuna futbolchilari]] [[Turkum:La Liga oʻyinchilari]] [[Turkum:Segunda División B oʻyinchilari]] [[Turkum:Tercera División oʻyinchilari]] [[Turkum:Ispaniya milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2022 oʻyinchilari]] [[Turkum:UEFA Yevro 2024 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026 oʻyinchilari]] [[Turkum:UEFA Yevropa chempionatida gʻolib boʻlgan oʻyinchilar]] [[Turkum:Futbol boʻyicha jahon chempionlari]] nsfiom1o61upwysracumyytwg2db0zo 0 748673 6221647 6136420 2026-08-01T05:54:43Z AnvarxonM 75105 6221647 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | name = Pedri | image = Pedri France v Spain 7.24.26-245.jpg | caption = Pedri Ispaniya terma jamoasi tarkibida (2025-yil) | fullname = Pedro González López<ref>{{veb manbasi |url=https://www.fifadata.com/documents/FU17WC/2019/pdf/FU17WC_2019_Squadlists.pdf |title=FIFA U-17 World Cup Brazil 2019: List of Players: Spain |publisher=FIFA |page=22 |date=31 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191227222540/https://www.fifadata.com/documents/FU17WC/2019/pdf/FU17WC_2019_Squadlists.pdf |archive-date=27 December 2019}}</ref> | birth_date = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|2002|11|25|df=y}} | birth_place = [[Tegueste]], [[Canary Islands]], Ispaniya | height = 1.74 m<ref name="SW">{{Soccerway|pedro-gonzalez-lopez/625414|Pedri González}}</ref> | position = [[Yarim himoyachi#Markaziy yarim himoyachi|Markaziy yarim himoyachi]] | currentclub = [[FC Barcelona|Barcelona]] | clubnumber = 8 | youthyears1 = | youthclubs1 = [[UD Tegueste|Tegueste]] | youthyears2 = 2015—2018 | youthclubs2 = Juventud Laguna | youthyears3 = 2018—2019 | youthclubs3 = [[UD Las Palmas|Las Palmas]] | yillar1 = 2019—2020 | klublar1 = [[UD Las Palmas|Las Palmas]] | isht1 = 36 | gollar1 = 4 | yillar2 = 2020— | klublar2 = [[FC Barcelona|Barcelona]] | isht2 = 165 | gollar2 = 22 | milliyyillar1 = 2019 | milliyjamoa1 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|Ispaniya U17]] | milliyisht1 = 5 | milliygollar1 = 0 | milliyyillar2 = 2019 | milliyjamoa2 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (18 yoshgacha)|Ispaniya U18]] | milliyisht2 = 2 | milliygollar2 = 1 | milliyyillar3 = 2020 | milliyjamoa3 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (19 yoshgacha)|Ispaniya U19]] | milliyisht3 = 1 | milliygollar3 = 0 | milliyyillar4 = 2020 | milliyjamoa4 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (21 yoshgacha)|Ispaniya U21]] | milliyisht4 = 4 | milliygollar4 = 0 | milliyyillar5 = 2021 | milliyjamoa5 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Ispaniya U23]] | milliyisht5 = 7 | milliygollar5 = 0 | milliyyillar6 = 2021— | milliyjamoa6 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] | milliyisht6 = 49 | milliygollar6 = 6 | nationalteam-update = 2025-yil 14-oktyabr | club-update = 2025-yil 26-oktyabr }} '''Pedro González López''' (2002-yil 25-noyabrda tugʻilgan), '''Pedri''' nomi bilan tanilgan, ispaniyalik professional [[futbol]]chi, [[La Liga]] klubi „[[FC Barcelona|Barcelona]]“ va [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya terma jamoasida]] [[Yarimhimoyachi|markaziy yarim himoyachi]] sifatida oʻynaydi<ref name="50 for the future">{{veb manbasi|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0265-113c77c33b88-3dda4706173e-1000--uefa-com-s-ones-to-watch-for-2021/|sarlavha=50 for the future: UEFA.com's ones to watch for 2021|nashriyot=UEFA.com|sana=19-yanvar 2021-yil|kirish sanasi=17-iyul 2021-yil}}</ref>. Dunyoning eng yaxshi yosh futbolchilaridan biri hisoblangan u oʻzining ajoyib texnik sifati bilan tanilgan<ref name="50 migliori teenager">{{veb manbasi|url=https://sport.sky.it/calcio/2021/02/05/50-migliori-teenager-four-four-two#48|sarlavha=I 50 migliori teenager al mondo|nashriyot=sport.sky.it|til=it|sana=5-fevral 2021-yil|kirish sanasi=17-iyul 2021-yil}}</ref><ref>{{yangiliklar manbasi |date=22-noyabr 2021-yil |title=Pedri wins Golden Boy award for 2021 with Barcelona midfielder named best U21 in world |publisher=The Athletic |url=https://theathletic.com/news/pedri-wins-golden-boy-award-for-2021-barcelona-midfielder-named-best-youngster-in-europe/3GYYZkrZwdli/ |access-date=22-noyabr 2021-yil}}</ref>. == Jamoalardagi faoliyati == === Las-Palmas === [[Kanar orollari]], Tenerife, [[Tegueste]] shahrida tugʻilgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.udlaspalmas.es/noticias/noticia/pedro-gonzalez-pedri-se-incorpora-manana-a-la-pretemporada-del-primer-equipo|sarlavha=Pedro González "Pedri" se incorpora mañana a la pretemporada del primer equipo|nashriyot=UD Las Palmas|til=es|sana=10-iyul 2019-yil|kirish sanasi=19-avgust 2019-yil}}</ref> Pedri López 2018-yilda „Juventud Laguna“ klubidan „Las-Palmas“ yoshlar jamoasiga qoʻshilgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.tintaamarilla.es/noticia/2019/09/04/169/34272-El_Tenerife_desestimo_a_Pedri_porque_era_pequenito_y_flaco.html|sarlavha=El Tenerife desestimó a Pedri porque era pequeñito y flaco|nashriyot=Tinta Amarilla|til=es|sana=4-sentyabr 2019-yil|kirish sanasi=10-sentyabr 2019-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.eldiario.es/canariasahora/Deportes/futbol/Pedri-Pepe_Mel-UD_Las_Palmas-futbol-cantera-pretemporada-Tenerife_0_917608478.html|sarlavha='Pedri', el tinerfeño que Pepe Mel quiere para la UD Las Palmas|nashriyot=El Diario|til=es|sana=6-iyul 2019-yil|kirish sanasi=19-avgust 2019-yil}}</ref>. 2019-yil 15-iyulda atigi 16 yoshda u klub bilan professional toʻrt yillik shartnoma imzoladi va murabbiy [[Pepe Mel]] tomonidan asosiy jamoaga koʻtarildi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.udlaspalmas.es/noticias/noticia/el-juvenil-pedri-firma-contrato-profesional-con-la-ud-las-palmas|sarlavha=El juvenil Pedri firma contrato profesional con la UD Las Palmas|nashriyot=UD Las Palmas|til=es|sana=15-iyul 2019-yil|kirish sanasi=19-avgust 2019-yil}}</ref>. Pedri López professional debyutini 2019-yilning 18-avgustida atigi 16 yoshida Segunda divizionida „Huesca“ga qarshi oʻz uyida 0:1 hisobida magʻlubiyatga uchragan holda boshlagan edi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.marca.com/futbol/segunda-division/cronica/2019/08/18/5d5970d7ca4741ba178b45e9.html|sarlavha=El Huesca se lleva el triunfo gracias a un gol de Álex Gallar en la segunda parte|nashriyot=[[Marca (newspaper)|Marca]]|til=es|sana=18-avgust 2019-yil|kirish sanasi=19-avgust 2019-yil}}</ref>. U oʻzining professional golini 19-sentyabr kuni oʻz maydonida „Sporting de Gijón“ga qarshi oʻyindagi yagona gol bilan urdi va 16 yosh, 9 oy va 23 kunligida „Las-Palmas“ tarixidagi eng yosh toʻpurarga aylandi<ref>{{veb manbasi|url=https://as.com/futbol/2019/09/20/segunda/1568930488_444391.html|sarlavha=Pedri es una estrella: golazo y primera victoria de Las Palmas|nashriyot=[[Diario AS]]|til=es|sana=20-sentyabr 2019-yil|kirish sanasi=13-oktabr 2019-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi|sarlavha=10 things about Pedri|url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/1744265/10-things-about-pedri|kirish sanasi=2020-08-17|ish=FC Barcelona|til=en}}</ref>. === Barcelona === 2019-yilning 2-sentyabr kuni [[FC Barcelona|"Barcelona" „]]Las-Palmas“ bilan Pedri Lópezning transferi boʻyicha kelishuvga erishdi va 2020-yilning 1-iyulidan boshlab amal qiladi. Futbolchi Kataloniya klubi bilan ikki yillik shartnoma tuzishga rozi boʻldi, u shartnoma uchun 5 million yevro toʻladi, u shartnomadagi turli bandlarni bajargani uchun bu pul ortadi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.fcbarcelona.cat/ca/noticies/1335629/barca-i-las-palmas-arriben-a-un-acord-per-al-traspas-de-pedri|sarlavha=Barça i Las Palmas arriben a un acord per al traspàs de Pedri|nashriyot=FC Barcelona|til=ca|sana=2-sentyabr 2019-yil|kirish sanasi=2-sentyabr 2019-yil}}</ref>. 2020—2021-yilgi mavsum uchun asosiy tarkibga tayinlangan va 16-raqamli futbolka<ref>{{veb manbasi|url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/pedri-tendra-ficha-del-primer-equipo-lucira-dorsal-8127642|sarlavha=Pedri tendrá ficha del primer equipo y lucirá el dorsal '16'|nashriyot=[[Sport (Spanish newspaper)|Sport]]|til=es|sana=25-sentyabr 2020-yil|kirish sanasi=18-oktabr 2020-yil}}</ref> bilan Pedri López 27-sentyabr kuni [[La Liga]] doirasida „Vilyarreal“ga qarshi oʻz uyida 4:0 hisobida gʻalaba qozongan Philippe Coutinho oʻrniga maydonga tushdi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.marca.com/en/football/barcelona/barcelona-vs-villarreal/cronica/2020/09/27/5f70fbd846163f1e618b45a3.html|sarlavha=Ansu Fati takes charge at Barcelona|nashriyot=Marca|sana=27-sentyabr 2020-yil|kirish sanasi=18-oktabr 2020-yil}}</ref>. U 17-oktabr kuni "Getafe "ga qarshi safarda 0:1 hisobida magʻlub boʻlgan oʻyinda ilk startini oldi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.marca.com/en/football/barcelona/2020/10/17/5f8b5fb122601d24338b461d.html|sarlavha=Barcelona slump to defeat at Getafe|nashriyot=Marca|sana=17-oktabr 2020-yil|kirish sanasi=18-oktabr 2020-yil}}</ref>. 20-oktabr kuni Pedri López [[UEFA Chempionlar Ligasi]]dagi debyutida, guruh bosqichida Ferencvárosi TC ustidan 5:1 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda, 61-daqiqada [[Ansu Fati]] oʻrniga zaxiradan maydonga tushganidan soʻng klubdagi ilk golini kiritdi<ref>{{yangiliklar manbasi |last=Train |first=Rob |date=20-oktabr 2020-yil |title=Messi has Barcelona ticking against lively Ferencváros |work=Diario AS |url=https://en.as.com/en/2020/10/20/football/1603214059_936792.html |access-date=20-oktabr 2020-yil |archive-date=2021-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210101144520/https://en.as.com/en/2020/10/20/football/1603214059_936792.html |url-status=dead }}</ref>. 7-noyabr kuni „Real Betis“ ustidan 5:2 [[Camp Nou|hisobida]] gʻalaba qozongan oʻyinda u [[Sergi Roberto|Sergi Robertoning uzatmasidan]] soʻng La Ligadagi ilk golini kiritishga muvaffaq boʻldi<ref>{{yangiliklar manbasi |last=Carnerero |first=Fernando |date=7-noyabr 2020-yil |title=Todo es más fácil con Messi |language=es |trans-title=Everything is easier with Messi |work=Marca |url=https://www.marca.com/futbol/primera-division/barcelona-vs-betis/cronica/2020/11/07/5fa6aca8ca4741ab628b45aa.html |access-date=7-noyabr 2020-yil}}</ref>. 2021-yilning 6-yanvarida u „[[Athletic Bilbao|Atletic Bilbao]]“ darvozasiga boshi bilan gol urdi va „San-Mamés“dagi 3:2 hisobidagi gʻalabada „Barcelona“ning ikkinchi goliga assistentlik qildi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.espn.in/football/barcelona/story/4281509/messipedri-both-9-10-as-barcas-presentand-future-key-comeback-win-at-bilbao|sarlavha=Messi, Pedri both 9/10 as Barca's present, and future key comeback win at Bilbao|ish=ESPN|muallif=Marsden|ism=Sam|sana=7-yanvar 2021-yil|kirish sanasi=12-yanvar 2021-yil}}</ref>. 17-aprel kuni „Barcelona“ Ispaniya kubogi finalida „Atletic“ni 4:0 hisobida magʻlub etganidan soʻng Pedri López oʻzining katta faoliyatidagi ilk sovrinini qoʻlga kiritdi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2107669/fc-barcelona-win-their-31st-copa-del-rey-title/featured|sarlavha=FC Barcelona win their 31st Copa del Rey title|ish=[[FC Barcelona]]|sana=17-aprel 2021-yil|kirish sanasi=23-may 2021-yil}}</ref>. 8-may kuni, 18 yoshu 164 kunligida Pedri López „Barcelona“ safida „[[Camp Nou]]“da [[Atlético Madrid|"Atletico"]] ga qarshi 0:0 hisobidagi durang oʻyinda maydonga tushdi va shu tariqa Bojan Krkićdan keyin bu marraga erishgan ikkinchi eng yosh futbolchiga aylandi. 18 yoshu 3 kunlik boʻlganida u 50 marta oʻynagan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/2132739/pedri-second-youngest-barca-player-to-make-50-appearances|sarlavha=Pedri: Second youngest Barça player to make 50 appearances|ish=[[FC Barcelona]]|sana=8-may 2021-yil|kirish sanasi=23-may 2021-yil}}</ref>. 2021-yil oktyabr oyining oʻrtalarida Pedri López „Barcelona“ bilan yangi shartnoma imzoladi, unda 1 milliard yevro (1,57 milliard dollar) tovon puli boʻlgan<ref>{{yangiliklar manbasi |date=14-Oct 2021-yil |title=Pedri: New Barcelona contract, October 2021 |work=[[ESPN]] |url=https://www.espn.com/soccer/barcelona-espbarcelona/story/4496874/barcelonas-pedri-signs-deal-with-club-record-1-billion-release-clause |access-date=14-may 2021-yil}}</ref>. 29-noyabr kuni Pedri López ''France Football'' tomonidan 21 yoshgacha boʻlgan eng yaxshi oʻyinchiga beriladigan 2021 Kopa Trophy sovrinini qoʻlga kiritdi<ref name="2021 Ballon d'Or">{{yangiliklar manbasi |date=29-noyabr 2021-yil |title=Follow live updates from the 2021 Ballon d'Or |work=The Independent |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ballon-dor-2021-live-stream-results-messi-b1965898.html |url-status=live |url-access=subscription |access-date=30-noyabr 2021-yil |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220525/https://www.independent.co.uk/sport/football/ballon-dor-2021-live-stream-results-messi-b1965898.html |archive-date=25-may 2022-yil}}</ref>. 2022-yilning 13-fevralida Pedri López „Espanyol“ga qarshi oʻyinda (2:2) 75-soniyada <nowiki>XXI</nowiki> asrning eng tez „Derbi“ golini kiritishga muvaffaq boʻldi<ref>{{yangiliklar manbasi |date=13-fevral 2022-yil |title=De Jong grabs late Barcelona equaliser |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/60367868}}</ref><ref>{{yangiliklar manbasi |date=13-fevral 2022-yil |title=Caramelo de Alba, gol de Pedri y el Barça abrió la lata en el 2' |language=es |work=BeSoccer |url=https://es.besoccer.com/noticia/caramelo-de-alba-gol-de-pedri-y-el-barca-abrio-la-lata-en-el-2-1102913 |access-date=2022-07-11 |archive-date=2022-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220718020553/https://es.besoccer.com/noticia/caramelo-de-alba-gol-de-pedri-y-el-barca-abrio-la-lata-en-el-2-1102913 |url-status=dead }}</ref>. 2022-yilning 14-aprelida Pedri López „Barcelona“ning [[Eintracht Frankfurt|Frankfurtga]] qarshi UELning ikkinchi oʻyinida chorak final oʻyini chogʻida jarohat oldi va u musobaqadan chiqib ketdi. Keyinchalik, Pedri López mavsumning qolgan qismini oʻtkazib yuborishi mumkinligi haqida eʼlon qilindi<ref>{{veb manbasi|sana=2022-04-15|sarlavha=Hamstring injury means Pedri is set to miss the rest of the season|url=https://www.marca.com/en/football/barcelona/2022/04/15/62594c47ca474152178b4594.html|kirish sanasi=2022-04-15|ish=MARCA|til=en}}</ref>. == Xalqaro martaba == === Yosh martaba === 2020-yil 21-avgustda Pedri López López Ispaniyaning 21 yoshgacha boʻlgan terma jamoasiga chaqirildi; 21 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi 2021-yilgi Yevropa chempionati saralash oʻyinida u 3-sentyabr kuni Makedoniya ustidan 1:0 hisobida gʻalaba qozongan holda debyut qilishga muvaffaq boʻldi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.sefutbol.com/34-debutantes-sub-21-que-empezo-fase-clasificacion|sarlavha=34 debutantes en la sub-21 desde que empezó la fase de clasificación|nashriyot=SE Fútbol|til=es|sana=4-sentyabr 2020-yil|kirish sanasi=8-avgust 2021-yil|arxivsana=2021-08-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210808142537/https://www.sefutbol.com/34-debutantes-sub-21-que-empezo-fase-clasificacion}}</ref>. 2021-yilning mart oyida Pedri López López 2022-yilgi Jahon chempionati saralash bosqichi guruh bosqichi oldidan bosh murabbiy Luis Enriquedan [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] kattalar jamoasiga birinchi chaqiruv oldi<ref>{{veb manbasi|muallif=Brennan|ism=Feargal|sarlavha=Barcelona star Pedri set for debut Spain senior call up|url=https://www.football-espana.net/2021/03/14/barcelona-star-pedri-set-for-debut-spain-senior-call-up|ish=Football España|kirish sanasi=15-mart 2021-yil|sana=14-mart 2021-yil}}</ref>. U 25-mart kuni Gretsiyaga qarshi oʻyinda debyut qildi<ref>{{veb manbasi|nashriyot=[[FIFA]]|url=https://www.fifa.com/worldcup/preliminaries/europe/matches/match/400155575/#match-lineups|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210401122031/https://www.fifa.com/worldcup/preliminaries/europe/matches/match/400155575/#match-lineups|arxivsana=1-aprel 2021-yil|sarlavha=Spain v Greece game report|sana=25-mart 2021-yil}}</ref>. === Yevro-2020 === 2021-yil 24-may kuni Pedri López Luis Enriquening UEFA Evro-2020 uchun 24 kishilik tarkibiga kiritildi<ref>{{yangiliklar manbasi |last=Braidwood |first=Jamie |date=24-may 2021-yil |title=Euro 2020 news LIVE: Sergio Ramos left out of Spain squad plus latest before England announcement |work=The Independent |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/euro-2020-news-live-england-squad-b1852654.html |url-status=live |url-access=subscription |access-date=24-may 2021-yil |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220525/https://www.independent.co.uk/sport/football/euro-2020-news-live-england-squad-b1852654.html |archive-date=25-may 2022-yil}}</ref>. 14-iyun kuni u 18 yosh, 6 oy va 18 kunligida Shvetsiyaga qarshi 0:0 hisobida durang oʻynab, Yevro-1980da Migel Tendillo tomonidan oʻrnatilgan oldingi rekordni yangilagan holda, u Yevropa chempionatida Ispaniyani himoya qilgan eng yosh futbolchiga aylandi<ref>{{veb manbasi|sarlavha=Pedri, Spain's youngest ever player at European Championship|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2171362/pedri-spains-youngest-ever-player-at-european-championship|kirish sanasi=14-iyun 2021-yil|sana=14-iyun 2021-yil|ish=www.fcbarcelona.com}}</ref>. 28-iyun kuni Pedri López 18 yoshu 215 kunligida Xorvatiyaga qarshi 1/16 finaldan oʻrin olgan Yevropa chempionatida muvaffaqiyatli oʻyinda maydonga tushgan eng yosh futbolchiga aylandi; Ammo darvozabon Unai Simón oʻzining uzoq uzatmasini nazorat qila olmagandi, u avtogol muallifiga aylandi. Qoʻshimcha boʻlimlarda Ispaniya 5:3 hisobida gʻalaba qozondi<ref>{{yangiliklar manbasi |last=del Río |first=José |date=28-iyun 2021-yil |title=Unai Simon's horrific mistake for Croatia's opener |work=Marca |url=https://www.marca.com/en/football/uefa-euro/2021/06/28/60da04b1268e3ebe3b8b459b.html |access-date=7-iyul 2021-yil}}</ref><ref>{{yangiliklar manbasi |date=28-iyun 2021-yil |title=Unai Simon and Pedri team up for shocking Spain own goal - but keeper gains 'redemption' |publisher=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/57643907 |access-date=7-iyul 2021-yil}}</ref>. U Ispaniyaning oltita oʻyinda bir daqiqadan tashqari hammasini oʻynadi va Ispaniyaning yarim finalga chiqishiga muhim taʼsir koʻrsatdi, u yerda ular qoʻshimcha boʻlimdan keyin 1:1 hisobidagi durangdan soʻng yakunda gʻolib boʻlgan [[Italiya milliy futbol terma jamoasi|Italiya]] penaltilar seriyasida 4:2 hisobida magʻlub boʻldi; soʻnggi oʻyin davomida u urinib koʻrgan 66 ta pasdan 65 tasini amalga oshirdi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.uefa.com/uefaeuro-2020/news/026b-12b19306ec6a-4aaeee9fb2ca-1000--italy-reach-final-on-penalties/|sarlavha=Italy 1-1 Spain (pens: 4-2): Azzurri hold nerve to reach EURO final|nashriyot=UEFA.com|sana=6-iyul 2021-yil|kirish sanasi=7-iyul 2021-yil}}</ref><ref name="Euro2020YPotT">{{veb manbasi|url=https://www.uefa.com/uefaeuro-2020/news/026b-12bbae1185ee-16613a63959a-1000--pedri-named-euro-2020-young-player-of-the-tournament/|sarlavha=Pedri named Euro 2020 Young Player of the Tournament|ish=[[UEFA]]|sana=11-iyul 2021-yil|kirish sanasi=11-iyul 2021-yil}}</ref>. oʻz harakatlari uchun u Turnirning yosh oʻyinchisi deb topildi<ref name="Euro2020YPotT" /> va turnirdagi yagona ispaniyalik oʻyinchi boʻldi<ref name="Euro2020TotT">{{veb manbasi|url=https://www.uefa.com/uefaeuro-2020/news/026b-12be97f0eb56-3ce3b8794fa7-1000--uefa-euro-2020-team-of-the-tournament-revealed/|sarlavha=UEFA Euro 2020 Team of the Tournament revealed|ish=[[UEFA]]|sana=13-iyul 2021-yil|kirish sanasi=13-iyul 2021-yil}}</ref>. === 2020-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlari === 2021-yilning 29-iyunida Pedri López 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari uchun Ispaniya terma jamoasiga chaqirildi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.goal.com/en-gb/news/pedri-garcia-torres-among-spains-euro-2020-players-named-in/1c8y6858hfpia1xji4f8ej3pqi|sarlavha=Pedri, Garcia & Torres among Spain's Euro 2020 players named in Tokyo Olympics squad|nashriyot=Goal|sana=29-iyun 2021-yil|kirish sanasi=25-iyul 2021-yil}}</ref>. Pedri Lópezni Ispaniya olimpiya terma jamoasiga kiritish harakati „Barcelona“ tomonidan tanqidga uchradi, murabbiy Ronald Koeman Pedrini bir yozda ikkita xalqaro turnirga chaqirish qarorini „juda koʻp“ deb baholadi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.goal.com/en/news/the-olympics-is-not-football-why-barcelona-tried-to-block-pedris-/n3ocs6qzgf7f11jet9fa195mn|sarlavha='The Olympics is not football' - Why Barcelona tried to block Pedri's latest Spain selection|nashriyot=Goal|sana=15-iyul 2021-yil|kirish sanasi=25-iyul 2021-yil}}</ref>. 22-iyul kuni Pedri Ispaniyaning Misrga qarshi oʻyinda (0:0) toʻliq 90 daqiqa oʻynadi. Oʻyin Pedri López uchun mavsumdagi 66-oʻyin boʻldi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.theguardian.com/football/2021/jul/22/pedri-keeps-rolling-with-game-66-of-his-season-in-spain-olympics-opener-egypt|sarlavha=Pedri keeps rolling with game 66 of his season in Spain's Olympics opener|ish=The Guardian|sana=22-iyul 2021-yil|kirish sanasi=25-iyul 2021-yil}}</ref>. Pedri Lópezning mavsumdagi 73-oʻyini boʻlgan finalda Ispaniya Braziliyaga qoʻshimcha boʻlimlarda 2:1 hisobida magʻlub boʻldi<ref>{{yangiliklar manbasi |date=7-avgust 2021-yil |title=Tokyo 2020: FC Barcelona Olympic Diary |work=FC Barcelona |url=https://www.fcbarcelona.com/en/club/news/2195287/tokyo-2020-fc-barcelona-olympic-diary |access-date=7-avgust 2021-yil}}</ref>. == oʻyin uslubi == Pedri López futbol ommaviy axborot vositalarida dunyodagi eng istiqbolli yosh futbolchilardan biri sifatida eʼtirof etiladi<ref name="50 for the future"/><ref name="50 migliori teenager"/>. Mutaxassislar uni koʻpincha [[Yarimhimoyachi|qanot hujumchisi]] sifatida taʼriflashsa-da, Pedri López odatda erkin rolda oʻynaydi, bu esa unga maydonda aylanib yurish imkonini beradi; u markaziy maydonlarni egallashni va chiziqlar oʻrtasida harakat qilishni yaxshi koʻradi, garchi u jamoadoshlariga imkoniyat yaratish uchun keng maydonga chiqib, teginish chizigʻiga qarab yugurishga qodir. U hatto toʻpni olish uchun himoyaga chuqur kiradi. U odatda oʻzini chap yoki oʻng qanotda yoki hatto 8 raqamida joylashtiradi<ref name="50 migliori teenager" /><ref>{{veb manbasi|url=https://www.foottheball.com/rising-ballers/pedri-brings-back-iniesta-brilliance-to-barcelona/|sarlavha=Pedri - Player Profile and The Reason Why Barcelona Signed Him|ish=FootTheBall|til=en-US|sana=2021-02-08|kirish sanasi=2021-02-09}}</ref><ref>{{yangiliklar manbasi |date=24-noyabr 2020-yil |title=Could Pedri be 'skint' Barcelona's saviour? |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/54962709 |access-date=17-iyul 2021-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://sport.sky.it/calciomercato/2021/01/01/calciomercato-2021-talenti#25|sarlavha=30 talenti da tenere d'occhio nel 2021|ish=sport.sky.it|til=it|sana=1-yanvar 2021-yil|kirish sanasi=17-iyul 2021-yil}}</ref>. Darhaqiqat, u dastlab vinger sifatida oʻynagan boʻlsa-da, keyinchalik [[Yarimhimoyachi|markaziy yarim himoyachi]] roliga koʻchirildi, garchi u [[Yarimhimoyachi|hujumkor yarim himoyachi]] sifatida ham oʻynashga qodir boʻlsa-da, shuningdek, boshqa bir qancha [[Hujumchi|hujum]] va [[Yarimhimoyachi|yarim himoyachi]] sifatida oʻynagan. U vaqti-vaqti bilan [[Yarimhimoyachi|yarim himoyachi]] va hatto [[Hujumchi|markaziy hujumchi]] sifatida ham ishlatilgan. Pedri López tezkor, aqlli, ijodkor va mehnatsevar oʻyinchi boʻlib, u oʻzining mukammal texnik mahorati, toʻpni nazorat qilish, toʻp uzatish, xabardorlik va koʻrish qobiliyati, shuningdek, tor boʻshliqlarda oʻzini boshqarish, boʻshliqlardan foydalanish va boshqalar kabi qobiliyatlari bilan mashhur. Bu esa uni samarali pleymeykerga aylantirdi<ref name="PedriSwiss">{{veb manbasi|sana=1-iyul 2021-yil|sarlavha=Euro 2020 Pedri González Spain|url=https://www.tsn.ca/pedri-indispensable-as-spain-bids-to-make-semis-at-euro-2020-1.1662550|kirish sanasi=17-iyul 2021-yil|nashriyot=TSN}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.espn.com/soccer/blog-espn-fc-united/story/4340555/haalandsanchofodenfati-lead-the-39-best-players-age-21-or-under|sarlavha=Who are the 39 best male players age 21 or under?|ish=ESPN.com|til=en|sana=29-aprel 2021-yil|kirish sanasi=17-iyul 2021-yil}}</ref><ref>{{yangiliklar manbasi |last=Lowe |first=Sid |date=23-dekabr 2020-yil |title=Has Lionel Messi's potential successor made him fall for football again? |work=the Guardian |url=https://www.theguardian.com/football/blog/2020/dec/23/has-lionel-messis-potential-successor-made-him-fall-for-football-again |access-date=17-iyul 2021-yil}}</ref><ref>{{yangiliklar manbasi |date=19-oktabr 2020-yil |title=Pedri: From Real Madrid rejection to breaking through at Barcelona |work=Marca |url=https://www.marca.com/en/football/barcelona/2020/10/19/5f8b7369268e3eb13c8b4571.html |access-date=17-iyul 2021-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://sport.sky.it/calcio/2021/01/05/uefa-giocatori-giovani-da-seguire-2021#21|sarlavha=I 50 giovani da seguire nel 2021 secondo l'Uefa|nashriyot=sport.sky.it|til=it|sana=5-yanvar 2021-yil|kirish sanasi=17-iyul 2021-yil}}</ref><ref>{{yangiliklar manbasi |date=7-yanvar 2021-yil |title=Messi finds playmaking partner in 18-year-old Pedri |work=USA Today |url=https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2021/01/07/messi-finds-playmaking-partner-in-18-year-old-pedri/115267608/ |access-date=17-iyul 2021-yil}}</ref><ref>{{yangiliklar manbasi |date=1-fevral 2021-yil |title=AP Interview: Pedri brings back brilliance to Barça midfield |work=The Toronto Star |url=https://www.thestar.com/sports/soccer/2021/02/01/ap-interview-pedri-brings-back-brilliance-to-bara-midfield.html |access-date=17-iyul 2021-yil}}</ref><ref name="Pedri is the future">{{veb manbasi|url=https://www.espn.com/soccer/barcelona/story/4250227/lionel-messi-remains-barcelonas-talismanbut-pedri-is-the-future|sarlavha=Messi remains Barcelona's talisman, but Pedri is the future|nashriyot=ESPN.com|sana=1-dekabr 2020-yil|kirish sanasi=11-oktabr 2021-yil}}</ref>. Bundan tashqari, u oʻzining dribling qobiliyati, chidamliligi, bosim ostida oʻzini xotirjam tutishi va ikkala oyogʻi bilan oʻynash qobiliyati bilan ham yuqori baholanadi<ref name="50 migliori teenager" />. Uning roli Italiya sport ommaviy axborot vositalarida ''[[Yarimhimoyachi|mezzala roliga]]'' oʻxshatilgan<ref>{{yangiliklar manbasi |date=6-iyul 2021-yil |title=Si decide in mezzo: Spagna maestra, ma l'Italia non è più classe operaia |language=it-IT |work=La Gazzetta dello Sport |url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Europei/06-07-2021/europei-italia-spagna-si-decide-centrocampo-4102531375266.shtml |access-date=17-iyul 2021-yil}}</ref>. Uning yengil gavdasi, sifatlari, pozitsiyasi va oʻyin uslubi uni [[Xavi]]<ref name="PedriSwiss" /><ref>{{veb manbasi|url=https://www.90min.com/in/posts/golden-boy-award-2021-5-most-valuable-nominees-01fayv58x4q9|sarlavha=Golden Boy Award 2021: 5 Most Valuable Nominees|nashriyot=90min.com|muallif=Singh Devgan|ism=Arjun|sana=19-iyul 2021-yil|kirish sanasi=11-oktabr 2021-yil|qaralgan sana=2022-07-11|arxivsana=2022-08-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220815133651/https://www.90min.com/in/posts/golden-boy-award-2021-5-most-valuable-nominees-01fayv58x4q9}}</ref>, Andres Iniesta<ref name="Project 2000">{{yangiliklar manbasi |last=Dean |first=Sam |date=31-mart 2021-yil |title=Project 2000: Pedri is Barcelona's 'new Iniesta' - and may yet convince Lionel Messi to stay |work=The Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/football/2021/03/31/project-2000-pedri-barcelonas-new-iniesta-may-yet-convince/ |access-date=11-oktabr 2021-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.goal.com/en/news/pedri-the-new-iniesta-that-barcelona-moved-quickly-to-sign/1duc7d4ll5su91i5nvincvmln9|sarlavha=Pedri: The 'new Iniesta' that Barcelona moved quickly to sign|nashriyot=www.goal.com|muallif=Gispert|ism=Ignasi Oliva|sana=21-noyabr 2019-yil|kirish sanasi=11-oktabr 2021-yil}}</ref><ref name="new Laudrup">{{veb manbasi|url=https://www.football-espana.net/2021/02/13/ronald-koeman-pedri-must-be-the-new-laudrup-or-the-new-iniesta|sarlavha=Ronald Koeman: "Pedri must be the new Laudrup or the new Iniesta"|nashriyot=Football España|sana=13-fevral 2021-yil|kirish sanasi=11-oktabr 2021-yil}}</ref>, [[Michael Laudrup]]<ref name="new Laudrup" /> va kabi sobiq „Barcelona“ futbolchisi [[Lionel Messi]] bilan solishtirishga olib keldi<ref name="Pedri is the future" /><ref>{{yangiliklar manbasi |last=Lowe |first=Sid |date=23-dekabr 2020-yil |title=Has Lionel Messi's potential successor made him fall for football again? |work=the Guardian |url=https://www.theguardian.com/football/blog/2020/dec/23/has-lionel-messis-potential-successor-made-him-fall-for-football-again |access-date=11-oktabr 2021-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.goal.com/en-us/news/barcelona-warned-rushing-pedri-next-messi-rivaldo/1hq1n3pzvmjvj1g8qve635qtth|sarlavha=Barcelona warned against rushing Pedri into next Messi role as Rivaldo calls for patience with teenager|nashriyot=www.goal.com|sana=9-yanvar 2021-yil|kirish sanasi=11-oktabr 2021-yil}}</ref><ref>{{yangiliklar manbasi |date=14-oktabr 2021-yil |title=Calcio. Il Barcellona blinda Pedri fino al 2026 con super clausola da 1 miliardo |language=it |work=Rainews |url=https://www.rainews.it/dl/rainews/media/Calcio-Il-Barcellona-blinda-Pedri-fino-al-2026-e-super-clausola-da-1-miliardo-ca22ceb9-d1e5-4b4b-b255-64cc2553e940.html#foto-1 |access-date=16-oktabr 2021-yil}}</ref>. == Karyera statistikasi == === Klub === {{Updated|match played 14 April 2022}}<ref name="SW"/> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha koʻrinish va gollar ! rowspan="2" | Klub ! rowspan="2" | Mavsum ! colspan="3" | Liga ! colspan="2" | Mamlakat kubogi ! colspan="2" | Kontinental ! colspan="2" | Boshqa ! colspan="2" | Jami |- ! Boʻlim ! Oʻyinlar ! Gollar ! Oʻyinlar ! Gollar ! Oʻyinlar ! Gollar ! Oʻyinlar ! Gollar ! Oʻyinlar ! Gollar |- | Las-Palmas | 2019–20 | Segunda divizioni | 36 | 4 | 1 | 0 | colspan="2" | — | colspan="2" | — | 37 | 4 |- | rowspan="3" | [[FC Barcelona|Barcelona]] | 2020–21 | rowspan="2" | [[La Liga]] | 37 | 3 | 6 | 0 | 7 {{Efn|Appearance(s) in [[UEFA Champions League]]}} | 1 | 2 {{Efn|Appearance(s) in [[Supercopa de España]]}} | 0 | 52 | 4 |- | [[FC «Barcelona» 2021/2022-yilgi mavsumda|2021–22]] | 12 | 3 | 1 | 1 | 8 {{Efn|Two appearances in UEFA Champions League, six appearances and one goal in [[UEFA Europa League]]}} | 1 | 1 [lower-alpha 2] | 0 | 22 | 5 |- ! colspan="2" | Jami ! 49 ! 6 ! 7 ! 1 ! 15 ! 2 ! 3 ! 0 ! 74 ! 9 |- ! colspan="3" | Karyera jami ! 85 ! 10 ! 8 ! 1 ! 15 ! 2 ! 3 ! 0 ! 111 ! 13 |} <references group="lower-alpha" responsive="1"></references> === Xalqaro === {{Updated|match played 29 March 2022}}<ref>{{veb manbasi|url=https://eu-football.info/_player.php?id=31373|sarlavha=Pedri|vebsayt=European Football|kirish sanasi=14-iyun 2021-yil}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Terma jamoa va yil boʻyicha koʻrinish va gollar ! Milliy terma jamoa ! Yil ! Oʻyinlar ! Gollar |- | rowspan="2" | [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] | 2021-yil | 10 | 0 |- | 2022 | 2 | 0 |- ! colspan="2" | Jami ! 12 ! 0 |} == Yutuqlar == '''Barcelona''' * [[Copa del Rey|Qirol kubogi]]: 2020–21<ref name="cup21">{{veb manbasi|url=https://www.theguardian.com/football/2021/apr/17/messi-stars-as-barcelona-thrash-athletic-bilbao-to-lift-copa-del-rey|sarlavha=Messi stars as Barcelona thrash Athletic Bilbao to lift Copa del Rey|ism=Sid|muallif=Lowe|ish=The Guardian|sana=17-aprel 2021-yil|kirish sanasi=19-aprel 2021-yil}}</ref> '''Ispaniya U23''' * Yozgi Olimpiya kumush medali: 2020-yil '''Individual''' * [[UEFA Chempionlar Ligasi]] XI: 2020<ref>{{veb manbasi|sarlavha=Champions League breakthrough team of 2020|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0264-1136a160137c-1457a37d80c8-1000--champions-league-breakthrough-team-of-2020|nashriyot=UEFA|sana=30-dekabr 2020-yil|kirish sanasi=1-yanvar 2021-yil}}</ref> * UEFA Yevropa chempionatining eng yaxshi yosh oʻyinchisi: 2020<ref name="Euro2020YPotT"/> * UEFA Yevropa chempionatining eng yaxshi jamoasi: 2020<ref name="Euro2020TotT"/> * Trofeo Aldo Rovira: 2020–21<ref>{{yangiliklar manbasi |date=30-sentyabr 2021-yil |title=Pedri wins 2020/21 Aldo Rovira Award |work=BeSoccer |url=https://www.besoccer.com/new/barcelona-awarded-the-aldo-rovira-prize-to-pedri-and-alexia-1049658 |access-date=22-oktabr 2021-yil |archive-date=2021-10-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211022082536/https://www.besoccer.com/new/barcelona-awarded-the-aldo-rovira-prize-to-pedri-and-alexia-1049658 |url-status=dead }}</ref> * Oltin bola: 2021<ref>{{yangiliklar manbasi |date=22-noyabr 2021-yil |title=Pedri wins Golden Boy award for 2021 with Barcelona midfielder named best U21 in world |publisher=The Athletic |url=https://theathletic.com/news/pedri-wins-golden-boy-award-for-2021-barcelona-midfielder-named-best-youngster-in-europe/3GYYZkrZwdli/ |access-date=22-noyabr 2021-yil}}</ref> * Kopa kubogi: 2021<ref name="2021 Ballon d'Or"/> * IFFHS Jahonning eng yaxshi yoshlari (U20) futbolchisi: 2021 '''<ref>{{veb manbasi|sana=2-dekabr 2021-yil|sarlavha=IFFHS Men's Youth (U20) World Best Player 2021|url=https://www.iffhs.com/posts/1499|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211202080223/https://www.iffhs.com/posts/1499|arxivsana=2-dekabr 2021-yil|kirish sanasi=2-dekabr 2021-yil|ish=IFFHS}}</ref>''' * Premi Barsa Jugadors: [[FC «Barcelona» 2021/2022-yilgi mavsumda|2021–22]]<ref>{{yangiliklar manbasi |date=1-iyun 2021-yil |title=Pedri and Aitana, Barça Players Award 2021-22 |publisher=FC Barcelona |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/2637987/pedri-and-aitana-barca-players-award-2021-22 |access-date=1-iyun 2022-yil}}</ref> == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum}} * [https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/players/70486/pedro-gonzalez Pedri] FC Barcelona saytida * [https://www.laliga.com/en-GB/player/pedri Pedri] La Liga saytida * {{UEFA player|250143693}} * {{BDFutbol|25651}} {{FC Barcelona tarkibi}} {{Navboxes | title = Ispaniya tarkiblari | bg = #C60B1E | fg = #FBEA0E | bordercolor = #000033 | list1 = {{Ispaniya tarkibi 2022-yilgi FIFA jahon chempionati}} {{Ispaniya tarkibi UEFA Yevro 2024}} }} {{Navboxes | title = Mukofotlari | bg = gold | fg = navy | list1 = {{Golden Boy mukofoti sovrindorlari}} {{2025-yilgi FIFA FIFPRO World 11}} {{Trofeo Aldo Rovira}} {{Premi Barça Jugadors}} }} {{Portal bar|Futbol|Ispaniya}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Pedri}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Ispaniyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]] [[Turkum:UD Las Palmas futbolchilari]] [[Turkum:FC Barcelona futbolchilari]] [[Turkum:Segunda División futbolchilari]] [[Turkum:La Liga oʻyinchilari]] [[Turkum:Ispaniya milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi futbolchilar]] [[Turkum:UEFA Yevro 2020 oʻyinchilari]] [[Turkum:UEFA Yevro 2024 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2022 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026 oʻyinchilari]] [[Turkum:UEFA Yevropa chempionatida gʻolib boʻlgan oʻyinchilar]] [[Turkum:Olimpiyada medalini olgan futbolchilar]] [[Turkum:Futbol boʻyicha jahon chempionlari]] [[Turkum:Golden Boy gʻoliblari]] 0ts04kxlvf8dn54xo8vjvpu5cqbrjsv 6221648 6221647 2026-08-01T05:55:55Z AnvarxonM 75105 /* Havolalar */ 6221648 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | name = Pedri | image = Pedri France v Spain 7.24.26-245.jpg | caption = Pedri Ispaniya terma jamoasi tarkibida (2025-yil) | fullname = Pedro González López<ref>{{veb manbasi |url=https://www.fifadata.com/documents/FU17WC/2019/pdf/FU17WC_2019_Squadlists.pdf |title=FIFA U-17 World Cup Brazil 2019: List of Players: Spain |publisher=FIFA |page=22 |date=31 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191227222540/https://www.fifadata.com/documents/FU17WC/2019/pdf/FU17WC_2019_Squadlists.pdf |archive-date=27 December 2019}}</ref> | birth_date = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|2002|11|25|df=y}} | birth_place = [[Tegueste]], [[Canary Islands]], Ispaniya | height = 1.74 m<ref name="SW">{{Soccerway|pedro-gonzalez-lopez/625414|Pedri González}}</ref> | position = [[Yarim himoyachi#Markaziy yarim himoyachi|Markaziy yarim himoyachi]] | currentclub = [[FC Barcelona|Barcelona]] | clubnumber = 8 | youthyears1 = | youthclubs1 = [[UD Tegueste|Tegueste]] | youthyears2 = 2015—2018 | youthclubs2 = Juventud Laguna | youthyears3 = 2018—2019 | youthclubs3 = [[UD Las Palmas|Las Palmas]] | yillar1 = 2019—2020 | klublar1 = [[UD Las Palmas|Las Palmas]] | isht1 = 36 | gollar1 = 4 | yillar2 = 2020— | klublar2 = [[FC Barcelona|Barcelona]] | isht2 = 165 | gollar2 = 22 | milliyyillar1 = 2019 | milliyjamoa1 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|Ispaniya U17]] | milliyisht1 = 5 | milliygollar1 = 0 | milliyyillar2 = 2019 | milliyjamoa2 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (18 yoshgacha)|Ispaniya U18]] | milliyisht2 = 2 | milliygollar2 = 1 | milliyyillar3 = 2020 | milliyjamoa3 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (19 yoshgacha)|Ispaniya U19]] | milliyisht3 = 1 | milliygollar3 = 0 | milliyyillar4 = 2020 | milliyjamoa4 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (21 yoshgacha)|Ispaniya U21]] | milliyisht4 = 4 | milliygollar4 = 0 | milliyyillar5 = 2021 | milliyjamoa5 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Ispaniya U23]] | milliyisht5 = 7 | milliygollar5 = 0 | milliyyillar6 = 2021— | milliyjamoa6 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] | milliyisht6 = 49 | milliygollar6 = 6 | nationalteam-update = 2025-yil 14-oktyabr | club-update = 2025-yil 26-oktyabr }} '''Pedro González López''' (2002-yil 25-noyabrda tugʻilgan), '''Pedri''' nomi bilan tanilgan, ispaniyalik professional [[futbol]]chi, [[La Liga]] klubi „[[FC Barcelona|Barcelona]]“ va [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya terma jamoasida]] [[Yarimhimoyachi|markaziy yarim himoyachi]] sifatida oʻynaydi<ref name="50 for the future">{{veb manbasi|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0265-113c77c33b88-3dda4706173e-1000--uefa-com-s-ones-to-watch-for-2021/|sarlavha=50 for the future: UEFA.com's ones to watch for 2021|nashriyot=UEFA.com|sana=19-yanvar 2021-yil|kirish sanasi=17-iyul 2021-yil}}</ref>. Dunyoning eng yaxshi yosh futbolchilaridan biri hisoblangan u oʻzining ajoyib texnik sifati bilan tanilgan<ref name="50 migliori teenager">{{veb manbasi|url=https://sport.sky.it/calcio/2021/02/05/50-migliori-teenager-four-four-two#48|sarlavha=I 50 migliori teenager al mondo|nashriyot=sport.sky.it|til=it|sana=5-fevral 2021-yil|kirish sanasi=17-iyul 2021-yil}}</ref><ref>{{yangiliklar manbasi |date=22-noyabr 2021-yil |title=Pedri wins Golden Boy award for 2021 with Barcelona midfielder named best U21 in world |publisher=The Athletic |url=https://theathletic.com/news/pedri-wins-golden-boy-award-for-2021-barcelona-midfielder-named-best-youngster-in-europe/3GYYZkrZwdli/ |access-date=22-noyabr 2021-yil}}</ref>. == Jamoalardagi faoliyati == === Las-Palmas === [[Kanar orollari]], Tenerife, [[Tegueste]] shahrida tugʻilgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.udlaspalmas.es/noticias/noticia/pedro-gonzalez-pedri-se-incorpora-manana-a-la-pretemporada-del-primer-equipo|sarlavha=Pedro González "Pedri" se incorpora mañana a la pretemporada del primer equipo|nashriyot=UD Las Palmas|til=es|sana=10-iyul 2019-yil|kirish sanasi=19-avgust 2019-yil}}</ref> Pedri López 2018-yilda „Juventud Laguna“ klubidan „Las-Palmas“ yoshlar jamoasiga qoʻshilgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.tintaamarilla.es/noticia/2019/09/04/169/34272-El_Tenerife_desestimo_a_Pedri_porque_era_pequenito_y_flaco.html|sarlavha=El Tenerife desestimó a Pedri porque era pequeñito y flaco|nashriyot=Tinta Amarilla|til=es|sana=4-sentyabr 2019-yil|kirish sanasi=10-sentyabr 2019-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.eldiario.es/canariasahora/Deportes/futbol/Pedri-Pepe_Mel-UD_Las_Palmas-futbol-cantera-pretemporada-Tenerife_0_917608478.html|sarlavha='Pedri', el tinerfeño que Pepe Mel quiere para la UD Las Palmas|nashriyot=El Diario|til=es|sana=6-iyul 2019-yil|kirish sanasi=19-avgust 2019-yil}}</ref>. 2019-yil 15-iyulda atigi 16 yoshda u klub bilan professional toʻrt yillik shartnoma imzoladi va murabbiy [[Pepe Mel]] tomonidan asosiy jamoaga koʻtarildi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.udlaspalmas.es/noticias/noticia/el-juvenil-pedri-firma-contrato-profesional-con-la-ud-las-palmas|sarlavha=El juvenil Pedri firma contrato profesional con la UD Las Palmas|nashriyot=UD Las Palmas|til=es|sana=15-iyul 2019-yil|kirish sanasi=19-avgust 2019-yil}}</ref>. Pedri López professional debyutini 2019-yilning 18-avgustida atigi 16 yoshida Segunda divizionida „Huesca“ga qarshi oʻz uyida 0:1 hisobida magʻlubiyatga uchragan holda boshlagan edi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.marca.com/futbol/segunda-division/cronica/2019/08/18/5d5970d7ca4741ba178b45e9.html|sarlavha=El Huesca se lleva el triunfo gracias a un gol de Álex Gallar en la segunda parte|nashriyot=[[Marca (newspaper)|Marca]]|til=es|sana=18-avgust 2019-yil|kirish sanasi=19-avgust 2019-yil}}</ref>. U oʻzining professional golini 19-sentyabr kuni oʻz maydonida „Sporting de Gijón“ga qarshi oʻyindagi yagona gol bilan urdi va 16 yosh, 9 oy va 23 kunligida „Las-Palmas“ tarixidagi eng yosh toʻpurarga aylandi<ref>{{veb manbasi|url=https://as.com/futbol/2019/09/20/segunda/1568930488_444391.html|sarlavha=Pedri es una estrella: golazo y primera victoria de Las Palmas|nashriyot=[[Diario AS]]|til=es|sana=20-sentyabr 2019-yil|kirish sanasi=13-oktabr 2019-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi|sarlavha=10 things about Pedri|url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/1744265/10-things-about-pedri|kirish sanasi=2020-08-17|ish=FC Barcelona|til=en}}</ref>. === Barcelona === 2019-yilning 2-sentyabr kuni [[FC Barcelona|"Barcelona" „]]Las-Palmas“ bilan Pedri Lópezning transferi boʻyicha kelishuvga erishdi va 2020-yilning 1-iyulidan boshlab amal qiladi. Futbolchi Kataloniya klubi bilan ikki yillik shartnoma tuzishga rozi boʻldi, u shartnoma uchun 5 million yevro toʻladi, u shartnomadagi turli bandlarni bajargani uchun bu pul ortadi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.fcbarcelona.cat/ca/noticies/1335629/barca-i-las-palmas-arriben-a-un-acord-per-al-traspas-de-pedri|sarlavha=Barça i Las Palmas arriben a un acord per al traspàs de Pedri|nashriyot=FC Barcelona|til=ca|sana=2-sentyabr 2019-yil|kirish sanasi=2-sentyabr 2019-yil}}</ref>. 2020—2021-yilgi mavsum uchun asosiy tarkibga tayinlangan va 16-raqamli futbolka<ref>{{veb manbasi|url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/pedri-tendra-ficha-del-primer-equipo-lucira-dorsal-8127642|sarlavha=Pedri tendrá ficha del primer equipo y lucirá el dorsal '16'|nashriyot=[[Sport (Spanish newspaper)|Sport]]|til=es|sana=25-sentyabr 2020-yil|kirish sanasi=18-oktabr 2020-yil}}</ref> bilan Pedri López 27-sentyabr kuni [[La Liga]] doirasida „Vilyarreal“ga qarshi oʻz uyida 4:0 hisobida gʻalaba qozongan Philippe Coutinho oʻrniga maydonga tushdi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.marca.com/en/football/barcelona/barcelona-vs-villarreal/cronica/2020/09/27/5f70fbd846163f1e618b45a3.html|sarlavha=Ansu Fati takes charge at Barcelona|nashriyot=Marca|sana=27-sentyabr 2020-yil|kirish sanasi=18-oktabr 2020-yil}}</ref>. U 17-oktabr kuni "Getafe "ga qarshi safarda 0:1 hisobida magʻlub boʻlgan oʻyinda ilk startini oldi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.marca.com/en/football/barcelona/2020/10/17/5f8b5fb122601d24338b461d.html|sarlavha=Barcelona slump to defeat at Getafe|nashriyot=Marca|sana=17-oktabr 2020-yil|kirish sanasi=18-oktabr 2020-yil}}</ref>. 20-oktabr kuni Pedri López [[UEFA Chempionlar Ligasi]]dagi debyutida, guruh bosqichida Ferencvárosi TC ustidan 5:1 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda, 61-daqiqada [[Ansu Fati]] oʻrniga zaxiradan maydonga tushganidan soʻng klubdagi ilk golini kiritdi<ref>{{yangiliklar manbasi |last=Train |first=Rob |date=20-oktabr 2020-yil |title=Messi has Barcelona ticking against lively Ferencváros |work=Diario AS |url=https://en.as.com/en/2020/10/20/football/1603214059_936792.html |access-date=20-oktabr 2020-yil |archive-date=2021-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210101144520/https://en.as.com/en/2020/10/20/football/1603214059_936792.html |url-status=dead }}</ref>. 7-noyabr kuni „Real Betis“ ustidan 5:2 [[Camp Nou|hisobida]] gʻalaba qozongan oʻyinda u [[Sergi Roberto|Sergi Robertoning uzatmasidan]] soʻng La Ligadagi ilk golini kiritishga muvaffaq boʻldi<ref>{{yangiliklar manbasi |last=Carnerero |first=Fernando |date=7-noyabr 2020-yil |title=Todo es más fácil con Messi |language=es |trans-title=Everything is easier with Messi |work=Marca |url=https://www.marca.com/futbol/primera-division/barcelona-vs-betis/cronica/2020/11/07/5fa6aca8ca4741ab628b45aa.html |access-date=7-noyabr 2020-yil}}</ref>. 2021-yilning 6-yanvarida u „[[Athletic Bilbao|Atletic Bilbao]]“ darvozasiga boshi bilan gol urdi va „San-Mamés“dagi 3:2 hisobidagi gʻalabada „Barcelona“ning ikkinchi goliga assistentlik qildi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.espn.in/football/barcelona/story/4281509/messipedri-both-9-10-as-barcas-presentand-future-key-comeback-win-at-bilbao|sarlavha=Messi, Pedri both 9/10 as Barca's present, and future key comeback win at Bilbao|ish=ESPN|muallif=Marsden|ism=Sam|sana=7-yanvar 2021-yil|kirish sanasi=12-yanvar 2021-yil}}</ref>. 17-aprel kuni „Barcelona“ Ispaniya kubogi finalida „Atletic“ni 4:0 hisobida magʻlub etganidan soʻng Pedri López oʻzining katta faoliyatidagi ilk sovrinini qoʻlga kiritdi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2107669/fc-barcelona-win-their-31st-copa-del-rey-title/featured|sarlavha=FC Barcelona win their 31st Copa del Rey title|ish=[[FC Barcelona]]|sana=17-aprel 2021-yil|kirish sanasi=23-may 2021-yil}}</ref>. 8-may kuni, 18 yoshu 164 kunligida Pedri López „Barcelona“ safida „[[Camp Nou]]“da [[Atlético Madrid|"Atletico"]] ga qarshi 0:0 hisobidagi durang oʻyinda maydonga tushdi va shu tariqa Bojan Krkićdan keyin bu marraga erishgan ikkinchi eng yosh futbolchiga aylandi. 18 yoshu 3 kunlik boʻlganida u 50 marta oʻynagan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/2132739/pedri-second-youngest-barca-player-to-make-50-appearances|sarlavha=Pedri: Second youngest Barça player to make 50 appearances|ish=[[FC Barcelona]]|sana=8-may 2021-yil|kirish sanasi=23-may 2021-yil}}</ref>. 2021-yil oktyabr oyining oʻrtalarida Pedri López „Barcelona“ bilan yangi shartnoma imzoladi, unda 1 milliard yevro (1,57 milliard dollar) tovon puli boʻlgan<ref>{{yangiliklar manbasi |date=14-Oct 2021-yil |title=Pedri: New Barcelona contract, October 2021 |work=[[ESPN]] |url=https://www.espn.com/soccer/barcelona-espbarcelona/story/4496874/barcelonas-pedri-signs-deal-with-club-record-1-billion-release-clause |access-date=14-may 2021-yil}}</ref>. 29-noyabr kuni Pedri López ''France Football'' tomonidan 21 yoshgacha boʻlgan eng yaxshi oʻyinchiga beriladigan 2021 Kopa Trophy sovrinini qoʻlga kiritdi<ref name="2021 Ballon d'Or">{{yangiliklar manbasi |date=29-noyabr 2021-yil |title=Follow live updates from the 2021 Ballon d'Or |work=The Independent |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ballon-dor-2021-live-stream-results-messi-b1965898.html |url-status=live |url-access=subscription |access-date=30-noyabr 2021-yil |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220525/https://www.independent.co.uk/sport/football/ballon-dor-2021-live-stream-results-messi-b1965898.html |archive-date=25-may 2022-yil}}</ref>. 2022-yilning 13-fevralida Pedri López „Espanyol“ga qarshi oʻyinda (2:2) 75-soniyada <nowiki>XXI</nowiki> asrning eng tez „Derbi“ golini kiritishga muvaffaq boʻldi<ref>{{yangiliklar manbasi |date=13-fevral 2022-yil |title=De Jong grabs late Barcelona equaliser |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/60367868}}</ref><ref>{{yangiliklar manbasi |date=13-fevral 2022-yil |title=Caramelo de Alba, gol de Pedri y el Barça abrió la lata en el 2' |language=es |work=BeSoccer |url=https://es.besoccer.com/noticia/caramelo-de-alba-gol-de-pedri-y-el-barca-abrio-la-lata-en-el-2-1102913 |access-date=2022-07-11 |archive-date=2022-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220718020553/https://es.besoccer.com/noticia/caramelo-de-alba-gol-de-pedri-y-el-barca-abrio-la-lata-en-el-2-1102913 |url-status=dead }}</ref>. 2022-yilning 14-aprelida Pedri López „Barcelona“ning [[Eintracht Frankfurt|Frankfurtga]] qarshi UELning ikkinchi oʻyinida chorak final oʻyini chogʻida jarohat oldi va u musobaqadan chiqib ketdi. Keyinchalik, Pedri López mavsumning qolgan qismini oʻtkazib yuborishi mumkinligi haqida eʼlon qilindi<ref>{{veb manbasi|sana=2022-04-15|sarlavha=Hamstring injury means Pedri is set to miss the rest of the season|url=https://www.marca.com/en/football/barcelona/2022/04/15/62594c47ca474152178b4594.html|kirish sanasi=2022-04-15|ish=MARCA|til=en}}</ref>. == Xalqaro martaba == === Yosh martaba === 2020-yil 21-avgustda Pedri López López Ispaniyaning 21 yoshgacha boʻlgan terma jamoasiga chaqirildi; 21 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi 2021-yilgi Yevropa chempionati saralash oʻyinida u 3-sentyabr kuni Makedoniya ustidan 1:0 hisobida gʻalaba qozongan holda debyut qilishga muvaffaq boʻldi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.sefutbol.com/34-debutantes-sub-21-que-empezo-fase-clasificacion|sarlavha=34 debutantes en la sub-21 desde que empezó la fase de clasificación|nashriyot=SE Fútbol|til=es|sana=4-sentyabr 2020-yil|kirish sanasi=8-avgust 2021-yil|arxivsana=2021-08-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210808142537/https://www.sefutbol.com/34-debutantes-sub-21-que-empezo-fase-clasificacion}}</ref>. 2021-yilning mart oyida Pedri López López 2022-yilgi Jahon chempionati saralash bosqichi guruh bosqichi oldidan bosh murabbiy Luis Enriquedan [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] kattalar jamoasiga birinchi chaqiruv oldi<ref>{{veb manbasi|muallif=Brennan|ism=Feargal|sarlavha=Barcelona star Pedri set for debut Spain senior call up|url=https://www.football-espana.net/2021/03/14/barcelona-star-pedri-set-for-debut-spain-senior-call-up|ish=Football España|kirish sanasi=15-mart 2021-yil|sana=14-mart 2021-yil}}</ref>. U 25-mart kuni Gretsiyaga qarshi oʻyinda debyut qildi<ref>{{veb manbasi|nashriyot=[[FIFA]]|url=https://www.fifa.com/worldcup/preliminaries/europe/matches/match/400155575/#match-lineups|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210401122031/https://www.fifa.com/worldcup/preliminaries/europe/matches/match/400155575/#match-lineups|arxivsana=1-aprel 2021-yil|sarlavha=Spain v Greece game report|sana=25-mart 2021-yil}}</ref>. === Yevro-2020 === 2021-yil 24-may kuni Pedri López Luis Enriquening UEFA Evro-2020 uchun 24 kishilik tarkibiga kiritildi<ref>{{yangiliklar manbasi |last=Braidwood |first=Jamie |date=24-may 2021-yil |title=Euro 2020 news LIVE: Sergio Ramos left out of Spain squad plus latest before England announcement |work=The Independent |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/euro-2020-news-live-england-squad-b1852654.html |url-status=live |url-access=subscription |access-date=24-may 2021-yil |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220525/https://www.independent.co.uk/sport/football/euro-2020-news-live-england-squad-b1852654.html |archive-date=25-may 2022-yil}}</ref>. 14-iyun kuni u 18 yosh, 6 oy va 18 kunligida Shvetsiyaga qarshi 0:0 hisobida durang oʻynab, Yevro-1980da Migel Tendillo tomonidan oʻrnatilgan oldingi rekordni yangilagan holda, u Yevropa chempionatida Ispaniyani himoya qilgan eng yosh futbolchiga aylandi<ref>{{veb manbasi|sarlavha=Pedri, Spain's youngest ever player at European Championship|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2171362/pedri-spains-youngest-ever-player-at-european-championship|kirish sanasi=14-iyun 2021-yil|sana=14-iyun 2021-yil|ish=www.fcbarcelona.com}}</ref>. 28-iyun kuni Pedri López 18 yoshu 215 kunligida Xorvatiyaga qarshi 1/16 finaldan oʻrin olgan Yevropa chempionatida muvaffaqiyatli oʻyinda maydonga tushgan eng yosh futbolchiga aylandi; Ammo darvozabon Unai Simón oʻzining uzoq uzatmasini nazorat qila olmagandi, u avtogol muallifiga aylandi. Qoʻshimcha boʻlimlarda Ispaniya 5:3 hisobida gʻalaba qozondi<ref>{{yangiliklar manbasi |last=del Río |first=José |date=28-iyun 2021-yil |title=Unai Simon's horrific mistake for Croatia's opener |work=Marca |url=https://www.marca.com/en/football/uefa-euro/2021/06/28/60da04b1268e3ebe3b8b459b.html |access-date=7-iyul 2021-yil}}</ref><ref>{{yangiliklar manbasi |date=28-iyun 2021-yil |title=Unai Simon and Pedri team up for shocking Spain own goal - but keeper gains 'redemption' |publisher=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/57643907 |access-date=7-iyul 2021-yil}}</ref>. U Ispaniyaning oltita oʻyinda bir daqiqadan tashqari hammasini oʻynadi va Ispaniyaning yarim finalga chiqishiga muhim taʼsir koʻrsatdi, u yerda ular qoʻshimcha boʻlimdan keyin 1:1 hisobidagi durangdan soʻng yakunda gʻolib boʻlgan [[Italiya milliy futbol terma jamoasi|Italiya]] penaltilar seriyasida 4:2 hisobida magʻlub boʻldi; soʻnggi oʻyin davomida u urinib koʻrgan 66 ta pasdan 65 tasini amalga oshirdi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.uefa.com/uefaeuro-2020/news/026b-12b19306ec6a-4aaeee9fb2ca-1000--italy-reach-final-on-penalties/|sarlavha=Italy 1-1 Spain (pens: 4-2): Azzurri hold nerve to reach EURO final|nashriyot=UEFA.com|sana=6-iyul 2021-yil|kirish sanasi=7-iyul 2021-yil}}</ref><ref name="Euro2020YPotT">{{veb manbasi|url=https://www.uefa.com/uefaeuro-2020/news/026b-12bbae1185ee-16613a63959a-1000--pedri-named-euro-2020-young-player-of-the-tournament/|sarlavha=Pedri named Euro 2020 Young Player of the Tournament|ish=[[UEFA]]|sana=11-iyul 2021-yil|kirish sanasi=11-iyul 2021-yil}}</ref>. oʻz harakatlari uchun u Turnirning yosh oʻyinchisi deb topildi<ref name="Euro2020YPotT" /> va turnirdagi yagona ispaniyalik oʻyinchi boʻldi<ref name="Euro2020TotT">{{veb manbasi|url=https://www.uefa.com/uefaeuro-2020/news/026b-12be97f0eb56-3ce3b8794fa7-1000--uefa-euro-2020-team-of-the-tournament-revealed/|sarlavha=UEFA Euro 2020 Team of the Tournament revealed|ish=[[UEFA]]|sana=13-iyul 2021-yil|kirish sanasi=13-iyul 2021-yil}}</ref>. === 2020-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlari === 2021-yilning 29-iyunida Pedri López 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari uchun Ispaniya terma jamoasiga chaqirildi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.goal.com/en-gb/news/pedri-garcia-torres-among-spains-euro-2020-players-named-in/1c8y6858hfpia1xji4f8ej3pqi|sarlavha=Pedri, Garcia & Torres among Spain's Euro 2020 players named in Tokyo Olympics squad|nashriyot=Goal|sana=29-iyun 2021-yil|kirish sanasi=25-iyul 2021-yil}}</ref>. Pedri Lópezni Ispaniya olimpiya terma jamoasiga kiritish harakati „Barcelona“ tomonidan tanqidga uchradi, murabbiy Ronald Koeman Pedrini bir yozda ikkita xalqaro turnirga chaqirish qarorini „juda koʻp“ deb baholadi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.goal.com/en/news/the-olympics-is-not-football-why-barcelona-tried-to-block-pedris-/n3ocs6qzgf7f11jet9fa195mn|sarlavha='The Olympics is not football' - Why Barcelona tried to block Pedri's latest Spain selection|nashriyot=Goal|sana=15-iyul 2021-yil|kirish sanasi=25-iyul 2021-yil}}</ref>. 22-iyul kuni Pedri Ispaniyaning Misrga qarshi oʻyinda (0:0) toʻliq 90 daqiqa oʻynadi. Oʻyin Pedri López uchun mavsumdagi 66-oʻyin boʻldi<ref>{{veb manbasi|url=https://www.theguardian.com/football/2021/jul/22/pedri-keeps-rolling-with-game-66-of-his-season-in-spain-olympics-opener-egypt|sarlavha=Pedri keeps rolling with game 66 of his season in Spain's Olympics opener|ish=The Guardian|sana=22-iyul 2021-yil|kirish sanasi=25-iyul 2021-yil}}</ref>. Pedri Lópezning mavsumdagi 73-oʻyini boʻlgan finalda Ispaniya Braziliyaga qoʻshimcha boʻlimlarda 2:1 hisobida magʻlub boʻldi<ref>{{yangiliklar manbasi |date=7-avgust 2021-yil |title=Tokyo 2020: FC Barcelona Olympic Diary |work=FC Barcelona |url=https://www.fcbarcelona.com/en/club/news/2195287/tokyo-2020-fc-barcelona-olympic-diary |access-date=7-avgust 2021-yil}}</ref>. == oʻyin uslubi == Pedri López futbol ommaviy axborot vositalarida dunyodagi eng istiqbolli yosh futbolchilardan biri sifatida eʼtirof etiladi<ref name="50 for the future"/><ref name="50 migliori teenager"/>. Mutaxassislar uni koʻpincha [[Yarimhimoyachi|qanot hujumchisi]] sifatida taʼriflashsa-da, Pedri López odatda erkin rolda oʻynaydi, bu esa unga maydonda aylanib yurish imkonini beradi; u markaziy maydonlarni egallashni va chiziqlar oʻrtasida harakat qilishni yaxshi koʻradi, garchi u jamoadoshlariga imkoniyat yaratish uchun keng maydonga chiqib, teginish chizigʻiga qarab yugurishga qodir. U hatto toʻpni olish uchun himoyaga chuqur kiradi. U odatda oʻzini chap yoki oʻng qanotda yoki hatto 8 raqamida joylashtiradi<ref name="50 migliori teenager" /><ref>{{veb manbasi|url=https://www.foottheball.com/rising-ballers/pedri-brings-back-iniesta-brilliance-to-barcelona/|sarlavha=Pedri - Player Profile and The Reason Why Barcelona Signed Him|ish=FootTheBall|til=en-US|sana=2021-02-08|kirish sanasi=2021-02-09}}</ref><ref>{{yangiliklar manbasi |date=24-noyabr 2020-yil |title=Could Pedri be 'skint' Barcelona's saviour? |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/54962709 |access-date=17-iyul 2021-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://sport.sky.it/calciomercato/2021/01/01/calciomercato-2021-talenti#25|sarlavha=30 talenti da tenere d'occhio nel 2021|ish=sport.sky.it|til=it|sana=1-yanvar 2021-yil|kirish sanasi=17-iyul 2021-yil}}</ref>. Darhaqiqat, u dastlab vinger sifatida oʻynagan boʻlsa-da, keyinchalik [[Yarimhimoyachi|markaziy yarim himoyachi]] roliga koʻchirildi, garchi u [[Yarimhimoyachi|hujumkor yarim himoyachi]] sifatida ham oʻynashga qodir boʻlsa-da, shuningdek, boshqa bir qancha [[Hujumchi|hujum]] va [[Yarimhimoyachi|yarim himoyachi]] sifatida oʻynagan. U vaqti-vaqti bilan [[Yarimhimoyachi|yarim himoyachi]] va hatto [[Hujumchi|markaziy hujumchi]] sifatida ham ishlatilgan. Pedri López tezkor, aqlli, ijodkor va mehnatsevar oʻyinchi boʻlib, u oʻzining mukammal texnik mahorati, toʻpni nazorat qilish, toʻp uzatish, xabardorlik va koʻrish qobiliyati, shuningdek, tor boʻshliqlarda oʻzini boshqarish, boʻshliqlardan foydalanish va boshqalar kabi qobiliyatlari bilan mashhur. Bu esa uni samarali pleymeykerga aylantirdi<ref name="PedriSwiss">{{veb manbasi|sana=1-iyul 2021-yil|sarlavha=Euro 2020 Pedri González Spain|url=https://www.tsn.ca/pedri-indispensable-as-spain-bids-to-make-semis-at-euro-2020-1.1662550|kirish sanasi=17-iyul 2021-yil|nashriyot=TSN}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.espn.com/soccer/blog-espn-fc-united/story/4340555/haalandsanchofodenfati-lead-the-39-best-players-age-21-or-under|sarlavha=Who are the 39 best male players age 21 or under?|ish=ESPN.com|til=en|sana=29-aprel 2021-yil|kirish sanasi=17-iyul 2021-yil}}</ref><ref>{{yangiliklar manbasi |last=Lowe |first=Sid |date=23-dekabr 2020-yil |title=Has Lionel Messi's potential successor made him fall for football again? |work=the Guardian |url=https://www.theguardian.com/football/blog/2020/dec/23/has-lionel-messis-potential-successor-made-him-fall-for-football-again |access-date=17-iyul 2021-yil}}</ref><ref>{{yangiliklar manbasi |date=19-oktabr 2020-yil |title=Pedri: From Real Madrid rejection to breaking through at Barcelona |work=Marca |url=https://www.marca.com/en/football/barcelona/2020/10/19/5f8b7369268e3eb13c8b4571.html |access-date=17-iyul 2021-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://sport.sky.it/calcio/2021/01/05/uefa-giocatori-giovani-da-seguire-2021#21|sarlavha=I 50 giovani da seguire nel 2021 secondo l'Uefa|nashriyot=sport.sky.it|til=it|sana=5-yanvar 2021-yil|kirish sanasi=17-iyul 2021-yil}}</ref><ref>{{yangiliklar manbasi |date=7-yanvar 2021-yil |title=Messi finds playmaking partner in 18-year-old Pedri |work=USA Today |url=https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2021/01/07/messi-finds-playmaking-partner-in-18-year-old-pedri/115267608/ |access-date=17-iyul 2021-yil}}</ref><ref>{{yangiliklar manbasi |date=1-fevral 2021-yil |title=AP Interview: Pedri brings back brilliance to Barça midfield |work=The Toronto Star |url=https://www.thestar.com/sports/soccer/2021/02/01/ap-interview-pedri-brings-back-brilliance-to-bara-midfield.html |access-date=17-iyul 2021-yil}}</ref><ref name="Pedri is the future">{{veb manbasi|url=https://www.espn.com/soccer/barcelona/story/4250227/lionel-messi-remains-barcelonas-talismanbut-pedri-is-the-future|sarlavha=Messi remains Barcelona's talisman, but Pedri is the future|nashriyot=ESPN.com|sana=1-dekabr 2020-yil|kirish sanasi=11-oktabr 2021-yil}}</ref>. Bundan tashqari, u oʻzining dribling qobiliyati, chidamliligi, bosim ostida oʻzini xotirjam tutishi va ikkala oyogʻi bilan oʻynash qobiliyati bilan ham yuqori baholanadi<ref name="50 migliori teenager" />. Uning roli Italiya sport ommaviy axborot vositalarida ''[[Yarimhimoyachi|mezzala roliga]]'' oʻxshatilgan<ref>{{yangiliklar manbasi |date=6-iyul 2021-yil |title=Si decide in mezzo: Spagna maestra, ma l'Italia non è più classe operaia |language=it-IT |work=La Gazzetta dello Sport |url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Europei/06-07-2021/europei-italia-spagna-si-decide-centrocampo-4102531375266.shtml |access-date=17-iyul 2021-yil}}</ref>. Uning yengil gavdasi, sifatlari, pozitsiyasi va oʻyin uslubi uni [[Xavi]]<ref name="PedriSwiss" /><ref>{{veb manbasi|url=https://www.90min.com/in/posts/golden-boy-award-2021-5-most-valuable-nominees-01fayv58x4q9|sarlavha=Golden Boy Award 2021: 5 Most Valuable Nominees|nashriyot=90min.com|muallif=Singh Devgan|ism=Arjun|sana=19-iyul 2021-yil|kirish sanasi=11-oktabr 2021-yil|qaralgan sana=2022-07-11|arxivsana=2022-08-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220815133651/https://www.90min.com/in/posts/golden-boy-award-2021-5-most-valuable-nominees-01fayv58x4q9}}</ref>, Andres Iniesta<ref name="Project 2000">{{yangiliklar manbasi |last=Dean |first=Sam |date=31-mart 2021-yil |title=Project 2000: Pedri is Barcelona's 'new Iniesta' - and may yet convince Lionel Messi to stay |work=The Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/football/2021/03/31/project-2000-pedri-barcelonas-new-iniesta-may-yet-convince/ |access-date=11-oktabr 2021-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.goal.com/en/news/pedri-the-new-iniesta-that-barcelona-moved-quickly-to-sign/1duc7d4ll5su91i5nvincvmln9|sarlavha=Pedri: The 'new Iniesta' that Barcelona moved quickly to sign|nashriyot=www.goal.com|muallif=Gispert|ism=Ignasi Oliva|sana=21-noyabr 2019-yil|kirish sanasi=11-oktabr 2021-yil}}</ref><ref name="new Laudrup">{{veb manbasi|url=https://www.football-espana.net/2021/02/13/ronald-koeman-pedri-must-be-the-new-laudrup-or-the-new-iniesta|sarlavha=Ronald Koeman: "Pedri must be the new Laudrup or the new Iniesta"|nashriyot=Football España|sana=13-fevral 2021-yil|kirish sanasi=11-oktabr 2021-yil}}</ref>, [[Michael Laudrup]]<ref name="new Laudrup" /> va kabi sobiq „Barcelona“ futbolchisi [[Lionel Messi]] bilan solishtirishga olib keldi<ref name="Pedri is the future" /><ref>{{yangiliklar manbasi |last=Lowe |first=Sid |date=23-dekabr 2020-yil |title=Has Lionel Messi's potential successor made him fall for football again? |work=the Guardian |url=https://www.theguardian.com/football/blog/2020/dec/23/has-lionel-messis-potential-successor-made-him-fall-for-football-again |access-date=11-oktabr 2021-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.goal.com/en-us/news/barcelona-warned-rushing-pedri-next-messi-rivaldo/1hq1n3pzvmjvj1g8qve635qtth|sarlavha=Barcelona warned against rushing Pedri into next Messi role as Rivaldo calls for patience with teenager|nashriyot=www.goal.com|sana=9-yanvar 2021-yil|kirish sanasi=11-oktabr 2021-yil}}</ref><ref>{{yangiliklar manbasi |date=14-oktabr 2021-yil |title=Calcio. Il Barcellona blinda Pedri fino al 2026 con super clausola da 1 miliardo |language=it |work=Rainews |url=https://www.rainews.it/dl/rainews/media/Calcio-Il-Barcellona-blinda-Pedri-fino-al-2026-e-super-clausola-da-1-miliardo-ca22ceb9-d1e5-4b4b-b255-64cc2553e940.html#foto-1 |access-date=16-oktabr 2021-yil}}</ref>. == Karyera statistikasi == === Klub === {{Updated|match played 14 April 2022}}<ref name="SW"/> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha koʻrinish va gollar ! rowspan="2" | Klub ! rowspan="2" | Mavsum ! colspan="3" | Liga ! colspan="2" | Mamlakat kubogi ! colspan="2" | Kontinental ! colspan="2" | Boshqa ! colspan="2" | Jami |- ! Boʻlim ! Oʻyinlar ! Gollar ! Oʻyinlar ! Gollar ! Oʻyinlar ! Gollar ! Oʻyinlar ! Gollar ! Oʻyinlar ! Gollar |- | Las-Palmas | 2019–20 | Segunda divizioni | 36 | 4 | 1 | 0 | colspan="2" | — | colspan="2" | — | 37 | 4 |- | rowspan="3" | [[FC Barcelona|Barcelona]] | 2020–21 | rowspan="2" | [[La Liga]] | 37 | 3 | 6 | 0 | 7 {{Efn|Appearance(s) in [[UEFA Champions League]]}} | 1 | 2 {{Efn|Appearance(s) in [[Supercopa de España]]}} | 0 | 52 | 4 |- | [[FC «Barcelona» 2021/2022-yilgi mavsumda|2021–22]] | 12 | 3 | 1 | 1 | 8 {{Efn|Two appearances in UEFA Champions League, six appearances and one goal in [[UEFA Europa League]]}} | 1 | 1 [lower-alpha 2] | 0 | 22 | 5 |- ! colspan="2" | Jami ! 49 ! 6 ! 7 ! 1 ! 15 ! 2 ! 3 ! 0 ! 74 ! 9 |- ! colspan="3" | Karyera jami ! 85 ! 10 ! 8 ! 1 ! 15 ! 2 ! 3 ! 0 ! 111 ! 13 |} <references group="lower-alpha" responsive="1"></references> === Xalqaro === {{Updated|match played 29 March 2022}}<ref>{{veb manbasi|url=https://eu-football.info/_player.php?id=31373|sarlavha=Pedri|vebsayt=European Football|kirish sanasi=14-iyun 2021-yil}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Terma jamoa va yil boʻyicha koʻrinish va gollar ! Milliy terma jamoa ! Yil ! Oʻyinlar ! Gollar |- | rowspan="2" | [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] | 2021-yil | 10 | 0 |- | 2022 | 2 | 0 |- ! colspan="2" | Jami ! 12 ! 0 |} == Yutuqlar == '''Barcelona''' * [[Copa del Rey|Qirol kubogi]]: 2020–21<ref name="cup21">{{veb manbasi|url=https://www.theguardian.com/football/2021/apr/17/messi-stars-as-barcelona-thrash-athletic-bilbao-to-lift-copa-del-rey|sarlavha=Messi stars as Barcelona thrash Athletic Bilbao to lift Copa del Rey|ism=Sid|muallif=Lowe|ish=The Guardian|sana=17-aprel 2021-yil|kirish sanasi=19-aprel 2021-yil}}</ref> '''Ispaniya U23''' * Yozgi Olimpiya kumush medali: 2020-yil '''Individual''' * [[UEFA Chempionlar Ligasi]] XI: 2020<ref>{{veb manbasi|sarlavha=Champions League breakthrough team of 2020|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0264-1136a160137c-1457a37d80c8-1000--champions-league-breakthrough-team-of-2020|nashriyot=UEFA|sana=30-dekabr 2020-yil|kirish sanasi=1-yanvar 2021-yil}}</ref> * UEFA Yevropa chempionatining eng yaxshi yosh oʻyinchisi: 2020<ref name="Euro2020YPotT"/> * UEFA Yevropa chempionatining eng yaxshi jamoasi: 2020<ref name="Euro2020TotT"/> * Trofeo Aldo Rovira: 2020–21<ref>{{yangiliklar manbasi |date=30-sentyabr 2021-yil |title=Pedri wins 2020/21 Aldo Rovira Award |work=BeSoccer |url=https://www.besoccer.com/new/barcelona-awarded-the-aldo-rovira-prize-to-pedri-and-alexia-1049658 |access-date=22-oktabr 2021-yil |archive-date=2021-10-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211022082536/https://www.besoccer.com/new/barcelona-awarded-the-aldo-rovira-prize-to-pedri-and-alexia-1049658 |url-status=dead }}</ref> * Oltin bola: 2021<ref>{{yangiliklar manbasi |date=22-noyabr 2021-yil |title=Pedri wins Golden Boy award for 2021 with Barcelona midfielder named best U21 in world |publisher=The Athletic |url=https://theathletic.com/news/pedri-wins-golden-boy-award-for-2021-barcelona-midfielder-named-best-youngster-in-europe/3GYYZkrZwdli/ |access-date=22-noyabr 2021-yil}}</ref> * Kopa kubogi: 2021<ref name="2021 Ballon d'Or"/> * IFFHS Jahonning eng yaxshi yoshlari (U20) futbolchisi: 2021 '''<ref>{{veb manbasi|sana=2-dekabr 2021-yil|sarlavha=IFFHS Men's Youth (U20) World Best Player 2021|url=https://www.iffhs.com/posts/1499|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211202080223/https://www.iffhs.com/posts/1499|arxivsana=2-dekabr 2021-yil|kirish sanasi=2-dekabr 2021-yil|ish=IFFHS}}</ref>''' * Premi Barsa Jugadors: [[FC «Barcelona» 2021/2022-yilgi mavsumda|2021–22]]<ref>{{yangiliklar manbasi |date=1-iyun 2021-yil |title=Pedri and Aitana, Barça Players Award 2021-22 |publisher=FC Barcelona |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/2637987/pedri-and-aitana-barca-players-award-2021-22 |access-date=1-iyun 2022-yil}}</ref> == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons turkum}} * [https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/players/70486/pedro-gonzalez Pedri] FC Barcelona saytida * [https://www.laliga.com/en-GB/player/pedri Pedri] La Liga saytida * {{UEFA player|250143693}} * {{BDFutbol|25651}} {{FC Barcelona tarkibi}} {{Navboxes | title = Ispaniya tarkiblari | bg = #C60B1E | fg = #FBEA0E | bordercolor = #000033 | list1 = {{Ispaniya tarkibi 2020-yilgi UEFA Yevropa chempionati}} {{Ispaniya tarkibi 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari}} {{Ispaniya tarkibi 2022-yilgi FIFA jahon chempionati}} {{Ispaniya tarkibi 2024-yilgi UEFA Yevropa chempionati}} {{Ispaniya tarkibi 2026-yilgi FIFA jahon chempionati}} }} {{Navboxes | title = Mukofotlari | bg = gold | fg = navy | list1 = {{Golden Boy mukofoti sovrindorlari}} {{2025-yilgi FIFA FIFPRO World 11}} {{Trofeo Aldo Rovira}} {{Premi Barça Jugadors}} }} {{Portal bar|Futbol|Ispaniya}} {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Pedri}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Ispaniyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]] [[Turkum:UD Las Palmas futbolchilari]] [[Turkum:FC Barcelona futbolchilari]] [[Turkum:Segunda División futbolchilari]] [[Turkum:La Liga oʻyinchilari]] [[Turkum:Ispaniya milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi futbolchilar]] [[Turkum:UEFA Yevro 2020 oʻyinchilari]] [[Turkum:UEFA Yevro 2024 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2022 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026 oʻyinchilari]] [[Turkum:UEFA Yevropa chempionatida gʻolib boʻlgan oʻyinchilar]] [[Turkum:Olimpiyada medalini olgan futbolchilar]] [[Turkum:Futbol boʻyicha jahon chempionlari]] [[Turkum:Golden Boy gʻoliblari]] 560isd4d9mliwm6cldft0lmw4a1du0b 0 751153 6221702 5955546 2026-08-01T09:39:13Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221702 wikitext text/x-wiki '''Viber''' yoki '''Rakuten Viber''' — bu [[Google]] Android, [[iOS]], [[Microsoft Windows]], [[Apple Inc.|Apple macOS]] va [[Linux]] platformalari uchun bepul dastur sifatida taqdim etilgan [[Yaponiya]]ning<nowiki/>[[ Rakuten]] transmilliy kompaniyasiga tegishli boʻlgan IP (VoIP) va<nowiki/>[[Tezkor xabar almashish| lahzali xabar almashish]] (IM) orqali oʻzaro platformaga ega boʻlgan ovozli <nowiki/>[[dasturiy taʼminot]]. Foydalanuvchilar roʻyxatdan oʻtadi va uyali telefon raqami orqali identifikatsiya qilinadi, shuningdek xizmatda mobil aloqaga ehtiyoj sezmasdan ish stoli platformalarida foydalanish mumkin<ref>Unut, Nadim. [http://www.lifewire.com/viber-app-review-3426625 „Viber ilovasini koʻrib chiqish — bepul ovozli va video qoʻngʻiroqlar va xabarlar“.] Lifewire.</ref>. Tezkor xabar almashishdan tashqari, u foydalanuvchilarga tasvirlar va video yozuvlar kabi media almashish imkonini beradi, shuningdek, Viber Out deb nomlangan xalqaro statsionar va mobil qoʻngʻiroqlar xizmatini taqdim etadi<ref>[http://www.lifewire.com/viber-out-review-3426597 „Viber Out sharhi — pullik qoʻngʻiroqlar uchun Viber qanchalik yaxshi?“.]</ref>. 2018-yil holatiga koʻra, [[Ijtimoiy tarmoq|tarmoqda]] roʻyxatdan oʻtgan bir milliarddan ortiq foydalanuvchilar mavjud<ref>[http://www.statista.com/statistics/316414/viber-messenger-registered-users/ „Viber: roʻyxatdan oʻtgan foydalanuvchilar soni 2018“.] Statista.</ref><ref>[http://www.viber.com/about/ „Haqida“.] Viber.</ref>. {{Infobox software | nom = Viber | logo = [[Fayl:Rakuten Viber logo 2020.svg|350px]]| screenshot = | screenshot izohi = | muallif = Talmon Marco, Igor Magazinnik | developer = Rakuten Viber (Rakuten Inc.ning bir qismi | reliz = {{start date and age|2010|12|2}} | tashkil topdi = | oxirgi versiyasi = | oxirgi reliz = | oxirgi demo = | oxirgi demo sanasi = | operatsion sistema = Kross-platforma| platforma = | til = C / C++ / Python (ish stoli, SIP va Qt ramkalaridan foydalangan holda), Objective-C (iOS), Java (Android)| status = | janr = Tezkor xabar almashish mijozi, VoIP | litsenziya = Xususiy dasturiy taʼminot| vebsayt = [http://viber.com/ viber.com]}} Dasturiy taʼminot 2010-yilda<nowiki/>[[Kipr Respublikasi| Kiprda]] joylashgan<ref>[http://businessideaslab.com/viber-founders-start-up-story/ „Viberning boshlangʻich hikoyasi nima? Talmon Marko va Igor Magazinik qanday qilib kompaniyaga asos solgan“.]{{Oʻlikhavola|date=mart 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Biznes gʻoyalar laboratoriyasi. 2016-yil 9-sentabr. 2021-yil 13-mayda olindi.</ref> Viber Media tomonidan ishlab chiqilgan boʻlib, u 2014-yilda<nowiki/>[[ Rakuten]] tomonidan sotib olingan. 2017-yildan beri uning [[Korporatsiya|korporativ]] nomi Rakuten Viber boʻlib kelgan va<nowiki/>[[Lyuksemburg| Lyuksemburgda]] joylashgan<ref>[http://www.viber.com/terms/dmca/ „Viber DMCA SIYoSATI“.] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190823070453/https://www.viber.com/terms/dmca/ |date=23-avgust 2019-yil }} Viber. 2018-yil 18-fevralda olindi.</ref>. Viberning ofislari<nowiki/>[[ London]], [[Manila]], [[Moskva]], [[Parij]], [[San Francisco|San-Fransisko]], [[Singapur]] va<nowiki/>[[Tokio| Tokioda]] joylashgan<ref>[http://www.viber.com/blog/2017-05-29/think-global-cultivating-global-team-culture/ „Global fikrlash: global jamoa madaniyatini rivojlantirish“.] Viber. 2017-yil 29-may. 2019-yil 22-mayda olindi.</ref>. == Tarixi == [[Fayl:Rakuten Viber new 2017 logo.png|thumb|Viber logosi 2017—2018]] === Tashkil etish === Viber 2010-yilda shaharlararo munosabatlar muammosini hal qilish uchun tashkil etilgan. Taʼsischilardan biri Talmon Markoning qiz doʻsti oʻsha paytda [[Gonkong|Gonkongda]], Nyu-Yorkda yashagan. Alohida yashash, lekin doimo muloqot qilish juda qimmat telefon toʻlovlariga olib keldi. Bu masalani yengib oʻtishga urinib, Marko yechim topish uchun doʻsti Igor Magazinnikga murojaat qildi<ref>[http://www.yourtechstory.com/2019/05/17/talmon-marco-the-co-founder-instant-messaging-software-application-viber/ "Talmon Marko — „Viber“ lahzali xabar almashish dasturining hammuassisi".] Texnik hikoyangiz. 2019-yil 17-may. Olingan 13-may, 2021-yil.</ref>. Viber Media 2010-yilda Isroilning<nowiki/>[[ Tel-Aviv]] shahrida Isroil Mudofaa Kuchlarining doʻstlari boʻlgan Marko<ref>Genri Mans. [http://www.ft.com/content/6bc24706-9555-11e3-8371-00144feab7de Viber haqida bilish kerak boʻlgan olti narsa.] Financial Times. 2014-yil 14-fevral.</ref> va Magazinnik tomonidan tashkil etilgan. Marko va Magazinnik ham P2P media va iMesh fayl almashish mijozining hammuassislaridir<ref>[http://www.linkedin.com/in/talmonmarco „Talmon Markoning LinkedIndagi profili“.] 2018-yil 18-fevralda olindi.</ref>. Kompaniya Isroildan boshqarilgan, ish haqini kamaytirish maqsadida uning rivojlanishining katta qismi Belarusga topshirilgan<ref>Brett Forrest (2012-yil 23-avgust). [http://www.businessweek.com/articles/2012-08-23/the-skype-killers-of-belarus „Belarusning Skype qotillari“.] Bloomberg.</ref>. Kiprda roʻyxatga olingan. Tez orada Sani Maroli va Ofer Smocha ham kompaniyaga qoʻshilishdi<ref>Jessica Geller (2015-yil 16-oktabr). [http://www.betaboston.com/news/2015/10/16/messaging-app-viber-names-boston-its-us-headquarters/ „Viber xabar almashish ilovasi Bostonni AQShdagi shtab-kvartirasi deb ataydi“.] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20201108112307/http://www.betaboston.com/news/2015/10/16/messaging-app-viber-names-boston-its-us-headquarters/ |date=8-noyabr 2020-yil }} Boston Globus.</ref><ref>[http://foursquare.com/v/viber/4fd5cd0be4b0352ac5282b1f „Viber Media“.] Foursquare. 2015-yil 16-mayda olingan.</ref><ref>Brayan Blum (2011-yil 24-mart). [http://israel21c.org/technology/top-10-iphone-apps-from-israel/ „Isroildan eng yaxshi 10 ta iPhone ilovalari“.] Isroil21c. 2015-yil 16-mayda olingan.</ref>. Markoning izoh berishicha, Viber tezkor qoʻngʻiroq qilish va kontaktlar bilan sinxronlash imkonini beradi, chunki identifikator foydalanuvchining uyali raqamidir, [[Skype]] roʻyxatdan oʻtish va parolni talab qiluvchi „doʻstlar roʻyxati“dan keyin modellashtirilganidan farqli oʻlaroq<ref>[http://social.techcrunch.com/2010/12/02/viber-iphone/ „Viber for iPhone Skype ilovasi bilan raqobatlashishni maqsad qilgan, hayratlanarli darajada ajoyib“.]{{Oʻlikhavola|date=iyun 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} TechCrunch.</ref>. 2020-yilda Belarus hukumati boshchiligidagi muxolifatni shafqatsizlarcha bostirish natijasida kompaniya 2020-yil avgust oyida Minskdagi ofisini yopdi<ref>Jurgita Lapienytė (2020-yil 26-avgust). [http://cybernews.com/news/are-tech-companies-leaving-belarus/ „Texnologik kompaniyalar Belarusdan ketyaptimi?“.] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220716183714/https://cybernews.com/news/are-tech-companies-leaving-belarus/ |date=16-iyul 2022-yil }} Cybernews. 2022-yil 27-mayda olindi.</ref>. === Monetizatsiya === Mavjudligining dastlabki ikki yilida Viber daromad keltirmadi. U buni 2013-yilda Viber Out ovozli qoʻngʻiroqlari va Viber grafik xabar almashish „stikerlar doʻkoni“ uchun foydalanuvchi toʻlovlari orqali amalga oshira boshladi. Kompaniya dastlab Marko tomonidan „doʻstlar va oila“ deb taʼriflangan individual investorlar tomonidan moliyalashtirilgan<ref>Juliette Garside (2013-yil 30-avgust). [http://www.theguardian.com/technology/2013/aug/30/viber-founder-talmon-marco-privacy „Viber asoschisi:“Odamlar shaxsiy hayot haqida qaygʻurishi kerak".] The Guardian.</ref>. Ular 2013-yil may holatiga koʻra 120 nafar xodimga ega boʻlgan kompaniyaga 20 million dollar sarmoya kiritdilar<ref>Parmy Olson (2013-yil 7-may). [http://www.forbes.com/sites/parmyolson/2013/05/07/free-calling-app-viber-jumps-to-desktop-hits-200-million-users/ „Bepul qoʻngʻiroq qilish ilovasi Viber ish stoliga oʻtadi, 200 million foydalanuvchini qamrab oladi“.] Forbes. 2015-yil 16-mayda olingan.</ref>. 2013-yil 24-iyulda Viberning qoʻllab-quvvatlash tizimi [[Suriya]] elektron armiyasi tomonidan buzilgan. Viber maʼlumotlariga koʻra, foydalanuvchilarning maxfiy maʼlumotlariga kirish imkoni boʻlmagan<ref>Kruk, Iordaniya (2013-yil 23-iyul). [http://techcrunch.com/2013/07/23/viber-attacked-by-syrian-electronic-army/ „Viber Suriya elektron armiyasi tomonidan hujumga uchradi“.] TechCrunch. 2019-yil 8-martda olindi.</ref>. === Sotib olish === 2014-yil 13-fevralda Rakuten Viber Mediani 900 million dollarga sotib olganini eʼlon qildi<ref>[http://techcrunch.com/2014/02/13/japanese-internet-giant-rakuten-acquires-viber-for-900m/ „Yaponiya internet giganti Rakuten Viberni 900 million dollarga sotib oldi“.] TechCrunch. 2014-yil 13-fevral. 2014-yil 14-fevralda olindi.</ref><ref>[https://www.businesswire.com/news/home/20140213006561/en/Rakuten-Acquires-Viber-900-million „Rakuten Viberni 900 million dollarga sotib oladi“.] 2014-yil 14-fevral.</ref>. Viberni sotish Shabtai oilasiga (Benni, uning akasi Gilad va Giladning oʻgʻli Ofer) kompaniyadagi 55,2 % ulushlaridan 500 million dollar daromad keltirdi<ref>[http://www.globes.co.il/en/article-shabtai-family-rakes-in-500m-from-viber-sale-1000917512 „Viber egalarining aksariyati xorijda joylashgan, shu jumladan 55,2 % ulushga ega Shabtais“.] Globuslar. 2014-yil 16-fevral.</ref>. Ushbu sotuv narxida taʼsischilarning har biri oʻz investitsiyalaridan 30 martadan ortiq daromad olishdi. Djamel Agaoua 2017-yil fevralida 2015-yilda tark etgan hammuassisi Marko oʻrniga Viber Media bosh direktori boʻldi<ref>Pol Sawers (2017-yil 2-fevral). [http://venturebeat.com/2017/02/02/viber-new-ceo-talmon-marco-replaced-by-djamel-agaoua/ „Viber bir yildan ortiq bosh direktorsiz qolganidan keyin kompaniyani boshqarish uchun sobiq AdTech boshligʻini tayinladi“.] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220717062034/https://venturebeat.com/2017/02/02/viber-new-ceo-talmon-marco-replaced-by-djamel-agaoua/ |date=2022-07-17 }} VentureBeat. 2018-yil 18-fevralda olindi.</ref>. 2017-yil iyul oyida Viber Media [[Korporatsiya|korporativ]] nomi Rakuten Viber ga oʻzgartirildi va yangi soʻz belgisi logotipi taqdim etildi<ref>Pol Sawers (2017-yil 20-iyul). [http://venturebeat.com/2017/07/20/viber-acquires-chatter-commerce-maker-of-mobile-shopping-keyboard-shopchat/ „Viber ShopChat mobil xarid qilish klaviaturasini ishlab chiqaruvchi Chatter Commerce kompaniyasini sotib oladi“.] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220604030631/https://venturebeat.com/2017/07/20/viber-acquires-chatter-commerce-maker-of-mobile-shopping-keyboard-shopchat/ |date=2022-06-04 }} VentureBeat. 2018-yil 18-fevralda olindi.</ref>. Uning yuridik nomi Viber Media boʻlib qoladi, maʼsuliyati cheklangan jamiyat Lyuksemburgda joylashgan. Rakuten 2017-yilda futbol klubi bilan hamkorlik qilganidan beri Viber<nowiki/>[[FC Barcelona| „Barcelona]]“ning rasmiy „aloqa kanali“ boʻlib kelgan<ref>[http://www.viber.com/blog/2017-07-11/viber-is-fc-barcelonas-official-communication-channel/ "Viber — „Barselona“ning rasmiy aloqa kanali".] Viber. 2017-yil 11-iyul.</ref><ref>[http://www.sportspromedia.com/news/barcelona-viber-camp-nou-vivoom-digital-engagement-platform „Barselona“ Viber tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan Camp Nou raqamli aloqa platformasini ishga tushirdi — SportsPro Media".] www.sportspromedia.com. 2018-yil 31-oktabr.</ref>.  === Hamkorlik === ==== Golden Stats Warriors ==== 2017-yilda Viber NBAning [[Golden State Warriors]] bilan ikkita yirik sport hamkorligidan birini ishga tushirdi<ref>[http://www.nba.com/warriors/news/warriors-launch-account-global-messaging-platform-rakuten-viber „Jangchilar Rakuten Viber global xabar almashish platformasida chatbotni ishga tushirdi“.] Golden State Warriors. 2022-yil 18-iyunida olindi.</ref>. Hamkorlik eksklyuziv kontentga ega chatbotni hamda barcha Viber foydalanuvchilari uchun mavjud boʻlgan mavsumiy stiker paketlarini ishga tushirishni oʻz ichiga olgan. ==== FC Barcelona ==== Ikkinchi va eng yirik global sport hamkorligi ham 2017-yilda „[[FC Barcelona|Barcelona]]“ futbol klubi bilan boshlangan. Davom etayotgan hamkorlik doirasida klub ingliz, ispan, rus va arab tillarida hamjamiyatlarni yuritadi. Hammasi 1 milliondan ortiq aʼzoga ega<ref>[http://www.fcbarcelona.com/en/club/news/2060488/barca-launches-first-social-network-in-russian „Barsa“ rus tilida birinchi ijtimoiy tarmoqni ishga tushirdi.] www.fcbarcelona.com. 2022-yil 18-iyunida olindi.</ref>. ==== Butunjahon jamgʻarmasi ==== Viber va WWF ilk bor hamkorlikni 2017-yilda yoʻlga qoʻygan va shundan beri oʻz eʼtiborini yovvoyi tabiatni muhofaza qilish va xabardorlikni oshirishga qaratib, mavsumiy loyihalarda hamkorlik qilib kelmoqda<ref>[http://www.viber.com/en/blog/2021-08-19/turning-awareness-into-action-on-world-tiger-day/ „Jahon yoʻlbarslar kunida xabardorlikni harakatga aylantirish“.] Viber. 2021-yil 19-avgust. 2022-yil 18-iyunida olindi.</ref>. 2021-yilda Viber linzalarini ishga tushirishi bilan WWF Viber bilan hamkorlikda ''Xalqaro yoʻlbarslar kuni'' uchun maxsus nashr linzalarini ham yaratdi. Linzalar maxsus pullik stikerlar toʻplami bilan birga kelgan<ref>[http://tigers.panda.org/news%20and%20stories/stories/www%20viber%20tigers%20wildlife%20partnership/ „Mana, Viber stikerlaringiz yovvoyi yoʻlbarslar va boshqa yoʻqolib borayotgan yovvoyi tabiatga qanday yordam berishi mumkin“.] tigers.panda.org. 2022-yil 18-iyunida olindi.</ref>.  ==== Xalqaro Qizil Xoch va Qizil yarim oy federatsiyasi ==== 2020-yil iyun oyida Viber bilan birinchi hamkorlik qilganidan soʻng, IFRC COVID-19 haqida yolgʻon maʼlumotlar tarqalishiga qarshi kurashish uchun xabar almashish ilovasida rasmiy chatbot va hamjamiyatni ishga tushirdi<ref>[http://www.ifrc.org/press-release/red-cross-red-crescent-turns-rakuten-viber-fight-covid-19-infodemic „Qizil Xoch Qizil Yarim Oy jamiyati COVID-19 infodemikiga qarshi kurashish uchun Rakuten Viberga murojaat qiladi | IFRC“.] www.ifrc.org. 2022-yil 18-iyunida olindi.</ref>. Chatbot 2022-yil iyun holatiga koʻra hamon faol boʻlib, 1,4 milliondan ortiq obunachilari bor<ref>[http://invite.viber.com/?g2=AQAWENEdJNMIJEt5ya6Ere%20nx0vB8QKaMsAP1lOyGRpVdvJAyHadGjzS%2F166AJTJ&lang=en&mi=289 „IFRC Qizil Xoch Qizil Yarim Oy“.] devet.viber.com. 2022-yil 18-iyunida olindi.</ref>. [39] ==== Jahon Sogʻliqni Saqlash tashkiloti ==== IFRC singari, JSST ([[Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti|Jahon Sogʻliqni Saqlash tashkiloti]]) odamlarga COVID-19 tarqalishi va uning oldini olish boʻyicha aniq maʼlumotlarni bepul taqdim etish uchun maxsus chatbotni ishga tushirdi<ref>[http://www.who.int/news-room/feature-stories/detail/who-and-rakuten-viber-fight-covid-19-misinformation-with-interactive-chatbot „JSST va Rakuten Viber interaktiv chatbot yordamida COVID-19 dezinformatsiyasiga qarshi kurashmoqda“.] www.who.int. 2022-yil 18-iyunida olindi.</ref>. Bot 1,4 milliondan ortiq obunachiga ega va 23 tilda mavjud<ref>[http://www.viber.com/en/blog/2021-11-28/2021-the-year-of-healthy-vibes-making-health-resources-available-for-all/ „2021 — Sogʻlom kayfiyat yili — sogʻliqni saqlash resurslarini hamma uchun ochiq qilish“.] Viber. 2021-yil 28-noyabr. 2022-yil 18-iyunida olindi.</ref>. Bu xabar almashish ilovasi va JSST oʻrtasidagi 2020-yilda boshlangan va ayollar salomatligi boʻyicha chatbot<ref>[http://www.viber.com/en/blog/2021-11-28/2021-the-year-of-healthy-vibes-making-health-resources-available-for-all/ „2021 — Sogʻlom kayfiyat yili — sogʻliqni saqlash resurslarini hamma uchun ochiq qilish“.] Viber. 2021-yil 28-noyabr. 2022-yil 18-iyunida olindi.</ref> va chekishga qarshi kampaniyani oʻz ichiga olgan davom etayotgan hamkorlikning yuqori qismidir<ref>[http://www.viber.com/en/blog/2021-06-06/viber-joins-who-in-its-fight-against-smoking/ „Viber Chekishga qarshi kurashda JSSTga qoʻshildi“.] Viber. 2021-yil 6-iyun. 2022-yil 18-iyunida olindi.</ref>.   === Bozor ulushi === 2016-yil dekabr holatiga koʻra, Viberda 800 million foydalanuvchi roʻyxatdan oʻtgan. Statista maʼlumotlariga koʻra, 2019-yil yanvar holatida oylik 260 million faol foydalanuvchi bor<ref>[https://www.statista.com/statistics/258749/most-popular-global-mobile-messenger-apps/ „Eng mashhur xabar almashish ilovalari 2019“.] Statista.</ref>. Viber messenjeri<nowiki/>[[Gretsiya| Gretsiyada]]<ref>[http://www.similarweb.com/corp/blog/research/market-research/worldwide-messaging-apps/ „Har bir mamlakatda eng mashhur xabarlar ilovasi“.]</ref>, [[Sharqiy Yevropa]], [[Rossiya]], [[Yaqin Sharq]] va baʼzi [[Osiyo]] bozorlarida juda mashhur<ref>[http://en.globes.co.il/en/article-viber-taking-on-the-global-giants-1001213439 „Viber global gigantlarni qabul qilmoqda“.] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220705175141/https://en.globes.co.il/en/article-viber-taking-on-the-global-giants-1001213439 |date=2022-07-05 }} Globuslar (ibroniycha). 2017-yil 27-noyabr. 2019-yil 17-martda olindi.</ref>. [[Hindiston]] 2014-yil dekabr holatiga koʻra 33 million roʻyxatdan oʻtgan foydalanuvchilari bilan Viber uchun eng yirik bozor boʻlib, mamlakatdagi eng mashhur messenjerlar orasida beshinchi oʻrinda turadi. Shu bilan birga [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQShda]] 30 million, Rossiyada 28 million va<nowiki/>[[Braziliya| Braziliyada]] 18 million foydalanuvchi bor edi<ref>[http://lighthouseinsights.in/viber-india-product-and-marketing-efforts.html/ „Qanday qilib Hindiston ushbu tezkor xabar almashish VoIP ilovasi uchun eng katta bozorga aylandi“.] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20241007092718/http://lighthouseinsights.in/viber-india-product-and-marketing-efforts.html/ |date=2024-10-07 }} Naidu, Prasant (2014-yil 1-dekabr).</ref>. ​​Viber ayniqsa Sharqiy Yevropada mashhur boʻlib, 2016-yilda<nowiki/>[[ Belarus]], [[Moldova]] va<nowiki/>[[Ukraina| Ukrainada]] Android tizimiga eng koʻp yuklab olingan xabar almashish ilovasi hisoblanadi. U<nowiki/>[[ Iroq]], [[Liviya]] va [[Nepal|Nepalda]] ham mashhur<ref>Orpaz, Inbal; Rubin, Eliran (2016-yil 22-iyun). [http://www.haaretz.com/israel-news/business/.premium-the-whatsapp-of-greece-ukraine-and-iraq-1.5399266 „Isroilning WhatsApp-ga bergan javobi Sharqiy Yevropa va Iroqda katta“.] </ref>. 2018-yil holatiga koʻra, Viber [[Mustaqil davlatlar hamdoʻstligi|MDHda]] va [[Markaziy Osiyo]] mamlakatlarida 70 foizdan koʻproq kirib boradi, lekin Shimoliy Amerikada atigi 15 foiz koʻrsatkichga ega<ref>[http://social.techcrunch.com/2018/02/28/viber-with-1b-registered-uses-is-launching-viber-community-a-group-chat-for-up-to-1b-users/ „Viber Viber hamjamiyatlarini, 1B foydalanuvchigacha boʻlgan guruh suhbatlarini ishga tushirmoqda“.]{{Oʻlikhavola|date=iyun 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ==== Rossiya ==== Viber — Rossiyadagi eng mashhur messenjer ilovalaridan biri<ref>{{veb manbasi|url=http://viber.softok.info/|sarlavha=Rossiya Viberi|nashriyot=Viber.com|qaralgan sana=6-iyun 2017-yil|qaralgan sana=17-iyul 2022-yil|arxivsana=13-aprel 2019-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190413185324/https://viber.softok.info/}}</ref><ref> {{veb manbasi|url=http://www.softhome.ru/article/programmy-dlya-tekstovogo-i-golosovogo-obshcheniya-v-igrah-rezhim-konferencii|sarlavha=Viber Reytingi|nashriyot=Viber.com|qaralgan sana=6-iyun 2017-yil}} </ref>. 2016-yil yanvar oyida Viber 50 milliondan ortiq foydalanuvchi bilan Rossiyada [[WhatsApp|WhatsAppdan]] oʻzib ketdi<ref>{{veb manbasi|url=http://appleapple.top/viber-surpassed-whatsapp-in-russia|sarlavha=Viber Rossiyada WhatsAppni ortda qoldirmoqda|sana=18-yanvar 2016-yil|nashriyot=appleapple.top|qaralgan sana=2-mart 2018-yil|arxivsana=2018-03-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180303051731/http://appleapple.top/viber-surpassed-whatsapp-in-russia/}}</ref>. Viber ayniqsa, [[Moskva]] va Sankt-Peterburg kabi shaharlarda tez oʻsib bordi. 2016-yil aprel oyida Rossiyada Viberdan foydalanish 2015-yilga nisbatan ikki baravar koʻp; 66 million foydalanuvchiga yetdi<ref>{{veb manbasi|url=http://actualapple.com/in-russia-the-growing-popularity-of-the-viber-messenger/|sarlavha=Rossiyada Viber messenjerining mashhurligi oshib bormoqda|til=inglizcha|qaralgan sana=17-mart 2019-yil|arxivsana=2-aprel 2019-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190402014801/http://actualapple.com/in-russia-the-growing-popularity-of-the-viber-messenger/}}</ref>. 2018-yilga kelib Viber Rossiyada 100 million foydalanuvchiga yetdi<ref>{{veb manbasi|url=http://expandedramblings.com/index.php/viber-stats|sarlavha=26 qiziqarli Viber statistikasi va faktlari|sana=17-fevral 2018-yil|nashriyot=expandedramblings.com|qaralgan sana=2-mart 2018-yil|arxivsana=2022-07-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220717163836/https://expandedramblings.com/index.php/viber-stats/}}</ref>. 2017-yildagi yana bir hisobot shuni koʻrsatdiki, rossiyalik [[Tezkor xabar almashish|IM]] foydalanuvchilari boshqa xizmatlardan koʻra Viber yoki [[WhatsApp|WhatsAppdan]] foydalanishni afzal koʻrishadi<ref>{{veb manbasi|url=https://seoheronews.com/whatsapp-viber|sarlavha=Rossiyadagi eng mashhur messenjerlar WhatsApp va Viber - SEO Hero|ish=seoheronews.com}}</ref>. Rossiyada Viber tovar va xizmatlarni xarid qilish uchun toʻlov usulidan foydalanishni rejalashtirmoqda. Aloqa, [[axborot texnologiyalari]] va ommaviy axborot vositalarini nazorat qilish federal xizmati xodimi Nikolay Nikiforov 241-FZ- sonli qonunning ([[Telegram]] kabi boshqa baʼzi shifrlangan chatlardan foydalanishni cheklash) Viberga taʼsiri haqida izoh berishdan bosh tortdi<ref> {{yangiliklar manbasi |date=4-may 2018-yil |title=Rossiya Telegram Crackdown, Viber Next - TorrentFreak-da 50 ta VPN va anonimatorlarni bloklaydi |language=inglizcha |work=TorrentFreak |url=http://torrentfreak.com/russia-blocks-50-vpns-anonymizers-in-telegram-crackdown-viber-next-180504 |access-date=1-oktabr 2018-yil}} </ref>. ==== Ukraina ==== 2020-yilda Viber messenjeri Ukrainadagi eng mashhur tezkor xabar almashish vositasi boʻldi; u barcha Ukraina [[Smartfon|smartfonlarining]] 97 foizida oʻrnatilgan edi<ref>[http://www.epravda.com.ua/news/2020/02/4/656663/ „Yaponiyalik Viber egalari Kievda tadqiqot markazini ochishadi“.] Economisna Pravda (2020-yil 4-fevral).</ref>. === APAC === ==== Markaziy Sharqiy Yevropa va Ukraina ==== <u>'''Ukraina'''</u> 2021-yil sentyabr holatiga koʻra, Viber [[Ukraina|Ukrainadagi]] eng mashhur xabar almashish ilovasi boʻlib, bozor ulushi 97,7 % ni tashkil qiladi. Kompaniya tomonidan yuborilgan umumiy xabarlarning 20 foizi Ukrainadan kelgan, foydalanuvchilar 2021-yilda 97,5 milliard xabarni yuborgan va qabul qilgan edi<ref>{{veb manbasi|sarlavha=Українці відправили у Viber 97,5 млрд повідомлень за рік — це 20% від усіх надісланих повідомлень у месенджері|url=https://biz.nv.ua/ukr/tech/ukrajinci-vidpravili-cherez-viber-ponad-97-mlrd-povidomlen-za-rik-novini-ukrajini-50208027.html|kirish sanasi=19-iyun 2022-yil|ish=biz.nv.ua|til=ukraincha}}</ref>. '''<u>Bolgariya</u>''' Viberning [[Bolgariya|Bolgariyadagi]] bozor ulushi muttasil oshib bormoqda. 2021-yilda bu koʻrsatkich 90 foizga yetadi. Kompaniya taqdim etgan maʼlumotlarga koʻra, Bolgariyada Viber orqali yuborilgan qoʻngʻiroqlar va xabarlar soni 2021-yilda 11 foizga oshib, taxminan 530 million qoʻngʻiroq va soniyasiga oʻrtacha 400 ta xabarni tashkil qildi<ref>{{veb manbasi|sarlavha=Viber 2022-yilda alohida biznes maydoniga e'tibor qaratish uchun Bolgariyadagi bozor ulushini oshirmoqda|url=https://seenews.com/news/viber-grows-market-share-in-bulgaria-to-focus-on-dedicated-business-space-in-2022-770066|kirish sanasi=19-iyun 2022-yil|ish=seenews.com|til=inglizcha}}</ref>. '''<u>Gretsiya</u>''' 2021-yil oxiriga kelib, [[Gretsiya]] aholisining 90 % dan ortigʻi telefonlarida Viber mavjud boʻlib, u mamlakatdagi eng yaxshi xabar almashish ilovasiga aylandi<ref>{{veb manbasi|muallif=Newsroom|sarlavha=Viber: 1 δισ. κλήσεις στην Ελλάδα το 2021|url=http://www.moneyreview.gr/business-and-finance/64856/viber-1-dis-kliseis-stin-ellada-to-2021/|kirish sanasi=19-iyun 2022-yil|ish=www.moneyreview.gr}}</ref> va 1 milliard qoʻngʻiroqlar soni bilan eng yuqori koʻrsatkichga yetdi. Ilova qilingan qoʻngʻiroqlar va yuborilgan xabarlar soni mos ravishda 20 % va 15 % ga oshgan<ref>{{veb manbasi|muallif=Newsroom|sarlavha=Viber: 1 δισ. κλήσεις στην Ελλάδα το 2021 |url=http://www.moneyreview.gr/business-and-finance/64856/viber-1-dis-kliseis-stin-ellada-to-2021/|kirish sanasi=19-iyun 2022-yil|ish=www.moneyreview.gr}}</ref>. '''<u>Serbiya</u>''' Viber, shuningdek, [[Serbiya|Serbiyadagi]] eng yaxshi messenjer boʻlib, mamlakatda qilingan qoʻngʻiroqlar soni 12 foizga oʻsib, 2021-yilda 1,2 milliard qoʻngʻiroqni tashkil etadi. 2021-yil noyabr holatiga koʻra, serbiyaliklarning 90 % dan ortigʻi oʻz telefonida Viberga ega boʻlib, soniyasiga 1000 ta xabar yuboradi va qabul qiladi<ref>{{veb manbasi|muallif=Petrovic|ism=Mija|sarlavha=Viber u Srbiji 2021. – Ar PRESS Informativni portal – Aranđelovac|url=http://arpress.net/viber-u-srbiji-2021/|kirish sanasi=19-iyun 2022-yil|til=sr-RS|qaralgan sana=2022-07-17|arxivsana=2022-07-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220717173814/https://arpress.net/viber-u-srbiji-2021/}}</ref>. == Ilovalar == === Platformalar === Viber dastlab<nowiki/>[[ iPhone]] uchun 2010-yil 2-dekabrda Skype bilan toʻgʻridan-toʻgʻri raqobatda ishga tushirildi. U 2012-yil 8-mayda<nowiki/>[[ BlackBerry]] va Windows Phoneda, keyin<nowiki/>[[ Android]] platformasi 2012-yil 19-iyulda va Nokia-ning Series 40, [[Symbian OS|Symbian]] va [[Samsung|Samsungning]] Bada platformalarida 2012-yil 24-iyulda ishga tushirildi, shu vaqtgacha dastur 90 million foydalanuvchiga ega edi<ref>[http://store.ovi.com/content/310695?clickSource=search&pos=2 „Nokia doʻkoni: Nokia telefoningizga Viber va boshqa koʻplab oʻyinlar, fon rasmi, ringtonlar va mobil ilovalarni yuklab oling“.] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130312073042/http://store.ovi.com/content/310695?clickSource=search&pos=2 |date=12-mart 2013-yil }} Store.ovi.com. 2013-yil 6-iyunda olingan.</ref>. 2013-yil may oyida Viber 3.0 bilan Windows va macOS uchun ish stoli versiyasi chiqdi<ref>[https://www.engadget.com/2013/05/07/viber-desktop-and-ios-android-updates/ „Viber yangi ish stoli ilovasini eʼlon qiladi, Android va iOS versiyalarini yangilaydi“.] 2018-yil 18-fevralda olindi.</ref>. 2013-yil avgust oyida [[Linux]] uchun Viber ommaviy beta<ref>[http://www.webupd8.org/2013/08/popular-mobile-im-voip-app-viber.html "Mashhur mobil IM/VoIP ilovasi „Viber“ Linux uchun mavjud".] WebUpd8. 2013-yil 26-avgust. 2013-yil 12-oktabrda olindi.</ref> va 2014-yil avgustida yakuniy versiyasi chiqdi<ref>[http://www.phoronix.com/scan.php?page=news%20item&px=MTc2NTc „Viber 4.2 nihoyat Linux uchun chiqarildi“.] foronix.</ref>. 2016-yil iyun oyida Windows doʻkonida Windows 10 uchun UWP asosidagi ish stoli ilovasi chiqarildi. Ish stoli versiyalari foydalanuvchining roʻyxatdan oʻtgan Viber mobil raqami bilan bogʻlangan, lekin keyinchalik mustaqil ravishda ishlashi mumkin boʻlgan<ref>Peers, Nick[http://www.techworld.com/download/internet-tools/viber-desktop-104054-3329172/ „Ish stoli uchun Viber 10.4.0.54 — Dasturiy taʼminotni yuklab olish“.] Techworld.</ref>. 2015-yilda<nowiki/>[[ iPad]] plansheti va <nowiki/>[[Apple Watch]] aqlli soatlari uchun versiya chiqdi<ref>Haslam, Oliver (2015-yil 30-iyun). [http://www.redmondpie.com/viber-app-launches-on-ipad-download-it-from-here/ „Viber ilovasi iPad-da ishga tushadi, uni shu yerdan yuklab oling“.] Readmond Pie.</ref>. === Xususiyatlari === Viber dastlab ovozli qoʻngʻiroqlar uchun VoIP ilovasi sifatida ishga tushirilgan. 2011-yil 31-martda tezkor xabar almashish (IM) imkoniyatlarini qoʻshadigan Viber 2.0 chiqarildi<ref>{{veb manbasi|url=http://social.techcrunch.com/2011/03/31/skype-challenger-releases-viber-2-0-free-text-messages-and-more/|sarlavha=Skype Challenger Viber 2.0 ni chiqaradi: bepul matnli xabarlar va boshqalar}}{{Oʻlikhavola|date=iyun 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. 2012-yil iyul oyida [[Android]] va [[iOS]] ilovalarida guruh xabarlari va HD Voice dvigateli qoʻshildi<ref>{{yangiliklar manbasi |last=Cooper |first=Daniel |date=11-sentabr 2012-yil |title=Viber Symbian, S40 va Bada-ga keladi, Nokia Lumia telefonlariga HD ovozli qo'ng'iroqlar va guruhli xabarlarni qo'shadi|work=Engadget |url=http://www.engadget.com/2012/09/11/viber-symbian-lumia-upgrade/ |access-date=13-fevral 2013-yil}}</ref>. Bugungi kunda foydalanuvchilar [[Fotosurat|fotosuratlar]], [[Video|videolar]], [[GIF qisqartmasi talaffuzi|GIFlar]], [[Fayl|fayllar]], [[audio xabarlar]] va [[Stiker (xabar almashish)|stikerlar]] kabi bir nechta turdagi [[media]] fayllarni yuborishlari ham mumkin boʻlmoqda<ref>{{veb manbasi|sarlavha=Xususiyatlar|url=http://www.viber.com/en/features/|kirish sanasi=19-iyun 2022-yil|ish=Viber|til=inglizcha}}</ref>. ==== Stikerlar ==== 2012-yil dekabr oyida Viber ilovaga „[[Stiker (xabar almashish)|stikerlar]]“ni qoʻshdi. 2013-yil oktyabr oyida Viber 4.0 stiker „bozori“ni oʻz ichiga olganligini eʼlon qildi, u yerda Viber daromad manbai sifatida stikerlarni sotadi<ref>{{veb manbasi|url=http://thenextweb.com/apps/2013/10/01/viber-becomes-latest-messaging-service-to-sell-stickers-as-it-aims-to-begin-making-money/|sarlavha=Viber stikerlarni sotishni boshladi"|ism=Jon|muallif=Russell|sana=1-oktabr 2013-yil|qaralgan sana=18-fevral 2018-yil}}</ref>. 2020-yil noyabr oyida, [[Rojdestvo]] arafasida, Viber litsenziyalashga kirishdi. [[Filippin|Filippindagi]] SM Malls bilan hamkorlikda uning stiker belgilaridan qoʻgʻirchoqlar yasaldi va bayram mavsumida butun mamlakat boʻylab savdo markazlarini bezatadi<ref>{{veb manbasi|sarlavha=Viber birinchi litsenziyalash harakatini amalga oshirdi |url=http://www.licenseglobal.com/new-mediasocial/viber-makes-first-licensing-move|kirish sanasi=19-iyun 2022-yil|ish=www.licenseglobal.com}}</ref>. ==== Viber Out ==== Bundan tashqari, 4.0 versiyasi push-to-talk imkoniyatlarini va Viber Out funksiyasini taqdim etdi, bu foydalanuvchilarga VoIP orqali mobil va statsionar raqamlarga ilovaga ehtiyoj sezmasdan qoʻngʻiroq qilish imkoniyatini taqdim etadi<ref>{{veb manbasi|url=http://www.idownloadblog.com/2013/11/12/viber-4-0/|sarlavha=Viber 4.0 push-to-talk, Viber Out, Sticker Market, tweaks va boshqalar bilan birga keladi|ism=Christian|muallif=Zibreg|sana=12-noyabr 2013-yil|nashriyot=iDownloadBlog.com}}</ref>. Viber Out [[Filippin|Filippinda]] „Haiyan“ toʻfoni qurbonlariga oʻz yaqinlari bilan bogʻlanishda yordam berish uchun vaqtinchalik bepul boʻldi<ref>{{veb manbasi|url=http://www.rappler.com//move-ph/issues/disasters/typhoon-yolanda/43421-viber-expands-free-call-service-for-haiyan-relief|sarlavha=Viber PH Haiyan yordami uchun bepul qo'ng'iroqlar xizmatini kengaytiradi|ism=Victor Barreiro|muallif=Jr|ish=Rappler|sana=11-noyabr 2013-yil}}</ref>. Ovozli yordam 2013-yil 2-aprelda barcha Windows Phone 8 qurilmalari uchun rasman qoʻshildi<ref>{{veb manbasi|url=http://www.trutower.com/2013/04/02/wp8-users-rejoice-viber-with-voice-for-windows-phone-8-is-now-available/|sarlavha=WP8 foydalanuvchilari quvonishdi! Windows Phone 8 uchun ovozli Viber chiqarildi|sana=2-aprel 2013-yil|qaralgan sana=2-aprel 2013-yil}}</ref>. 2014-yil sentyabr oyida Viber 5.0 chiqarildi va videoqoʻngʻiroqni joriy qildi<ref>{{veb manbasi|url=http://www.trutower.com/2014/09/11/viber-for-android-ios-windows-osx-updated/|sarlavha=Android va iOS uchun Viber 5.0 versiyasi, ish stoli uchun 4.3 versiyasi va Windows 8 Launch uchun 3.2 versiyasi - TruTower}}</ref>. ==== Jamoat hisoblari, chatbotlar va bogʻlanishlar ==== 2016-yil noyabr oyida Viber 6.5 versiyasi brendlarga ''[[The Huffington Post]]'', [[Yandex]] va The Weather Channel kabi dastlabki hamkorlar bilan platformada reklama va mijozlarga xizmat koʻrsatish bilan shugʻullanish imkonini beruvchi Public Accountsni ishga tushirdi<ref name="techcrunch.com">{{veb manbasi|url=http://techcrunch.com/2016/11/09/viber-follows-messenger-with-the-launch-of-public-accounts-for-businesses-and-brands/|sarlavha=Viber Messenger-ni kuzatib boradi, biznes va brendlar uchun umumiy hisoblarni ishga tushiradi|ism=Ingrid|muallif=Lunden|nashriyot=TechCrunch|qaralgan sana=18-fevral 2018-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=http://rakuten.today/blog/viber-public-accounts.html|sarlavha=Viber jamoat hisoblarini taqdim etadi: brendlarga erishishning yangi usuli|sana=7-dekabr 2016-yil|ish=Rakuten Today}}</ref>. Ilova [[CRM|CRM dasturiy taʼminoti]] bilan integratsiyalashgan va mijozlarga xizmat koʻrsatish uchun chatbot APIlarini taklif qiladi<ref name="techcrunch.com" />. Kengaytirilgan guruh suhbati funksiyasi Viber Communities 2018-yil fevral oyida taqdim etilgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.viber.com/blog/2018-02-27/introducing-viber-communities/|sarlavha=Viber hamjamiyatlari bilan tanishish|sana=27-fevral 2018-yil|ish=Viber}}</ref>. Guruh qoʻngʻiroqlari 10-versiyasi bilan 2019-yil fevral oyida taqdim etilgan<ref>{{veb manbasi|muallif=Christian de Looper|url=http://www.digitaltrends.com/mobile/viber-10-redesign-news/|sarlavha=Viber nihoyat guruh qo'ng'irog'i va silliq yangi dizaynga ega bo'ladi|nashriyot=Digital Trends|sana=4-fevral 2019-yil|qaralgan sana=1-aprel 2019-yil}}</ref>. Hamjamiyatlarda maksimal 250 ta ishtirokchi boʻlgan guruh chatlariga nisbatan cheksiz sonli ishtirokchilar mavjud<ref>{{veb manbasi|sana=6-mart 2018-yil|sarlavha=Viber "Jamiyatlar"ni ishga tushiradi - bir milliardgacha a'zolar bilan guruh suhbatlari|url=http://wersm.com/viber-launches-communities/|kirish sanasi=19-iyun 2022-yil|ish=WeRSM - We are Social Media|til=inglizcha}}</ref>. Viber hamjamiyatlari oʻz foydalanuvchilarining maxfiyligini himoya qiladi, chunki na superadminlar, na administratorlar aʼzolarning telefon raqamlarini koʻra olmaydi. Shuningdek, shaxsiy xabarlarni faollashtiradigan aʼzolar raqamlarini yashirgan holda bir-birlari bilan bogʻlanishlari mumkin<ref>{{veb manbasi|sarlavha=Viber hamjamiyati: biznes uchun Viber hamjamiyatlaridan qanday foydalanish kerak|url=http://respond.io/blog/viber-community|kirish sanasi=19-iyun 2022-yil|ish=respond.io|til=inglizcha}}</ref>. 2020-yil oktyabr oyida Viber hamjamiyat tushunchalari bilan birga xabarlar statistikasini ishga tushirdi. Bu statistik maʼlumotlar hamjamiyat administratorlariga oʻz hamjamiyatlariga joylashtirgan kontent bilan bogʻlanish darajasini koʻrish imkoniyatini beradi<ref>{{veb manbasi|sana=28-oktabr 2020-yil|sarlavha=Hamjamiyat ustalari: hamjamiyatingizdagi ko'rishlar, ulashishlar, bosishlar va boshqalar haqida aqlli bo'ling|url=http://www.viber.com/en/blog/2020-10-28/community-masters-get-smart-about-views-shares-clicks-and-more-in-your-community/|kirish sanasi=19-iyun 2022-yil|ish=Viber|til=inglizcha}}</ref>. Bugungi kunda ilovada juda koʻp turli xil chatbotlar mavjud, jumladan, muhim maʼlumotlar<ref>{{veb manbasi|sana=8-fevral 2022-yil|sarlavha=JSST va @Viber #COVID19 bilan kurashayotgan interaktiv chatbot yordamida noto'g'ri ma'lumotlar bir nechta... - Jahon sog'liqni saqlash tashkilotining so'nggi tviti, 🌎 Oxirgi LY|url=http://www.latestly.com/socially/world/who-and-viber-fight-covid19-misinformation-with-interactive-chatbot-in-multiple-latest-tweet-by-world-health-organization-3341573.html|kirish sanasi=19-iyun 2022-yil|ish=LatestLY|til=inglizcha}}</ref>, viktorinalar<ref>{{veb manbasi|muallif=Weerasooriya|ism=Sahan|sarlavha=Rakuten Viber Sevishganlar kuniga bag'ishlangan chatbot va linzalarni ishga tushirdi|url=http://island.lk/rakuten-viber-launches-valentines-day-chatbot-and-lenses/|kirish sanasi=19-iyun 2022-yil|til=inglizcha}}</ref> va boshqalar. ==== Xabarni tahrirlash ==== 2018-yil noyabr oyida Viber oʻzining xabarlarni tahrirlash funksiyasini ishga tushirganini eʼlon qildi. Bu xususiyat foydalanuvchilarga xabarlarni yuborilgandan soʻng vaqt chegarasisiz oʻzgartirish imkonini beradi. Tahrirlashdan soʻng, xabar oʻzgartirilganligini koʻrsatadigan kichik koʻrsatkichlarga ham ega<ref>{{veb manbasi|sana=3-noyabr 2018-yil|sarlavha=Endi siz Viber-da yuborilgan xabarlarni tahrirlashingiz mumkin|url=http://betanews.com/2018/11/03/edit-viber-messages/|kirish sanasi=19-iyun 2022-yil|ish=BetaNews|til=inglizcha}}</ref>. ==== Guruh qoʻngʻiroqlari ==== Guruh qoʻngʻiroqlari 10-versiyasi bilan 2019-yil fevral oyida taqdim etilgan<ref>{{veb manbasi|muallif=Dennis|ism=Alex|sana=7-fevral 2019-yil|sarlavha=Viber-ning 10-versiyasi yangilanishi qayta ishlangan UI, guruh qo'ng'iroqlari va boshqalarni olib keladi|url=http://ausdroid.net/2019/02/07/vibers-version-10-update-brings-redesigned-ui-group-calls/|kirish sanasi=19-iyun 2022-yil|ish=ausdroid|qaralgan sana=2022-07-17|arxivsana=2022-07-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220717173738/https://ausdroid.net/2019/02/07/vibers-version-10-update-brings-redesigned-ui-group-calls/}}</ref>. [[Koronavirus|Koronavirus pandemiyasi]] davrida Viber guruhli videoqoʻngʻiroqlarni joriy qildi. Xususiyat 2020-yil may oyida 20 ishtirokchi bilan eʼlon qilingan<ref>{{veb manbasi|sana=14-may 2020-yil|sarlavha=Viber guruh video qo'ng'iroqlarini ishga tushiradi|url=http://wersm.com/viber-launches-group-video-calls/|kirish sanasi=19-iyun 2022-yil|ish=WeRSM - We are Social Media|til=inglizcha}}</ref>. 2021-yil aprel oyida 15.2 versiyasi uchun videoguruh qoʻngʻiroqlari ishtirokchilari soni 30 taga koʻpaytirildi. Viber 16.8 versiyasidan boshlab maksimal ishtirokchilar soni 35 tani tashkil qiladi<ref>{{veb manbasi|sana=26-aprel 2021-yil|sarlavha=Viber guruhli video qo'ng'iroqlar ishtirokchilari chegarasini 30 tagacha kengaytirdi|url=http://archive.dhakatribune.com/business/2021/04/26/viber-updates-group-video-call-participant-limit-to-30|kirish sanasi=19-iyun 2022-yil}}</ref>. 15.2-versiyada, shuningdek, mobil qurilmalarda videoqoʻngʻiroq ishtirokchilariga bir vaqtning oʻzida olti kishini oʻz ekranida koʻrish imkonini beruvchi tarmoq koʻrinishi ishga tushirildi<ref>{{veb manbasi|sana=26-aprel 2021-yil|sarlavha=VIBER UVEO GRID VIEW: Šta je to i kako se koristi nova opcija|url=http://smartlife.mondo.rs/tech/platforme/a27498/viber-grid-view-video-pozivi-kako-se-koristi-30-ucesnika-odjednom-aplikacija-rakuten-viber-kako-foto.html|kirish sanasi=19-iyun 2022-yil}}</ref>. ==== Yoʻqolgan xabarlar ==== Viberning 16-versiyasi 2021-yil oktyabr oyida guruh chatlarida Yoʻqolgan xabarlarni taqdim etdi<ref>{{veb manbasi|sarlavha=Viber xabar almashish ilovasi birinchi marta guruh chatlariga yo'qolgan xabarlarni olib keladi|url=http://www.imore.com/messaging-app-viber-brings-disappearing-messages-group-chats-first-time}}</ref>, bu 2020-yil aprel oyidan beri yakkama-yakka chatlarda mavjud boʻlgan imkoniyatlar edi<ref>{{veb manbasi|sarlavha=Viber xabar almashish ilovasi oddiy chatlarda yo'qolgan xabarlar bilan maxfiylikni oshiradi|url=http://www.talkandroid.com/351978-viber-disappearing-messages/}}</ref>. Bu funksiya foydalanuvchilarga 10 soniya, 1 daqiqa, 1 soat yoki 1 kundan keyin yoʻqolib ketadigan xabarlarni yuborish imkonini beradi. Yoʻqolgan xabarlar birinchi marta 2017-yilda taqdim etilgan Maxfiy suhbatlar funksiyalarining oʻrnini egalladi<ref>{{veb manbasi|sarlavha=Viber - bu Snapchat-ni yangi "Secret Chat" funksiyasi bilan klonlash uchun eng so'nggi xabar almashish ilovasi|url=http://techcrunch.com/2017/03/13/viber-snapchat-secret-chat/}}</ref>. 2022-yil yanvar oyida Viber 16.8 uchun Yoʻqolgan xabarlar Viber ish stoli ilovasiga kiritildi<ref>{{veb manbasi|sarlavha=Viber xabar almashish ilovasi oddiy chatlarda yo'qolgan xabarlar bilan maxfiylikni oshiradi|url=http://www.talkandroid.com/351978-viber-disappearing-messages/}}</ref>. ==== Xabar reaksiyalari ==== 2020-yil avgust oyida Viber 13.6 versiyasi uchun guruh chatlari va hamjamiyatlarda xabar reaksiyalari joriy etildi<ref>{{veb manbasi|sarlavha=Viber sizning ifodali palitrangizni hamjamiyatlarda yangi reaksiyalar xususiyati bilan kengaytiradi|url=http://bizenglish.adaderana.lk/viber-expands-your-expressive-palette-with-new-reactions-feature-in-communities/}}</ref>. Funksiya foydalanuvchilarga xabar yubormasdan emojilar yordamida xabarlarga munosabat bildirish imkonini beradi. Bu xususiyat 2022-yil yanvar oyida yakkama-yakka chatlarga kengaytirildi<ref>{{veb manbasi|sarlavha=VIBER BIRGA BIR CHATLARDA REAKSIYALAR QO'SHILDI: YANA NIMALAR YANGILANGAN|url=http://globalhappenings.com/technology/76677.html|qaralgan sana=2022-07-17|arxivsana=2022-12-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221207053055/https://globalhappenings.com/technology/76677.html}}</ref>. Viber 13.8 da Viber mavjud soʻrov variantiga qoʻshimcha ravishda viktorinalar yaratish variantini taqdim etdi<ref>{{veb manbasi|sarlavha=Viber - Xavfsiz suhbatlar va qo'ng'iroqlar 13.8.3.2|url=http://www.apkmirror.com/apk/viber-media-s-a-r-l/viber/viber-13-8-3-2-release/}}</ref>. ==== Viber linzalari ==== 2021-yil iyun oyida 15.5 versiyasi uchun Viber oʻzining kamera toʻplamini messenjerga [[integratsiya]] qilish uchun Snap bilan hamkorlikni eʼlon qildi<ref>{{veb manbasi|sarlavha=Viber linzalari Snap debyut tomonidan quvvatlanadi|url=http://www.adweek.com/media/viber-lenses-powered-by-snap-debut/}}</ref>. Ushbu eʼlon bilan Viber ilovaga Viber linzalari deb nomlangan AR filtrlarini kiritdi<ref>{{veb manbasi|sarlavha=Viber Lens bilan ilova ichidagi AR filtrlarini ishga tushiradi|url=http://www.bworldonline.com/viber-launches-in-app-ar-filters-with-lens/}}</ref>. Viberning uzoq yillik hamkorlari, jumladan, FC Barcelona, JSST va WWF messenjer bilan butun dunyo boʻylab bu funksiyani ishga tushirish uchun cheklangan nashr linzalarini yaratishda hamkorlik qilishdi<ref>{{veb manbasi|sarlavha=Viber "Viber Lens" foydalanuvchilari statistikasini e'lon qildi|url=http://www.dhakatribune.com/business/2022/01/04/viber-unveils-viber-lens-user-stats}}</ref>. === Xavfsizlik === 2014-yil 4-noyabrda Viber Electronic Frontier Foundationning „Secure Messaging Scorecard“ reytingida 7 balldan 1 ball oldi. Viber tranzit paytida shifrlash uchun nuqta oldi, lekin aloqalar provayder kirish imkoni boʻlmagan kalitlar bilan shifrlanmaganligi sababli (yaʼni aloqalar end dan end gacha shifrlanmagan), foydalanuvchilar kontaktlarning identifikatorini, agar shifrlash kalitlari oʻgʻirlangan boʻlsa (yaʼni, xizmat maxfiylikni taʼminlamasa), kod mustaqil koʻrib chiqish uchun ochiq boʻlmasa (yaʼni, kod [[Ochiq manbali dastur|ochiq manba]] boʻlmagan), xavfsizlik dizayni toʻgʻri hujjatlashtirilmagan boʻlsa va yaqindan mustaqil xavfsizlik auditi boʻlmasa oʻtgan xabarlarni tekshira olmagani uchun ballarni yoʻqotdi<ref name="secure-messaging-scorecard">{{veb manbasi|url=http://www.eff.org/node/82654|nashriyot=Electronic Frontier Foundation|sarlavha=Xavfsiz xabar almashish ko'rsatkichlari kartasi. Qaysi ilovalar va vositalar sizning xabarlaringizni xavfsiz saqlaydi?|sana=4-noyabr 2014-yil|qaralgan sana=26-sentabr 2016-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2471658,00.asp|ish=PC Magazine|sarlavha=Faqat 6 ta xabar almashish ilovasi haqiqatan ham xavfsiz|sana=5-noyabr 2014-yil|qaralgan sana=8-yanvar 2015-yil}}</ref>. 2014-yil 14-noyabrda EFF [[Ernst & Young|Ernst & Youngning]] Kengaytirilgan xavfsizlik markazidan tashqi xavfsizlik auditini olgach, Viber ballini 7 balldan 2 ballga oʻzgartirdi<ref name="secure-messaging-scorecard" />. == Manbalar == {{manbalar}} 626wtoseixwa3ip9qsio9e8nux6xfrq 0 755867 6221469 6145545 2026-07-31T15:02:10Z ~2026-38410-77 287065 /* */ yangi maʼlumot 6221469 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Electronic Arts Inc. | logo = Electronic Arts 2020.svg | image = Electronic Arts Redwood City May 2011.jpg | image_caption = The EA headquarters building at Redwood City, California, in May 2011 | type = [[OAJ]] | traded_as = {{Unbulleted list|{{NASDAQ|EA}}|[[Nasdaq-100]] component|[[List of S&P 500 companies|S&P 500]] component}} | industry = [[Video oʻyinlar]] | founded = {{Start date and age|1982|05|27}} AQSh [[San Mateo]] shahrida | founder = [[Trip Hawkins]] | hq_location_city = [[Redwood City (California)]] | hq_location_country = AQSh | area_served = butun dunyo boʻylab | key_people = {{Unbulleted list | [[Andrew Wilson (businessman)|Andrew Wilson]] {{nowrap|([[bosh ijrochi direktor|CEO]] va [[rais]])}} | [[Laura Miele]] {{nowrap|(EA Entertainment prezidenti)}} | Cam Weber {{nowrap|([[EA Sports]] prezidenti)}} }} | products = See [[list of Electronic Arts games]] | revenue = {{Increase}} {{US$|7.56&nbsp;milliard|link=yes}} | revenue_year = 2024 | operating_income = {{Increase}} US$1.52&nbsp;milliard | income_year = 2024 | net_income = {{Increase}} US$1.27&nbsp;milliard | net_income_year = 2024 | assets = {{Decrease}} US$13.4&nbsp;milliard | assets_year = 2024 | equity = {{Increase}} US$7.51&nbsp;milliard | equity_year = 2024 | num_employees = {{circa|13,700}} | num_employees_year = 2024 | divisions = {{Unbulleted list|EA Entertainment|[[EA Sports]]}} | subsid = See {{section link||Company structure}} | website = {{URL|https://www.ea.com/|ea.com}} | footnotes = Financials {{as of|2024|03|31|lc=y|df=US}}.<ref name="sec-filing">{{veb manbasi |url=https://www.sec.gov/ix?doc=/Archives/edgar/data/712515/000071251524000023/ea-20240331.htm |title=Electronic Arts (EA) Annual Report for the fiscal year ended March 31, 2024 (Form 10-K) |publisher=[[U.S. Securities and Exchange Commission]] |date=May 22, 2024 |access-date=May 22, 2024 }}</ref> }} '''Electronic Arts''' ({{talaffuz|Elektronik Arts}} qisqartmasi: '''EA''') – [[kompyuter oʻyinlari]]ni tarqatish va chiqarish bilan shugʻullanadigan Amerika ommaviy [[transmilliy korporatsiya]]si. 2020-yil may holatiga koʻra, EA Amerika va Yevropadagi Activision Blizzarddan keyin daromad va bozor kapitallashuvi boʻyicha ikkinchi yirik oʻyin kompaniyasi boʻlib, Take-Two Interactive va [[Ubisoft]]ni ortda qoldirdi<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.gamasutra.com/view/news/315575/Earnings_report_roundup_Game_industry_winners_and_losers_in_Q4_2017.php |title=Earnings report roundup: Game industry winners and losers in Q4 2017 |first=Jon |last=Jordan |date=2018-03-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200224082205/https://www.gamasutra.com/view/news/315575/Earnings_report_roundup_Game_industry_winners_and_losers_in_Q4_2017.php |archive-date=2020-02-24 |access-date=2018-08-27 |url-status=live}}</ref><ref>{{Veb manbasi |lang=en |url=https://www.videogameschronicle.com/news/cd-projekt-is-now-europes-most-valuable-game-company-ahead-of-ubisoft/ |title=CD Projekt is now Europe's most valuable game company ahead of Ubisoft |first=Tom |last=Ivan |date=2020-05-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201222154253/https://www.videogameschronicle.com/news/cd-projekt-is-now-europes-most-valuable-game-company-ahead-of-ubisoft/ |archive-date=2020-12-22 |access-date=2022-02-14}}</ref>. EA keyingi hafdanoq Saudiya Arabistoniga oʻtadi kompaniya 55 mlrd AQSh dollariga sotildi.<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=}}</ref> Hozir EA ''Battlefield'', ''Need for Speed'', ''The Sims'', ''Medal of Honor'', ''Command & Conquer'', ''Dead Space'', ''Mass Effect'', ''Dragon Age'', ''Titanfall'' va ''Star Wars'' kabi allaqachon maʼlum franshizalar, shuningdek, EA Sports – ''FIFA'', ''Madden NFL'', ''NBA Live'', ''NHL'' va ''EA Sports UFC'' kabi oʻyinlarni ishlab chiqadi va ishlab chiqaradi<ref>{{Jurnal manbasi |last=Davison |first=Pete |url=http://www.gamepro.com/article/news/220014/e3-eas-press-conference-the-round-up/ |title=E3: EA's Press Conference: The Round-Up |language=en |magazine=GamePro |archive-url=https://web.archive.org/web/20110812045417/http://www.gamepro.com/article/news/220014/e3-eas-press-conference-the-round-up |archive-date=2011-08-12 |url-status=dead}}</ref>. Kompyuter oʻyinlari Valvedan Steam va Epic Gamesdan Epic Games Storening toʻgʻridan-toʻgʻri raqobatchisi boʻlgan mustaqil ravishda ishlab chiqilgan [[Origin]] raqamli tarqatish platformasida chiqariladi. EA shuningdek, [[Orlando (Florida)|Orlando]]dagi EA Orlando, Barnabydagi EA Vancouver, [[Buxarest]]dagi EA Romania, [[Stokgolm]] va [[Los-Anjeles]]dagi DICE, [[Edmonton]] va [[Ostin]]dagi BioWare hamda Los-Anjeles va [[Vankuver]]dagi Respawn Entertainment kabi yirik oʻyin studiyalariga egalik qiladi va boshqaradi<ref>{{Veb manbasi |lang=en |url=http://aboutus.ea.com/locations.action |title=About Us {{!}} Locations |publisher=Electronic Arts |archive-url=https://web.archive.org/web/20110819021027/http://aboutus.ea.com/locations.action |archive-date=2011-08-19 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Veb manbasi |lang=en |url=https://www.gamasutra.com/view/news/363209/Respawn_opens_Vancouver_studio_to_focus_on_Apex_Legends_development.php |title=Respawn opens Vancouver studio to focus on Apex Legends development |first=Chris |last=Kerr |website=[[Game Developer|Gamasutra]] |date=2020-05-19 |access-date=2021-04-25 |archive-date=2021-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210425161242/https://www.gamasutra.com/view/news/363209/Respawn_opens_Vancouver_studio_to_focus_on_Apex_Legends_development.php |url-status=live }}</ref>. == Adabiyotlar == * Developer Lookback: Electronic Arts (ingl.) // Retro Gamer : journal. – 2008. – No. 46. – P. 52—57. == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * {{Rasmiy sayt}} {{Nasdaq-100}} [[Turkum:Kompaniyalar]] {{company-stub}} n8ero92smwc607i605rtkjwfmc0y8lx 3 759313 6221536 4559714 2026-07-31T17:22:43Z Bekipediya 118689 [[VP:TOʻM|TOʻM]]: [[:Diss treklar ro'yxati]] sahifasi tezda oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi 6221536 wikitext text/x-wiki == Xush kelibsiz == {{hello|[[Foydalanuvchi:Optima D|Optima D]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Optima D|munozara]]) 10:18, 1-Avgust 2022 (UTC)}} [[Foydalanuvchi:Optima D|Optima D]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Optima D|munozara]]) 10:18, 1-Avgust 2022 (UTC) == [[Maymun selfi mualliflik huquqi bahsi]] == Hormang. Avvalambor, qoʻshayotgan hissangiz uchun tashakkur. Oʻzbekcha Vikipediyada asli lotin yozuvida yoziladigan kishilar ismlari aslidek yoziladi. Maqolalarda Devid Sleyter, deb emas, David Slater, deb yozing. Iltimos, shu kabi kamchiliklarni shu kungacha yaratgan maqolalaringizda tuzatib chiqing. Yoqimli tahrirlar tilayman. [[Foydalanuvchi:Malikxan|<span style="color:green">Malikxan</span>]] <b><sup><small>[[Foydalanuvchi munozarasi:Malikxan#top|munozara]]</small></sup></b> 09:26, 4-Avgust 2022 (UTC) :Etibor uchun rahmat albatta tahrirlab chiqaman [[Foydalanuvchi:Azamat Nafiddinovich|Azamat Nafiddinovich]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Azamat Nafiddinovich|munozara]]) 12:25, 4-Avgust 2022 (UTC) ::43rd Chess Olympiad shu mavzuni tarjima qilmayotgan bo'lsez ro'yxatdan o'chirsez [[Foydalanuvchi:Mironshokh Ochilov|Mironshokh Ochilov]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Mironshokh Ochilov|munozara]]) 07:03, 10-Avgust 2022 (UTC) :::xop o'chirdim [[Foydalanuvchi:Azamat Nafiddinovich|Azamat Nafiddinovich]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Azamat Nafiddinovich|munozara]]) 10:59, 10-Avgust 2022 (UTC) == [[Adabiyotdagi xayoliy kemiruvchilarning ro'yxati]] sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod sifatida koʻrsatildi == [[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] Salom hamda Vikipediyaga xush kelibsiz. Siz yaratgan [[Adabiyotdagi xayoliy kemiruvchilarning ro'yxati]] nomli sahifa [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|bizning siyosatimizga]] mos kelmaydi, shu sababli [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlari]]ning „[[VP:M2|M2]]: Butkul oʻzbekcha boʻlmagan maqola“ bandiga binoan oʻchirishga nomzod sifatida koʻrsatildi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning. Agar sahifani oʻchirmaslik lozim, deb hisoblasangiz, bu haqda uning munozara sahifasida tayinli sabab(lar) keltirgan holda bayon eting. Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:Vikichizar|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! <span style="text-shadow:#00f 0em 0em 1em">[[Foydalanuvchi:Vikichizar|<span style="font-family:papyrus;color:#0000FF;font-size:17px;">vikichizar</span>]]</span><sup>[[User talk:Vikichizar|💬]]</sup> 22:30, 2-Noyabr 2022 (UTC) == „[[:Ahmoqning oltin non]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi == [[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:Ahmoqning oltin non]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:M2|M2]]: Tuzatib boʻlmas mashina tarjimasi“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning. Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring. Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! [[Foydalanuvchi:MinaUktamova|MinaUktamova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara]]) 13:19, 18-Iyul 2024 (UTC) == „[[:Fool's Gold Loaf]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi == [[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:Fool's Gold Loaf]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:M2|M2]]: Tuzatib boʻlmas mashina tarjimasi“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning. Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring. Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! [[Foydalanuvchi:MinaUktamova|MinaUktamova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara]]) 17:32, 24-iyul 2024 (UTC) == „[[:Oyoqli bo'lak non]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi == [[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:Oyoqli bo'lak non]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:M2|M2]]: Tuzatib boʻlmas mashina tarjimasi“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning. Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring. Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! [[Foydalanuvchi:MinaUktamova|MinaUktamova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara]]) 17:40, 24-iyul 2024 (UTC) == „[[:Charles I Louis, Elector Palatine]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi == [[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:Charles I Louis, Elector Palatine]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:M2|M2]]: Tuzatib boʻlmas mashina tarjimasi“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning. Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring. Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! [[Foydalanuvchi:MinaUktamova|MinaUktamova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara]]) 18:18, 24-iyul 2024 (UTC) == „[[:Yaxshisi Saulga qo'ng'iroq qiling (barcha mashaqqatar ila)]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi == [[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:Yaxshisi Saulga qo'ng'iroq qiling (barcha mashaqqatar ila)]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:M2|M2]]: Tuzatib boʻlmas mashina tarjimasi“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning. Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring. Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! [[Foydalanuvchi:MinaUktamova|MinaUktamova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara]]) 18:40, 24-iyul 2024 (UTC) == „[[:Charles Oliveira]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi == [[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:Charles Oliveira]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:M2|M2]]: Tuzatib boʻlmas mashina tarjimasi“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning. Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring. Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:Hasan Xamidovich|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! [[Foydalanuvchi:Hasan Xamidovich|Hasan Xamidovich]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Hasan Xamidovich|munozara]]) 03:06, 25-iyul 2024 (UTC) == „[[:Bosh sichqon kushandasi]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi == [[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:Bosh sichqon kushandasi]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:M2|M2]]: Tuzatib boʻlmas mashina tarjimasi“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning. Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring. Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! [[Foydalanuvchi:MinaUktamova|MinaUktamova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara]]) 06:21, 25-iyul 2024 (UTC) == „[[:Bu holat muntazam ravishda sodir bo'ladigan xalq "No Way to Prevent This" deydi faqat]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi == [[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:Bu holat muntazam ravishda sodir bo'ladigan xalq "No Way to Prevent This" deydi faqat]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:M2|M2]]: Tuzatib boʻlmas mashina tarjimasi“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning. Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring. Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! [[Foydalanuvchi:MinaUktamova|MinaUktamova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara]]) 06:21, 25-iyul 2024 (UTC) == „[[:Villian (Futbolchi)]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi == [[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:Villian (Futbolchi)]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:M2|M2]]: Tuzatib boʻlmas mashina tarjimasi“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning. Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring. Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! [[Foydalanuvchi:MinaUktamova|MinaUktamova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara]]) 06:36, 25-iyul 2024 (UTC) == „[[:Paul Nyumen]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi == [[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:Paul Nyumen]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:M2|M2]]: Tuzatib boʻlmas mashina tarjimasi“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning. Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring. Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! [[Foydalanuvchi:MinaUktamova|MinaUktamova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara]]) 06:47, 25-iyul 2024 (UTC) == „[[:Vizual so'zlashuv]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi == [[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:Vizual so'zlashuv]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:M2|M2]]: Tuzatib boʻlmas mashina tarjimasi“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning. Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring. Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! [[Foydalanuvchi:MinaUktamova|MinaUktamova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara]]) 06:50, 25-iyul 2024 (UTC) == „[[:Noto'g'riligi ham noto'g'ri]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi == [[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:Noto'g'riligi ham noto'g'ri]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:M2|M2]]: Tuzatib boʻlmas mashina tarjimasi“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning. Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring. Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! [[Foydalanuvchi:MinaUktamova|MinaUktamova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara]]) 08:16, 25-iyul 2024 (UTC) == „[[:Hatto noto'g'ri emas]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi == [[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:Hatto noto'g'ri emas]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:M2|M2]]: Tuzatib boʻlmas mashina tarjimasi“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning. Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring. Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! [[Foydalanuvchi:MinaUktamova|MinaUktamova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara]]) 08:16, 25-iyul 2024 (UTC) == „[[:Not even wrong]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi == [[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:Not even wrong]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:M2|M2]]: Tuzatib boʻlmas mashina tarjimasi“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning. Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring. Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! [[Foydalanuvchi:MinaUktamova|MinaUktamova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara]]) 08:16, 25-iyul 2024 (UTC) == „[[:Men olim emasman]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi == [[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:Men olim emasman]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:M2|M2]]: Tuzatib boʻlmas mashina tarjimasi“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning. Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring. Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! [[Foydalanuvchi:MinaUktamova|MinaUktamova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara]]) 08:18, 25-iyul 2024 (UTC) == „[[:There are known knowns]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi == [[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:There are known knowns]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:M2|M2]]: Tuzatib boʻlmas mashina tarjimasi“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning. Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring. Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! [[Foydalanuvchi:MinaUktamova|MinaUktamova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara]]) 08:42, 25-iyul 2024 (UTC) == „[[:Shoshin]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi == [[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:Shoshin]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:M2|M2]]: Tuzatib boʻlmas mashina tarjimasi“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning. Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring. Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! [[Foydalanuvchi:MinaUktamova|MinaUktamova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara]]) 08:58, 25-iyul 2024 (UTC) == „[[:Tsundoku]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi == [[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:Tsundoku]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:M2|M2]]: Tuzatib boʻlmas mashina tarjimasi“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning. Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring. Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! [[Foydalanuvchi:MinaUktamova|MinaUktamova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara]]) 09:00, 25-iyul 2024 (UTC) == „[[:Muggeseggele]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi == [[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:Muggeseggele]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:M2|M2]]: Tuzatib boʻlmas mashina tarjimasi“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning. Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring. Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! [[Foydalanuvchi:MinaUktamova|MinaUktamova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara]]) 09:03, 25-iyul 2024 (UTC) == „[[:Chūnibyō]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi == [[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:Chūnibyō]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:M2|M2]]: Tuzatib boʻlmas mashina tarjimasi“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning. Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring. Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! [[Foydalanuvchi:MinaUktamova|MinaUktamova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara]]) 09:10, 25-iyul 2024 (UTC) == „[[:Maqullashning eng yuqori darajasi belgisi(krul)]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi == [[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:Maqullashning eng yuqori darajasi belgisi(krul)]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:M2|M2]]: Tuzatib boʻlmas mashina tarjimasi“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning. Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring. Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! [[Foydalanuvchi:MinaUktamova|MinaUktamova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara]]) 09:10, 25-iyul 2024 (UTC) == „[[:Gornji okrugi]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi == [[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:Gornji okrugi]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:M2|M2]]: Tuzatib boʻlmas mashina tarjimasi“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning. Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring. Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! [[Foydalanuvchi:MinaUktamova|MinaUktamova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara]]) 09:15, 25-iyul 2024 (UTC) == „[[:Krokettenmotie]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi == [[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:Krokettenmotie]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:M2|M2]]: Tuzatib boʻlmas mashina tarjimasi“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning. Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring. Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! [[Foydalanuvchi:MinaUktamova|MinaUktamova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara]]) 09:19, 25-iyul 2024 (UTC) == „[[:IKEA effekti]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi == [[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:IKEA effekti]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:M2|M2]]: Tuzatib boʻlmas mashina tarjimasi“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning. Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring. Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! [[Foydalanuvchi:MinaUktamova|MinaUktamova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara]]) 13:09, 25-iyul 2024 (UTC) == „[[:Noan'anaviy bagpipedan foydalanish]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi == [[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:Noan'anaviy bagpipedan foydalanish]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:M2|M2]]: Tuzatib boʻlmas mashina tarjimasi“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning. Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring. Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! [[Foydalanuvchi:MinaUktamova|MinaUktamova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara]]) 14:03, 25-iyul 2024 (UTC) == „[[:Mamihlapinatapai]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi == [[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:Mamihlapinatapai]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:M2|M2]]: Tuzatib boʻlmas mashina tarjimasi“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning. Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring. Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! [[Foydalanuvchi:MinaUktamova|MinaUktamova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara]]) 14:06, 25-iyul 2024 (UTC) == „[[:Kiss Kasket]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi == [[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:Kiss Kasket]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:M2|M2]]: Tuzatib boʻlmas mashina tarjimasi“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning. Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring. Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! [[Foydalanuvchi:MinaUktamova|MinaUktamova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara]]) 14:29, 25-iyul 2024 (UTC) == „[[:William Shakespeare (Amerika futboli)]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi == [[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:William Shakespeare (Amerika futboli)]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:M2|M2]]: Tuzatib boʻlmas mashina tarjimasi“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning. Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring. Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! [[Foydalanuvchi:MinaUktamova|MinaUktamova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara]]) 14:33, 25-iyul 2024 (UTC) == „[[:John F Kennedy (ot)]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi == [[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:John F Kennedy (ot)]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:M2|M2]]: Tuzatib boʻlmas mashina tarjimasi“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning. Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring. Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! [[Foydalanuvchi:MinaUktamova|MinaUktamova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara]]) 14:37, 25-iyul 2024 (UTC) == „[[:Osama bin Laden (fil)]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi == [[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:Osama bin Laden (fil)]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:M2|M2]]: Tuzatib boʻlmas mashina tarjimasi“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning. Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring. Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! [[Foydalanuvchi:MinaUktamova|MinaUktamova]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:MinaUktamova|munozara]]) 14:42, 25-iyul 2024 (UTC) == „[[:Diss treklar ro'yxati]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirishga]] nomzod oʻlaroq koʻrsatildi == [[Fayl:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] Siz tomoningizdan yaratilgan „[[:Diss treklar ro'yxati]]“ sahifasi [[VP:TOʻM|tezda oʻchirish mezonlariga]] („[[VP:M2|M2]]: Butkul oʻzbekcha boʻlmagan yoki mashina tarjimasidan iborat maqola“) binoan oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi, chunki sahifa hozirgi holatida [[oʻzbekcha Vikipediya]] [[VP:Qoida va koʻrsatmalar|qoida va koʻrsatmalariga]] mos kelmaydi. Tajriba oʻtkazayotgan boʻlsangiz, itlimos, [[Vikipediya:Qumloq|qumloq]] sahifasidan foydalaning. Agar sahifani oʻchirish kerak emas, deb oʻylasangiz, oʻz fikringizni sahifa munozara sahifasida qoldiring. Savollaringiz boʻlsa, tortinmasdan [[Foydalanuvchi munozarasi:Bekipediya|munozara sahifamga]] yozing. Rahmat! [[User:Bekipediya|<span style="font-family:Georgia"><span style="color:#049DFF">BEKIPEDIYA</span></span>]]&nbsp;[[User talk:Bekipediya|<span style="color:#049DFF"><sup>''<small>#yozishma</small>''</sup></span>]] 17:22, 2026-yil 31-iyul (UTC) e73d10xrzbsepoqc834fpsvvtfn8bxl 0 763618 6221674 5349269 2026-08-01T08:16:36Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221674 wikitext text/x-wiki   '''Vengriya pasportlari''' [[Vengriya]] fuqarolariga xalqaro sayohat uchun Vengriya Ichki ishlar vazirligining Markaziy maʼlumotlarni qayta ishlash, roʻyxatga olish va saylov idorasi tomonidan beriladi. Har bir Vengriya fuqarosi ham Yevropa Ittifoqi fuqarosi hisoblanadi. [[Pasportlar|Pasport]], milliy guvohnomadan tashqari, [[Yevropa Ittifoqi]], Yevropa iqtisodiy hududi va [[Shveysariya|Shveysariyaning]] istalgan davlatida erkin harakatlanish va yashash huquqini beradi<ref>{{Veb manbasi |url=https://nyilvantarto.hu/hu/utlevel |sarlavha=Belügyminisztérium Nyilvántartások Vezetéséért Felelős Helyettes Államtitkárság |ish=nyilvantarto.hu |qaralgan sana=2022-08-03 |arxivsana=2022-07-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220729000825/https://nyilvantarto.hu/hu/utlevel }}</ref>. == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [http://www.mfa.gov.hu/kum/hu/bal/Konzuli_informaciok/Utazas_kulfoldre/Vizummegallapodasok/ Vengriya Tashqi ishlar vazirligi (vengriyada M oddiy pasportni bildiradi)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120210094507/http://www.mfa.gov.hu/kum/hu/bal/Konzuli_informaciok/Utazas_kulfoldre/Vizummegallapodasok/ |date=10-fevral 2012-yil }} * PRADO -da [http://www.consilium.europa.eu/prado/EN/categories/HUN/A/resultByCountryCategory.html Vengriya pasporti maʼlumotlari] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160304101334/http://www.consilium.europa.eu/prado/EN/categories/HUN/A/resultByCountryCategory.html |date=2016-03-04 }} {{Stub}} [[Turkum: Pasport]] 20szmk1opcw86p4tkseag2cuychieu7 0 764224 6221535 3760989 2026-07-31T17:22:41Z Bekipediya 118689 Sahifa tezda oʻchirishga nomzod oʻlaroq koʻrsatildi ([[VP:TOʻM#A2|TOʻM – A2]]). 6221535 wikitext text/x-wiki {{tezda oʻchirishga|[[VP:M2|M2]]: Butkul oʻzbekcha boʻlmagan yoki mashina tarjimasidan iborat maqola}} Quyida diss treklar roʻyxati keltirilgan, qoʻshiqlarning asosiy maqsadi boshqa birovga, odatda, boshqa rassomga ogʻzaki hujum qilishdir. == YouTube == Ushbu diss treklar [[YouTube]] platformasi orqali tarqatilishi bilan mashhur, chunki ular koʻpincha YouTuberlar tomonidan yaratilgan. Garchi anʼanaviy musiqa industriyasidan tashqarida koʻngilochar ijodkorlar tomonidan yaratilgan boʻlsa-da, bu qoʻshiqlar muhim auditoriyani, RIAA sertifikatlarini va platformadan tashqarida yangiliklarni yoritdi<ref name="YouTubeReinventingDissTracks">{{Veb manbasi|muallif=Alexander|ism=Julia|sarlavha=YouTube creators reinvented diss tracks to make millions|url=https://www.polygon.com/2018/8/21/17761956/logan-paul-jake-paul-ksi-deji-ricegum-diss-track-youtube|ish=Polygon|kirish sanasi=5 November 2019|sana=21 August 2018|arxivsana=November 25, 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191125044953/https://www.polygon.com/2018/8/21/17761956/logan-paul-jake-paul-ksi-deji-ricegum-diss-track-youtube}}</ref><ref name="slate1">{{Veb manbasi|muallif=Mak|ism=Aaron|sarlavha=The Dark Allegations Behind Some of YouTube's Most Popular Music Videos|url=https://slate.com/technology/2018/03/youtube-diss-tracks-getting-millions-of-views-sometimes-feature-dark-allegations.html|ish=Slate|kirish sanasi=5 November 2019|sana=7 March 2018|arxivsana=November 6, 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191106074830/https://slate.com/technology/2018/03/youtube-diss-tracks-getting-millions-of-views-sometimes-feature-dark-allegations.html}}</ref>.{{Legend|#ffd9d9|Video o'chirildi}} {| class="wikitable sortable" |+YouTube diss tracks !Date Released !Song Title !Artist(s) !Target(s) ! class="unsortable" |Response{{Nbsp}}to<br /><br /><small>(if applicable)</small> ! class="unsortable" |Notes |- |April 4, 2017 |"I Didnʼt Hit Her" |RiceGum |The Gabbie Show | |RiceGum’s response to assault allegations against him from Gabbie Hanna.<ref name="slate1">{{Veb manbasi|muallif=Mak|ism=Aaron|sarlavha=The Dark Allegations Behind Some of YouTube's Most Popular Music Videos|url=https://slate.com/technology/2018/03/youtube-diss-tracks-getting-millions-of-views-sometimes-feature-dark-allegations.html|ish=Slate|kirish sanasi=5 November 2019|sana=7 March 2018|arxivsana=November 6, 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191106074830/https://slate.com/technology/2018/03/youtube-diss-tracks-getting-millions-of-views-sometimes-feature-dark-allegations.html}}</ref> |- |May 30, 2017 |"Itʼs Everyday Bro" |[[Jake Paul]] feat. Team 10 |Alissa Violet | |Certified RIAA Platinum; Reached No. 91 on the [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]]. It peaked as the third most-disliked video on YouTube. Ignited a wave of feuds that played out through diss tracks.<ref name="JakePaulNYT1">{{Yangiliklar manbasi |last=Williams |first=Alex |date=8 September 2017 |title=How Jake Paul Set the Internet Ablaze |work=New York Times |url=https://www.nytimes.com/2017/09/08/fashion/jake-paul-team-10-youtube.html |url-status=live |access-date=5 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191121023356/https://www.nytimes.com/2017/09/08/fashion/jake-paul-team-10-youtube.html |archive-date=November 21, 2019}}</ref> |- |June 1, 2017 |"Logang Sucks" |[[Jake Paul]] |[[Logan Pol|Logan Paul]] and his fans | | |- |June 3, 2017 |"[[Logan Pol|The Fall of Jake Paul]]" |[[Logan Pol|Logan Paul]] feat. Why Donʼt We |[[Jake Paul]] |Jake Paul’s „Logang Sucks“ |The largest feud among those incited by Jake Paul’s „Itʼs Everyday Bro.“<ref name="YTStarsInverse">{{Veb manbasi|muallif=Gaudette|ism=Emily|sarlavha=YouTuber Jake Paul Addresses Online Haters with Bizarre Video|url=https://www.inverse.com/article/35202-jake-paul-third-verse-youtube-stars-diss-track|kirish sanasi=5 November 2019|sana=7 August 2017|arxivsana=November 1, 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191101210511/https://www.inverse.com/article/35202-jake-paul-third-verse-youtube-stars-diss-track}}</ref><ref name="JakePaulNYT1" /> Logan Paul’s most-viewed video.<ref name="LPFoxBusiness">{{Veb manbasi|muallif=van Schoik|ism=Michael|sarlavha=YouTube's Logan Paul: Craziest moments from the 8M-a-month superstar|url=https://www.foxbusiness.com/features/youtubes-logan-paul-craziest-moments-superstar|ish=foxbusiness.com|nashriyot=Fox Business|kirish sanasi=7 November 2019|sana=23 July 2019|arxivsana=November 8, 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191108081740/https://www.foxbusiness.com/features/youtubes-logan-paul-craziest-moments-superstar}}</ref> |- |June 9, 2017 |"Itʼs Every Night Sis" |RiceGum feat. Alissa Violet |[[Jake Paul]] |Jake Paul’s „Itʼs Everyday Bro“ |Certified RIAA Platinum;<ref>{{Veb manbasi|muallif=Schroeder|ism=Audra|sarlavha=YouTuber RiceGum Goes Platinum With Jake Paul Parody|url=https://www.dailydot.com/upstream/ricegum-jake-paul-parody-platinum/|ish=The Daily Dot|nashriyot=The Daily Dot|kirish sanasi=5 November 2019|sana=21 March 2018|arxivsana=November 6, 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191106074827/https://www.dailydot.com/upstream/ricegum-jake-paul-parody-platinum/}}</ref><ref>{{Veb manbasi|muallif=Asarch|ism=Steven|sarlavha=Who is RiceGum? An Interview with One of YouTube's Most Notorious Clout Chasers|url=https://www.newsweek.com/ricegum-youtube-twitter-interview-controversy-clout-gang-1356853|ish=Newsweek|kirish sanasi=5 November 2019|sana=8 March 2019|arxivsana=May 22, 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190522004509/https://www.newsweek.com/ricegum-youtube-twitter-interview-controversy-clout-gang-1356853}}</ref> reached No. 80 on the [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]].<ref>{{Veb manbasi|muallif=Kircher|ism=Madison|sarlavha=Jake Paul's Ex-girlfriend's Diss Track Dissing Jake Paul's Diss Track Hits Hot 100 List, and I Want to Die Now|url=http://nymag.com/intelligencer/2017/09/jake-paul-diss-track-its-everynight-sis-hits-hot-100-list.html|ish=Intelligencer|nashriyot=NY Mag|kirish sanasi=5 November 2019|sana=1 September 2017|arxivsana=October 26, 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191026225109/http://nymag.com/intelligencer/2017/09/jake-paul-diss-track-its-everynight-sis-hits-hot-100-list.html}}</ref><ref name="BillboardJPvsRiceGum" /> |- |August 5, 2017 |"YouTube Stars Diss Track" |[[Jake Paul]] |The general [[Jurnalistika|press]] | |Part diss track, part musical apology video.<ref name="YTStarsInverse" /><ref>{{Veb manbasi|muallif=Devoe|ism=Noelle|sarlavha=Jake Paul's Latest Diss Track is Half Apology and Half Excuses|url=https://www.seventeen.com/celebrity/a11652486/jake-pauls-latest-diss-track-is-half-apology-and-half-excuses/|nashriyot=Seventeen|kirish sanasi=5 November 2019|sana=8 August 2017|arxivsana=November 6, 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191106074830/https://www.seventeen.com/celebrity/a11652486/jake-pauls-latest-diss-track-is-half-apology-and-half-excuses/}}</ref> |- style="background:#ffd9d9;" |August 12, 2017 |"Earthquake" |KSI feat. RiceGum |Behzinga |Behzingaʼs „Drama“ |The music video was permanently deleted by KSI on 3 May 2020 after feuding with Ricegum.<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Ricegum says he makes better music than me...|url=https://www.youtube.com/watch?v=1gSV03tmaN4|muallif=|ism=|sana=2020-05-03|ish=[[YouTube]]|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200505133427/https://www.youtube.com/watch?v=1gSV03tmaN4&gl=US&hl=en|arxivsana=May 5, 2020|kirish sanasi=2020-05-03}}</ref> |- |August 13, 2017 |"Little Boy" |KSI |Wroetoshaw |Wroetoshaw’s „KSI Sucks“ |Reached No. 82 on the [[UK Singles Chart|UK Singles chart]].<ref name="OCC">{{Veb manbasi|sarlavha=KSI - full Official Chart History|url=https://www.officialcharts.com/artist/48106/ksi/|nashriyot=[[Official Charts Company]]|kirish sanasi=7 July 2020|arxivsana=May 14, 2020|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200514072020/https://www.officialcharts.com/artist/48106/ksi/}}</ref> |- |August 24, 2017 |"Two Birds, One Stone" |KSI |Wroetoshaw and Joe Weller |Wroetoshaw’s „KSI Exposed“ |Reached No. 93 on the [[UK Singles Chart|UK Singles chart]].<ref name="OCC" /> |- |September 8, 2017 |"Adam’s Apple" |KSI |NetNobody (formerly SkyDoesMinecraft) |NetNobody’s „Diss Track Ed“ |Music video features NetNobody’s ex-wife, Alesa; Reached No. 97 on the [[UK Singles Chart|UK Singles chart]].<ref name="OCC" /> |- |October 3, 2017 |"Asian Jake Paul" |iDubbbz feat. Boyinaband |RiceGum | |iDubbbz makes fun of Ricegum’s many controversies and perceived narcissism<ref name="dailyDotContentCop">{{Veb manbasi|muallif=Stone|ism=Brianne|sarlavha=Feud between YouTube stars uncovers disturbing jokes about racism and rape|url=https://www.dailydot.com/upstream/idubbbz-ricegum-feud/|ish=Daily Dot|nashriyot=Daily Dot|kirish sanasi=5 November 2019|sana=October 18, 2017|arxivsana=April 23, 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190423230945/https://www.dailydot.com/upstream/idubbbz-ricegum-feud/}}</ref> |- |October 10, 2017 |"Frick Da Police" |Ricegum |iDubbbz |iDubbbz’s „Asian Jake Paul“ |Ricegum’s response was received notoriously poorly, it is the 37th most-disliked video on YouTube.<ref name="dailyDotContentCop" /> |- |August 17, 2018 |"On Point" |KSI |[[Logan Pol|Logan Paul]] | |Released as part of the two entertainers' feud, and eight days before it culminated in the white-collar amateur boxing match KSI vs. Logan Paul.<ref>{{Veb manbasi|muallif=Adejobi|ism=Alicia|sarlavha=KSI wages all-out 'Avengers: Infinity War' at Logan Paul in diss track On Point|url=https://metro.co.uk/2018/08/18/ksi-wages-all-out-avengers-infinity-war-at-logan-paul-in-diss-track-on-point-7855533/|nashriyot=metro.co.uk|kirish sanasi=5 November 2019|sana=18 August 2019|arxivsana=November 6, 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191106074827/https://metro.co.uk/2018/08/18/ksi-wages-all-out-avengers-infinity-war-at-logan-paul-in-diss-track-on-point-7855533/}}</ref><ref name="KSIvsLPVerge">{{Veb manbasi|muallif=Savov|ism=Vlad|sarlavha=The Logan Paul vs. KSI Fight Exposed an Ugliness That's Older Than YouTube|url=https://www.theverge.com/2018/8/27/17785762/logan-paul-ksi-fight-winner-result-youtube|ish=The Verge|nashriyot=The Verge|kirish sanasi=5 November 2019|sana=27 August 2018|arxivsana=August 12, 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190812164904/https://www.theverge.com/2018/8/27/17785762/logan-paul-ksi-fight-winner-result-youtube}}</ref><ref name="YouTubeReinventingDissTracks">{{Veb manbasi|muallif=Alexander|ism=Julia|sarlavha=YouTube creators reinvented diss tracks to make millions|url=https://www.polygon.com/2018/8/21/17761956/logan-paul-jake-paul-ksi-deji-ricegum-diss-track-youtube|ish=Polygon|kirish sanasi=5 November 2019|sana=21 August 2018|arxivsana=November 25, 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191125044953/https://www.polygon.com/2018/8/21/17761956/logan-paul-jake-paul-ksi-deji-ricegum-diss-track-youtube}}</ref> |- |August 21, 2018 |"Goodbye KSI" |[[Logan Pol|Logan Paul]] |KSI |KSI’s „On Point“ |Released as part of the two entertainers' feud, in response to KSI’s „On Point“,<ref>{{Veb manbasi|muallif=Alexander|ism=Julia|sarlavha=Logan Paul's diss track proves he hasn't learned anything|url=https://www.polygon.com/2018/8/22/17765584/logan-paul-diss-track-ksi-boxing-match|ish=polygon|kirish sanasi=5 November 2019|sana=22 August 2019|arxivsana=November 6, 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191106074828/https://www.polygon.com/2018/8/22/17765584/logan-paul-diss-track-ksi-boxing-match}}</ref> and four days before it culminated in the white-collar amateur boxing match KSI vs. Logan Paul.<ref>{{Veb manbasi|muallif=Gillibrand|ism=Abigail|sarlavha=Logan Paul goes in on KSI as he claps back with his own diss track|url=https://metro.co.uk/2018/08/21/logan-paul-goes-in-on-ksi-as-he-claps-back-with-his-own-diss-track-7868406/|nashriyot=metro.co.uk|kirish sanasi=5 November 2019|sana=21 August 2018|arxivsana=November 6, 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191106074829/https://metro.co.uk/2018/08/21/logan-paul-goes-in-on-ksi-as-he-claps-back-with-his-own-diss-track-7868406/}}</ref><ref name="KSIvsLPVerge" /><ref name="YouTubeReinventingDissTracks" /> |- |September 20, 2018 |"Yacht" |Gabi DeMartino |SSSniperwolf, and [[Ariana Grande]]'s Fans | |Released as a response to Ariana Grandeʼs fans about the „Ariana Wannabe“ thing, also released as a response to YouTuber SSSniperwolf diss video about her.<ref>{{Veb manbasi|muallif=|ism=|sana=July 27, 2020|sarlavha=Ariana Grande Accidentally Starts a Twitter Feud With Her Doppelgänger Gabi DeMartino|url=https://www.distractify.com/entertainment/2018/07/24/1mvE55/ariana-grande-gabi-demartino-beef|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200727024715/https://www.distractify.com/entertainment/2018/07/24/1mvE55/ariana-grande-gabi-demartino-beef|arxivsana=July 27, 2020|kirish sanasi=|ish=}}</ref> |- |October 5, 2018 |"Bitch Lasagna" |[[PewDiePie]] and Party in Backyard |T-Series | |Part of the feud PewDiePie vs T-Series.<ref name="Spangler2018">{{Veb manbasi|muallif=Spangler|ism=Todd|url=https://variety.com/2018/digital/news/pewdiepie-tseries-youtube-rally-subscribers-73-million-1203078188/|sarlavha=PewDiePie Zooms Past 73 Million YouTube Subscribers as Fans Rally to Keep Him Ahead of T-Series|ish=[[Variety (magazine)|Variety]]|sana=3 December 2018|kirish sanasi=3 January 2019|arxivsana=December 14, 2018|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181214190210/https://variety.com/2018/digital/news/pewdiepie-tseries-youtube-rally-subscribers-73-million-1203078188/}}</ref> |- |November 23, 2018 |"Insecure" |Quadeca |KSI | | |- |March 31, 2019 |"Congratulations" |[[PewDiePie]], Boyinaband, RoomieOfficial |T-Series |T-Series surpassing PewDiePie in subscribers. |Part of the feud PewDiePie vs T-Series.<ref name="Spangler2018" /> |- |June 5, 2020 |Yalgaar |CarryMinati, Wily Frenzy | | |Release as a response to „YouTube vs Tiktok the End“ controversy.<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=CarryMinati returns to the YouTube vs TikTok controversy with rap song 'Yalgaar' |work=The Economic Times |url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/carryminati-returns-to-the-youtube-vs-tiktok-controversy-with-rap-song-yalgaar/articleshow/76229231.cms?from=mdr |access-date=2022-02-24}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sana=2020-06-06|sarlavha=CarryMinati continues YouTube vs TikTok battle with his latest song 'Yalgaar'|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/entertainment-others/youtuber-carryminati-yalgaar-ho-song-tiktok-6445208/|kirish sanasi=2022-02-24|ish=The Indian Express|til=en}}</ref> |- style="background:#ffd9d9;" |February 14, 2021 |"Coco" |[[PewDiePie]] |[[Cocomelon]] |[[Cocomelon]] surpassing [[PewDiePie]] in subscribers |The songʻs music video was terminated by YouTube for violating their community guidelines<ref>{{Veb manbasi|muallif=Youtube|ism=Team|sana=February 19, 2021|sarlavha=Team Youtube|url=https://twitter.com/TeamYouTube/status/1362572883793309698|ish=[[Twitter]]|kirish sanasi=February 19, 2021|arxivsana=February 19, 2021|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210219145658/https://twitter.com/TeamYouTube/status/1362572883793309698}}</ref> |- |March 3, 2022 |BZRP Music Sessions #49 |Residente |J Balvin |Released as a response to boycott of J Balvin to 22nd Annual Latin Grammy Awards and to his public declarations about 2021 Colombian protests. |Freestyle session produced by Argentine Bizarrap<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/music/2022/03/04/j-balvin-residente-feud-diss-rap-racism-perra/9374237002/|sarlavha=Residente calls J Balvín an 'imbecile,' 'racist' in rap diss: The feud, explained|ish=[[USA Today]]}}</ref> |} == Manbalar == kdzww6n2a3yi96zzcgd9pp1dq1nplm5 0 764319 6221481 5970017 2026-07-31T15:12:48Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya]] olib tashlandi; [[Turkum:Sharqiy Germaniya]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221481 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Flag_of_East_Germany.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a1/Flag_of_East_Germany.svg/200px-Flag_of_East_Germany.svg.png|right|200x200px]] '''[[Germaniya Demokratik Respublikasi|Germaniya Demokratik Respublikasida]] (GDR) turizm''' shtat orqali ''Reisebüro der DDR'' (GDR Sayohat byurosi) orqali tashkil etilgan. == Sayohat turlari == === Ekskursiyalar === Sayohatchi birinchi navbatda ''Reisebüro'' tomonidan akkreditatsiya qilingan sayyohlik agentligida oʻz sayohatini bron qiladi. Sayohat agentligi sayohatchiga ''Reisebüro'' taklif qilgan koʻplab turlardan birini tanlashni taklif qiladi. Baʼzi mamlakatlarda sayohatchilar mahalliy sayyohlik agentliklari orqali joyni bron qilishlari mumkin edi, ular Reisebüro bilan kelishib oladilar<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Meet the New Travel Agents (a.k.a. Travel Networks) |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2018/01/30/travel/networks-agents-virtuoso.html |access-date=18 May 2018}}</ref>. === Shaxsiy sayohat === GDRda mustaqil sayohatga ruxsat berildi, avtomobilda yurish yoki mamlakat boʻylab temir yoʻlda sayohat qilish eng mashhur variant edi. Marshrut ''Reisebüro'' orqali tartibga solinishi va tashriflar GDRdagi chegara postlari va boshqa ''Reisebüro'' idoralarida tashkil etilishi mumkin edi. Kelishdan oldin yanada murakkab ekskursiyalar tashkillashtiriladi va GDRda dam olish bilan bogʻliq rasmiyatchiliklar (masalan, [[viza]], mehmonxonalarni bron qilish, valyuta ayirboshlash boʻyicha maslahatlar va boshqalar) ''Reisebüro'' tomonidan hal qilinadi. Bu Sharqiy va [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Gʻarbiy Germaniya]] oʻrtasidagi chegarani kesib oʻtishni ancha oson qildi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.forbes.com/sites/pamdanziger/2017/09/25/shopping-tourism-time-for-travel-companies-to-explore-the-opportunity/#78f10429517b|sarlavha=Biography It's Time For Travel Companies To Explore Shopping Tourism (in Germany)|ish=Forbes|sana=25 September 2017|kirish sanasi=19 May 2018}}</ref>. == Rasmiyatchlik == Barcha davlatlar singari, tegishli shartnomalarga ega boʻlmagan mamlakatlardan kelgan chet el fuqarolari GDRga kirish yoki chiqish uchun [[Viza|vizaga]] ega boʻlishlari kerak edi. Gʻarbiy Germaniya va Gʻarbiy [[Berlin|Berlinda]] joylashgan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]], [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniya]] va [[Fransiya|Fransiyaning]] harbiy va fuqarolik hukumat xodimlari, ular Gʻarbiy Berlinga quruqlik yoʻllari (yaʼni, avtomobil va temir yoʻl) orqali va Sharqiy Berlinda tranzit qilishda istisno boʻlgan, Sharqiy Germaniya hukumati emas, [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Qurolli Kuchlari]] yurisdiksiyasi ostida edi. Vizalarning toʻrtta asosiy turi mavjud edi: * Toʻxtovsiz tranzit vizasi (masalan, Gʻarbiy Germaniya va Gʻarbiy Berlin oʻrtasida tranzit oʻtadigan sayohatchilar uchun) * Tranzit vizasi (72 soatlik toʻxtash bilan) * Standart kirish va chiqish vizasi ''(Visum zur Ein- und Ausreise)'' * Gʻarbiy Berlindan Sharqiy Berlinga tashrif buyurishni istagan sayyohlar uchun kunlik viza ''(Tagesvisum)'' . Qoʻshimcha qoidalar diplomatlar, jurnalistlar, ishbilarmon sayohatchilar va boshqa turistik boʻlmagan mehmonlarga nisbatan qoʻllanadi. Toʻrt asosiy viza turlarining barchasi, nazariy jihatdan, asosiy chegara oʻtish joylaridagi ''Reisebüro'' ofislarida tartibga solinishi mumkin. Amalda, kirish vizasini olishda byurokratiyaga yoʻl qoʻymaslik uchun — yana, aksariyat zamonaviy shtatlar uchun odatiy jarayon — bir kunlik viza bilan Sharqiy Berlinga kirish va keyin shahardagi ''Reisebüro'' ofisida uzaytirish osonroq edi. Sharqiy Germaniyaga tashrif buyuruvchilar mamlakatga faqat avtomobil, avtobus yoki poezdda kirishlari mumkin edi — velosipedda yoki piyoda emas. Bunaqa istisnolar xalqaro aeroportlar, shuningdek Charli nazorat punkti edi. Gʻarbiy Berlindan [[Berlin metropoliteni|U-Bahn]], S-Bahn yoki shaharlararo poezd orqali yetib borish mumkin boʻlgan Sharqiy Berlindagi Friedrichstraße [[temir yoʻl stansiyasi]] bilan bogʻliq. Toʻxtovsiz tranzit vizasi boʻlmagan tashrif buyuruvchilar har kuni 1:1 standart kurs boʻyicha kamida 25 [[Marka (pul birligi)|DM]] yoki uning boshqa valyutadagi ekvivalentini GDR belgilariga oʻzgartirishlari kerak edi. GDRda mehmonxonada tunash uchun joy band qilganlar uchun istisno qilingan, chunki mehmonxona toʻlovlari oʻzgarmas valyutada toʻlanishi kerak va deyarli har doim minimal kunlik ayirboshlash summasidan oshib ketgan. Viza toʻlovining oʻzi qoʻshimcha DM5-15 (viza [[Urugʻ (zoologiya)|turiga]] qarab) edi.  Vizalarga qoʻshimcha ravishda, GDRga bir kechada (yoki uzoqroq) qoladigan sayohatchilar ''Volkspolizei'' (Xalq politsiyasi) da roʻyxatdan oʻtishlari kerak edi. Sayohatchining pasportiga ''"Aufenthaltsberechtigung"'' (yashash huquqi) muhri qoʻyiladi; tegishli maydonga sayohatchi roʻyxatdan oʻtgan har bir shahar yoki ''Bezirk'' (viloyat) nomi, shuningdek, roʻyxatdan oʻtishning tugash sanasi kiritiladi. Koʻp marta, sayohatchi turgan mehmonxona sayohatchiga roʻyxatdan oʻtish vaqtida pasportni olib, kvitansiyani berib, ertasi kuni ertalab sayohatchiga pasportni qaytarib berib, har qanday noqulayliklarni bartaraf qilgan holda, buni hal qilardi. == Bojxona == Sharqiy Germaniya markasigacha boʻlgan 200 ta sovgʻalarni import qilish mumkin edi. Bu sayohatchining ular uchun uyda toʻlagan narxiga emas, balki Sharqiy Germaniyada sotiladigan buyumning narxiga asoslangan edi<ref>{{Veb manbasi|url=https://foreignpolicy.com/2014/11/07/8-things-that-were-better-in-east-germany|sarlavha=8 Things That Were Better in East Germany|ish=Foreign Policy|sana=7 November 2014|kirish sanasi=19 May 2018}}</ref>. == Turar joy == === Mehmonxonalar === GDRga tashrif buyuruvchilar odatda davlatga qarashli ''Interhotel'' tarmogʻiga tegishli mehmonxonalarda qolishgan. GDR mehmonxonalarini yaroqsiz deb tasavvur qilgan gʻarbliklarning kutganlaridan farqli oʻlaroq, ''Interhotels'' (ayniqsa, Sharqiy Berlindagi Metropol va Grand Hotels, [[Drezden|Drezdendagi]] Bellevue va [[Leipzig|Leyptsigdagi]] Merkur) mehmonxonalarni joylashtirish boʻyicha xalqaro standartlarga javob berdi yoki ulardan oshib ketdi. Mehmonxonalarning toʻrtta toifasi mavjud edi: * '''Deluxe''' — bir kishi uchun kechaga kamida 100 GDR markasi * '''Qimmat''' — 90-100 GDR markasi * '''Oʻrtacha''' — 70-90 GDR markasi * '''Arzon''' — 40-70 GDR markasi Maxsus hammomli xona qoʻshimcha 5 yoki 10 GDR belgilariga toʻgʻri keladi. Yuqorida taʼkidlanganidek, Gʻarb sayohatchilari mehmonxona toʻlovlarini GDR belgilarida koʻrsatilishi mumkin boʻlsa ham, oʻzgarmas valyutada toʻlashlari kerak edi. === Lager === Intercamp tomonidan boshqariladigan oʻttizta lager GDRda quyidagi hududlarda joylashgan: * Sharqiy Berlin * [[Boltiq dengizi|Boltiq boʻyi]] * Mecklenburg koʻl tumani * [[Drezden]] va uning atrofida * [[Erfurt]] * Leyptsig * Harz togʻlari Oromgohlar 1-maydan 30-sentyabrgacha ochiq boʻlib, ular elektr, kanalizatsiya, suv va boshqa jihozlar bilan jihozlangan. Gʻarb mamlakatlaridagi koʻplab ekvivalent xususiy sxemalarda boʻlgani kabi, oldindan bron qilish kerak edi. === Yoshlar yotoqxonalari === Sharqiy Germaniya yoshlar yotoqxonalari rasmiy ravishda gʻarbliklar uchun ochiq emas edi, lekin baʼzida gʻarbliklarga boʻsh joy boʻlsa, ulardan foydalanishga ruxsat berilgan. == Koʻrish kerak boʻlgan narsalar == === Sharqiy Berlin === Sharqiy Berlin [[Ikkinchi Jahon urushi|Ikkinchi jahon urushidan]] keyin zamonaviy poytaxt sifatida qayta qurildi. Shaharning markazi Aleksandrplatz, piyodalar maydoni edi. Boshqa turistik diqqatga sazovor joylar orasida ''Fernsehturm'' (televidenie minorasi), Palast der Republik (Sharqiy Germaniya qonun chiqaruvchi binosi) va [[Brandenburg]] darvozasi (keyin [[Berlin devori]]) bilan oʻralgan. [[Potsdam]], shuningdek, Sharqiy Germaniya hukumati, xususan Sanssouci va uning atrofidagi bogʻlar tomonidan katta targʻib qilingan, [[Fridrix II|bu Buyuk Fridrixning]] sobiq yozgi saroyi edi. === Boltiq boʻyi === Sharqiy Germaniya hukumati bugungi kunda shtatning [[Meklenburg-Old Pomeraniya|Meklenburg-Vorpommern]] deb nomlangan tumanlarida qirgʻoq boʻylab Gʻarb sayyohlari uchun bir qator plyaj kurortlarini ishlab chiqdi. === Erzgebirge rudali togʻlari va Tyuringiya oʻrmonlari === Erzgebirge rudali togʻlari GDRning eng baland nuqtasi Fichtelbergni (1214 metr) oʻz ichiga olgan. [[Turingiya]] oʻrmonlaridagi kurort shaharchasi [[Oberhof|Oberhofda]] sunʼiy lyuge/bobsley yugurish mavjud edi. === Eisenhüttenshtadt === [[Eisenhüttenstadt]] — Polsha bilan chegaradosh Oder daryosi boʻyida joylashgan shahar. Shahar dastlab Stalinshtadt deb nomlangan, ammo destalinizatsiya davrida nom oʻzgargan. Eisenhüttenstadt binolari [[Modernizm|modernistik]] arxitekturaning arxetipik namunasidir va 1950-yilda Sharqiy Germaniya hukumati tomonidan qurilgan shahar „namunali sotsialistik shahar“ sifatida yaratilgan. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Sharqiy Germaniya]] [[Turkum:Turizm]] [[Turkum:Pages with unreviewed translations]] rtcb2c5osi1lnqnwkpz5nh6yu8hnq0z 6221482 6221481 2026-07-31T15:12:58Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Pages with unreviewed translations]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221482 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Flag_of_East_Germany.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a1/Flag_of_East_Germany.svg/200px-Flag_of_East_Germany.svg.png|right|200x200px]] '''[[Germaniya Demokratik Respublikasi|Germaniya Demokratik Respublikasida]] (GDR) turizm''' shtat orqali ''Reisebüro der DDR'' (GDR Sayohat byurosi) orqali tashkil etilgan. == Sayohat turlari == === Ekskursiyalar === Sayohatchi birinchi navbatda ''Reisebüro'' tomonidan akkreditatsiya qilingan sayyohlik agentligida oʻz sayohatini bron qiladi. Sayohat agentligi sayohatchiga ''Reisebüro'' taklif qilgan koʻplab turlardan birini tanlashni taklif qiladi. Baʼzi mamlakatlarda sayohatchilar mahalliy sayyohlik agentliklari orqali joyni bron qilishlari mumkin edi, ular Reisebüro bilan kelishib oladilar<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Meet the New Travel Agents (a.k.a. Travel Networks) |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2018/01/30/travel/networks-agents-virtuoso.html |access-date=18 May 2018}}</ref>. === Shaxsiy sayohat === GDRda mustaqil sayohatga ruxsat berildi, avtomobilda yurish yoki mamlakat boʻylab temir yoʻlda sayohat qilish eng mashhur variant edi. Marshrut ''Reisebüro'' orqali tartibga solinishi va tashriflar GDRdagi chegara postlari va boshqa ''Reisebüro'' idoralarida tashkil etilishi mumkin edi. Kelishdan oldin yanada murakkab ekskursiyalar tashkillashtiriladi va GDRda dam olish bilan bogʻliq rasmiyatchiliklar (masalan, [[viza]], mehmonxonalarni bron qilish, valyuta ayirboshlash boʻyicha maslahatlar va boshqalar) ''Reisebüro'' tomonidan hal qilinadi. Bu Sharqiy va [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Gʻarbiy Germaniya]] oʻrtasidagi chegarani kesib oʻtishni ancha oson qildi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.forbes.com/sites/pamdanziger/2017/09/25/shopping-tourism-time-for-travel-companies-to-explore-the-opportunity/#78f10429517b|sarlavha=Biography It's Time For Travel Companies To Explore Shopping Tourism (in Germany)|ish=Forbes|sana=25 September 2017|kirish sanasi=19 May 2018}}</ref>. == Rasmiyatchlik == Barcha davlatlar singari, tegishli shartnomalarga ega boʻlmagan mamlakatlardan kelgan chet el fuqarolari GDRga kirish yoki chiqish uchun [[Viza|vizaga]] ega boʻlishlari kerak edi. Gʻarbiy Germaniya va Gʻarbiy [[Berlin|Berlinda]] joylashgan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]], [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniya]] va [[Fransiya|Fransiyaning]] harbiy va fuqarolik hukumat xodimlari, ular Gʻarbiy Berlinga quruqlik yoʻllari (yaʼni, avtomobil va temir yoʻl) orqali va Sharqiy Berlinda tranzit qilishda istisno boʻlgan, Sharqiy Germaniya hukumati emas, [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Qurolli Kuchlari]] yurisdiksiyasi ostida edi. Vizalarning toʻrtta asosiy turi mavjud edi: * Toʻxtovsiz tranzit vizasi (masalan, Gʻarbiy Germaniya va Gʻarbiy Berlin oʻrtasida tranzit oʻtadigan sayohatchilar uchun) * Tranzit vizasi (72 soatlik toʻxtash bilan) * Standart kirish va chiqish vizasi ''(Visum zur Ein- und Ausreise)'' * Gʻarbiy Berlindan Sharqiy Berlinga tashrif buyurishni istagan sayyohlar uchun kunlik viza ''(Tagesvisum)'' . Qoʻshimcha qoidalar diplomatlar, jurnalistlar, ishbilarmon sayohatchilar va boshqa turistik boʻlmagan mehmonlarga nisbatan qoʻllanadi. Toʻrt asosiy viza turlarining barchasi, nazariy jihatdan, asosiy chegara oʻtish joylaridagi ''Reisebüro'' ofislarida tartibga solinishi mumkin. Amalda, kirish vizasini olishda byurokratiyaga yoʻl qoʻymaslik uchun — yana, aksariyat zamonaviy shtatlar uchun odatiy jarayon — bir kunlik viza bilan Sharqiy Berlinga kirish va keyin shahardagi ''Reisebüro'' ofisida uzaytirish osonroq edi. Sharqiy Germaniyaga tashrif buyuruvchilar mamlakatga faqat avtomobil, avtobus yoki poezdda kirishlari mumkin edi — velosipedda yoki piyoda emas. Bunaqa istisnolar xalqaro aeroportlar, shuningdek Charli nazorat punkti edi. Gʻarbiy Berlindan [[Berlin metropoliteni|U-Bahn]], S-Bahn yoki shaharlararo poezd orqali yetib borish mumkin boʻlgan Sharqiy Berlindagi Friedrichstraße [[temir yoʻl stansiyasi]] bilan bogʻliq. Toʻxtovsiz tranzit vizasi boʻlmagan tashrif buyuruvchilar har kuni 1:1 standart kurs boʻyicha kamida 25 [[Marka (pul birligi)|DM]] yoki uning boshqa valyutadagi ekvivalentini GDR belgilariga oʻzgartirishlari kerak edi. GDRda mehmonxonada tunash uchun joy band qilganlar uchun istisno qilingan, chunki mehmonxona toʻlovlari oʻzgarmas valyutada toʻlanishi kerak va deyarli har doim minimal kunlik ayirboshlash summasidan oshib ketgan. Viza toʻlovining oʻzi qoʻshimcha DM5-15 (viza [[Urugʻ (zoologiya)|turiga]] qarab) edi.  Vizalarga qoʻshimcha ravishda, GDRga bir kechada (yoki uzoqroq) qoladigan sayohatchilar ''Volkspolizei'' (Xalq politsiyasi) da roʻyxatdan oʻtishlari kerak edi. Sayohatchining pasportiga ''"Aufenthaltsberechtigung"'' (yashash huquqi) muhri qoʻyiladi; tegishli maydonga sayohatchi roʻyxatdan oʻtgan har bir shahar yoki ''Bezirk'' (viloyat) nomi, shuningdek, roʻyxatdan oʻtishning tugash sanasi kiritiladi. Koʻp marta, sayohatchi turgan mehmonxona sayohatchiga roʻyxatdan oʻtish vaqtida pasportni olib, kvitansiyani berib, ertasi kuni ertalab sayohatchiga pasportni qaytarib berib, har qanday noqulayliklarni bartaraf qilgan holda, buni hal qilardi. == Bojxona == Sharqiy Germaniya markasigacha boʻlgan 200 ta sovgʻalarni import qilish mumkin edi. Bu sayohatchining ular uchun uyda toʻlagan narxiga emas, balki Sharqiy Germaniyada sotiladigan buyumning narxiga asoslangan edi<ref>{{Veb manbasi|url=https://foreignpolicy.com/2014/11/07/8-things-that-were-better-in-east-germany|sarlavha=8 Things That Were Better in East Germany|ish=Foreign Policy|sana=7 November 2014|kirish sanasi=19 May 2018}}</ref>. == Turar joy == === Mehmonxonalar === GDRga tashrif buyuruvchilar odatda davlatga qarashli ''Interhotel'' tarmogʻiga tegishli mehmonxonalarda qolishgan. GDR mehmonxonalarini yaroqsiz deb tasavvur qilgan gʻarbliklarning kutganlaridan farqli oʻlaroq, ''Interhotels'' (ayniqsa, Sharqiy Berlindagi Metropol va Grand Hotels, [[Drezden|Drezdendagi]] Bellevue va [[Leipzig|Leyptsigdagi]] Merkur) mehmonxonalarni joylashtirish boʻyicha xalqaro standartlarga javob berdi yoki ulardan oshib ketdi. Mehmonxonalarning toʻrtta toifasi mavjud edi: * '''Deluxe''' — bir kishi uchun kechaga kamida 100 GDR markasi * '''Qimmat''' — 90-100 GDR markasi * '''Oʻrtacha''' — 70-90 GDR markasi * '''Arzon''' — 40-70 GDR markasi Maxsus hammomli xona qoʻshimcha 5 yoki 10 GDR belgilariga toʻgʻri keladi. Yuqorida taʼkidlanganidek, Gʻarb sayohatchilari mehmonxona toʻlovlarini GDR belgilarida koʻrsatilishi mumkin boʻlsa ham, oʻzgarmas valyutada toʻlashlari kerak edi. === Lager === Intercamp tomonidan boshqariladigan oʻttizta lager GDRda quyidagi hududlarda joylashgan: * Sharqiy Berlin * [[Boltiq dengizi|Boltiq boʻyi]] * Mecklenburg koʻl tumani * [[Drezden]] va uning atrofida * [[Erfurt]] * Leyptsig * Harz togʻlari Oromgohlar 1-maydan 30-sentyabrgacha ochiq boʻlib, ular elektr, kanalizatsiya, suv va boshqa jihozlar bilan jihozlangan. Gʻarb mamlakatlaridagi koʻplab ekvivalent xususiy sxemalarda boʻlgani kabi, oldindan bron qilish kerak edi. === Yoshlar yotoqxonalari === Sharqiy Germaniya yoshlar yotoqxonalari rasmiy ravishda gʻarbliklar uchun ochiq emas edi, lekin baʼzida gʻarbliklarga boʻsh joy boʻlsa, ulardan foydalanishga ruxsat berilgan. == Koʻrish kerak boʻlgan narsalar == === Sharqiy Berlin === Sharqiy Berlin [[Ikkinchi Jahon urushi|Ikkinchi jahon urushidan]] keyin zamonaviy poytaxt sifatida qayta qurildi. Shaharning markazi Aleksandrplatz, piyodalar maydoni edi. Boshqa turistik diqqatga sazovor joylar orasida ''Fernsehturm'' (televidenie minorasi), Palast der Republik (Sharqiy Germaniya qonun chiqaruvchi binosi) va [[Brandenburg]] darvozasi (keyin [[Berlin devori]]) bilan oʻralgan. [[Potsdam]], shuningdek, Sharqiy Germaniya hukumati, xususan Sanssouci va uning atrofidagi bogʻlar tomonidan katta targʻib qilingan, [[Fridrix II|bu Buyuk Fridrixning]] sobiq yozgi saroyi edi. === Boltiq boʻyi === Sharqiy Germaniya hukumati bugungi kunda shtatning [[Meklenburg-Old Pomeraniya|Meklenburg-Vorpommern]] deb nomlangan tumanlarida qirgʻoq boʻylab Gʻarb sayyohlari uchun bir qator plyaj kurortlarini ishlab chiqdi. === Erzgebirge rudali togʻlari va Tyuringiya oʻrmonlari === Erzgebirge rudali togʻlari GDRning eng baland nuqtasi Fichtelbergni (1214 metr) oʻz ichiga olgan. [[Turingiya]] oʻrmonlaridagi kurort shaharchasi [[Oberhof|Oberhofda]] sunʼiy lyuge/bobsley yugurish mavjud edi. === Eisenhüttenshtadt === [[Eisenhüttenstadt]] — Polsha bilan chegaradosh Oder daryosi boʻyida joylashgan shahar. Shahar dastlab Stalinshtadt deb nomlangan, ammo destalinizatsiya davrida nom oʻzgargan. Eisenhüttenstadt binolari [[Modernizm|modernistik]] arxitekturaning arxetipik namunasidir va 1950-yilda Sharqiy Germaniya hukumati tomonidan qurilgan shahar „namunali sotsialistik shahar“ sifatida yaratilgan. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Sharqiy Germaniya]] [[Turkum:Turizm]] tieiyoaglj4rhh92v1qjhuml5qzd70h 6221484 6221482 2026-07-31T15:15:16Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Turizm]] olib tashlandi; [[Turkum:Germaniyada turizm]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221484 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Flag_of_East_Germany.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a1/Flag_of_East_Germany.svg/200px-Flag_of_East_Germany.svg.png|right|200x200px]] '''[[Germaniya Demokratik Respublikasi|Germaniya Demokratik Respublikasida]] (GDR) turizm''' shtat orqali ''Reisebüro der DDR'' (GDR Sayohat byurosi) orqali tashkil etilgan. == Sayohat turlari == === Ekskursiyalar === Sayohatchi birinchi navbatda ''Reisebüro'' tomonidan akkreditatsiya qilingan sayyohlik agentligida oʻz sayohatini bron qiladi. Sayohat agentligi sayohatchiga ''Reisebüro'' taklif qilgan koʻplab turlardan birini tanlashni taklif qiladi. Baʼzi mamlakatlarda sayohatchilar mahalliy sayyohlik agentliklari orqali joyni bron qilishlari mumkin edi, ular Reisebüro bilan kelishib oladilar<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Meet the New Travel Agents (a.k.a. Travel Networks) |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2018/01/30/travel/networks-agents-virtuoso.html |access-date=18 May 2018}}</ref>. === Shaxsiy sayohat === GDRda mustaqil sayohatga ruxsat berildi, avtomobilda yurish yoki mamlakat boʻylab temir yoʻlda sayohat qilish eng mashhur variant edi. Marshrut ''Reisebüro'' orqali tartibga solinishi va tashriflar GDRdagi chegara postlari va boshqa ''Reisebüro'' idoralarida tashkil etilishi mumkin edi. Kelishdan oldin yanada murakkab ekskursiyalar tashkillashtiriladi va GDRda dam olish bilan bogʻliq rasmiyatchiliklar (masalan, [[viza]], mehmonxonalarni bron qilish, valyuta ayirboshlash boʻyicha maslahatlar va boshqalar) ''Reisebüro'' tomonidan hal qilinadi. Bu Sharqiy va [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Gʻarbiy Germaniya]] oʻrtasidagi chegarani kesib oʻtishni ancha oson qildi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.forbes.com/sites/pamdanziger/2017/09/25/shopping-tourism-time-for-travel-companies-to-explore-the-opportunity/#78f10429517b|sarlavha=Biography It's Time For Travel Companies To Explore Shopping Tourism (in Germany)|ish=Forbes|sana=25 September 2017|kirish sanasi=19 May 2018}}</ref>. == Rasmiyatchlik == Barcha davlatlar singari, tegishli shartnomalarga ega boʻlmagan mamlakatlardan kelgan chet el fuqarolari GDRga kirish yoki chiqish uchun [[Viza|vizaga]] ega boʻlishlari kerak edi. Gʻarbiy Germaniya va Gʻarbiy [[Berlin|Berlinda]] joylashgan [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]], [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniya]] va [[Fransiya|Fransiyaning]] harbiy va fuqarolik hukumat xodimlari, ular Gʻarbiy Berlinga quruqlik yoʻllari (yaʼni, avtomobil va temir yoʻl) orqali va Sharqiy Berlinda tranzit qilishda istisno boʻlgan, Sharqiy Germaniya hukumati emas, [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Qurolli Kuchlari]] yurisdiksiyasi ostida edi. Vizalarning toʻrtta asosiy turi mavjud edi: * Toʻxtovsiz tranzit vizasi (masalan, Gʻarbiy Germaniya va Gʻarbiy Berlin oʻrtasida tranzit oʻtadigan sayohatchilar uchun) * Tranzit vizasi (72 soatlik toʻxtash bilan) * Standart kirish va chiqish vizasi ''(Visum zur Ein- und Ausreise)'' * Gʻarbiy Berlindan Sharqiy Berlinga tashrif buyurishni istagan sayyohlar uchun kunlik viza ''(Tagesvisum)'' . Qoʻshimcha qoidalar diplomatlar, jurnalistlar, ishbilarmon sayohatchilar va boshqa turistik boʻlmagan mehmonlarga nisbatan qoʻllanadi. Toʻrt asosiy viza turlarining barchasi, nazariy jihatdan, asosiy chegara oʻtish joylaridagi ''Reisebüro'' ofislarida tartibga solinishi mumkin. Amalda, kirish vizasini olishda byurokratiyaga yoʻl qoʻymaslik uchun — yana, aksariyat zamonaviy shtatlar uchun odatiy jarayon — bir kunlik viza bilan Sharqiy Berlinga kirish va keyin shahardagi ''Reisebüro'' ofisida uzaytirish osonroq edi. Sharqiy Germaniyaga tashrif buyuruvchilar mamlakatga faqat avtomobil, avtobus yoki poezdda kirishlari mumkin edi — velosipedda yoki piyoda emas. Bunaqa istisnolar xalqaro aeroportlar, shuningdek Charli nazorat punkti edi. Gʻarbiy Berlindan [[Berlin metropoliteni|U-Bahn]], S-Bahn yoki shaharlararo poezd orqali yetib borish mumkin boʻlgan Sharqiy Berlindagi Friedrichstraße [[temir yoʻl stansiyasi]] bilan bogʻliq. Toʻxtovsiz tranzit vizasi boʻlmagan tashrif buyuruvchilar har kuni 1:1 standart kurs boʻyicha kamida 25 [[Marka (pul birligi)|DM]] yoki uning boshqa valyutadagi ekvivalentini GDR belgilariga oʻzgartirishlari kerak edi. GDRda mehmonxonada tunash uchun joy band qilganlar uchun istisno qilingan, chunki mehmonxona toʻlovlari oʻzgarmas valyutada toʻlanishi kerak va deyarli har doim minimal kunlik ayirboshlash summasidan oshib ketgan. Viza toʻlovining oʻzi qoʻshimcha DM5-15 (viza [[Urugʻ (zoologiya)|turiga]] qarab) edi.  Vizalarga qoʻshimcha ravishda, GDRga bir kechada (yoki uzoqroq) qoladigan sayohatchilar ''Volkspolizei'' (Xalq politsiyasi) da roʻyxatdan oʻtishlari kerak edi. Sayohatchining pasportiga ''"Aufenthaltsberechtigung"'' (yashash huquqi) muhri qoʻyiladi; tegishli maydonga sayohatchi roʻyxatdan oʻtgan har bir shahar yoki ''Bezirk'' (viloyat) nomi, shuningdek, roʻyxatdan oʻtishning tugash sanasi kiritiladi. Koʻp marta, sayohatchi turgan mehmonxona sayohatchiga roʻyxatdan oʻtish vaqtida pasportni olib, kvitansiyani berib, ertasi kuni ertalab sayohatchiga pasportni qaytarib berib, har qanday noqulayliklarni bartaraf qilgan holda, buni hal qilardi. == Bojxona == Sharqiy Germaniya markasigacha boʻlgan 200 ta sovgʻalarni import qilish mumkin edi. Bu sayohatchining ular uchun uyda toʻlagan narxiga emas, balki Sharqiy Germaniyada sotiladigan buyumning narxiga asoslangan edi<ref>{{Veb manbasi|url=https://foreignpolicy.com/2014/11/07/8-things-that-were-better-in-east-germany|sarlavha=8 Things That Were Better in East Germany|ish=Foreign Policy|sana=7 November 2014|kirish sanasi=19 May 2018}}</ref>. == Turar joy == === Mehmonxonalar === GDRga tashrif buyuruvchilar odatda davlatga qarashli ''Interhotel'' tarmogʻiga tegishli mehmonxonalarda qolishgan. GDR mehmonxonalarini yaroqsiz deb tasavvur qilgan gʻarbliklarning kutganlaridan farqli oʻlaroq, ''Interhotels'' (ayniqsa, Sharqiy Berlindagi Metropol va Grand Hotels, [[Drezden|Drezdendagi]] Bellevue va [[Leipzig|Leyptsigdagi]] Merkur) mehmonxonalarni joylashtirish boʻyicha xalqaro standartlarga javob berdi yoki ulardan oshib ketdi. Mehmonxonalarning toʻrtta toifasi mavjud edi: * '''Deluxe''' — bir kishi uchun kechaga kamida 100 GDR markasi * '''Qimmat''' — 90-100 GDR markasi * '''Oʻrtacha''' — 70-90 GDR markasi * '''Arzon''' — 40-70 GDR markasi Maxsus hammomli xona qoʻshimcha 5 yoki 10 GDR belgilariga toʻgʻri keladi. Yuqorida taʼkidlanganidek, Gʻarb sayohatchilari mehmonxona toʻlovlarini GDR belgilarida koʻrsatilishi mumkin boʻlsa ham, oʻzgarmas valyutada toʻlashlari kerak edi. === Lager === Intercamp tomonidan boshqariladigan oʻttizta lager GDRda quyidagi hududlarda joylashgan: * Sharqiy Berlin * [[Boltiq dengizi|Boltiq boʻyi]] * Mecklenburg koʻl tumani * [[Drezden]] va uning atrofida * [[Erfurt]] * Leyptsig * Harz togʻlari Oromgohlar 1-maydan 30-sentyabrgacha ochiq boʻlib, ular elektr, kanalizatsiya, suv va boshqa jihozlar bilan jihozlangan. Gʻarb mamlakatlaridagi koʻplab ekvivalent xususiy sxemalarda boʻlgani kabi, oldindan bron qilish kerak edi. === Yoshlar yotoqxonalari === Sharqiy Germaniya yoshlar yotoqxonalari rasmiy ravishda gʻarbliklar uchun ochiq emas edi, lekin baʼzida gʻarbliklarga boʻsh joy boʻlsa, ulardan foydalanishga ruxsat berilgan. == Koʻrish kerak boʻlgan narsalar == === Sharqiy Berlin === Sharqiy Berlin [[Ikkinchi Jahon urushi|Ikkinchi jahon urushidan]] keyin zamonaviy poytaxt sifatida qayta qurildi. Shaharning markazi Aleksandrplatz, piyodalar maydoni edi. Boshqa turistik diqqatga sazovor joylar orasida ''Fernsehturm'' (televidenie minorasi), Palast der Republik (Sharqiy Germaniya qonun chiqaruvchi binosi) va [[Brandenburg]] darvozasi (keyin [[Berlin devori]]) bilan oʻralgan. [[Potsdam]], shuningdek, Sharqiy Germaniya hukumati, xususan Sanssouci va uning atrofidagi bogʻlar tomonidan katta targʻib qilingan, [[Fridrix II|bu Buyuk Fridrixning]] sobiq yozgi saroyi edi. === Boltiq boʻyi === Sharqiy Germaniya hukumati bugungi kunda shtatning [[Meklenburg-Old Pomeraniya|Meklenburg-Vorpommern]] deb nomlangan tumanlarida qirgʻoq boʻylab Gʻarb sayyohlari uchun bir qator plyaj kurortlarini ishlab chiqdi. === Erzgebirge rudali togʻlari va Tyuringiya oʻrmonlari === Erzgebirge rudali togʻlari GDRning eng baland nuqtasi Fichtelbergni (1214 metr) oʻz ichiga olgan. [[Turingiya]] oʻrmonlaridagi kurort shaharchasi [[Oberhof|Oberhofda]] sunʼiy lyuge/bobsley yugurish mavjud edi. === Eisenhüttenshtadt === [[Eisenhüttenstadt]] — Polsha bilan chegaradosh Oder daryosi boʻyida joylashgan shahar. Shahar dastlab Stalinshtadt deb nomlangan, ammo destalinizatsiya davrida nom oʻzgargan. Eisenhüttenstadt binolari [[Modernizm|modernistik]] arxitekturaning arxetipik namunasidir va 1950-yilda Sharqiy Germaniya hukumati tomonidan qurilgan shahar „namunali sotsialistik shahar“ sifatida yaratilgan. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Sharqiy Germaniya]] [[Turkum:Germaniyada turizm]] l63yg4qo5akn8qcm8h52y5nn4357uug 0 765663 6221729 5907704 2026-08-01T11:41:47Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221729 wikitext text/x-wiki {{Futbol klubi2 | clubname = Villarreal | image = Villarreal CF logo-en.svg | upright = 0.75 | caption = | fullname = Villarreal Club de Fútbol [[Sociedad Anónima Deportiva|S.A.D.]] | nickname = ''El Submarino Amarillo''<br />(The Yellow Submarine) | founded = {{Start date and age|df=yes|1923|03|10}} as ''Club Deportivo Villarreal'' | ground = [[Estadio de la Cerámica]] | capacity = 23,008 | chrtitle = President | chairman = [[Fernando Roig]] | mgrtitle = Head coach | manager = [[Marcelino García Toral|Marcelino]] | league = {{Spanish football updater|Villarreal}} | season = {{Spanish football updater|Villarreal2}} | position = {{Spanish football updater|Villarreal3}} | current = 2023–24 Villarreal CF season | website = http://www.villarrealcf.es | pattern_la1 = _villarreal2324h | pattern_b1 = _villarreal2324h | pattern_ra1 = _villarreal2324h | pattern_sh1 = _villarreal2324h | pattern_so1 = _villarreal2324hl | leftarm1 = FFFF00 | body1 = FFFF00 | rightarm1 = FFFF00 | shorts1 = FFFF01 | socks1 = FFFF01 | pattern_la2 = _villarreal2324a | pattern_b2 = _villarreal2324a | pattern_ra2 = _villarreal2324a | pattern_sh2 = _villarreal2324a | pattern_so2 = _villarreal2324al | leftarm2 = 860638 | body2 = 860638 | rightarm2 = 860638 | shorts2 = 860638 | socks2 = 860638 | pattern_la3 = _villarreal2324t | pattern_b3 = _villarreal2324t | pattern_ra3 = _villarreal2324t | pattern_sh3 = _villarreal2324t | pattern_so3 = _villarreal2324tl | leftarm3 = BAB9B7 | body3 = BAB9B7 | rightarm3 = | shorts3 = BAB9B7 | socks3 = BAB9B7 }} '''Villarreal Club de Futbol, S.A.D'''. (tarjimasi: Villarreal Futbol Klubi) — Ispaniyaning Kastellon [[Provinsiya|provinsiyasi]] [[Villarreal (Castellón)|Villarreal]] shahrida tashkil etilgan hamda [[Ispaniya]] La Ligasidagi eng professional futbol jamoalardan biri. 1923-yilda tashkil etilgan futbol klubi oʻz tarixining koʻp qismini ispan futbolining quyi bosqichlarida oʻtkazdi va La Ligadagi debyutini faqat 1998-yildan boshladi. XXI asrda „Villarreal“ [[Liga|ligada]] biroz barqarorlikka erishdi, garchi jamoa 2012-yilda quyi ligaga tushib qolgan boʻlsa-da, keyingi yildan boshlab yuqori bosqichlarda oʻynay boshlagan. Klub ilk bor [[UEFA Chempionlar Ligasi|UEFA Chempionlar ligasida]] 2005-yilda maydonga tushgan, uning eng yaxshi natijasi 2006 va 2022-yillarda yarim final boʻlgan. Bu vaqt ichida „Villarreal“ [[UEFA Yevropa Ligasi|UEFA Yevropa Ligasida]] ham maydonga tushdi va 2021-yilda finalda [[Manchester United F.C.|"Manchester Yunayted"]] ni magʻlub etib, birinchi yirik kubokni qoʻlga kiritib, musobaqada gʻolib chiqdi. Klub oʻzining sariq libosi va [[Real Madrid CF|Real Madrid]], [[FC Barcelona|Barselona]], [[Atlético Madrid|Atletiko Madrid]], [[Valencia CF|Valensiya futbol jamoalariga]] nisbatan past darajadagi jamoa boʻlgani uchun ''El Submari Groguet'' yoki ''El Submarino Amarillo'' ([[Sariq]] suv osti kemasi) laqabini oldi. Ular uy oʻyinlarini [[Estadio de la Cerámica|Estadio de la Seramikada]] oʻtkazishadi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Jones |first=Rich |date=9-fevral 2019-yil |title=We ranked the top 10 stadium in La Liga – with a surprise No. 1 |work=mirror |url=https://www.mirror.co.uk/sport/football/news/laliga-top-10-stadiums-power-13974425 |access-date=24-yanvar 2020-yil}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/european/villarreal-relegated-in-dramatic-finale-to-la-liga-7745699.html|sarlavha=Villarreal relegated in dramatic finale to La Liga|muallif=Mark Elkington|sana=14-may 2012-yil|ish=The Independent}}</ref>. == Tarixi == === 1923-1929: Dastlabki yillar === Villarreal [[Futbol|futbol klubi]] 1923-yil 10-martda '''Club Deportivo Villarreal''' sifatida „barcha sport turlarini, ayniqsa futbolni targʻib qilish“ uchun tashkil etilgan. Stadion oyiga 60 [[Peseta|pesetaga]] ijaraga olingan va chiptalar narxi erkaklar uchun yarim peset, bolalar uchun esa chorak peset qilib belgilangan. Ayollarga bepul kirish huquqi berildi<ref name="autogenerated4">{{Veb manbasi|url=http://www.villarrealcf.es/principal_n.php?nombreModulo=contenido&idcontenido=3&idmenu=106&idsubmenu=109|sarlavha=Villarreal C.F.&nbsp;– Web Oficial<!-- Bot generated title -->|qaralgan sana=4-avgust 2022-yil|arxivsana=4-sentabr 2011-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110904093209/http://www.villarrealcf.es/principal_n.php?nombreModulo=contenido&idcontenido=3&idmenu=106&idsubmenu=109}}</ref>. 1923-yil 17-iyunda klubning zamonaviy raqibi [[Castellón (provinsiya)|Kastellon]] birinchi oʻyinni [[Miguel de Cervantes|Migel de Servantes]] nomidagi klubga qarshi oʻtkazdi. Oʻsha yilning 21-oktabrda „Villarreal“ oʻzining ilk oʻyinini „Kastellon“ga qarshi oʻtkazdi. Villarreal oʻzining birinchi nishonida aks etgan oq koʻylak va qora shortilar toʻplami bilan boshladi<ref name="autogenerated1">{{Veb manbasi|url=http://www.villarrealcf.es/historia/escudos|sarlavha=Villarreal C.F.&nbsp;– Web Oficial<!-- Bot generated title -->|qaralgan sana=2022-08-04|arxivsana=2021-05-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210526234545/http://www.villarrealcf.es/historia/escudos}}</ref>. === 1929-1998: Quyi bosqichlarda vaziyat === Vilarreal 1929-yildan 1930-yilgacha Ispaniya futbol piramidasi doirasidagi mintaqaviy musobaqalarda qatnashgan. 1934—1935-yilgi mavsumda jamoa [[Cartagena|Kartaxenaga]] yutqazib qoʻydi, shu sababli yuqori bosqichlarga chiqa olmadi. Keyingi mavsumda Villarreal Ispaniya fuqarolar urushi boshlanishidan oldin mintaqaning birinchi divizionida gʻalaba qozondi. 1939-yilda urush tugagach, klub yana viloyatning ikkinchi [[Divizion|divizionida]] oʻynadi<ref name="autogenerated4"/> Biroq, Villarreal 1940-yillarning boshida tarqatib yuborildi va 1942-yilda klub asoschilarining qisqartmasi boʻlgan CA Foghetecaz ('''Fo'''nt, '''G'''il, '''He'''rrero, '''Te'''uler, '''Ca'''tala va '''Z'''aragoza) tashkil etilgan bir nechta klublardan biri edi. 1946-yilda yangi klub Valensiya futbol federatsiyasiga qoʻshildi va oʻzini CAF Villarreal deb oʻzgartirdi, bu yerda F Foghetecazni anglatadi<ref name="autogenerated1"/> 1954-yilda nomi yana hozirgi Villarreal CF ga oʻzgartirildi<ref name="autogenerated1"/>. Ular birinchi mintaqaviy ligada yettinchi va keyin ikki marta toʻrtinchi oʻrinni egallab, 1956-yilda Tercera Liga chempioni sifatida koʻtarilishdi. Ular 1960—1961-yillarda 14-oʻrinni egallab, quyi ligaga tushib ketishgan<ref name="autogenerated4"/>. Klub oʻzining hozirgi taniqli belgisini 1966-yilning oʻrtalarida qabul qildi<ref name="autogenerated1"/> 1966—1967-yillarda „Villarreal“ Terseraga chempion sifatida qaytdi. 1970-yilda ular birinchi marta milliy Segundaga chiqishdi<ref name="autogenerated4"/>. Ular birinchi mavsumda quyi ligaga tushib qolishdan arang qutuldi, ammo keyingi mavsumda quyi ligaga tushib ketishdi. 1975—1976-yillarda ular Terseradan Regionallarga tushib ketishdi, ammo keyingi mavsumda yana yuqoriga koʻtarilishdi. 1986—1987-yillarda „Villarreal“ Segunda B ligasiga koʻtarildi<ref name="autogenerated4" />. 1990-yilda ular 18-oʻrinni egalladi va yana Terseraga tushib ketdi. Klub Segunda B ga qaytib, ikkinchi oʻrinni egallab, birinchi marta Segunda A ga koʻtarilganligi sababli ketma-ket koʻtarilishlar boʻldi. 1992-yildan 1993-yilgacha „Vilyarreal“ koʻpincha past yoki oʻrta jadvaldagi oʻrinlarda boʻlgan, ammo 1997—1998-yillarda toʻrtinchi oʻrinni egallab pley-offga chiqqan.<ref name="autogenerated3">{{Veb manbasi|url=http://www.villarrealcf.es/principal_n.php?nombreModulo=contenido&idcontenido=18&idmenu=106&idsubmenu=110|sarlavha=Villarreal C.F.&nbsp;– Web Oficial<!-- Bot generated title -->|qaralgan sana=4-avgust 2022-yil|arxivsana=24-oktabr 2011-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20111024233013/http://www.villarrealcf.es/principal_n.php?nombreModulo=contenido&idcontenido=18&idmenu=106&idsubmenu=110}}</ref> Ikki oyoqli pley-off Compostela ga qarshi oʻtdi. „Vilyarreal“ 0:0 hisobidagi birinchi oʻyinni oʻz uyida oʻtkazdi, ammo [[Galisiya]] jamoasining uyidagi javob oʻyinida 1:1 hisobida durang qayd etildi, shu tariqa „Vilyarreal“ [[Mehmonda gol qoidasi|safarda gol urish qoidasiga]] koʻra koʻtarildi. === 1998-2012: La Liga va Yevropadagi debyutlar === "Villarreal"ning [[La Liga|La Ligadagi]] debyuti 1998-yil 31-avgustda [[Santiago Bernabeu (stadion)|Santyago Bernabeu stadionida]] amaldagi [[UEFA Chempionlar Ligasi|Yevropa chempioni]] [[Real Madrid CF|"Real Madrid"]] ga qarshi oʻyin bilan boshlandi va 3 daqiqadan soʻng oldinga chiqib olganiga qaramay, 4:1 hisobida magʻlub boʻldi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Real Madrid vs Villarreal - La Liga 1999: all the info, lineups and events|url=https://www.besoccer.com/match/real-madrid/villarreal/199914404|kirish sanasi=7-aprel 2022-yil|ish=besoccer.com|til=inglizcha|qaralgan sana=2022-08-04|arxivsana=2022-04-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220407215519/https://www.besoccer.com/match/real-madrid/villarreal/199914404}}</ref>. Birinchi uy oʻyini bir hafta oʻtib [[RC Celta de Vigo|"Selta de Vigo"]] ga qarshi<ref name="autogenerated3"/> boʻldi. Ogʻir mavsum tufayli „Villarreal“ 1999—2000-yilgi mavsumda Segunda divizioniga tushib ketdi, ammo uchinchi oʻrinni egallab, keyin yana Primer Ligaga koʻtarildi. [[Fayl:Van_Persie_Free_Kick_cropped.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2b/Van_Persie_Free_Kick_cropped.jpg/320px-Van_Persie_Free_Kick_cropped.jpg|thumb|320x320px| [[Arsenal (futbol klubi)|Arsenal FC]] va Villarreal CF 2008-09 UEFA Chempionlar Ligasi chorak finali bahsida.]] Primer Ligaga qaytishda yettinchi oʻrinni egallagan Villarreal ikki mavsum davomida 15-oʻrinni egalladi<ref name="autogenerated3"/>. Villarreal 2002-yilning oʻrtalarida UEFA Intertoto kubogida ishtirok etib, Islandiyaning FH, Italiyaning [[Torino di Sangro|Torino]] va Fransiyaning [[Troya]] klublarini magʻlub etdi. Ular finalda hamyurtlari „[[Malaga]]“ga umumiy hisobda 2:1 hisobida imkoniyatni boy berishdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.villarrealcf.es/principal_n.php?nombreModulo=contenido&idcontenido=21&idsubmenu=9&idmenu=113&idsubmenu=164|sarlavha=Villarreal C.F.&nbsp;– Web Oficial<!-- Bot generated title -->|qaralgan sana=4-avgust 2022-yil|arxivsana=24-oktabr 2011-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20111024233021/http://www.villarrealcf.es/principal_n.php?nombreModulo=contenido&idcontenido=21&idsubmenu=9&idmenu=113&idsubmenu=164}}</ref>. 2003-yil oʻrtalarida ular Intertoto kubogi finalida Gollandiyaning Xerenven jamoasini magʻlub etishdi va shu tariqa [[UEFA Yevropa Ligasi|UEFA kubogiga]] yoʻllanma oldilar. „Vilyarreal“ Yevropadagi yirik debyutida qoʻshnilari va yakuniy chempion " [[Valencia CF|Valensiya]] "ga yutqazib, UEFA kubogining yarim finaliga chiqdi. Ligada „Vilyarreal“ sakkizinchi oʻrinni egalladi. 2004-yil oʻrtalarida „Vilyarreal“ final oʻyinini umumiy hisobda 2:2 hisobida yakunlaganidan keyin vatandoshlari [[Atlético Madrid|"Atletiko Madrid"]] ni [[O‘yindan keyingi penaltilar seriyasi|penaltilar seriyasida]] magʻlub etib, Intertoto kubogini saqlab qoldi. Bu ularga UEFA kubogi yoʻllanmasini taqdim etdi. Ular 2004-05 yilgi UEFA kubogining chorak finalida Gollandiyaning AZ jamoasiga yutqazib, umumiy hisobda 3:2 hisobida magʻlub boʻlishdi. Oʻsha mavsumda „Vilyarreal“ La Ligada uchinchi oʻrinni egallab, klubga Yevropa turniri [[UEFA Chempionlar Ligasi|Chempionlar ligasiga]] birinchi toʻgʻridan-toʻgʻri yoʻllanmani qoʻlga kiritdi. Klubning markaziy hujumchisi [[Diego Forlán|Diego Forlan]] 25 ta gol bilan liganing eng yaxshi toʻpurari uchun Pichichi Trophy sovrinini qoʻlga kiritdi. [[Fayl:Ozil_-_Flickr_-_Jan_S0L0_(7).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/62/Ozil_-_Flickr_-_Jan_S0L0_%287%29.jpg/300px-Ozil_-_Flickr_-_Jan_S0L0_%287%29.jpg|thumb|300x300px| [[Real Madrid CF|Real Madrid]] va Villarreal bahsi. 2011-yil.]] [[Fayl:Villarreal_CF_-_UD_Almería_(2012-13).JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/78/Villarreal_CF_-_UD_Almer%C3%ADa_%282012-13 %29.JPG/300px-Villarreal_CF_-_UD_Almer%C3%ADa_%282012-13 %29.JPG|thumb|300x300px| Villareal UD Almeriaga qarshi oʻynadi va La Ligaga chiqdi (2012-2013-yillar mavsumi).]] [[Fayl:El_madrigal_2.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/El_madrigal_2.jpg/320px-El_madrigal_2.jpg|thumb| El Madrigal, endi [[Estadio de la Cerámica|Estadio de la Ceramica]] deb oʻzgartirildi]] == Mukofotlari == === Mahalliy === * '''[[La Liga]]''' ** Ikkinchi oʻrin: 2007-08 * '''Segunda divizioni''' ** Ikkinchi oʻrin: 2012-13 * '''Segunda B divizioni''' ** Ikkinchi oʻrin: 1987-88, 1991-92 * '''Tercera divizioni''' ** '''Gʻoliblar''' : 1969-70 === Yevropa === * '''[[UEFA Yevropa Ligasi|UEFA Yevropa ligasi]]''' ** '''Gʻoliblar''' : 2020-21 * '''UEFA Intertoto kubogi''' ** '''Gʻoliblar''' : 2003, 2004 * '''[[UEFA superkubogi|UEFA Superkubogi]]''' ** Gʻoliblar: 2021 [[Fayl:Autobús_del_Vila-real_per_la_Pantera_Rosa,_València.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/97/Autob%C3%BAs_del_Vila-real_per_la_Pantera_Rosa%2C_Val%C3%A8ncia.jpg/220px-Autob%C3%BAs_del_Vila-real_per_la_Pantera_Rosa%2C_Val%C3%A8ncia.jpg|thumb| Jamoa avtobusi]] == Jamoa tarkibi == === Hozirgi tarkib ===   {{updated|24 January 2024}}<ref>{{cite web |url=https://villarrealcf.es/en/primer-equipo/ |title=First team squad |date=5 September 2022 |publisher=Villarreal CF |access-date=1 January 2024 |archive-date=1 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240101103053/https://villarrealcf.es/en/primer-equipo/ |url-status=live }}</ref> {{Fs start}} {{Fs player|no=1|nat=ESP|pos=GK|name=[[Pepe Reina]]}} {{Fs player|no=2|nat=COL|pos=DF|name=[[Yerson Mosquera]]|other=on loan from [[Wolverhampton Wanderers F.C.|Wolverhampton Wanderers]]}} {{Fs player|no=3|nat=ESP|pos=DF|name=[[Raúl Albiol]]|other=[[Captain (association football)|captain]]}} {{Fs player|no=4|nat=ESP|pos=MF|name=[[Santi Comesaña]]}} {{Fs player|no=5|nat=ESP|pos=DF|name=[[Jorge Cuenca]]}} {{Fs player|no=6|nat=FRA|pos=MF|name=[[Étienne Capoue]]}} {{Fs player|no=7|nat=ESP|pos=FW|name=[[Gerard Moreno]]|other=[[captain (association football)|3rd captain]]}} {{Fs player|no=8|nat=ARG|pos=DF|name=[[Juan Foyth]]}} {{Fs player|no=9|nat=POR|pos=FW|name=[[Gonçalo Guedes]]|other=on loan from [[Wolverhampton Wanderers F.C.|Wolverhampton Wanderers]]}} {{Fs player|no=10|nat=ESP|pos=MF|name=[[Dani Parejo]]}} {{Fs player|no=11|nat=NOR|pos=FW|name=[[Alexander Sørloth]]}} {{Fs player|no=12|nat=CIV|pos=DF|name=[[Eric Bailly]]}} {{Fs player|no=13|nat=DEN|pos=GK|name=[[Filip Jörgensen]]}} {{Fs player|no=14|nat=ESP|pos=MF|name=[[Manu Trigueros]]|other=[[Captain (association football)|vice-captain]]}} {{Fs player|no=15|nat=ESP|pos=FW|name=[[José Luis Morales (footballer, born 1987)|José Luis Morales]]}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=16|nat=ESP|pos=MF|name=[[Álex Baena]]}} {{Fs player|no=17|nat=ESP|pos=DF|name=[[Kiko Femenía]]}} {{Fs player|no=18|nat=ESP|pos=DF|name=[[Alberto Moreno]]}} {{Fs player|no=19|nat=FRA|pos=MF|name=[[Francis Coquelin]]}} {{Fs player|no=20|nat=ESP|pos=MF|name=[[Ramon Terrats]]}} {{Fs player|no=21|nat=ESP|pos=FW|name=[[Yeremy Pino]]}} {{Fs player|no=22|nat=ESP|pos=MF|name=[[Denis Suárez]]}} {{Fs player|no=23|nat=ALG|pos=DF|name=[[Aïssa Mandi]]}} {{Fs player|no=24|nat=ESP|pos=DF|name=[[Alfonso Pedraza]]}} {{Fs player|no=25|nat=BFA|pos=FW|name=[[Bertrand Traoré]]}} {{Fs player|no=26|nat=ESP|pos=DF|name=[[Adrià Altimira]]}} {{Fs player|no=27|nat=MAR|pos=FW|name=[[Ilias Akhomach]]}} {{Fs player|no=31|nat=AND|pos=GK|name=[[Iker Álvarez]]}} {{Fs player|no=37|nat=ESP|pos=DF|name=[[Carlos Romero (footballer, born 2001)|Carlos Romero]]}} {{Fs end}} ===Zahira jamoa tarkibi=== {{Main|Villarreal CF B|Villarreal CF (youth)}} {{Fs start}} {{Fs player|no=29|nat=ESP|pos=DF|name=[[Abraham del Moral]]}} {{Fs player|no=30|nat=ESP|pos=FW|name=[[Jorge Pascual]]}} {{Fs player|no=38|nat=ESP|pos=MF|name=[[Dani Requena]]}} {{Fs player|no=39|nat=ESP|pos=DF|name=[[Antonio Espigares]]}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=40|nat=ESP|pos=FW|name=[[Álex Forés]]}} {{Fs player|no=42|nat=SRB|pos=DF|name=[[Stefan Leković]]|other=on loan from [[Red Star Belgrade]]}} {{Fs player|no=43|nat=ESP|pos=FW|name=[[Diego Collado (footballer)|Diego Collado]]}} {{Fs player|no=44|nat=ESP|pos=DF|name=[[Daniel Budesca López|Daniel Budesca]]}} {{Fs end}} ===Ijaraga berilgan futbolchilar=== {{Fs start}} {{Fs player|no=|nat=COL|pos=DF|name=[[Johan Mojica]]|other=at [[CA Osasuna|Osasuna]] until 30 June 2024}} {{Fs player|no=|nat=NED|pos=FW|name=[[Arnaut Danjuma]]|other=at [[Everton F.C.|Everton]] until 30 June 2024}} {{Fs player|no=|nat=FRA|pos=FW|name=[[Haissem Hassan]]|other=at [[Sporting de Gijón|Sporting Gijón]] until 30 June 2024}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=|nat=ARG|pos=FW|name=[[Thiago Ojeda]]|other=at [[CD Lugo|Lugo]] until 30 June 2024}} {{Fs player|nat=CHI|pos=FW|name=[[Ben Brereton Díaz]]|other=at [[Sheffield United F.C.|Sheffield United]] until 30 June 2024}} {{Fs end}} == Hozirgi texnik xodimlar == {{Fb cs header}} |- |Bosh murabbiy ||{{flagicon|Spain}} [[Marcelino García Toral|Marcelino]] |- |Yordamchi murabbiy ||{{flagicon|Spain}} Rubén Uría |- |Texnik yordamchi ||{{flagicon|Spain}} Pepe Alcaide <br/> {{flagicon|Spain}} David Fuster <br/> {{flagicon|Spain}} Sergio García |- |Darvozabonlar murabbiyi ||{{flagicon|Spain}} Marc Ramírez |- |Fitnes murabbiyi ||{{flagicon|Spain}} Ismael Fernández <br/> {{flagicon|Spain}} Mario Segarra |- |Tahlilchi ||{{flagicon|Spain}} Bruno Uría <br/> {{flagicon|Spain}} Pablo Manzanet |- |Delegat || {{flagicon|Spain}} [[Xisco Nadal]] |- |Tibbiy xizmatlar direktori || {{flagicon|Spain}} Héctor Usó |- |Shifokor/tibbiy xizmatlar || {{flagicon|Spain}} Simón Bueno |- |Hamshira || {{flagicon|Spain}} Sergio Broceño |- |Fizioterapevt || {{flagicon|Spain}} Josep Rochera <br/> {{flagicon|Spain}} Nacho Fornás <br/> {{flagicon|Spain}} Héctor García <br/> {{flagicon|Spain}} Ferran Romero <br/> {{flagicon|Spain}} Axel Tirado <br/> {{flagicon|Spain}} Josep Caballero <br/> {{flagicon|Spain}} Luis Baños |- |Reabilitatsiya bo'yicha fitness murabbiyi ||{{flagicon|Spain}} Ángel Torres <br/> {{flagicon|Spain}} Adrián Beltrán <br/> {{flagicon|Spain}} José Luis Villarroya <br/> {{flagicon|Spain}} Alberto Torres |- |Massaj terapevti ||{{flagicon|Spain}} Juan Hernández |- |Maydon delegati ||{{flagicon|Spain}} Luis Jiménez |- |Equipment manager ||{{flagicon|Spain}} Jorge Garrido <br/> {{flagicon|Spain}} Adrián Ortells |- |Sport direktori ||{{flagicon|Spain}} Jorge Rodríguez |- {{Fb cs footer|u=September 2022 |s=[https://villarrealcf.es/primer-equipo/Plantilla Primer Equipo]|date=September 2022}} == Murabbiylar == {{div col|colwidth=35em}} * {{flagicon|Peru|football}} [[:es:Osman Bendezu|Osman Bendezu]] (1 July 1992 – 15 March 1993) * {{flagicon|Spain}} [[:es:Carlos Simón Server|Carlos Simón Server]] (18 March 1993 – 26 February 1995) * {{flagicon|Spain}} [[Fidel Uriarte]] (27 February 1995 – 29 October 1995) * {{flagicon|Spain}} [[David Vidal]] (5 November 1995 – 30 June 1996) * {{flagicon|Spain}} [[Javier Subirats]] (1 July 1996 – 27 January 1997) * {{flagicon|Spain}} [[José Antonio Irulegui]] (2 February 1997 – 30 June 1999) * {{flagicon|Spain}} [[Joaquín Caparrós]] (1 July 1999 – 4 October 1999) * {{flagicon|Spain}} [[Francisco García Gómez|Paquito]] (5 October 1999 – 30 June 2000) * {{flagicon|Spain}} [[Víctor Muñoz]] (1 July 2000 – 11 September 2002) * {{flagicon|Spain}} [[Benito Floro]] (17 September 2002 – 23 February 2004) * {{flagicon|Spain}} [[Francisco García Gómez|Paquito]] (24 February 2004 – 30 June 2004) * {{flagicon|Chile}} [[Manuel Pellegrini]] (1 July 2004 – 30 June 2009) * {{flagicon|Spain}} [[Ernesto Valverde]] (1 July 2009 – 31 January 2010) * {{flagicon|Spain}} [[Juan Carlos Garrido]] (1 February 2010 – 21 December 2011) * {{flagicon|Spain}} [[José Francisco Molina]] (22 December 2011 – 18 March 2012) * {{flagicon|Spain}} [[Miguel Ángel Lotina]] (19 March 2012 – 30 June 2012) * {{flagicon|Spain}} [[Julio Velázquez]] (1 July 2012 – 13 January 2013) * {{flagicon|Spain}} [[Marcelino García Toral|Marcelino]] (15 January 2013 – 10 August 2016) * {{flagicon|Spain}} [[Fran Escribá]] (11 August 2016 – 25 September 2017) * {{flagicon|Spain}} [[Javier Calleja]] (25 September 2017 – 10 December 2018) * {{flagicon|Spain}} [[Luis García (footballer, born 1972)|Luis García]] (10 December 2018 – 29 January 2019) * {{flagicon|Spain}} [[Javier Calleja]] (29 January 2019 – 20 July 2020) * {{flagicon|Spain}} [[Unai Emery]] (23 July 2020 – 24 October 2022) * {{flagicon|Spain}} [[Quique Setién]] (25 October 2022 – 5 September 2023) * {{flagicon|Spain}} [[Pacheta]] (9 September 2023 – 10 November 2023) * {{flagicon|Spain}} [[Miguel Ángel Tena]] (''interim'') (10 November 2023 – 13 November 2023) * {{flagicon|Spain}} [[Marcelino García Toral|Marcelino]] (13 November 2023 – present){{div col end}} == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == {{Commons category}} * {{Official website|http://www.villarrealcf.es}} {{in lang|es|ca|en}} * [http://www.laliga.es/en/liga-bbva/villarreal Villarreal CF] at [[La Liga]] {{in lang|en|es}} * [http://www.uefa.com/teamsandplayers/teams/club=70691/profile/index.html Villarreal CF] at [[UEFA]] {{in lang|en|es}} {{UEFA Yevropa Ligasi gʻoliblari}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Villarreal}} [[Turkum:Villarreal CF]] [[Turkum:Ispaniya futbol klublari]] [[Turkum:La Liga klublari]] [[Turkum:UEFA Yevropa Ligasida gʻolib chiqqan klublar]] [[Turkum:UEFA Yevropa Ligasida ishtirok etgan klublar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbol klublari]] [[Turkum:1923-yilda tashkil etilgan futbol klublari]] h3oq0ukjjnqbz4pre9u57vgg3k81yht 0 765984 6221605 5845079 2026-08-01T02:25:49Z InternetArchiveBot 58913 3 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221605 wikitext text/x-wiki '''Unity''' — bu Unity Technologies tomonidan ishlab chiqilgan platforma oʻyin ishlab chiqaruvchi boʻlib, birinchi marta 2005-yil iyun oyida Apple Worldwide Developers konferensiyasida [[Mac OS X]] oʻyin yaratuvchi mexanizm sifatida eʼlon qilingan va chiqarilgan hamda asta-sekin turli stol kompyuter, [[Mobil telefon|mobil]], [[Videooʻyin konsoli|konsol]] va [[virtual reallik]] platformalarida ishlash uchun kengaytirildi. Bu, ayniqsa, [[iOS]] va [[Android]] mobil oʻyinlarini ishlab chiqishda mashhur boʻlib, yangi foydalanuvchilar uchun foydalanish oson hisoblanadi va kichik va oʻynash oson oʻyinlarni ishlab chiqishda mashhur hisoblanadi.<ref>{{Veb manbasi|muallif=Dealessandri|ism=Marie|sarlavha=What is the best game engine: is Unity right for you?|url=https://www.gamesindustry.biz/articles/2020-01-16-what-is-the-best-game-engine-is-unity-the-right-game-engine-for-you|ish=GamesIndustry.biz|nashriyot=[[Gamer Network]]|til=en|sana=16 January 2020}}</ref> Mexanizm uch oʻlchamli (3D) va ikki oʻlchovli (2D) oʻyinlar, shuningdek, interaktiv simulyatsiyalar va boshqa shu kabi ishlarni yaratish uchun foydalanish mumkin.<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Takahashi |first=Dean |date=September 15, 2018 |title=John Riccitiello Q&A: How Unity CEO views Epic's Fortnite success |work=VentureBeat |url=https://venturebeat.com/2018/09/15/john-riccitiello-interview-how-unity-ceo-views-epics-fortnite-success/ |url-status=live |access-date=October 17, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180917204618/https://venturebeat.com/2018/09/15/john-riccitiello-interview-how-unity-ceo-views-epics-fortnite-success/ |archive-date=September 17, 2018}}</ref> Mexanizm videooʻyinlardan tashqari [[Kino sanoati|kino]], [[Avtomobil sanoati|avtomobilsozlik]], [[Meʼmorlik|arxitektura]], [[muhandislik]], [[qurilish]] va Amerika Qoʻshma Shtatlari Qurolli Kuchlari (maʼlum maqsadda) kabi sohalar tomonidan qabul qilingan.<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Government & Aerospace|nashriyot=Unity|url=https://unity.com/solutions/government-aerospace}}</ref> == Tarix == {{Shirkat bilgiqutisi|nomi=Unity o'yin mexanizmi|tasvir=Unity_2021.svg|tagyozuvi=Unity o'yin texnologiyasi|Ishga_tushgan_sanasi=2005|vebsayt=unity.com}} Unity oʻyin mexanizmi 2005-yilda ishga tushirilgan boʻlib, u koʻproq ishlab chiquvchilar uchun bepul boʻlish orqali oʻyin rivojlanishini „demokratlashtirish“ ga qaratilgan.<ref name="Head">{{Yangiliklar manbasi |last=McWhertor |first=Michael |date=October 22, 2014 |title=Former EA CEO John Riccitiello is now head of Unity |work=Polygon |url=https://www.polygon.com/2014/10/22/7039683/electronic-arts-john-riccitiello-unity-ceo |url-status=live |access-date=October 17, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181205103251/https://www.polygon.com/2014/10/22/7039683/electronic-arts-john-riccitiello-unity-ceo |archive-date=December 5, 2018}}</ref> Kelgusi yili Unity [[Apple Inc.|kompaniyasi]] Apple Design Awards mukofotining Mac OS X grafikasida eng yaxshi foydalanish nominatsiyasida ikkinchi o‘rinni egalladi.<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Apple Design Award winners announced|sana=August 9, 2006|ism=Jeff|muallif=Smykill|nashriyot=ArsTechnica|url=https://arstechnica.com/apple/2006/08/4937/|kirish sanasi=January 18, 2015|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150119065320/http://arstechnica.com/apple/2006/08/4937/|arxivsana=January 19, 2015}}</ref> Unity dastlab Mac OS X uchun chiqarildi, keyinchalik [[Microsoft Windows]] va veb-brauzerlarda ham foydalina boshlangan. === Unity 2.0 (2007) === Unity 2.0 taxminan 50 ta yangi funksiya bilan 2007-yilda ishga tushirilgan.<ref name="Unity 2.0">{{Yangiliklar manbasi |last=Cohen |first=Peter |date=October 11, 2007 |title=Unity 2.0 game engine now available |work=[[PCWorld]] |url=https://www.macworld.com/article/1060484/unity.html |url-status=live |access-date=January 14, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190320210247/https://www.macworld.com/article/1060484/unity.html |archive-date=March 20, 2019}}</ref> Bu yangilanishda 3D muhitlar, real vaqtda dinamik soyalar, yo‘nalishli chiroqlar va yorug‘lik chiroqlari, video animatsiya va boshqa funksiyalar uchun optimallashtirilgan mexanizmi mavjud edi.<ref name="Unity 2.0" /> Unity 2.0, shuningdek, ishlab chiquvchilar bilan hamkorlik qilish osonroq boʻlgan xususiyatlarni qoʻshdi.<ref name="Unity 2.0" /> Unda dasturchilar uchun [[UDP|foydalanuvchi Datagram protokoli]] asosida koʻp oʻyinchili oʻyinlar yaratish uchun tarmoqqa ulanish imkoniyati mavjud edi.<ref name="Unity 2.0" /> 2008-yilda Apple oʻzining App Store doʻkonini ishga tushirganida, Unity tezda [[iPhone]] uchun oʻyinlar yaratish imkoniyatini qoʻshdi.<ref name="Beast">{{Yangiliklar manbasi |last=Brodkin |first=Jon |date=June 3, 2013 |title=How Unity3D Became a Game-Development Beast |work=Dice Insights |url=https://insights.dice.com/2013/06/03/how-unity3d-become-a-game-development-beast/ |url-status=live |access-date=October 30, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181019160750/https://insights.dice.com/2013/06/03/how-unity3d-become-a-game-development-beast/ |archive-date=October 19, 2018}}</ref> Bir necha yillar davomida Unity iPhoneda raqobatsiz edi va u iOS oʻyinlarini ishlab chiquvchilari orasida ham mashhur boʻldi.<ref name="Easier">{{Yangiliklar manbasi |last=Axon |first=Samuel |date=September 27, 2016 |title=Unity at 10: For better—or worse—game development has never been easier |work=Ars Technica |url=https://arstechnica.com/gaming/2016/09/unity-at-10-for-better-or-worse-game-development-has-never-been-easier/ |url-status=live |access-date=October 17, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181005025906/https://arstechnica.com/gaming/2016/09/unity-at-10-for-better-or-worse-game-development-has-never-been-easier/ |archive-date=October 5, 2018}}</ref> === Unity 3.0 (2010) === Unity 3.0 2010-yil sentabrida kompyuterlar va video o‘yin konsollari uchun mexanizmning yangi grafik funksiyalari bilan ishga tushirildi.<ref name="Unity 3.0">{{Yangiliklar manbasi |last=Girard |first=Dave |date=September 27, 2010 |title=Unity 3 brings very expensive dev tools at a very low price |work=[[Ars Technica]] |url=https://arstechnica.com/information-technology/2010/09/unity-3-brings-very-expensive-dev-tools-at-a-very-low-price/?comments=1 |url-status=live |access-date=January 14, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140224085322/http://arstechnica.com/information-technology/2010/09/unity-3-brings-very-expensive-dev-tools-at-a-very-low-price/?comments=1 |archive-date=February 24, 2014}}</ref> Android foydalanuvchilari uchun qoʻshimcha ravishda, Unity 3 ilovasida Illuminate Labs Beast Lightmap vositasi, kechiktirilgan render, daraxtlar bilan ishlash, mahalliy shriftlarni koʻrsatish, avtomatik UV xaritalash va audio filtrlar va boshqa funksiyalarni ishga tushirdi.<ref name="Unity 3.0" /> 2012-yilda ''VentureBeat'' shunday deb yozgan edi: „Bir nechta kompaniyalar mustaqil ishlab chiqarilgan oʻyinlar sohasida Unity Technologies kabi katta hissa qoʻshgan. [. . . ] 1,3 milliondan ortiq dasturchilar iOS, Android, konsol, shaxsiy kompyuter va veb uchun oʻyinlarda noodatiy grafiklarni yaratish uchun Unity vositalaridan foydalanmoqda. Unity koʻp platformali oʻyinlar uchun vosita boʻlishi mumkin.“ 2012-yil may oyida ''Game Developer'' jurnali tomonidan oʻtkazilgan soʻrovda Unity mobil platformalar uchun eng yaxshi oʻyin yaratuvchisi sifatida koʻrsatilgan.<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.gamedeveloper.com/audio/mobile-game-developer-survey-leans-heavily-toward-ios-unity|sarlavha=Mobile game developer survey leans heavily toward iOS, Unity|nashriyot=Game Developer|sana=May 24, 2012|kirish sanasi=February 22, 2022|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140703233046/http://www.gamasutra.com/view/news/169846/Mobile_game_developer_survey_leans_heavily_toward_iOS_Unity.php|arxivsana=July 3, 2014}}</ref> === Unity 4.0 (2012) === 2012-yil noyabr oyida Unity Technologies Unity 4.0 ni taqdim etdi.<ref name="Unity 4.0">{{Yangiliklar manbasi |last=Tach |first=Dave |date=November 14, 2012 |title=Unity 4.0 available for download today with DX 11 support and Linux preview |work=[[Polygon (website)|Polygon]] |url=https://www.polygon.com/2012/11/14/3645122/unity-4-0-available-download |url-status=live |access-date=January 14, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190320210245/https://www.polygon.com/2012/11/14/3645122/unity-4-0-available-download |archive-date=March 20, 2019}}</ref> Ushbu versiya DirectX 11 va [[Adobe Flash]] da foydalanishni, „Mecanim“ deb nomlangan yangi animatsiya vositalarini va Linuxda oldindan koʻrish (preview)ni qoʻllab-quvvatlaydi.<ref name="Unity 4.0" /> Facebook 2013-yilda Unity oʻyin mexanizmidan foydalangan holda oʻyinlar uchun dasturiy taʼminot ishlab chiqishni joriy etdi.<ref name="FacebookIntegration">{{Yangiliklar manbasi |last=Cohen |first=David |date=November 1, 2013 |title=How Facebook Integrated With The Unity Game Engine |work=[[Adweek]] |url=https://www.adweek.com/digital/unity-sdk-out-of-beta/ |url-status=live |access-date=October 29, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181212211302/https://www.adweek.com/digital/unity-sdk-out-of-beta/ |archive-date=December 12, 2018}}</ref> Bu reklama kompaniyalarini kuzatish va ular bilan yaqindan hamkorlik qilish imkonini beruvchi vositalardan iborat. 2016-yilda Facebook Unity bilan yangi shaxsiy kompyuter uchun o‘yin platformasini ishlab chiqdi.<ref name="Facebook2016">{{Yangiliklar manbasi |last=Cohen |first=David |date=August 19, 2016 |title=Facebook Developing New PC Gaming Platform; Teams Up With Unity Technologies |work=[[Adweek]] |url=https://www.adweek.com/digital/facebook-developing-pc-gaming-platform-unity-technologies/ |url-status=live |access-date=October 29, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181211184313/https://www.adweek.com/digital/facebook-developing-pc-gaming-platform-unity-technologies/ |archive-date=December 11, 2018}}</ref> Unity Facebookning yangi ishlab chiqayotgan oʻyinlarini yaratishda yordam berdi. Unity ishlab chiquvchilari oʻyinlarni Facebookga tezroq eksport qilishlari va isteʼmolchilarga taqdim etishlari mumkin edi.<ref name="Facebook2016" /> === Unity 5 (2015) === ''The Verge'' 2015-yilgi Unity 5 ning chiqarilishi haqida shunday dedi: „Unity oʻyin ishlab chiqishni hamma uchun bepul qilish maqsadi bilan boshladi. [. . . ] Unity 5 — bu kelajak sari uzoq kutilgan qadamdir.“<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Unity officially releases its new game engine: Unity 5|url=https://www.theverge.com/2015/3/3/8142099/unity-5-engine-release|ish=The Verge|kirish sanasi=November 26, 2015|sana=March 3, 2015|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151208011922/http://www.theverge.com/2015/3/3/8142099/unity-5-engine-release|arxivsana=December 8, 2015}}</ref> Unity 5 bilan mexanizm yorugʻlik va audio funksiyalarini yaxshiladi.<ref name="Unity 5.0">{{Yangiliklar manbasi |last=Kumparak |first=Greg |date=March 18, 2014 |title=Unity 5 Announced With Better Lighting, Better Audio, And "Early" Support For Plugin-Free Browser Games |url=https://techcrunch.com/2014/03/18/unity-5-announced-with-early-support-for-plugin-free-browser-games/ |url-status=live |access-date=January 14, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190219220925/https://techcrunch.com/2014/03/18/unity-5-announced-with-early-support-for-plugin-free-browser-games/ |archive-date=February 19, 2019}}</ref> [[WebGL]] orqali Unity ishlab chiquvchilari oʻz oʻyinlarini oʻyinchilar uchun plaginlar talab qilinmagan mos veb brauzerlarga qoʻshishlari mumkin edi.<ref name="Unity 5.0" /> Unity 5.0 real vaqtda yoritish, yorug‘lik xaritasini oldindan ko‘rish(preview), Unity Cloud, yangi audiotizim va [[Nvidia]] PhysX 3.3 mexanizmi kabi yangi funksiyalar bilan yangilandi.<ref name="Unity 5.0" /> Unity mexanizmining beshinchi avlodi Unity o‘yinlarini kamroq umumiy ko‘rinishga keltirish uchun Cinematic Image Effectsni ham taqdim etdi.<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Orland |first=Kyle |date=March 15, 2016 |title=How new graphics effects can make Unity Engine games look less generic |work=[[Ars Technica]] |url=https://arstechnica.com/gaming/2016/03/how-new-graphics-effects-can-make-unity-engine-games-look-less-generic/ |url-status=live |access-date=January 14, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190320210242/https://arstechnica.com/gaming/2016/03/how-new-graphics-effects-can-make-unity-engine-games-look-less-generic/ |archive-date=March 20, 2019}}</ref> Unity 5.6 yangi yorugʻlik va zarracha effektlarini qoʻshdi, mexanizmning umumiy ishlashini yangiladi va [[Nintendo Switch]], Facebook Gameroom, Google Daydream va Vulkan grafik API uchun qoʻllab-quvvatlashni joriy etdi.<ref name="Vulkan">{{Yangiliklar manbasi |last=Grubb |first=Jeff |date=March 31, 2017 |title=Unity 5.6 launches with support for Vulkan graphics, Nintendo Switch, and more |work=[[VentureBeat]] |url=https://venturebeat.com/2017/03/31/unity-5-6-launches-with-support-for-vulkan-graphics-nintendo-switch-and-more/ |url-status=live |access-date=January 14, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190320210243/https://venturebeat.com/2017/03/31/unity-5-6-launches-with-support-for-vulkan-graphics-nintendo-switch-and-more/ |archive-date=March 20, 2019}}</ref> U virtual dunyo uchun 360 darajali videolarni ishga tushirishga qodir 4K video namoyish etish uchun qurilmani taqdim etdi.<ref name="Vulkan" /> Biroq, nisbatan tajribasiz ishlab chiquvchilar tomonidan Steam platformasida tez ishlab chiqarilgan oʻyinlarning yuqori hajmi tufayli,, baʼzi oʻyinchilar Unity mahsulotlarini tanqid qilishdi.<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Unity – does indie gaming's biggest engine have an image problem?|url=https://www.theguardian.com/technology/2015/jul/06/unity-indie-gamings-biggest-engine-john-riccitiello/|ish=The Guardian|kirish sanasi=August 14, 2015|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150814111249/http://www.theguardian.com/technology/2015/jul/06/unity-indie-gamings-biggest-engine-john-riccitiello|arxivsana=August 14, 2015}}</ref> Bosh direktor John Riccitiello intervyuda buni Unity kompaniyasining oʻyin rivojlanishi va demokratlashtirishdagi muvaffaqiyatining nojoʻya taʼsiri deb hisoblashini aytdi: „Agar menda imkoniyat boʻlsa, 50 million odam Unitydan foydalanishini koʻrishni xohlardim — lekin men tez orada bu vaqtga yetib boramiz deb oʻylamayman. Men oʻrta maktab va kollej oʻquvchilari, oʻyin sanoatidan tashqaridagi odamlar foydalanishini xohlayman. Menimcha, ular texnologiya foydalanuvchisi ekani, yaratuvchisi emasligi achinarli. Odamlar nafaqat foydalanishni, balki yaratishni bilsalar, dunyo yaxshiroq boʻlishi uchun biz uni targʻib qila olamiz.“<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=The chaos of democracy|url=http://www.develop-online.net/analysis/the-chaos-of-democracy/0208628|nashriyot=Develop Online|kirish sanasi=August 14, 2015|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171017202809/http://www.develop-online.net/analysis/the-chaos-of-democracy/0208628|arxivsana=October 17, 2017}}</ref> === Unity (2017-yildan hozirgi kungacha) === Unity 2017.2 Unity Technologiesning videooʻyinlardan tashqari rejalarini aytib oʻtdi.<ref name="Unity 2017">{{Yangiliklar manbasi |date=October 18, 2017 |title=Unity Technologies – The World's Leading Game Engine |work=Nanalyze |url=https://www.nanalyze.com/2017/10/unity-technologies-leading-game-engine/ |url-status=live |access-date=January 14, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190212101854/https://www.nanalyze.com/2017/10/unity-technologies-leading-game-engine/ |archive-date=February 12, 2019}}</ref> Bu rejaga ishlab chiquvchilarga animatsiyalarni oʻyinlarda harakatlantirish imkonini beruvchi Timeline kabi yangi vositalar va oʻyinlar ichidagi aqlli kamera tizimi Cinemachine kiradi.<ref name="Unity 2017" /> Unity 2017.2, shuningdek, oʻyin ichidagi [[iteratsiya]] jarayonini zamonaviy qilish uchun Autodeskning 3DS Max va Maya vositalarini Unity mexanizmiga birlashtirdi.<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=McAloon |first=Alissa |date=October 4, 2017 |title=Unity 2017.2 brings Autodesk integration into the fold |work=Game Developer |url=https://www.gamedeveloper.com/production/unity-2017-2-brings-autodesk-integration-into-the-fold |url-status=live |access-date=February 22, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190320210245/https://www.gamasutra.com/view/news/307050/Unity_20172_brings_Autodesk_integration_into_the_fold.php |archive-date=March 20, 2019}}</ref> Unity 2018 dasturchilar uchun yuqori darajadagi grafiklarni yaratish uchun Scriptable Render Pipeline dasturini taqdim etdi. Unity 2018 shuningdek, Imitation Learning kabi oʻrganish vositalarini oʻz ichiga oladi, bu orqali oʻyinlar haqiqiy oʻyinchi odatlarini oʻzida oʻzlashtiriladi, Magic Leapni qoʻllab-quvvatlaydi va yangi ishlab chiquvchilar uchun andoza sifatida ishlaydi.<ref name="Unity 2018">{{Yangiliklar manbasi |last=Batchelor |first=James |date=March 20, 2018 |title=Unity 2018 detailed in GDC keynote |work=gamesindustry.biz |url=https://www.gamesindustry.biz/articles/2018-03-20-unity-2018-detailed-in-gdc-keynote |url-status=live |access-date=January 14, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190320210246/https://www.gamesindustry.biz/articles/2018-03-20-unity-2018-detailed-in-gdc-keynote |archive-date=March 20, 2019}}</ref> Unityning C# kodi 2018-yil mart oyida faqat maʼlumotnoma litsenziyasi asosida nashr etilgan boʻlib, litsenziya qayta foydalanish va oʻzgartirishni taqiqlaydi.<ref>{{Veb manbasi|muallif=Chapple|ism=Craig|sarlavha=Unity publishes reference-only C# source code on GitHub|url=https://www.pocketgamer.biz/news/67809/unity-publishes-reference-only-c-source-code-on-github/|ish=pocketgamer.biz|sana=26 March 2018}}</ref> 2020-yil holatiga koʻra, Unity oʻyin mexanizmi bilan yaratilgan dasturlar 1,5 milliarddan ortiq qurilmalarda ishlagan. Unity maʼlumotlariga koʻra, ularning oʻyin mexanizmi bilan yaratilgan ilovalar barcha mobil oʻyinlarning 50 foizini tashkil qiladi va oyiga 3 milliard martadan koʻproq yuklab olinadi va har kuni uning dasturlari bilan taxminan 15 000 ta yangi loyihalar ishga tushiriladi. [[Financial Times]] nashrining xabar berishicha, Unity mexanizmi [[Pokémon|Pokémon Go]] va Activision kompaniyasining [[Call of Duty: Ghosts|Call of Duty Mobile]] kabi „dunyodagi eng daromadli mobil o‘yin“larini qoʻllab-quvvatlaydi.<ref name="FinancialTimes August2020">{{Veb manbasi|muallif=Bradshaw|ism=Tim|sana=August 11, 2020|sarlavha=Epic and Unity rev their engines for the next era of entertainment|url=https://www.ft.com/content/f77b7979-c943-4b9d-b7b7-7953b63bea7e|ish=Financial Times|kirish sanasi=March 16, 2020}}</ref> 2020-yil iyun oyida Unity aralash va kengaytirilgan reallik studiyasini (MARS) taqdim etdi, u ishlab chiquvchilarga qoidalarga asoslangan virtual reallik (AR) ilovalarini yaratish uchun qo‘shimcha funksiyalarni taqdim etadi.<ref name="Unity MARS">{{Yangiliklar manbasi |last=Sprigg |first=Sam |date=June 8, 2018 |title=Unity MARS Augmented and Mixed Reality authoring studio now available |work=auganix.org |url=https://www.auganix.org/unity-mars-augmented-and-mixed-reality-authoring-studio-now-available/}}</ref> Unity 2020-yil 9-dekabrda avtomobil va chakana savdo yechimlari vositasi boʻlgan Unity Formani chiqardi.<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.businesswire.com/news/home/20201209005406/en/Unity-Introduces-Unity-Forma---An-Automotive-and-Retail-Solution-Tool-for-the-Creation-and-Delivery-of-Custom-Real-Time-3D-Marketing-Content|sarlavha=Unity Introduces Unity Forma - An Automotive and Retail Solution Tool for the Creation and Delivery of Custom Real-Time 3D Marketing Content|sana=December 9, 2020|kirish sanasi=December 15, 2020|til=en}}</ref> Unity 2020-yilda Finger Food Advanced Technology Groupni sotib oldi, chunki u oʻzining video boʻlmagan oʻyinlardan foydalanishni kuchaytirish va mijozlarga qoʻshimcha dizayn yordamini taklif qilishni maqsad qilgan edi.<ref name="VentureBeat August2020">{{Veb manbasi|muallif=Takahashi|ism=Dean|sana=August 24, 2020|sarlavha=Unity files for IPO, reveals 2763 million loss for 2019 and 1.5 million monthly users|url=https://venturebeat.com/2020/08/24/unity-files-for-ipo-reveals-163-million-loss-for-2019-and-1-5-million-monthly-users/|kirish sanasi=January 19, 2021|ish=VentureBeat|nashriyot=|iqtibos=|qaralgan sana=2022-08-04|arxivsana=2020-08-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200827083042/https://venturebeat.com/2020/08/24/unity-files-for-ipo-reveals-163-million-loss-for-2019-and-1-5-million-monthly-users/}}</ref><ref name="Bloomberg May2020">{{Veb manbasi|muallif=De Vynck|ism=Gerrit|sana=May 7, 2020|sarlavha=Unity Technologies Aims to Bring Video Game Tools Into the Real World|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-05-07/unity-technologies-aims-to-bring-video-game-tools-into-the-real-world|ish=Bloomberg|kirish sanasi=March 11, 2021}}</ref> Kompaniya 2020-yil sentabrida oʻyin mexanizmida oʻyindan tashqari sohalarda foydalanishni yanada kengaytirish maqsadida birjaga chiqdi.<ref name="Bloomberg Sept2020">{{Veb manbasi|muallif=Schreier|ism=Jason|sana=September 16, 2020|sarlavha=Unity to Use IPO to Move Past Games to Real-World Challenges|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-09-16/unity-to-use-ipo-to-expand-beyond-games-to-real-world-challenges|ish=Bloomberg|kirish sanasi=March 16, 2020}}</ref> Unity 2021 Bolt, Unity’s Visual Scripting tizimi, koʻp oʻyinchili oʻyinlar, yaxshilangan Il2cpp ishlash ish vaqti, High Definition Render pipeline uchun volumetrik bulutlar kabi bir nechta yangi xususiyatlarni olib keldi.<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Experience true Volumetric Clouds with HDRP &amp; Unity 2021.2|url=https://blog.unity.com/technology/experience-true-volumetric-clouds-with-hdrp-unity-20212|kirish sanasi=2022-02-18|ish=Unity Blog|til=en|qaralgan sana=2022-08-04|arxivsana=2022-02-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220218091702/https://blog.unity.com/technology/experience-true-volumetric-clouds-with-hdrp-unity-20212}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=High Definition Render Pipeline - Unity Platform - Rendering & Visual Effects|url=https://portal.productboard.com/unity/1-unity-platform-rendering-visual-effects/tabs/18-high-definition-render-pipeline|kirish sanasi=2022-02-18|ish=portal.productboard.com|til=en|qaralgan sana=2022-08-04|arxivsana=2022-02-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220218091659/https://portal.productboard.com/unity/1-unity-platform-rendering-visual-effects/tabs/18-high-definition-render-pipeline}}</ref> Universal Render Pipeline uchun u kichik yorugʻlik soyalari, kechiktirilgan renderlash va umumiy asosiy mexanizmni yaxshilash va tuzatishlar kabi yangi xususiyatlarni qoʻshdi.<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=The road to 2021|url=https://blog.unity.com/technology/the-road-to-2021|kirish sanasi=2022-02-18|ish=Unity Blog|til=en|qaralgan sana=2022-08-04|arxivsana=2022-02-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220218091701/https://blog.unity.com/technology/the-road-to-2021}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Feature highlight: IL2CPP runtime performance improvements in Unity 2021.2|url=https://blog.unity.com/technology/feature-highlight-il2cpp-runtime-performance-improvements-in-unity-20212|kirish sanasi=2022-02-18|ish=Unity Blog|til=en|qaralgan sana=2022-08-04|arxivsana=2022-02-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220218091705/https://blog.unity.com/technology/feature-highlight-il2cpp-runtime-performance-improvements-in-unity-20212}}</ref> == Umumiy tavsif == Unity foydalanuvchilarga 2D va 3D formatlarida oʻyinlar va dasturlar yaratish imkoniyatini beradi.<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=UNITY: Unity Whitepaper|url=http://unity3d.com/whitepaper.html|ish=unity3d.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20060222000905/http://unity3d.com/whitepaper.html|arxivsana=22 February 2006}}</ref> Unity 5<ref>{{Veb manbasi|url=https://unity3d.com/unity/whats-new/unity-5.0|sarlavha=What's new in Unity 5.0|nashriyot=Unity Technologies|kirish sanasi=September 18, 2017|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171017210326/https://unity3d.com/unity/whats-new/unity-5.0|arxivsana=October 17, 2017}}</ref> ning chiqarilishi bilan [[:en:Boo_(programming_language)|Boo]]<nowiki/>olib tashlangan, mexanizm uchun ishlatiladigan asosiy dasturlash tili C# boʻlgan. 2017-yil avgustida eskirgan ''UnityScript'' deb nomlangan [[JavaScript]]<nowiki/>ning Booga asoslangan ilovasini qoʻllab-quvvatlagan. Unity 2017.1 ning chiqarilishi, C# foydasiga edi.<ref>{{Veb manbasi|url=https://blogs.unity3d.com/2017/08/11/unityscripts-long-ride-off-into-the-sunset/|sarlavha=UnityScript's long ride off into the sunset|muallif=Fine|ism=Richard|sana=August 11, 2017|nashriyot=Unity Technologies Blog|kirish sanasi=September 18, 2017|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171017203349/https://blogs.unity3d.com/2017/08/11/unityscripts-long-ride-off-into-the-sunset/|arxivsana=October 17, 2017}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=GitHub - UnityScript|url=https://github.com/Unity-Technologies/unityscript|nashriyot=Unity Technologies|kirish sanasi=24 November 2021}}</ref> 2D oʻyinlarida Unity mexanizmi 2D mahsulotlarni render qilish imkonini berdi. 3D oʻyinlar uchun Unity oʻyin mexanizmi haqiqiy 3D virtual reallikni yaratish imkonini berdi. Eski oʻrnatilgan [[:en:Graphics_pipeline|render pipeline]]<nowiki/>ga qoʻshimcha ravishda ikkita alohida [[:en:Graphics_pipeline|render pipeline]] mavjud: ''High Definition Render Pipeline'' (HDRP) va ''Universal Render Pipeline'' (URP).<ref name="Technologies">{{Veb manbasi|muallif=Technologies|ism=Unity|sarlavha=Unity - Manual: Render pipelines|url=https://docs.unity3d.com/Manual/render-pipelines.html|kirish sanasi=2022-02-21|ish=docs.unity3d.com|til=en}}</ref> Uchta render qiluvchilari bir-biriga toʻgʻri kelmaydi.<ref>{{Veb manbasi|muallif=Technologies|ism=Unity|sarlavha=Unity - Manual: Built-in shaders|url=https://docs.unity3d.com/Manual/shader-built-in.html|kirish sanasi=2022-02-24|ish=docs.unity3d.com|til=en}}</ref> Unity eski render qiluvchi yordamida soyalarni URP yoki HDRP ga yangilash xususiyatini taklif etadi. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Kompaniyalar]] lncjpa748vf6av2kv8xpww1sjurlr2v 0 766574 6221717 4742638 2026-08-01T10:19:23Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221717 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=avgust 2024}} {{Futbolchi |ism = Viktor Gusarov |image = |toliqism = Viktor Vasilevich Gusarov |tavalludsana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1924|7|26}} |tavalludshahar = Bolshoe Grizlovo, Serpuxov uyezdi, <br />Moskva gubernatorligi, RSFSR |tavalludmamlakat =<br />{{flagicon|SSSR}}[[SSSR]] |vafotsana = |vafotshahar = |vafotmamlakat = |boyi = |laqab = |poziciya = [[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]] |joriyklub = |klubraqami = |yoshlikyillari = |yoshlikklublari = |yillar = 1945<br />1947-1948<br />1950<br />1951<br />1950 |klublar = {{flagicon|SSSR}}Lokomotiv (Moskva)<br /> {{flagicon|SSSR}}Lokomotiv (Ashxobod)<br /> {{flagicon|SSSR}}[[Sverdlovets|DO (Toshkent)]]<br /> {{flagicon|SSSR}}Spartak (Moskva)<br />{{flagicon|SSSR}}[[Sverdlovets|ODO (Toshkent)]] |gollar =1 (0)<br />11↑ (3↑)<br />? (?)<br />1 (0)<br />2 (0) |milliyyillar = |milliyjamoa = |milliygollar = |boshliqyillar = |boshliqklublar = |boshliqpoziciya = }} '''Viktor Vasilevich Gusarov''' (1924-yil 26-iyul, Bolshoe Grizlovo qishlogʻi, Serpuxov uezdi, Moskva viloyati, RSFSR) - sovet futbolchisi, hujumchi. == Faoliyati == Faoliyati davomida Moskvaning „Lokomotiv“, „Lokomotiv“ (Ashxobod), Toshkentning „DO/ODO“ va Moskvaning „Spartak“ jamoalarida oʻynagan<ref name="Спартак Москва. Официальная история 1922-2002">{{книга|автор = Нисенбойм Э., Расинский В.|часть = |заглавие = Спартак Москва. Официальная история 1922-2002|оригинал = |ссылка = |ответственный = |издание = |место = Москва|издательство = МС Медиа|год = 2002|том = |страницы = 658|страниц = 870|серия = |isbn = 5-902215-01-3|тираж = }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [http://fanat1k.ru/stats-player-112.php Профиль на сайте fanat1k.ru] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190818132215/https://fanat1k.ru/stats-player-112.php |date=2019-08-18 }} {{DEFAULTSORT:Gusarov, Viktor}} [[Turkum:26-iyulda tugʻilganlar]] [[Turkum:1924-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]] [[Turkum:Sverdlovets klubi futbolchilari]] swak0cj0kd1gzs6lzubyeydjj9xrk1q 0 767306 6221573 3805745 2026-08-01T00:54:55Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221573 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Ukrainian passport 2017.jpg|thumb]] '''Ukraina pasporti''' ({{Lang-uk|паспорт громадянина України|pasport hromadyanyna Ukrayiny|passport of a citizen of Ukraine}}) Ukraina fuqarolari uchun [[Ukraina]] fuqaroligini tasdiqlovchi hujjatdir. Mamlakat fuqarolarini chet elga chiqish uchun foydalaniladigan [[Pasportlar|xalqaro pasportlarni]] chiqaradi. 2016-yilgacha Ukraina ichki pasportlarni Ukrainadagi Ukraina fuqarolarining shaxsini tasdiqlovchi asosiy hujjat boʻlgan yumshoq muqovali. Ushbu ichki pasportlar endi kredit karta oʻlchamidagi Ukraina shaxsini tasdiqlovchi karta bilan almashtirildi. == Mahaliy pasport == 2016-yil 14-iyulda Oliy Rada (Ukraina parlamenti) tomonidan kiritilgan qonunga oʻzgartirishlarga koʻra, 14 yoshga toʻlgan har bir fuqaro pasport olishi kerak. <ref name="npU14716" /> Pasport 18 yoshga to‘lmagan shaxslarga to‘rt yilga, qolganlari uchun esa o‘n yilga beriladi. <ref name="npU14716">[http://en.interfax.com.ua/news/general/357274.html Ukrainian parliament passes law on internal biometric passports], [[Interfax-Ukraine]] (14 July 2016)</ref> Ukrainaliklar uchun elektron pasportlarni joriy etishni nazarda tutuvchi Yagona davlat demografik reestri va shaxsni tasdiqlovchi hujjatlar to‘g‘risidagi Ukraina qonuni 2012-yil 6-dekabrdan kuchga kirdi. [[Fayl:Diplomatic Passport of Ukraine.jpg|thumb|Ukraina diplomatik pasporti]] == Xalqaro pasport == Pasport maʼlumotlari ukrain va ingliz tillarida yozilgan. Pasportlar talabga binoan 10 yil muddatga beriladi. Chet elga tez-tez sayohat qiladiganlarga ikkita pasport berilishi mumkin. Ukraina xalqaro pasporti xalqaro standartlarga javob beradi. Birinchi Ukraina pasportlari (avvalgi Sovet Ittifoqi pasporti oʻrniga) 1994-yil 4-iyunda taqdim etilgan. Birinchi marta 1997-yilda paydo boʻlgan. Hozirgi Ukraina xalqaro pasporti biometrik hisoblanadi. Agar fuqaro diniy eʼtiqodiga ko‘ra biometrik pasport olishni istamasa, u hujjat topshirishdan oldin yozma ariza taqdim etgan holda biometrik bo‘lmagan pasport olish uchun ariza berishi mumkin. === Shaxsiy maʼlumotlar sahifasi === Ukraina pasporti quyidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga oladi: <ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Home|url=https://www.consilium.europa.eu/en/|kirish sanasi=2021-02-23|ish=www.consilium.europa.eu|til=en}}</ref> {| | style="vertical-align:top; width:33%;" | * Pasport egasining fotosurati * Turi * Kod (UKR) * Pasport raqami * Familiya * Ism va Sharif * Fuqaroligi (UKRAЇNA/UKRAINE) * Tugʻilgan kuni | style="vertical-align:top; width:33%;" | * Shaxsiy raqam. * Jinsiy aloqa * Tugʻilgan joy * Berilgan sana * Hokimiyat * Quyidagi sanagacha foydalanilsin * Egasining imzosi |} Pasportlarda, odatda, vazir yoki pasport berish bo‘yicha mas’ul mansabdor shaxsning xorijiy davlatlarning mansabdor shaxslariga yo‘llagan xabari bo‘lib, unda pasportga ega bo‘lgan fuqaroga davlat hududidan tekin o‘tishga ruxsat berish, zarurat tug‘ilganda xalqaro meʼyorlarga muvofiq yordam ko‘rsatish talab qilinadi. == Elektron pasport == Ukraina elektron pasportlarni berish boʻyicha dunyoda yetakchi davlat hisoblanadi. Pasportlar Ukraina Raqamli Transformatsiya Vazirligi tomonidan chiqarilgan Diia smartfon ilovasida mavjud. Ilova ichida foydalanuvchilar oʻzlarining jismoniy pasportlarining elektron versiyalarini koʻrishlari va qonuniy ravishda jismoniy hamkasblari bilan bir xil kuchga ega boʻlgan QR kodlarini yaratishlari mumkin. <ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Ministry of Digital Transformation: Ukraine is the first country in the world to fully legalize digital passports in smartphones|url=https://www.kmu.gov.ua/en/news/mihajlo-fedorov-ukrayina-persha-derzhava-svitu-v-yakij-cifrovi-pasporti-u-smartfoni-stali-povnimi-yuridichnimi-analogami-zvichajnih-dokumentiv}}</ref> == Tarixi == Ukraina Xalq Respublikasi (UNR) ichki va xalqaro foydalanish uchun yagona pasportga ega. U 16 sahifadan iborat boʻlib, uning dastlabki 7 sahifasida fuqaro haqidagi maʼlumotlar, qolganlari esa vizalar uchun tayinlangan. Maʼlumotlar ukrain, fransuz va nemis tillarida yozilgan. == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [http://www.edaps.biz/ EDAPS konsorsiumi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220807230301/http://www.edaps.biz/ |date=2022-08-07 }} — Ukrainaning yangi xalqaro pasportini ishlab chiqaruvchisi * [http://www.mfa.gov.ua/mfa/en/publication/content/1864.htm Ukrainaning chet elga sayohat hujjatlari — Ukraina] Tashqi ishlar vazirligi * [http://ukrainian-passport.com/2015/07/everything-you-need-to-know-about-the-ukrainian-passport/ Ukraina pasporti haqida bilishingiz kerak boʻlgan hamma narsa] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160304071709/http://ukrainian-passport.com/2015/07/everything-you-need-to-know-about-the-ukrainian-passport/ |date=2016-03-04 }} — Ukraina pasporti [[Turkum:Ukrainaning tashqi siyosati]] [[Turkum:Ukraina]] [[Turkum:Pasport]] l15l24nogf1psgqo9ko5c5a9keazt32 0 771623 6221636 6122130 2026-08-01T05:11:27Z AnvarxonM 75105 6221636 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Dani Olmo | tasvir = Dani Olmo France v Spain 7.24.26-176 (cropped).jpg | izoh = Olmo Ispaniya safida (2026-yil) | toʻliqism = Daniel Olmo Carvajal<ref>{{veb manbasi |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce4/pdf/SquadLists-English.pdf |title=Squad List: Men's Olympic Football Tournament Tokyo 2020: Spain (ESP) |publisher=FIFA |page=16 |date=22 July 2021 |access-date=29 August 2021}}</ref> | tavallud_sana = {{birth date and age|1998|5|7|df=y}}<ref name="Profile">[https://www.gnkdinamo.hr/hr/Players/Single?Permalink=dani-olmo Dani Olmo | Dinamo Zagreb — GNK Dinamo]</ref> | tavallud_joyi = {{tavalludJoyi|Terrassa}}, Ispaniya | boʻyi = 1.76 m<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.uefa.com/euro2024/teams/players/250081720--dani-olmo/ |sarlavha=Dani Olmo UEFA}}</ref> | pozitsiya = [[Yarim himoyachi|Hujumkor yarim himoyachi]] | joriyklub = [[FC Barcelona|Barcelona]] | klubraqami = 20 | yoshlikyillari1 = 2006—2007 | yoshlikklublari1 = Espanyol | yoshlikyillari2 = 2007—2014 | yoshlikklublari2 = [[La Masia|Barcelona]] | yoshlikyillari3 = 2014—2015 | yoshlikklublari3 = Dinamo Zagreb | yillar1 = 2015—2017 | klublar1 = Dinamo Zagreb II | isht1 = 25 | gollar1 = 3 | yillar2 = 2015—2020 | klublar2 = [[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb]] | isht2 = 80 | gollar2 = 20 | yillar3 = 2020—2024 | klublar3 = [[RB Leipzig]] | isht3 = 107 | gollar3 = 17 | yillar4 = 2024— | klublar4 = [[FC Barcelona|Barcelona]] | isht4 = 58 | gollar4 = 17 | milliyyillar1 = 2014 | milliyjamoa1 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|Ispaniya U16]] | milliyisht1 = 3 | milliygollar1 = 0 | milliyyillar2 = 2015 | milliyjamoa2 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|Ispaniya U17]] | milliyisht2 = 9 | milliygollar2 = 1 | milliyyillar3 = 2016 | milliyjamoa3 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (19 yoshgacha)|Ispaniya U18]] | milliyisht3 = 3 | milliygollar3 = 1 | milliyyillar4 = 2018—2019 | milliyjamoa4 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (21 yoshgacha)|Ispaniya U21]] | milliyisht4 = 14 | milliygollar4 = 6 | milliyyillar5 = 2021 | milliyjamoa5 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Ispaniya U23]] | milliyisht5 = 7 | milliygollar5 = 1 | milliyyillar6 = 2019— | milliyjamoa6 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] | milliyisht6 = 58 | milliygollar6 = 12 | club-update = 23 May 2026 | medaltemplates = {{MedalSport|Men's [[Association football|football]]}} {{MedalCountry|{{fb|ESP}}}} {{MedalCompetition|[[FIFA World Cup]]}} {{Medal|W|[[2026 FIFA World Cup|2026 Canada–Mexico–US]]}} {{MedalCompetition|[[UEFA European Championship]]}} {{Medal|W|[[UEFA Euro 2024|2024 Germany]]|}} {{Medal|Bronze|[[UEFA Euro 2020|2020 Europe]]|}} {{MedalCompetition|[[UEFA Nations League]]}} {{Medal|W|[[2023 UEFA Nations League Finals|2023 Netherlands]]|}} {{Medal|RU|[[2025 UEFA Nations League Finals|2025 Germany]]|}} {{MedalCompetition|[[UEFA European Under-21 Championship]]}} {{Medal|W|[[2019 UEFA European Under-21 Championship|2019 Italy]]|}} {{MedalCompetition|[[Football at the Summer Olympics|Olympic Games]]}} {{MedalSilver|[[2020 Summer Olympics|2020 Tokyo]]|[[Football at the 2020 Summer Olympics – Men's tournament|Team]]}} }} '''Daniel Olmo Carvajal''' (1998-yil 7-mayda tugʻilgan) – [[Ispaniya|ispaniyalik]] professional [[futbolchi]], [[La Liga]]ning „[[FC Barcelona|Barselona]]“ klubi va [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya terma jamoasi]]da [[Yarim himoyachi|hujumkor yarim himoyachi]] yoki [[Yarim himoyachi|chap qanot yarim himoyachisi]] sifatida oʻynaydi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Onyekwe |first=Samuel |date=22 June 2019 |title=Five Spain stars to keep an eye on as European Under-21 Championship continues |work=Daily Mirror |url=https://www.mirror.co.uk/sport/football/news/five-spain-stars-euro-under-16611149 |access-date=2 July 2019}}</ref>. „La Masia“ akademiyasida yetti yil davomida taʼlim olganidan soʻng, 2015-yilda [[Xorvatiya]]ning „Dinamo Zagreb“ jamoasida professional debyut qilgan. U klub safida jami 124 ta oʻyinda maydonga tushib, 34 ta gol urgan. Zargrebdagi 5 yillik faoliyati davomida besh marta liga va uch marta kubokni qoʻlga kiritgan. 2020-yilgi mavsum avvalida [[RB Leipzig]] klubi tarkibiga qoʻshilgan va u yerda 2022 va 2023-yillarda ikkita Germaniya kubogini shuningdek, 2023-yilgi Germaniya Superkubogini qoʻlga kiritgan. 2024-yilgi mavsum avvalida „Barselona“ klubiga qaytgan. Olmo Ispaniyaning 21 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi bilan 2019-yilgi UEFA Yevropa chempionatida gʻolib chiqqan va 2020-yilgi Olimpiya turnirida kumush medalni qoʻlga kiritgan. U 2019-yilda terma jamoadagi debyutini oʻtkazgan va UEFA Yevro-2020 yarim finaliga chiqqan. 2023-yilgi UEFA Millatlar ligasida gʻolib chiqqan. Olmo Yevro-2024 turnirida gʻolib chiqqan Ispaniya terma jamoasi aʼzosi boʻlib, turnirning eng yaxshi toʻpurari boʻlgan. == Klublardagi faoliyati == [[Kataloniya|Kataloniyaning]] [[Barselona (provinsiya)|Barselonadagi]] [[Terrassa]] shahrida tugʻilgan Olmo [[FC Barcelona|"Barselona]]" yoshlar akademiyasiga toʻqqiz yoshida kelgan<ref>{{Veb manbasi|muallif=Pandey|ism=Kaustubh|sarlavha=Lowdown on Manchester United target Dani Olmo: Scout Report|url=https://www.calciomercato.com/en/news/lowdown-on-manchester-united-target-dani-olmo-scout-report-54073|nashriyot=Calcio Mercato|kirish sanasi=18 August 2019|sana=3 July 2019|qaralgan sana=2022-08-09|arxivsana=2019-12-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191215163625/https://www.calciomercato.com/en/news/lowdown-on-manchester-united-target-dani-olmo-scout-report-54073}}</ref>. === Dinamo Zagreb === Olmo kutilmaganda 2014-yilning 31-iyulida 16 yoshida Zagrebning „Dinamo“siga kelib qoʻshildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=31 July 2014 |title=Dinamo Zagreb Sign Talented Spain & Barcelona Youth Captain |publisher=Croatia Week |url=https://www.croatiaweek.com/dinamo-zagreb-sign-talented-spain-barcelona-youth-captain/ |access-date=18 November 2019}}</ref>. U 2015-yilning 7-fevralida Zagrebning „Lokomotiva“ klubiga qarshi oʻyinda jamoadagi debyutini oʻtkazdi<ref>[http://gnkdinamo.hr/hr/novosti/vijesti/modra-buducnost-sjajni-mladici-koji-nezaustavljivo-dolaze.html MODRA BUDUĆNOST: SJAJNI MLADIĆI KOJI NEZAUSTAVLJIVO DOLAZE] at gnkdinamo.hr (in Croatian), 12 February 2015</ref>. 2016-yilning 22-avgustida Olmo Zagrebning Dinamo klubi bilan yangi toʻrt yillik shartnoma imzoladi<ref>[http://www.gnkdinamo.hr/HR/Novosti/Clanak/olmo-dao-povjerenje-dinamu-na-iduce-cetiri-godine OLMO DAO POVJERENJE DINAMU NA IDUĆE ČETIRI GODINE] at gnkdinamo.hr (in Croatian), 22 August 2016</ref>. 2019-yil 18-sentabrda u Chempionlar ligasidagi debyutini oʻz maydonida „Atalanta“ga qarshi oʻyinda (4:0) oʻtkazdi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Dinamo Zagreb–Atalanta {{!}} UEFA Champions League|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2020/matches/round=2001140/match=2027029/|ish=UEFA.com|kirish sanasi=19 November 2019|sana=18 September 2019}}</ref>. U musobaqadagi ilk golini 22-oktabr kuni Donetskning „Shaxtyor“ klubiga mehmonda (2:2) urgan edi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Shakhtar Donetsk–Dinamo Zagreb {{!}} UEFA Champions League|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2020/matches/round=2001140/match=2027069/|ish=UEFA.com|kirish sanasi=19 November 2019|sana=22 October 2019}}</ref>. U 11-dekabr kuni „Manchester Siti“dan 1:4 hisobida magʻlub boʻlgan „Dinamo“ning yagona goliga mualliflik qildi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Dinamo Zagreb–Manchester City {{!}} UEFA Champions League|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2020/matches/round=2001140/match=2027109/|ish=UEFA.com|kirish sanasi=18 January 2020|sana=11 December 2019}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=I POBJEDNIK JE - DANI OLMO! Stiglo veliko priznanje za najskupljeg Dinamovog igrača: Najljepši potez posljednjeg kola Lige prvaka viđen je u Maksimiru|url=https://sportske.jutarnji.hr/nogomet/liga-prvaka/i-pobjednik-je-dani-olmo-stiglo-veliko-priznanje-za-najskupljeg-dinamovog-igraca-najljepsi-potez-posljednjeg-kola-lige-prvaka-viden-je-u-maksimiru/9744046/|ish=Sportske novosti|kirish sanasi=18 January 2020|sana=13 December 2019|til=hr}}</ref>. === RB Leypsig === 2020-yilning 25-yanvarida Olmo [[Bundesliga|Bundesliganing]] „RB Leypsig“ klubiga oʻtidi va toʻrt yillik shartnoma imzoladi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Dani Olmo verstärkt RB Leipzig!|url=https://www.dierotenbullen.com/de/aktuelles/neuigkeiten/Saison_2019_20/Neuzugang-Dani-Olmo.html|ish=dierotenbullen.com|nashriyot=RB Leipzig|kirish sanasi=25 January 2020|til=de|sana=25 January 2020|qaralgan sana=2022-08-09|arxivsana=2021-02-06|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210206232533/https://www.dierotenbullen.com/de/aktuelles/neuigkeiten/Saison_2019_20/Neuzugang-Dani-Olmo.html}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/dani-olmo-joins-rb-leipzig-from-dinamo-zagreb-spain-midfielder-9509|sarlavha=Dani Olmo joins RB Leipzig from Dinamo Zagreb|ish=bundesliga.com - the official Bundesliga website|til=en|kirish sanasi=2020-01-26}}</ref>. U debyutini 2020-yil 1-fevralda, Myonxengladbaxning „Borussiya“si ga qarshi oʻtkazdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=HINA |date=1 February 2020 |title=VIDEO: POGLEDAJTE TRENUTAK KADA JE DANI OLMO DEBITIRAO I POGODIO STATIVU! Bivši dinamovac sjajnim potezom zapalio tribine, Leipzig do boda u završnici |language=hr |publisher=Sportske novosti |url=https://sportske.jutarnji.hr/nogomet/bundesliga/video-pogledajte-trenutak-kada-je-dani-olmo-debitirao-i-pogodio-stativu-bivsi-dinamovac-sjajnim-potezom-zapalio-tribine-leipzig-do-boda-u-zavrsnici/9922969/ |access-date=1 February 2020}}</ref>. Uch kundan soʻng u [[Eintracht Frankfurt|Frankfurtning]] „Ayntraxt“iga oʻyinda maydonga tushib, oʻzining ilk golni kiritdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=4 February 2020 |title=VIDEO: DANI OLMO ZABIO PRVIJENAC U DRESU RB LEIPZIGA Pogledajte kako je donedavni Dinamov as već u drugom nastupu pokazao koliko vrijedi! |language=hr |publisher=Sportske novosti |url=https://sportske.jutarnji.hr/nogomet/video-dani-olmo-zabio-prvijenac-u-dresu-rb-leipziga-pogledajte-kako-je-donedavni-dinamov-as-vec-u-drugom-nastupu-pokazao-koliko-vrijedi/9935959/ |access-date=15 February 2020}}</ref>. == Terma jamoadagi faoliyat == === Yoshlar jamoalarida === Olmo 2015-yilda [[Bolgariya|Bolgariyada]] boʻlib oʻtgan 17 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida Ispaniya terma jamoasi tarkibida ishtirok etgan<ref>http://www.thefa.com/news/2015/may/19/england-v-spain-u17-world-cup-play-off-match-19052015</ref>. 2017-yil oxirlarida Zagrebning „Dinamo“ klubi direktori Tomislav Svetina klub oʻsmirning Xorvatiya fuqaroligini olish uchun qoʻlidan kelgan barcha ishni qilaganini aytdi. Olmoning oʻzi xalqaro miqyosda Xorvatiyaga oʻtish istagini koʻrsatdi<ref>[https://www.croatiaweek.com/spanish-teenage-talent-wants-to-play-for-croatia/ Spanish Teenage Talent Wants to Play for Croatia]</ref>. Biroq, 2018-yil oktyabr oyida u Ispaniya U21 terma jamoasida debyut qildi.  Olmo 2019-yil noyabr oyida Malta va [[Ruminiya milliy futbol terma jamoasi|Ruminiyaga]] qarshi Evro-2020 saralash bosqichi uchun Ispaniya terma jamoasiga jalb etildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=8 November 2019 |title=VELIKA VIJEST: DINAMOVAC DOBIO PRIZNANJE KARIJERE! Dani Olmo po prvi je put postao reprezentativac jedne od najmoćnijih nogometnih nacija! |language=hr |work=[[Sportske novosti]] |url=https://sportske.jutarnji.hr/nogomet/velika-vijest-dinamovac-dobio-priznanje-karijere-dani-olmo-po-prvi-je-put-postao-reprezentativac-jedne-od-najmocnijih-nogometnih-nacija/9589612 |access-date=8 November 2019}}</ref>. U 15-noyabr kuni 66-daqiqada [[Alvaro Morata]] oʻrniga maydonga tushib oʻz debyutini oʻtqazdi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Santi Cazorla scores first Spain goal in four years in win over Malta|url=https://www.bbc.com/sport/football/50440510|ish=BBC Sport|kirish sanasi=17 November 2019|sana=15 November 2019}}</ref>. == Shaxsiy hayoti == Olmoning otasi Mikel sobiq futbolchi. U quyi liga jamoalarida professional tarzda [[Hujumchi (futbol)|oʻynagan]]<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=1 August 2014 |title=Al Barça se le fugan los canteranos: Dani Olmo rompe su contrato y se marcha al Dinamo de Zagreb |language=es |publisher=Voz Populy |url=http://www.vozpopuli.com/deportes/Miquel_Olmo-Dani_Olmo-Futbol_Club_Barcelona-La_Masia_0_720827969.html |access-date=24 February 2017 |archive-date=2018-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180616053355/https://www.vozpopuli.com/deportes/Miquel_Olmo-Dani_Olmo-Futbol_Club_Barcelona-La_Masia_0_720827969.html |url-status=dead }}</ref> Danining akasi Karlos ham futbolchi boʻlib Karlovac 1919 safida oʻynaydi. Olmo [[Xorvat tili|xorvat]] tilida bemalol gapiradi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=19 November 2018 |title=BRAVO, LJUDINO! Dani Olmo sjetio se Vukovara, nije čudo da je miljenik navijača |language=hr |publisher=direktno.hr |url=https://direktno.hr/sport/bravo-ljudino-dani-olmo-sjetio-se-vukovara-nije-cudo-da-je-miljenik-navijaca-139571 |access-date=30 June 2019 |archive-date=2020-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200303024520/https://direktno.hr/sport/bravo-ljudino-dani-olmo-sjetio-se-vukovara-nije-cudo-da-je-miljenik-navijaca-139571/ |url-status=dead }}</ref>. == Faoliyatidagi statistikasi == === Terma jamoadagi statistikasi === {{updated|match played 15 November 2024}}<ref name="EUFoot">{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=30837|title=Daniel Olmo|website=EU-Football.info|access-date=8 June 2021|archive-date=6 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230606014949/https://eu-football.info/_player.php?id=30837|url-status=live}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Terma jamoa va yil boʻyicha ishtiroki va gollari !Terma jamoa !Yil !Oʻyinlar !Gollar |- | rowspan="6" |[[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] |2019 |1 |1 |- |2020 |7 |0 |- |2021 |10 |2 |- |2022 |11 |2 |- |2023 |3 |2 |- |2024 |9 |4 |- ! colspan="2" |Jami !41 !11 |} {{updated|match played 15 November 2024}} : ''Scores and results list Spainʼs goal tally first.''<ref name="EUFoot"/> {| class="wikitable sortable" |+Dani Olmo tomonidan kiritilgan terma jamoasi safidagi gollar roʻyxati !№ !Sana !Stadion !Oʻyin !Raqib !Hisob !Natija !Musobaqa |- | align="center" |1 |2019-yil 15-noyabr |[[Estadio Ramón de Carranza]], [[Kadis]], Ispaniya | align="center" |1 |{{fb|MLT}} | align="center" |5–0 | align="center" |7–0 |UEFA Yevro-2020 saralashi |- | align="center" |2 |2021-yil 28-mart |[[Boris Paychadze nomidagi Dinamo-Arena stadioni|Boris Paichadze Dinamo Arena]], [[Tbilisi]], Gruziya | align="center" |10 |{{fb|GEO}} | align="center" |2–1 | align="center" |2–1 |2022-yilgi FIFA Jahon chempionati saralashi |- | align="center" |3 |2021-yil 31-mart |[[Estadio de La Cartuja]], [[Sevilla]], Ispaniya | align="center" |11 |{{fb|KOS}} | align="center" |1–0 | align="center" |3–1 |2022-yilgi FIFA Jahon chempionati saralashi |- | align="center" |4 |2022-yil 26-mart |[[Stage Front stadioni|RCDE Stadium]], [[Cornellà de Llobregat]], Ispaniya | align="center" |19 |{{fb|ALB}} | align="center" |2–1 | align="center" |2–1 |[[Oʻrtoqlik uchrashuvi]] |- | align="center" |5 |2022-yil 23-noyabr |[[Al-Tumama stadioni]], [[Doha]], Qatar | align="center" |26 |{{fb|CRC}} | align="center" |1–0 | align="center" |7–0 |[[FIFA Jahon chempionati 2022]] |- | align="center" |6 |2023-yil 25-mart |[[La Rosaleda stadioni|La Rosaleda]], [[Málaga]], Ispaniya | align="center" |30 |{{fb|NOR}} | align="center" |1–0 | align="center" |3–0 |UEFA Yevro-2024 saralashi |- | align="center" |7 |2023-yil 8-sentyabr |[[Boris Paychadze nomidagi Dinamo-Arena stadioni|Boris Paichadze Dinamo Arena]], [[Tbilisi]], Gruziya | align="center" |32 |{{fb|GEO}} | align="center" |3–0 | align="center" |7–1 |UEFA Yevro-2024 saralashi |- | align="center" |8 |2024-yil 26-mart |[[Santiago Bernabéu Stadioni|Santiago Bernabéu]], [[Madrid]], Ispaniya | align="center" |33 |{{fb|BRA}} | align="center" |2–0 | align="center" |3–3 |Oʻrtoqlik uchrashuvi |- | align="center" |9 |2024-yil 30-iyun |[[RheinEnergieStadion]], [[Cologne]], Germaniya | align="center" |36 |{{fb|GEO}} | align="center" |4–1 | align="center" |4–1 |[[Futbol boʻyicha 2024-yilgi Yevropa chempionati|UEFA Yevro 2024]] |- | align="center" |10 |2024-yil 5-iyul |[[MHPArena]], [[Stuttgart]], Germaniya | align="center" |37 |{{fb|GER}} | align="center" |1–0 | align="center" |2–1 {{aet}} |[[Futbol boʻyicha 2024-yilgi Yevropa chempionati|UEFA Yevro 2024]] |- | align="center" |11 |2024-yil 9-iyul |[[Allianz Arena]], [[München]], Germaniya | align="center" |38 |{{fb|FRA}} | align="center" |2–1 | align="center" |2–1 |[[Futbol boʻyicha 2024-yilgi Yevropa chempionati|UEFA Yevro 2024]] |} == Yutuqlar == '''Dinamo Zagreb''' * Prva HNL: 2014-15, 2015-16, 2017-18, 2018-19, 2019-20 * Xorvatiya kubogi: 2014-15, 2015-16, 2017-18 * Xorvatiya Superkubogi: 2019-yil '''RB Leypsig''' * DFB-Pokal: 2021-22<ref>{{Veb manbasi|muallif=Peeters|ism=Thomas|sarlavha=A thriller in Berlin: how relentless RB Leipzig won their first major title|url=https://www.redbull.com/ph-en/rb-leipzig-german-cup-champions|ish=Red Bull|kirish sanasi=21 June 2022|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220613185428/https://www.redbull.com/ph-en/rb-leipzig-german-cup-champions|arxivsana=13 June 2022|sana=23 May 2022}}</ref> '''Ispaniya U21''' * 21 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati: 2019<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Begley |first=Emlyn |date=30 June 2019 |title=Spain U21 2–1 Germany U21 |work=BBC Sport |url=http://www.bbc.co.uk/sport/football/48812993 |access-date=1 July 2019}}</ref> '''Ispaniya U23''' * [[Futbol Olimpiyada o‘yinlarida|Yozgi Olimpiada]] kumush medali: 2020-yil  '''Ispaniya''' * UEFA Millatlar ligasi gʻolibi: 2020-21<ref>{{Veb manbasi|sana=10 October 2021|sarlavha=France beat Spain to win Nations League|url=https://www.uefa.com/uefanationsleague/match/2030761--spain-vs-france/|kirish sanasi=10 October 2021|ish=UEFA|nashriyot=[[Union of European Football Associations]]|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211007210504/https://www.uefa.com/uefanationsleague/match/2030761--spain-vs-france/|arxivsana=7 October 2021}}</ref> === Shaxsiy sovrinlari === * 21 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatining eng yaxshi jamoasi: 2019<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=1 July 2019 |title=Official Under-21 Team of the Tournament |work=UEFA |url=https://www.uefa.com/under21/news/newsid=2615974.html |access-date=2 July 2019}}</ref> * [[UEFA Chempionlar Ligasi]] XI: 2019<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=30 December 2019 |title=Champions League breakthrough team of 2019 |work=UEFA |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2635905.html |access-date=30 December 2019}}</ref> * Prva HNL yilning eng yaxshi futbolchisi: 2018<ref name="2018POTY">{{Veb manbasi|url=https://www.tportal.hr/sport/clanak/dani-olmo-najbolji-je-nogometas-godine-prema-izboru-kapetana-hrvatskih-prvoligasa-20181217|sarlavha=Dani Olmo najbolji je nogometaš godine prema izboru kapetana hrvatskih prvoligaša|ish=tportal.hr|kirish sanasi=20 December 2018|til=hr}}</ref> * Trophy Footballer – Prva HNLning eng yaxshi futbolchisi: 2019<ref name="2019awards">{{Veb manbasi|sarlavha=Luka Modrić najbolji, Dinamo pokupio brojne nagrade|url=https://www.hntv.hr/vijesti/luka-modric-najbolji-dinamo-pokupio-brojne-nagrade|kirish sanasi=18 August 2019|til=hr|sana=2 June 2019|qaralgan sana=2022-08-09|arxivsana=2019-12-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191214211408/https://www.hntv.hr/vijesti/luka-modric-najbolji-dinamo-pokupio-brojne-nagrade}}</ref> * Trophy Footballer – Eng yaxshi Prva HNL U-21 futbolchisi: 2019<ref name="2019awards" /> * Trophy Footballer – Prva HNL yilning eng yaxshi jamoasi: 2019<ref name="2019awards" /> * GNK Dinamo Zagreb yilning eng yaxshi futbolchisi: 2019 * SIMPOSAR xalqaro sport simpoziumi – Yil kashfiyoti: 2019<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Dani Olmo named best player in the Balkans|url=https://www.marca.com/en/football/international-football/2019/12/05/5de97ac6e2704e9d628b4573.html|kirish sanasi=7 December 2019|til=es|sana=5 December 2019}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Dani Olmo, best player of the Balkans of 2019|url=https://www.time24.news/2019/12/dani-olmo-best-player-of-the-balkans-of-2019.html|ish=Time24.news|kirish sanasi=24 December 2019|sana=6 December 2019|arxivsana=2019-12-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191224155025/https://www.time24.news/2019/12/dani-olmo-best-player-of-the-balkans-of-2019.html}}</ref> == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons category}} * [https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/players/16677/dani-olmo Profil] FC Barcelona saytida * [https://rfef.es/es/selecciones/jugadores/dani-olmo Profil] Ispaniya qirollik futbol federatsiyasi saytida {{in lang|es}} * {{UEFA player}} {{FC Barcelona tarkibi}} {{Navboxes | title = Ispaniya tarkibi | bg = #C60B1E | fg = #FBEA0E | bordercolor = #000033 | list1 = {{Ispaniya tarkibi 2020-yilgi UEFA Yevropa chempionati}} {{Ispaniya tarkibi 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari}} {{Ispaniya tarkibi 2022-yilgi FIFA jahon chempionati}} {{Ispaniya tarkibi 2024-yilgi UEFA Yevropa chempionati}} {{Ispaniya tarkibi 2026-yilgi FIFA jahon chempionati}} }} {{Navboxes | title = Mukofotlar | bg = gold | fg = navy | list = {{UEFA Yevropa chempionati toʻpurarlari}} {{Tportal Prva HNL yilning eng yaxshi futbolchisi}} {{2024-yilgi UEFA Yevropa chempionati ramziy jamoasi}} }} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Olmo, Dani}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Ispaniyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Futboldagi erkak qanot yarim himoyachilari]] [[Turkum:GNK Dinamo Zagreb II futbolchilari]] [[Turkum:Dinamo Zagreb F.C futbolchilari]] [[Turkum:RB Leipzig futbolchilari]] [[Turkum:FC Barcelona futbolchilari]] [[Turkum:Xorvatiya futbol ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Xorvatiya birinchi ligasi futbolchilari]] [[Turkum:La Liga oʻyinchilari]] [[Turkum:Bundesliga futbolchilari]] [[Turkum:Ispaniyalik muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Xorvatiyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Germaniyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Ispaniya milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi futbolchilar]] [[Turkum:UEFA Yevro 2020 oʻyinchilari]] [[Turkum:UEFA Yevro 2024 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2022 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026 oʻyinchilari]] [[Turkum:UEFA Millatlar ligasida gʻolib boʻlgan oʻyinchilar]] [[Turkum:Olimpiyada medalini olgan futbolchilar]] [[Turkum:UEFA Yevropa chempionatida gʻolib boʻlgan oʻyinchilar]] [[Turkum:Futbol boʻyicha jahon chempionlari]] 91fcxxd8hyzfr8s6ngesjj1ey5i2vn2 0 773592 6221474 3177071 2026-07-31T15:08:44Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221474 wikitext text/x-wiki {{Stadion bilgiqutisi | stadium_name = Sportpark Ronhof Thomas Sommer | bgcolor = | nickname = | image = [[Fayl:Playmobil-Stadion Nordtribüne.jpg|250px]] | fullname = | location = Fürth, Germaniya | coordinates = {{Coord|49|29|13|N|10|59|57|E|region:DE-BY_type:landmark|display=inline,title}} | broke_ground = | built = | opened = 1910-yil 10-sentabr | renovated = 1951, 1997, 1999, 2007, 2008, 2012 | expanded = | closed = | demolished = | owner = Conny Brandstätter | operator = SpVgg Greuther Fürth GmbH & Co. KGaA | surface = | construction_cost = | architect = | structural engineer = | services engineer = | general_contractor = | project_manager = | main_contractors = | former_names = Sportpark Ronhof | tenants = SpVgg Greuther Fürth | seating_capacity = 15,606 | dimensions = | scoreboard = [[Metz (shirkat)|Metz]] [[Liquid-crystal display|LCD]] 9.23 x 6.78 meters }} '''Sportpark Ronhof | Thomas Sommer'''<ref name="Juli2014">{{Veb manbasi|url=http://www.nordbayern.de/sport/noch-will-niemand-den-ronhof-umtaufen-1.3803089|sarlavha=Noch will niemand den Ronhof umtaufen|ism=Martin|muallif=Schano|ish=nordbayern.de|sana=1-avgust 2014-yil|qaralgan sana=17-avgust 2014-yil|til=olmoncha}}</ref> — Germaniyaning [[Bavariya]] shtati, Fyurt shahridagi [[Fürth|Ronhof]] tumanidagi [[Futbol|futbol assotsiatsiyasi]] [[Stadion|stadioni]] va [[Bundesliga|Bundesliganing]] SpVgg Greuther Fürth jamoasining uy maydoni.<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.greuther-fuerth.de/stadion/stadion.html|sarlavha=Daten, Zahlen, Fakten|ish=[[SpVgg Greuther Fürth]]|qaralgan sana=17-avgust 2014-yil|til=olmoncha|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170702063830/http://www.greuther-fuerth.de/stadion/stadion.html|arxivsana=2 July 2017}}</ref> Stadion dastlab 1910-yil 11-sentyabrda {{Lang|de|'''Sportplatz am Ronhofer Weg gegenüber dem Zentral-Friedhof'''}} nomi bilan ochilgan.<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.greuther-fuerth.de/stadion/stadion.html|sarlavha=Daten, Zahlen, Fakten|ish=[[SpVgg Greuther Fürth]]|qaralgan sana=17-avgust 2014-yil|til=olmoncha|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170702063830/http://www.greuther-fuerth.de/stadion/stadion.html|arxivsana=2 July 2017}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true">[https://web.archive.org/web/20170702063830/http://www.greuther-fuerth.de/stadion/stadion.html "Daten, Zahlen, Fakten"]. </cite></ref> ({{lang-en|Sports ground on Ronhof Lane opposite the central cemetery}}). U bir necha marta kengaytirildi (maksimal 28 000 sigʻim), lekin keyinchalik 15 500 ga qisqartirildi va bugungi kunda 15 606 kishilik sigʻimga ega. == Tarixi == === Erta tarix === [[Fayl:1910match.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/56/1910match.jpg/220px-1910match.jpg|left|thumb| 1910-yilda SpVgg Greuther Furth o'yini]] 1910-yil 11-sentyabrda oʻsha paytdagi mustaqil Ronhof hududida stadionning ochilishi boʻlib oʻtdi. Kichkina yogʻoch tribuna, shuningdek, tik devorlar 8000 ga yaqin odamni sigʻdira olardi. Shunday qilib, SpVgg (Greuther) Furth eng qadimgi maydonlarda oʻynab kelayotgan nemis futbol klublaridan biridir. Oradan bir yil oʻtib tribuna kattalashtirilib, kiyim almashtirish va dush kabinetlari bilan ta’minlandi. Bu endi oʻyinlarni 10 000 tomoshabin tomosha qilishi mumkinligini anglatardi. 1919-yilda stadion yana kattalashtirildi- balandroq sopol devorlar va kengroq zinapoyalar qoʻyildi endi stadion 25 000 kishiga oʻz bagʻriga sigʻdira olardi 1945-yil aprel oyida tribuna havo hujumi paytida yonib ketdi. Tomisiz vaqtinchalik tribuna oʻz ishini 1951-yil 20-mayda yangi asosiy tribuna ochilgunga qadar bajardi. 2016-yilda buzib tashlangunga qadar u bir nechta tashqi oʻzgarishlar bilan turdi. === Moliyaviy muammolar === 1983-yilda SpVggning qarzlari koʻpayib ketganligi tufayli Sportpark Ronhof Horst Brandstätterga sotildi. 1996-yilda TSV Vestenbergsgreuth futbol boʻlimi ''SpVgg Fürth 1903'' ga qoʻshildi va klub nomi ''SpVgg Greuther Fürth'' ga oʻzgartirildi. 1997-yilda Bundesligada stadion yangi talablarga javob berishi kerak edi. === Modernizatsiya === 1997-yil 19-iyulda yangi ''Playmobil stadioni'' TSV 1860 Myunxenga qarshi oʻyin bilan ochildi. Mezbonlar 1:0 hisobida gʻalaba qozondi. Asosiy tribuna (2500 oʻrindiq), shuningdek janubiy tribuna (4300 ta oʻrindiq) va ''1-blok'' (700 ta oʻrindiq) avvalgi koʻrinishida qoldi, ammo muxlislar guruhlarini ajratish uchun panjaralar oʻrnatildi. Shimoliy tribuna (4500 ta). Shuningdek, videoekran oʻrnatilib, kirish qismi qayta ishlangan va yangi kassalar qurildi. [[Fayl:Fürth_Stadion_Derby_FCN_24.11.2012_.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7b/F%C3%BCrth_Stadion_Derby_FCN_24.11.2012_.JPG/220px-F%C3%BCrth_Stadion_Derby_FCN_24.11.2012_.JPG|right|thumb| Furth Stadion Derbi o'yini 2012-yil.]] 1999-yil iyul oyida janubiy tribuna tekislandi va oʻtirish va turish xonasi uchun quvurli temir konstruktsiya oʻrnatildi. Avgust oyida qurib bitkazilgach, yangi projektorlar ishga tushirildi. Janub tribunadagi xona 1200 ga yaqin mehmonni sigʻdira oladi, oʻrindiqlar sigʻimi esa 4500 kishi. 2003-yil avgust oyida stadion yangi video devorga ega boʻldi. Uch yil oʻtgach, bu yana yangilandi. Hozirgi tabloning oʻlchami 9,23 x 6,78 metr.<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.pcwelt.de/news/Der-groesste-Metz-Fernseher-der-Welt-410874.html|sarlavha=The World's Largest Metz TV|sana=18-dekabr 2006-yil|qaralgan sana=11-avgust 2022-yil|arxivsana=7-aprel 2022-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220407025951/https://www.pcwelt.de/news/Der-groesste-Metz-Fernseher-der-Welt-410874.html}}</ref> == Tuzilishi va inshootlari == SpVgg Greuther Furth 2012-yilda Bundesligaga koʻtarilganidan soʻng, janubiy tribuna qayta qurilib, stadion sigʻimi 3000 oʻringa koʻpayib, umumiy 18 000 oʻringa koʻtarildi.<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.nordbayern.de/sport/furths-erstklassigkeit-soll-keine-eintagsfliege-sein-1.2083791|sarlavha=Fürth's first-class status should not be a flash in the pan}}</ref> === Asosiy tribuna === 2018-yil yozida qurib bitkazildi, oʻrindiqlar 2700 ta.<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.greuther-fuerth.de/aktuell/aktuelle-news/news-detail/article/modernisierung-der-infrastruktur-und-haupttribuene.html|sarlavha=Modernization of infrastructure and main stand - Nachrichten SpVgg Greuther Fürth|sana=12-aprel 2016-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160412115129/http://www.greuther-fuerth.de/aktuell/aktuelle-news/news-detail/article/modernisierung-der-infrastruktur-und-haupttribuene.html|arxivsana=12 April 2016}}</ref> U toʻliq qoplangan, shuningdek, VIP xonalari va yigʻilish va konferensiya zallarini oʻz ichiga oladi. === Shimoliy tribuna === [[Fayl:2012-11-11_Fuerth2_(8208563665).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8b/2012-11-11_Fuerth2_%288208563665%29.jpg/220px-2012-11-11_Fuerth2_%288208563665%29.jpg|right|thumb| Shimoliy tribuna]] == Homiylikni nomlash == 1997-yildan 2010-yilgacha Ronhof rasmiy ravishda ''Playmobil Stadium'' deb nomlangan. Oʻsha paytda stadion ixtirochisi va Playmobil egasi Horst Brandstätterga tegishli edi. == Boshqa foydalanishi == Futbol boʻyicha [[Germaniya ayollar terma jamoasi]] uchta xalqaro oʻyinda stadiondan foydalangan. Oʻyinlar 1999-yil 23-sentyabrda Ukrainaga, 2004-yil 4-martda Xitoyga, 2015-yil 8-aprelda Braziliyaga qarshi oʻtkazilgan.<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.dfb.de/news/detail/dfb-frauen-in-fuerth-gegen-brasilien-114962/|sarlavha=DFB Women in Fürth against Brazil|sana=23-yanvar 2015-yil}}</ref> == Manbalar == {{Manbalar}} [[Turkum:Stadionlar]] [[Turkum:Futbol stadionlari]] [[Turkum:Germaniya stadionlari]] 7wnqynw5askdmwvil4udu8wa6rlxvfr 6221475 6221474 2026-07-31T15:08:55Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Stadionlar]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221475 wikitext text/x-wiki {{Stadion bilgiqutisi | stadium_name = Sportpark Ronhof Thomas Sommer | bgcolor = | nickname = | image = [[Fayl:Playmobil-Stadion Nordtribüne.jpg|250px]] | fullname = | location = Fürth, Germaniya | coordinates = {{Coord|49|29|13|N|10|59|57|E|region:DE-BY_type:landmark|display=inline,title}} | broke_ground = | built = | opened = 1910-yil 10-sentabr | renovated = 1951, 1997, 1999, 2007, 2008, 2012 | expanded = | closed = | demolished = | owner = Conny Brandstätter | operator = SpVgg Greuther Fürth GmbH & Co. KGaA | surface = | construction_cost = | architect = | structural engineer = | services engineer = | general_contractor = | project_manager = | main_contractors = | former_names = Sportpark Ronhof | tenants = SpVgg Greuther Fürth | seating_capacity = 15,606 | dimensions = | scoreboard = [[Metz (shirkat)|Metz]] [[Liquid-crystal display|LCD]] 9.23 x 6.78 meters }} '''Sportpark Ronhof | Thomas Sommer'''<ref name="Juli2014">{{Veb manbasi|url=http://www.nordbayern.de/sport/noch-will-niemand-den-ronhof-umtaufen-1.3803089|sarlavha=Noch will niemand den Ronhof umtaufen|ism=Martin|muallif=Schano|ish=nordbayern.de|sana=1-avgust 2014-yil|qaralgan sana=17-avgust 2014-yil|til=olmoncha}}</ref> — Germaniyaning [[Bavariya]] shtati, Fyurt shahridagi [[Fürth|Ronhof]] tumanidagi [[Futbol|futbol assotsiatsiyasi]] [[Stadion|stadioni]] va [[Bundesliga|Bundesliganing]] SpVgg Greuther Fürth jamoasining uy maydoni.<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.greuther-fuerth.de/stadion/stadion.html|sarlavha=Daten, Zahlen, Fakten|ish=[[SpVgg Greuther Fürth]]|qaralgan sana=17-avgust 2014-yil|til=olmoncha|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170702063830/http://www.greuther-fuerth.de/stadion/stadion.html|arxivsana=2 July 2017}}</ref> Stadion dastlab 1910-yil 11-sentyabrda {{Lang|de|'''Sportplatz am Ronhofer Weg gegenüber dem Zentral-Friedhof'''}} nomi bilan ochilgan.<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.greuther-fuerth.de/stadion/stadion.html|sarlavha=Daten, Zahlen, Fakten|ish=[[SpVgg Greuther Fürth]]|qaralgan sana=17-avgust 2014-yil|til=olmoncha|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170702063830/http://www.greuther-fuerth.de/stadion/stadion.html|arxivsana=2 July 2017}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true">[https://web.archive.org/web/20170702063830/http://www.greuther-fuerth.de/stadion/stadion.html "Daten, Zahlen, Fakten"]. </cite></ref> ({{lang-en|Sports ground on Ronhof Lane opposite the central cemetery}}). U bir necha marta kengaytirildi (maksimal 28 000 sigʻim), lekin keyinchalik 15 500 ga qisqartirildi va bugungi kunda 15 606 kishilik sigʻimga ega. == Tarixi == === Erta tarix === [[Fayl:1910match.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/56/1910match.jpg/220px-1910match.jpg|left|thumb| 1910-yilda SpVgg Greuther Furth o'yini]] 1910-yil 11-sentyabrda oʻsha paytdagi mustaqil Ronhof hududida stadionning ochilishi boʻlib oʻtdi. Kichkina yogʻoch tribuna, shuningdek, tik devorlar 8000 ga yaqin odamni sigʻdira olardi. Shunday qilib, SpVgg (Greuther) Furth eng qadimgi maydonlarda oʻynab kelayotgan nemis futbol klublaridan biridir. Oradan bir yil oʻtib tribuna kattalashtirilib, kiyim almashtirish va dush kabinetlari bilan ta’minlandi. Bu endi oʻyinlarni 10 000 tomoshabin tomosha qilishi mumkinligini anglatardi. 1919-yilda stadion yana kattalashtirildi- balandroq sopol devorlar va kengroq zinapoyalar qoʻyildi endi stadion 25 000 kishiga oʻz bagʻriga sigʻdira olardi 1945-yil aprel oyida tribuna havo hujumi paytida yonib ketdi. Tomisiz vaqtinchalik tribuna oʻz ishini 1951-yil 20-mayda yangi asosiy tribuna ochilgunga qadar bajardi. 2016-yilda buzib tashlangunga qadar u bir nechta tashqi oʻzgarishlar bilan turdi. === Moliyaviy muammolar === 1983-yilda SpVggning qarzlari koʻpayib ketganligi tufayli Sportpark Ronhof Horst Brandstätterga sotildi. 1996-yilda TSV Vestenbergsgreuth futbol boʻlimi ''SpVgg Fürth 1903'' ga qoʻshildi va klub nomi ''SpVgg Greuther Fürth'' ga oʻzgartirildi. 1997-yilda Bundesligada stadion yangi talablarga javob berishi kerak edi. === Modernizatsiya === 1997-yil 19-iyulda yangi ''Playmobil stadioni'' TSV 1860 Myunxenga qarshi oʻyin bilan ochildi. Mezbonlar 1:0 hisobida gʻalaba qozondi. Asosiy tribuna (2500 oʻrindiq), shuningdek janubiy tribuna (4300 ta oʻrindiq) va ''1-blok'' (700 ta oʻrindiq) avvalgi koʻrinishida qoldi, ammo muxlislar guruhlarini ajratish uchun panjaralar oʻrnatildi. Shimoliy tribuna (4500 ta). Shuningdek, videoekran oʻrnatilib, kirish qismi qayta ishlangan va yangi kassalar qurildi. [[Fayl:Fürth_Stadion_Derby_FCN_24.11.2012_.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7b/F%C3%BCrth_Stadion_Derby_FCN_24.11.2012_.JPG/220px-F%C3%BCrth_Stadion_Derby_FCN_24.11.2012_.JPG|right|thumb| Furth Stadion Derbi o'yini 2012-yil.]] 1999-yil iyul oyida janubiy tribuna tekislandi va oʻtirish va turish xonasi uchun quvurli temir konstruktsiya oʻrnatildi. Avgust oyida qurib bitkazilgach, yangi projektorlar ishga tushirildi. Janub tribunadagi xona 1200 ga yaqin mehmonni sigʻdira oladi, oʻrindiqlar sigʻimi esa 4500 kishi. 2003-yil avgust oyida stadion yangi video devorga ega boʻldi. Uch yil oʻtgach, bu yana yangilandi. Hozirgi tabloning oʻlchami 9,23 x 6,78 metr.<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.pcwelt.de/news/Der-groesste-Metz-Fernseher-der-Welt-410874.html|sarlavha=The World's Largest Metz TV|sana=18-dekabr 2006-yil|qaralgan sana=11-avgust 2022-yil|arxivsana=7-aprel 2022-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220407025951/https://www.pcwelt.de/news/Der-groesste-Metz-Fernseher-der-Welt-410874.html}}</ref> == Tuzilishi va inshootlari == SpVgg Greuther Furth 2012-yilda Bundesligaga koʻtarilganidan soʻng, janubiy tribuna qayta qurilib, stadion sigʻimi 3000 oʻringa koʻpayib, umumiy 18 000 oʻringa koʻtarildi.<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.nordbayern.de/sport/furths-erstklassigkeit-soll-keine-eintagsfliege-sein-1.2083791|sarlavha=Fürth's first-class status should not be a flash in the pan}}</ref> === Asosiy tribuna === 2018-yil yozida qurib bitkazildi, oʻrindiqlar 2700 ta.<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.greuther-fuerth.de/aktuell/aktuelle-news/news-detail/article/modernisierung-der-infrastruktur-und-haupttribuene.html|sarlavha=Modernization of infrastructure and main stand - Nachrichten SpVgg Greuther Fürth|sana=12-aprel 2016-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160412115129/http://www.greuther-fuerth.de/aktuell/aktuelle-news/news-detail/article/modernisierung-der-infrastruktur-und-haupttribuene.html|arxivsana=12 April 2016}}</ref> U toʻliq qoplangan, shuningdek, VIP xonalari va yigʻilish va konferensiya zallarini oʻz ichiga oladi. === Shimoliy tribuna === [[Fayl:2012-11-11_Fuerth2_(8208563665).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8b/2012-11-11_Fuerth2_%288208563665%29.jpg/220px-2012-11-11_Fuerth2_%288208563665%29.jpg|right|thumb| Shimoliy tribuna]] == Homiylikni nomlash == 1997-yildan 2010-yilgacha Ronhof rasmiy ravishda ''Playmobil Stadium'' deb nomlangan. Oʻsha paytda stadion ixtirochisi va Playmobil egasi Horst Brandstätterga tegishli edi. == Boshqa foydalanishi == Futbol boʻyicha [[Germaniya ayollar terma jamoasi]] uchta xalqaro oʻyinda stadiondan foydalangan. Oʻyinlar 1999-yil 23-sentyabrda Ukrainaga, 2004-yil 4-martda Xitoyga, 2015-yil 8-aprelda Braziliyaga qarshi oʻtkazilgan.<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.dfb.de/news/detail/dfb-frauen-in-fuerth-gegen-brasilien-114962/|sarlavha=DFB Women in Fürth against Brazil|sana=23-yanvar 2015-yil}}</ref> == Manbalar == {{Manbalar}} [[Turkum:Futbol stadionlari]] [[Turkum:Germaniya stadionlari]] 2ktunaqexnjdh1o63cpk2mln0qyw439 14 776195 6221479 2780572 2026-07-31T15:11:13Z Janob Mirzaolim 64438 6221479 wikitext text/x-wiki {{Taralishi zarur turkum}} {{-}} {{CatAutoTOC}} [[Turkum:Arxitektura tarixi|*]] spx1f3gwngcd4x9i8r3oxio0x99r08s 0 780569 6221571 5336086 2026-08-01T00:35:14Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221571 wikitext text/x-wiki {{Madhiya bilgiqutisi |nomi= |tasvir=Ugandan Anthem Music Sheet.InstrumentalSimple.svg |izoh= |mamlakat={{flag|Uganda|size=23px}} |soʻz muallifi=[[George Wilberforce Kakoma]] |soʻzi_yozilgan_kuni=1962 |bastakor=George Wilberforce Kakoma |qabul_qilindi=1962-yil oktabr 59 yil oldin |fayl=Ugandan national anthem, performed by the U.S. Navy Band.wav}} „'''Oh Uganda, Land of Beauty'''“ — [[Uganda]]ning davlat [[madhiya]]si. George Wilberforce Kakoma musiqa bastalagan va soʻzlarga mualliflik qilgan. Bu davlat madhiyasi sifatida 1962-yilda, mamlakat [[Buyuk Britaniya]]dan mustaqillikka erishganida qabul qilingan. Musiqiy jihatdan dunyodagi eng qisqa milliy madhiyalardan biridir. Binobarin, omma oldida ijro etilganda bir nechta misralar kuylanadi. == Tarix == 1894-yildan 1960-yillardagi [[dekolonizatsiya]] avjiga qadar Uganda oʻzining mustamlaka imperiyasi doirasida Birlashgan Qirollikning protektorati edi. Mustaqillik arafasida boʻlajak davlat madhiyasini aniqlash uchun quyi qoʻmita tuzildi<ref name=EBhist>{{cite encyclopedia|first1=Kenneth|last1=Ingham|first2=Maryinez|last2=Lyons|encyclopedia=Encyclopedia Britannica|title=Uganda – History|url=https://www.britannica.com/place/Uganda/Bunyoro-and-Buganda#ref37624|date=25 February 2020|access-date=14 July 2020|publisher=Encyclopedia Britannica, Inc.}}</ref><ref>{{yangiliklar manbasi|title=Uganda country profile|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-14107906|work=BBC News|publisher=BBC|date=10-may 2018-yil|access-date=14-iyul 2020-yil}}</ref>. == Matn == {| class="wikitable" !Ingliz tilida<ref>{{veb manbasi|sarlavha=The National Anthem of Uganda|url=http://www.uganda-embassy.jp/anthem.html|kirish sanasi=15-iyul 2020-yil|work=Embassy of the Republic of Uganda in Japan|nashriyot=Ministry of Foreign Affairs of Uganda|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20200715093217/http://www.uganda-embassy.jp/anthem.html|arxiv-sana=15-iyul 2020-yil|qaralgan sana=2022-08-21|arxivsana=2020-07-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200715093217/http://www.uganda-embassy.jp/anthem.html}}</ref> ![[Suaxili tili]] |- style="vertical-align:top; white-space:nowrap;" |<poem>'''I''' Oh, Uganda! may God uphold thee, We lay our future in thy hand; United, free for liberty together we'll always stand. '''II''' Oh, Uganda! the land of freedom, Our love and labour we give; And with neighbours all at our country's call In peace and friendship we'll live. '''III''' Oh, Uganda! the land that feeds us, By sun and fertile soil grown; For our own dear land, we shall always stand, The Pearl of Africa's Crown.</poem> |<poem>{{lang|sw|italic=no|'''I''' Loo, Uganda! Mungu akusimamie, Tunaweka mustakabali wetu mikononi mwako; Umoja, bure kwa uhuru pamoja tutasimama daima. '''II''' Loo, Uganda! ardhi ya uhuru, Tunatoa upendo wetu na kazi yetu; Na pamoja na majirani wote katika wito wa nchi yetu Kwa amani na urafiki tutaishi. '''III''' Loo, Uganda! ardhi ambayo hutulisha, Kwa jua na mchanga wenye rutuba uliopandwa; Kwa ardhi yetu mpendwa, tutasimama daima, Lulu ya Taji ya Afrika.}}</poem> |} == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [http://nationalanthems.me/uganda-oh-uganda-land-of-beauty/ Uganda: ''Oh Uganda, Land of Beauty'' — Audio of the national anthem of Uganda, with information and lyrics] ([https://web.archive.org/web/20180528183213/http://nationalanthems.me/uganda-oh-uganda-land-of-beauty/ archive link]) [[Turkum:Uganda]] [[Turkum:Madhiyalar]] {{Madhiya-stub}} rzav4jxncbrw7h7qa8h24bzlzr5zv5s 0 781886 6221558 6185690 2026-07-31T18:12:33Z SpinnerLaserzthe2nd 56167 ([[c:GR|GR]]) [[File:Uzbekistan Armed Forces (Cyrillic script).svg]] → [[File:Uzbekistan Armed Forces (Latin script).svg]] 6221558 wikitext text/x-wiki {{Infobox Harbiy Boʻlinma|unit_name=Oʻzbekiston Quruqlik Qoʻshinlari|caption=Oʻzbekiston askarlari 2022-yil 14-yanvar kuni Toshkentdagi harbiy paradda.|start_date=1992|country={{flag|Oʻzbekiston}}|allegiance=|type=Quruqlik kuchlari|role=Oʻzbekiston mudofaasi|size=40,000 (2006 tax.)|command_structure=[[Fayl:Uzbekistan Armed Forces (Latin script).svg|23px]] [[O'zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari]]|garrison=[[Toshkent]]|garrison_label=Bosh qarorgoh|patron=|motto=|colors={{color box|SteelBlue}} [[Toʻq koʻk]]|colors_label=|march=|mascot=|equipment=|equipment_label=|battles=[[Tojikiston fuqarolar urushi]]<br />[[Botken voqealari]]<br />[[Afgʻonistondagi urush (2001–2021)]]|anniversaries=14-yanvar „Vatan himoyachilari“ kuni|decorations=|battle_honours=|disbanded=|flying_hours=|commander1=|commander1_label=|commander2=|commander2_label=|commander3=|commander3_label=|notable_commanders=<!-- Insignia -->|identification_symbol=[[File:Uzbekistan Armed Forces (Latin script).svg|200px]]|identification_symbol_label=|identification_symbol_2=|identification_symbol_2_label=|identification_symbol_3=|identification_symbol_3_label=|identification_symbol_4=|identification_symbol_4_label=<!-- Aircraft -->|aircraft_attack=|aircraft_bomber=|aircraft_electronic=|aircraft_fighter=|aircraft_helicopter=|aircraft_helicopter_attack=|aircraft_helicopter_cargo=|aircraft_helicopter_multirole=|aircraft_helicopter_observation=|aircraft_helicopter_trainer=|aircraft_helicopter_utility=|aircraft_interceptor=|aircraft_patrol=|aircraft_recon=|aircraft_trainer=|aircraft_transport=|image= }} '''Oʻzbekiston Quruqlik Qoʻshinlari''' [[Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari|Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining]] quruqlikdagi tarkibiy qismidir. 1991-yilda [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] parchalanganidan beri faoliyat yuritayotgan armiya sobiq [[Sovet Armiyasi|Sovet Armiyasining]] Oʻzbekiston hududida boʻlgan qismlaridan iborat. 2006-yil holatiga koʻra, u taxminan 40,000 ga yaqin faol xodimlarga ega edi. Quruqlik qoʻshinlari foydalanadigan asbob-uskunalarning katta qismi ham eski sovet materiallari boʻlib, [[Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi|Oʻzbekiston hukumati]] uni zamonaviy asbob-uskunalar bilan almashtirish uchun unchalik harakat qilmagan<ref name="globalsecurity.org">{{veb manbasi|url=http://www.globalsecurity.org/military/world/centralasia/uzbek-army.htm|sarlavha=Uzbekistan- Army}}</ref>. == Tarixi == Qurolli kuchlar 1992-yilda tashkil etilgan boʻlib, armiya bilan bir qatorda [[Oʻzbekiston havo kuchlari|havo kuchlari va havo hujumidan mudofaa qoʻshinlari]], [[Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi|milliy gvardiya]] va [[Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati chegara qoʻshinlari|xavfsizlik xizmati chegara qoʻshinlari]] ham tashkil etilgan. [[Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti|Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti]] [[Islom Karimov]] yangi tashkil etilgan quruqlikdagi qoʻshinlar safini toʻldirish uchun Sovet Qurolli Kuchlari safidagi mahalliy oʻzbeklarni Oʻzbekistonga chaqira boshlagan edi, biroq koʻpchilik qaytishdan bosh tortgan va fuqaroligidan voz kechgan. Ofitserlar korpusining asosiy qismini [[ruslar]] tashkil etgan, roʻyxatga olinganlar esa asosan oʻzbeklar edi. Shundan soʻng, Oʻzbekiston Markaziy Osiyoda [[Rossiya|Rossiya Federatsiyasi]] fuqarolarining armiyada xizmat qilishiga yoʻl qoʻymagan yagona davlatga aylandi va [[Slavyanlar|slavyan]] zobitlarini oʻzbeklar bilan almashtira boshladi. Mustaqillik paytida armiya qoʻmondonligi asosan slavyan millati vakillaridan tashkil topgan edi. Shu sababli, oʻzbeklarga yuqoriroq lavozimlar berish, slavyan millatiga mansub harbiylarni esa pastroq unvonlarga tayinlash boʻyicha saʼy-harakatlar amalga oshirildi. Oʻzbekistonda qolishga qaror qilgan slavyanlar oʻzbek fuqaroligini qabul qilishdi. Oʻzbekistonda uchta yirik Sovet harbiy akademiyalari: [[Toshkent oliy umumqoʻshin qoʻmondonlik bilim yurti]], [[Chirchiq oliy tank komandir-muhandislik bilim yurti]] va [[Samarqand avtomobilchi komandir-muhandislar oliy harbiy bilim yurti]] joylashgan. Bu hukumatning oʻzbek zobitlarini Rossiyaga malaka oshirish uchun yubormasligiga sabab boʻldi. 1994-yilda barcha boʻlinmalarning ofitserlarini tayyorlash uchun [[Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari akademiyasi|Qurolli Kuchlar akademiyasi]] ham tashkil etildi. Armiyada oʻzbek tili tobora koʻproq qoʻllanila boshlagan boʻlsa-da, qoʻllanmalarning koʻpchiligi rus tilida boʻlgani va Oʻrta Osiyo turkiy tillarida tegishli harbiy lugʻat yoʻqligi sababli, ofitserlarni tayyorlashda asosiy til [[rus tili]] boʻlib qoldi. 1997-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlarining CENTRASBAT dasturi mamlakatda joylashtirilishi rejalashtirilgan Oʻzbekiston va Amerika harbiy qoʻshinlari oʻrtasidagi qoʻshma mashgʻulotlarni moliyalashtirish uchun 5 million dollardan ortiq mablagʻ ajratgan. Keyinchalik 1998-yilda AQSh generali oʻquv mashgʻulotlarida qatnashgan boʻlinma joylashgan Oʻzbekiston harbiy bazasiga tashrif buyurdi. U mashgʻulotlarda ishtirok etganlardan qoʻl koʻtarishni soʻraganida, faqat ikkita askar qoʻlini koʻtargan. Oʻzbek askarlarining aksariyati majburiy harbiy xizmat muddati tugagach, armiyani tark etadi. AQSh Kuchlari bu holatni [[Qirgʻiziston|Qirgʻiziston]] va [[Qozogʻiston|Qozogʻistonda]] ham kuzatgan. Armiya qoʻmondonlik, xizmat koʻrsatish va jihozlash jihatidan Sovet armiyasiga oʻxshash edi. Yuqori lavozimdagi qoʻmondonlar qaror qabul qilish erkinligini cheklaydigan qatʼiy buyruqlar berishgan. 2003-yilda [[Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi|Mudofaa vazirligi]] chaqiruv muddati 18 oydan 12 oygacha qisqartirilganini, ofitserlar maktablarida oʻqiganlar esa atigi 9 oy xizmat qilishlari kerakligini eʼlon qildi. Bu qaror yuqori lavozimdagi harbiy xodimlarni uzoqroq xizmat qilishga ragʻbatlantirishga qaratilgan edi. Biroq, „dedovshina“ keng tarqalgani sababli, ularni armiyaga chaqirmaslik uchun yollash boʻlimi xodimlariga pora bergan. == Tashkilot == === Okruglar === [[Fayl:Uzbekistani_soldiers_on_manuevers.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bc/Uzbekistani_soldiers_on_manuevers. JPG/230px-Uzbekistani_soldiers_on_manuevers. JPG|right|thumb|337x337px| Oʻzbek askarlari qoʻldan qoʻlga mashqlarini bajarmoqda]] Armiya tarkibidagi beshta harbiy okrugga Nukus shahridagi Shimoli-gʻarbiy harbiy okrug, [[Qarshi]] shahridagi Janubi-gʻarbiy maxsus harbiy okrug, [[Jizzax (shahar)|Jizzaxdagi]] Markaziy harbiy okrug va Fargʻonadagi Sharqiy harbiy okrug kiradi. 2001-yilda Toshkent garnizoni Toshkent harbiy okrugiga aylantirildi<ref>Bakhtiyar Kamilov, [http://www.bmlv.gv.at/pdf_pool/publikationen/10_wg_ftc_30.pdf Formation of Conceptual Approaches to the Problems of Ensuring National Security in Central Asian States – Uzbekistan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan and Turkmenistan]</ref>. {| class="wikitable" !Okruglar ! Bosh qarorgohning joylashuvi ! Izohlar |- | '''[[Shimoli-gʻarbiy harbiy okrugi]]''' | Bosh qarorgoh [[Nukus]] | [[Qoraqalpogʻiston|Qoraqalpogʻiston]], [[Xorazm viloyati]] |- | '''[[Janubi-gʻarbiy maxsus harbiy okrugi]]''' | Bosh qarorgoh [[Qarshi]] | [[Qashqadaryo viloyati]], [[Surxondaryo viloyati]], [[Buxoro viloyati]], [[Navoiy viloyati]] |- | '''[[Markaziy harbiy okrugi (Oʻzbekiston)|Markaziy harbiy okrugi]]''' | Bosh qarorgoh [[Jizzax (shahar)|Jizzax]] | [[Jizzax viloyati]], [[Samarqand viloyati]], [[Sirdaryo viloyati]] |- | '''Sharqiy harbiy okrugi''' | Bosh qarorgoh [[Fargʻona|Fargʻona]] | [[Fargʻona viloyati|Fargʻona viloyati]], [[Andijon viloyati]], [[Namangan viloyati]] |- | '''Toshkent harbiy okrugi''' | Bosh qarorgoh [[Toshkent]] | [[Toshkent viloyati]], 2001-yil tashkil topgan |- |} === Mutaxassisliklar<ref>{{veb manbasi|sana=14-fevral 2018-yil|sarlavha=История Вооруженных Сил Республики Узбекистан|url=https://mudofaa.uz/ru/istoriya-voorujennix-sil/|kirish sanasi=16-may 2021-yil|ish=Министерство Обороны Республики Узбекистане|arxivsana=16-may 2021-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210516002234/https://mudofaa.uz/ru/istoriya-voorujennix-sil/}}</ref> === * Motooʻqchi qismlar * Tank qoʻshinlari * [[Oʻzbekiston Maxsus operatsiyalar kuchlari|Maxsus operatsiyalar kuchlari]] * Razvedka * Muhandislik qoʻshinlari * Kimyoviy himoya qoʻshinlari * Signallar * Elektron kurash qismlari * Logistika * Topogeodeziya == Tuzilmalar roʻyxati == [[Fargʻona|Fargʻonada]] toʻrtta motooʻqchilar brigadasi va 17-Havo hujum brigadasi (Sovet Havo-desant Kuchlarining sobiq 387-Havo-desant oʻquv polki) mavjud. Motorlashtirilgan brigadalar [[Buxoro]], [[Samarqand]], [[Termiz]], [[Nukus]], [[Andijon (shahar)|Andijon]] shaharlari atrofida joylashgan<ref>{{veb manbasi|sarlavha=Archived copy|url=http://www.silkroadstudies.org/new/docs/CEF/Quarterly/February_2007/Burnashev_Chernykh.pdf|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090326021014/http://www.silkroadstudies.org/new/docs/CEF/Quarterly/February_2007/Burnashev_Chernykh.pdf|arxivsana=2009-03-26|kirish sanasi=25-mart 2013-yil}}</ref>. Quyida sanab oʻtilgan quyi darajadagi brigadalar, harbiy okrug shtab-kvartirasi bilan bir shaharda joylashganligi yoki aniq harbiy okruglar mas’uliyati hududida ekanligi sababli, turli harbiy okruglarga tegishli deb hisoblanadi. [[Fayl:Visit_of_the_Minister_of_Defense_of_the_Russian_Federation_09.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e2/Visit_of_the_Minister_of_Defense_of_the_Russian_Federation_09.jpg/220px-Visit_of_the_Minister_of_Defense_of_the_Russian_Federation_09.jpg|thumb| Mudofaa vazirligidagi Faxriy Qoʻriqlash Bataloni]] === Armiya shtab-kvartirasi (Toshkent) === * [[Toshkent]] harbiy okrugi Faxriy Qoʻriqlash Bataloni * Muhandislik brigadasi * Sharqiy harbiy okrug „Lynx“ Maxsus Kuchlari Bataloni<ref>{{veb manbasi|sarlavha=Узбекистан — Десантура.ру - Узбекистан|url=https://desantura.ru/uz/|kirish sanasi=23-dekabr 2020-yil|ish=desantura.ru}}</ref><ref>{{veb manbasi|sarlavha=Спецназ вооруженных сил Узбекистана|url=http://sof-mag.ru/spec_arms/uzbeki_vs.html|kirish sanasi=23-dekabr 2020-yil|ish=sof-mag.ru|qaralgan sana=2022-08-23|arxivsana=2022-03-06|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220306204727/http://sof-mag.ru/spec_arms/uzbeki_vs.html}}</ref> === Doimiy armiya === * Oʻquv polki ([[Chirchiq]]) * 387-Havo desantlarini tayyorlash polki<ref>{{veb manbasi|sarlavha=Archived copy|url=http://www.silkroadstudies.org/new/docs/CEF/Quarterly/February_2007/Burnashev_Chernykh.pdf|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090326021014/http://www.silkroadstudies.org/new/docs/CEF/Quarterly/February_2007/Burnashev_Chernykh.pdf|arxivsana=2009-03-26|kirish sanasi=25-mart 2013-yil}}</ref> * 17-Havo hujumi brigadasi ([[Fargʻona]])<ref name="Vad777U2">{{veb manbasi|sarlavha=Web Hosting, Free Web Site Builder & Domain Name, Web Hosting Made Easy by Brinkster|url=http://www8.brinkster.com/vad777/sng/uzbekistan.htm|arxivurl=https://web.archive.org/web/20071018112845/http://brinkster.com/vad777/sng/uzbekistan.htm|arxivsana=2007-10-18|kirish sanasi=29-sentabr 2007-yil}}, accessed late September 2007 and June 2010</ref> – 5000 nafargacha askardan iborat boʻlib, ilgari Sovet Ittifoqining 105-Gvardiya Vena havo-desant diviziyasi boʻlgan. * 1-motooʻqchi brigadasi ([[Chirchiq]]) * 2-motooʻqchi brigadasi ([[Samarqand]]) * 3-motooʻqchi brigadasi ([[Termiz]]) * 25-motooʻqchi brigadasi ([[Qarshi]]; 08579-sonli harbiy qism) * 37-motooʻqchi brigadasi ([[Andijon (shahar)|Andijon]])<ref>[http://www.press-service.uz/en/content.scm?contentId=8908 Press-service of the President of the Republic of Uzbekistan: Islam Karimov: no one can turn us from our chosen path] </ref> * 15-Mustaqil Maxsus Kuchlar Brigadasi * Tank polki ([[Ohangaron]]) == Obyektlari == * Kattaqoʻrgʻon oʻquv maydonchasi<ref>{{veb manbasi|muallif=akbaryusupov|sarlavha=Uzbekistan's largest military training ground commissioned in Kattakurgan|url=https://tashkenttimes.uz/national/4577-uzbekistan-s-largest-military-training-ground-commissioned-in-kattakurgan|kirish sanasi=21-dekabr 2020-yil|ish=tashkenttimes.uz|qaralgan sana=2022-08-23|arxivsana=2022-08-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220823084304/https://tashkenttimes.uz/national/4577-uzbekistan-s-largest-military-training-ground-commissioned-in-kattakurgan}}</ref><ref>{{veb manbasi|sana=7-noyabr 2019-yil|sarlavha=Открыт крупнейший военный полигон Узбекистана (+фото)|url=https://www.gazeta.uz/ru/2019/11/07/polygon/|kirish sanasi=21-dekabr 2020-yil|ish=Газета.uz|til=ru-UZ}}</ref><ref>{{veb manbasi|sarlavha=Открыт крупнейший военный полигон Узбекистана|url=https://www.securex.uz/ru/mediacentre/novosti.php?ELEMENT_ID=44667|kirish sanasi=21-dekabr 2020-yil|ish=www.securex.uz}}{{Oʻlikhavola|date=avgust 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Gʻurumsaroy oʻquv maydonchasi<ref>{{veb manbasi|muallif=akbaryusupov|sarlavha=Joint Uzbek-Tajik military drills held at Gurumsaray training ground|url=https://tashkenttimes.uz/national/4367-joint-uzbek-tajik-military-drills-held-at-gurumsaray-training-ground|kirish sanasi=21-dekabr 2020-yil|ish=tashkenttimes.uz|qaralgan sana=2022-08-23|arxivsana=2022-11-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221108045548/https://tashkenttimes.uz/national/4367-joint-uzbek-tajik-military-drills-held-at-gurumsaray-training-ground}}</ref> * Forish togʻi oʻquv hududi<ref name=":0">{{veb manbasi|sarlavha=«Мы мирные люди, но…» В Узбекистане прошли масштабные учения национальных ВС|url=https://www.ritmeurasia.org/news--2018-12-02--my-mirnye-ljudi-no-v-uzbekistane-proshli-masshtabnye-uchenija-nacionalnyh-vs-39891|kirish sanasi=7-iyun 2021-yil|ish=Ритм Евразии|qaralgan sana=2022-08-23|arxivsana=2022-08-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220823084253/https://www.ritmeurasia.org/news--2018-12-02--my-mirnye-ljudi-no-v-uzbekistane-proshli-masshtabnye-uchenija-nacionalnyh-vs-39891}}</ref> * Shoʻrsuv oʻquv maydonchasi<ref name=":0" /> * Angren oʻquv maydonchasi<ref name=":0" /> * Nuriston oʻquv maydonchasi<ref name=":0" /> * Termiz poligoni<ref name=":0" /> * Nukus oʻquv maydonchasi<ref name=":0" /> == Mashqlar == [[Fayl:Exercise_-_Cooperative_Osprey_'98_-_09.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/54/Exercise_-_Cooperative_Osprey_%2798_-_09.jpg/250px-Exercise_-_Cooperative_Osprey_%2798_-_09.jpg|right|thumb|250x250px| Oʻzbek askarlari ''Osprey '98 mashqlar kooperativida'']] Oʻzbekiston qoʻshinlari [[Shimoliy Karolina|Shimoliy Karolinadagi]] Lejeune lagerida AQSh dengiz piyodalari korpusi tomonidan oʻtkazilgan Tinchlik uchun hamkorlik mashqlari kooperativi Osprey ’96 da ishtirok etgan. Keyinroq ular Hamkorlik mashqlari Osprey ’98 da ham qatnashishgan. 2004-yil sentyabr oyida Britaniya armiyasining (oʻsha paytdagi) Qirollik Uels polki (hozirgi Qirollik Uels 3-batalyoni) Oʻzbekiston armiyasining Tinchlikparvar batalyoni bilan Forish togʻ oʻquv maydonida „Amir Temur ekspressi“ mashgʻulotida ishtirok etdi. Bu [[NATO]] homiyligidagi „Tinchlik yoʻlida hamkorlik“ dasturi doirasida oʻtkazilgan uch haftalik harbiy mashgʻulot edi.  == Joriy uskunalari == Maʼlumotlarga koʻra, Oʻzbekiston qurolli kuchlarining oʻqotar qurollari orasida [[AK-47]], AK-74, Dragunov snayper miltigʻi, Makarov PM toʻpponchasi va [[PKM|PK]] bor. {| class="wikitable" ! colspan="9" |Joriy uskunalar |- !Nom !Tasvir !Kelib chiqishi !Turi !Miqdori |- ! colspan="7" |Kichiq qurollar |- |Makarov PM |[[Fayl:Makarov_(28034065).jpeg|180x180px]] |[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] |Yarim avtomatik pistolet | |- |[[AK-47]] |[[Fayl:АК-47.jpg|200x200px]] |[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] |Hujum miltigʻi | |- |AKM |[[Fayl:AKM_automatkarbin_-_7,62x39mm.jpg|200x200px]] |[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] |Hujum miltigʻi | |- |AK-74 | [[Fayl:Ak74assault.jpg|200x200px]] |[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] |Hujum miltigʻi | |- |RPK | [[Fayl:AK's_modification.jpg|200x200px]] |[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] |Otryad avtomatik quroli | |- |[[PKM]] | [[Fayl:PK_machine_gun_at_Russia-backed_rebel_position_near_the_division_line_with_Ukrainian_army_near_Dokuchaevsk,_eastern_Ukraine,_Friday,_June_5,_2015.jpg|200x200px]] |[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] |Umumiy maqsadli pulemyot | |- |SVD | [[Fayl:SVD_Dragunov.jpg|200x200px]] |[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] |Belgilangan oʻq otuvchi miltiq |- ! colspan="7" style="align" |Granata otuvchilar |- |RPG-7 | [[Fayl:RPG-7V1_grenade_launcher_-_RaceofHeroes-part2-22.jpg|200x200px]] |[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] |Raketar granata otish moslamasi |- |RPG-16<ref>{{Cite report|title=RPG.16|url=https://www.forecastinternational.com/archive/disp_old_pdf.cfm?ARC_ID=1496|publisher=Forecast International|date=1996-yil sentabr|ref={{harvid|Forecast 1996}}|page=4}}</ref> | |[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] |Raketar granata otish moslamasi |- |SPG-9 | [[Fayl:SPG-9M_rus.jpeg|200x200px]] |[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] |Orqaga qaytmaydigan miltiq |- ! colspan="7" |Tanklar |- |T-72 | [[Fayl:Verkhnyaya_Pyshma_Tank_Museum_2011_194.jpg|200x200px]] |[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] |Asosiy jangovor tank |70<ref name="MilitaryBalance2010">[↑ The International Institute For Strategic Studies IISS The Military Balance 2010. – Nuffield Press, 2010. – S. 373. – {{ISBN|978-1-85743-557-3}}.]</ref> |- |T-64B | [[Fayl:T-64AK_at_the_T-34_Tank_History_Museum.jpg|200x200px]] |[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] |Asosiy jangovor tank |100<ref name="MilitaryBalance2010" /> |- |T-62M/MV | [[Fayl:T-62_tank_in_Russian_service_(1).jpg|200x200px]] |[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] |Asosiy jangovor tank |170<ref name="MilitaryBalance2010" /> |- |T-54 | [[Fayl:T-55_4.jpg|200x200px]] |[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] |Asosiy jangovor tank |80<ref name="MilitaryBalance2010" /> |- ! colspan="7" |Piyoda askarlarning jangovar mashinalari |- |BMP-1 | [[Fayl:Bmp-1-DMSC9112086_JPG.jpg|200x200px]] |[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] |[[Piyodalar jangovar mashinasi|Piyodalar jangovor mashinasi]] |180<ref name="MilitaryBalance2010" /> |- |BMP-2 | [[Fayl:BMP-2_(2).jpg|200x200px]] |[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] |[[Piyodalar jangovar mashinasi|Piyodalar jangovor mashinasi]] |270<ref name="MilitaryBalance2010" /> |- |BMD-1 | [[Fayl:Madel_BMD.jpg|200x200px]] |[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] |[[Piyodalar jangovar mashinasi|Piyodalar jangovor mashinasi]] |120<ref name="MilitaryBalance2010" /> |- |BMD-2 | [[Fayl:VDVHistorymuseum-17.jpg|200x200px]] |Rossiya |[[Piyodalar jangovar mashinasi|Piyodalar jangovor mashinasi]] |9<ref name="MilitaryBalance2010" /> |- |Oshkosh M-ATV | [[Fayl:M153_CROWS_mounted_on_a_U.S._Army_M-ATV.jpg|200x200px]] |Qo'shma Shtatlar |[[Piyodalar jangovar mashinasi|Piyodalar jangovor mashinasi]] |308 |- |Nurol Ejder (4x4 versiyasi) | |[[Turkiya]] |[[Piyodalar jangovar mashinasi|Piyodalar jangovor mashinasi]] |24 xizmatda (+1000 buyurtma qilingan)<ref>{{veb manbasi|url=https://www.armyrecognition.com/august_2019_global_defense_security_army_news_industry/turkey_has_delivered_24_ejder_yalcin_armored_vehicles_to_army_of_uzbekistan.html|sarlavha=Turkey has delivered 24 Ejder Yalcin armored vehicles to Army of Uzbekistan &#124; August 2019 Global Defense Security army news industry &#124; Defense Security global news industry army 2019 &#124; Archive News year}}</ref> |- ! colspan="7" |Xodimlarni tashuvchilar |- |BTR-60 | [[Fayl:BTR-60PB_DA-ST-89-06597.jpg|200x200px]] |[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] |Zirhli transport vositasi |24<ref name="MilitaryBalance2010" /> |- |BTR-70 | [[Fayl:Victory_park_(Kazan)_(262-6).jpg|200x200px]] |[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] |Zirhli transport vositasi |25<ref name="MilitaryBalance2010" /> |- |BTR-80 | [[Fayl:2011_Moscow_Victory_Day_Parade_(360-05).jpg|200x200px]] |[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] |Zirhli transport vositasi |210<ref name="MilitaryBalance2010" /> |- |BTR-D | [[Fayl:137_AirborneRegiment_-_BTR-D,_MANPADS.jpg|200x200px]] |[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] |Zirhli transport vositasi |50<ref name="MilitaryBalance2010" /> |- |BRM-1K | [[Fayl:BRM-1K_(1).jpg|200x200px]] |[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] |Zirhli transport vositasi |6<ref name="MilitaryBalance2010" /> |- |BRDM-2 | [[Fayl:BRDM-2_(1964)_owned_by_James_Stewart_pic5.JPG|200x200px]] |[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] |Zirhli transport vositasi |13<ref name="MilitaryBalance2010" /> |- ! colspan="7" |Raketa artilleriyasi |- |BM-21 Grad | [[Fayl:Rocket launcher BM-21 "Grad" on Ural-375D chassis.jpg|200x200px]] |[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] |122 mm koʻp raketa tashuvchi |50<ref name="MilitaryBalance2010" /> |- |[[Uragan raketa tizimi|BM-27 Uragan]] | [[Fayl:9K57_Uragan_3.jpg|200x200px]] |[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] |122 mm koʻp raketa tashuvchi |48<ref name="MilitaryBalance2010" /> |- ! colspan="7" |Taktik ballistik raketa tizimlari |- |OTR-21 Tochka | [[Fayl:Azeri_Tochka-U,_parad_in_Baku,_2013.JPG|200x200px]] |[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] |Taktik ballistik raketa |5<ref name="MilitaryBalance2010" /> |- ! colspan="7" |Havo hujumiga qarshi |- |HQ-9 | [[Fayl:Chinese_HQ-9_launcher.jpg|200x200px]] |Xitoy |Uzoq masofali „yer-havo“ raketasi |1 batareyasi |- ! colspan="7" |Oʻziyurar artilleriya |- |2S1 Gvozdika | [[Fayl:2S1_VS.jpg|200x200px]] |[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] |122 mm oʻziyurar gaubitsa |18<ref name="MilitaryBalance2010" /> |- |2S9 Nona | [[Fayl:2S9_Nona-S.png|200x200px]] |[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] |Oʻziyurar 120 mm |54<ref name="MilitaryBalance2010" /> |- |2S5 Giatsint-S | [[Fayl:2S5_Giatsint-S.jpg|200x200px]] |[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] |152 mm oʻziyurar gaubitsa |17<ref name="MilitaryBalance2010" /> |- |2S7 Pion | [[Fayl:2s7_pion.jpg|200x200px]] |[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] |203 mm oʻziyurar gaubitsa |48<ref name="MilitaryBalance2010" /> |- ! colspan="7" |Logistika va kommunal transport vositalari |- |UAZ-469 | [[Fayl:УАЗ_469_МЧС,_Котлас_1.JPG|200x200px]] |[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] |Yengil foydalanish avtomobili | |- |[[ZIL-131]] | [[Fayl:467th_Guards_District_Training_Center_(414-12).jpg|200x200px]] |[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] |Umumiy maqsadli yuk mashinasi | |- |} == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Oʻzbekiston qurolli kuchlari]] evegyqzz4qbqfy7mr2ptc8zdr8j92t9 0 788632 6221450 6173536 2026-07-31T14:49:03Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Nemis olimlari]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221450 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=avgust 2024}} {{Zamburug‘ bilgiqutisi |nomi = Echinocereus reichenbachii |tasvir = [[File:Echinocereus reichenbachii baileyi.jpg|thumb|250px]] |izoh = Chihuahuan cho'li, Shimoliy Meksika va Amerika Qo'shma Shtatlarining janubiy qismida uchraydi. |turi = Echinocereus reichenbachii |turkum = [[Caryophyllales]] |oila = [[Cactaceae]] |sinf = [[Magnoliyasimonlar]] |boʻlim = [[Magnoliyatoifa]] |dunyo = [[O'simliklar]] }} '''''Echinocereus reichenbachii''''' (baʼzan '''dantel''' yoki '''tipratikan''' kaktusi deb ham ataladi) —— [[kaktuslar]] oilasiga mansub koʻp yillik oʻsimlik boʻlib, hayotiy shakli [[Buta|buta hisoblanadi]]. Mazkur turning vatani [[Chihuahuan choʻli]], [[Shimoliy Meksika]] va Amerika Qoʻshma Shtatlarining janubiy qismi boʻlib, u yerda {{Convert|1500|meter}} balandlikda oʻsadi. Bu kaktusni aniqlagan olimlar Qirollik bogʻdorchilik jamiyatining Bogʻdagi xizmatlari uchun mukofotiga sazovor boʻlgan. ''E. reichenbachii'' — ''Echinocereusning'' kichik turlaridan biri boʻlib, ular 7.5 smdan 30 smgacha balandlikda va 4 smdan 10 smgacha kenglikda oʻsadi. Oʻsimliklar yakka yoki 12 tagacha toʻp-toʻp boʻlib oʻsadi va 10 dan 19 gacha qirralari boʻlgan tik poyali oʻsimlik hisoblanadi. Poyalari toʻq yashil rangga ega va koʻpincha qirrali tikanaklar bilan qoplangan boʻlib, ular sargʻish, jigarrang, qora yoki pushti rangga ega hamda uchlari odatda mildan quyuqroq boʻladi. Areolalar ellips yoki oval boʻlib, har birida 7 dan 36 tagacha tikanlar mavjud. Binafsha yoki pushti gullar may oyining boshidan iyun oyining oxirigacha gullaydi. Gullarining oʻlchami taxminan 4,5 — 5 santimetrdan (1,8 — 3,1 dyum) 8-10 sm (3.2-3.9 dyum) oraligʻida boʻladi. ''E. reichenbachii'' sovuqqa va issiqlikka [[Hardiness (plants)|chidamli]] boʻlib, tog 'jinslari yaqinidagi quruq, yaxshi quritilgan tuproqlaryashash uchun qulay hisoblanadi. == Taksonomiyasi == [[File:Succu Echinocereus balleyi SB 211 02.jpg|thumb|250px|right|Succu Echinocereus balleyi]] Ilmiy nomi, [[Echinocereus]], yunoncha ekinos, kirpi degan maʼnoni anglatadi va [[Lotin tili|lotincha]] sereus, mumli qogʻoz soʻzlaridan kelib chiqqan{{Sfn|Holloway|Neill|2005}}. Maxsus epitet nemis botaniki [[Ludwig Reichenbach]] ushbu oʻsimlik haqida koʻplab maʼlumotlarni toʻplagan{{Sfn|Powell|Weedin|2004}}. Keng tarqalgan nomlar: [[Dantelli tipratikan kaktus]], [[Dantelli kaktus]], [[Dantelli kirpi]], [[Binafsha sham]] va Órgano-pequeño de colores va boshqalar{{Sfn|Ladybird Johnson Wildflower Center}}. 1843-yilda nemis botanigi [[Carl Adolf Terscheck]] Meksikada toʻplangan [[Kaktuslar|kaktus]] namunasini ''Echinocactus reichenbachii'' deb nomladi, ammo uning oʻsimlik haqidagi tavsifi toʻliq boʻlmagan va keyingi olimlar uchun foydasiz boʻlib chiqdi. 1848-yildan 1856-yilgacha George Engelmann ''Echinocereus caespitosus'' deb nomlangan oʻsimlikni keng tadqiq qildi{{Sfn|Weniger|1969}}. Bundan oldin [[Joseph zu Salm-Reifferscheidt-Dyck]] Yevropa kollektsiyalarida oʻsimliklarni [[Reichenbachiana]] va [[Echinopsis pectinate]] var deb atagan. U keyinchalik Engelmann bilan bu ikki oʻsimlikni taqqoslab, bir-biriga oʻxshash boʻlishi mumkinligini muhokama qilishgan{{Sfn|Weniger|1969}}. Turga nom berishdagi baʼzi hatolarning dastlabki belgilariga qaramay, Engelmanning [[Binar nomenklatura|binomial]] oʻsimlikni tasvirlash uchun 1893-yilgacha ishlatilgan, FA Haage Jr Terscheckning ''Echinocactus reichenbachii'' ni ''Echinocereus reichenbachii'' ga oʻzgartirgan, keyinchalik Nathaniel Lord Britton va Jozef Nelson Rose uni qabul qilishgan. Bu eng qadimgi nomni qoʻllash boʻyicha uzoq davom etgan botanika anʼanalarini zid boʻldi, lekin Terscheckning tavsifi yoʻqligi va ehtimol oʻnlab turlarga tegishli boʻlgani sababli, uning binomiali Haage tomonidan almashtirildi{{Sfn|Weniger|1969}}. == Turga xos variantlari va kichik turlari == [[File:Echinocereus reichenbachii baileyi pm.jpg|thumb|350px|left|Echinocereus reichenbachii baileyi]] Echinocereus reichenbachii turlari orasida uchraydigan turlari: * [[E. reichenbachii var. albertii]], * [[E. reichenbachii var. fitchii]], * [[E. reichenbachii var. albispinus]], * [[E. reichenbachii subsp. armatus]], * [[E. reichenbachii subsp. burrensis]], * [[E. reichenbachii subsp. fitchii]] uchraydi. Bevosita kichik turlariga esa: * [[E. reichenbachii var baileyi]], * [[E. reichenbachii var. perbellus]] va * [[E. reichenbachii var. reichenbachii]] kiradi{{Sfn|Integrated Taxonomic Information System}}. ''E. reichenbachii'' var. ''albertii'' (odatda Qora Dantelli kaktus deb ataladi) Amerika Qoʻshma Shtatlarining federal roʻyxatiga kiritilgan, Texasda mazkur tur [[Endemiklar|endemik]] boʻlgani sababli yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan turlar qatoriga kiradi{{Sfn|Texas Parks and Wildlife}}. 1979-yildan beri xavf ostida qolganlar roʻyxatiga kiritilgan ''E. reichenbachii'' var populyatsiyalari. ''albertii'' [[Texas]] janubidagi Kleberg, Jim Uells va Refujio okruglari yaqinida joylashgan{{Sfn|Texas Parks and Wildlife (b)}}. Ushbu turlarning yashash joylarini yoʻq qilinishi, ortiqcha yigʻish va chorva mollarini boqish — bularning barchasi uning xavf ostidagi holatiga olib kelgan{{Sfn|Center for Plant Conservation}}. == Tavsifi == [[Fayl:Lace_Cactus_(Echinocereus_reichenbachii)_3.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3b/Lace_Cactus_%28Echinocereus_reichenbachii%29_3.jpg/220px-Lace_Cactus_%28Echinocereus_reichenbachii%29_3.jpg|alt=A color picture of a green and cactus with white spines|left|thumb|300px| ''E. reichenbachii'']] ''Echinocereus reichenbachii'' — koʻp yillik oʻsimlik va hayotiy shakli [[Buta|buta hisoblanadi]]{{Sfn|United States Department of Agriculture}}. Bu ''Echinocereusning'' kichik turlaridan biridir{{Sfn|Powell|Weedin|2004}}. Yetilmagan namunalar sharsimon boʻlib, ular oʻsgan sari silindrsimon shaklda boʻladi{{Sfn|Ladybird Johnson Wildflower Center}}. Oʻsimliklar yakka yoki koʻp shoxli boʻlib, oʻn ikkitadan iborat toʻda boʻlib, 10 dan 19 gacha bir oz toʻlqinsimon qirrali tik poyaga ega. Ular 4,5 — 5 santimetrdan (1,8 — 3,1 dyum) 8-10 sm (3.2-3.9 dyum) oraligʻidagi balandlikda va 4 — 10 santimetrdan (1,6 — 3,9 dyum) oraligʻidagi kenglikda boʻladi{{Sfn|Flora of North America}}.. Poyasi toʻq yashil rangda boʻlib, qirrali tikanaklak bilan qoplangan va bu holat ayniqsa oʻsimlik suvsizlanganda aniqroq koʻzga tashlanadi. Areolalar elliptik yoki tasvirli koʻrinishda boʻladi. Ular bir-biridan 1 dan 6 mmgacha, har birida 15 dan 36 [[Tikan|gacha tikanlar mavjud]]. Tikanlar sargʻish, jigarrang, qora, binafsha qora yoki pushti rangga ega va uchlari odatda oʻqdan quyuqroq boʻladi. Markaziy tikanlari esa eng qorongʻi boʻladi. Har bir areolda 7 tagacha markaziy tikanlar mavjud; ular 1 dan 6 mmgacha kattalikda boʻladi{{Sfn|Flora of North America}}. Oʻsimliklar may oyining boshida va iyun oyining oxirida gullaydi va ular gullashdan 6-10 hafta oʻtgach meva beradi{{Sfn|Flora of North America}}. Gullar faqat bir kun davomida ochiladi, lekin antez odatda mavsumiy boʻladi, shuning uchun oʻsimliklar toʻliq bir hafta davomida gullaydigan gullarga ega; kurtaklari oq jun bilan qoplangan boʻlib, u rivojlanayotganda mevani yashiradi{{Sfn|Powell|Weedin|2004}}. Gulning ichki tepalari kumushrang pushti yoki toʻq qizil rangda; tashqi qismlari oq, qip-qizil, yashil yoki turli rangga ega boʻladi. Ular taxminan 5-7 sm atrofida boʻadi. Gulning ichki tepalari kumushrang pushti yoki toʻq qizil rangda; tashqi qismlari oq, qip-qizil, yashil yoki koʻp rangli. Ular taxminan 4,5-8 santimetrdan (1,8-3,1 dyum) 5—10 santimetrgacha (2,0—3,9 dyum) va gul naychalari 22 —40 millimetr atrofida (0,87 dyum) boʻladi. Naycha tuklarining uzunligi 5 dan 15 millimetrgacha (0,20 dan 0,59 dyuymgacha), nektar kamerasi esa 2 dan 5 millimetrgacha (0,079 dan 0,197 dyuymgacha) chuqurlikda va gul naychalari 22 — 40 millimetr (0,87 — 1,57 dyuym) va 22 — 40 millimetr (0,87 — 1,57 dyum) atrofida boʻladi. Naycha tuklari 5 — 15 millimetr (0,20 — 0,59 dyum) uzunlikda va nektar kamerasi 2 — 5 millimetr (0,079 — 0,197 dyum) chuqurlikda boʻladi{{Sfn|Flora of North America}}. Gullarning har birida 30 dan 50 gacha gulbarglari bor, ular yirtiq yoki tishli shaklda boʻadi. [[Urugʻchibarg|Pistillar]] koʻp boʻlakli va yashil, stamens esa krem rangli yoki sariq rangda boʻladi{{Sfn|Ladybird Johnson Wildflower Center}}. Mevalar turli xil yashil rangga ega va uzunligi 15-28 millimetr (0,59-1,10 dyuym) katallikda boʻadi{{Sfn|Flora of North America}}. == Mahalliy oʻsish joyi == ''E. Reychenbachining'' ' joyi butun Chihuahuan choʻli va uning yaqinidagi yaylovlarni, shuningdek, [[Eman (daraxt)|eman]] va [[archa]] oʻrmonlarini oʻz ichiga oladi. Ular 1500 metr (4900 fut){{Sfn|Flora of North America}}. ''E. reichenbachii'' vatani boʻlgan Amerika Qoʻshma Shtatlari Texas, Nyu-Meksiko, Kolorado va Nebraska kabi joylarda uchraydi{{Sfn|United States Department of Agriculture}} [[Ular Kanzas]] va [[Oklaxomada]] ham keng tarqalgan. Oklaxomada topilgan turli xil, ''E. reichenbachii baileyi'', ayniqsa, uzun „tuk“ tikanlarga ega{{Sfn|Flora of North America}}. ''E. reichenbachii'' vatani Meksikaning shimolidagi [[Koauila|Koahuila]], [[Nuevoleon|Nuevo-Leon]] va [[Tamaulipas|Tamaulipas shtatlarida]] joylashgan{{Sfn|Flora of North America}}. == Oʻstirish va koʻpaytirish == [[File:Echinocereus reichenbachii by RO.jpg|thumb|250px|right|var. reichenbachii]] ''E. reichenbachii'' ochiq maydonda tarqalgan boʻlib quyoshni afzal koʻradi va birozgina suv talab qiladi. Ular quruq, yaxshi qurigan, shagʻalli, gilli va qumloq tuproqlarda, tog 'jinslari yaqinida oʻsadi. Ular sovuq va issiqlikka [[Hardiness (plants)|chidamli]] va shisha ostida yaxshi oʻsadi<ref>{{Harvard citation no brackets|Ladybird Johnson Wildflower Center}}; {{Harvard citation no brackets|Royal Horticultural Society}}: loam soil and grown under glass.</ref>. Ular qurgʻoqchilikka chidamli, ammo turli hasharotlar va baʼzi hayvonlarga sezgir boʻladi{{Sfn|Royal Horticultural Society}}. Koʻpaytirish mevalar quriy boshlaganda toʻplangan urugʻlar tomonidan amalga oshiriladi. Tur, ayniqsa choʻl muhitida bezak xususiyatlari sifatida tijorat maqsadida qoʻllanadi. Mazkur oʻsimliklar kiyiklarning asosiy ozuqasi hisoblanadi{{Sfn|Ladybird Johnson Wildflower Center}}. ''E. Reichenbachii'' Qirollik bogʻdorchilik jamiyatining bogʻdagi xizmatlari uchun mukofotiga sazovor boʻlgan oʻsimliklar qatoriga kiritilgan{{Sfn|Royal Horticultural Society}}<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.rhs.org.uk/plants/pdfs/agm-lists/agm-ornamentals.pdf|sarlavha=AGM Plants - Ornamental|sana=July 2017|nashriyot=Royal Horticultural Society|kirish sanasi=6 February 2018}}</ref>. == Galereya == <gallery mode="packed" heights="155px" caption=""> Lace Cactus (Echinocereus reichenbachii) 2.jpg|alt=Kichik oq kaktusning rangli rasmi| ''Echinocereus reichenbachii'' Fayl:Echinocereus reichenbachii.jpg|Gul Fayl:Echinocereus reichenbachii baileyi pm.jpg|''E. reichenbachii'' var. ''baileyi'' </gallery> == Manbalar == {{Manbalar|30em}} == Adabiyotlar == *{{citation|title=CPC National Collection Plant Profile: ''Echinocereus reichenbachii var. albertii''|work=Center for Plant Conservation|ref={{harvid|Center for Plant Conservation}}|url=http://www.centerforplantconservation.org/collection/cpc_viewprofile.asp?CPCNum=1571|access-date=September 14, 2015|archivedate=2015-03-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150321013111/http://www.centerforplantconservation.org/Collection/CPC_ViewProfile.asp?CPCNum=1571}} *{{citation|title=A Dictionary of Common Wildflowers of Texas & the Southern Great Plains|last1= Holloway|first1=Joel Ellis|last2=Neill |first2=Amanda|editor-last=Neill |editor-first=Amanda|edition=Illustrated|publisher=TCU Press|year=2005|isbn=978-0-87565-309-9}} *{{citation|title=''Echinocereus reichenbachii''|work=Flora of North America|volume=4|page=173|url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=242415260|ref={{harvid|Flora of North America}}}} *{{citation|title=''Echinocereus reichenbachii''|work=Integrated Taxonomic Information System|url=https://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=19814|access-date=September 11, 2015|ref={{harvid|Integrated Taxonomic Information System}}}} *{{citation|title=Native Plant Database: ''Echinocereus reichenbachii''|work=Ladybird Johnson Wildflower Center|publisher=University of Texas at Austin|url=http://www.wildflower.org/plants/result.php?id_plant=ECRE|access-date=September 12, 2015|ref={{harvid|Ladybird Johnson Wildflower Center}}}} *{{citation|last1=Powell|first1=A. Michael|last2=Weedin|first2=James|title=Cacti of the Trans-Pecos & Adjacent Areas: Grover E. Murray Studies in the American Southwest Series|edition=Illustrated|publisher=Texas Tech University Press|year=2004|isbn=978-0-89672-531-7}} *{{citation|title=''Echinocereus reichenbachii''|url= https://www.rhs.org.uk/Plants/6265/Echinocereus-reichenbachii/Details|ref={{harvid|Royal Horticultural Society}}|work=Royal Horticultural Society|access-date=September 11, 2015}} *{{citation|work=Texas Parks and Wildlife Department; United States Fish and Wildlife Service; Corpus Christi Ecological Services Field Office|title=Black Lace Cactus (''Echinocereus reichenbachii var. albertii''): 5-year Review: Summary and Evaluation|ref={{harvid|Texas Parks and Wildlife}}|url=http://ecos.fws.gov/docs/five_year_review/doc2377.pdf|access-date=September 14, 2015}} *{{citation|title=Black Lace Cactus (Echinocereus reichenbachii var. albertii)|work=Texas Parks and Wildlife Department|ref={{harvid|Texas Parks and Wildlife (b)}}|url=http://tpwd.texas.gov/huntwild/wild/species/blklcca/|access-date=September 14, 2015}} *{{citation|title=Plant Profile: ''Echinocereus reichenbachii''|work=United States Department of Agriculture|url=http://plants.usda.gov/core/profile?symbol=ecre|access-date=September 11, 2015|ref={{harvid|United States Department of Agriculture}}|arxiv-sana=2021-04-17|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20210417182921/https://plants.usda.gov/core/profile?symbol=ECRE|url-status=dead}} *{{citation|last=Weniger|first=Del|title=Cacti of the Southwest: Texas, New Mexico, Oklahoma, Arkansas, and Louisiana|edition=Illustrated|publisher=University of Texas Press|year=1969|isbn=978-0-292-70000-0}}   == Havolalar == * [https://www.youtube.com/watch?v=GYtb1e03um8 Echinocereus reichenbachii albispinus] * [https://www.youtube.com/watch?v=NKD16ksbrm8 Echinocereus reichenbachii and Escobaria vivipara in the Wild - Oklahoma] == Havolalar == * Media related to Echinocereus reichenbachii at Wikimedia Commons [[Turkum:O'simliklar]] [[Turkum:Botanika]] [[Turkum:Biologiya]] 27f2g16zs4r614nzadpr23m40k48gvt 0 793487 6221446 5329077 2026-07-31T14:47:18Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya]] olib tashlandi; [[Turkum:Germaniya madaniyati]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221446 wikitext text/x-wiki {{Madhiya bilgiqutisi |transkripsiya=Frankoniya mintaqaviy madhiyasi |nomi=Frankoniya mintaqaviy madhiyasi |soʻz muallifi=[[Joseph Victor von Scheffel]] |bastakor=[[Valentin Eduard Becker]] |fayl=G DUR Frankenlied.ogg}} '''Frankenlied''' (Frankoniya qoʻshigʻi) yoki Lied der Franken (Frankoniyaliklar qoʻshigʻi) [[Germaniya]]ning [[Frankoniya]] viloyatining norasmiy [[madhiya]]si va eng mashhur nemis kommersium qoʻshiqlaridan biridir. Quyi Frankoniya, Oʻrta Frankoniya va Yuqori Frankoniya hududlarida rasmiy marosimlarda kuylanadi. Madhiya matni 1859-yilda Joseph Victor von Scheffel tomonidan yozilgan, kuy 1861-yilda Valentin Eduard Becker tomonidan bastalangan. == Tarix == Joseph Victor von Scheffel 1859-yilda madhiyani sarguzasht sayyohlik qoʻshigʻi sifatida yozgan. Oʻshanda Baden Buyuk gersogligida tugʻilgan yozuvchi bir necha hafta Staffelberg yaqinida joylashgan Banz qasrida boʻlgan. Madhiya matni oʻsha yerda yaratilgan. Qoʻshiqning turli xil versiyalari internetda va qoʻshiq kitoblarida mavjud. Qoʻshiq matnlarining oʻzida ham mazmun jihatidan nomuvofiqliklar mavjud. == Matn == {| class="wikitable" !Nemis tilida !Ingliz tilida |- |<poem>'''7.''' O heil’ger Veit von Staffelstein, beschütze deine Franken und jagʻ die Bayern aus dem Land! Wir wollenʼs ewig danken. Wir wollen freie Franken sein und nicht der Bayern Knechte. O heil’ger Veit von Staffelstein, wir fordern uns’re Rechte! Valeri, valera, valeri, valera, wir fordern uns’re Rechte!</poem> |<poem>'''7.''' O Saint Veit of Staffelstein, protect your Franconians and chase the Bavarians out of the land! We shall be eternally grateful. We want to be free Franconians and not servants to the Bavarians. O Saint Veit of Staffelstein, we demand our rights! Valeri, valera, valeri, valera, we demand our rights!</poem> |- |<poem>'''8.''' Napoleon gab als Judaslohn —ohne selbst es zu besitzen— unser Franken und eine Königskronʼ seinen bayrischen Komplizen. Die haben fröhlich dann geraubt uns Kunst, Kultur und Steuern, und damit München aufgebaut. Wir müssen sie bald feuern! Valeri, valera, valeri, valera, wir müssen sie bald feuern!</poem> |<poem>'''8.''' Napoleon gave as traitor’s reward —without owning it himself— our Franconia and a kingʻs crown to his Bavarian accomplices. They then have looted merrily our art, culture and taxes, and built Munich with it. We have to drive them out soon! Valeri, valera, valeri, valera, we have to drive them out soon!</poem> |- |<poem>'''9.''' Drum, heil’ger Veit von Staffelstein, Du Retter aller Franken: Bewahre uns vor Not und Pein, weis’ Bayern in die Schranken! Wir woll’n nicht mehr geduldig sein, denn nach zweihundert Jahren, woll’n wir—es muss doch möglich sein— durch’s freie Franken fahren! Valeri, valera, valeri, valera, durch’s freie Franken fahren!</poem> |<poem>'''9.''' Therefore, Saint Veit of Staffelstein, You saviour of all Franconians: Protect us from misery and agony, put the Bavarians in their place! We do not want to be patient any more, as after two hundred years we want to—it must be possible— travel through the free Franconia! Valeri, valera, valeri, valera, travel through the free Franconia!</poem> |- |} Gerd Bachert, Hermann Wirth va Karl Frisch tomonidan yozilgan qoʻshimcha yetti, sakkiz va toʻqqizinchi stanzalar rasmiy ravishda Frankoniya madhiyasining bir qismi emas. Ularda yozuvchilar Napoleon tomonidan Frankoniya va Bavariyaning qoʻshib olishga urinishlarni tanqid qiladilar<ref>{{veb manbasi |title=Heiliger Veit vom Staffelstein und Grabfeldgau |url=http://cp-stamm-franken.de/heiliger-veit-vom-staffelstein-und-grabfeldgau |website=http://cp-stamm-franken.de |accessdate=15-sentabr 2022-yil |arxivsana=2022-09-15 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220915124107/http://cp-stamm-franken.de/heiliger-veit-vom-staffelstein-und-grabfeldgau }}</ref><ref>{{veb manbasi |title=Wohlauf, die Luft geht frisch und rein |url=https://www.lieder-archiv.de/wohlauf_die_luft_geht_frisch_und_rein-notenblatt_300156.html |website=www.lieder-archiv.de |accessdate=15-sentabr 2022-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi |title=Napoleon, Strauß, Seehofer |url=https://www.faz.net/aktuell/politik/wahl-in-bayern/wahl-in-bayern-napoleon-strauss-seehofer-12571006.html |website=www.faz.net |accessdate=15-sentabr 2022-yil}}</ref>. == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == [[Turkum:Germaniya madaniyati]] [[Turkum:Madhiyalar]] {{Madhiya-stub}} dguin091r834bndo611j68vqyxuwwad 0 793503 6221495 5324243 2026-07-31T15:19:55Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya]] olib tashlandi; [[Turkum:Germaniya madaniyati]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221495 wikitext text/x-wiki {{Madhiya bilgiqutisi |nomi=Prussiya qirollik madhiyasi |tasvir=File:Heil dir im Siegerkranz (ca 1900).jpg |soʻz muallifi= Heinrich Harries (1970) |bastakor=Nomaʼlum |qabul_qilindi=1795-yil (Prussiya qirollik madhiyasi sifatida) 1871-yil (Germaniya imperiyasining milliy madhiyasi sifatida) |bekor_qilindi=1918-yil |fayl=Heil Dir Im Siegerkranz (old recording).ogg}} '''Heil dir im Siegerkranz''' (talaffuzi [ˈhaɪ̯l diːɐ̯ ʔɪm ˈziːɡɐkʁant͡s];) – Prussiya qirollik madhiyasi, keyinchalik [[Germaniya imperiyasi|Germaniya imperiyasining]] milliy madhiyasi sifatida qabul qilingan. 1871-yilda imperiya tashkil etilishidan oldin madhiya 1795-yildan buyon Prussiyaning qirollik madhiyasi boʻlib kelgan va 1871-yildan keyin ham shunday boʻlgan. Madhiyaning ohangi [[Britaniya]]ning „Xudo Qirolni asrasin“ madhiyasidan olingan. Shu sabablarga koʻra qoʻshiq butun [[Germaniya]]da mashhur boʻla olmadi. == Matn == Heinrich Harries qoʻshiq matnini 1790-yilda yozgan va „Heil, Kaiser, dir“ qatori dastlab „Heil, Christian, dir“ deb oʻqilgan. 1793-yilda [[Heinrich Harries]] matni Balthasar Gerhard Schumacher (1755-1805) tomonidan [[Prussiya]] qiroligida foydalanish uchun moslashtirilgan. Balthasar Gerhard Schumacher Heinrich Harriesning matnini qisqartirdi va Christian soʻzini König (qirol) bilan almashtirdi. Germaniya imperiyasi eʼlon qilinganidan keyin König soʻzi Kaiser (imperator) bilan almashtirildi. {| class="wikitable" !Nemis tilida !Inglizcha tarjima |- |<poem lang="Deutsch">1. '''I''' Heil dir im Siegerkranz, Herrscher des Vaterlands! Heil, Kaiser, dir! 𝄆 Fühl in des Thrones Glanz Die hohe Wonne ganz, Liebling des Volks zu sein! Heil Kaiser, dir! 𝄇 '''II''' Nicht Roß, nicht Reisige Sichern die steile Höh’, Wo Fürsten stehn: 𝄆 Liebe des Vaterlands, Liebe des freien Manns Gründen den Herrschers Thron Wie Fels im Meer. 𝄇 '''III''' Heilige Flamme, glüh’, Glüh’ und erlösche nie Für’s Vaterland! 𝄆 Wir alle stehen dann Mutig für einen Mann, Kämpfen und bluten gern Für Thron und Reich! 𝄇 '''IV''' Handlung und Wissenschaft Hebe mit Mut und Kraft Ihr Haupt empor! 𝄆 Krieger und Heldenthat Finde ihr Lorbeerblatt Treu aufgehoben dort, An deinem Thron! 𝄇 '''V''' Sei, Kaiser Wilhelm, hier Lang deines Volkes Zier, Der Menschheit Stolz! 𝄆 Fühl in des Thrones Glanz, Die hohe Wonne ganz, Liebling des Volks zu sein! Heil, Kaiser, dir! </poem> | <poem style="margin-left:1em;">1. '''I''' Hail to thee in the victor's crown, Ruler of the Fatherland! Hail to thee, emperor! 𝄆 Feel in the throneʼs splendor The high majesty in full To be the peopleʼs beloved! Hail to thee, emperor! 𝄇 '''II''' Neither steed nor mounted knight Secure the towering height, Where princes stand: 𝄆 Love of the Fatherland, Love of the free man, Secure the ruler’s throne Like crags at sea. 𝄇 '''III''' Holy flame, glow, Glow and expire not, For the Fatherland! 𝄆 Then we shall all stand Valiant for one man, Fighting and bleeding gladly For Empire and Throne! 𝄇 '''IV''' Commerce and science Hoist with courage and strength Their head aloft! 𝄆 Warriors' and heroes' deeds Find their laurel leaves Faithfully preserved Upon thy throne! 𝄇 '''V''' Be, Emperor William, here, Long thy peopleʼs treasure, Pride of mankind! 𝄆 Feel in the throneʼs splendor The high majesty in full To be the peopleʼs beloved! Hail to thee, emperor! 𝄇</poem> |} 1914-yilda Birinchi jahon urushi boshlanganidan soʻng, Hugo Kaun „Xudo qirolni asrasin“ madhiyasiga oʻxshashlikni olib tashlash uchun madhiya matnini yangi musiqaga bastaladi<ref>{{veb manbasi|title=Hawaiʻi ponoʻī|url=http://www.huapala.org/Hawaii/Hawaii_Ponoi.html|access-date=2018-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20180117070257/http://www.huapala.org/Hawaii/Hawaii_Ponoi.html|archive-date=2018-01-17|quote=The melody was based on the Prussian hymn originally titled "Heil dir im Siegerkranz.}}</ref><ref>{{veb manbasi |title=Partitur und künstlich dargestellte Einspielung von Hugo Kauns alternative Musik zu Heil dir im Siegerkranz |url=https://imslp.org/wiki/Heil_dir_im_Siegerkranz_(Kaun%2C_Hugo) |website=https://imslp.org |accessdate=15-sentabr 2022-yil}}</ref>. == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == *{{commons category-inline}} [[Turkum:Germaniya madaniyati]] [[Turkum:Madhiyalar]] {{Madhiya-stub}} r5fbonmocr63pegomtwkacnnmiei2ls 0 795155 6221620 5899546 2026-08-01T03:42:11Z CommonsDelinker 204 [[Tasvir:PSR.png]] [[Tasvir:Ponte_de_Sor,_Portugal_(coat_of_arms).png]] bilan almashtirildi ([[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] tomonidan; [[:c:COM:FR|File renamed]]: old name is not meaningful tufayli). 6221620 wikitext text/x-wiki '''Portugaliyaga qarashli shaharlar roʻyxati''', ushbu maqolada [[Portugaliya|Portugaliyada]] joylashgan shaharlar ro'yxati keltirilgan. Portugaliyada shahar ([[Portugal tili|portugalcha]]: ''cidade'') aholi soni va shahar infratuzilmasi kabi turli mezonlar asosida ma'lum aholi punktlariga berilgan sharafli nom sifatida qo'llanib kelinadi. [[1980-lar|1980]]-yillarda Portugaliyadagi aholi harakati tufayli ko'plab hududlar shahar maqomiga ega bo'ldi va 2010-yil holatiga ko'ra 156 ta aholi punkti shahar sifatida qabul qilingan. Portugaliyadagi har bir munitsipalitet (portugalcha: ''concelho'') shahar sifatida qabul qilinavermaydi, chunki shahar maʼmuriy boʻlinmaga hisoblanmaydi va baʼzi munitsipalitetlarda bir nechta shaharlar mavjud, aholisi kam boʻlgan ba'zi munitsipalitetlarda esa umuman shahar mavjud emas. Shahar ham Portugaliyadagi eng kichik maʼmuriy birligi boʻlgan bujak (portugalcha: ''freguesia'') teng emas. Ba'zi shaharlar bir nechta kichik tumanlardan, shuningdek, bitta kichik tumanga qarashli shaharlardan iborat bo'lishi mumkin. Munitsipalitetning markazi va davlat idoralari odatda ushbu munitsipalitetning eng muhim shahar yoki shaharchasida joylashgan bo'ladi. 1910-yilgacha aholi punktini shahar deb e'lon qilish qirol farmoni bilan amalga oshirilar edi. Yigirma besh marotaba qirol farmoni chiqarilib, shaharlar bu maqomga loyiq ko'riladi. Birinchi Portugaliya respublikasi davrida bu vazifa parlamentga berilgan va bu davrda uchta ma'muriy markaz shahar deb e'lon qilingan. [[Estado Novo]] rejimi hukumat qarori bilan yettita hududga shahar maqomini beradi. "Chinnigul inqilobi"dan keyin bu vazifa yana parlamentga topshiriladi va natijada hozirgi Portugaliyada 156 ta shahri vujudga keladi. Sakkizta shahar eng qadimgi shaharlar sifatida tanilgan. Bular: [[Braga]], [[Koimbra]], [[Evora]], [[Lamego]], [[Lissabon]], [[Portu|Porto]], [[silves|Silves]] va [[viseu|Viseu]]. == Roʻyxat == {| class="wikitable sortable" ! rowspan="1" width="6%" |Gerb ! rowspan="1" width="25%" |Shahar ! rowspan="1" width="25%" |Viloyat<ref>Bu listede görülen nüfus sayıları şehrin nüfusunu değil şehri oluşturan tüm bucakların dahil olduğu nüfus sayısını vermektedir. Nüfus sayıları [http://www.anmp.pt/ Portekiz Ulusal Belediyeler Birliği] 'nden alınmıştır ve 2004 yılı tahminî rakamlarıdır.</ref> ! rowspan="1" width="20%" |Aholisi ! rowspan="1" width="20%" |Shahar deb e'lon qilingan yillari |- |<center>[[Fayl:PRT Abrantes CoA.svg|link=Dosya:PRT Abrantes CoA.svg|59x59px]] </center> |<center>'''[[Abrantish|Abrantes]]''' </center> |<center>[[Abrantish|Abrantes]] </center> |<center>14.775 </center> |<center>1916-yil 14-iyun </center> |- |<center>[[Fayl:Agualva-Cacem.png|link=Dosya:Agualva-Cacem.png|53x53px]] </center> |<center>'''[[Agualva-Kesen|Agualva-Cacém]]'''</center> |<center>Sintra </center> |<center>105.249</center> |<center>2001-yil 12-iyul </center> |- |<center>[[Fayl:Brasão de município de Águeda.png|link=Dosya:Brasão de município de Águeda.png|59x59px]] </center> |<center> '''[[Ageda|Águeda]]''' </center> |<center>[[Ageda|Águeda]] </center> |<center>11.357</center> |<center> 1985-yil 14-avgust </center> |- |<center>[[Fayl:COA_of_Albufeira_municipality_(Portugal).png|link=Dosya:COA_of_Albufeira_municipality_(Portugal).png|52x52px]] </center> |<center> '''Albufeira''' </center> |<center>Albufeira </center> |<center>16.237</center> |<center> 1986-yil 23-avgust </center> |- |<center>[[Fayl:ASL1.png|link=Dosya:ASL1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Alcácer do Sal'''</center> |<center>Alcácer do Sal </center> |<center>9.118</center> |<center>1997-yil 12-iyul </center> |- |<center>[[Fayl:ACB1.png|link=Dosya:ACB1.png|55x55px]] </center> |<center>'''Alcobaça'''</center> |<center>Alcobaça </center> |<center>9.775</center> |<center>1995-yil </center> |- |<center> </center> |<center>'''Almada'''</center> |<center>Almada </center> |<center>101.500</center> |<center>1973 </center> |- |<center>[[Fayl:Sin_escudo.svg|link=Dosya:Sin_escudo.svg|60x60px]] </center> |<center> '''Almeirim'''</center> |<center>Almeirim </center> |<center>11.607 </center> |<center>1991 </center> |- |<center>[[Fayl:VFX-alverca1.png|link=Dosya:VFX-alverca1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Alverca do Ribatejo'''</center> |<center>Vila Franca de Xira </center> |<center>29.086 </center> |<center> 1990 </center> |- |<center>[[Fayl:Cidade_da_Amadora.png|link=Dosya:Cidade_da_Amadora.png|59x59px]] </center> |<center> '''Amadora''' </center> |<center>Amadora</center> |<center>151.853</center> |<center> 1979 </center> |- |<center>[[Fayl:AMT1.png|link=Dosya:AMT1.png|55x55px]] </center> |<center> '''Amarante'''</center> |<center>Amarante </center> |<center>9.906</center> |<center> 1985 </center> |- |<center>[[Fayl:SXL-amora.png|link=Dosya:SXL-amora.png|52x52px]] </center> |<center> '''Amora'''</center> |<center>Seixal </center> |<center>50.991</center> |<center> 1993 </center> |- |<center></center> |<center> '''Anadia''' </center> |<center>Anadia </center> |<center>5.533</center> |<center> 2004 </center> |- |<center>[[Fayl:AGH.png|link=Dosya:AGH.png|55x55px]] </center> |<center> '''Angra do Heroísmo''' </center> |<center>Angra do Heroísmo </center> |<center>14.316</center> |<center> 1534 </center> |- |<center>[[Fayl:AVR.png|link=Dosya:AVR.png|55x55px]] </center> |<center> '''[[Aveyru|Aveiro]]''' </center> |<center>[[Aveyru|Aveiro]] </center> |<center>56.712</center> |<center> 1759 </center> |- |<center>[[Fayl:BCL.png|link=Dosya:BCL.png|52x52px]] </center> |<center> '''Barcelos''' </center> |<center>Barcelos </center> |<center> 20.487</center> |<center> 1928 </center> |- |<center>[[Fayl:BRR1.png|link=Dosya:BRR1.png|59x59px]] </center> |<center> '''Barreiro''' </center> |<center>Barreiro </center> |<center>49.942</center> |<center> 1984 </center> |- |<center>[[Fayl:BJA.png|link=Dosya:BJA.png|52x52px]] </center> |<center> '''Beja''' </center> |<center>Beja </center> |<center>23.475</center> |<center> 1521 </center> |- |<center>[[Fayl:Brasão de Braga.png|link=Dosya:Brasão de Braga.png|59x59px]] </center> |<center> '''Braga''' </center> |<center>Braga </center> |<center>128.138</center> |<center> <ref>[[:tr:Braga|Braga]], [[:tr:Portekiz|Portekiz]] kurulmadan önce Romalılar zamanında MÖ 14 yılında ''Bracara Augusta'' adıyla kuruldu.</ref></center> |- |<center>[[Fayl:Brasão_de_Bragança.png|link=Dosya:Brasão_de_Bragança.png|55x55px]] </center> |<center> '''Bragança''' </center> |<center>Bragança </center> |<center>19.998</center> |<center> 1464 </center> |- |<center>[[Fayl:CLD.png|link=Dosya:CLD.png|50x50px]] </center> |<center> '''Caldas da Rainha''' </center> |<center>Caldas da Rainha </center> |<center>28.376</center> |<center> 1927 </center> |- |<center>[[Fayl:CMT1.png|link=Dosya:CMT1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Câmara de Lobos''' </center> |<center>Câmara de Lobos </center> |<center>16.842</center> |<center> 1996 </center> |- |<center>[[Fayl:Sin_escudo.svg|link=Dosya:Sin_escudo.svg|60x60px]] </center> |<center> '''Caniço''' </center> |<center>Santa Cruz </center> |<center>11.586</center> |<center> 2005 </center> |- |<center>[[Fayl:CNT1.png|link=Dosya:CNT1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Cantanhede''' </center> |<center>Cantanhede </center> |<center>7.066 </center> |<center> 1991 </center> |- |<center>[[Fayl:CTX1.png|link=Dosya:CTX1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Cartaxo''' </center> |<center>Cartaxo </center> |<center>10.115</center> |<center> 1995 </center> |- |<center>[[Fayl:CTB.png|link=Dosya:CTB.png|52x52px]] </center> |<center> '''Castelo Branco''' </center> |<center>Castelo Branco </center> |<center>35.720</center> |<center> 1771 </center> |- |<center>[[Fayl:CHV.png|link=Dosya:CHV.png|55x55px]] </center> |<center> '''Chaves''' </center> |<center>Chaves </center> |<center>19.307</center> |<center> 1929 </center> |- |<center>[[Fayl:CBR.png|link=Dosya:CBR.png|55x55px]] </center> |<center> '''Coimbra''' </center> |<center>Coimbra </center> |<center>109.868</center> |<center> <ref>[[:tr:Coimbra|Coimbra]], [[:tr:Portekiz|Portekiz]] kurulmadan önce de şehirdi. Endülüslülerin elinden 24 Temmuz 1064 yılında I. Fernando de Castilla y de Leon tarafından kesin olarak alınmıştır.</ref></center> |- |<center>[[Fayl:Sin_escudo.svg|link=Dosya:Sin_escudo.svg|60x60px]] </center> |<center> '''Costa da Caparica''' </center> |<center>Almada </center> |<center>11.707</center> |<center>2004</center> |- |<center>[[Fayl:CVL.png|link=Dosya:CVL.png|55x55px]] </center> |<center> '''Covilhã''' </center> |<center>Covilhã </center> |<center>34.772</center> |<center> 1870 </center> |- |<center>[[Fayl:ELV.png|link=Dosya:ELV.png|55x55px]] </center> |<center> '''Elvas''' </center> |<center>Elvas </center> |<center>15.505</center> |<center> 1513 </center> |- |<center>[[Fayl:ENT1.png|link=Dosya:ENT1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Entroncamento''' </center> |<center>Entroncamento </center> |<center>20.065</center> |<center> 1991 </center> |- |<center>[[Fayl:VLG-ermesinde.png|link=Dosya:VLG-ermesinde.png|53x53px]] </center> |<center> '''Ermesinde''' </center> |<center>Valongo </center> |<center>39.944 </center> |<center> 1990 </center> |- |<center>[[Fayl:Sin_escudo.svg|link=Dosya:Sin_escudo.svg|60x60px]] </center> |<center> '''Esmoriz'''</center> |<center>Ovar</center> |<center>10.993</center> |<center> 1993 </center> |- |<center>[[Fayl:ESP1.png|link=Dosya:ESP1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Espinho''' </center> |<center>Espinho </center> |<center>10.225 </center> |<center>1973 </center> |- |<center>[[Fayl:EPS1.png|link=Dosya:EPS1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Esposende''' </center> |<center>Esposende </center> |<center>9.148 </center> |<center>1993 </center> |- |<center>[[Fayl:ETR.png|link=Dosya:ETR.png|53x53px]] </center> |<center> '''Estarreja''' </center> |<center>Estarreja </center> |<center>7.004</center> |<center>2004 </center> |- |<center>[[Fayl:ETZ.png|link=Dosya:ETZ.png|52x52px]] </center> |<center>'''Estremoz''' </center> |<center>Estremoz </center> |<center>9.011 </center> |<center> 1926 </center> |- |<center>[[Fayl:EVR.png|link=Dosya:EVR.png|59x59px]] </center> |<center> '''Évora''' </center> |<center>Évora </center> |<center>46.938</center> |<center> <ref>[[:tr:Évora|Évora]], [[:tr:Portekiz|Portekiz]] kurulmadan önce [[:tr:Keltler|Kelt]] yerleşimi üzerine MÖ 27 yılında Romalılar tarafından önce ''Ebora Cerealis'' adıyla kurulmuş sonra da adı ''Liberalitas Julia'' olarak değişmiştir. Endülüslülerin elinden Geraldo Sem Pavor tarafından 1165 yılında kesin olarak alınmıştır.</ref></center> |- |<center>[[Fayl:FAF1.png|link=Dosya:FAF1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Fafe''' </center> |<center>Fafe </center> |<center>15.323 </center> |<center> 1986 </center> |- |<center>[[Fayl:Faroarms.svg|link=Dosya:Faroarms.svg|52x52px]] </center> |<center> '''Faro''' </center> |<center>Faro</center> |<center>42.138</center> |<center> 1540 </center> |- |<center>[[Fayl:Coat of Arms Fatima.svg|link=Dosya:Coat of Arms Fatima.svg|53x53px]] </center> |<center> '''Fátima'''</center> |<center>Ourém </center> |<center>10.302 </center> |<center> 1997 </center> |- |<center>[[Fayl:FLG1.png|link=Dosya:FLG1.png|59x59px]] </center> |<center> '''Felgueiras''' </center> |<center>Felgueiras </center> |<center>9.451 </center> |<center>1990 </center> |- |<center>[[Fayl:FIG.png|link=Dosya:FIG.png|52x52px]] </center> |<center> '''Figueira da Foz''' </center> |<center>Figueira da Foz </center> |<center>32.519 </center> |<center>1882 </center> |- |<center>[[Fayl:Sin_escudo.svg|link=Dosya:Sin_escudo.svg|60x60px]] </center> |<center> '''Fiães''' </center> |<center>Santa Maria da Feira </center> |<center>8.754 </center> |<center>2001 </center> |- |<center>[[Fayl:Sin_escudo.svg|link=Dosya:Sin_escudo.svg|60x60px]] </center> |<center> '''Freamunde''' </center> |<center>Paços de Ferreira </center> |<center>7.452 </center> |<center>2001 </center> |- |<center>[[Fayl:FNC.png|link=Dosya:FNC.png|52x52px]] </center> |<center> '''[[Funshal|Funchal]]''' </center> |<center>[[Funshal|Funchal]] </center> |<center>103.962 </center> |<center>1508 </center> |- |<center>[[Fayl:FND1.png|link=Dosya:FND1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Fundão''' </center> |<center>Fundão </center> |<center>8.957 </center> |<center>1988 </center> |- |<center>[[Fayl:ILH-gafanhanazare1.png|link=Dosya:ILH-gafanhanazare1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Gafanha da Nazaré''' </center> |<center>Ílhavo </center> |<center>14.021 </center> |<center>2001 </center> |- |<center>[[Fayl:Sin_escudo.svg|link=Dosya:Sin_escudo.svg|60x60px]] </center> |<center> '''Gandra''' </center> |<center>Paredes</center> |<center>5.804</center> |<center>2003 </center> |- |<center>[[Fayl:GDM1.png|link=Dosya:GDM1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Gondomar''' </center> |<center>Gondomar </center> |<center>29.522 </center> |<center>1991 </center> |- |<center>[[Fayl:GVA1.png|link=Dosya:GVA1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Gouveia''' </center> |<center>Gouveia </center> |<center>4.100 </center> |<center>1988 </center> |- |<center>[[Fayl:GRD.png|link=Dosya:GRD.png|52x52px]] </center> |<center> '''Guarda'''</center> |<center>Guarda </center> |<center>31.244 </center> |<center>1199 </center> |- |<center>[[Fayl:GMR.png|link=Dosya:GMR.png|52x52px]] </center> |<center> '''Guimarães''' </center> |<center>Guimarães </center> |<center>52.182 </center> |<center>1853 </center> |- |<center>[[Fayl:HRT.png|link=Dosya:HRT.png|58x58px]] </center> |<center> '''Horta''' </center> |<center>Horta </center> |<center>5.000 </center> |<center>1833 </center> |- |<center>[[Fayl:ILH1.png|link=Dosya:ILH1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Ílhavo''' </center> |<center>Ílhavo </center> |<center>17.000</center> |<center>1990 </center> |- |<center>[[Fayl:LGA1.png|link=Dosya:LGA1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Lagoa''' </center> |<center>Lagoa </center> |<center>6.500 </center> |<center>2001 </center> |- |<center>[[Fayl:LGS.png|link=Dosya:LGS.png|52x52px]] </center> |<center> '''Lagos''' </center> |<center>Lagos </center> |<center>20.091 </center> |<center>1573 </center> |- |<center>[[Fayl:LMG.png|link=Dosya:LMG.png|52x52px]] </center> |<center> '''Lamego''' </center> |<center>Lamego </center> |<center>18.000 </center> |<center></center> |- |<center>[[Fayl:Escudo de Leiria.svg|link=Dosya:Escudo de Leiria.svg|52x52px]] </center> |<center> '''Leiria''' </center> |<center>Leiria </center> |<center>48.837 </center> |<center>1545 </center> |- |<center>[[Fayl:LSB.png|link=Dosya:LSB.png|55x55px]] </center> |<center> '''[[Lissabon|Lizbon]]''' </center> |<center>[[Lissabon|Lizbon]] </center> |<center>491.888 </center> |<center></center> |- |<center>[[Fayl:Sin_escudo.svg|link=Dosya:Sin_escudo.svg|60x60px]] </center> |<center> '''Lixa''' </center> |<center>Felgueiras </center> |<center>5.500</center> |<center> 1995 </center> |- |<center>[[Fayl:LLE1.png|link=Dosya:LLE1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Loulé''' </center> |<center>Loulé </center> |<center>24.981</center> |<center> 1988 </center> |- |<center>[[Fayl:LRS.png|link=Dosya:LRS.png|52x52px]] </center> |<center> '''Loures''' </center> |<center>Loures </center> |<center>26.000</center> |<center> <center>1990 </center></center> |- |<center>[[Fayl:Sin_escudo.svg|link=Dosya:Sin_escudo.svg|60x60px]] </center> |<center> '''Lourosa''' </center> |<center>Santa Maria da Feira </center> |<center>9.204</center> |<center> 2001 </center> |- |<center>[[Fayl:MCD1.png|link=Dosya:MCD1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Macedo de Cavaleiros''' </center> |<center>Macedo de Cavaleiros </center> |<center>7.000</center> |<center> 1999 </center> |- |<center>[[Fayl:MCH1.png|link=Dosya:MCH1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Machico''' </center> |<center>Machico </center> |<center>12.000</center> |<center> 1996 </center> |- |<center>[[Fayl:MAI1.png|link=Dosya:MAI1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Maia''' </center> |<center>Maia </center> |<center>39.872</center> |<center> 1986 </center> |- |<center>[[Fayl:MGL1.png|link=Dosya:MGL1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Mangualde''' </center> |<center>Mangualde </center> |<center>8.000</center> |<center> 2001 </center> |- |<center>[[Fayl:MCN2.png|link=Dosya:MCN2.png|53x53px]] </center> |<center> '''Marco de Canaveses''' </center> |<center>Marco de Canaveses </center> |<center>9.000</center> |<center> 1993 </center> |- |<center>[[Fayl:MGR1.png|link=Dosya:MGR1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Marinha Grande''' </center> |<center>Marinha Grande </center> |<center>29.536</center> |<center> 1988 </center> |- |<center>[[Fayl:MTS1.png|link=Dosya:MTS1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Matosinhos''' </center> |<center>Matosinhos </center> |<center>45.703</center> |<center> 1984 </center> |- |<center>[[Fayl:MLD.png|link=Dosya:MLD.png|53x53px]] </center> |<center> '''Mealhada''' </center> |<center>Mealhada </center> |<center>5.000</center> |<center> 2003 </center> |- |<center>[[Fayl:MDA-mêda.JPG|link=Dosya:MDA-mêda.JPG|52x52px]] </center> |<center> '''Mêda''' </center> |<center>Mêda </center> |<center>2.004</center> |<center> 2004 </center> |- |<center>[[Fayl:Coat of arms of Miranda do Douro.svg|link=Dosya:Coat of arms of Miranda do Douro.svg|52x52px]] </center> |<center> '''Miranda do Douro''' </center> |<center>Miranda do Douro </center> |<center>2.000</center> |<center> 1545 </center> |- |<center>[[Fayl:MDL1.png|link=Dosya:MDL1.png|55x55px]] </center> |<center> '''Mirandela''' </center> |<center>Mirandela </center> |<center>12.000</center> |<center> 1984 </center> |- |<center>[[Fayl:MMN1.png|link=Dosya:MMN1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Montemor-o-Novo''' </center> |<center>Montemor-o-Novo </center> |<center>14.000</center> |<center> 1988 </center> |- |<center>[[Fayl:MTJ.png|link=Dosya:MTJ.png|52x52px]] </center> |<center> '''Montijo''' </center> |<center>Montijo </center> |<center>30.884</center> |<center> 1985 </center> |- |<center>[[Fayl:MRA1.png|link=Dosya:MRA1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Moura''' </center> |<center>Moura </center> |<center>10.000</center> |<center> 1988 </center> |- |<center>[[Fayl:ODV-odivelas.png|link=Dosya:ODV-odivelas.png|52x52px]] </center> |<center> '''Odivelas''' </center> |<center>Odivelas </center> |<center>55.409</center> |<center> 1990</center> |- |<center>[[Fayl:OLH2.png|link=Dosya:OLH2.png|52x52px]] </center> |<center> '''Olhão''' </center> |<center>Olhão </center> |<center>30.272</center> |<center> 1985</center> |- |<center>[[Fayl:OAZ.png|link=Dosya:OAZ.png|59x59px]] </center> |<center> '''Oliveira de Azeméis''' </center> |<center>Oliveira de Azeméis </center> |<center>12.000</center> |<center> 1984</center> |- |<center>[[Fayl:OBR1.png|link=Dosya:OBR1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Oliveira do Bairro''' </center> |<center>Oliveira do Bairro </center> |<center>3.300</center> |<center> 2003</center> |- |<center>[[Fayl:OHP1.png|link=Dosya:OHP1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Oliveira do Hospital'''</center> |<center>Oliveira do Hospital </center> |<center>4.500</center> |<center> 1993</center> |- |<center>[[Fayl:VNO1.png|link=Dosya:VNO1.png|51x51px]] </center> |<center> '''Ourém''' </center> |<center>Ourém </center> |<center>12.000</center> |<center> 1991</center> |- |<center>[[Fayl:Brasão de município de Ovar.png|link=Dosya:Brasão de município de Ovar.png|55x55px]] </center> |<center> '''Ovar''' </center> |<center>Ovar </center> |<center>19.601</center> |<center> 1984</center> |- |<center>[[Fayl:PFR1.png|link=Dosya:PFR1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Paços de Ferreira''' </center> |<center>Paços de Ferreira </center> |<center>7.500</center> |<center> 1993</center> |- |<center>[[Fayl:PRD1.png|link=Dosya:PRD1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Paredes''' </center> |<center>Paredes </center> |<center>12.000</center> |<center> 1991</center> |- |<center>[[Fayl:Brasão de Penafiel.png|link=Dosya:Brasão de Penafiel.png|52x52px]] </center> |<center> '''Penafiel''' </center> |<center>Penafiel </center> |<center>10.000</center> |<center> 1770</center> |- |<center></center> |<center> '''Peniche''' </center> |<center>Peniche </center> |<center>16.000</center> |<center> 1988</center> |- |<center>[[Fayl:PRG.png|link=Dosya:PRG.png|52x52px]] </center> |<center> '''Peso da Régua''' </center> |<center>Peso da Régua </center> |<center>10.000</center> |<center> 1985</center> |- |<center>[[Fayl:PNH.png|link=Dosya:PNH.png|52x52px]] </center> |<center> '''Pinhel''' </center> |<center>Pinhel </center> |<center>3.500</center> |<center> 1770</center> |- |<center>[[Fayl:PBL1.png|link=Dosya:PBL1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Pombal''' </center> |<center>Pombal </center> |<center>18.000</center> |<center> 1991</center> |- |<center>[[Fayl:PDL.png|link=Dosya:PDL.png|52x52px]] </center> |<center> '''Ponta Delgada''' </center> |<center>Ponta Delgada </center> |<center>46.102</center> |<center> 1546</center> |- |<center>[[Fayl:Ponte de Sor, Portugal (coat of arms).png|link=Dosya:Ponte de Sor, Portugal (coat of arms).png|59x59px]] </center> |<center> '''Ponte de Sor''' </center> |<center>Ponte de Sor </center> |<center>11.000</center> |<center> 1985</center> |- |<center>[[Fayl:PTG.png|link=Dosya:PTG.png|52x52px]] </center> |<center> '''Portalegre''' </center> |<center>Portalegre </center> |<center>15.000</center> |<center> 1550</center> |- |<center>[[Fayl:PTM.png|link=Dosya:PTM.png|52x52px]] </center> |<center> '''Portimão''' </center> |<center>Portimão </center> |<center>40.640</center> |<center> 1924</center> |- |<center>[[Fayl:PRT.png|link=Dosya:PRT.png|55x55px]] </center> |<center> '''[[Portu|Porto]]''' </center> |<center>[[Portu|Porto]] </center> |<center>240.773</center> |<center> </center> |- |<center>[[Fayl:PST1.png|link=Dosya:PST1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Porto Santo''' </center> |<center>Porto Santo </center> |<center>4.474</center> |<center> 1996</center> |- |<center>[[Fayl:VFX-povoasiria1.png|link=Dosya:VFX-povoasiria1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Póvoa de Santa Iria''' </center> |<center>Vila Franca de Xira</center> |<center>33.372</center> |<center> 1999</center> |- |<center>[[Fayl:PVZ2.png|link=Dosya:PVZ2.png|52x52px]] </center> |<center> '''Póvoa de Varzim''' </center> |<center>Póvoa de Varzim </center> |<center>30.372</center> |<center> 1973</center> |- |<center>[[Fayl:VPV1.png|link=Dosya:VPV1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Praia da Vitória'''</center> |<center>Praia da Vitória </center> |<center>6.500</center> |<center> 1981</center> |- |<center>[[Fayl:LLE-quarteira1.png|link=Dosya:LLE-quarteira1.png|59x59px]] </center> |<center> '''Quarteira''' </center> |<center>Loulé </center> |<center>16.131</center> |<center> 1999</center> |- |<center>[[Fayl:SNT-queluz.png|link=Dosya:SNT-queluz.png|53x53px]] </center> |<center> '''Queluz''' </center> |<center>Sintra </center> |<center>116.309</center> |<center> 1997</center> |- |<center>[[Dosya:Rebordosacrest.jpg|55x55px]] </center> |<center> '''Rebordosa''' </center> |<center>Paredes </center> |<center>10.813</center> |<center> 2003</center> |- |<center>[[Fayl:RMZ.png|link=Dosya:RMZ.png|53x53px]] </center> |<center> '''Reguengos de Monsaraz'''</center> |<center>Reguengos de Monsaraz </center> |<center>11.382</center> |<center> 2004</center> |- |<center>[[Fayl:RGR1.png|link=Dosya:RGR1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Ribeira Grande''' </center> |<center>Ribeira Grande </center> |<center>6.500</center> |<center> 1981</center> |- |<center>[[Fayl:RMR1.png|link=Dosya:RMR1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Rio Maior''' </center> |<center>Rio Maior </center> |<center>12.000</center> |<center> 1985</center> |- |<center>[[Dosya:RNT.png|59x59px]] </center> |<center> '''Rio Tinto''' </center> |<center>Gondomar </center> |<center>52.327</center> |<center> 1995</center> |- |<center>[[Fayl:SBG.png|link=Dosya:SBG.png|53x53px]] </center> |<center> '''Sabugal''' </center> |<center>Sabugal </center> |<center>3.000</center> |<center> 2004</center> |- |<center>[[Fayl:LRS-sacavem.png|link=Dosya:LRS-sacavem.png|52x52px]] </center> |<center> '''Sacavém''' </center> |<center>Loures </center> |<center>17.659</center> |<center> 1997</center> |- |<center>[[Fayl:SCD1.png|link=Dosya:SCD1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Santa Comba Dão''' </center> |<center>Santa Comba Dão </center> |<center>3.500</center> |<center> 1999</center> |- |<center>[[Fayl:SCR1.png|link=Dosya:SCR1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Santa Cruz''' </center> |<center>Santa Cruz </center> |<center>6.000</center> |<center> 1996</center> |- |<center>[[Fayl:VFR1.png|link=Dosya:VFR1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Santa Maria da Feira''' </center> |<center>Santa Maria da Feira </center> |<center>13.000</center> |<center> 1985</center> |- |<center>[[Fayl:STN1.png|link=Dosya:STN1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Santana''' </center> |<center>Santana </center> |<center>3.000</center> |<center> 2001</center> |- |<center>[[Fayl:STR.png|link=Dosya:STR.png|55x55px]] </center> |<center> '''Santarém''' </center> |<center>Santarém </center> |<center>30.745</center> |<center> 1868</center> |- |<center>[[Fayl:STC1.png|link=Dosya:STC1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Santiago do Cacém''' </center> |<center>Santiago do Cacém </center> |<center>7.500</center> |<center> 1991</center> |- |<center>[[Fayl:STS1.png|link=Dosya:STS1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Santo Tirso''' </center> |<center>Santo Tirso </center> |<center>14.000</center> |<center> 1985</center> |- |<center>[[Fayl:Brasão de São João da Madeira.png|link=Dosya:Brasão de São João da Madeira.png|52x52px]] </center> |<center> '''São João da Madeira''' </center> |<center>São João da Madeira </center> |<center>21.102</center> |<center> 1984</center> |- |<center>[[Fayl:MTS-smamedeinfesta1.png|link=Dosya:MTS-smamedeinfesta1.png|52x52px]] </center> |<center> '''São Mamede de Infesta''' </center> |<center>Matosinhos </center> |<center>23.542</center> |<center> 2001</center> |- |<center>[[Fayl:Sin_escudo.svg|link=Dosya:Sin_escudo.svg|60x60px]] </center> |<center> '''São Salvador de Lordelo''' </center> |<center>Paredes </center> |<center>9.930</center> |<center> 2003</center> |- |<center>[[Fayl:SEI1.png|link=Dosya:SEI1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Seia''' </center> |<center>Seia </center> |<center>7.500</center> |<center> 1986</center> |- |<center>[[Fayl:Brasão de Seixal.png|link=Dosya:SXL1.png|59x59px]] </center> |<center> '''Seixal''' </center> |<center>Seixal </center> |<center>31.116</center> |<center> 1993</center> |- |<center>[[Fayl:SRP.png|link=Dosya:SRP.png|53x53px]] </center> |<center> '''Serpa''' </center> |<center>Serpa </center> |<center>8.500</center> |<center> 2003</center> |- |<center>[[Fayl:Coat of arms of Setúbal.svg|link=Dosya:Coat of arms of Setúbal.svg|52x52px]] </center> |<center> '''Setúbal''' </center> |<center>Setúbal </center> |<center>120.636</center> |<center>1860</center> |- |<center>[[Fayl:SLV.png|link=Dosya:SLV.png|52x52px]] </center> |<center> '''Silves''' </center> |<center>Silves </center> |<center>11.000</center> |<center> </center> |- |<center>[[Fayl:SNS1.png|link=Dosya:SNS1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Sines''' </center> |<center>Sines </center> |<center>13.577</center> |<center> 1997</center> |- |<center>[[Fayl:TRC.png|link=Dosya:TRC.png|53x53px]] </center> |<center> '''Tarouca''' </center> |<center>Tarouca </center> |<center>3.000</center> |<center> 2004</center> |- |<center>[[Fayl:TVR.png|link=Dosya:TVR.png|52x52px]] </center> |<center> '''Tavira''' </center> |<center>Tavira </center> |<center>14.000</center> |<center> 1520</center> |- |<center>[[Fayl:TMR.png|link=Dosya:TMR.png|53x53px]] </center> |<center> '''Tomar''' </center> |<center>Tomar </center> |<center>15.500</center> |<center> 1844</center> |- |<center>[[Fayl:TND1.png|link=Dosya:TND1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Tondela''' </center> |<center>Tondela </center> |<center>11.000</center> |<center> 1988</center> |- |<center>[[Fayl:TNV1.png|link=Dosya:TNV1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Torres Novas''' </center> |<center>Torres Novas </center> |<center>15.000</center> |<center> 1985</center> |- |<center>[[Fayl:COA Torres Vedras municipality (Portugal).png|link=Dosya:COA Torres Vedras municipality (Portugal).png|52x52px]] </center> |<center> '''Torres Vedras''' </center> |<center>Torres Vedras</center> |<center>25.858</center> |<center> 1979</center> |- |<center>[[Fayl:TCS.png|link=Dosya:TCS.png|52x52px]] </center> |<center> '''Trancoso''' </center> |<center>Trancoso</center> |<center>3.000</center> |<center> 2004</center> |- |<center>[[Fayl:TRF.png|link=Dosya:TRF.png|55x55px]] </center> |<center> '''Trofa''' </center> |<center>Trofa </center> |<center>22.000</center> |<center> 1993</center> |- |<center>[[Fayl:Sin_escudo.svg|link=Dosya:Sin_escudo.svg|60x60px]] </center> |<center> '''Valbom''' </center> |<center>Gondomar </center> |<center>14.000</center> |<center> 2004</center> |- |<center>[[Fayl:VAC1.png|link=Dosya:VAC1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Vale de Cambra''' </center> |<center>Vale de Cambra </center> |<center>4.100</center> |<center> 1993</center> |- |<center>[[Fayl:VLG1.png|link=Dosya:VLG1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Valongo''' </center> |<center>Valongo </center> |<center>23.736</center> |<center> 1990</center> |- |<center>[[Fayl:VPC1.png|link=Dosya:VPC1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Valpaços''' </center> |<center>Valpaços </center> |<center>4.500</center> |<center> 1999</center> |- |<center>[[Fayl:VND1.png|link=Dosya:VND1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Vendas Novas''' </center> |<center>Vendas Novas </center> |<center>11.619</center> |<center> 1993</center> |- |<center>[[Fayl:COA of Viana do Castelo.svg|link=Dosya:COA of Viana do Castelo.svg|52x52px]] </center> |<center> '''Viana do Castelo''' </center> |<center>Viana do Castelo </center> |<center>36.720</center> |<center> 1848</center> |- |<center>[[Fayl:VCD1.png|link=Dosya:VCD1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Vila do Conde''' </center> |<center>Vila do Conde </center> |<center>29.612</center> |<center> 1988</center> |- |<center>[[Fayl:VFX1.png|link=Dosya:VFX1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Vila Franca de Xira'''</center> |<center>Vila Franca de Xira </center> |<center>18.000</center> |<center> 1984</center> |- |<center>[[Fayl:VNF1.png|link=Dosya:VNF1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Vila Nova de Famalicão''' </center> |<center>Vila Nova de Famalicão </center> |<center>27.900</center> |<center> 1985</center> |- |<center>[[Fayl:VLF1.png|link=Dosya:VLF1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Vila Nova de Foz Côa''' </center> |<center>Vila Nova de Foz Côa </center> |<center>3.400</center> |<center> 1997</center> |- |<center>[[Fayl:Vila_Nova_de_Gaia_COA.svg|link=Dosya:Vila_Nova_de_Gaia_COA.svg|52x52px]] </center> |<center> '''Vila Nova de Gaia'''<br /><br /> </center> |<center>Vila Nova de Gaia </center> |<center>178.526</center> |<center> 1984</center> |- |<center>[[Fayl:STC-sandre.png|link=Dosya:STC-sandre.png|52x52px]] </center> |<center> '''Vila Nova de Santo André''' </center> |<center>Santiago do Cacém </center> |<center>10.751</center> |<center> 2003</center> |- |<center>[[Fayl:VRL.png|link=Dosya:VRL.png|52x52px]] </center> |<center> '''Vila Real''' </center> |<center>Vila Real </center> |<center>17.000</center> |<center> 1925</center> |- |<center>[[Fayl:VRS1.png|link=Dosya:VRS1.png|52x52px]] </center> |<center> '''Vila Real de Santo António''' </center> |<center>Vila Real de Santo António </center> |<center>11.000</center> |<center> 1988</center> |- |<center>[[Fayl:VIS.png|link=Dosya:VIS.png|52x52px]] </center> |<center> '''Viseu''' </center> |<center>Viseu </center> |<center>50.583</center> |<center> </center> |- |<center>[[Fayl:VIZ.png|link=Dosya:VIZ.png|53x53px]] </center> |<center> '''Vizela''' </center> |<center>Vizela </center> |<center>12.000</center> |<center> 1998</center> |} == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [http://www.anmp.pt/ Portekiz Ulusal Belediyeler Birliği]10 Haziran 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. [[Turkum:Portugaliya shaharlari| ]] [[Turkum:Mamlakatlar boʻyicha shaharlar roʻyxatlari]] 5dowxzdm8m5tnlg0lamjase3z3vl6gs 14 797862 6221487 2898389 2026-07-31T15:17:32Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyada turizm]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221487 wikitext text/x-wiki [[Turkum:Berlin]] [[Turkum:Germaniyada turizm]] 6m1a0b2cz2wm7nbvn1toqqjctrp9376 0 803443 6221228 3570964 2026-07-31T12:20:48Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning tashqi siyosati]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221228 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Ozarbayjon — Germaniya munosabatlari |Tasvir = Azerbaijan_Germany_Locator.png |Mamlakat1 = Ozarbayjon |Mamlakat2 = Germaniya |Rang1 = green |Rang2 = orange }} [[Ozarbayjon]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi diplomatik munosabatlar 1992-yilda [[Germaniya]] [[Ozarbayjon]] mustaqilligini tan olganidan keyin oʻrnatilgan. == Tarixi == === Ozarbayjondagi nemislar === Oʻzaro munosabatlarning boshlanishi XIX asrga toʻgʻri keladi. Germaniyaning „Siemens Brothers“ kompaniyasi Gʻadaboyda mis eritish, Dashkesanda kobalt zavodlarini qurdi. Bu zavodlarning qurilishi natijasida Ozarbayjonda nemis sanoatchilarining faolligi kuchayib, uning atrofidagi hududlarda, xususan, Goygol (Helenendorf) va Shamkir (Annenfeld)da nemis koloniyalari vujudga kelgan<ref name=":0">{{Veb manbasi|url=http://lib.aliyev-heritage.org/az/687645.html|sarlavha=Germany-Azerbaijan relations|ish=lib.aliyev-heritage.org|kirish sanasi=2017-12-28}}</ref>. [[Ozarbayjon|Ozarbayjonning]] nemis aholisi 1939-yilgacha 23133 kishiga yetib, 8 ta hududda yashagan. 1941-yilda Sovet hukumati Ozarbayjonning nemis aholisini [[Qozogʻiston|Qozogʻiston]] va [[Sibir|Sibirga surgun]] qilgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2015-04-27 |title=German footprints in the Caucasus |language=en |work=euronews |url=http://www.euronews.com/2015/04/27/german-footprints-in-the-caucasus |access-date=2017-12-28}}</ref><ref>{{Kitob manbasi|url=http://ebooks.azlibnet.az/book/08bjHt3p.pdf|title=НЕМЕЦКИЕ КОЛОНИИ В АЗЕРБАЙДЖАНЕ (1819-1941гг.)|last=Зейналова|first=Сyдаба|year=2002|pages=144–149}}</ref>. [[Fayl:Hubertusallee_43_Berlin-Grunewald.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/56/Hubertusallee_43_Berlin-Grunewald.jpg/220px-Hubertusallee_43_Berlin-Grunewald.jpg|thumb| Ozarbayjonning Germaniyadagi elchixonasi]] === Diplomatik munosabatlar === Germaniya [[Ozarbayjon]] mustaqilligini 1992-yil 12-yanvarda tan oldi. [[Ozarbayjon]] va [[Germaniya]] oʻrtasida diplomatik munosabatlar 1992-yil 20-fevralda oʻrnatilgan. [[Ozarbayjon]] G‘arbiy Yevropadagi birinchi elchixonasini 1992-yil 2-sentyabrda [[Germaniya|Germaniyada]] ochdi<ref name=":0"/> va [[Germaniya|Germaniyaning]] [[Ozarbayjon|Ozarbayjondagi]] elchixonasi 1992-yil 22-sentyabrda ochildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://berlin.mfa.gov.az/en/content/49|sarlavha=Information on history of bilateral relations|ish=berlin.mfa.gov.az|kirish sanasi=2017-12-28|arxivsana=2017-12-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171228232159/http://berlin.mfa.gov.az/en/content/49}}</ref>. Ramin Hasanov 2016-yil sentyabr oyida [[Ozarbayjon|Ozarbayjonning]] [[Germaniya|Germaniyadagi]] elchisi sifatida akkreditatsiya qilingan<ref>{{Veb manbasi|url=http://berlin.mfa.gov.az/content/36|sarlavha=Səfirin tərcümeyi-halı|ish=berlin.mfa.gov.az|kirish sanasi=2017-12-28|arxivsana=2016-03-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160310021453/http://berlin.mfa.gov.az/content/36}}</ref>. Maykl Kindsgrab 2016-yilning avgustidan beri [[Germaniya|Germaniyaning]] [[Ozarbayjon|Ozarbayjondagi]] elchisi lavozimini egallab kelmoqda<ref name=>{{Veb manbasi|url=http://www.baku.diplo.de/Vertretung/baku/de/Startseite.html|sarlavha=Deutsche Botschaft Baku - Startseite|ish=www.baku.diplo.de|til=de|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161128052044/http://www.baku.diplo.de/Vertretung/baku/de/Startseite.html|arxivsana=2016-11-28|kirish sanasi=2017-12-28}}</ref>. == Ikki tomonlama munosabatlarning huquqiy bazasi == Ikki davlat oʻrtasida bir qancha hujjatlar imzolangan: Moliyaviy hamkorlik toʻgʻrisidagi bitim (1995-yil aprel); Havo transporti toʻgʻrisidagi bitim (1995-yil iyul); Madaniy hamkorlik toʻgʻrisidagi bitim (1995-yil dekabr); Daromad va mol-mulk soligʻiga nisbatan ikki tomonlama soliqqa tortishni bekor qilish toʻgʻrisidagi bitim (2004-yil avgust); Ozarbayjon Mudofaa vazirligi va Germaniya Federal Mudofaa vazirligi oʻrtasida harbiy hamkorlik toʻgʻrisidagi bitim; Ozarbayjon Adliya vazirligi va Germaniya Federal Adliya vazirligi o‘rtasida huquqiy hamkorlik to‘g‘risidagi qo‘shma deklaratsiya; Ozarbayjon Iqtisodiy rivojlanish vazirligi va Germaniya Federal Iqtisodiyot va texnologiyalar vazirligi o‘rtasida Savdo va investisiyalar bo‘yicha yuqori darajadagi Ishchi guruhni tashkil etish to‘g‘risidagi almashuv memorandumi (2011-yil may); Germaniya Federativ Respublikasi Hukumati va Ozarbayjon Respublikasi Hukumati o‘rtasida Boku shahrida Germaniya-Ozarbayjon tashqi savdo palatasini tashkil etish to‘g‘risidagi bitim (2012-yil mart)<ref name=":2">{{Veb manbasi|url=http://berlin.mfa.gov.az/az/content/50|sarlavha=İkitərəfli münasibətlərin müqavilə-hüquq bazası|ish=berlin.mfa.gov.az|kirish sanasi=2017-12-28|arxivsana=2017-12-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171228172139/http://berlin.mfa.gov.az/az/content/50}}</ref>. == Yuqori darajadagi tashriflar == [[Fayl:Stamps_of_Azerbaijan,_2013-1101.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/Stamps_of_Azerbaijan%2C_2013-1101.jpg/220px-Stamps_of_Azerbaijan%2C_2013-1101.jpg|thumb| [[Haydar Aliyev]] [[Helmut Kohl|Helmut Kol]] bilan uchrashuvi]] [[Fayl:Official_meeting_ceremony_of_Federal_Chancellor_of_Germany_Angela_Merkel_was_held_12.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e3/Official_meeting_ceremony_of_Federal_Chancellor_of_Germany_Angela_Merkel_was_held_12.jpg/220px-Official_meeting_ceremony_of_Federal_Chancellor_of_Germany_Angela_Merkel_was_held_12.jpg|thumb| Germaniya kansleri [[Angela Merkel]] Ozarbayjon prezidenti [[İlham Əliyev|Ilhom Aliyev]] bilan [[Boku|Bokuda]] uchrashdi. 2018-yil 10-avgust]] '''[[Ozarbayjon|Ozarbayjondan]] [[Germaniya|Germaniyaga]] tashriflar''' * Prezident [[Haydar Aliyev]] (1996) * Prezident [[İlham Əliyev|Ilhom Aliyev]] (2004, 2006, 2007, 2009, 2010, 2012, 2015, 2016<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.euractiv.com/section/sports/news/germany-calls-azerbaijan-an-increasingly-important-partner/|sarlavha=Germany calls Azerbaijan ‘an increasingly important partner’|ish=EURACTIV.com|til=en-GB|kirish sanasi=2017-12-28}}</ref>) * Tashqi ishlar vaziri Elmar Mammadyarov (2006, 2008, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014 va 2016-yillar) * Tashqi ishlar vaziri oʻrinbosari Araz Azimov (2016-yil 22-23-fevral) '''[[Germaniya|Germaniyadan]] [[Ozarbayjon|Ozarbayjonga]] tashriflar''' * Prezident [[Frank-Walter Steinmeier|Frank-Valter Shtaynmayer]] (2007, 2014 va 2016) * Kansler [[Angela Merkel]] (2018) * Tashqi ishlar vaziri Gido Vestervelle (2012) * Tashqi ishlar vaziri Klaus Kinkel (1995) * Tashqi ishlar vaziri Jozef Fisher (2001, 2004) == Parlamentlararo aloqalar == Ikki davlat oʻrtasidagi parlamentlararo hamkorlikni Ozarbayjondan [[Ozarbayjon]] — Germaniya parlamentlararo aloqalar boʻyicha ishchi guruhi, Germaniyadan [[Germaniya]] -Janubiy Kavkaz parlamentlar guruhi amalga oshirmoqda. Milliy Majlis 1997-yil 7-martda Ozarbayjon-Germaniya parlamentlararo aloqalari boʻyicha Ishchi guruhini tuzgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://e-qanun.az/framework/16244|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171228010101/http://e-qanun.az/framework/16244|sarlavha=Law on the establishment of working groups on inter-parliamentary relations of Milli Majlis of the Republic of Azerbaijan|ish=e-qanun.az|arxivsana=2017-12-28|kirish sanasi=2017-12-28}}</ref>. Milliy Majlisning 2016-yil 4-martdagi qaroriga ko‘ra, Ozarbayjon-Germaniya parlamentlararo aloqalar bo‘yicha ishchi guruhi rahbari Rovshan Rzayev etib tayinlangan<ref>{{Veb manbasi|url=http://e-qanun.az/framework/32253|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171228010101/http://e-qanun.az/framework/32253|sarlavha=Law on the appointment of heads of working groups on inter-parliamentary relations of Milli Majlis of the Republic of Azerbaijan|ish=e-qanun.az|arxivsana=2017-12-28|kirish sanasi=2017-12-28}}</ref>. == Konsullik munosabatlari == Ozarbayjonning Germaniyadagi elchixonasi konsullik boʻlimi [[Ozarbayjon|Ozarbayjonning]] [[Germaniya|Germaniyadagi]] konsullik xizmatini amalga oshiradi<ref>{{Veb manbasi|url=http://berlin.mfa.gov.az/de/content/54|sarlavha=Konsularangelegenheiten|ish=berlin.mfa.gov.az|til=de|kirish sanasi=2017-12-28|arxivsana=2017-10-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171005152631/http://berlin.mfa.gov.az/de/content/54}}</ref>. [[Ozarbayjon|Ozarbayjon Respublikasining]] [[Germaniya|Germaniyadagi]] Faxriy konsulligi [[Stuttgart|Shtutgartda]] joylashgan va Ozarbayjonning faxriy konsuli Otto Hauzer hisoblanadi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.stuttgart-aserbaidschan.de/|sarlavha=Honorarkonsul - Honorary Consul|ish=www.stuttgart-aserbaidschan.de|til=de-de|kirish sanasi=2017-12-28}}</ref>. == Madaniy munosabatlar == 2007-yilda [[Berlin|Berlinda]] [[Boku|Bokudagi]] [[Qiz qalʼasi|Qiz]] qal’asi galereyasi hamkori sifatida [[Berlin]] — [[Boku]] galereyasi ochildi. 2008-yilda [[Germaniya|Germaniyada]] „Ozarbayjon yili“, 2009-yilda [[Ozarbayjon|Ozarbayjonda]] nemis madaniyati haftaliklari tashkil etildi. Sobiq Helenendorf hududida joylashgan nemis cherkovi 2008-yilda Federal hukumat koʻmagida qayta tiklangan. 2011-yil sentabr oyida Berlin tarix muzeyida [[Ozarbayjon|Ozarbayjon Respublikasi]] mustaqilligining 20-yilligi munosabati bilan madaniy kecha tashkil etildi, bundan tashqari 2013-yilda [[München|Myunxen]], [[Stuttgart|Shtutgart]], [[Kyoln]], [[Gamburg]], 2014-yilda [[Hannover|Gannover]], [[Dusseldorf|Dyusseldorf]], [[Drezden]] shaharlarida madaniy kechalar oʻtkazilgan. 2015-yilda [[Frankfurtmayn|Frankfurtda]]<nowiki/>gi madaniy tadbirlar Ozarbayjonning [[Germaniya|Germaniyadagi]] elchixonasi koʻmagida [[Haydar Aliyev jamgʻarmasi|Haydar Aliyev jamgʻarmasi]] tomonidan tashkil etilgan. Germaniyaning Ozarbayjondagi elchixonasi 2017-yilning mart oyida [[Ozarbayjon|Ozarbayjonda]], [[Shaki]] shahrida birinchi nemis oʻqituvchilari kunini tashkil qildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.baku.diplo.de/Vertretung/baku/de/06/Aktuelles__neu/Konferenz-Sheki.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171228010101/http://www.baku.diplo.de/Vertretung/baku/de/06/Aktuelles__neu/Konferenz%2DSheki.html|sarlavha=Deutsche Botschaft Baku - Erster Deutschlehrertag in Sheki|ish=www.baku.diplo.de|til=de|arxivsana=2017-12-28|kirish sanasi=2017-12-28}}</ref>. 2017-yil 1-dekabrda Berlinda Ozarbayjon va Germaniya oʻrtasidagi diplomatik munosabatlarning 25 yilligiga bagʻishlangan konsert tashkil etildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Azərbaycan-Almaniya diplomatik münasibətlərinin 25 illiyi Berlində etno-caz konsert proqramı ilə qeyd edilib |work=berlin.mfa.gov.az |url=http://berlin.mfa.gov.az/az/news/4/3350 |access-date=2017-12-28}}</ref>. == Iqtisodiy munosabatlar == Statistik maʼlumotlarga ko‘ra, 2015-yilda [[Ozarbayjon]] va [[Germaniya]] o‘rtasidagi o‘zaro tovar ayirboshlash hajmi 1,914 million [[AQSh dollari|dollarni tashkil]] qilgan. 2015-yilda [[Ozarbayjon]] importi 690,08 million [[AQSh dollari|dollarni]], eksporti esa 1,224 million dollarni [[AQSh dollari|tashkil]] etdi. 2015-yilda [[Ozarbayjon]] tashqi savdo aylanmasida [[Germaniya|Germaniyaning]] ulushi 9,27 foizni, jumladan importda 7,48 foiz va eksportda 10,71 foizni egallagan<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Trade relations of the Republic of Azerbaijan with the Federative Republic of Germany for 2015 |language=az-az |work=İqtisadiyyat Nazirliyi |url=http://www.economy.gov.az/index.php?option=com_content&view=article&id=3380:almaniya2015&catid=122&Itemid=263&lang=az |access-date=2017-12-28}}</ref>. Germaniya-Ozarbayjon Savdo va sarmoya bo‘yicha yuqori darajadagi ishchi guruhi 2011-yil 5-mayda tuzilgan. Ozarbayjon Iqtisodiyot vazirligi boshqarmasi boshlig‘i Samir Valiyev va Germaniya Iqtisodiyot va texnologiyalar vazirligining tashqi iqtisodiy siyosat bo‘yicha bosh direktori Ekxard Frans guruh hamraislari hisoblanadi. Guruh 2011- va 2015-yillarda Berlinda, 2013- va 2014-yillarda Bokuda uchrashuvlar tashkil qilgan. 7-yig‘ilish 2017-yil 22-noyabrda Berlinda bo‘lib o‘tgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=7th meeting of German-Azerbaijani High-Level Working Group on Trade and Investments held in Berlin |work=berlin.mfa.gov.az |url=http://berlin.mfa.gov.az/news/4/3342 |access-date=2017-12-28}}</ref>. 2012-yil 12-noyabrda [[Boku|Boku shahrida]] Germaniya-Ozarbayjon tashqi savdo palatasi ochildi. Palataga ikki davlatdan 13 dan ortiq aʼzo tashkilotlar kiradi. [[Germaniya|Germaniyada]] SOCAR Germaniya va [[Azerbaijan Airlines|AZAL]] [[Frankfurtmayn|Frankfurt]] va [[Berlin|Berlinda]], [[Ozarbayjon Xalqaro banki|IBA]] [[Frankfurtmayn|Frankfurtda]] baʼzi Ozarbayjon kompaniyalarining vakolatxonalari faoliyat koʻrsatmoqda. {| class="wikitable" | colspan="4" |Ozarbayjon va Germaniya oʻrtasidagi savdo aylanmasi <small>(ming [[AQSh dollari|AQSh dollarida]])</small> |- | '''Yil''' | '''Import''' | '''Eksport''' | '''Savdo aylanmasi''' |- | '''2012-yil''' | 779 971 | 964 767 | 1.744.738 |- | '''2013-yil''' | 823 024 | 356 735 | 2.179.759 |- | '''2014-yil''' | 703 636 | 1.925.563 | 2.629.200 |- | '''2015-yil''' | 689 996 | 1.223.961 | 1.913.958 |- | '''2016-yil''' | 399 192 | 610 831 | 1.010.023 |- | colspan="4" | mfa.gov.az saytidan olindi. [http://berlin.mfa.gov.az/content/52 2016-03-10] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160310021546/http://berlin.mfa.gov.az/content/52 |date=2016-03-10 }} da arxivlangan |} == Diplomatiya == {{Col-begin}} {{col-2}} ; Ozarbayjon Respublikasi * [[Berlin]] (Elchixona) {{col-2}} ;Germaniya Respublikasi * [[Boku]] (Elchixona) {{Col-end}} == Manbalar == {{Manbalar|2}} [[Turkum:Ozarbayjonning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] [[Turkum:Ozarbayjonning tashqi siyosati]] rym5gpucfgfybvsbpawv4rkdv074qmb 6221246 6221228 2026-07-31T12:24:21Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Ozarbayjonning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Germaniya" ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221246 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Ozarbayjon — Germaniya munosabatlari |Tasvir = Azerbaijan_Germany_Locator.png |Mamlakat1 = Ozarbayjon |Mamlakat2 = Germaniya |Rang1 = green |Rang2 = orange }} [[Ozarbayjon]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi diplomatik munosabatlar 1992-yilda [[Germaniya]] [[Ozarbayjon]] mustaqilligini tan olganidan keyin oʻrnatilgan. == Tarixi == === Ozarbayjondagi nemislar === Oʻzaro munosabatlarning boshlanishi XIX asrga toʻgʻri keladi. Germaniyaning „Siemens Brothers“ kompaniyasi Gʻadaboyda mis eritish, Dashkesanda kobalt zavodlarini qurdi. Bu zavodlarning qurilishi natijasida Ozarbayjonda nemis sanoatchilarining faolligi kuchayib, uning atrofidagi hududlarda, xususan, Goygol (Helenendorf) va Shamkir (Annenfeld)da nemis koloniyalari vujudga kelgan<ref name=":0">{{Veb manbasi|url=http://lib.aliyev-heritage.org/az/687645.html|sarlavha=Germany-Azerbaijan relations|ish=lib.aliyev-heritage.org|kirish sanasi=2017-12-28}}</ref>. [[Ozarbayjon|Ozarbayjonning]] nemis aholisi 1939-yilgacha 23133 kishiga yetib, 8 ta hududda yashagan. 1941-yilda Sovet hukumati Ozarbayjonning nemis aholisini [[Qozogʻiston|Qozogʻiston]] va [[Sibir|Sibirga surgun]] qilgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2015-04-27 |title=German footprints in the Caucasus |language=en |work=euronews |url=http://www.euronews.com/2015/04/27/german-footprints-in-the-caucasus |access-date=2017-12-28}}</ref><ref>{{Kitob manbasi|url=http://ebooks.azlibnet.az/book/08bjHt3p.pdf|title=НЕМЕЦКИЕ КОЛОНИИ В АЗЕРБАЙДЖАНЕ (1819-1941гг.)|last=Зейналова|first=Сyдаба|year=2002|pages=144–149}}</ref>. [[Fayl:Hubertusallee_43_Berlin-Grunewald.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/56/Hubertusallee_43_Berlin-Grunewald.jpg/220px-Hubertusallee_43_Berlin-Grunewald.jpg|thumb| Ozarbayjonning Germaniyadagi elchixonasi]] === Diplomatik munosabatlar === Germaniya [[Ozarbayjon]] mustaqilligini 1992-yil 12-yanvarda tan oldi. [[Ozarbayjon]] va [[Germaniya]] oʻrtasida diplomatik munosabatlar 1992-yil 20-fevralda oʻrnatilgan. [[Ozarbayjon]] G‘arbiy Yevropadagi birinchi elchixonasini 1992-yil 2-sentyabrda [[Germaniya|Germaniyada]] ochdi<ref name=":0"/> va [[Germaniya|Germaniyaning]] [[Ozarbayjon|Ozarbayjondagi]] elchixonasi 1992-yil 22-sentyabrda ochildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://berlin.mfa.gov.az/en/content/49|sarlavha=Information on history of bilateral relations|ish=berlin.mfa.gov.az|kirish sanasi=2017-12-28|arxivsana=2017-12-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171228232159/http://berlin.mfa.gov.az/en/content/49}}</ref>. Ramin Hasanov 2016-yil sentyabr oyida [[Ozarbayjon|Ozarbayjonning]] [[Germaniya|Germaniyadagi]] elchisi sifatida akkreditatsiya qilingan<ref>{{Veb manbasi|url=http://berlin.mfa.gov.az/content/36|sarlavha=Səfirin tərcümeyi-halı|ish=berlin.mfa.gov.az|kirish sanasi=2017-12-28|arxivsana=2016-03-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160310021453/http://berlin.mfa.gov.az/content/36}}</ref>. Maykl Kindsgrab 2016-yilning avgustidan beri [[Germaniya|Germaniyaning]] [[Ozarbayjon|Ozarbayjondagi]] elchisi lavozimini egallab kelmoqda<ref name=>{{Veb manbasi|url=http://www.baku.diplo.de/Vertretung/baku/de/Startseite.html|sarlavha=Deutsche Botschaft Baku - Startseite|ish=www.baku.diplo.de|til=de|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161128052044/http://www.baku.diplo.de/Vertretung/baku/de/Startseite.html|arxivsana=2016-11-28|kirish sanasi=2017-12-28}}</ref>. == Ikki tomonlama munosabatlarning huquqiy bazasi == Ikki davlat oʻrtasida bir qancha hujjatlar imzolangan: Moliyaviy hamkorlik toʻgʻrisidagi bitim (1995-yil aprel); Havo transporti toʻgʻrisidagi bitim (1995-yil iyul); Madaniy hamkorlik toʻgʻrisidagi bitim (1995-yil dekabr); Daromad va mol-mulk soligʻiga nisbatan ikki tomonlama soliqqa tortishni bekor qilish toʻgʻrisidagi bitim (2004-yil avgust); Ozarbayjon Mudofaa vazirligi va Germaniya Federal Mudofaa vazirligi oʻrtasida harbiy hamkorlik toʻgʻrisidagi bitim; Ozarbayjon Adliya vazirligi va Germaniya Federal Adliya vazirligi o‘rtasida huquqiy hamkorlik to‘g‘risidagi qo‘shma deklaratsiya; Ozarbayjon Iqtisodiy rivojlanish vazirligi va Germaniya Federal Iqtisodiyot va texnologiyalar vazirligi o‘rtasida Savdo va investisiyalar bo‘yicha yuqori darajadagi Ishchi guruhni tashkil etish to‘g‘risidagi almashuv memorandumi (2011-yil may); Germaniya Federativ Respublikasi Hukumati va Ozarbayjon Respublikasi Hukumati o‘rtasida Boku shahrida Germaniya-Ozarbayjon tashqi savdo palatasini tashkil etish to‘g‘risidagi bitim (2012-yil mart)<ref name=":2">{{Veb manbasi|url=http://berlin.mfa.gov.az/az/content/50|sarlavha=İkitərəfli münasibətlərin müqavilə-hüquq bazası|ish=berlin.mfa.gov.az|kirish sanasi=2017-12-28|arxivsana=2017-12-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171228172139/http://berlin.mfa.gov.az/az/content/50}}</ref>. == Yuqori darajadagi tashriflar == [[Fayl:Stamps_of_Azerbaijan,_2013-1101.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/Stamps_of_Azerbaijan%2C_2013-1101.jpg/220px-Stamps_of_Azerbaijan%2C_2013-1101.jpg|thumb| [[Haydar Aliyev]] [[Helmut Kohl|Helmut Kol]] bilan uchrashuvi]] [[Fayl:Official_meeting_ceremony_of_Federal_Chancellor_of_Germany_Angela_Merkel_was_held_12.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e3/Official_meeting_ceremony_of_Federal_Chancellor_of_Germany_Angela_Merkel_was_held_12.jpg/220px-Official_meeting_ceremony_of_Federal_Chancellor_of_Germany_Angela_Merkel_was_held_12.jpg|thumb| Germaniya kansleri [[Angela Merkel]] Ozarbayjon prezidenti [[İlham Əliyev|Ilhom Aliyev]] bilan [[Boku|Bokuda]] uchrashdi. 2018-yil 10-avgust]] '''[[Ozarbayjon|Ozarbayjondan]] [[Germaniya|Germaniyaga]] tashriflar''' * Prezident [[Haydar Aliyev]] (1996) * Prezident [[İlham Əliyev|Ilhom Aliyev]] (2004, 2006, 2007, 2009, 2010, 2012, 2015, 2016<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.euractiv.com/section/sports/news/germany-calls-azerbaijan-an-increasingly-important-partner/|sarlavha=Germany calls Azerbaijan ‘an increasingly important partner’|ish=EURACTIV.com|til=en-GB|kirish sanasi=2017-12-28}}</ref>) * Tashqi ishlar vaziri Elmar Mammadyarov (2006, 2008, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014 va 2016-yillar) * Tashqi ishlar vaziri oʻrinbosari Araz Azimov (2016-yil 22-23-fevral) '''[[Germaniya|Germaniyadan]] [[Ozarbayjon|Ozarbayjonga]] tashriflar''' * Prezident [[Frank-Walter Steinmeier|Frank-Valter Shtaynmayer]] (2007, 2014 va 2016) * Kansler [[Angela Merkel]] (2018) * Tashqi ishlar vaziri Gido Vestervelle (2012) * Tashqi ishlar vaziri Klaus Kinkel (1995) * Tashqi ishlar vaziri Jozef Fisher (2001, 2004) == Parlamentlararo aloqalar == Ikki davlat oʻrtasidagi parlamentlararo hamkorlikni Ozarbayjondan [[Ozarbayjon]] — Germaniya parlamentlararo aloqalar boʻyicha ishchi guruhi, Germaniyadan [[Germaniya]] -Janubiy Kavkaz parlamentlar guruhi amalga oshirmoqda. Milliy Majlis 1997-yil 7-martda Ozarbayjon-Germaniya parlamentlararo aloqalari boʻyicha Ishchi guruhini tuzgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://e-qanun.az/framework/16244|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171228010101/http://e-qanun.az/framework/16244|sarlavha=Law on the establishment of working groups on inter-parliamentary relations of Milli Majlis of the Republic of Azerbaijan|ish=e-qanun.az|arxivsana=2017-12-28|kirish sanasi=2017-12-28}}</ref>. Milliy Majlisning 2016-yil 4-martdagi qaroriga ko‘ra, Ozarbayjon-Germaniya parlamentlararo aloqalar bo‘yicha ishchi guruhi rahbari Rovshan Rzayev etib tayinlangan<ref>{{Veb manbasi|url=http://e-qanun.az/framework/32253|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171228010101/http://e-qanun.az/framework/32253|sarlavha=Law on the appointment of heads of working groups on inter-parliamentary relations of Milli Majlis of the Republic of Azerbaijan|ish=e-qanun.az|arxivsana=2017-12-28|kirish sanasi=2017-12-28}}</ref>. == Konsullik munosabatlari == Ozarbayjonning Germaniyadagi elchixonasi konsullik boʻlimi [[Ozarbayjon|Ozarbayjonning]] [[Germaniya|Germaniyadagi]] konsullik xizmatini amalga oshiradi<ref>{{Veb manbasi|url=http://berlin.mfa.gov.az/de/content/54|sarlavha=Konsularangelegenheiten|ish=berlin.mfa.gov.az|til=de|kirish sanasi=2017-12-28|arxivsana=2017-10-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171005152631/http://berlin.mfa.gov.az/de/content/54}}</ref>. [[Ozarbayjon|Ozarbayjon Respublikasining]] [[Germaniya|Germaniyadagi]] Faxriy konsulligi [[Stuttgart|Shtutgartda]] joylashgan va Ozarbayjonning faxriy konsuli Otto Hauzer hisoblanadi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.stuttgart-aserbaidschan.de/|sarlavha=Honorarkonsul - Honorary Consul|ish=www.stuttgart-aserbaidschan.de|til=de-de|kirish sanasi=2017-12-28}}</ref>. == Madaniy munosabatlar == 2007-yilda [[Berlin|Berlinda]] [[Boku|Bokudagi]] [[Qiz qalʼasi|Qiz]] qal’asi galereyasi hamkori sifatida [[Berlin]] — [[Boku]] galereyasi ochildi. 2008-yilda [[Germaniya|Germaniyada]] „Ozarbayjon yili“, 2009-yilda [[Ozarbayjon|Ozarbayjonda]] nemis madaniyati haftaliklari tashkil etildi. Sobiq Helenendorf hududida joylashgan nemis cherkovi 2008-yilda Federal hukumat koʻmagida qayta tiklangan. 2011-yil sentabr oyida Berlin tarix muzeyida [[Ozarbayjon|Ozarbayjon Respublikasi]] mustaqilligining 20-yilligi munosabati bilan madaniy kecha tashkil etildi, bundan tashqari 2013-yilda [[München|Myunxen]], [[Stuttgart|Shtutgart]], [[Kyoln]], [[Gamburg]], 2014-yilda [[Hannover|Gannover]], [[Dusseldorf|Dyusseldorf]], [[Drezden]] shaharlarida madaniy kechalar oʻtkazilgan. 2015-yilda [[Frankfurtmayn|Frankfurtda]]<nowiki/>gi madaniy tadbirlar Ozarbayjonning [[Germaniya|Germaniyadagi]] elchixonasi koʻmagida [[Haydar Aliyev jamgʻarmasi|Haydar Aliyev jamgʻarmasi]] tomonidan tashkil etilgan. Germaniyaning Ozarbayjondagi elchixonasi 2017-yilning mart oyida [[Ozarbayjon|Ozarbayjonda]], [[Shaki]] shahrida birinchi nemis oʻqituvchilari kunini tashkil qildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.baku.diplo.de/Vertretung/baku/de/06/Aktuelles__neu/Konferenz-Sheki.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171228010101/http://www.baku.diplo.de/Vertretung/baku/de/06/Aktuelles__neu/Konferenz%2DSheki.html|sarlavha=Deutsche Botschaft Baku - Erster Deutschlehrertag in Sheki|ish=www.baku.diplo.de|til=de|arxivsana=2017-12-28|kirish sanasi=2017-12-28}}</ref>. 2017-yil 1-dekabrda Berlinda Ozarbayjon va Germaniya oʻrtasidagi diplomatik munosabatlarning 25 yilligiga bagʻishlangan konsert tashkil etildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Azərbaycan-Almaniya diplomatik münasibətlərinin 25 illiyi Berlində etno-caz konsert proqramı ilə qeyd edilib |work=berlin.mfa.gov.az |url=http://berlin.mfa.gov.az/az/news/4/3350 |access-date=2017-12-28}}</ref>. == Iqtisodiy munosabatlar == Statistik maʼlumotlarga ko‘ra, 2015-yilda [[Ozarbayjon]] va [[Germaniya]] o‘rtasidagi o‘zaro tovar ayirboshlash hajmi 1,914 million [[AQSh dollari|dollarni tashkil]] qilgan. 2015-yilda [[Ozarbayjon]] importi 690,08 million [[AQSh dollari|dollarni]], eksporti esa 1,224 million dollarni [[AQSh dollari|tashkil]] etdi. 2015-yilda [[Ozarbayjon]] tashqi savdo aylanmasida [[Germaniya|Germaniyaning]] ulushi 9,27 foizni, jumladan importda 7,48 foiz va eksportda 10,71 foizni egallagan<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Trade relations of the Republic of Azerbaijan with the Federative Republic of Germany for 2015 |language=az-az |work=İqtisadiyyat Nazirliyi |url=http://www.economy.gov.az/index.php?option=com_content&view=article&id=3380:almaniya2015&catid=122&Itemid=263&lang=az |access-date=2017-12-28}}</ref>. Germaniya-Ozarbayjon Savdo va sarmoya bo‘yicha yuqori darajadagi ishchi guruhi 2011-yil 5-mayda tuzilgan. Ozarbayjon Iqtisodiyot vazirligi boshqarmasi boshlig‘i Samir Valiyev va Germaniya Iqtisodiyot va texnologiyalar vazirligining tashqi iqtisodiy siyosat bo‘yicha bosh direktori Ekxard Frans guruh hamraislari hisoblanadi. Guruh 2011- va 2015-yillarda Berlinda, 2013- va 2014-yillarda Bokuda uchrashuvlar tashkil qilgan. 7-yig‘ilish 2017-yil 22-noyabrda Berlinda bo‘lib o‘tgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=7th meeting of German-Azerbaijani High-Level Working Group on Trade and Investments held in Berlin |work=berlin.mfa.gov.az |url=http://berlin.mfa.gov.az/news/4/3342 |access-date=2017-12-28}}</ref>. 2012-yil 12-noyabrda [[Boku|Boku shahrida]] Germaniya-Ozarbayjon tashqi savdo palatasi ochildi. Palataga ikki davlatdan 13 dan ortiq aʼzo tashkilotlar kiradi. [[Germaniya|Germaniyada]] SOCAR Germaniya va [[Azerbaijan Airlines|AZAL]] [[Frankfurtmayn|Frankfurt]] va [[Berlin|Berlinda]], [[Ozarbayjon Xalqaro banki|IBA]] [[Frankfurtmayn|Frankfurtda]] baʼzi Ozarbayjon kompaniyalarining vakolatxonalari faoliyat koʻrsatmoqda. {| class="wikitable" | colspan="4" |Ozarbayjon va Germaniya oʻrtasidagi savdo aylanmasi <small>(ming [[AQSh dollari|AQSh dollarida]])</small> |- | '''Yil''' | '''Import''' | '''Eksport''' | '''Savdo aylanmasi''' |- | '''2012-yil''' | 779 971 | 964 767 | 1.744.738 |- | '''2013-yil''' | 823 024 | 356 735 | 2.179.759 |- | '''2014-yil''' | 703 636 | 1.925.563 | 2.629.200 |- | '''2015-yil''' | 689 996 | 1.223.961 | 1.913.958 |- | '''2016-yil''' | 399 192 | 610 831 | 1.010.023 |- | colspan="4" | mfa.gov.az saytidan olindi. [http://berlin.mfa.gov.az/content/52 2016-03-10] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160310021546/http://berlin.mfa.gov.az/content/52 |date=2016-03-10 }} da arxivlangan |} == Diplomatiya == {{Col-begin}} {{col-2}} ; Ozarbayjon Respublikasi * [[Berlin]] (Elchixona) {{col-2}} ;Germaniya Respublikasi * [[Boku]] (Elchixona) {{Col-end}} == Manbalar == {{Manbalar|2}} [[Turkum:Ozarbayjonning ikki tomonlama aloqalari|Germaniya]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] [[Turkum:Ozarbayjonning tashqi siyosati]] giya7rfm6xsxerp552qx08qidoujabg 0 803454 6221225 5872819 2026-07-31T12:20:20Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning tashqi siyosati]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221225 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Gruziya — Germaniya munosabatlari |Tasvir = Georgia_Germany_locator.svg |Mamlakat1 = Gruziya |Mamlakat2 = Germaniya |Rang1 = green |Rang2 = orange }} '''Gruziya-Germaniya munosabatlari''' [[Gruziya]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi bir necha asrlarga borib taqaladigan diplomatik, iqtisodiy va madaniy aloqalarni anglatadi. Germaniya [[Birinchi jahon urushi|Birinchi jahon urushidan]] keyin [[Gruziya Demokratik Respublikasi|Birinchi Gruziya Respublikasining]] mustaqilligi uchun harakat qildi va 1918yilda yangi tashkil etilgan mamlakatni tan olgan birinchi davlatlardan biri boʻlib, uni Germaniya imperiyasining protektoratiga aylantirdi. Ikki tomonlama munosabatlar 1922-yilda Gruziyaning Sovet Ittifoqi tarkibiga zoʻrlik bilan qoʻshilishi munosabati bilan uzilgan, ammo 1992-yil 13-aprelda SSSR parchalanganidan keyin tiklangan. Gruziyaning [[Berlin|Berlinda]], Germaniyaning [[Tbilisi|Tbilisida]] elchixonasi bor. == Gruziyadagi nemislar == 1815-yilda Rossiya imperatori [[Aleksandr I]] [[Vena kongressi|Vena kongressida]] qatnashayotganda onasi tugʻilgan Vyurtemberg Qirolligidagi Shtutgart shahriga tashrif buyurdi. Imperator mahalliy dehqonlarning lyuteran boʻlmagan eʼtiqodlari yoki separatistik harakatlardagi ishtiroki natijasida zulmga uchraganini koʻrib, qishloq xoʻjaligi koloniyalarini tashkil etish maqsadida ularni Gruziyaning tarixiy poytaxti [[Tbilisi|Tiflis]] shahriga joylashtirishni taʼminladi. 1818-yil 21-sentabrda bir guruh Svabiya nemislari tomonidan Marienfeld, hozirgi Tbilisida birinchi nemis aholi punkti tashkil etilgan. Ikki oy oʻtgach, yana bir mustamlakachilar guruhi Asureti daryosi boʻyida aholi punktiga asos solib, uni imperatorning rafiqasi [[Elizabeth Alexeievna (Louise of Baden)|Yelizaveta Alekseyevna]] sharafiga Elizabettal deb nomlashdi. Keyingi yil ichida yana beshta koloniya tashkil etildi: Yangi Tiflis va Aleksandrsdorf (ikkalasi ham zamonaviy Tbilisining bir qismi), Petersdorf (hozirgi Sartichala qismi) va Katarinenfeld (hozirgi Bolnisi). [[Abxaziya|Abxaziyada]] yana uchta koloniya tashkil etildi: Neydorf, Gnadenberg va Lindau. 1906-yildan 1922-yilgacha Kurt fon Kutschenbax oʻzini „Kavkazdagi yagona nemis gazetasi“ deb atagan nemis tilidagi ''Kaukasische Post'' gazetasini nashr etdi. Bosh muharrir yozuvchi va jurnalist Artur Leist boʻlgan. == Birinchi respublika == [[Fayl:GermanTroopsInTiflis1918.jpeg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1f/GermanTroopsInTiflis1918.jpeg/220px-GermanTroopsInTiflis1918.jpeg|right|thumb| Tbilisidagi nemis qoʻshinlari, 1918-yil]] Gruziya [[Gruziya Demokratik Respublikasi|1918-yilda mustaqillikka erishganida]], mamlakatning geosiyosiy holati murakkab edi. Gruziya oʻzining yangi suverenitetini saqlab qolish va Rossiya, Turkiyani qoʻl ostida ushlab turish uchun [[Germaniya imperiyasi|Germaniya imperiyasining]] protektoratiga aylandi. Imperator general Fridrix Freyxer Kress fon Kressenshteyn boshchiligida qoʻshinlar kontingentini yubordi<ref>Frederik Coene. ''Euro-Atlantic Discourse in Georgia: The Making of Georgian Foreign and Domestic Policy After the Rose Revolution''. [[Routledge]], Apr 14, 2016</ref>. Germaniyaning ishtiroki qisqa muddatli, ammo samarali boʻldi — Berlin Turkiyaga Gruziyaning etnik chegaralarini hurmat qilish uchun bosim oʻtkazdi va 1918-yil iyuliga kelib Turkiya oʻsha paytgacha nazorat qilgan barcha Gruziya portlari va temir yoʻllarini topshirdi. Germaniya ham yangi respublikaga millionlab nemis [[Marka (pul birligi)|markalari]]<nowiki/>da qarz berdi. Germaniya-Gruziya munosabatlariga qaramay, Germaniya [[Birinchi jahon urushi|Birinchi Jahon urushida]] magʻlub boʻlganidan koʻp oʻtmay, mamlakatdan chekinishga majbur boʻldi<ref>Donald Rayfield. ''Edge of Empires: A History of Georgia''. 15 February 2013, p. 326</ref>. Uning oʻrnini [[Birlashgan Qirollik|Britaniya]] egalladi. == Sovet davri == 1940-yillarga kelib, nemislar Gruziyaning 20 dan ortiq shaharlarida yashagan va ularning soni 24 000 dan ortiq edi. Ikkinchi [[Ikkinchi jahon urushi|jahon urushi davrida]] Sovet hukumatining nemislarga qarshi siyosati natijasida 1941-yil oktyabridan 1942-yil apreligacha Gruziya nemislarining aksariyati, jami 19186 kishi Sovet hukumati tomonidan respublikadan deportatsiya qilingan. [[Fayl:Berlin_Tiergarten,_Rauchstraße_11_entzerrt.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d5/Berlin_Tiergarten%2C_Rauchstra%C3%9Fe_11_entzerrt.JPG/220px-Berlin_Tiergarten%2C_Rauchstra%C3%9Fe_11_entzerrt.JPG|right|thumb| Gruziyaning Berlindagi elchixonasi]] == Migratsiya == [[Fayl:St._King_Vakhtang_Gorgasali_Georgian_Orthodox_Church_in_Munich.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/St._King_Vakhtang_Gorgasali_Georgian_Orthodox_Church_in_Munich.jpg/250px-St._King_Vakhtang_Gorgasali_Georgian_Orthodox_Church_in_Munich.jpg|thumb|250x250px| [[München|Myunxendagi]] Avliyo Qirol [[Vaxtang I Gorgasar|Vaxtang Gorgasali]] Gruziya pravoslav cherkovi (<small>montaj</small>)]] Germaniyadagi etnik gruzinlar soni 4500 dan 5000 gacha<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=ქართული დიასპორა|url=http://diaspora.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=64&info_id=113|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131020153018/http://diaspora.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=64&info_id=113|arxivsana=2013-10-20|til=ka}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Botschaft Georgien {{!}} საქართველოს საელჩო გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში|url=http://botschaftgeorgien.de/|kirish sanasi=2021-06-13|til=de-DE|qaralgan sana=2022-09-26|arxivsana=2022-09-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220926101937/http://botschaftgeorgien.de/}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=გერმანიის ქართული სათვისტომო|url=http://satvistomo.net/|kirish sanasi=2021-06-13|ish=satvistomo.net}}</ref>. Bu raqamlarga Erondan kelgan bir qancha gruzinlar va Turkiyadan koʻchgan gruzinlar kirmaydi. Muqaddas Qirol [[Vaxtang I Gorgasar|Vaxtang Gorgasali]] Gruziya pravoslav cherkovi [[München|Myunxendagi]] gruzinlar jamoasiga yordam beradi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=eklesia.de|url=http://www.eklesia.de/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120426041711/http://www.eklesia.de/|arxivsana=2012-04-26|kirish sanasi=2021-06-13|ish=www.eklesia.de}}</ref> va Sankt Antim Pireney Gruziya pravoslav cherkovi [[Dusseldorf|Dyusseldorfga]] yordam beradi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=მრევლი - წმ. ანთიმოზ ივერიელის სახელობის დიუსელდორფის ქართული მართლმადიდებლური სამრევლო|url=http://mrevli.de/indexGEO.htm|kirish sanasi=2021-06-13|ish=mrevli.de|til=ka}}</ref>. == Doimiy diplomatik vakolatxonalar == * Gruziyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi bor. * [[Tbilisi|Tbilisida]] Germaniyaning elchixonasi bor. == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [https://web.archive.org/web/20080813010823/http://www.mfa.gov.ge/index.php?sec_id=354&lang_id=ENG Gruziya Tashqi ishlar vazirligi Germaniya bilan munosabatlar haqida] * [https://web.archive.org/web/20070709231951/http://embassy.mfa.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=113 Gruziyaning Berlindagi elchixonasi (faqat gruzin va nemis tillarida)] * [http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Georgien.html Germaniya Federal Tashqi ishlar vazirligi Gruziya bilan munosabatlar haqida] * [https://web.archive.org/web/20180310042256/http://www.tiflis.diplo.de/Vertretung/tiflis/de/Startseite.html Germaniyaning Tiflisdagi elchixonasi (faqat gruzin va nemis tillarida)] * [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Gruziyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] [[Turkum:Gruziyaning tashqi siyosati]] 3dytmk1h047zgtuvarpfc9mmmrge23w 6221226 6221225 2026-07-31T12:20:31Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Gruziyaning tashqi siyosati]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221226 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Gruziya — Germaniya munosabatlari |Tasvir = Georgia_Germany_locator.svg |Mamlakat1 = Gruziya |Mamlakat2 = Germaniya |Rang1 = green |Rang2 = orange }} '''Gruziya-Germaniya munosabatlari''' [[Gruziya]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi bir necha asrlarga borib taqaladigan diplomatik, iqtisodiy va madaniy aloqalarni anglatadi. Germaniya [[Birinchi jahon urushi|Birinchi jahon urushidan]] keyin [[Gruziya Demokratik Respublikasi|Birinchi Gruziya Respublikasining]] mustaqilligi uchun harakat qildi va 1918yilda yangi tashkil etilgan mamlakatni tan olgan birinchi davlatlardan biri boʻlib, uni Germaniya imperiyasining protektoratiga aylantirdi. Ikki tomonlama munosabatlar 1922-yilda Gruziyaning Sovet Ittifoqi tarkibiga zoʻrlik bilan qoʻshilishi munosabati bilan uzilgan, ammo 1992-yil 13-aprelda SSSR parchalanganidan keyin tiklangan. Gruziyaning [[Berlin|Berlinda]], Germaniyaning [[Tbilisi|Tbilisida]] elchixonasi bor. == Gruziyadagi nemislar == 1815-yilda Rossiya imperatori [[Aleksandr I]] [[Vena kongressi|Vena kongressida]] qatnashayotganda onasi tugʻilgan Vyurtemberg Qirolligidagi Shtutgart shahriga tashrif buyurdi. Imperator mahalliy dehqonlarning lyuteran boʻlmagan eʼtiqodlari yoki separatistik harakatlardagi ishtiroki natijasida zulmga uchraganini koʻrib, qishloq xoʻjaligi koloniyalarini tashkil etish maqsadida ularni Gruziyaning tarixiy poytaxti [[Tbilisi|Tiflis]] shahriga joylashtirishni taʼminladi. 1818-yil 21-sentabrda bir guruh Svabiya nemislari tomonidan Marienfeld, hozirgi Tbilisida birinchi nemis aholi punkti tashkil etilgan. Ikki oy oʻtgach, yana bir mustamlakachilar guruhi Asureti daryosi boʻyida aholi punktiga asos solib, uni imperatorning rafiqasi [[Elizabeth Alexeievna (Louise of Baden)|Yelizaveta Alekseyevna]] sharafiga Elizabettal deb nomlashdi. Keyingi yil ichida yana beshta koloniya tashkil etildi: Yangi Tiflis va Aleksandrsdorf (ikkalasi ham zamonaviy Tbilisining bir qismi), Petersdorf (hozirgi Sartichala qismi) va Katarinenfeld (hozirgi Bolnisi). [[Abxaziya|Abxaziyada]] yana uchta koloniya tashkil etildi: Neydorf, Gnadenberg va Lindau. 1906-yildan 1922-yilgacha Kurt fon Kutschenbax oʻzini „Kavkazdagi yagona nemis gazetasi“ deb atagan nemis tilidagi ''Kaukasische Post'' gazetasini nashr etdi. Bosh muharrir yozuvchi va jurnalist Artur Leist boʻlgan. == Birinchi respublika == [[Fayl:GermanTroopsInTiflis1918.jpeg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1f/GermanTroopsInTiflis1918.jpeg/220px-GermanTroopsInTiflis1918.jpeg|right|thumb| Tbilisidagi nemis qoʻshinlari, 1918-yil]] Gruziya [[Gruziya Demokratik Respublikasi|1918-yilda mustaqillikka erishganida]], mamlakatning geosiyosiy holati murakkab edi. Gruziya oʻzining yangi suverenitetini saqlab qolish va Rossiya, Turkiyani qoʻl ostida ushlab turish uchun [[Germaniya imperiyasi|Germaniya imperiyasining]] protektoratiga aylandi. Imperator general Fridrix Freyxer Kress fon Kressenshteyn boshchiligida qoʻshinlar kontingentini yubordi<ref>Frederik Coene. ''Euro-Atlantic Discourse in Georgia: The Making of Georgian Foreign and Domestic Policy After the Rose Revolution''. [[Routledge]], Apr 14, 2016</ref>. Germaniyaning ishtiroki qisqa muddatli, ammo samarali boʻldi — Berlin Turkiyaga Gruziyaning etnik chegaralarini hurmat qilish uchun bosim oʻtkazdi va 1918-yil iyuliga kelib Turkiya oʻsha paytgacha nazorat qilgan barcha Gruziya portlari va temir yoʻllarini topshirdi. Germaniya ham yangi respublikaga millionlab nemis [[Marka (pul birligi)|markalari]]<nowiki/>da qarz berdi. Germaniya-Gruziya munosabatlariga qaramay, Germaniya [[Birinchi jahon urushi|Birinchi Jahon urushida]] magʻlub boʻlganidan koʻp oʻtmay, mamlakatdan chekinishga majbur boʻldi<ref>Donald Rayfield. ''Edge of Empires: A History of Georgia''. 15 February 2013, p. 326</ref>. Uning oʻrnini [[Birlashgan Qirollik|Britaniya]] egalladi. == Sovet davri == 1940-yillarga kelib, nemislar Gruziyaning 20 dan ortiq shaharlarida yashagan va ularning soni 24 000 dan ortiq edi. Ikkinchi [[Ikkinchi jahon urushi|jahon urushi davrida]] Sovet hukumatining nemislarga qarshi siyosati natijasida 1941-yil oktyabridan 1942-yil apreligacha Gruziya nemislarining aksariyati, jami 19186 kishi Sovet hukumati tomonidan respublikadan deportatsiya qilingan. [[Fayl:Berlin_Tiergarten,_Rauchstraße_11_entzerrt.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d5/Berlin_Tiergarten%2C_Rauchstra%C3%9Fe_11_entzerrt.JPG/220px-Berlin_Tiergarten%2C_Rauchstra%C3%9Fe_11_entzerrt.JPG|right|thumb| Gruziyaning Berlindagi elchixonasi]] == Migratsiya == [[Fayl:St._King_Vakhtang_Gorgasali_Georgian_Orthodox_Church_in_Munich.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/St._King_Vakhtang_Gorgasali_Georgian_Orthodox_Church_in_Munich.jpg/250px-St._King_Vakhtang_Gorgasali_Georgian_Orthodox_Church_in_Munich.jpg|thumb|250x250px| [[München|Myunxendagi]] Avliyo Qirol [[Vaxtang I Gorgasar|Vaxtang Gorgasali]] Gruziya pravoslav cherkovi (<small>montaj</small>)]] Germaniyadagi etnik gruzinlar soni 4500 dan 5000 gacha<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=ქართული დიასპორა|url=http://diaspora.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=64&info_id=113|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131020153018/http://diaspora.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=64&info_id=113|arxivsana=2013-10-20|til=ka}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Botschaft Georgien {{!}} საქართველოს საელჩო გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში|url=http://botschaftgeorgien.de/|kirish sanasi=2021-06-13|til=de-DE|qaralgan sana=2022-09-26|arxivsana=2022-09-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220926101937/http://botschaftgeorgien.de/}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=გერმანიის ქართული სათვისტომო|url=http://satvistomo.net/|kirish sanasi=2021-06-13|ish=satvistomo.net}}</ref>. Bu raqamlarga Erondan kelgan bir qancha gruzinlar va Turkiyadan koʻchgan gruzinlar kirmaydi. Muqaddas Qirol [[Vaxtang I Gorgasar|Vaxtang Gorgasali]] Gruziya pravoslav cherkovi [[München|Myunxendagi]] gruzinlar jamoasiga yordam beradi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=eklesia.de|url=http://www.eklesia.de/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120426041711/http://www.eklesia.de/|arxivsana=2012-04-26|kirish sanasi=2021-06-13|ish=www.eklesia.de}}</ref> va Sankt Antim Pireney Gruziya pravoslav cherkovi [[Dusseldorf|Dyusseldorfga]] yordam beradi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=მრევლი - წმ. ანთიმოზ ივერიელის სახელობის დიუსელდორფის ქართული მართლმადიდებლური სამრევლო|url=http://mrevli.de/indexGEO.htm|kirish sanasi=2021-06-13|ish=mrevli.de|til=ka}}</ref>. == Doimiy diplomatik vakolatxonalar == * Gruziyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi bor. * [[Tbilisi|Tbilisida]] Germaniyaning elchixonasi bor. == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [https://web.archive.org/web/20080813010823/http://www.mfa.gov.ge/index.php?sec_id=354&lang_id=ENG Gruziya Tashqi ishlar vazirligi Germaniya bilan munosabatlar haqida] * [https://web.archive.org/web/20070709231951/http://embassy.mfa.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=113 Gruziyaning Berlindagi elchixonasi (faqat gruzin va nemis tillarida)] * [http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Georgien.html Germaniya Federal Tashqi ishlar vazirligi Gruziya bilan munosabatlar haqida] * [https://web.archive.org/web/20180310042256/http://www.tiflis.diplo.de/Vertretung/tiflis/de/Startseite.html Germaniyaning Tiflisdagi elchixonasi (faqat gruzin va nemis tillarida)] * [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Gruziyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] r3hb302cdewhitfix696nmutmb05mkc 0 803465 6221218 3570980 2026-07-31T12:19:37Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning tashqi siyosati]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221218 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Germaniya — Italiya munosabatlari |Tasvir = Germany_Italy_Locator.png |Mamlakat1 = Germaniya |Mamlakat2 = Italiya |Rang1 = green |Rang2 = orange }} [[Fayl:Ambasciata_di_Germania_in_Italia_-_30-11-2019.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b0/Ambasciata_di_Germania_in_Italia_-_30-11-2019.jpg/220px-Ambasciata_di_Germania_in_Italia_-_30-11-2019.jpg|right|thumb| Germaniyaning Rimdagi elchixonasi]] [[Fayl:Be_ItalianEmbassy_01.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/84/Be_ItalianEmbassy_01.JPG/220px-Be_ItalianEmbassy_01.JPG|thumb| Italiyaning Berlindagi elchixonasi]] '''Germaniya-Italiya munosabatlari''' — [[Germaniya|Germaniya Federativ Respublikasi]] va [[Italiya|Italiya Respublikasi]] oʻrtasidagi xalqaro munosabatlar tushuniladi. == Tarixi == [[Fayl:Friedrich_Overbeck_008.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/99/Friedrich_Overbeck_008.jpg/220px-Friedrich_Overbeck_008.jpg|left|thumb| [[Risorjimento|Italiya]] va Germaniya birlashishidan oldin Iogann Fridrix Overbek tomonidan chizilgan ''Italia und Germania''.]] Munosabatlar [[Risorjimento|Italiya birlashgandan]] keyin oʻrnatilgan. Ikki mamlakat tarixan alohida aloqalarga ega, chunki ular Avstriya imperiyasiga qarshi birgalikda kurashgan va ularning hududlarining bir qismi [[Muqaddas Rim imperiyasi|Muqaddas Rim Imperiyasi]] va Germaniya Konfederatsiyasiga tegishli edi. Italiya va Germaniya uchlar ittifoqining bir qismi boʻlgan, ammo Birinchi [[Birinchi jahon urushi|Jahon urushi]] paytida ular oʻzaro dushman boʻlishgan. Ikkala davlat oxir-oqibat Ikkinchi [[Ikkinchi jahon urushi|Jahon urushi]] paytida [[Berlin-Rim oʻqi|eksa kuchlariga]] aʼzo boʻlishdi. [[Sovuq urush|Sovuq urush davrida]] ([[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Gʻarbiy Germaniya]]) ittifoq tuzdilar, ichki oltilik qatoriga kirganlar va iqtisodiy mo<nowiki>''</nowiki>jizasidan keyin [[Katta sakkizlik|G6]] davlatlaridan ikkitasiga aylandilar. Bosh vazir Giulio Andreotti Germaniyaning qayta birlashishi tarafdori emas edi, lekin bugungi kunda Italiya hukumati va Germaniya [[Yevropa Ittifoqi|Yevropa Ittifoqining]] toʻliq va yetakchi aʼzolaridir. 2005-yilda [[Benedikt XVI|nemis kardinali]] [[Rim papasi|Rim yepiskopi]] etib saylandi. Germaniyaning [[Rim|Rimda]] elchixonasi va [[Milan (shahar)|Milan]] va [[Neapol (shahar)|Neapolda]] konsulliklari, Italiyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi va [[Frankfurtmayn|Frankfurt]], [[Frayburg im Braysgau|Freiburg]], [[Gamburg]], [[Hannover|Gannover]], [[München|Myunxen]], [[Nyurnberg]], [[Saarbrücken|Saarbryuken]] va [[Stuttgart|Shtutgartda]] konsulliklari bor. === Italiyadagi nemis jamiyati === === Italiya-Germaniya munosabatlari (1939) === Ikkinchi jahon urushi boshlanishidan oldin Benito Mussolini boshchiligidagi Italiya hukumati Ittifoqdosh kuchlarga qarshi kurashish uchun yagona harbiy tuzilmani yaratish maqsadida Adolf Gitlerning Germaniya hukumati oʻrtasida [[Germaniya-italiya shartnomasi|"Poʻlat pakti]]"ni tuzdi. Ikkala tomon ham hukumat shartnomasini tuzgan boʻlsa-da, Italiya va Germaniya bir-biriga nisbatan qoʻrquv va ishonchsizlikni saqlab qolgan. Ikki hukumat oʻrtasidagi bu ishonchsizlik koʻpincha ularning harbiy harakatlariga zid keladi va bir-biriga qarshi qaratilgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.history.com/this-day-in-history/the-pact-of-steel-is-signed-the-axis-is-formed|sarlavha=The Pact of Steel is signed; the Axis is formed|ish=HISTORY|til=en|kirish sanasi=2019-03-19}}</ref>. 1940-yilda Germaniya va Italiya oʻrtasidagi dastlabki ikki qutbli pakt mavjud aʼzoni qoʻshib, Yaponiya uch tomonlama paktga aylanadi. === Italiya ijtimoiy respublikasi === 1943-yilda Italiya Buyuk Kengashi aʼzolari Benito Mussolinining siyosiy hokimiyatiga qarshi ovoz berishdi va uning isteʼfosini talab qilishdi. Mussolini hukumati tomonidan qoʻllab-quvvatlanishning pasayishi uning eng yaqin maslahatchilari va yordamchilarining xiyonati sababli kelib chiqqan deb qaraldi. Bu vaqt ichida Viktor Emmanuel Mussolinini Bosh vazirlik vakolatlaridan mahrum qildi va uni hibsga olishni talab qildi<ref>{{Cite journal|last=Iodice|first1=Emilio|date=2018-07-15|title=Lessons from History: The Startling Rise to Power of Benito Mussolini|journal=Journal of Values-Based Leadership|volume=11|issue=2|doi=10.22543/0733.62.1241|issn=1948-0733}}</ref>. Hibsga olingan paytda Mussolini Ponza oroliga surgun qilingan va siyosiy mahbus sifatida joylashtirilgan. Mussolini Gran Sasso togʻiga yuborilganidan koʻp oʻtmay, u yerda nemis askarlari uni qutqarib, Adolf Gitlerga olib kelish uchun jasorat bilan harakat qilishdi. Bu vaqt ichida Gitler Mussolinining siyosiy yordamini Italiya hukumatiga qaytarishga harakat qildi. Mussolini surgun qilinganidan qisqa vaqt oʻtgach, unga qarshi ittifoq tuzgan va uning hokimiyatdan tushishiga sabab boʻlganlar sudlangan va qatl etilgan. Italiya hukumati ustidan oʻz oʻrnini tiklashga intilib, Gitler Salo shahrida qoʻgʻirchoq respublika boʻlgan Italiya Ijtimoiy Respublikasini barpo etishga intildi va Mussolinini ittifoqchi kuchlarga qarshi kurashda siyosiy yordam yigʻishga undadi. Bir paytlar suveren rahbar boʻlgan Mussolini qayta oʻrnatilgan lider boʻldi. Endi Germaniya hukumati qoʻlida boʻlgan qoʻgʻirchoq hokimiyat egasi edi. === Italiya — Germaniya savdosi (2017) === 2017-yil davomida Italiya iqtisodiyoti dunyodagi yettinchi yirik eksportchi davlat sifatida baholangan. Shu bilan birga butun dunyo boʻylab barcha importlar orasida oʻninchi oʻrinni egallagan. 2017-yilda Italiyaning import va eksport boʻyicha yetakchi hamkori Germaniya boʻldi, import boʻyicha 72,2 milliard dollar, eksport esa 58,5 milliard dollarlik shartnomalar bajarilgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://atlas.media.mit.edu/en/visualize/tree_map/hs92/export/ita/show/all/2017/|sarlavha=Import origins of Italy (2017)|ish=The Observatory of Economic Complexity|til=en|kirish sanasi=2019-03-19}}</ref>. 7,1 % bilan Italiya import qiladigan eng katta mahsulot avtomobillar boʻlsa, uning yetakchi eksporti 4,5 % da qadoqlangan dori vositalari (dorilar) hisoblanadi. Bu Italiyaning eng yirik importi boʻlib, 33 % Germaniyadan va 12 % Ispaniyadan import qilinadi. Italiyaning dori-darmonlar boʻyicha yetakchi eksporti Belgiya, Lyuksemburg va Shveytsariyaga umumiy hajmda 32 foizni tashkil etgan boʻlsa, faqat Germaniya uchun miqdori 9,6 foizni tashkil etgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://atlas.media.mit.edu/en/visualize/tree_map/hs92/export/ita/show/all/2017/|sarlavha=Import origins of Italy (2017)|ish=The Observatory of Economic Complexity|til=en|kirish sanasi=2019-03-19}}</ref>. == Mamlakatni taqqoslash == {| class="wikitable" ! ! '''[[Germaniya]]''' ! '''[[Italiya]]''' |- | '''Bayroq''' | style="text-align:center" |{{Flagdeco|Germany|size=140px}} | style="text-align:center" |{{Flagdeco|Italy|size=160px}} |- | '''Gerb''' | style="text-align:center" |[[Fayl:Coat_of_arms_of_Germany.svg|182x182px]] | style="text-align:center" |[[Fayl:Emblem_of_Italy.svg|137x137px]] |- | '''Poytaxt''' | [[Berlin]] | [[Rim]] |- | '''Eng katta shahar''' | Berlin — 3 748 148 | Rim — 2,872,800 |- | '''[[Aholi boʻyicha davlatlar roʻyxati|Aholi]]''' | 83 019 200 | 60 359 546 |- | '''Hudud''' | 357 021&nbsp;km | 301 340 km2 |- | '''Hukumat''' | Federal parlament respublikasi | [[Unitar davlat|Unitar]] parlamentar respublika |- | '''Birinchi rahbar''' | [[Vilgelm I (german imperatori)|Vilgelm I]] (imperator), [[Otto von Bismarck|Otto fon Bismark]] (kansler) | [[Viktor emmanuil ii|Viktor Emmanuel II]] (qirol), Kamillo Benso, Kavur grafi (Bosh vazir) |- | '''Davlat rahbari''' | Prezident: [[Frank-Walter Steinmeier|Frank-Valter Shtaynmayer]] | Prezident: [[Sergio Mattarella|Serxio Mattarella]] |- | '''Hukumat rahbari''' | Kansler: [[Olaf Scholz]] | Bosh vazir: [[Mario Draghi|Mario Dragi]] |- | '''Rasmiy til''' | [[Nemis tili]] | [[Italyan tili]] |- | Asosiy dinlar | 60 % [[xristianlik]] (30 % dan ortiq protestantlar, 30 % [[Katolik cherkovi|katolik cherkovlari]]), 5 % [[islom]],<br /> 1 % [[yahudiylik]], 1 % [[buddizm]], 2 % boshqalar | 84,4 % nasroniylik, 11,6 % dinsizlar, 1,0 % islom,<br /> 3,0 % boshqalar (2021-yil aholini ro‘yxatga olish)<ref name="2021 Eurobarometer">{{Veb manbasi|url=https://data.europa.eu/data/datasets/s2237_95_2_516_eng?locale=en|sarlavha=Special Eurobarometer 516|nashriyot=[[European Union]]: [[European Commission]]|sana=September 2021|kirish sanasi=24 September 2021}}</ref> |- | '''Chet ellik aholi''' | Germaniyadagi italiyaliklar: 648 360<ref name="statista">{{Veb manbasi|url=https://de.statista.com/statistik/daten/studie/1221/umfrage/anzahl-der-auslaender-in-deutschland-nach-herkunftsland/|sarlavha=Anzahl der Ausländer in Deutschland nach Herkunftsland in den Jahren 2015 und 2016|ish=statista|til=de}}</ref> | Italiyadagi nemislar: 218 158<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Italia - Inmigración 2019|url=https://datosmacro.expansion.com/demografia/migracion/inmigracion/italia|kirish sanasi=2022-01-03|ish=datosmacro.com|til=es}}</ref> |- | '''Etnik guruhlar''' | [[nemislar]] | [[Italyanlar|italiyaliklar]] |- | '''YaIM (PPP)''' | 4,149 trillion dollar (jon boshiga 50 206 dollar) | 2,443 trillion dollar (jon boshiga 40,470 dollar) |- | '''Ittifoqlar''' | [[NATO]], [[Yevropa Ittifoqi]] | [[NATO]], [[Yevropa Ittifoqi]] |- | '''Valyuta''' | [[Yevro]] | [[Yevro]] |} == Manbalar == <references group="" responsive="1"></references> == Adabiyotlar == * Bessel, Richard, ed. ''Fashistik Italiya va fashistlar Germaniyasi: taqqoslash va qarama-qarshiliklar'' (Kembrij universiteti nashriyoti, 1996). * Noks, MakGregor. ''Umumiy taqdir: fashistik Italiya va fashistik Germaniyadagi diktatura, tashqi siyosat va urush'' (Kembrij universiteti nashriyoti, 2000). [[Turkum:Italiyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] [[Turkum:Italiyaning tashqi siyosati]] dksladdyuldjlxw39d3xs7n5s1gtkf0 6221237 6221218 2026-07-31T12:23:01Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Italiyaning tashqi siyosati]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221237 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Germaniya — Italiya munosabatlari |Tasvir = Germany_Italy_Locator.png |Mamlakat1 = Germaniya |Mamlakat2 = Italiya |Rang1 = green |Rang2 = orange }} [[Fayl:Ambasciata_di_Germania_in_Italia_-_30-11-2019.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b0/Ambasciata_di_Germania_in_Italia_-_30-11-2019.jpg/220px-Ambasciata_di_Germania_in_Italia_-_30-11-2019.jpg|right|thumb| Germaniyaning Rimdagi elchixonasi]] [[Fayl:Be_ItalianEmbassy_01.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/84/Be_ItalianEmbassy_01.JPG/220px-Be_ItalianEmbassy_01.JPG|thumb| Italiyaning Berlindagi elchixonasi]] '''Germaniya-Italiya munosabatlari''' — [[Germaniya|Germaniya Federativ Respublikasi]] va [[Italiya|Italiya Respublikasi]] oʻrtasidagi xalqaro munosabatlar tushuniladi. == Tarixi == [[Fayl:Friedrich_Overbeck_008.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/99/Friedrich_Overbeck_008.jpg/220px-Friedrich_Overbeck_008.jpg|left|thumb| [[Risorjimento|Italiya]] va Germaniya birlashishidan oldin Iogann Fridrix Overbek tomonidan chizilgan ''Italia und Germania''.]] Munosabatlar [[Risorjimento|Italiya birlashgandan]] keyin oʻrnatilgan. Ikki mamlakat tarixan alohida aloqalarga ega, chunki ular Avstriya imperiyasiga qarshi birgalikda kurashgan va ularning hududlarining bir qismi [[Muqaddas Rim imperiyasi|Muqaddas Rim Imperiyasi]] va Germaniya Konfederatsiyasiga tegishli edi. Italiya va Germaniya uchlar ittifoqining bir qismi boʻlgan, ammo Birinchi [[Birinchi jahon urushi|Jahon urushi]] paytida ular oʻzaro dushman boʻlishgan. Ikkala davlat oxir-oqibat Ikkinchi [[Ikkinchi jahon urushi|Jahon urushi]] paytida [[Berlin-Rim oʻqi|eksa kuchlariga]] aʼzo boʻlishdi. [[Sovuq urush|Sovuq urush davrida]] ([[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Gʻarbiy Germaniya]]) ittifoq tuzdilar, ichki oltilik qatoriga kirganlar va iqtisodiy mo<nowiki>''</nowiki>jizasidan keyin [[Katta sakkizlik|G6]] davlatlaridan ikkitasiga aylandilar. Bosh vazir Giulio Andreotti Germaniyaning qayta birlashishi tarafdori emas edi, lekin bugungi kunda Italiya hukumati va Germaniya [[Yevropa Ittifoqi|Yevropa Ittifoqining]] toʻliq va yetakchi aʼzolaridir. 2005-yilda [[Benedikt XVI|nemis kardinali]] [[Rim papasi|Rim yepiskopi]] etib saylandi. Germaniyaning [[Rim|Rimda]] elchixonasi va [[Milan (shahar)|Milan]] va [[Neapol (shahar)|Neapolda]] konsulliklari, Italiyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi va [[Frankfurtmayn|Frankfurt]], [[Frayburg im Braysgau|Freiburg]], [[Gamburg]], [[Hannover|Gannover]], [[München|Myunxen]], [[Nyurnberg]], [[Saarbrücken|Saarbryuken]] va [[Stuttgart|Shtutgartda]] konsulliklari bor. === Italiyadagi nemis jamiyati === === Italiya-Germaniya munosabatlari (1939) === Ikkinchi jahon urushi boshlanishidan oldin Benito Mussolini boshchiligidagi Italiya hukumati Ittifoqdosh kuchlarga qarshi kurashish uchun yagona harbiy tuzilmani yaratish maqsadida Adolf Gitlerning Germaniya hukumati oʻrtasida [[Germaniya-italiya shartnomasi|"Poʻlat pakti]]"ni tuzdi. Ikkala tomon ham hukumat shartnomasini tuzgan boʻlsa-da, Italiya va Germaniya bir-biriga nisbatan qoʻrquv va ishonchsizlikni saqlab qolgan. Ikki hukumat oʻrtasidagi bu ishonchsizlik koʻpincha ularning harbiy harakatlariga zid keladi va bir-biriga qarshi qaratilgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.history.com/this-day-in-history/the-pact-of-steel-is-signed-the-axis-is-formed|sarlavha=The Pact of Steel is signed; the Axis is formed|ish=HISTORY|til=en|kirish sanasi=2019-03-19}}</ref>. 1940-yilda Germaniya va Italiya oʻrtasidagi dastlabki ikki qutbli pakt mavjud aʼzoni qoʻshib, Yaponiya uch tomonlama paktga aylanadi. === Italiya ijtimoiy respublikasi === 1943-yilda Italiya Buyuk Kengashi aʼzolari Benito Mussolinining siyosiy hokimiyatiga qarshi ovoz berishdi va uning isteʼfosini talab qilishdi. Mussolini hukumati tomonidan qoʻllab-quvvatlanishning pasayishi uning eng yaqin maslahatchilari va yordamchilarining xiyonati sababli kelib chiqqan deb qaraldi. Bu vaqt ichida Viktor Emmanuel Mussolinini Bosh vazirlik vakolatlaridan mahrum qildi va uni hibsga olishni talab qildi<ref>{{Cite journal|last=Iodice|first1=Emilio|date=2018-07-15|title=Lessons from History: The Startling Rise to Power of Benito Mussolini|journal=Journal of Values-Based Leadership|volume=11|issue=2|doi=10.22543/0733.62.1241|issn=1948-0733}}</ref>. Hibsga olingan paytda Mussolini Ponza oroliga surgun qilingan va siyosiy mahbus sifatida joylashtirilgan. Mussolini Gran Sasso togʻiga yuborilganidan koʻp oʻtmay, u yerda nemis askarlari uni qutqarib, Adolf Gitlerga olib kelish uchun jasorat bilan harakat qilishdi. Bu vaqt ichida Gitler Mussolinining siyosiy yordamini Italiya hukumatiga qaytarishga harakat qildi. Mussolini surgun qilinganidan qisqa vaqt oʻtgach, unga qarshi ittifoq tuzgan va uning hokimiyatdan tushishiga sabab boʻlganlar sudlangan va qatl etilgan. Italiya hukumati ustidan oʻz oʻrnini tiklashga intilib, Gitler Salo shahrida qoʻgʻirchoq respublika boʻlgan Italiya Ijtimoiy Respublikasini barpo etishga intildi va Mussolinini ittifoqchi kuchlarga qarshi kurashda siyosiy yordam yigʻishga undadi. Bir paytlar suveren rahbar boʻlgan Mussolini qayta oʻrnatilgan lider boʻldi. Endi Germaniya hukumati qoʻlida boʻlgan qoʻgʻirchoq hokimiyat egasi edi. === Italiya — Germaniya savdosi (2017) === 2017-yil davomida Italiya iqtisodiyoti dunyodagi yettinchi yirik eksportchi davlat sifatida baholangan. Shu bilan birga butun dunyo boʻylab barcha importlar orasida oʻninchi oʻrinni egallagan. 2017-yilda Italiyaning import va eksport boʻyicha yetakchi hamkori Germaniya boʻldi, import boʻyicha 72,2 milliard dollar, eksport esa 58,5 milliard dollarlik shartnomalar bajarilgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://atlas.media.mit.edu/en/visualize/tree_map/hs92/export/ita/show/all/2017/|sarlavha=Import origins of Italy (2017)|ish=The Observatory of Economic Complexity|til=en|kirish sanasi=2019-03-19}}</ref>. 7,1 % bilan Italiya import qiladigan eng katta mahsulot avtomobillar boʻlsa, uning yetakchi eksporti 4,5 % da qadoqlangan dori vositalari (dorilar) hisoblanadi. Bu Italiyaning eng yirik importi boʻlib, 33 % Germaniyadan va 12 % Ispaniyadan import qilinadi. Italiyaning dori-darmonlar boʻyicha yetakchi eksporti Belgiya, Lyuksemburg va Shveytsariyaga umumiy hajmda 32 foizni tashkil etgan boʻlsa, faqat Germaniya uchun miqdori 9,6 foizni tashkil etgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://atlas.media.mit.edu/en/visualize/tree_map/hs92/export/ita/show/all/2017/|sarlavha=Import origins of Italy (2017)|ish=The Observatory of Economic Complexity|til=en|kirish sanasi=2019-03-19}}</ref>. == Mamlakatni taqqoslash == {| class="wikitable" ! ! '''[[Germaniya]]''' ! '''[[Italiya]]''' |- | '''Bayroq''' | style="text-align:center" |{{Flagdeco|Germany|size=140px}} | style="text-align:center" |{{Flagdeco|Italy|size=160px}} |- | '''Gerb''' | style="text-align:center" |[[Fayl:Coat_of_arms_of_Germany.svg|182x182px]] | style="text-align:center" |[[Fayl:Emblem_of_Italy.svg|137x137px]] |- | '''Poytaxt''' | [[Berlin]] | [[Rim]] |- | '''Eng katta shahar''' | Berlin — 3 748 148 | Rim — 2,872,800 |- | '''[[Aholi boʻyicha davlatlar roʻyxati|Aholi]]''' | 83 019 200 | 60 359 546 |- | '''Hudud''' | 357 021&nbsp;km | 301 340 km2 |- | '''Hukumat''' | Federal parlament respublikasi | [[Unitar davlat|Unitar]] parlamentar respublika |- | '''Birinchi rahbar''' | [[Vilgelm I (german imperatori)|Vilgelm I]] (imperator), [[Otto von Bismarck|Otto fon Bismark]] (kansler) | [[Viktor emmanuil ii|Viktor Emmanuel II]] (qirol), Kamillo Benso, Kavur grafi (Bosh vazir) |- | '''Davlat rahbari''' | Prezident: [[Frank-Walter Steinmeier|Frank-Valter Shtaynmayer]] | Prezident: [[Sergio Mattarella|Serxio Mattarella]] |- | '''Hukumat rahbari''' | Kansler: [[Olaf Scholz]] | Bosh vazir: [[Mario Draghi|Mario Dragi]] |- | '''Rasmiy til''' | [[Nemis tili]] | [[Italyan tili]] |- | Asosiy dinlar | 60 % [[xristianlik]] (30 % dan ortiq protestantlar, 30 % [[Katolik cherkovi|katolik cherkovlari]]), 5 % [[islom]],<br /> 1 % [[yahudiylik]], 1 % [[buddizm]], 2 % boshqalar | 84,4 % nasroniylik, 11,6 % dinsizlar, 1,0 % islom,<br /> 3,0 % boshqalar (2021-yil aholini ro‘yxatga olish)<ref name="2021 Eurobarometer">{{Veb manbasi|url=https://data.europa.eu/data/datasets/s2237_95_2_516_eng?locale=en|sarlavha=Special Eurobarometer 516|nashriyot=[[European Union]]: [[European Commission]]|sana=September 2021|kirish sanasi=24 September 2021}}</ref> |- | '''Chet ellik aholi''' | Germaniyadagi italiyaliklar: 648 360<ref name="statista">{{Veb manbasi|url=https://de.statista.com/statistik/daten/studie/1221/umfrage/anzahl-der-auslaender-in-deutschland-nach-herkunftsland/|sarlavha=Anzahl der Ausländer in Deutschland nach Herkunftsland in den Jahren 2015 und 2016|ish=statista|til=de}}</ref> | Italiyadagi nemislar: 218 158<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Italia - Inmigración 2019|url=https://datosmacro.expansion.com/demografia/migracion/inmigracion/italia|kirish sanasi=2022-01-03|ish=datosmacro.com|til=es}}</ref> |- | '''Etnik guruhlar''' | [[nemislar]] | [[Italyanlar|italiyaliklar]] |- | '''YaIM (PPP)''' | 4,149 trillion dollar (jon boshiga 50 206 dollar) | 2,443 trillion dollar (jon boshiga 40,470 dollar) |- | '''Ittifoqlar''' | [[NATO]], [[Yevropa Ittifoqi]] | [[NATO]], [[Yevropa Ittifoqi]] |- | '''Valyuta''' | [[Yevro]] | [[Yevro]] |} == Manbalar == <references group="" responsive="1"></references> == Adabiyotlar == * Bessel, Richard, ed. ''Fashistik Italiya va fashistlar Germaniyasi: taqqoslash va qarama-qarshiliklar'' (Kembrij universiteti nashriyoti, 1996). * Noks, MakGregor. ''Umumiy taqdir: fashistik Italiya va fashistik Germaniyadagi diktatura, tashqi siyosat va urush'' (Kembrij universiteti nashriyoti, 2000). [[Turkum:Italiyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] 4ylwctl5kxlj4utiqcdpyyerxu333mt 6221239 6221237 2026-07-31T12:23:16Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Italiya" ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221239 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Germaniya — Italiya munosabatlari |Tasvir = Germany_Italy_Locator.png |Mamlakat1 = Germaniya |Mamlakat2 = Italiya |Rang1 = green |Rang2 = orange }} [[Fayl:Ambasciata_di_Germania_in_Italia_-_30-11-2019.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b0/Ambasciata_di_Germania_in_Italia_-_30-11-2019.jpg/220px-Ambasciata_di_Germania_in_Italia_-_30-11-2019.jpg|right|thumb| Germaniyaning Rimdagi elchixonasi]] [[Fayl:Be_ItalianEmbassy_01.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/84/Be_ItalianEmbassy_01.JPG/220px-Be_ItalianEmbassy_01.JPG|thumb| Italiyaning Berlindagi elchixonasi]] '''Germaniya-Italiya munosabatlari''' — [[Germaniya|Germaniya Federativ Respublikasi]] va [[Italiya|Italiya Respublikasi]] oʻrtasidagi xalqaro munosabatlar tushuniladi. == Tarixi == [[Fayl:Friedrich_Overbeck_008.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/99/Friedrich_Overbeck_008.jpg/220px-Friedrich_Overbeck_008.jpg|left|thumb| [[Risorjimento|Italiya]] va Germaniya birlashishidan oldin Iogann Fridrix Overbek tomonidan chizilgan ''Italia und Germania''.]] Munosabatlar [[Risorjimento|Italiya birlashgandan]] keyin oʻrnatilgan. Ikki mamlakat tarixan alohida aloqalarga ega, chunki ular Avstriya imperiyasiga qarshi birgalikda kurashgan va ularning hududlarining bir qismi [[Muqaddas Rim imperiyasi|Muqaddas Rim Imperiyasi]] va Germaniya Konfederatsiyasiga tegishli edi. Italiya va Germaniya uchlar ittifoqining bir qismi boʻlgan, ammo Birinchi [[Birinchi jahon urushi|Jahon urushi]] paytida ular oʻzaro dushman boʻlishgan. Ikkala davlat oxir-oqibat Ikkinchi [[Ikkinchi jahon urushi|Jahon urushi]] paytida [[Berlin-Rim oʻqi|eksa kuchlariga]] aʼzo boʻlishdi. [[Sovuq urush|Sovuq urush davrida]] ([[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Gʻarbiy Germaniya]]) ittifoq tuzdilar, ichki oltilik qatoriga kirganlar va iqtisodiy mo<nowiki>''</nowiki>jizasidan keyin [[Katta sakkizlik|G6]] davlatlaridan ikkitasiga aylandilar. Bosh vazir Giulio Andreotti Germaniyaning qayta birlashishi tarafdori emas edi, lekin bugungi kunda Italiya hukumati va Germaniya [[Yevropa Ittifoqi|Yevropa Ittifoqining]] toʻliq va yetakchi aʼzolaridir. 2005-yilda [[Benedikt XVI|nemis kardinali]] [[Rim papasi|Rim yepiskopi]] etib saylandi. Germaniyaning [[Rim|Rimda]] elchixonasi va [[Milan (shahar)|Milan]] va [[Neapol (shahar)|Neapolda]] konsulliklari, Italiyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi va [[Frankfurtmayn|Frankfurt]], [[Frayburg im Braysgau|Freiburg]], [[Gamburg]], [[Hannover|Gannover]], [[München|Myunxen]], [[Nyurnberg]], [[Saarbrücken|Saarbryuken]] va [[Stuttgart|Shtutgartda]] konsulliklari bor. === Italiyadagi nemis jamiyati === === Italiya-Germaniya munosabatlari (1939) === Ikkinchi jahon urushi boshlanishidan oldin Benito Mussolini boshchiligidagi Italiya hukumati Ittifoqdosh kuchlarga qarshi kurashish uchun yagona harbiy tuzilmani yaratish maqsadida Adolf Gitlerning Germaniya hukumati oʻrtasida [[Germaniya-italiya shartnomasi|"Poʻlat pakti]]"ni tuzdi. Ikkala tomon ham hukumat shartnomasini tuzgan boʻlsa-da, Italiya va Germaniya bir-biriga nisbatan qoʻrquv va ishonchsizlikni saqlab qolgan. Ikki hukumat oʻrtasidagi bu ishonchsizlik koʻpincha ularning harbiy harakatlariga zid keladi va bir-biriga qarshi qaratilgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.history.com/this-day-in-history/the-pact-of-steel-is-signed-the-axis-is-formed|sarlavha=The Pact of Steel is signed; the Axis is formed|ish=HISTORY|til=en|kirish sanasi=2019-03-19}}</ref>. 1940-yilda Germaniya va Italiya oʻrtasidagi dastlabki ikki qutbli pakt mavjud aʼzoni qoʻshib, Yaponiya uch tomonlama paktga aylanadi. === Italiya ijtimoiy respublikasi === 1943-yilda Italiya Buyuk Kengashi aʼzolari Benito Mussolinining siyosiy hokimiyatiga qarshi ovoz berishdi va uning isteʼfosini talab qilishdi. Mussolini hukumati tomonidan qoʻllab-quvvatlanishning pasayishi uning eng yaqin maslahatchilari va yordamchilarining xiyonati sababli kelib chiqqan deb qaraldi. Bu vaqt ichida Viktor Emmanuel Mussolinini Bosh vazirlik vakolatlaridan mahrum qildi va uni hibsga olishni talab qildi<ref>{{Cite journal|last=Iodice|first1=Emilio|date=2018-07-15|title=Lessons from History: The Startling Rise to Power of Benito Mussolini|journal=Journal of Values-Based Leadership|volume=11|issue=2|doi=10.22543/0733.62.1241|issn=1948-0733}}</ref>. Hibsga olingan paytda Mussolini Ponza oroliga surgun qilingan va siyosiy mahbus sifatida joylashtirilgan. Mussolini Gran Sasso togʻiga yuborilganidan koʻp oʻtmay, u yerda nemis askarlari uni qutqarib, Adolf Gitlerga olib kelish uchun jasorat bilan harakat qilishdi. Bu vaqt ichida Gitler Mussolinining siyosiy yordamini Italiya hukumatiga qaytarishga harakat qildi. Mussolini surgun qilinganidan qisqa vaqt oʻtgach, unga qarshi ittifoq tuzgan va uning hokimiyatdan tushishiga sabab boʻlganlar sudlangan va qatl etilgan. Italiya hukumati ustidan oʻz oʻrnini tiklashga intilib, Gitler Salo shahrida qoʻgʻirchoq respublika boʻlgan Italiya Ijtimoiy Respublikasini barpo etishga intildi va Mussolinini ittifoqchi kuchlarga qarshi kurashda siyosiy yordam yigʻishga undadi. Bir paytlar suveren rahbar boʻlgan Mussolini qayta oʻrnatilgan lider boʻldi. Endi Germaniya hukumati qoʻlida boʻlgan qoʻgʻirchoq hokimiyat egasi edi. === Italiya — Germaniya savdosi (2017) === 2017-yil davomida Italiya iqtisodiyoti dunyodagi yettinchi yirik eksportchi davlat sifatida baholangan. Shu bilan birga butun dunyo boʻylab barcha importlar orasida oʻninchi oʻrinni egallagan. 2017-yilda Italiyaning import va eksport boʻyicha yetakchi hamkori Germaniya boʻldi, import boʻyicha 72,2 milliard dollar, eksport esa 58,5 milliard dollarlik shartnomalar bajarilgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://atlas.media.mit.edu/en/visualize/tree_map/hs92/export/ita/show/all/2017/|sarlavha=Import origins of Italy (2017)|ish=The Observatory of Economic Complexity|til=en|kirish sanasi=2019-03-19}}</ref>. 7,1 % bilan Italiya import qiladigan eng katta mahsulot avtomobillar boʻlsa, uning yetakchi eksporti 4,5 % da qadoqlangan dori vositalari (dorilar) hisoblanadi. Bu Italiyaning eng yirik importi boʻlib, 33 % Germaniyadan va 12 % Ispaniyadan import qilinadi. Italiyaning dori-darmonlar boʻyicha yetakchi eksporti Belgiya, Lyuksemburg va Shveytsariyaga umumiy hajmda 32 foizni tashkil etgan boʻlsa, faqat Germaniya uchun miqdori 9,6 foizni tashkil etgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://atlas.media.mit.edu/en/visualize/tree_map/hs92/export/ita/show/all/2017/|sarlavha=Import origins of Italy (2017)|ish=The Observatory of Economic Complexity|til=en|kirish sanasi=2019-03-19}}</ref>. == Mamlakatni taqqoslash == {| class="wikitable" ! ! '''[[Germaniya]]''' ! '''[[Italiya]]''' |- | '''Bayroq''' | style="text-align:center" |{{Flagdeco|Germany|size=140px}} | style="text-align:center" |{{Flagdeco|Italy|size=160px}} |- | '''Gerb''' | style="text-align:center" |[[Fayl:Coat_of_arms_of_Germany.svg|182x182px]] | style="text-align:center" |[[Fayl:Emblem_of_Italy.svg|137x137px]] |- | '''Poytaxt''' | [[Berlin]] | [[Rim]] |- | '''Eng katta shahar''' | Berlin — 3 748 148 | Rim — 2,872,800 |- | '''[[Aholi boʻyicha davlatlar roʻyxati|Aholi]]''' | 83 019 200 | 60 359 546 |- | '''Hudud''' | 357 021&nbsp;km | 301 340 km2 |- | '''Hukumat''' | Federal parlament respublikasi | [[Unitar davlat|Unitar]] parlamentar respublika |- | '''Birinchi rahbar''' | [[Vilgelm I (german imperatori)|Vilgelm I]] (imperator), [[Otto von Bismarck|Otto fon Bismark]] (kansler) | [[Viktor emmanuil ii|Viktor Emmanuel II]] (qirol), Kamillo Benso, Kavur grafi (Bosh vazir) |- | '''Davlat rahbari''' | Prezident: [[Frank-Walter Steinmeier|Frank-Valter Shtaynmayer]] | Prezident: [[Sergio Mattarella|Serxio Mattarella]] |- | '''Hukumat rahbari''' | Kansler: [[Olaf Scholz]] | Bosh vazir: [[Mario Draghi|Mario Dragi]] |- | '''Rasmiy til''' | [[Nemis tili]] | [[Italyan tili]] |- | Asosiy dinlar | 60 % [[xristianlik]] (30 % dan ortiq protestantlar, 30 % [[Katolik cherkovi|katolik cherkovlari]]), 5 % [[islom]],<br /> 1 % [[yahudiylik]], 1 % [[buddizm]], 2 % boshqalar | 84,4 % nasroniylik, 11,6 % dinsizlar, 1,0 % islom,<br /> 3,0 % boshqalar (2021-yil aholini ro‘yxatga olish)<ref name="2021 Eurobarometer">{{Veb manbasi|url=https://data.europa.eu/data/datasets/s2237_95_2_516_eng?locale=en|sarlavha=Special Eurobarometer 516|nashriyot=[[European Union]]: [[European Commission]]|sana=September 2021|kirish sanasi=24 September 2021}}</ref> |- | '''Chet ellik aholi''' | Germaniyadagi italiyaliklar: 648 360<ref name="statista">{{Veb manbasi|url=https://de.statista.com/statistik/daten/studie/1221/umfrage/anzahl-der-auslaender-in-deutschland-nach-herkunftsland/|sarlavha=Anzahl der Ausländer in Deutschland nach Herkunftsland in den Jahren 2015 und 2016|ish=statista|til=de}}</ref> | Italiyadagi nemislar: 218 158<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Italia - Inmigración 2019|url=https://datosmacro.expansion.com/demografia/migracion/inmigracion/italia|kirish sanasi=2022-01-03|ish=datosmacro.com|til=es}}</ref> |- | '''Etnik guruhlar''' | [[nemislar]] | [[Italyanlar|italiyaliklar]] |- | '''YaIM (PPP)''' | 4,149 trillion dollar (jon boshiga 50 206 dollar) | 2,443 trillion dollar (jon boshiga 40,470 dollar) |- | '''Ittifoqlar''' | [[NATO]], [[Yevropa Ittifoqi]] | [[NATO]], [[Yevropa Ittifoqi]] |- | '''Valyuta''' | [[Yevro]] | [[Yevro]] |} == Manbalar == <references group="" responsive="1"></references> == Adabiyotlar == * Bessel, Richard, ed. ''Fashistik Italiya va fashistlar Germaniyasi: taqqoslash va qarama-qarshiliklar'' (Kembrij universiteti nashriyoti, 1996). * Noks, MakGregor. ''Umumiy taqdir: fashistik Italiya va fashistik Germaniyadagi diktatura, tashqi siyosat va urush'' (Kembrij universiteti nashriyoti, 2000). [[Turkum:Italiyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Italiya]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] n0hzbplkoidygvqpc2j7lsg5dkjgaub 0 803987 6221222 5508971 2026-07-31T12:19:56Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning tashqi siyosati]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221222 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Germaniya — Niderlandiya munosabatlari |Tasvir = Germany_Netherlands_Locator.png |Mamlakat1 = Germaniya |Mamlakat2 =Niderlandiya |Rang1 = green |Rang2 = orange }} [[Fayl:German_embassy_den_haag2010.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f4/German_embassy_den_haag2010.jpg/220px-German_embassy_den_haag2010.jpg|thumb| Germaniyaning [[Gaaga|Gaagadagi]] elchixonasi, Niderlandiya.]] '''Germaniya — Niderlandiya munosabatlari''' ({{Lang-de|Deutsch-niederländische Beziehungen}}; {{Lang-nl|Duits-Nederlandse betrekkingen}}) [[Germaniya]] va [[Niderlandiya|Niderlandiyaning]] chegaradosh davlatlari oʻrtasidagi diplomatik, harbiy va madaniy aloqalardir.Oʻzaro qoʻshni davlatlar oʻrtasidagi munosabatlar 1871-yilda Germaniya birlashganidan keyin boshlangan<ref>Amry Vandenbosch, ''Dutch Foreign Policy since 1815'' (1959).</ref>. Bundan oldin Niderlandiya Prussiya va boshqa nemis tilida soʻzlashuvchi kichikroq davlatlar bilan aloqada boʻlgan. == Tarixi == XV asrda Burgundiya gersoginyasi Mary Burgundiya 1477-yilda [[Avstriya]] archduke Maksimilian{{Sfn|Kendall|1971}} (boʻlajak Muqaddas Rim imperatori Maksimilian I) bilan turmush qurishdan oldin [[Burgundiya Niderlandiyasi|Burgundiya]] davlati ustidan hukmronlik qilardi. Oʻn yetti viloyat Burgundiya Gollandiyasidan kelib chiqqan, bir qator fieflar Valua-Burgundiya uyi tasarrufida boʻlgan va 1482-yilda Gabsburglar sulolasi tomonidan meros qilib olingan. 1512-yildan boshlab viloyatlar Burgundiya hududining asosiy qismini tashkil etgan. Utrext knyaz-yepiskopligini sekulyarizatsiya qilgan (dunyoviylashtirgan) imperator Charlz V 1555-yil oktabrda oʻzining bir qancha hududlaridan asta-sekin voz kechishni boshlagan. Uning oʻgʻli [[Filipp II]] Gollandiyaning Gabsburglar deb nomlanuvchi knyazliklar, grafliklar va boshqa feodallar boshqaruvi ustidan hukmronlik qilgan<ref>Technically they formed the [[Burgundian Circle]] that, under the [[Pragmatic Sanction of 1549]], was to be transferred as a unit in hereditary succession in the [[House of Habsburg]].</ref>. 1566-yilda Niderlandiya qoʻzgʻoloni va undan keyingi sakson yillik urush boshlandi va Niderlandiya provinsiyalari, ularning [[Gabsburglar|Habsburg]] hukmdori oʻrtasida bir qator voqealar va tortishuvlar boshlandi. 1648-yilda yetti birlashgan viloyat mustaqillikka erishdi va [[Vestfaliya sulhi|Vestfaliya tinchlik shartnomasi]] bilan Niderlandiya Respublikasini tashkil qilish uchun ajralib chiqdi. Niderlandiyaning oltin davri tinchlik davrida davom etdi. Niderlandiya hukumati Filipp Frans fon Siebold Niderlandiyaning mustamlaka davlati Niderlandiya Sharqiy Hindistonida yoki [[Yaponiya|Yaponiyadagi]] Niderlandiya savdo postida yoki Yangi Niderlandiyada gubernator Piter Minuit kabi nemis odamlari bilan ishlagan. [[XVII asr|XVII asrning]] oʻrtalaridan boshlab Angliya-Niderlandiya urushlari, [[Gollandiya urushi|Fransiya-Niderlandiya urushi]] va [[Ispaniya]] vorislik urushi kabi siyosiy mojarolar iqtisodiy tanazzulga olib keldi. Napaleon hujumlaridan keyin Niderlandiyada Bataviya Respublikasi va Niderlandiya Qirolligi nomi bilan tanilgan. Niderlandiya 1813-yilda yana mustaqil boʻldi. Birinchi [[Birinchi jahon urushi|jahon urushi davrida]] imperatorning nemis armiyasi Niderlandiyaga hujum qilishdan tiyildi va shu tariqa ikki davlat oʻrtasidagi munosabatlar saqlanib qoldi. 1918-yilda urush tugagach, sobiq [[Wilhelm II (Germaniya imperatori)|kayzer Vilgelm II]] Niderlandiyaga qochib ketdi va u yerda 1941-yilda vafotigacha yashadi. Germaniya armiyasi 2-jahon urushi paytida Niderlandiyani bosib oldi va 1940-1945-yillarda mamlakatni qoʻl ostida ushlab turdi. [[Adolf Hitler|Adolf Gitler]] Niderlandiyani Buyuk German Reyxiga qoʻshib olish uchun munosib nomzod deb hisoblagan va gollandlarni qarindosh german xalqi deb hisoblagan. Bu davrda Niderlandiya yahudiylarining deyarli toʻrtdan uch qismi Holokostda oʻldirilgan. [[Anne Frank|Anna Frank]] eng mashhur qurbon edi, chunki uning kundaligi saqlanib qolgan va urushdan keyin nashr etilgan.  1944-45-yillardagi Niderlandiyada ocharchilik, [[Niderlandiya|Niderlandiyada]] ''Hongerwinter'' (soʻzma-soʻz tarjimasi: ochlik qishi) sifatida tanilgan. Nemislar tomonidan bosib olingan Niderlandiyada, ayniqsa, yirik daryolardan shimolda, aholi zich joylashgan gʻarbiy viloyatlarda, 1944-45-yillarning qishida, Ikkinchi jahon urushi tugashi arafasida sodir boʻlgan ocharchilik edi. Germaniya blokadasi qishloq xoʻjaligi shaharlaridan oziq-ovqat va yoqilgʻi tashishni toʻxtatdi. Ochlik tufayli kamida 18-22 000 kishi halok boʻlgan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Uitzending Gemist – Vroeger & Zo De hongerwinter – 1944|til=nl|url=http://www.uitzendinggemist.nl/afleveringen/1261703|kirish sanasi=21 July 2012}}</ref><ref name="vanderzee">{{Kitob manbasi|first=Henri A.|last=van der Zee|title=The Hunger Winter: Occupied Holland 1944–1945|publisher=University of Nebraska Press|isbn=9780803296183|year=1998|pages=304–05|url=https://books.google.com/books?id=_eNGEV_QL64C&pg=PA305}}</ref><ref>{{Citation|last=Barnouw|first1=David|year=1999|title=De hongerwinter|url=https://books.google.com/books?id=rjHBeeBACkAC&pg=PA52|page=52|isbn=9789065504463}}</ref>. 1945-yil may oyida [[Birlashgan millatlar|ittifoqchilar]] tomonidan viloyatlarni ozod qilish natijasida ocharchilik yengillashtirildi<ref name="vanderzee" />. == Hozirgi vaziyat == [[München|Germaniyaning]] [[Gaaga|Gaagada]] [[Diplomatik vakillik|elchixonasi]] va [[Amsterdam]], [[Arnem|Arnhem]], [[Eyndxoven]], Enschede, [[Groningen (Niderlandiya)|Groningen]], Leuvarden, Maastrixt, Noord-Bevela nd, [[Rotterdam|Rotterdamda]] konsulliklari, Niderlandiyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi va [[Dusseldorf|Dyusseldorf]], [[Gamburg]], Gamburgda [[Stuttgart|konsulliklari]] [[Frankfurtmayn|joylashgan]] . Ikkala davlat ham [[Yevropa Ittifoqi]] va [[NATO]] aʼzolaridir. Niderlandiya hukumatining rasmiy veb-saytiga koʻra, hozirda ikki davlat oʻrtasidagi munosabatlar „aʼlo darajada“, „yaqin siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy, madaniy, maʼmuriy va shaxsiy aloqalardan“ foydalanadi. Germaniya, shuningdek, Niderlandiyaning import va eksport boʻyicha asosiy savdo sherigi hisoblanadi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.government.nl/topics/international-relations/contents/germany|sarlavha=Relations between the Netherlands and Germany &#124; International relations &#124; Government.nl|kirish sanasi=2016-01-12|arxivsana=2016-02-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160203213809/https://www.government.nl/topics/international-relations/contents/germany}}</ref>. == Emigratsiya == 2017-yil holatiga koʻra, Germaniyada 164 000 ga yaqin migratsion kelib chiqishi gollandiyalik odamlar istiqomat qiladi<ref>{{Veb manbasi|kirish sanasi=2019-07-06|sarlavha=Bevölkerung in Privathaushalten nach Migrationshintergrund im engeren Sinne nach ausgewählten Herkunftsländern|url=https://www.destatis.de/DE/Themen/Gesellschaft-Umwelt/Bevoelkerung/Migration-Integration/Tabellen/migrationshintergrund-staatsangehoerigkeit-staaten.html|ish=Statistisches Bundesamt}}</ref>. Niderlandiyada 77 000 ga yaqin nemislar yashaydi. == Mamlakatni taqqoslash == {| class="wikitable mw-collapsible mw-open" ! !{{Flagicon image|Flag of Germany.svg}} '''Germaniya''' !{{Flagicon image|Flag of the Netherlands.svg}} '''Niderlandiya''' |- |'''Gerbi''' | style="text-align:center" |[[Fayl:Coat_of_arms_of_Germany.svg|182x182px]] | style="text-align:center" |[[Fayl:State_coat_of_arms_of_the_Netherlands.svg|145x145px]] |- |'''Bayrogʻi''' | style="text-align:center" |{{Flagicon|Germany|size=135px}} | style="text-align:center" |{{Flagicon|Netherlands|size=135px}} |- |'''Aholisi''' |82,800,000 |17,237,700<ref name="pop-cbs">{{Veb manbasi|url=https://www.cbs.nl/en-gb/visualisaties/population-counter|sarlavha=Population counter|ish=Centraal Bureau voor de Statistiek|sana=2017|kirish sanasi=17 February 2018|arxivsana=9 October 2018|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181009222717/https://www.cbs.nl/en-gb/visualisaties/population-counter}}</ref> |- |'''Hududi''' |357,168&nbsp;km<sup>2</sup> |41,543&nbsp;km<sup>2</sup> |- |'''Aholi zichligi''' |232/km<sup>2</sup> |415.1/km<sup>2</sup> |- |'''Poytaxti''' |[[Berlin]] |[[Amsterdam]] (poytaxt), [[Gaaga]] (hukumat joylashgan) |- |'''Katta shahri''' |Berlin — 3,690,000 |Amsterdam — 851,573 |- |'''Hukumat''' |Federal parlamentar respublika |[[Unitar]], [[Parlamentar]] [[konstitutsiyaviy monarxiya]] |- |'''Birinchi rahbari''' |[[Konrad Adenauer]] |William I (monarx), Gerrit Schimmelpenninck (Bosh vazir) |- |'''Hozirgi rahbari''' |[[Olaf Scholz]] |[[Willem-Alexander]] (monarx), Mark Rutte (bosh vazir) |- |'''Chet ellik aholi''' |Gollandiyadagi nemis jamiyati: 120,000 |Germaniyadagi Gollandiya hamjamiyati: 280,000 |- |'''Rasmiy tili''' |[[Nemis tili]] |[[Niderland tili]] |- |'''Asosiy din''' |57.9 % [[Xristianlik]], 36.2 % [[Dinsiz]], 4.9 % [[Islom]], 1.0 % boshqa<ref name="EKD2016">[https://www.ekd.de/download/zahlen_und_fakten_2016.pdf Numbers and Facts about Church Life in Germany 2016 Report]. Evangelical Church of Germany. Retrieved 14 June 2017.</ref> |50.1 % aniqlanmagan, 23.7 % [[Katolik]], 6.5 % Gollandiyaning isloh qilingan cherkovi, 5.7 % Protestant, 4.9 % [[Islom]], 4.6 % boshqa, 0.6 % [[Hinduizm]], 0.4 % [[Buddizm]], 0.1 % [[Yahudiy]]<ref name="religieuze-kaart2016">{{Kitob manbasi|last=Schmeets|first=Hans|title=De religieuze kaart van Nederland, 2010–2015|date=2016|publisher=Centraal Bureau voor der Statistiek|url=https://www.cbs.nl/-/media/_pdf/2016/51/religie-regionaal-2010-2015.pdf|page=5}}</ref><ref name="cbs2016">{{Veb manbasi|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2016/51/helft-nederlanders-is-kerkelijk-of-religieus|sarlavha=Helft Nederlanders is kerkelijk of religieus|muallif=CBS|ish=www.cbs.nl|til=nl-NL|kirish sanasi=2017-10-17|qaralgan sana=2022-09-27|arxivsana=2020-08-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200815054833/https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2016/51/helft-nederlanders-is-kerkelijk-of-religieus}}</ref> |- |'''Etnik guruhlar''' |81.3 % [[Nemislar]], 3.4 % [[Turklar]], 2.3 % [[Polyaklar]], 1.5 % [[Ruslar]], 11.5 % boshqa   |79.3 % [[Gollandlar]], 6.3 % boshqa yevropaliklar, 4.9 % Hind, 2.4 % [[Turklar]], 2.2 % Marokashlik gollandlar, 2.1 % Surinamlik, 0.9 % Karib havzasidan, 0.3 % [[Xitoy]], 0.3 % Iraqlik, 3.9 % Boshqa |- |'''YaIM (nominal)''' |$3.65 trillion<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=32&pr.y=19&sy=2015&ey=2016&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C672%2C914%2C946%2C612%2C137%2C614%2C546%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C624%2C692%2C522%2C694%2C622%2C142%2C156%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C359%2C960%2C453%2C423%2C968%2C935%2C922%2C128%2C714%2C611%2C862%2C321%2C135%2C243%2C716%2C248%2C456%2C469%2C722%2C253%2C942%2C642%2C718%2C643%2C724%2C939%2C576%2C644%2C936%2C819%2C961%2C172%2C813%2C132%2C199%2C646%2C733%2C648%2C184%2C915%2C524%2C134%2C361%2C652%2C362%2C174%2C364%2C328%2C732%2C258%2C366%2C656%2C734%2C654%2C144%2C336%2C146%2C263%2C463%2C268%2C528%2C532%2C923%2C944%2C738%2C176%2C578%2C534%2C537%2C536%2C742%2C429%2C866%2C433%2C369%2C178%2C744%2C436%2C186%2C136%2C925%2C343%2C869%2C158%2C746%2C439%2C926%2C916%2C466%2C664%2C112%2C826%2C111%2C542%2C298%2C967%2C927%2C443%2C846%2C917%2C299%2C544%2C582%2C941%2C474%2C446%2C754%2C666%2C698%2C668&s=NGDPD&grp=0&a=|sarlavha=Report for Selected Countries and Subjects - Gross domestic product, current prices, U.S. dollars|nashriyot=International Monetary Fund}}</ref> |$1.01 trillion<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2018/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=35&pr.y=9&sy=2016&ey=2023&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=138&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a=|sarlavha=Netherlands|sana=April 2018|nashriyot=International Monetary Fund}},</ref> |} == Elchixonalar == Germaniya elchixonasi [[Gaaga|Niderlandiyaning Gaaga]] shahrida joylashgan. Niderlandiya elchixonasi Germaniyaning Berlin shahrida joylashgan. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Jensen, Mette Bastholm. ''Faoliyatdagi birdamlik: fashistlar tomonidan bosib olingan Daniya va Niderlandiyada jamoaviy qutqaruv harakatlarining qiyosiy tahlili'' (Yale University Press, 2007). * Kennedi, Jon R. „Gollandiyalik mudofaa tayyorgarliklari, 1933-1940“ (DTIC, Armiya qoʻmondonligi va Bosh shtab kolleji, Fort Leavenworth Ks, 1989) [https://web.archive.org/web/20210831195102/https://apps.dtic.mil/dtic/tr/fulltext/u2/a214159.pdf onlayn] . * Leurdijk, JH ed. ''Niderlandiyaning tashqi siyosati'' (Alphen an den Rijn, 1978). * Maass, Valter B. ''Gollandiya urushda: 1940-1945'' (London: Abelard-Schuman, 1970), * Meyson, Genri L. „Urush Niderlandiyaga keladi: 1939 yil sentyabr — 1940 yil may“. ''Siyosatshunoslik chorak'' 78.4 (1963): 548-580. [https://www.jstor.org/stable/2146355 Onlayn] * * Mur, R. ''Gollandiyadagi fashistlar Germaniyasidan kelgan qochqinlar 1933-1940'' (Springer, 2012). * Mur, Bob. „Gollandiyadagi yahudiy qochqinlari 1933-1940: fashistlar Germaniyasidan immigratsiyaning tuzilishi va namunasi.“ ''Leo Baeck instituti yillik kitobi'' 29.1 (1984): 73-101. * Pearson, Frederik S. ''Xalqaro inqirozdagi zaif davlat: 1939-40 yillardagi Germaniya bosqinchilik inqirozida Niderlandiya ishi'' (1981). * Shtaynberg, Jonatan. „Gollandiya va Belgiyani bosib olish uchun Germaniya rejasi, 1897 yil.“ ''Tarixiy jurnal'' 6.1 (1963): 107-119. [https://www.jstor.org/stable/3020553 Onlayn] * Tammes, Piter. „Fashistlar istilosi davrida Gollandiyadagi yahudiy muhojirlar“. ''Fanlararo tarix jurnali'' 37.4 (2007): 543-562. [https://www.researchgate.net/profile/Peter_Tammes/publication/249561482_Jewish_Immigrants_in_the_Netherlands_during_the_Nazi_Occupation/links/5c58c3c4a6fdccd6b5e27296/Jewish-Immigrants-in-the-Netherlands-during-the-Nazi-Occupation.pdf onlayn] * Tuyll van Serooskerken, Hubert P. van. ''Niderlandiya va Birinchi jahon urushi: josuslik, diplomatiya va omon qolish'' (2001) 381p. * Vandenbosh, Enri.''1815 yildan beri Gollandiya tashqi siyosati'' (Hyperion Press, 1959) [[iarchive:dutchforeignpoli0000vand/mode/2up|onlayn bepul qarz olish]] * Van Der Zee, Anri A., ed. ''Ochlik qishi: ishgʻol qilingan Gollandiya, 1944-1945'' (U of Nebraska Press, 1998). * Van Kleffens, Eelko Nikolaas. ''Gollandiya ustidagi juggernaut : Gollandiya tashqi ishlar vazirining Niderlandiyaga bostirib kirish haqidagi shaxsiy hikoyasi'' (Kolumbiya universiteti nashriyoti, 1942) * Warmbrunn, Verner ''Gollandiyalik Germaniya ishgʻoli ostida, 1940-1945'' (Stenford universiteti nashriyoti, 1963) == Havolalar == * [https://www.dw.com/en/ups-and-downs-between-germany-and-the-netherlands/a-15926992 „Germaniya va Niderlandiya oʻrtasidagi koʻtarilish va pasayish“ (Deutsche Welle DW)] [[Turkum:Niderlandiyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] [[Turkum:Niderlandiyaning tashqi siyosati]] g7dcknnn1qwzu6p0w7aj56z7bdlr21i 6221243 6221222 2026-07-31T12:23:50Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Niderlandiyaning tashqi siyosati]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221243 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Germaniya — Niderlandiya munosabatlari |Tasvir = Germany_Netherlands_Locator.png |Mamlakat1 = Germaniya |Mamlakat2 =Niderlandiya |Rang1 = green |Rang2 = orange }} [[Fayl:German_embassy_den_haag2010.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f4/German_embassy_den_haag2010.jpg/220px-German_embassy_den_haag2010.jpg|thumb| Germaniyaning [[Gaaga|Gaagadagi]] elchixonasi, Niderlandiya.]] '''Germaniya — Niderlandiya munosabatlari''' ({{Lang-de|Deutsch-niederländische Beziehungen}}; {{Lang-nl|Duits-Nederlandse betrekkingen}}) [[Germaniya]] va [[Niderlandiya|Niderlandiyaning]] chegaradosh davlatlari oʻrtasidagi diplomatik, harbiy va madaniy aloqalardir.Oʻzaro qoʻshni davlatlar oʻrtasidagi munosabatlar 1871-yilda Germaniya birlashganidan keyin boshlangan<ref>Amry Vandenbosch, ''Dutch Foreign Policy since 1815'' (1959).</ref>. Bundan oldin Niderlandiya Prussiya va boshqa nemis tilida soʻzlashuvchi kichikroq davlatlar bilan aloqada boʻlgan. == Tarixi == XV asrda Burgundiya gersoginyasi Mary Burgundiya 1477-yilda [[Avstriya]] archduke Maksimilian{{Sfn|Kendall|1971}} (boʻlajak Muqaddas Rim imperatori Maksimilian I) bilan turmush qurishdan oldin [[Burgundiya Niderlandiyasi|Burgundiya]] davlati ustidan hukmronlik qilardi. Oʻn yetti viloyat Burgundiya Gollandiyasidan kelib chiqqan, bir qator fieflar Valua-Burgundiya uyi tasarrufida boʻlgan va 1482-yilda Gabsburglar sulolasi tomonidan meros qilib olingan. 1512-yildan boshlab viloyatlar Burgundiya hududining asosiy qismini tashkil etgan. Utrext knyaz-yepiskopligini sekulyarizatsiya qilgan (dunyoviylashtirgan) imperator Charlz V 1555-yil oktabrda oʻzining bir qancha hududlaridan asta-sekin voz kechishni boshlagan. Uning oʻgʻli [[Filipp II]] Gollandiyaning Gabsburglar deb nomlanuvchi knyazliklar, grafliklar va boshqa feodallar boshqaruvi ustidan hukmronlik qilgan<ref>Technically they formed the [[Burgundian Circle]] that, under the [[Pragmatic Sanction of 1549]], was to be transferred as a unit in hereditary succession in the [[House of Habsburg]].</ref>. 1566-yilda Niderlandiya qoʻzgʻoloni va undan keyingi sakson yillik urush boshlandi va Niderlandiya provinsiyalari, ularning [[Gabsburglar|Habsburg]] hukmdori oʻrtasida bir qator voqealar va tortishuvlar boshlandi. 1648-yilda yetti birlashgan viloyat mustaqillikka erishdi va [[Vestfaliya sulhi|Vestfaliya tinchlik shartnomasi]] bilan Niderlandiya Respublikasini tashkil qilish uchun ajralib chiqdi. Niderlandiyaning oltin davri tinchlik davrida davom etdi. Niderlandiya hukumati Filipp Frans fon Siebold Niderlandiyaning mustamlaka davlati Niderlandiya Sharqiy Hindistonida yoki [[Yaponiya|Yaponiyadagi]] Niderlandiya savdo postida yoki Yangi Niderlandiyada gubernator Piter Minuit kabi nemis odamlari bilan ishlagan. [[XVII asr|XVII asrning]] oʻrtalaridan boshlab Angliya-Niderlandiya urushlari, [[Gollandiya urushi|Fransiya-Niderlandiya urushi]] va [[Ispaniya]] vorislik urushi kabi siyosiy mojarolar iqtisodiy tanazzulga olib keldi. Napaleon hujumlaridan keyin Niderlandiyada Bataviya Respublikasi va Niderlandiya Qirolligi nomi bilan tanilgan. Niderlandiya 1813-yilda yana mustaqil boʻldi. Birinchi [[Birinchi jahon urushi|jahon urushi davrida]] imperatorning nemis armiyasi Niderlandiyaga hujum qilishdan tiyildi va shu tariqa ikki davlat oʻrtasidagi munosabatlar saqlanib qoldi. 1918-yilda urush tugagach, sobiq [[Wilhelm II (Germaniya imperatori)|kayzer Vilgelm II]] Niderlandiyaga qochib ketdi va u yerda 1941-yilda vafotigacha yashadi. Germaniya armiyasi 2-jahon urushi paytida Niderlandiyani bosib oldi va 1940-1945-yillarda mamlakatni qoʻl ostida ushlab turdi. [[Adolf Hitler|Adolf Gitler]] Niderlandiyani Buyuk German Reyxiga qoʻshib olish uchun munosib nomzod deb hisoblagan va gollandlarni qarindosh german xalqi deb hisoblagan. Bu davrda Niderlandiya yahudiylarining deyarli toʻrtdan uch qismi Holokostda oʻldirilgan. [[Anne Frank|Anna Frank]] eng mashhur qurbon edi, chunki uning kundaligi saqlanib qolgan va urushdan keyin nashr etilgan.  1944-45-yillardagi Niderlandiyada ocharchilik, [[Niderlandiya|Niderlandiyada]] ''Hongerwinter'' (soʻzma-soʻz tarjimasi: ochlik qishi) sifatida tanilgan. Nemislar tomonidan bosib olingan Niderlandiyada, ayniqsa, yirik daryolardan shimolda, aholi zich joylashgan gʻarbiy viloyatlarda, 1944-45-yillarning qishida, Ikkinchi jahon urushi tugashi arafasida sodir boʻlgan ocharchilik edi. Germaniya blokadasi qishloq xoʻjaligi shaharlaridan oziq-ovqat va yoqilgʻi tashishni toʻxtatdi. Ochlik tufayli kamida 18-22 000 kishi halok boʻlgan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Uitzending Gemist – Vroeger & Zo De hongerwinter – 1944|til=nl|url=http://www.uitzendinggemist.nl/afleveringen/1261703|kirish sanasi=21 July 2012}}</ref><ref name="vanderzee">{{Kitob manbasi|first=Henri A.|last=van der Zee|title=The Hunger Winter: Occupied Holland 1944–1945|publisher=University of Nebraska Press|isbn=9780803296183|year=1998|pages=304–05|url=https://books.google.com/books?id=_eNGEV_QL64C&pg=PA305}}</ref><ref>{{Citation|last=Barnouw|first1=David|year=1999|title=De hongerwinter|url=https://books.google.com/books?id=rjHBeeBACkAC&pg=PA52|page=52|isbn=9789065504463}}</ref>. 1945-yil may oyida [[Birlashgan millatlar|ittifoqchilar]] tomonidan viloyatlarni ozod qilish natijasida ocharchilik yengillashtirildi<ref name="vanderzee" />. == Hozirgi vaziyat == [[München|Germaniyaning]] [[Gaaga|Gaagada]] [[Diplomatik vakillik|elchixonasi]] va [[Amsterdam]], [[Arnem|Arnhem]], [[Eyndxoven]], Enschede, [[Groningen (Niderlandiya)|Groningen]], Leuvarden, Maastrixt, Noord-Bevela nd, [[Rotterdam|Rotterdamda]] konsulliklari, Niderlandiyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi va [[Dusseldorf|Dyusseldorf]], [[Gamburg]], Gamburgda [[Stuttgart|konsulliklari]] [[Frankfurtmayn|joylashgan]] . Ikkala davlat ham [[Yevropa Ittifoqi]] va [[NATO]] aʼzolaridir. Niderlandiya hukumatining rasmiy veb-saytiga koʻra, hozirda ikki davlat oʻrtasidagi munosabatlar „aʼlo darajada“, „yaqin siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy, madaniy, maʼmuriy va shaxsiy aloqalardan“ foydalanadi. Germaniya, shuningdek, Niderlandiyaning import va eksport boʻyicha asosiy savdo sherigi hisoblanadi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.government.nl/topics/international-relations/contents/germany|sarlavha=Relations between the Netherlands and Germany &#124; International relations &#124; Government.nl|kirish sanasi=2016-01-12|arxivsana=2016-02-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160203213809/https://www.government.nl/topics/international-relations/contents/germany}}</ref>. == Emigratsiya == 2017-yil holatiga koʻra, Germaniyada 164 000 ga yaqin migratsion kelib chiqishi gollandiyalik odamlar istiqomat qiladi<ref>{{Veb manbasi|kirish sanasi=2019-07-06|sarlavha=Bevölkerung in Privathaushalten nach Migrationshintergrund im engeren Sinne nach ausgewählten Herkunftsländern|url=https://www.destatis.de/DE/Themen/Gesellschaft-Umwelt/Bevoelkerung/Migration-Integration/Tabellen/migrationshintergrund-staatsangehoerigkeit-staaten.html|ish=Statistisches Bundesamt}}</ref>. Niderlandiyada 77 000 ga yaqin nemislar yashaydi. == Mamlakatni taqqoslash == {| class="wikitable mw-collapsible mw-open" ! !{{Flagicon image|Flag of Germany.svg}} '''Germaniya''' !{{Flagicon image|Flag of the Netherlands.svg}} '''Niderlandiya''' |- |'''Gerbi''' | style="text-align:center" |[[Fayl:Coat_of_arms_of_Germany.svg|182x182px]] | style="text-align:center" |[[Fayl:State_coat_of_arms_of_the_Netherlands.svg|145x145px]] |- |'''Bayrogʻi''' | style="text-align:center" |{{Flagicon|Germany|size=135px}} | style="text-align:center" |{{Flagicon|Netherlands|size=135px}} |- |'''Aholisi''' |82,800,000 |17,237,700<ref name="pop-cbs">{{Veb manbasi|url=https://www.cbs.nl/en-gb/visualisaties/population-counter|sarlavha=Population counter|ish=Centraal Bureau voor de Statistiek|sana=2017|kirish sanasi=17 February 2018|arxivsana=9 October 2018|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181009222717/https://www.cbs.nl/en-gb/visualisaties/population-counter}}</ref> |- |'''Hududi''' |357,168&nbsp;km<sup>2</sup> |41,543&nbsp;km<sup>2</sup> |- |'''Aholi zichligi''' |232/km<sup>2</sup> |415.1/km<sup>2</sup> |- |'''Poytaxti''' |[[Berlin]] |[[Amsterdam]] (poytaxt), [[Gaaga]] (hukumat joylashgan) |- |'''Katta shahri''' |Berlin — 3,690,000 |Amsterdam — 851,573 |- |'''Hukumat''' |Federal parlamentar respublika |[[Unitar]], [[Parlamentar]] [[konstitutsiyaviy monarxiya]] |- |'''Birinchi rahbari''' |[[Konrad Adenauer]] |William I (monarx), Gerrit Schimmelpenninck (Bosh vazir) |- |'''Hozirgi rahbari''' |[[Olaf Scholz]] |[[Willem-Alexander]] (monarx), Mark Rutte (bosh vazir) |- |'''Chet ellik aholi''' |Gollandiyadagi nemis jamiyati: 120,000 |Germaniyadagi Gollandiya hamjamiyati: 280,000 |- |'''Rasmiy tili''' |[[Nemis tili]] |[[Niderland tili]] |- |'''Asosiy din''' |57.9 % [[Xristianlik]], 36.2 % [[Dinsiz]], 4.9 % [[Islom]], 1.0 % boshqa<ref name="EKD2016">[https://www.ekd.de/download/zahlen_und_fakten_2016.pdf Numbers and Facts about Church Life in Germany 2016 Report]. Evangelical Church of Germany. Retrieved 14 June 2017.</ref> |50.1 % aniqlanmagan, 23.7 % [[Katolik]], 6.5 % Gollandiyaning isloh qilingan cherkovi, 5.7 % Protestant, 4.9 % [[Islom]], 4.6 % boshqa, 0.6 % [[Hinduizm]], 0.4 % [[Buddizm]], 0.1 % [[Yahudiy]]<ref name="religieuze-kaart2016">{{Kitob manbasi|last=Schmeets|first=Hans|title=De religieuze kaart van Nederland, 2010–2015|date=2016|publisher=Centraal Bureau voor der Statistiek|url=https://www.cbs.nl/-/media/_pdf/2016/51/religie-regionaal-2010-2015.pdf|page=5}}</ref><ref name="cbs2016">{{Veb manbasi|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2016/51/helft-nederlanders-is-kerkelijk-of-religieus|sarlavha=Helft Nederlanders is kerkelijk of religieus|muallif=CBS|ish=www.cbs.nl|til=nl-NL|kirish sanasi=2017-10-17|qaralgan sana=2022-09-27|arxivsana=2020-08-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200815054833/https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2016/51/helft-nederlanders-is-kerkelijk-of-religieus}}</ref> |- |'''Etnik guruhlar''' |81.3 % [[Nemislar]], 3.4 % [[Turklar]], 2.3 % [[Polyaklar]], 1.5 % [[Ruslar]], 11.5 % boshqa   |79.3 % [[Gollandlar]], 6.3 % boshqa yevropaliklar, 4.9 % Hind, 2.4 % [[Turklar]], 2.2 % Marokashlik gollandlar, 2.1 % Surinamlik, 0.9 % Karib havzasidan, 0.3 % [[Xitoy]], 0.3 % Iraqlik, 3.9 % Boshqa |- |'''YaIM (nominal)''' |$3.65 trillion<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=32&pr.y=19&sy=2015&ey=2016&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C672%2C914%2C946%2C612%2C137%2C614%2C546%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C624%2C692%2C522%2C694%2C622%2C142%2C156%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C359%2C960%2C453%2C423%2C968%2C935%2C922%2C128%2C714%2C611%2C862%2C321%2C135%2C243%2C716%2C248%2C456%2C469%2C722%2C253%2C942%2C642%2C718%2C643%2C724%2C939%2C576%2C644%2C936%2C819%2C961%2C172%2C813%2C132%2C199%2C646%2C733%2C648%2C184%2C915%2C524%2C134%2C361%2C652%2C362%2C174%2C364%2C328%2C732%2C258%2C366%2C656%2C734%2C654%2C144%2C336%2C146%2C263%2C463%2C268%2C528%2C532%2C923%2C944%2C738%2C176%2C578%2C534%2C537%2C536%2C742%2C429%2C866%2C433%2C369%2C178%2C744%2C436%2C186%2C136%2C925%2C343%2C869%2C158%2C746%2C439%2C926%2C916%2C466%2C664%2C112%2C826%2C111%2C542%2C298%2C967%2C927%2C443%2C846%2C917%2C299%2C544%2C582%2C941%2C474%2C446%2C754%2C666%2C698%2C668&s=NGDPD&grp=0&a=|sarlavha=Report for Selected Countries and Subjects - Gross domestic product, current prices, U.S. dollars|nashriyot=International Monetary Fund}}</ref> |$1.01 trillion<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2018/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=35&pr.y=9&sy=2016&ey=2023&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=138&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a=|sarlavha=Netherlands|sana=April 2018|nashriyot=International Monetary Fund}},</ref> |} == Elchixonalar == Germaniya elchixonasi [[Gaaga|Niderlandiyaning Gaaga]] shahrida joylashgan. Niderlandiya elchixonasi Germaniyaning Berlin shahrida joylashgan. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Jensen, Mette Bastholm. ''Faoliyatdagi birdamlik: fashistlar tomonidan bosib olingan Daniya va Niderlandiyada jamoaviy qutqaruv harakatlarining qiyosiy tahlili'' (Yale University Press, 2007). * Kennedi, Jon R. „Gollandiyalik mudofaa tayyorgarliklari, 1933-1940“ (DTIC, Armiya qoʻmondonligi va Bosh shtab kolleji, Fort Leavenworth Ks, 1989) [https://web.archive.org/web/20210831195102/https://apps.dtic.mil/dtic/tr/fulltext/u2/a214159.pdf onlayn] . * Leurdijk, JH ed. ''Niderlandiyaning tashqi siyosati'' (Alphen an den Rijn, 1978). * Maass, Valter B. ''Gollandiya urushda: 1940-1945'' (London: Abelard-Schuman, 1970), * Meyson, Genri L. „Urush Niderlandiyaga keladi: 1939 yil sentyabr — 1940 yil may“. ''Siyosatshunoslik chorak'' 78.4 (1963): 548-580. [https://www.jstor.org/stable/2146355 Onlayn] * * Mur, R. ''Gollandiyadagi fashistlar Germaniyasidan kelgan qochqinlar 1933-1940'' (Springer, 2012). * Mur, Bob. „Gollandiyadagi yahudiy qochqinlari 1933-1940: fashistlar Germaniyasidan immigratsiyaning tuzilishi va namunasi.“ ''Leo Baeck instituti yillik kitobi'' 29.1 (1984): 73-101. * Pearson, Frederik S. ''Xalqaro inqirozdagi zaif davlat: 1939-40 yillardagi Germaniya bosqinchilik inqirozida Niderlandiya ishi'' (1981). * Shtaynberg, Jonatan. „Gollandiya va Belgiyani bosib olish uchun Germaniya rejasi, 1897 yil.“ ''Tarixiy jurnal'' 6.1 (1963): 107-119. [https://www.jstor.org/stable/3020553 Onlayn] * Tammes, Piter. „Fashistlar istilosi davrida Gollandiyadagi yahudiy muhojirlar“. ''Fanlararo tarix jurnali'' 37.4 (2007): 543-562. [https://www.researchgate.net/profile/Peter_Tammes/publication/249561482_Jewish_Immigrants_in_the_Netherlands_during_the_Nazi_Occupation/links/5c58c3c4a6fdccd6b5e27296/Jewish-Immigrants-in-the-Netherlands-during-the-Nazi-Occupation.pdf onlayn] * Tuyll van Serooskerken, Hubert P. van. ''Niderlandiya va Birinchi jahon urushi: josuslik, diplomatiya va omon qolish'' (2001) 381p. * Vandenbosh, Enri.''1815 yildan beri Gollandiya tashqi siyosati'' (Hyperion Press, 1959) [[iarchive:dutchforeignpoli0000vand/mode/2up|onlayn bepul qarz olish]] * Van Der Zee, Anri A., ed. ''Ochlik qishi: ishgʻol qilingan Gollandiya, 1944-1945'' (U of Nebraska Press, 1998). * Van Kleffens, Eelko Nikolaas. ''Gollandiya ustidagi juggernaut : Gollandiya tashqi ishlar vazirining Niderlandiyaga bostirib kirish haqidagi shaxsiy hikoyasi'' (Kolumbiya universiteti nashriyoti, 1942) * Warmbrunn, Verner ''Gollandiyalik Germaniya ishgʻoli ostida, 1940-1945'' (Stenford universiteti nashriyoti, 1963) == Havolalar == * [https://www.dw.com/en/ups-and-downs-between-germany-and-the-netherlands/a-15926992 „Germaniya va Niderlandiya oʻrtasidagi koʻtarilish va pasayish“ (Deutsche Welle DW)] [[Turkum:Niderlandiyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] lfq6waqe7dxtb5aahfvizl2t4gk3cdz 6221251 6221243 2026-07-31T12:25:11Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Niderlandiya" ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221251 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Germaniya — Niderlandiya munosabatlari |Tasvir = Germany_Netherlands_Locator.png |Mamlakat1 = Germaniya |Mamlakat2 =Niderlandiya |Rang1 = green |Rang2 = orange }} [[Fayl:German_embassy_den_haag2010.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f4/German_embassy_den_haag2010.jpg/220px-German_embassy_den_haag2010.jpg|thumb| Germaniyaning [[Gaaga|Gaagadagi]] elchixonasi, Niderlandiya.]] '''Germaniya — Niderlandiya munosabatlari''' ({{Lang-de|Deutsch-niederländische Beziehungen}}; {{Lang-nl|Duits-Nederlandse betrekkingen}}) [[Germaniya]] va [[Niderlandiya|Niderlandiyaning]] chegaradosh davlatlari oʻrtasidagi diplomatik, harbiy va madaniy aloqalardir.Oʻzaro qoʻshni davlatlar oʻrtasidagi munosabatlar 1871-yilda Germaniya birlashganidan keyin boshlangan<ref>Amry Vandenbosch, ''Dutch Foreign Policy since 1815'' (1959).</ref>. Bundan oldin Niderlandiya Prussiya va boshqa nemis tilida soʻzlashuvchi kichikroq davlatlar bilan aloqada boʻlgan. == Tarixi == XV asrda Burgundiya gersoginyasi Mary Burgundiya 1477-yilda [[Avstriya]] archduke Maksimilian{{Sfn|Kendall|1971}} (boʻlajak Muqaddas Rim imperatori Maksimilian I) bilan turmush qurishdan oldin [[Burgundiya Niderlandiyasi|Burgundiya]] davlati ustidan hukmronlik qilardi. Oʻn yetti viloyat Burgundiya Gollandiyasidan kelib chiqqan, bir qator fieflar Valua-Burgundiya uyi tasarrufida boʻlgan va 1482-yilda Gabsburglar sulolasi tomonidan meros qilib olingan. 1512-yildan boshlab viloyatlar Burgundiya hududining asosiy qismini tashkil etgan. Utrext knyaz-yepiskopligini sekulyarizatsiya qilgan (dunyoviylashtirgan) imperator Charlz V 1555-yil oktabrda oʻzining bir qancha hududlaridan asta-sekin voz kechishni boshlagan. Uning oʻgʻli [[Filipp II]] Gollandiyaning Gabsburglar deb nomlanuvchi knyazliklar, grafliklar va boshqa feodallar boshqaruvi ustidan hukmronlik qilgan<ref>Technically they formed the [[Burgundian Circle]] that, under the [[Pragmatic Sanction of 1549]], was to be transferred as a unit in hereditary succession in the [[House of Habsburg]].</ref>. 1566-yilda Niderlandiya qoʻzgʻoloni va undan keyingi sakson yillik urush boshlandi va Niderlandiya provinsiyalari, ularning [[Gabsburglar|Habsburg]] hukmdori oʻrtasida bir qator voqealar va tortishuvlar boshlandi. 1648-yilda yetti birlashgan viloyat mustaqillikka erishdi va [[Vestfaliya sulhi|Vestfaliya tinchlik shartnomasi]] bilan Niderlandiya Respublikasini tashkil qilish uchun ajralib chiqdi. Niderlandiyaning oltin davri tinchlik davrida davom etdi. Niderlandiya hukumati Filipp Frans fon Siebold Niderlandiyaning mustamlaka davlati Niderlandiya Sharqiy Hindistonida yoki [[Yaponiya|Yaponiyadagi]] Niderlandiya savdo postida yoki Yangi Niderlandiyada gubernator Piter Minuit kabi nemis odamlari bilan ishlagan. [[XVII asr|XVII asrning]] oʻrtalaridan boshlab Angliya-Niderlandiya urushlari, [[Gollandiya urushi|Fransiya-Niderlandiya urushi]] va [[Ispaniya]] vorislik urushi kabi siyosiy mojarolar iqtisodiy tanazzulga olib keldi. Napaleon hujumlaridan keyin Niderlandiyada Bataviya Respublikasi va Niderlandiya Qirolligi nomi bilan tanilgan. Niderlandiya 1813-yilda yana mustaqil boʻldi. Birinchi [[Birinchi jahon urushi|jahon urushi davrida]] imperatorning nemis armiyasi Niderlandiyaga hujum qilishdan tiyildi va shu tariqa ikki davlat oʻrtasidagi munosabatlar saqlanib qoldi. 1918-yilda urush tugagach, sobiq [[Wilhelm II (Germaniya imperatori)|kayzer Vilgelm II]] Niderlandiyaga qochib ketdi va u yerda 1941-yilda vafotigacha yashadi. Germaniya armiyasi 2-jahon urushi paytida Niderlandiyani bosib oldi va 1940-1945-yillarda mamlakatni qoʻl ostida ushlab turdi. [[Adolf Hitler|Adolf Gitler]] Niderlandiyani Buyuk German Reyxiga qoʻshib olish uchun munosib nomzod deb hisoblagan va gollandlarni qarindosh german xalqi deb hisoblagan. Bu davrda Niderlandiya yahudiylarining deyarli toʻrtdan uch qismi Holokostda oʻldirilgan. [[Anne Frank|Anna Frank]] eng mashhur qurbon edi, chunki uning kundaligi saqlanib qolgan va urushdan keyin nashr etilgan.  1944-45-yillardagi Niderlandiyada ocharchilik, [[Niderlandiya|Niderlandiyada]] ''Hongerwinter'' (soʻzma-soʻz tarjimasi: ochlik qishi) sifatida tanilgan. Nemislar tomonidan bosib olingan Niderlandiyada, ayniqsa, yirik daryolardan shimolda, aholi zich joylashgan gʻarbiy viloyatlarda, 1944-45-yillarning qishida, Ikkinchi jahon urushi tugashi arafasida sodir boʻlgan ocharchilik edi. Germaniya blokadasi qishloq xoʻjaligi shaharlaridan oziq-ovqat va yoqilgʻi tashishni toʻxtatdi. Ochlik tufayli kamida 18-22 000 kishi halok boʻlgan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Uitzending Gemist – Vroeger & Zo De hongerwinter – 1944|til=nl|url=http://www.uitzendinggemist.nl/afleveringen/1261703|kirish sanasi=21 July 2012}}</ref><ref name="vanderzee">{{Kitob manbasi|first=Henri A.|last=van der Zee|title=The Hunger Winter: Occupied Holland 1944–1945|publisher=University of Nebraska Press|isbn=9780803296183|year=1998|pages=304–05|url=https://books.google.com/books?id=_eNGEV_QL64C&pg=PA305}}</ref><ref>{{Citation|last=Barnouw|first1=David|year=1999|title=De hongerwinter|url=https://books.google.com/books?id=rjHBeeBACkAC&pg=PA52|page=52|isbn=9789065504463}}</ref>. 1945-yil may oyida [[Birlashgan millatlar|ittifoqchilar]] tomonidan viloyatlarni ozod qilish natijasida ocharchilik yengillashtirildi<ref name="vanderzee" />. == Hozirgi vaziyat == [[München|Germaniyaning]] [[Gaaga|Gaagada]] [[Diplomatik vakillik|elchixonasi]] va [[Amsterdam]], [[Arnem|Arnhem]], [[Eyndxoven]], Enschede, [[Groningen (Niderlandiya)|Groningen]], Leuvarden, Maastrixt, Noord-Bevela nd, [[Rotterdam|Rotterdamda]] konsulliklari, Niderlandiyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi va [[Dusseldorf|Dyusseldorf]], [[Gamburg]], Gamburgda [[Stuttgart|konsulliklari]] [[Frankfurtmayn|joylashgan]] . Ikkala davlat ham [[Yevropa Ittifoqi]] va [[NATO]] aʼzolaridir. Niderlandiya hukumatining rasmiy veb-saytiga koʻra, hozirda ikki davlat oʻrtasidagi munosabatlar „aʼlo darajada“, „yaqin siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy, madaniy, maʼmuriy va shaxsiy aloqalardan“ foydalanadi. Germaniya, shuningdek, Niderlandiyaning import va eksport boʻyicha asosiy savdo sherigi hisoblanadi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.government.nl/topics/international-relations/contents/germany|sarlavha=Relations between the Netherlands and Germany &#124; International relations &#124; Government.nl|kirish sanasi=2016-01-12|arxivsana=2016-02-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160203213809/https://www.government.nl/topics/international-relations/contents/germany}}</ref>. == Emigratsiya == 2017-yil holatiga koʻra, Germaniyada 164 000 ga yaqin migratsion kelib chiqishi gollandiyalik odamlar istiqomat qiladi<ref>{{Veb manbasi|kirish sanasi=2019-07-06|sarlavha=Bevölkerung in Privathaushalten nach Migrationshintergrund im engeren Sinne nach ausgewählten Herkunftsländern|url=https://www.destatis.de/DE/Themen/Gesellschaft-Umwelt/Bevoelkerung/Migration-Integration/Tabellen/migrationshintergrund-staatsangehoerigkeit-staaten.html|ish=Statistisches Bundesamt}}</ref>. Niderlandiyada 77 000 ga yaqin nemislar yashaydi. == Mamlakatni taqqoslash == {| class="wikitable mw-collapsible mw-open" ! !{{Flagicon image|Flag of Germany.svg}} '''Germaniya''' !{{Flagicon image|Flag of the Netherlands.svg}} '''Niderlandiya''' |- |'''Gerbi''' | style="text-align:center" |[[Fayl:Coat_of_arms_of_Germany.svg|182x182px]] | style="text-align:center" |[[Fayl:State_coat_of_arms_of_the_Netherlands.svg|145x145px]] |- |'''Bayrogʻi''' | style="text-align:center" |{{Flagicon|Germany|size=135px}} | style="text-align:center" |{{Flagicon|Netherlands|size=135px}} |- |'''Aholisi''' |82,800,000 |17,237,700<ref name="pop-cbs">{{Veb manbasi|url=https://www.cbs.nl/en-gb/visualisaties/population-counter|sarlavha=Population counter|ish=Centraal Bureau voor de Statistiek|sana=2017|kirish sanasi=17 February 2018|arxivsana=9 October 2018|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181009222717/https://www.cbs.nl/en-gb/visualisaties/population-counter}}</ref> |- |'''Hududi''' |357,168&nbsp;km<sup>2</sup> |41,543&nbsp;km<sup>2</sup> |- |'''Aholi zichligi''' |232/km<sup>2</sup> |415.1/km<sup>2</sup> |- |'''Poytaxti''' |[[Berlin]] |[[Amsterdam]] (poytaxt), [[Gaaga]] (hukumat joylashgan) |- |'''Katta shahri''' |Berlin — 3,690,000 |Amsterdam — 851,573 |- |'''Hukumat''' |Federal parlamentar respublika |[[Unitar]], [[Parlamentar]] [[konstitutsiyaviy monarxiya]] |- |'''Birinchi rahbari''' |[[Konrad Adenauer]] |William I (monarx), Gerrit Schimmelpenninck (Bosh vazir) |- |'''Hozirgi rahbari''' |[[Olaf Scholz]] |[[Willem-Alexander]] (monarx), Mark Rutte (bosh vazir) |- |'''Chet ellik aholi''' |Gollandiyadagi nemis jamiyati: 120,000 |Germaniyadagi Gollandiya hamjamiyati: 280,000 |- |'''Rasmiy tili''' |[[Nemis tili]] |[[Niderland tili]] |- |'''Asosiy din''' |57.9 % [[Xristianlik]], 36.2 % [[Dinsiz]], 4.9 % [[Islom]], 1.0 % boshqa<ref name="EKD2016">[https://www.ekd.de/download/zahlen_und_fakten_2016.pdf Numbers and Facts about Church Life in Germany 2016 Report]. Evangelical Church of Germany. Retrieved 14 June 2017.</ref> |50.1 % aniqlanmagan, 23.7 % [[Katolik]], 6.5 % Gollandiyaning isloh qilingan cherkovi, 5.7 % Protestant, 4.9 % [[Islom]], 4.6 % boshqa, 0.6 % [[Hinduizm]], 0.4 % [[Buddizm]], 0.1 % [[Yahudiy]]<ref name="religieuze-kaart2016">{{Kitob manbasi|last=Schmeets|first=Hans|title=De religieuze kaart van Nederland, 2010–2015|date=2016|publisher=Centraal Bureau voor der Statistiek|url=https://www.cbs.nl/-/media/_pdf/2016/51/religie-regionaal-2010-2015.pdf|page=5}}</ref><ref name="cbs2016">{{Veb manbasi|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2016/51/helft-nederlanders-is-kerkelijk-of-religieus|sarlavha=Helft Nederlanders is kerkelijk of religieus|muallif=CBS|ish=www.cbs.nl|til=nl-NL|kirish sanasi=2017-10-17|qaralgan sana=2022-09-27|arxivsana=2020-08-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200815054833/https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2016/51/helft-nederlanders-is-kerkelijk-of-religieus}}</ref> |- |'''Etnik guruhlar''' |81.3 % [[Nemislar]], 3.4 % [[Turklar]], 2.3 % [[Polyaklar]], 1.5 % [[Ruslar]], 11.5 % boshqa   |79.3 % [[Gollandlar]], 6.3 % boshqa yevropaliklar, 4.9 % Hind, 2.4 % [[Turklar]], 2.2 % Marokashlik gollandlar, 2.1 % Surinamlik, 0.9 % Karib havzasidan, 0.3 % [[Xitoy]], 0.3 % Iraqlik, 3.9 % Boshqa |- |'''YaIM (nominal)''' |$3.65 trillion<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=32&pr.y=19&sy=2015&ey=2016&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C672%2C914%2C946%2C612%2C137%2C614%2C546%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C624%2C692%2C522%2C694%2C622%2C142%2C156%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C359%2C960%2C453%2C423%2C968%2C935%2C922%2C128%2C714%2C611%2C862%2C321%2C135%2C243%2C716%2C248%2C456%2C469%2C722%2C253%2C942%2C642%2C718%2C643%2C724%2C939%2C576%2C644%2C936%2C819%2C961%2C172%2C813%2C132%2C199%2C646%2C733%2C648%2C184%2C915%2C524%2C134%2C361%2C652%2C362%2C174%2C364%2C328%2C732%2C258%2C366%2C656%2C734%2C654%2C144%2C336%2C146%2C263%2C463%2C268%2C528%2C532%2C923%2C944%2C738%2C176%2C578%2C534%2C537%2C536%2C742%2C429%2C866%2C433%2C369%2C178%2C744%2C436%2C186%2C136%2C925%2C343%2C869%2C158%2C746%2C439%2C926%2C916%2C466%2C664%2C112%2C826%2C111%2C542%2C298%2C967%2C927%2C443%2C846%2C917%2C299%2C544%2C582%2C941%2C474%2C446%2C754%2C666%2C698%2C668&s=NGDPD&grp=0&a=|sarlavha=Report for Selected Countries and Subjects - Gross domestic product, current prices, U.S. dollars|nashriyot=International Monetary Fund}}</ref> |$1.01 trillion<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2018/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=35&pr.y=9&sy=2016&ey=2023&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=138&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a=|sarlavha=Netherlands|sana=April 2018|nashriyot=International Monetary Fund}},</ref> |} == Elchixonalar == Germaniya elchixonasi [[Gaaga|Niderlandiyaning Gaaga]] shahrida joylashgan. Niderlandiya elchixonasi Germaniyaning Berlin shahrida joylashgan. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Jensen, Mette Bastholm. ''Faoliyatdagi birdamlik: fashistlar tomonidan bosib olingan Daniya va Niderlandiyada jamoaviy qutqaruv harakatlarining qiyosiy tahlili'' (Yale University Press, 2007). * Kennedi, Jon R. „Gollandiyalik mudofaa tayyorgarliklari, 1933-1940“ (DTIC, Armiya qoʻmondonligi va Bosh shtab kolleji, Fort Leavenworth Ks, 1989) [https://web.archive.org/web/20210831195102/https://apps.dtic.mil/dtic/tr/fulltext/u2/a214159.pdf onlayn] . * Leurdijk, JH ed. ''Niderlandiyaning tashqi siyosati'' (Alphen an den Rijn, 1978). * Maass, Valter B. ''Gollandiya urushda: 1940-1945'' (London: Abelard-Schuman, 1970), * Meyson, Genri L. „Urush Niderlandiyaga keladi: 1939 yil sentyabr — 1940 yil may“. ''Siyosatshunoslik chorak'' 78.4 (1963): 548-580. [https://www.jstor.org/stable/2146355 Onlayn] * * Mur, R. ''Gollandiyadagi fashistlar Germaniyasidan kelgan qochqinlar 1933-1940'' (Springer, 2012). * Mur, Bob. „Gollandiyadagi yahudiy qochqinlari 1933-1940: fashistlar Germaniyasidan immigratsiyaning tuzilishi va namunasi.“ ''Leo Baeck instituti yillik kitobi'' 29.1 (1984): 73-101. * Pearson, Frederik S. ''Xalqaro inqirozdagi zaif davlat: 1939-40 yillardagi Germaniya bosqinchilik inqirozida Niderlandiya ishi'' (1981). * Shtaynberg, Jonatan. „Gollandiya va Belgiyani bosib olish uchun Germaniya rejasi, 1897 yil.“ ''Tarixiy jurnal'' 6.1 (1963): 107-119. [https://www.jstor.org/stable/3020553 Onlayn] * Tammes, Piter. „Fashistlar istilosi davrida Gollandiyadagi yahudiy muhojirlar“. ''Fanlararo tarix jurnali'' 37.4 (2007): 543-562. [https://www.researchgate.net/profile/Peter_Tammes/publication/249561482_Jewish_Immigrants_in_the_Netherlands_during_the_Nazi_Occupation/links/5c58c3c4a6fdccd6b5e27296/Jewish-Immigrants-in-the-Netherlands-during-the-Nazi-Occupation.pdf onlayn] * Tuyll van Serooskerken, Hubert P. van. ''Niderlandiya va Birinchi jahon urushi: josuslik, diplomatiya va omon qolish'' (2001) 381p. * Vandenbosh, Enri.''1815 yildan beri Gollandiya tashqi siyosati'' (Hyperion Press, 1959) [[iarchive:dutchforeignpoli0000vand/mode/2up|onlayn bepul qarz olish]] * Van Der Zee, Anri A., ed. ''Ochlik qishi: ishgʻol qilingan Gollandiya, 1944-1945'' (U of Nebraska Press, 1998). * Van Kleffens, Eelko Nikolaas. ''Gollandiya ustidagi juggernaut : Gollandiya tashqi ishlar vazirining Niderlandiyaga bostirib kirish haqidagi shaxsiy hikoyasi'' (Kolumbiya universiteti nashriyoti, 1942) * Warmbrunn, Verner ''Gollandiyalik Germaniya ishgʻoli ostida, 1940-1945'' (Stenford universiteti nashriyoti, 1963) == Havolalar == * [https://www.dw.com/en/ups-and-downs-between-germany-and-the-netherlands/a-15926992 „Germaniya va Niderlandiya oʻrtasidagi koʻtarilish va pasayish“ (Deutsche Welle DW)] [[Turkum:Niderlandiyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Niderlandiya]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] ep38s3jf4brsfuk11k392vaepo2oxx1 0 804167 6221227 5879880 2026-07-31T12:20:43Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning tashqi siyosati]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221227 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Misr — Germaniya munosabatlari |Tasvir = Germany_Egypt_Locator.png |Mamlakat1 = Germaniya |Mamlakat2 =Misr |Rang1 = green |Rang2 = orange }} '''Misr — Germaniya munosabatlari''' [[Misr]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi tashqi aloqalarni anglatadi. Misr va Germaniya oʻrtasidagi diplomatik munosabatlar 1957-yilning dekabrida boshlangan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Egyptian-German relations|url=http://www.sis.gov.eg/En/Templates/Articles/tmpArticles.aspx?CatID=124|nashriyot=Egypt State Information Service|kirish sanasi=18 April 2014|qaralgan sana=2022-09-28|arxivsana=2019-03-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190311191136/http://www.sis.gov.eg/En/Templates/Articles/tmpArticles.aspx?CatID=124}}</ref>. == Tarixi == Misr [[Uchinchi reyx|fashistlar Germaniyasi]] bilan diplomatik aloqalarini 1939-yil 4-sentabrda Buyuk Britaniyaning Germaniyaga urush eʼlon qilganidan bir kun oʻtib uzgan. Misrdagi nemis fuqarolari musodara qilingan va ularning mol-mulki va korxonalari „Dushman aktivlari uchun jamoat saqlovchisi“ ga topshirilgan<ref name="USDoS">[https://books.google.com/books?id=0FNf0ffjiPQC&pg=PA373 US The Department of State Bulletin (March 4, 1945)].</ref>. 1941-yil aprel oyida qirol Faruk nemis rahbari [[Adolf Hitler|Adolf Gitlerga]] maxfiy nota yoʻllab, „nemis qoʻshinlarining Misrda imkon qadar tezroq gʻalaba qozonishini va inglizlarning chidab boʻlmas shafqatsiz boʻyinturugʻidan ozod boʻlishini kutmoqda“ degan edi. Gitler oʻz javobida „Misr mustaqilligi uchun“ ijobiy javobini bildirgan<ref>[[Peter Longerich]], ''Hitler: A Biography'' (Oxford University Press, 2019), p. 735.</ref>. 1945-yil 26-fevralda, [[Ikkinchi jahon urushi]] tugashi arafasida Misr Germaniyaga rasman urush eʼlon qildi<ref name="USDoS" />. 1953-yil dekabr oyida Misr va Germaniya oʻrtasidagi diplomatik aloqalar texnik hamkorlik boʻyicha birinchi loyihalarni, shu jumladan professional sogʻlomlashtirish, temir va boshqa metall istiqbollarini oʻrganish loyihalarini boshladi.  [[File:M.A.Sadek in Germany.jpg|thumb|275px|Misrning Germaniyadagi harbiy attashesi M. A. Sadek boshqa mamlakatlar harbiy attashelari va nemis harbiylari bilan oʻralgan.]] == Diplomatik missiyalar == Misrning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi, [[Frankfurtmayn|Frankfurt]] va [[Gamburg|Gamburgda]] konsulliklari bor. Germaniyaning [[Qohira|Qohirada]] elchixonasi va [[Iskandariya|Iskandariyada]] konsulligi bor<ref name="fog">{{Veb manbasi|sarlavha=Deutsche Vertretungen (German Embassies)|url=http://www.auswaertiges-amt.de/DE/Laenderinformationen/01-Laender/DeutscheAVen/Aegypten/DeutscheVertretungen_node.html|nashriyot=foreign office of Germany}}</ref>. == Iqtisodiy aloqalar == Misr Germaniya bilan savdo qiluvchi arab davlatlari orasida uchinchi oʻrinni egalladi. Germaniyaning Misrga eksporti 2007-yilda 2,1 milliard yevroni tashkil etgan. Germaniyaga eksport 804 million yevroga boradi<ref name="de">{{Veb manbasi|url=http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Aegypten.html|sarlavha=diplo - Startseite - HTTP Status 404|til=de|nashriyot=Auswaertiges-amt.de|sana=2013-11-27|kirish sanasi=2016-10-20}}</ref>. Germaniyaning Misrga kiritgan sarmoyalari kichik va o‘rta sanoat, axborot texnologiyalari, avtomobillarni yig‘ish, energetika va melioratsiya sohalarida jamlangan. 2005-yil iyul oyida Misr va Germaniya investitsiyalarni ragʻbatlantirish va himoya qilish toʻgʻrisida bitim imzoladilar. == Turizm == Misr nemis sayyohlari uchun eng muhim yoʻnalishlardan biridir. 2007-yilda Misrga tashrif buyurgan nemislar soni bir milliondan oshiq (1 086 000) boʻlib, nemislar ruslardan keyin ikkinchi eng katta turistlar oqimiga aylandi<ref name="de"/>. Misr hukumati nemis sayyohlarining oʻsishi davom etayotgani haqida xabar beradi va nemis sayyohlari oqimining yuqori darajasiga erishish imkoniyatini 1,2 million kishini tashkil etishini taxmin qilmoqda<ref name="sis">{{Veb manbasi|url=http://www.sis.gov.eg/En/Politics/Foreign/EEurope/EGrelations/040311050000000001.htm|sarlavha=Egypt State Information Service - Egyptian German relations|kirish sanasi=2008-11-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20081118172833/http://www.sis.gov.eg/En/Politics/Foreign/EEurope/EGrelations/040311050000000001.htm|arxivsana=2008-11-18}}</ref>. Germaniyaning [[Lufthansa|Lufthansa aviakompaniyasi]] Yevropadan Misrga parvozlarni amalga oshiruvchi eng qadimgi xorijiy aviakompaniyalardan biridir. Aviakompaniyaning taʼkidlashicha, „Ushbu reyslar ishbilarmonlar va sayyohlarga xizmat qiladi va shu bilan Lufthansa Misr va Germaniya oʻrtasidagi ikki tomonlama iqtisodiy aloqalarni mustahkamlovchi asosiy vositaga aylanadi“. Bundan tashqari, hozirda aviakompaniya [[EgyptAir]] bilan davlatlar oʻrtasidagi sayohatni koʻpaytirish uchun kelishuvlarga ega<ref>{{Veb manbasi|url=http://weekly.ahram.org.eg/2008/920/sk3.htm|sarlavha=Al-Ahram Weekly &#124; Sky High &#124; 50 years over the Pyramids|kirish sanasi=2009-05-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090418190336/http://weekly.ahram.org.eg/2008/920/sk3.htm|arxivsana=2009-04-18}}</ref>. == Madaniy aloqalar == 1873-yilda Qohirada Deutsche Evangelische Oberschule (nemis yevangeliya maktabi) tashkil etildi. 1959-yilda imzolangan Misr-Germaniya madaniy kelishuvi Misr-Germaniya madaniy aloqalarini tashkil etuvchi asosiy yoʻnalishdir<ref name="sis"/>. Misr va Germaniya 1979- va 1981- yillarda ikki davlat oʻrtasida ilmiy va madaniy hamkorlik toʻgʻrisida ikkita shartnoma imzolagan. Misr-Germaniya madaniy hamkorligi quyidagilar bilan tavsiflanadi: * Gyote instituti, Misrda nemis madaniy faoliyatini targʻib qilishda yetakchi rol oʻynaydi. * [[Nemis Akademik almashinuv xizmati|Germaniya Akademik almashinuv xizmati]] (DAAD), Misrlik professorlarga Germaniyada oʻqish uchun koʻplab stipendiyalar taklif qiladi. * Texnik va kasb-hunar taʼlimi uchun Muborak-Kohl loyihasi. * Qohiradagi nemis universiteti 2003-yil 5-oktyabrda ochilgan. == Adabiyotlar == * Mahmud Qosim: Die diplomatischen Beziehungen Deutschlands zu Ägypten, 1919-1936. LIT Verlag, Myunster, 2000 yil. == Manbalar == <references group="" responsive="1"></references> [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Misrning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] [[Turkum:Misrning tashqi siyosati]] 1hc9sx8zxfd9sny1fm30uu4fxhvywww 0 804169 6221211 3571051 2026-07-31T12:18:55Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning tashqi siyosati]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221211 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Albaniya — Germaniya munosabatlari |Tasvir = Germany_Albania_Locator.png |Mamlakat1 = Albaniya |Mamlakat2 =Germaniya |Rang1 = green |Rang2 = orange }} Albaniyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi, [[München|Myunxenda]] [[Konsullik|bosh konsulligi]] va [[Essen]]<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Honorarkonsulat der Republik Albanien|url=http://www.honkonsulat-albanien-nrw.de/index.php|ish=honkonsulat-albanien-nrw.de|til=de, sq|kirish sanasi=2017-05-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170709172130/http://honkonsulat-albanien-nrw.de/index.php|arxivsana=2017-07-09}}</ref> va [[Stuttgart|Shtutgartda]] ikkita faxriy konsulligi bor. Germaniyaning [[Tirana|Tiranada]] elchixonasi mavjud<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.mfa.gov.al/index.php?option=com_content&view=article&id=5405%3Aperfaqesite-diplomatike-shqiptare-jashte-vendit&catid=50%3Aperfaqesite-diplomatike&Itemid=65&lang=sq|sarlavha=Albanian representatives overboard|til=sq|ish=[[Ministry of Foreign Affairs (Albania)]]|nashriyot=[[Ministry of Foreign Affairs (Albania)]]|kirish sanasi=12 February 2011|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110616003757/http://www.mfa.gov.al/index.php?option=com_content&view=article&id=5405:perfaqesite-diplomatike-shqiptare-jashte-vendit&catid=50:perfaqesite-diplomatike&Itemid=65&lang=sq|arxivsana=16 June 2011}}</ref>. Ikkala davlat ham [[NATO|Shimoliy Atlantika Shartnomasi Tashkiloti (NATO) ga aʼzo]]. [[Yevropa Ittifoqi|Yevropa Ittifoqi (EI)]] aʼzosi va asoschisi sifatida [[Germaniya]] [[Albaniya|Albaniyaning yevrointegratsiya]] yoʻlini qoʻllab-quvvatlaydi va Albaniyaning qoʻshilishining eng kuchli tarafdorlaridan biri hisoblanadi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Rama, Gabriel: Germany strong supporter of Albania's EU integration|url=https://europeanwesternbalkans.com/2017/03/10/rama-gabriel-germany-strong-supporter-of-albanias-eu-integration/|ish=europeanwesternbalkans.com|sana=10 March 2017}}</ref>. == Tarixi == [[Fayl:Borova_Memorial.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/60/Borova_Memorial.jpg/200px-Borova_Memorial.jpg|right|thumb|200x200px| Borove qirgʻini yodgorligi]] 1943-yil 6-iyulda [[Vermaxt]] Korche yaqinidagi Borove qishlogʻida 107 tinch alban aholisini qirgʻin qilgan<ref>{{Kitob manbasi|last=Fischer|first=Bernd Jürgen|authorlink=Bernd Jürgen Fischer|year=1999|title=Albania at War, 1939–1945|publisher=Purdue University Press|location=West Lafayette, Indiana|isbn=978-1-8506-5531-2|url=https://books.google.com/books?id=P-MiG9ngCp8C|page=190}}</ref>. Qurbonlar yoshi to‘rt oylik chaqaloqdan 80 yoshgacha bo‘lgan<ref>{{Kitob manbasi|last=Statiev|first=Alexander|title=At War's Summit: The Red Army and the Struggle for the Caucasus Mountains in World War II|date=28 June 2018|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge, England|isbn=978-1-10868-417-0|url=https://books.google.com/books?id=ok9bDwAAQBAJ|page=392}}</ref>. O‘lganlar orasida beshikda o‘ldirilgan go‘daklar ham bor<ref>{{Kitob manbasi|last=Lucas|first=Peter|year=2015|title=The OSS in World War II Albania: Covert Operations and Collaboration with Communist Partisans|publisher=McFarland|location=Jefferson, North Carolina|isbn=978-1-47660-943-0|url=https://books.google.com/books?id=mL7ABgAAQBAJ|page=33}}</ref>. Albaniya va [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Gʻarbiy Germaniya]] oʻrtasidagi normal munosabatlar yillar davomida urush davridagi tovon toʻlash boʻyicha kelishmovchilik tufayli toʻsib qoʻyilgan, kommunistik Albaniya esa [[Germaniya Demokratik Respublikasi|Sharqiy Germaniyaga]] nisbatan doʻstona munosabatda edi. 1949-yil 2-dekabrda kommunistik hukumat [[Germaniya Demokratik Respublikasi|Sharqiy Germaniyani]] tan oldi va 1952-yilda diplomatik munosabatlar oʻrnatildi. 1961-yildan keyin munosabatlar muzlatib qoʻyilgan va 20 yildan koʻproq vaqt davomida shunday boʻlib qoldi. 1984-yilda Bavariya vaziri Frans Iosif Shtraus kommunistik Albaniyaga tashrif buyurdi. Safar davomida Albaniya G‘arbiy Yevropa bilan iliq aloqalar o‘rnatish istagini bildirgan. Shtraus Ikkinchi jahon urushidan keyin Albaniyaga tashrif buyurgan birinchi G‘arbiy Yevropa siyosatchisi boʻlgan<ref>{{Cite journal|url=https://www.csmonitor.com/1984/0822/082238.html|title=German politician makes surprise visit to isolated Albania. Strauss's trip reflects Tirana's wish for warmer ties with W. Europe|date=August 22, 1984|journal=Christian Science Monitor}}</ref>. Ikki davlat oʻrtasida diplomatik aloqalar 1986-yilda oʻrnatilgan boʻlib, 1991-yilda Albaniyani demokratlashtirish jarayoni boshlanganidan buyon ular yanada faollashdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/laenderinformationen/albanien-node|sarlavha=Federal Foreign Office|ism=Auswärtiges|muallif=Amt|ish=German Federal Foreign Office}}</ref>. == Yordam va hamkorlik == [[Fayl:Deutsche_Botschaft_Tirana.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/Deutsche_Botschaft_Tirana.jpg/220px-Deutsche_Botschaft_Tirana.jpg|right|thumb| Tiranadagi Germaniya elchixonasi binosi]] Germaniya Albaniyaga eksport boʻyicha oltinchi yirik sarmoyador sifatida qaraydi. Import boʻyicha beshinchi oʻrinda turadi. 2007-yilda iqtisodiy aloqalarni yanada rivojlantirish maqsadida Albaniyada Germaniya-Albaniya savdo-sanoat palatasi (DIHA) tashkil etildi. Eng yirik nemis investitsiyasi Telekom Albania hisoblanadi. [[Lufthansa]] va Austrian Airlines har kuni Tiranadan [[Frankfurtmayn|Frankfurt]] va [[Vena (shahar)|Venaga]] toʻgʻridan-toʻgʻri reyslarni amalga oshiradi va [[Tirana]] xalqaro aeroporti 2016-yilgacha nemis investorlariga tegishli boʻlgan. Taniqli nemis kompaniyalari mamlakatda filiallariga ega yoki oʻz mahsulotlarini alban hamkorlari orqali bozorga chiqaradi. Germaniya, shuningdek, nemis tili chet tili sifatida oʻqitiladigan 11 ta alban maktabini qoʻllab-quvvatlaydi va ularga mablagʻ ajratadi. Ikki tilli alban tilidagi maktabni tamomlaganlik sertifikatiga ega boʻlgan bitiruvchilar Germaniya universitetida toʻgʻridan-toʻgʻri oʻqish huquqiga ega. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Albaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] [[Turkum:Albaniyaning tashqi siyosati]] ki3h360lugqte94zehiqmdmnsyofpn8 6221230 6221211 2026-07-31T12:21:23Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Albaniya]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221230 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Albaniya — Germaniya munosabatlari |Tasvir = Germany_Albania_Locator.png |Mamlakat1 = Albaniya |Mamlakat2 =Germaniya |Rang1 = green |Rang2 = orange }} Albaniyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi, [[München|Myunxenda]] [[Konsullik|bosh konsulligi]] va [[Essen]]<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Honorarkonsulat der Republik Albanien|url=http://www.honkonsulat-albanien-nrw.de/index.php|ish=honkonsulat-albanien-nrw.de|til=de, sq|kirish sanasi=2017-05-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170709172130/http://honkonsulat-albanien-nrw.de/index.php|arxivsana=2017-07-09}}</ref> va [[Stuttgart|Shtutgartda]] ikkita faxriy konsulligi bor. Germaniyaning [[Tirana|Tiranada]] elchixonasi mavjud<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.mfa.gov.al/index.php?option=com_content&view=article&id=5405%3Aperfaqesite-diplomatike-shqiptare-jashte-vendit&catid=50%3Aperfaqesite-diplomatike&Itemid=65&lang=sq|sarlavha=Albanian representatives overboard|til=sq|ish=[[Ministry of Foreign Affairs (Albania)]]|nashriyot=[[Ministry of Foreign Affairs (Albania)]]|kirish sanasi=12 February 2011|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110616003757/http://www.mfa.gov.al/index.php?option=com_content&view=article&id=5405:perfaqesite-diplomatike-shqiptare-jashte-vendit&catid=50:perfaqesite-diplomatike&Itemid=65&lang=sq|arxivsana=16 June 2011}}</ref>. Ikkala davlat ham [[NATO|Shimoliy Atlantika Shartnomasi Tashkiloti (NATO) ga aʼzo]]. [[Yevropa Ittifoqi|Yevropa Ittifoqi (EI)]] aʼzosi va asoschisi sifatida [[Germaniya]] [[Albaniya|Albaniyaning yevrointegratsiya]] yoʻlini qoʻllab-quvvatlaydi va Albaniyaning qoʻshilishining eng kuchli tarafdorlaridan biri hisoblanadi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Rama, Gabriel: Germany strong supporter of Albania's EU integration|url=https://europeanwesternbalkans.com/2017/03/10/rama-gabriel-germany-strong-supporter-of-albanias-eu-integration/|ish=europeanwesternbalkans.com|sana=10 March 2017}}</ref>. == Tarixi == [[Fayl:Borova_Memorial.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/60/Borova_Memorial.jpg/200px-Borova_Memorial.jpg|right|thumb|200x200px| Borove qirgʻini yodgorligi]] 1943-yil 6-iyulda [[Vermaxt]] Korche yaqinidagi Borove qishlogʻida 107 tinch alban aholisini qirgʻin qilgan<ref>{{Kitob manbasi|last=Fischer|first=Bernd Jürgen|authorlink=Bernd Jürgen Fischer|year=1999|title=Albania at War, 1939–1945|publisher=Purdue University Press|location=West Lafayette, Indiana|isbn=978-1-8506-5531-2|url=https://books.google.com/books?id=P-MiG9ngCp8C|page=190}}</ref>. Qurbonlar yoshi to‘rt oylik chaqaloqdan 80 yoshgacha bo‘lgan<ref>{{Kitob manbasi|last=Statiev|first=Alexander|title=At War's Summit: The Red Army and the Struggle for the Caucasus Mountains in World War II|date=28 June 2018|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge, England|isbn=978-1-10868-417-0|url=https://books.google.com/books?id=ok9bDwAAQBAJ|page=392}}</ref>. O‘lganlar orasida beshikda o‘ldirilgan go‘daklar ham bor<ref>{{Kitob manbasi|last=Lucas|first=Peter|year=2015|title=The OSS in World War II Albania: Covert Operations and Collaboration with Communist Partisans|publisher=McFarland|location=Jefferson, North Carolina|isbn=978-1-47660-943-0|url=https://books.google.com/books?id=mL7ABgAAQBAJ|page=33}}</ref>. Albaniya va [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Gʻarbiy Germaniya]] oʻrtasidagi normal munosabatlar yillar davomida urush davridagi tovon toʻlash boʻyicha kelishmovchilik tufayli toʻsib qoʻyilgan, kommunistik Albaniya esa [[Germaniya Demokratik Respublikasi|Sharqiy Germaniyaga]] nisbatan doʻstona munosabatda edi. 1949-yil 2-dekabrda kommunistik hukumat [[Germaniya Demokratik Respublikasi|Sharqiy Germaniyani]] tan oldi va 1952-yilda diplomatik munosabatlar oʻrnatildi. 1961-yildan keyin munosabatlar muzlatib qoʻyilgan va 20 yildan koʻproq vaqt davomida shunday boʻlib qoldi. 1984-yilda Bavariya vaziri Frans Iosif Shtraus kommunistik Albaniyaga tashrif buyurdi. Safar davomida Albaniya G‘arbiy Yevropa bilan iliq aloqalar o‘rnatish istagini bildirgan. Shtraus Ikkinchi jahon urushidan keyin Albaniyaga tashrif buyurgan birinchi G‘arbiy Yevropa siyosatchisi boʻlgan<ref>{{Cite journal|url=https://www.csmonitor.com/1984/0822/082238.html|title=German politician makes surprise visit to isolated Albania. Strauss's trip reflects Tirana's wish for warmer ties with W. Europe|date=August 22, 1984|journal=Christian Science Monitor}}</ref>. Ikki davlat oʻrtasida diplomatik aloqalar 1986-yilda oʻrnatilgan boʻlib, 1991-yilda Albaniyani demokratlashtirish jarayoni boshlanganidan buyon ular yanada faollashdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/laenderinformationen/albanien-node|sarlavha=Federal Foreign Office|ism=Auswärtiges|muallif=Amt|ish=German Federal Foreign Office}}</ref>. == Yordam va hamkorlik == [[Fayl:Deutsche_Botschaft_Tirana.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/Deutsche_Botschaft_Tirana.jpg/220px-Deutsche_Botschaft_Tirana.jpg|right|thumb| Tiranadagi Germaniya elchixonasi binosi]] Germaniya Albaniyaga eksport boʻyicha oltinchi yirik sarmoyador sifatida qaraydi. Import boʻyicha beshinchi oʻrinda turadi. 2007-yilda iqtisodiy aloqalarni yanada rivojlantirish maqsadida Albaniyada Germaniya-Albaniya savdo-sanoat palatasi (DIHA) tashkil etildi. Eng yirik nemis investitsiyasi Telekom Albania hisoblanadi. [[Lufthansa]] va Austrian Airlines har kuni Tiranadan [[Frankfurtmayn|Frankfurt]] va [[Vena (shahar)|Venaga]] toʻgʻridan-toʻgʻri reyslarni amalga oshiradi va [[Tirana]] xalqaro aeroporti 2016-yilgacha nemis investorlariga tegishli boʻlgan. Taniqli nemis kompaniyalari mamlakatda filiallariga ega yoki oʻz mahsulotlarini alban hamkorlari orqali bozorga chiqaradi. Germaniya, shuningdek, nemis tili chet tili sifatida oʻqitiladigan 11 ta alban maktabini qoʻllab-quvvatlaydi va ularga mablagʻ ajratadi. Ikki tilli alban tilidagi maktabni tamomlaganlik sertifikatiga ega boʻlgan bitiruvchilar Germaniya universitetida toʻgʻridan-toʻgʻri oʻqish huquqiga ega. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Albaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] [[Turkum:Albaniyaning tashqi siyosati]] [[Turkum:Albaniya]] 7add9f82pmjawk494ysza6j2ujbyrun 0 804176 6221229 4191175 2026-07-31T12:20:52Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning tashqi siyosati]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221229 wikitext text/x-wiki {{Infobox bilateral relations|Xorvatiya — Germaniya|Tasvir=Croatia_Germany_Locator.png|Mamlakat1=Xorvatiya|Mamlakat2=Germaniya|elchi1=Xorvatiya elchixonasi [[Berlin]]|elchi2=Germaniya elchixonasi [[Zagreb]]|Rang1=green|Rang2=orange}} '''Xorvatiya — Germaniya munosabatlari''' ({{Lang-de|Deutsch-kroatische Beziehungen}}, {{Lang-hr|Hrvatsko-njemački odnosi}}) [[Xorvatiya]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi tashqi aloqalarni oʻz ichiga oladi. Mamlakatlar diplomatik munosabatlarni 1992-yil 15-yanvarda oʻrnatgan. Xorvatiyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi va [[Dusseldorf|Dyusseldorf]], [[Frankfurtmayn|Frankfurt]], [[Gamburg]], [[München|Myunxen]] va [[Stuttgart|Shtutgartda]] beshta bosh konsulliklari mavjud. Germaniyaning [[Zagreb|Zagrebda]] elchixonasi va [[Split (shahar)|Splitda]] faxriy konsulligi bor. 2011-yil holatiga koʻra, , Germaniyada xorvat millatiga mansub 360-400 ming kishi bor<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=20 September 2012 |title=Koliko je Hrvata u Njemačkoj i što rade? |language=hr |work=tportal.hr |agency=[[HINA]] |url=http://www.tportal.hr/vijesti/svijet/215840/Koliko-je-Hrvata-u-Njemackoj-i-sto-rade.html |access-date=6 August 2013}}</ref>. 2011-yilgi Xorvatiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Xorvatiyada 2902 nemis bor<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.dzs.hr/Hrv/censuses/census2011/results/htm/usp_03_HR.htm|sarlavha=Archived copy|kirish sanasi=2015-07-05|arxivsana=2019-12-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191216040753/https://www.dzs.hr/Hrv/censuses/census2011/results/htm/usp_03_HR.htm}}</ref>. Bundestagga saylangan birinchi xorvat Yosip Juratovich (SPD) (2004-yildan hozirgacha) hisoblanadi. [[Xorvatlar]] va boshqa janubiy slavyan xalqlariga asrlar davomida nemis tili va madaniyati katta taʼsir koʻrsatgan, ammo xorvatlar nemis tilida soʻzlashuvchi Avstriya bilan birlashganligi sababli eng katta taʼsir koʻrsatgan. [[Sovuq urush]] davrida Xorvatiya aʼzo respublika boʻlgan Sotsialistik Yugoslaviya [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Gʻarbiy]] va [[Germaniya Demokratik Respublikasi|Sharqiy Germaniya]] bilan yaxshi munosabatlarga ega edi. Yuz minglab xorvatiyaliklar Gʻarbiy Germaniyaga ''[[Gastarbayter]]'' sifatida koʻchib ketishgan va nemis sayyohlari Xorvatiyaning [[Adriatika dengizi|Adriatika]] qirgʻoqlariga koʻp miqdorda tashrif buyurishni boshlaganlar. Germaniya shu kungacha Xorvatiya bilan yaqin hamkorlik qilgan. 1991-yil 25-iyunda Xorvatiya mustaqilligini eʼlon qilganida, koʻplab nemis siyosatchilari va boshqa rahbarlar qoʻllab-quvvatladilar. Oʻsha paytdagi Germaniya kansleri [[Helmut Kohl|Helmut Kol]] va tashqi ishlar vaziri Hans-Ditrix Gensher yangi mustaqil Xorvatiyaning xalqaro tan olinishining eng kuchli tarafdorlaridan biri edi. == Tarixi == [[Fayl:Kroatische_Botschaft_in_Berlin,_frontal.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5d/Kroatische_Botschaft_in_Berlin%2C_frontal.jpg/250px-Kroatische_Botschaft_in_Berlin%2C_frontal.jpg|thumb|250x250px| [[Berlin|Berlindagi]] Xorvatiya elchixonasi]] [[Fayl:EPP_Summit_March_2011_(71).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/EPP_Summit_March_2011_%2871%29.jpg/250px-EPP_Summit_March_2011_%2871%29.jpg|thumb|250x250px| Xorvatiya Bosh vaziri Jadranka Kosor va Germaniya kansleri [[Angela Merkel]]. 2011-yil]] [[Fayl:Honour_guardsCRO2.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b4/Honour_guardsCRO2.jpg/250px-Honour_guardsCRO2.jpg|thumb|250x250px| Kansler [[Angela Merkel]] va Bosh vazir Ivo Sanaderni kutib olgan Banski dvori oldida faxriy qorovul.]] Xorvatlar va nemislar oʻrtasidagi birinchi aloqalardan biri ([[Frank davlati|Franklar davlati]]) IX asrda Xorvatiya qiroli Trpimir I davrida Orbaislik Gottschalk tomonidan eslatib oʻtilgan. Oʻsha paytda franklar va xorvatlar oʻrtasida urush harakatlari boʻlgan. Misol uchun, 838-yilda [[Bavariya]] gersogi va keyinchalik qirol Lui hujumga muvaffaqiyatli qarshilik koʻrsatgan Xorvatiya gersogi Ratimirga qarshi qoʻshin yubordi. Soʻnggi paytlarda xorvatlar nemis tilida soʻzlashuvchi mamlakatlar bilan Xorvatiya ittifoqi orqali (Gabsburg) Avstriya bilan bogʻlangan (1527—1918). XVII-XVIII-asrlarda Xorvatiya yerlariga Dunay boʻyining nemis tilida soʻzlashuvchi aholisini joylashtirish rejalashtirilgan edi. Chunki Avstriya imperiyasining baʼzi Xorvatiya qismlari [[Avstriya-Turkiya urushlari|Usmonli-Habsburg urushlari]] tufayli juda koʻp aholisini yoʻqotgan. Ushbu muhojirlarning koʻpchiligi Sharqiy Slavoniyadagi Xorvat qishloqlarida, ayniqsa Osijek va Gʻarbiy Syrmiaʼda joylashganlar<ref>Gabriella Schubert: Das deutsche Theater in Esseg. Aufgerufen am 31. Dezember 2011</ref>. [[Birinchi jahon urushi|Birinchi jahon urushida]] xorvatlar [[Germaniya imperiyasi|Germaniya]], [[Usmonlilar imperiyasi|Usmonli imperiyasi]] va Bolgariya bilan birga [[markaziy kuchlar]] tomonida jang qildilar. 1918-yilda qoʻsh monarxiyaning qulashi bilan xorvatlar, shuningdek, xorvat nemislari birinchi marta Slovenlar, Xorvatlar va Serblar davlatiga va 1919-yilda [[Yugoslaviya qirolligi|Serblar, Xorvatlar va Slovenlar Qirolligi tarkibiga]] kirdilar. Nemislar toʻgʻridan-toʻgʻri Milliy Assambleyada vakil boʻlishlari uchun nemis partiyasini (Partei der Deutschen) tashkil etishga harakat qilishdi, ammo hukumat buni taqiqladi. 1941-yilda [[Yugoslaviya bosqini|Gitler Yugoslaviyaga hujum qilib, uni bosib oldi]]. Gitler Yugoslaviya hududining bir qismida fashistlarning qoʻgʻirchoq davlati mustaqil Xorvatiya davlatini (NDH) yaratdi. [[Vermaxt|Wehrmachtdan]] koʻplab nemis askarlari butun NDH boʻylab joylashtirilgan. 1942- va 1943-yillarda [[Josip Broz Tito]] boshchiligidagi Yugoslaviya partizanlari tomonidan fashistlarga hujumlar soni koʻpayganligi sababli Germaniyadan koʻproq askarlar kelgan. Urush oxirida koʻp sonli Dunay nemislari nemis armiyasi bilan birga chekindilar. Qolganlar urushda gʻalaba qozongan Yugoslaviya hukumati tomonidan qatagʻon qilingan. Nemislarni xuddi shunday taʼqib qilish butun Yevropa boʻylab [[Birlashgan millatlar|ittifoqchilar]] tomonidan amalga oshirilgan. Bu repressiyalarga barcha nemislar nemis-fashist bosqinchilari bilan birgalikda hamkorlik qilganligi haqidagi bayonot sabab boʻlgan. Ammo bu haqiqat emas. 1955-yilda Yugoslaviya va [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Gʻarbiy Germaniya]] oʻrtasidagi diplomatik munosabatlar Yugoslaviya tomonidan [[Germaniya Demokratik Respublikasi|Sharqiy Germaniyani]] tan olgan Hallshteyn doktrinasi qabul qilinganidan keyin uzildi. 1968-yilda diplomatik munosabatlar yana oʻrnatildi. Oʻsha yili Gʻarbiy Germaniya va Yugoslaviya ishchi kuchi toʻgʻrisidagi shartnomani imzoladilar. Bu koʻp sonli xorvatlar Germaniyaga [[gastarbayter]] sifatida ishlashga ruxsat berdi. Shuningdek, koʻp sonli nemis sayyohlari Xorvatiya qirgʻoqlariga taʼtilga kela boshladilar. Bu anʼana bugungi kungacha saqlanib qolgan. [[Germaniya]] 1991-yilda Xorvatiya Mustaqillik urushi paytida serblar yashaydigan hududlarda davom etayotgan zoʻravonliklarni toʻxtatish uchun yangi tashkil etilgan [[Xorvatiya|Xorvatiya Respublikasini]] tan olish uchun kurashda muhim rol oʻynadi. [[Helmut Kohl|Helmut Kol]] 1991-yil 4-sentyabrda [[Bundestag gfr parlamentidagi quyi palata|Bundestagda]] Xorvatiyani zudlik bilan tan olishni talab qildi. Germaniya, asosan, [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniya]], [[Fransiya]] va [[Niderlandiya|Gollandiya]] tomonidan tanqid qilindi. Uning Xorvatiyani tezda tan olishi tinchlik oʻrnatishni qiyinlashtiradi deb hisoblangan. Bu soʻzlarga Germaniya tashqi ishlar vaziri Hans-Ditrix Gensher qarshi chiqdi va tan olish Yevropa Ittifoqi hamkorlari bilan kelishilganligini daʼvo qildi. Ushbu uch davlat tomonidan berilgan izohlardan qatʼi nazar, ularning barchasi umumiy yondashuvdan foydalanishga va bir tomonlama harakatlardan qochishga kelishib oldilar. 1991-yil 10-oktabrda, Xorvatiya parlamenti mustaqillik deklaratsiyasini tasdiqlaganidan ikki kun o‘tib, YeIH Xorvatiyani tan olish haqidagi har qanday qarorni ikki oyga kechiktirishga qaror qildi. Keyinchalik Germaniya tashqi ishlar vaziri Hans Ditrix Gensher, agar urush shu vaqtgacha tugamagan boʻlsa, YeIH ikki oy ichida Xorvatiya mustaqilligini tan olishga qaror qilganini yozadi. Belgilangan muddat tugashi bilan urush hali ham davom etayotganligi sababli, Germaniya Xorvatiyani oʻzining „siyosiy burchi“ sifatida tan olish qarorini taqdim etdi. Germaniyaning pozitsiyasi [[Italiya]] va [[Daniya]] tomonidan toʻliq qoʻllab-quvvatlandi. Fransiya va Buyuk Britaniya esa [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti|Birlashgan Millatlar Tashkilotining]] rezolyutsiyasi loyihasini ishlab chiqish orqali Germaniyaning tan olinishiga toʻsqinlik qilishga urinib koʻrdi, unda hech bir davlatdan Yugoslaviyadagi vaziyatni yomonlashishiga olib kelishi mumkin boʻlgan bir tomonlama choralar koʻrmaslikni soʻraydi. Oxir-oqibat, Fransiya va Buyuk Britaniya Xavfsizlik Kengashining 14-dekabr kuni bo‘lib o‘tgan ushbu masala bo‘yicha muhokamasi chog‘ida Germaniya BMT rezolyutsiyasiga qarshi chiqishga qatʼiy qaroridan qaytdi. 1991-yil 17-dekabrda Badinter arbitraj komissiyasining ijobiy xulosasi asosida 1992-yil 15-yanvarda Xorvatiya diplomatik ravishda rasman tan olindi. [[Islandiya]] va [[Germaniya]] Xorvatiyani 1991-yil 19-dekabrda tan oldi. Ular mamlakatni tan olgan gʻarbiy Yevropaning birinchi davlatlari boʻlgan<ref>"Date of Recognition and Establishment of Diplomatic Relation". Ministry of Foreign Affairs and European Integration (Croatia). Retrieved 18 December 2011.</ref><ref>Kraljević, Egon (November 2007). „Prilog za povijest uprave: Komisija za razgraničenje pri Predsjedništvu Vlade Narodne Republike Hrvatske 1945.-1946“ [Contribution to the history of public administration: commission for the boundary demarcation at the governmentʼs presidency of the Peopleʼs Republic of Croatia, 1945-1946] (PDF). Arhivski vjesnik (in Croatian) (Croatian State Archives) 50 (50): 121-130. ISSN 0570-9008. Retrieved 20 June 2012.</ref><ref>Lukač, Morana (2013). Germany’s Recognition of Croatia and Slovenia: Portrayal of the events in the British and the US press. Saarbrücken: AV Akademikerverlag. {{ISBN|978-3639468175}}</ref><ref>Pellet, Allain (1992). „The Opinions of the Badinter Arbitration Committee: A Second Breath for the Self-Determination of Peoples“ (PDF). European Journal of International Law 3 (1): 178-185.</ref>. Bundan tashqari, Germaniya urush paytida Xorvatiyaga juda katta miqdorda insonparvarlik yordamini yuborgan va koʻp sonli xorvat qochqinlarini ham qabul qilgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Genscher in der F.A.Z.: Kein Alleingang bei der Anerkennung Sloweniens und Kroatiens |work=Faz.net |url=https://www.faz.net/aktuell/politik/genscher-in-der-f-a-z-kein-alleingang-bei-der-anerkennung-sloweniens-und-kroatiens-11577124.html}}</ref>. Germaniya Xorvatiyaning [[NATO|NATOga]] (2009) va [[Yevropa Ittifoqi|Yevropa Ittifoqiga]] (2013) qoʻshilishining eng kuchli tarafdorlaridan biri boʻlgan. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [https://web.archive.org/web/20090803041241/http://www.mvpei.hr/CustomPages/Static/HRV/templates/_frt_bilateralni_odnosi_po_drzavama_en.asp?id=145 Xorvatiya Tashqi ishlar vazirligi va Yevropa integratsiyasi: Germaniya bilan imzolangan ikki tomonlama shartnomalar roʻyxati] * [http://de.mfa.hr/?mv=959&mh=166 Berlindagi Xorvatiya elchixonasi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190516000448/http://de.mfa.hr/?mv=959&mh=166 |date=2019-05-16 }} {{In lang|de|hr}} * [http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Kroatien.html Germaniya Federal Tashqi ishlar vazirligi Xorvatiya bilan munosabatlar haqida] * [https://web.archive.org/web/20111108153248/http://www.zagreb.diplo.de/Vertretung/zagreb/de/Startseite.html Zagrebdagi Germaniya elchixonasi] {{In lang|de|hr}} [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xorvatiyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] [[Turkum:Xorvatiyaning tashqi siyosati]] e2qi482ke0plfuw58tilfm8stmhe4jw 6221247 6221229 2026-07-31T12:24:26Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Xorvatiyaning tashqi siyosati]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221247 wikitext text/x-wiki {{Infobox bilateral relations|Xorvatiya — Germaniya|Tasvir=Croatia_Germany_Locator.png|Mamlakat1=Xorvatiya|Mamlakat2=Germaniya|elchi1=Xorvatiya elchixonasi [[Berlin]]|elchi2=Germaniya elchixonasi [[Zagreb]]|Rang1=green|Rang2=orange}} '''Xorvatiya — Germaniya munosabatlari''' ({{Lang-de|Deutsch-kroatische Beziehungen}}, {{Lang-hr|Hrvatsko-njemački odnosi}}) [[Xorvatiya]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi tashqi aloqalarni oʻz ichiga oladi. Mamlakatlar diplomatik munosabatlarni 1992-yil 15-yanvarda oʻrnatgan. Xorvatiyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi va [[Dusseldorf|Dyusseldorf]], [[Frankfurtmayn|Frankfurt]], [[Gamburg]], [[München|Myunxen]] va [[Stuttgart|Shtutgartda]] beshta bosh konsulliklari mavjud. Germaniyaning [[Zagreb|Zagrebda]] elchixonasi va [[Split (shahar)|Splitda]] faxriy konsulligi bor. 2011-yil holatiga koʻra, , Germaniyada xorvat millatiga mansub 360-400 ming kishi bor<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=20 September 2012 |title=Koliko je Hrvata u Njemačkoj i što rade? |language=hr |work=tportal.hr |agency=[[HINA]] |url=http://www.tportal.hr/vijesti/svijet/215840/Koliko-je-Hrvata-u-Njemackoj-i-sto-rade.html |access-date=6 August 2013}}</ref>. 2011-yilgi Xorvatiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Xorvatiyada 2902 nemis bor<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.dzs.hr/Hrv/censuses/census2011/results/htm/usp_03_HR.htm|sarlavha=Archived copy|kirish sanasi=2015-07-05|arxivsana=2019-12-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191216040753/https://www.dzs.hr/Hrv/censuses/census2011/results/htm/usp_03_HR.htm}}</ref>. Bundestagga saylangan birinchi xorvat Yosip Juratovich (SPD) (2004-yildan hozirgacha) hisoblanadi. [[Xorvatlar]] va boshqa janubiy slavyan xalqlariga asrlar davomida nemis tili va madaniyati katta taʼsir koʻrsatgan, ammo xorvatlar nemis tilida soʻzlashuvchi Avstriya bilan birlashganligi sababli eng katta taʼsir koʻrsatgan. [[Sovuq urush]] davrida Xorvatiya aʼzo respublika boʻlgan Sotsialistik Yugoslaviya [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Gʻarbiy]] va [[Germaniya Demokratik Respublikasi|Sharqiy Germaniya]] bilan yaxshi munosabatlarga ega edi. Yuz minglab xorvatiyaliklar Gʻarbiy Germaniyaga ''[[Gastarbayter]]'' sifatida koʻchib ketishgan va nemis sayyohlari Xorvatiyaning [[Adriatika dengizi|Adriatika]] qirgʻoqlariga koʻp miqdorda tashrif buyurishni boshlaganlar. Germaniya shu kungacha Xorvatiya bilan yaqin hamkorlik qilgan. 1991-yil 25-iyunda Xorvatiya mustaqilligini eʼlon qilganida, koʻplab nemis siyosatchilari va boshqa rahbarlar qoʻllab-quvvatladilar. Oʻsha paytdagi Germaniya kansleri [[Helmut Kohl|Helmut Kol]] va tashqi ishlar vaziri Hans-Ditrix Gensher yangi mustaqil Xorvatiyaning xalqaro tan olinishining eng kuchli tarafdorlaridan biri edi. == Tarixi == [[Fayl:Kroatische_Botschaft_in_Berlin,_frontal.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5d/Kroatische_Botschaft_in_Berlin%2C_frontal.jpg/250px-Kroatische_Botschaft_in_Berlin%2C_frontal.jpg|thumb|250x250px| [[Berlin|Berlindagi]] Xorvatiya elchixonasi]] [[Fayl:EPP_Summit_March_2011_(71).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/EPP_Summit_March_2011_%2871%29.jpg/250px-EPP_Summit_March_2011_%2871%29.jpg|thumb|250x250px| Xorvatiya Bosh vaziri Jadranka Kosor va Germaniya kansleri [[Angela Merkel]]. 2011-yil]] [[Fayl:Honour_guardsCRO2.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b4/Honour_guardsCRO2.jpg/250px-Honour_guardsCRO2.jpg|thumb|250x250px| Kansler [[Angela Merkel]] va Bosh vazir Ivo Sanaderni kutib olgan Banski dvori oldida faxriy qorovul.]] Xorvatlar va nemislar oʻrtasidagi birinchi aloqalardan biri ([[Frank davlati|Franklar davlati]]) IX asrda Xorvatiya qiroli Trpimir I davrida Orbaislik Gottschalk tomonidan eslatib oʻtilgan. Oʻsha paytda franklar va xorvatlar oʻrtasida urush harakatlari boʻlgan. Misol uchun, 838-yilda [[Bavariya]] gersogi va keyinchalik qirol Lui hujumga muvaffaqiyatli qarshilik koʻrsatgan Xorvatiya gersogi Ratimirga qarshi qoʻshin yubordi. Soʻnggi paytlarda xorvatlar nemis tilida soʻzlashuvchi mamlakatlar bilan Xorvatiya ittifoqi orqali (Gabsburg) Avstriya bilan bogʻlangan (1527—1918). XVII-XVIII-asrlarda Xorvatiya yerlariga Dunay boʻyining nemis tilida soʻzlashuvchi aholisini joylashtirish rejalashtirilgan edi. Chunki Avstriya imperiyasining baʼzi Xorvatiya qismlari [[Avstriya-Turkiya urushlari|Usmonli-Habsburg urushlari]] tufayli juda koʻp aholisini yoʻqotgan. Ushbu muhojirlarning koʻpchiligi Sharqiy Slavoniyadagi Xorvat qishloqlarida, ayniqsa Osijek va Gʻarbiy Syrmiaʼda joylashganlar<ref>Gabriella Schubert: Das deutsche Theater in Esseg. Aufgerufen am 31. Dezember 2011</ref>. [[Birinchi jahon urushi|Birinchi jahon urushida]] xorvatlar [[Germaniya imperiyasi|Germaniya]], [[Usmonlilar imperiyasi|Usmonli imperiyasi]] va Bolgariya bilan birga [[markaziy kuchlar]] tomonida jang qildilar. 1918-yilda qoʻsh monarxiyaning qulashi bilan xorvatlar, shuningdek, xorvat nemislari birinchi marta Slovenlar, Xorvatlar va Serblar davlatiga va 1919-yilda [[Yugoslaviya qirolligi|Serblar, Xorvatlar va Slovenlar Qirolligi tarkibiga]] kirdilar. Nemislar toʻgʻridan-toʻgʻri Milliy Assambleyada vakil boʻlishlari uchun nemis partiyasini (Partei der Deutschen) tashkil etishga harakat qilishdi, ammo hukumat buni taqiqladi. 1941-yilda [[Yugoslaviya bosqini|Gitler Yugoslaviyaga hujum qilib, uni bosib oldi]]. Gitler Yugoslaviya hududining bir qismida fashistlarning qoʻgʻirchoq davlati mustaqil Xorvatiya davlatini (NDH) yaratdi. [[Vermaxt|Wehrmachtdan]] koʻplab nemis askarlari butun NDH boʻylab joylashtirilgan. 1942- va 1943-yillarda [[Josip Broz Tito]] boshchiligidagi Yugoslaviya partizanlari tomonidan fashistlarga hujumlar soni koʻpayganligi sababli Germaniyadan koʻproq askarlar kelgan. Urush oxirida koʻp sonli Dunay nemislari nemis armiyasi bilan birga chekindilar. Qolganlar urushda gʻalaba qozongan Yugoslaviya hukumati tomonidan qatagʻon qilingan. Nemislarni xuddi shunday taʼqib qilish butun Yevropa boʻylab [[Birlashgan millatlar|ittifoqchilar]] tomonidan amalga oshirilgan. Bu repressiyalarga barcha nemislar nemis-fashist bosqinchilari bilan birgalikda hamkorlik qilganligi haqidagi bayonot sabab boʻlgan. Ammo bu haqiqat emas. 1955-yilda Yugoslaviya va [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Gʻarbiy Germaniya]] oʻrtasidagi diplomatik munosabatlar Yugoslaviya tomonidan [[Germaniya Demokratik Respublikasi|Sharqiy Germaniyani]] tan olgan Hallshteyn doktrinasi qabul qilinganidan keyin uzildi. 1968-yilda diplomatik munosabatlar yana oʻrnatildi. Oʻsha yili Gʻarbiy Germaniya va Yugoslaviya ishchi kuchi toʻgʻrisidagi shartnomani imzoladilar. Bu koʻp sonli xorvatlar Germaniyaga [[gastarbayter]] sifatida ishlashga ruxsat berdi. Shuningdek, koʻp sonli nemis sayyohlari Xorvatiya qirgʻoqlariga taʼtilga kela boshladilar. Bu anʼana bugungi kungacha saqlanib qolgan. [[Germaniya]] 1991-yilda Xorvatiya Mustaqillik urushi paytida serblar yashaydigan hududlarda davom etayotgan zoʻravonliklarni toʻxtatish uchun yangi tashkil etilgan [[Xorvatiya|Xorvatiya Respublikasini]] tan olish uchun kurashda muhim rol oʻynadi. [[Helmut Kohl|Helmut Kol]] 1991-yil 4-sentyabrda [[Bundestag gfr parlamentidagi quyi palata|Bundestagda]] Xorvatiyani zudlik bilan tan olishni talab qildi. Germaniya, asosan, [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniya]], [[Fransiya]] va [[Niderlandiya|Gollandiya]] tomonidan tanqid qilindi. Uning Xorvatiyani tezda tan olishi tinchlik oʻrnatishni qiyinlashtiradi deb hisoblangan. Bu soʻzlarga Germaniya tashqi ishlar vaziri Hans-Ditrix Gensher qarshi chiqdi va tan olish Yevropa Ittifoqi hamkorlari bilan kelishilganligini daʼvo qildi. Ushbu uch davlat tomonidan berilgan izohlardan qatʼi nazar, ularning barchasi umumiy yondashuvdan foydalanishga va bir tomonlama harakatlardan qochishga kelishib oldilar. 1991-yil 10-oktabrda, Xorvatiya parlamenti mustaqillik deklaratsiyasini tasdiqlaganidan ikki kun o‘tib, YeIH Xorvatiyani tan olish haqidagi har qanday qarorni ikki oyga kechiktirishga qaror qildi. Keyinchalik Germaniya tashqi ishlar vaziri Hans Ditrix Gensher, agar urush shu vaqtgacha tugamagan boʻlsa, YeIH ikki oy ichida Xorvatiya mustaqilligini tan olishga qaror qilganini yozadi. Belgilangan muddat tugashi bilan urush hali ham davom etayotganligi sababli, Germaniya Xorvatiyani oʻzining „siyosiy burchi“ sifatida tan olish qarorini taqdim etdi. Germaniyaning pozitsiyasi [[Italiya]] va [[Daniya]] tomonidan toʻliq qoʻllab-quvvatlandi. Fransiya va Buyuk Britaniya esa [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti|Birlashgan Millatlar Tashkilotining]] rezolyutsiyasi loyihasini ishlab chiqish orqali Germaniyaning tan olinishiga toʻsqinlik qilishga urinib koʻrdi, unda hech bir davlatdan Yugoslaviyadagi vaziyatni yomonlashishiga olib kelishi mumkin boʻlgan bir tomonlama choralar koʻrmaslikni soʻraydi. Oxir-oqibat, Fransiya va Buyuk Britaniya Xavfsizlik Kengashining 14-dekabr kuni bo‘lib o‘tgan ushbu masala bo‘yicha muhokamasi chog‘ida Germaniya BMT rezolyutsiyasiga qarshi chiqishga qatʼiy qaroridan qaytdi. 1991-yil 17-dekabrda Badinter arbitraj komissiyasining ijobiy xulosasi asosida 1992-yil 15-yanvarda Xorvatiya diplomatik ravishda rasman tan olindi. [[Islandiya]] va [[Germaniya]] Xorvatiyani 1991-yil 19-dekabrda tan oldi. Ular mamlakatni tan olgan gʻarbiy Yevropaning birinchi davlatlari boʻlgan<ref>"Date of Recognition and Establishment of Diplomatic Relation". Ministry of Foreign Affairs and European Integration (Croatia). Retrieved 18 December 2011.</ref><ref>Kraljević, Egon (November 2007). „Prilog za povijest uprave: Komisija za razgraničenje pri Predsjedništvu Vlade Narodne Republike Hrvatske 1945.-1946“ [Contribution to the history of public administration: commission for the boundary demarcation at the governmentʼs presidency of the Peopleʼs Republic of Croatia, 1945-1946] (PDF). Arhivski vjesnik (in Croatian) (Croatian State Archives) 50 (50): 121-130. ISSN 0570-9008. Retrieved 20 June 2012.</ref><ref>Lukač, Morana (2013). Germany’s Recognition of Croatia and Slovenia: Portrayal of the events in the British and the US press. Saarbrücken: AV Akademikerverlag. {{ISBN|978-3639468175}}</ref><ref>Pellet, Allain (1992). „The Opinions of the Badinter Arbitration Committee: A Second Breath for the Self-Determination of Peoples“ (PDF). European Journal of International Law 3 (1): 178-185.</ref>. Bundan tashqari, Germaniya urush paytida Xorvatiyaga juda katta miqdorda insonparvarlik yordamini yuborgan va koʻp sonli xorvat qochqinlarini ham qabul qilgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Genscher in der F.A.Z.: Kein Alleingang bei der Anerkennung Sloweniens und Kroatiens |work=Faz.net |url=https://www.faz.net/aktuell/politik/genscher-in-der-f-a-z-kein-alleingang-bei-der-anerkennung-sloweniens-und-kroatiens-11577124.html}}</ref>. Germaniya Xorvatiyaning [[NATO|NATOga]] (2009) va [[Yevropa Ittifoqi|Yevropa Ittifoqiga]] (2013) qoʻshilishining eng kuchli tarafdorlaridan biri boʻlgan. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [https://web.archive.org/web/20090803041241/http://www.mvpei.hr/CustomPages/Static/HRV/templates/_frt_bilateralni_odnosi_po_drzavama_en.asp?id=145 Xorvatiya Tashqi ishlar vazirligi va Yevropa integratsiyasi: Germaniya bilan imzolangan ikki tomonlama shartnomalar roʻyxati] * [http://de.mfa.hr/?mv=959&mh=166 Berlindagi Xorvatiya elchixonasi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190516000448/http://de.mfa.hr/?mv=959&mh=166 |date=2019-05-16 }} {{In lang|de|hr}} * [http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Kroatien.html Germaniya Federal Tashqi ishlar vazirligi Xorvatiya bilan munosabatlar haqida] * [https://web.archive.org/web/20111108153248/http://www.zagreb.diplo.de/Vertretung/zagreb/de/Startseite.html Zagrebdagi Germaniya elchixonasi] {{In lang|de|hr}} [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xorvatiyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] bp11ftiozn0glwxji38uwj3kfcfd0sq 0 805070 6221224 5975741 2026-07-31T12:20:15Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning tashqi siyosati]] olib tashlandi; [[Turkum:Vengriya]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221224 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Germaniya — Vengriya munosabatlari |Tasvir = Germany_Hungary_Locator.png |Mamlakat1 = Germaniya |Mamlakat2 = Vengriya |Rang1 = green |Rang2 = orange }} [[Germaniya]] va [[Vengriya]] [[NATO]], [[Yevropa Ittifoqi]], [[Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti]], [[Yevropa xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti|YXHT]], [[Yevropa Kengashi]] va [[Jahon savdo tashkiloti|Jahon savdo tashkilotiga aʼzo]] davlatlardir. Germaniyaning [[Budapesht|Budapeshtda]] elchixonasi bor. Vengriyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi, ikkita bosh konsulligi ([[Dusseldorf|Dyusseldorf]] va [[München|Myunxenda]]) va toʻqqizta faxriy konsullik (Bremerxaven, [[Erfurt]], [[Gamburg]], [[Nyurnberg]], [[Schwerin|Shverin]], [[Drezden]], [[Essen]], [[Frankfurtmayn|Frankfurt]] va [[Stuttgart|Shtutgartda]]) mavjud<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.mfa.gov.hu/kulkepviselet/de/de|sarlavha=Ungarische Missionen in Deutschland|ish=Hungarian Embassy in Berlin|til=de, hu|arxivurl=https://web.archive.org/web/20101231205142/http://www.mfa.gov.hu/kulkepviselet/de/de|arxivsana=2010-12-31}}</ref>. 1992-yil 6-fevralda Germaniya Federativ Respublikasi va Vengriya Respublikasi oʻrtasida tuzilgan „Yevropada doʻstona hamkorlik va sheriklik toʻgʻrisida“gi Bitim<ref>full text see [[:de:s:Abkommen zwischen Deutschland und Ungarn über kulturelle Zusammenarbeit|wikisource]]</ref> bugungi ikki tomonlama munosabatlarning asosiy poydevorlaridan biridir<ref name="Foreign"/>. [[Fayl:EPP_Congress_Madrid_2015-10_Orbán_(6).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/37/EPP_Congress_Madrid_2015-10_Orb%C3%A1n_%286%29.jpg/220px-EPP_Congress_Madrid_2015-10_Orb%C3%A1n_%286%29.jpg|thumb| [[Angela Merkel]] va [[Viktor Orbán|Viktor Orban]]]] Vengriyaning 1989-yil sentabr oyida [[Germaniya Demokratik Respublikasi|Sharqiy Germaniyadan]] kelgan qochqinlar uchun Avstriya bilan chegarasini ochib, Germaniyani qayta birlashtirishga (1990) hamda [[Markaziy Yevropa|Markaziy]] va [[Sharqiy Yevropa|Sharqiy Yevropadagi]] siyosiy oʻzgarishlarga alohida hissa qoʻshganda, kelajakdagi ikki tomonlama munosabatlar uchun ijobiy javobi boʻldi<ref name="Foreign"/>. 1989-yil 10-sentabr kuni kechqurun Magyar Televizioni Vengriya hukumati chegarani yarim tunda ochishga qaror qilgani haqida xabar berdi<ref>Karel Vodička: ''Die Prager Botschaftsflüchtlinge 1989: Geschichte und Dokumente''. 2014, p 41 ([https://books.google.de/books?id=I3aKBAAAQBAJ&pg=PA41 online])</ref>. Uch hafta oldin, Avstriya-Vengriya chegarasida, Sopron yaqinida Pan-Yevropa piknigi boʻlib oʻtdi; Sharqiy Germaniyaning taxminan 660 fuqarosi Temir pardadan oʻtish imkoniyatidan foydalangan edi. 1989-yil 25-avgustda Vengriya bosh vaziri Miklosh Nemet va uning tashqi ishlar vaziri Gyula Xorn Germaniya kansleri [[Helmut Kohl|Helmut Kol]] va tashqi ishlar vaziri Gensher huzuriga yashirincha tashrif buyurishgan<ref>mdr.de: [https://www.mdr.de/damals/archiv/artikel88392.html ''Das Geheimtreffen auf Schloss Gymnich'']</ref>. == Tarixi == [[Fayl:Szeged-istvan.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/33/Szeged-istvan.jpg/170px-Szeged-istvan.jpg|thumb| [[Ishtvan I Avliyo|Vengriyalik Stiven I]] va Bavariyalik Jizel ([[Seged|Szeged]], Vengriya)]] Bavariyalik Arnulf I 899-yilda vafotigacha vengerlar bilan ittifoq tuzgan<ref name="Realm">{{Kitob manbasi|last=Engel|first=Pál|title=The realm of St. Stephen: a history of medieval Hungary, 895-1526|editor=Andrew Ayton|publisher=I.B.Tauris|year=2005|pages=12}}</ref>. Vengerlar [[Vengriya tekisligi|Karpat havzasini]] bosib olgandan keyin yurishlari davomida na Morava daryosida, na Pannoniyaning gʻarbiy chegarasida toʻxtamadilar, balki [[Bavariya]] hududiga Enns daryosigacha hujum qilib kirib borishdi<ref name="Kristó (1996)">{{Kitob manbasi|last=Kristó|first=Gyula|title=Hungarian History in the Ninth Century|publisher=Szegedi Középkorász Műhely|language=hu|year=1996|location=Szeged|url=http://www.historiaantik.hu/index.php?p=reszletek&konyv=11072|isbn=963-482-113-8|page=229|accessdate=2010-01-06}}</ref><ref name="Bóna">{{Kitob manbasi|last=Bóna|first=István|title=A magyarok és Európa a 9-10. században ''("The Hungarians and Europe in the 9th-10th centuries")''|publisher=História - MTA Történettudományi Intézete|language=hu|year=2000|location=Budapest|pages=28–29|isbn=963-8312-67-X}}</ref>. 907-yil 4-iyulda Pressburg<ref name="Britannica">{{Cite encyclopedia|encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]]|title=Bavaria|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/56538/Bavaria/648/History#tab=active~checked%2Citems~checked&title=Bavaria%20%3A%3A%20History.%20--%20Britannica%20Online%20Encyclopedia|year=2008|publisher=[[Encyclopædia Britannica, Inc.]]}}</ref> jangida [[Bavariya]] armiyasi [[vengerlar]] tomonidan magʻlubiyatga uchratildi<ref name="Britannica" />. Lexfeld jangi (955-yil 10-avgust) nemislar qiroli [[Otton I|Buyuk Otton I]] tomonidan Vengriya rahbarlari ustidan hal qiluvchi gʻalabaga erishdi. Magʻlubiyat mojarlarning Gʻarbga bosqinlarini toʻxtatdi<ref name="Congress"/>. Vengriyalik Geza (972-997) urushdan qoʻrqib, Otton II ni vengerlar bosqinlarini toʻxtatganiga ishontirdi va undan missionerlarni yuborishni soʻradi<ref name="Congress"/>. Otton rozi boʻldi va 975-yilda Geza va uning bir necha qarindoshlari Rim-katolik cherkoviga muqaddas suvda choʻqindilar<ref name="Congress" />. Geza nemis ritsarlari va vengerlarning eng katta urugʻining boshligʻi lavozimidan boshqa urugʻlar ustidan kuchli markaziy hokimiyatni tiklash uchun foydalangan<ref name="Congress" />. Vengriyaning Gʻarb bilan aloqalari 996-yilda Gezaning oʻgʻli [[Ishtvan I Avliyo|vengriyalik Stiven I]] imperator Genrix II ning singlisi Bavariya malikasi Gisellega uylangach yanada mustahkamlandi<ref name="Congress" />. Birinchi jahon urushi arafasida Myunxenlik arxeolog Gisellening qabrini Nidernburg monastirining cherkovida topdi — bu joy oʻsha paytdan beri vengriyalik dindorlar uchun ziyoratgohga aylangan<ref name="Hurst">{{Kitob manbasi|last=Lendvai|first=Paul|title=The Hungarians: a thousand years of victory in defeat|url=https://archive.org/details/hungariansthousa0000lend|publisher=C. Hurst & Co. Publishers|year=2003|pages=[https://archive.org/details/hungariansthousa0000lend/page/38 38]–39|isbn=978-1-85065-673-9}}</ref>. Transilvaniya XI-XII asrlarda Szekelilardan tashqari nemis sakslari tomonidan bosib olingan va mustamlaka qilingan<ref name="Congress">{{Veb manbasi|url=https://www.loc.gov/item/90006426/|sarlavha=Hungary : a country study|ish=[[Federal Research Division]], [[Library of Congress]]|kirish sanasi=2020-11-16}}</ref>. 1241—42-yillarda moʻgʻullar Vengriyaning shahar va qishloqlarini kulga aylantirib, aholining yarmini qirib tashlaganlar<ref name="Congress" />. [[Bela IV|Vengriyalik Bela IV]] mamlakatda muhojirlar koʻchishini tashkil qilib koʻpaytirdi, qirol qal’alarini shaharlarga aylantirdi va ularni nemislar, italyanlar va yahudiylar bilan toʻldirdi<ref name="Congress" />. Vengriya qirollari nemislarni mamlakatning aholi yashamaydigan hududlariga joylashtirishga intilardi<ref name="Hurst"/>. [[Sigizmund I|Muqaddas Rim imperatori Sigismund]] 1387-yildan 1437-yilgacha Vengriya qiroli boʻlgan. Garchi Vengriya iqtisodiyoti gullab-yashnashda davom etsa-da, Sigismundning xarajatlari uning daromadidan oshib ketgan<ref name="Congress"/>. Ijtimoiy tartibsizliklar Sigismund hukmronligining oxirida soliqlarning kuchayishi natijasida yuzaga keladi<ref name="Congress" />. Vengriyadagi birinchi dehqonlar qoʻzgʻoloni tezda bostiriladi, ammo bu [[Transilvaniya|Transilvaniyaning]] venger va nemis zodagonlarini Uch Millatlar Ittifoqini tuzishga undadi, bu esa qiroldan tashqari har qanday kuchdan oʻz imtiyozlarini himoya qilishga intilish edi<ref name="Congress" />. [[Fayl:Bayreuth,_Franz-Liszt-Museum_02.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bf/Bayreuth%2C_Franz-Liszt-Museum_02.jpg/220px-Bayreuth%2C_Franz-Liszt-Museum_02.jpg|thumb| [[Bayreuth|Bayroytdagi]] [[Franz Liszt|Ferens Liszt]] muzeyi]] XVIII asrda Karl VI va [[Maria Theresia|Mariya Tereza]] davrida Vengriya iqtisodiy tanazzulga yuz tutdi. Usmonlilarning koʻp asrlik istilosi, qoʻzgʻolonlari va urushlari Vengriya aholisini keskin kamaytirib yubordi va mamlakat janubining katta qismi deyarli huvillab qoldi. Ishchi kuchi tanqisligi yuzaga keldi va [[Gabsburglar]] boshqa nemis dehqonlarini Vengriyaga chaqirdilar<ref name="Congress"/>. XIX asrda [[Prussiya qirolligi|Prussiyaning]] [[Avstriya-Vengriya imperiyasi|Avstriya-Vengriya]] ustidan qozongan magʻlubiyati 1871-yilda [[Germaniya imperiyasi|Germaniya imperiyasining]] birlashishiga asosiy debocha boʻldi<ref>Geoffrey Wawro, '' The Austro-Prussian war: Austriaʼs war with Prussia and Italy in 1866'' (Cambridge UP, 1997).</ref><ref>Ian D. Armour, ''A History of Eastern Europe 1740-1918: Empires, Nations and Modernisation'' (A&C Black, 2012).</ref>. Birinchi [[Birinchi jahon urushi|jahon urushi paytida]] ikkala davlat ham [[markaziy kuchlar]] sifatida ittifoqchi boʻlgan. 1938-yilda Germaniya [[Anshlyus|Avstriyani anneksiya]] qilganidan keyin mamlakatlar umumiy chegaraga ega boʻldi. Dastlab, ikki davlat Ikkinchi [[Ikkinchi jahon urushi|Jahon urushi]] paytida ittifoqchi boʻlgan. Biroq Vengriya urushni boshlagan Germaniyaning [[Polsha bosqini|Polshaga]] bostirib kirishiga qarshi boʻlgan va ishtirok etishdan bosh tortgan. 1944-yilda Vengriya ham nemis ishgʻoli ostiga tushdi. Vengriyaning 1989-yilda [[Germaniya Demokratik Respublikasi|Sharqiy nemis]] qochqinlarining [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Gʻarbiy Germaniyaga]] qochib ketishiga yordam berish uchun Avstriya bilan chegaralarini ochish toʻgʻrisidagi qarori Germaniyani qayta birlashtirishga tayyorgarlik koʻrishda asosiy omil boʻldi. Shunga qaramay, 1990-yillarda Germaniya Vengriya va boshqa Markaziy Yevropa davlatlarining 2022-yilda chop etilgan arxiv hujjatlariga ko‘ra, [[NATO|NATOga]] qo‘shilishiga qarshi chiqqan edi<ref name="si">{{Veb manbasi|url=https://www.spiegel.de/international/germany/bonn-moscow-ties-newly-released-documents-shed-fresh-light-on-nato-s-eastward-expansion-a-5a362292-dfe6-4355-b90f-10d635d7d664|sarlavha=Bonn-Moscow Ties: Newly Released Documents Shed Fresh Light on NATO's Eastward Expansion|ish=Spiegel International|sana=3 May 2022|kirish sanasi=3 September 2022}}</ref>. Rossiyaparast siyosat olib borgan Germaniya maxfiy munozaralar chogʻida bu davlatlarni NATOga aʼzo boʻlishdan qaytarmoqchi boʻldi<ref name="si" />. Vengriya 1999-yilda NATOga aʼzo boʻldi. == Iqtisodiy munosabatlar == Germaniya ham mijoz, ham yetkazib beruvchi sifatida Vengriyaning eng muhim tashqi savdo sherigi hisoblanadi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.itdh.com/engine.aspx?page=foreign_trade|sarlavha=Foreign trade|ish=Hungarian Investment and Trade Development Agency|kirish sanasi=17 December 2009|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110713065354/http://www.itdh.com/engine.aspx?page=foreign_trade|arxivsana=13 July 2011}}</ref>. Germaniya Vengriya bilan savdo balansida profitsitga ega boʻlgan mamlakatlardan biridir<ref name="Foreign"/>. 1990-1995-yillar oraligʻida Germaniyaning Vengriyaga yordami 5 milliard [[Marka (pul birligi)|DMni]] tashkil etdi, kreditlar va yordamlar Vengriyaga mintaqada imtiyozli munosabatni aks ettirdi<ref>{{Kitob manbasi|last=Philips|first=Ann L.|title=Power and influence after the Cold War|publisher=[[Rowman & Littlefield]]|year=2000|pages=104|isbn=978-0-8476-9523-2}}</ref>. Germaniya, shuningdek, Vengriyadagi yetakchi xorijiy investordir: 2005-yil oxirida nemis kompaniyalari Vengriyadagi barcha toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalar hajmining qariyb 28 foizini tashkil etdi<ref name="Foreign"/>. Faqatgina 2005-yilda Germaniya Vengriyaga 1,2 milliard yevro sarmoya kiritdi<ref name="Foreign" />. Vengriyada qisman yoki toʻliq Germaniya kapitali ishtirokida tashkil etilgan 7000 dan ortiq kompaniyalar mavjud<ref name="Foreign" />. Eng muhim biznes aloqalaridan biri Budapeshtdagi Germaniya-Vengriya Savdo-sanoat palatasi boʻlib, u ikki mamlakatning 900 dan ortiq aʼzo kompaniyalari manfaatlarini ifodalaydi<ref name="Foreign" />. Nemis sarmoyadorlarining mutlaq koʻpchiligi (75 foizi) Vengriyadagi ishtirokidan juda xursand boʻlishgan va palata tomonidan oʻtkazilgan iqtisodiy soʻrov shuni koʻrsatdiki, bugun yana u yerga sarmoya kiritishni xohlaydilar<ref name="Foreign" />. [[Fayl:Audi_TT_Györ.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7d/Audi_TT_Gy%C3%B6r.jpg/220px-Audi_TT_Gy%C3%B6r.jpg|left|thumb| Gyordagi Audi zavodida sifat nazorati (2005)]] Audi [[Dyor]] shahrida Yevropaning eng yirik dvigatel ishlab chiqaruvchi zavodini (dunyoda uchinchi) qurdi va Vengriyaning eng yirik eksportchisiga aylandi. Uning umumiy investitsiyalari 2007-yilgacha 3,300 million yevrodan oshgan<ref name="ITDH">{{Veb manbasi|url=http://www.itdh.com/resource.aspx?ResourceID=automotive_industry_hungary|sarlavha=The automotive industry in Hungary - Engine of growth|ish=The Hungarian Investment and Trade Development Agency|kirish sanasi=27 December 2009|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110713065406/http://www.itdh.com/resource.aspx?ResourceID=automotive_industry_hungary|arxivsana=13 July 2011}}</ref>. Audi ishchi kuchi Audi TT, Audi TT Roadster va [[Audi A3|A3 Cabriolet modellarini]] Vengriyada yigʻadi<ref name="ITDH" />. Zavod Volkswagen, Skoda, Seat va Lamborghini avtomobil ishlab chiqaruvchilariga dvigatellar yetkazib beradi<ref name="ITDH" />. [[Daimler|Daimler-Benz]] 800 million yevro (1,2 milliard dollar) sarmoya kiritgan va yiliga 100 000 dona [[Mercedes-Benz]] ixcham avtomobillarini ishlab chiqarish quvvatiga ega bo‘lgan Vengriyaning Kecskemet shahridagi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2008-06-19 |title=Germany: Daimler Selects Plant Site |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2008/06/19/business/worldbusiness/19fobriefs-DAIMLERSELEC_BRF.html?_r=1&emc=eta1 |access-date=27 December 2009}}</ref> yangi yig‘ish zavodida 2500 tagacha ish o‘rni yaratgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.reuters.com/article/idUSLR29401420081027|sarlavha=Daimler sticks to Hungary investment despite crisis|muallif=Koranyi|ism=Balazs|sana=2008-10-27|ish=[[Reuters]]|kirish sanasi=27 December 2009}}</ref>. Opel 1992-yil martidan 1998-yilgacha Vengriyaning Szentgotthard shahrida 80 000 Astra va 4 000 [[Opel Vectra|Vectra]] avtomobillarini ishlab chiqargan<ref name="GM">{{Veb manbasi|url=http://www.gm-press.com/HU/site/article.php?aid=1857|sarlavha=15 éves az első magyar Opel|sana=2007-03-08|ish=[[General Motors Corporation]]|til=hu|kirish sanasi=2 January 2010|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100105042131/http://gm-press.com/HU/site/article.php?aid=1857|arxivsana=5 January 2010}}</ref>. Bugungi kunda zavod yiliga yarim millionga yaqin dvigatel va silindr kallaklarini ishlab chiqaradi<ref name="GM" />. === Avtomobil tadqiqotlari === [[Audi AG|Audi]], [[Robert Bosch GmbH|Bosch]], Knorr-Bremse va ThyssenKrupp kabi yetakchi avtomobil ishlab chiqaruvchilari Vengriyada ilmiy-tadqiqot markazlarini tashkil etishgan:<ref name="ITDH"/> * Audi — Győr: dvigatelni ishlab chiqish * Bosch — [[Mishkols|Miskolc]]: elektron asboblarini loyihalash * Bosch — Budapesht: elektron ishlanmalar * Continental Teves — [[Vesprem|Veszprém]]: avtomobillar uchun elektronika asboblarini ishlab chiqish * DHS Dräxlmaier — Érd: avtomobil boʻlinmasini loyihalash * EDAG — Győr: avtomobil subunitlarini ishlab chiqish * Knorr-Bremse — Budapesht: elektron tormoz tizimini ishlab chiqish * Continental Temic — Budapesht: avtomobil elektronikasini rivojlantirish * ThyssenKrupp — Budapesht: elektron boshqaruvni ishlab chiqish * WET — Pilisszentiván: elektron boʻlinmalarni ishlab chiqish == Madaniy munosabatlar == [[Fayl:Collegium_Hungaricum_Berlin_WP.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d2/Collegium_Hungaricum_Berlin_WP.jpg/220px-Collegium_Hungaricum_Berlin_WP.jpg|right|thumb| Berlindagi Hungaricum kollegiyasi]] Germaniya va Vengriya madaniyat va taʼlim sohasida yaqindan hamkorlik qilmoqda<ref name="Foreign">{{Veb manbasi|url=https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/laenderinformationen/ungarn-node/hungary/227940|sarlavha=Bilateral relations - Hungary|ish=German Foreign Ministry|kirish sanasi=9 March 2019}}</ref><ref name="Kultur">{{Veb manbasi|url=http://www.mfa.gov.hu/kulkepviselet/DE/hu/hu_bilateralis/tudomany.htm|sarlavha=Kultúra, tudomány, oktatás|ish=Hungarian Embassy in Berlin|til=de, hu|arxivurl=https://web.archive.org/web/20070923030149/http://www.mfa.gov.hu/kulkepviselet/DE/hu/hu_bilateralis/tudomany.htm|arxivsana=2007-09-23}}</ref>. Maqsad — nemis tilini targʻib qilish, akademik va maktab almashinuvi va madaniy tadbirlar<ref name="Foreign" />. Nemis tili Vengriyaning taʼlim va iqtisodiyot tarmoqlarida muhim rol oʻynaydi<ref name="Foreign"/>. 2008-yilda 20 yilligini nishonlagan Budapeshtdagi Gyote Instituti (GI)<ref name="Kultur"/> &#x2014; qamrovli kurslar va Vengriyadagi maktablar &#x2014; yaqin hamkorlikni taklif etadi<ref name="Foreign" />. Shuningdek, Vengriyaning nemislari orasida nemis tilini targʻib qilish uchun moʻljallangan koʻplab dasturlar mavjud<ref name="Foreign" />. Budapeshtda 1992-yilda tashkil etilgan Tomas Mann Grammatika maktabi xalqaro maktabi mavjud boʻlib, vengerlar ham unga qatnaydilar<ref name="Foreign" />. Nemis Abitur va Vengriya universitetlariga kirish imtihonlari Baja shahridagi Ungarndeutsches Bildungszentrum (Vengriyadagi etnik nemislar uchun taʼlim markazi) da oʻtkaziladi<ref name="Foreign" />. Venger adabiyoti Germaniyada Péter Esterhazy, Péter Nadas, Shandor Marai, Antal Szerb va [[Imre Kertész|Imre Kerteszning]] eng katta muvaffaqiyatlarga erishgan asarlari bilan mashhur<ref name="Kultur"/>. Berlindagi Collegium Hungaricum 1924-yilda tashkil etilgan<ref name="CHB">{{Veb manbasi|url=http://www.hungaricum.de/hu/unserhaus.html|sarlavha=Collegium Hungaricum Berlin - Magyar Kulturális Intézet|ish=Collegium Hungaricum|til=de, hu|kirish sanasi=2 January 2010|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100405101426/http://www.hungaricum.de/hu/unserhaus.html|arxivsana=5 April 2010}}</ref>. 1945-yildan keyin u oʻz faoliyatini toʻxtatgan va 2000-yildan eski nom bilan qayta ochildi<ref name="CHB" />. [[Stuttgart|Shtutgartda]] Balassi institutining filiali boʻlgan Vengriya madaniyat markazi ham mavjud. Vengriya bastakori va pianinochisi [[Franz Liszt|Ferents Lisztga]] bagʻishlangan muzeylar [[Veymar]] va [[Bayreuth|Bayroytda]] joylashgan. [[Franz Liszt|Liszt]]<nowiki/>ning qabri cherkovi Bayroytda joylashgan boʻlib, u oʻsha yerda vafot etgan. == Taʼlim == [[Fayl:Deutsche_Schule_Budapest_-_Thomas_Mann_Gymnasium.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/25/Deutsche_Schule_Budapest_-_Thomas_Mann_Gymnasium.jpg/220px-Deutsche_Schule_Budapest_-_Thomas_Mann_Gymnasium.jpg|thumb| Tomas Mann gimnaziyasi, Budapesht]] Budapeshtda nemis xalqaro maktabi, Tomas Mann gimnaziyasi mavjud. === Akademik darajadagi taʼlim === Har yili minglab vengerlar Germaniyaga oʻqish va tadqiqot almashinuvi uchun borishadi<ref name="Foreign"/>. [[Nemis Akademik almashinuv xizmati|Germaniya Akademik almashinuv xizmati]] (DAAD) va Robert Bosch jamgʻarmasi bular uchun stipendiyalar ajratmoqda<ref name="Foreign" />. Budapeshtdagi Andrássy Gyula nemis tili universiteti Vengriyadagi nemis tashqi madaniyat va taʼlim siyosatida muhim rol oʻynaydi<ref name="Foreign"/>. == Doimiy diplomatik missiya == * Germaniyaning [[Budapesht|Budapeshtda]] elchixonasi bor. * Vengriyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi va [[Dusseldorf|Dyusseldorf]] va [[München|Myunxenda]] bosh konsulliklari bor. <gallery class="center"> Fayl:64-66, Úri utca, Budapest 1014.jpg|Germaniyaning Budapeshtdagi elchixonasi Fayl:Berlin, Mitte, Unter den Linden 76, Botschaft von Ungarn 01.jpg|Vengriyaning Berlindagi elchixonasi Fayl:GER_—_BY_–_Oberbayern_—_München_—_Mauerkircherstraße_1A_2020.JPG|Vengriyaning Myunxendagi Bosh konsulligi </gallery> == Manbalar == {{Manbalar|2}} == Adabiyotlar == * Armour, Ian D. ''Sharqiy Yevropa tarixi 1740-1918: imperiyalar, millatlar va modernizatsiya'' (A&C Black, 2012). * Austensen, Roy A. "Avstriya va „Germaniyada ustunlik uchun kurash“, 1848-1864." ''Zamonaviy tarix jurnali'' 52.2 (1980): 196-225. [https://www.jstor.org/stable/1878228 Onlayn] * Breuilli, Jon. ''Avstriya, Prussiya va Germaniyaning yaratilishi: 1806-1871'' (Routledge, 2014). * Herwig, Xolger H. ''Birinchi jahon urushi: Germaniya va Avstriya-Vengriya 1914-1918'' (A&C Black, 2014). * Katzenshteyn, Piter J. ''1815 yildan beri Avstriya va Germaniyaning hamkorlari'' (Kaliforniya universiteti matbuoti, 1976) * Langer, Uilyam L. ''Yevropa ittifoqlari va kelishuvlari: 1871-1890'' (1956). * Romsics, Ignác. [https://www.e-ir.info/2019/01/30/hungarys-place-in-german-south-east-european-policy-1919-1944 Vengriyaning Germaniyaning Janubi-Sharqiy Yevropa siyosatidagi oʻrni, 1919-1944], yilda: Markaziy Yevropaga qaratilgan buyuk kuch siyosati, 1914-1945, Aliaksandr Piahanau tomonidan tahrirlangan. Bristol: e-Xalqaro munosabatlar, 2019: 7-42-betlar. * Sked, Alan. „Avstriya-Vengriya va Birinchi jahon urushi“. ''Histoire@ Politique'' 1 (2014): 16-49. [https://scholar.google.com/scholar?output=instlink&q=info:NIaCAcV_OMIJ:scholar.google.com/&hl=en&as_sdt=5,27&sciodt=1,27&scillfp=13511954571189006328&oi=ll Onlayn] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220601143511/https://scholar.google.com/scholar?output=instlink&q=info%3ANIaCAcV_OMIJ%3Ascholar.google.com%2F&hl=en&as_sdt=5%2C27&sciodt=1%2C27&scillfp=13511954571189006328&oi=ll |date=2022-06-01 }} * Sondxaus, Lourens. „Oxirgi oʻyinni rejalashtirish: Markaziy kuchlar, 1916 yil sentyabr — 1917 yil aprel.“ ''1917 yilda: Gʻarbiy frontdan tashqari'' (Brill, 2008) 1-24-betlar. * Sondxaus, Lourens. „Schwarzenberg, Avstriya va Germaniya masalasi, 1848-1851“ ''Xalqaro tarix sharhi'' 13#1 (1991), 1-20-betlar [https://www.jstor.org/stable/40106320 onlayn] * Vauro, Jeffri.''Avstriya-Prussiya urushi: 1866 yilda Avstriyaning Prussiya va Italiya bilan urushi'' (Kembridge UP, 1997). [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Vengriyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] [[Turkum:Vengriya]] [[Turkum:Vengriyaning tashqi siyosati]] opqg5weuzxkjl6w9rqwvqszgyseu6fb 6221245 6221224 2026-07-31T12:24:05Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Vengriya" ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221245 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Germaniya — Vengriya munosabatlari |Tasvir = Germany_Hungary_Locator.png |Mamlakat1 = Germaniya |Mamlakat2 = Vengriya |Rang1 = green |Rang2 = orange }} [[Germaniya]] va [[Vengriya]] [[NATO]], [[Yevropa Ittifoqi]], [[Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti]], [[Yevropa xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti|YXHT]], [[Yevropa Kengashi]] va [[Jahon savdo tashkiloti|Jahon savdo tashkilotiga aʼzo]] davlatlardir. Germaniyaning [[Budapesht|Budapeshtda]] elchixonasi bor. Vengriyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi, ikkita bosh konsulligi ([[Dusseldorf|Dyusseldorf]] va [[München|Myunxenda]]) va toʻqqizta faxriy konsullik (Bremerxaven, [[Erfurt]], [[Gamburg]], [[Nyurnberg]], [[Schwerin|Shverin]], [[Drezden]], [[Essen]], [[Frankfurtmayn|Frankfurt]] va [[Stuttgart|Shtutgartda]]) mavjud<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.mfa.gov.hu/kulkepviselet/de/de|sarlavha=Ungarische Missionen in Deutschland|ish=Hungarian Embassy in Berlin|til=de, hu|arxivurl=https://web.archive.org/web/20101231205142/http://www.mfa.gov.hu/kulkepviselet/de/de|arxivsana=2010-12-31}}</ref>. 1992-yil 6-fevralda Germaniya Federativ Respublikasi va Vengriya Respublikasi oʻrtasida tuzilgan „Yevropada doʻstona hamkorlik va sheriklik toʻgʻrisida“gi Bitim<ref>full text see [[:de:s:Abkommen zwischen Deutschland und Ungarn über kulturelle Zusammenarbeit|wikisource]]</ref> bugungi ikki tomonlama munosabatlarning asosiy poydevorlaridan biridir<ref name="Foreign"/>. [[Fayl:EPP_Congress_Madrid_2015-10_Orbán_(6).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/37/EPP_Congress_Madrid_2015-10_Orb%C3%A1n_%286%29.jpg/220px-EPP_Congress_Madrid_2015-10_Orb%C3%A1n_%286%29.jpg|thumb| [[Angela Merkel]] va [[Viktor Orbán|Viktor Orban]]]] Vengriyaning 1989-yil sentabr oyida [[Germaniya Demokratik Respublikasi|Sharqiy Germaniyadan]] kelgan qochqinlar uchun Avstriya bilan chegarasini ochib, Germaniyani qayta birlashtirishga (1990) hamda [[Markaziy Yevropa|Markaziy]] va [[Sharqiy Yevropa|Sharqiy Yevropadagi]] siyosiy oʻzgarishlarga alohida hissa qoʻshganda, kelajakdagi ikki tomonlama munosabatlar uchun ijobiy javobi boʻldi<ref name="Foreign"/>. 1989-yil 10-sentabr kuni kechqurun Magyar Televizioni Vengriya hukumati chegarani yarim tunda ochishga qaror qilgani haqida xabar berdi<ref>Karel Vodička: ''Die Prager Botschaftsflüchtlinge 1989: Geschichte und Dokumente''. 2014, p 41 ([https://books.google.de/books?id=I3aKBAAAQBAJ&pg=PA41 online])</ref>. Uch hafta oldin, Avstriya-Vengriya chegarasida, Sopron yaqinida Pan-Yevropa piknigi boʻlib oʻtdi; Sharqiy Germaniyaning taxminan 660 fuqarosi Temir pardadan oʻtish imkoniyatidan foydalangan edi. 1989-yil 25-avgustda Vengriya bosh vaziri Miklosh Nemet va uning tashqi ishlar vaziri Gyula Xorn Germaniya kansleri [[Helmut Kohl|Helmut Kol]] va tashqi ishlar vaziri Gensher huzuriga yashirincha tashrif buyurishgan<ref>mdr.de: [https://www.mdr.de/damals/archiv/artikel88392.html ''Das Geheimtreffen auf Schloss Gymnich'']</ref>. == Tarixi == [[Fayl:Szeged-istvan.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/33/Szeged-istvan.jpg/170px-Szeged-istvan.jpg|thumb| [[Ishtvan I Avliyo|Vengriyalik Stiven I]] va Bavariyalik Jizel ([[Seged|Szeged]], Vengriya)]] Bavariyalik Arnulf I 899-yilda vafotigacha vengerlar bilan ittifoq tuzgan<ref name="Realm">{{Kitob manbasi|last=Engel|first=Pál|title=The realm of St. Stephen: a history of medieval Hungary, 895-1526|editor=Andrew Ayton|publisher=I.B.Tauris|year=2005|pages=12}}</ref>. Vengerlar [[Vengriya tekisligi|Karpat havzasini]] bosib olgandan keyin yurishlari davomida na Morava daryosida, na Pannoniyaning gʻarbiy chegarasida toʻxtamadilar, balki [[Bavariya]] hududiga Enns daryosigacha hujum qilib kirib borishdi<ref name="Kristó (1996)">{{Kitob manbasi|last=Kristó|first=Gyula|title=Hungarian History in the Ninth Century|publisher=Szegedi Középkorász Műhely|language=hu|year=1996|location=Szeged|url=http://www.historiaantik.hu/index.php?p=reszletek&konyv=11072|isbn=963-482-113-8|page=229|accessdate=2010-01-06}}</ref><ref name="Bóna">{{Kitob manbasi|last=Bóna|first=István|title=A magyarok és Európa a 9-10. században ''("The Hungarians and Europe in the 9th-10th centuries")''|publisher=História - MTA Történettudományi Intézete|language=hu|year=2000|location=Budapest|pages=28–29|isbn=963-8312-67-X}}</ref>. 907-yil 4-iyulda Pressburg<ref name="Britannica">{{Cite encyclopedia|encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]]|title=Bavaria|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/56538/Bavaria/648/History#tab=active~checked%2Citems~checked&title=Bavaria%20%3A%3A%20History.%20--%20Britannica%20Online%20Encyclopedia|year=2008|publisher=[[Encyclopædia Britannica, Inc.]]}}</ref> jangida [[Bavariya]] armiyasi [[vengerlar]] tomonidan magʻlubiyatga uchratildi<ref name="Britannica" />. Lexfeld jangi (955-yil 10-avgust) nemislar qiroli [[Otton I|Buyuk Otton I]] tomonidan Vengriya rahbarlari ustidan hal qiluvchi gʻalabaga erishdi. Magʻlubiyat mojarlarning Gʻarbga bosqinlarini toʻxtatdi<ref name="Congress"/>. Vengriyalik Geza (972-997) urushdan qoʻrqib, Otton II ni vengerlar bosqinlarini toʻxtatganiga ishontirdi va undan missionerlarni yuborishni soʻradi<ref name="Congress"/>. Otton rozi boʻldi va 975-yilda Geza va uning bir necha qarindoshlari Rim-katolik cherkoviga muqaddas suvda choʻqindilar<ref name="Congress" />. Geza nemis ritsarlari va vengerlarning eng katta urugʻining boshligʻi lavozimidan boshqa urugʻlar ustidan kuchli markaziy hokimiyatni tiklash uchun foydalangan<ref name="Congress" />. Vengriyaning Gʻarb bilan aloqalari 996-yilda Gezaning oʻgʻli [[Ishtvan I Avliyo|vengriyalik Stiven I]] imperator Genrix II ning singlisi Bavariya malikasi Gisellega uylangach yanada mustahkamlandi<ref name="Congress" />. Birinchi jahon urushi arafasida Myunxenlik arxeolog Gisellening qabrini Nidernburg monastirining cherkovida topdi — bu joy oʻsha paytdan beri vengriyalik dindorlar uchun ziyoratgohga aylangan<ref name="Hurst">{{Kitob manbasi|last=Lendvai|first=Paul|title=The Hungarians: a thousand years of victory in defeat|url=https://archive.org/details/hungariansthousa0000lend|publisher=C. Hurst & Co. Publishers|year=2003|pages=[https://archive.org/details/hungariansthousa0000lend/page/38 38]–39|isbn=978-1-85065-673-9}}</ref>. Transilvaniya XI-XII asrlarda Szekelilardan tashqari nemis sakslari tomonidan bosib olingan va mustamlaka qilingan<ref name="Congress">{{Veb manbasi|url=https://www.loc.gov/item/90006426/|sarlavha=Hungary : a country study|ish=[[Federal Research Division]], [[Library of Congress]]|kirish sanasi=2020-11-16}}</ref>. 1241—42-yillarda moʻgʻullar Vengriyaning shahar va qishloqlarini kulga aylantirib, aholining yarmini qirib tashlaganlar<ref name="Congress" />. [[Bela IV|Vengriyalik Bela IV]] mamlakatda muhojirlar koʻchishini tashkil qilib koʻpaytirdi, qirol qal’alarini shaharlarga aylantirdi va ularni nemislar, italyanlar va yahudiylar bilan toʻldirdi<ref name="Congress" />. Vengriya qirollari nemislarni mamlakatning aholi yashamaydigan hududlariga joylashtirishga intilardi<ref name="Hurst"/>. [[Sigizmund I|Muqaddas Rim imperatori Sigismund]] 1387-yildan 1437-yilgacha Vengriya qiroli boʻlgan. Garchi Vengriya iqtisodiyoti gullab-yashnashda davom etsa-da, Sigismundning xarajatlari uning daromadidan oshib ketgan<ref name="Congress"/>. Ijtimoiy tartibsizliklar Sigismund hukmronligining oxirida soliqlarning kuchayishi natijasida yuzaga keladi<ref name="Congress" />. Vengriyadagi birinchi dehqonlar qoʻzgʻoloni tezda bostiriladi, ammo bu [[Transilvaniya|Transilvaniyaning]] venger va nemis zodagonlarini Uch Millatlar Ittifoqini tuzishga undadi, bu esa qiroldan tashqari har qanday kuchdan oʻz imtiyozlarini himoya qilishga intilish edi<ref name="Congress" />. [[Fayl:Bayreuth,_Franz-Liszt-Museum_02.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bf/Bayreuth%2C_Franz-Liszt-Museum_02.jpg/220px-Bayreuth%2C_Franz-Liszt-Museum_02.jpg|thumb| [[Bayreuth|Bayroytdagi]] [[Franz Liszt|Ferens Liszt]] muzeyi]] XVIII asrda Karl VI va [[Maria Theresia|Mariya Tereza]] davrida Vengriya iqtisodiy tanazzulga yuz tutdi. Usmonlilarning koʻp asrlik istilosi, qoʻzgʻolonlari va urushlari Vengriya aholisini keskin kamaytirib yubordi va mamlakat janubining katta qismi deyarli huvillab qoldi. Ishchi kuchi tanqisligi yuzaga keldi va [[Gabsburglar]] boshqa nemis dehqonlarini Vengriyaga chaqirdilar<ref name="Congress"/>. XIX asrda [[Prussiya qirolligi|Prussiyaning]] [[Avstriya-Vengriya imperiyasi|Avstriya-Vengriya]] ustidan qozongan magʻlubiyati 1871-yilda [[Germaniya imperiyasi|Germaniya imperiyasining]] birlashishiga asosiy debocha boʻldi<ref>Geoffrey Wawro, '' The Austro-Prussian war: Austriaʼs war with Prussia and Italy in 1866'' (Cambridge UP, 1997).</ref><ref>Ian D. Armour, ''A History of Eastern Europe 1740-1918: Empires, Nations and Modernisation'' (A&C Black, 2012).</ref>. Birinchi [[Birinchi jahon urushi|jahon urushi paytida]] ikkala davlat ham [[markaziy kuchlar]] sifatida ittifoqchi boʻlgan. 1938-yilda Germaniya [[Anshlyus|Avstriyani anneksiya]] qilganidan keyin mamlakatlar umumiy chegaraga ega boʻldi. Dastlab, ikki davlat Ikkinchi [[Ikkinchi jahon urushi|Jahon urushi]] paytida ittifoqchi boʻlgan. Biroq Vengriya urushni boshlagan Germaniyaning [[Polsha bosqini|Polshaga]] bostirib kirishiga qarshi boʻlgan va ishtirok etishdan bosh tortgan. 1944-yilda Vengriya ham nemis ishgʻoli ostiga tushdi. Vengriyaning 1989-yilda [[Germaniya Demokratik Respublikasi|Sharqiy nemis]] qochqinlarining [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Gʻarbiy Germaniyaga]] qochib ketishiga yordam berish uchun Avstriya bilan chegaralarini ochish toʻgʻrisidagi qarori Germaniyani qayta birlashtirishga tayyorgarlik koʻrishda asosiy omil boʻldi. Shunga qaramay, 1990-yillarda Germaniya Vengriya va boshqa Markaziy Yevropa davlatlarining 2022-yilda chop etilgan arxiv hujjatlariga ko‘ra, [[NATO|NATOga]] qo‘shilishiga qarshi chiqqan edi<ref name="si">{{Veb manbasi|url=https://www.spiegel.de/international/germany/bonn-moscow-ties-newly-released-documents-shed-fresh-light-on-nato-s-eastward-expansion-a-5a362292-dfe6-4355-b90f-10d635d7d664|sarlavha=Bonn-Moscow Ties: Newly Released Documents Shed Fresh Light on NATO's Eastward Expansion|ish=Spiegel International|sana=3 May 2022|kirish sanasi=3 September 2022}}</ref>. Rossiyaparast siyosat olib borgan Germaniya maxfiy munozaralar chogʻida bu davlatlarni NATOga aʼzo boʻlishdan qaytarmoqchi boʻldi<ref name="si" />. Vengriya 1999-yilda NATOga aʼzo boʻldi. == Iqtisodiy munosabatlar == Germaniya ham mijoz, ham yetkazib beruvchi sifatida Vengriyaning eng muhim tashqi savdo sherigi hisoblanadi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.itdh.com/engine.aspx?page=foreign_trade|sarlavha=Foreign trade|ish=Hungarian Investment and Trade Development Agency|kirish sanasi=17 December 2009|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110713065354/http://www.itdh.com/engine.aspx?page=foreign_trade|arxivsana=13 July 2011}}</ref>. Germaniya Vengriya bilan savdo balansida profitsitga ega boʻlgan mamlakatlardan biridir<ref name="Foreign"/>. 1990-1995-yillar oraligʻida Germaniyaning Vengriyaga yordami 5 milliard [[Marka (pul birligi)|DMni]] tashkil etdi, kreditlar va yordamlar Vengriyaga mintaqada imtiyozli munosabatni aks ettirdi<ref>{{Kitob manbasi|last=Philips|first=Ann L.|title=Power and influence after the Cold War|publisher=[[Rowman & Littlefield]]|year=2000|pages=104|isbn=978-0-8476-9523-2}}</ref>. Germaniya, shuningdek, Vengriyadagi yetakchi xorijiy investordir: 2005-yil oxirida nemis kompaniyalari Vengriyadagi barcha toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalar hajmining qariyb 28 foizini tashkil etdi<ref name="Foreign"/>. Faqatgina 2005-yilda Germaniya Vengriyaga 1,2 milliard yevro sarmoya kiritdi<ref name="Foreign" />. Vengriyada qisman yoki toʻliq Germaniya kapitali ishtirokida tashkil etilgan 7000 dan ortiq kompaniyalar mavjud<ref name="Foreign" />. Eng muhim biznes aloqalaridan biri Budapeshtdagi Germaniya-Vengriya Savdo-sanoat palatasi boʻlib, u ikki mamlakatning 900 dan ortiq aʼzo kompaniyalari manfaatlarini ifodalaydi<ref name="Foreign" />. Nemis sarmoyadorlarining mutlaq koʻpchiligi (75 foizi) Vengriyadagi ishtirokidan juda xursand boʻlishgan va palata tomonidan oʻtkazilgan iqtisodiy soʻrov shuni koʻrsatdiki, bugun yana u yerga sarmoya kiritishni xohlaydilar<ref name="Foreign" />. [[Fayl:Audi_TT_Györ.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7d/Audi_TT_Gy%C3%B6r.jpg/220px-Audi_TT_Gy%C3%B6r.jpg|left|thumb| Gyordagi Audi zavodida sifat nazorati (2005)]] Audi [[Dyor]] shahrida Yevropaning eng yirik dvigatel ishlab chiqaruvchi zavodini (dunyoda uchinchi) qurdi va Vengriyaning eng yirik eksportchisiga aylandi. Uning umumiy investitsiyalari 2007-yilgacha 3,300 million yevrodan oshgan<ref name="ITDH">{{Veb manbasi|url=http://www.itdh.com/resource.aspx?ResourceID=automotive_industry_hungary|sarlavha=The automotive industry in Hungary - Engine of growth|ish=The Hungarian Investment and Trade Development Agency|kirish sanasi=27 December 2009|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110713065406/http://www.itdh.com/resource.aspx?ResourceID=automotive_industry_hungary|arxivsana=13 July 2011}}</ref>. Audi ishchi kuchi Audi TT, Audi TT Roadster va [[Audi A3|A3 Cabriolet modellarini]] Vengriyada yigʻadi<ref name="ITDH" />. Zavod Volkswagen, Skoda, Seat va Lamborghini avtomobil ishlab chiqaruvchilariga dvigatellar yetkazib beradi<ref name="ITDH" />. [[Daimler|Daimler-Benz]] 800 million yevro (1,2 milliard dollar) sarmoya kiritgan va yiliga 100 000 dona [[Mercedes-Benz]] ixcham avtomobillarini ishlab chiqarish quvvatiga ega bo‘lgan Vengriyaning Kecskemet shahridagi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2008-06-19 |title=Germany: Daimler Selects Plant Site |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2008/06/19/business/worldbusiness/19fobriefs-DAIMLERSELEC_BRF.html?_r=1&emc=eta1 |access-date=27 December 2009}}</ref> yangi yig‘ish zavodida 2500 tagacha ish o‘rni yaratgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.reuters.com/article/idUSLR29401420081027|sarlavha=Daimler sticks to Hungary investment despite crisis|muallif=Koranyi|ism=Balazs|sana=2008-10-27|ish=[[Reuters]]|kirish sanasi=27 December 2009}}</ref>. Opel 1992-yil martidan 1998-yilgacha Vengriyaning Szentgotthard shahrida 80 000 Astra va 4 000 [[Opel Vectra|Vectra]] avtomobillarini ishlab chiqargan<ref name="GM">{{Veb manbasi|url=http://www.gm-press.com/HU/site/article.php?aid=1857|sarlavha=15 éves az első magyar Opel|sana=2007-03-08|ish=[[General Motors Corporation]]|til=hu|kirish sanasi=2 January 2010|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100105042131/http://gm-press.com/HU/site/article.php?aid=1857|arxivsana=5 January 2010}}</ref>. Bugungi kunda zavod yiliga yarim millionga yaqin dvigatel va silindr kallaklarini ishlab chiqaradi<ref name="GM" />. === Avtomobil tadqiqotlari === [[Audi AG|Audi]], [[Robert Bosch GmbH|Bosch]], Knorr-Bremse va ThyssenKrupp kabi yetakchi avtomobil ishlab chiqaruvchilari Vengriyada ilmiy-tadqiqot markazlarini tashkil etishgan:<ref name="ITDH"/> * Audi — Győr: dvigatelni ishlab chiqish * Bosch — [[Mishkols|Miskolc]]: elektron asboblarini loyihalash * Bosch — Budapesht: elektron ishlanmalar * Continental Teves — [[Vesprem|Veszprém]]: avtomobillar uchun elektronika asboblarini ishlab chiqish * DHS Dräxlmaier — Érd: avtomobil boʻlinmasini loyihalash * EDAG — Győr: avtomobil subunitlarini ishlab chiqish * Knorr-Bremse — Budapesht: elektron tormoz tizimini ishlab chiqish * Continental Temic — Budapesht: avtomobil elektronikasini rivojlantirish * ThyssenKrupp — Budapesht: elektron boshqaruvni ishlab chiqish * WET — Pilisszentiván: elektron boʻlinmalarni ishlab chiqish == Madaniy munosabatlar == [[Fayl:Collegium_Hungaricum_Berlin_WP.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d2/Collegium_Hungaricum_Berlin_WP.jpg/220px-Collegium_Hungaricum_Berlin_WP.jpg|right|thumb| Berlindagi Hungaricum kollegiyasi]] Germaniya va Vengriya madaniyat va taʼlim sohasida yaqindan hamkorlik qilmoqda<ref name="Foreign">{{Veb manbasi|url=https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/laenderinformationen/ungarn-node/hungary/227940|sarlavha=Bilateral relations - Hungary|ish=German Foreign Ministry|kirish sanasi=9 March 2019}}</ref><ref name="Kultur">{{Veb manbasi|url=http://www.mfa.gov.hu/kulkepviselet/DE/hu/hu_bilateralis/tudomany.htm|sarlavha=Kultúra, tudomány, oktatás|ish=Hungarian Embassy in Berlin|til=de, hu|arxivurl=https://web.archive.org/web/20070923030149/http://www.mfa.gov.hu/kulkepviselet/DE/hu/hu_bilateralis/tudomany.htm|arxivsana=2007-09-23}}</ref>. Maqsad — nemis tilini targʻib qilish, akademik va maktab almashinuvi va madaniy tadbirlar<ref name="Foreign" />. Nemis tili Vengriyaning taʼlim va iqtisodiyot tarmoqlarida muhim rol oʻynaydi<ref name="Foreign"/>. 2008-yilda 20 yilligini nishonlagan Budapeshtdagi Gyote Instituti (GI)<ref name="Kultur"/> &#x2014; qamrovli kurslar va Vengriyadagi maktablar &#x2014; yaqin hamkorlikni taklif etadi<ref name="Foreign" />. Shuningdek, Vengriyaning nemislari orasida nemis tilini targʻib qilish uchun moʻljallangan koʻplab dasturlar mavjud<ref name="Foreign" />. Budapeshtda 1992-yilda tashkil etilgan Tomas Mann Grammatika maktabi xalqaro maktabi mavjud boʻlib, vengerlar ham unga qatnaydilar<ref name="Foreign" />. Nemis Abitur va Vengriya universitetlariga kirish imtihonlari Baja shahridagi Ungarndeutsches Bildungszentrum (Vengriyadagi etnik nemislar uchun taʼlim markazi) da oʻtkaziladi<ref name="Foreign" />. Venger adabiyoti Germaniyada Péter Esterhazy, Péter Nadas, Shandor Marai, Antal Szerb va [[Imre Kertész|Imre Kerteszning]] eng katta muvaffaqiyatlarga erishgan asarlari bilan mashhur<ref name="Kultur"/>. Berlindagi Collegium Hungaricum 1924-yilda tashkil etilgan<ref name="CHB">{{Veb manbasi|url=http://www.hungaricum.de/hu/unserhaus.html|sarlavha=Collegium Hungaricum Berlin - Magyar Kulturális Intézet|ish=Collegium Hungaricum|til=de, hu|kirish sanasi=2 January 2010|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100405101426/http://www.hungaricum.de/hu/unserhaus.html|arxivsana=5 April 2010}}</ref>. 1945-yildan keyin u oʻz faoliyatini toʻxtatgan va 2000-yildan eski nom bilan qayta ochildi<ref name="CHB" />. [[Stuttgart|Shtutgartda]] Balassi institutining filiali boʻlgan Vengriya madaniyat markazi ham mavjud. Vengriya bastakori va pianinochisi [[Franz Liszt|Ferents Lisztga]] bagʻishlangan muzeylar [[Veymar]] va [[Bayreuth|Bayroytda]] joylashgan. [[Franz Liszt|Liszt]]<nowiki/>ning qabri cherkovi Bayroytda joylashgan boʻlib, u oʻsha yerda vafot etgan. == Taʼlim == [[Fayl:Deutsche_Schule_Budapest_-_Thomas_Mann_Gymnasium.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/25/Deutsche_Schule_Budapest_-_Thomas_Mann_Gymnasium.jpg/220px-Deutsche_Schule_Budapest_-_Thomas_Mann_Gymnasium.jpg|thumb| Tomas Mann gimnaziyasi, Budapesht]] Budapeshtda nemis xalqaro maktabi, Tomas Mann gimnaziyasi mavjud. === Akademik darajadagi taʼlim === Har yili minglab vengerlar Germaniyaga oʻqish va tadqiqot almashinuvi uchun borishadi<ref name="Foreign"/>. [[Nemis Akademik almashinuv xizmati|Germaniya Akademik almashinuv xizmati]] (DAAD) va Robert Bosch jamgʻarmasi bular uchun stipendiyalar ajratmoqda<ref name="Foreign" />. Budapeshtdagi Andrássy Gyula nemis tili universiteti Vengriyadagi nemis tashqi madaniyat va taʼlim siyosatida muhim rol oʻynaydi<ref name="Foreign"/>. == Doimiy diplomatik missiya == * Germaniyaning [[Budapesht|Budapeshtda]] elchixonasi bor. * Vengriyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi va [[Dusseldorf|Dyusseldorf]] va [[München|Myunxenda]] bosh konsulliklari bor. <gallery class="center"> Fayl:64-66, Úri utca, Budapest 1014.jpg|Germaniyaning Budapeshtdagi elchixonasi Fayl:Berlin, Mitte, Unter den Linden 76, Botschaft von Ungarn 01.jpg|Vengriyaning Berlindagi elchixonasi Fayl:GER_—_BY_–_Oberbayern_—_München_—_Mauerkircherstraße_1A_2020.JPG|Vengriyaning Myunxendagi Bosh konsulligi </gallery> == Manbalar == {{Manbalar|2}} == Adabiyotlar == * Armour, Ian D. ''Sharqiy Yevropa tarixi 1740-1918: imperiyalar, millatlar va modernizatsiya'' (A&C Black, 2012). * Austensen, Roy A. "Avstriya va „Germaniyada ustunlik uchun kurash“, 1848-1864." ''Zamonaviy tarix jurnali'' 52.2 (1980): 196-225. [https://www.jstor.org/stable/1878228 Onlayn] * Breuilli, Jon. ''Avstriya, Prussiya va Germaniyaning yaratilishi: 1806-1871'' (Routledge, 2014). * Herwig, Xolger H. ''Birinchi jahon urushi: Germaniya va Avstriya-Vengriya 1914-1918'' (A&C Black, 2014). * Katzenshteyn, Piter J. ''1815 yildan beri Avstriya va Germaniyaning hamkorlari'' (Kaliforniya universiteti matbuoti, 1976) * Langer, Uilyam L. ''Yevropa ittifoqlari va kelishuvlari: 1871-1890'' (1956). * Romsics, Ignác. [https://www.e-ir.info/2019/01/30/hungarys-place-in-german-south-east-european-policy-1919-1944 Vengriyaning Germaniyaning Janubi-Sharqiy Yevropa siyosatidagi oʻrni, 1919-1944], yilda: Markaziy Yevropaga qaratilgan buyuk kuch siyosati, 1914-1945, Aliaksandr Piahanau tomonidan tahrirlangan. Bristol: e-Xalqaro munosabatlar, 2019: 7-42-betlar. * Sked, Alan. „Avstriya-Vengriya va Birinchi jahon urushi“. ''Histoire@ Politique'' 1 (2014): 16-49. [https://scholar.google.com/scholar?output=instlink&q=info:NIaCAcV_OMIJ:scholar.google.com/&hl=en&as_sdt=5,27&sciodt=1,27&scillfp=13511954571189006328&oi=ll Onlayn] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220601143511/https://scholar.google.com/scholar?output=instlink&q=info%3ANIaCAcV_OMIJ%3Ascholar.google.com%2F&hl=en&as_sdt=5%2C27&sciodt=1%2C27&scillfp=13511954571189006328&oi=ll |date=2022-06-01 }} * Sondxaus, Lourens. „Oxirgi oʻyinni rejalashtirish: Markaziy kuchlar, 1916 yil sentyabr — 1917 yil aprel.“ ''1917 yilda: Gʻarbiy frontdan tashqari'' (Brill, 2008) 1-24-betlar. * Sondxaus, Lourens. „Schwarzenberg, Avstriya va Germaniya masalasi, 1848-1851“ ''Xalqaro tarix sharhi'' 13#1 (1991), 1-20-betlar [https://www.jstor.org/stable/40106320 onlayn] * Vauro, Jeffri.''Avstriya-Prussiya urushi: 1866 yilda Avstriyaning Prussiya va Italiya bilan urushi'' (Kembridge UP, 1997). [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Vengriya]] [[Turkum:Vengriyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] [[Turkum:Vengriya]] [[Turkum:Vengriyaning tashqi siyosati]] gi88dd0dcx5q3lppfuepbq4snehsrqw 0 805074 6221216 6213521 2026-07-31T12:19:26Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning tashqi siyosati]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221216 wikitext text/x-wiki {{Infobox bilateral relations|Germaniya — Gretsiya|Tasvir=Germany_Greece_Locator.png|Mamlakat1=Germaniya|Mamlakat2=Gretsiya|elchi1=Germaniya elchixonasi [[Afina]]da|elchi2=Gretsiya elchixonasi [[Berlin]]da|Rang1=green|Rang2=orange}} [[Gretsiya]] Berlinda elchixonasi va [[Gamburg]], [[München|Myunxen]], [[Dusseldorf|Dyusseldorf]], [[Stuttgart|Shtutgart]] va [[Frankfurtmayn|Frankfurtda]] beshta Bosh konsullikka ega. [[Germaniya|Germaniyaning]] [[Afina (shahar)|Afinada]] elchixonasi va [[Saloniki|Salonikida]] bosh konsulligi bor. Germaniya va Gretsiya [[Yevropa xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti|Yevropada Xavfsizlik va Hamkorlik]] [[Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti|Tashkiloti, Iqtisodiy Hamkorlik va Taraqqiyot Tashkiloti]], [[NATO]], [[Yevropa Ittifoqi]] va Yevrozonaning toʻlaqonli aʼzolaridir. Qarz inqirozidan oldin Germaniya Gretsiyada juda mashhur edi; Greklarning 78,5 % 2005-yilda Germaniya haqida ijobiy fikrda edi. 2010-yilga kelib 29 % shunday fikrda boʻlgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://kaparesearch.com/en/survey-on-greece-us-relations-2016/|sarlavha=Survey on Greece-US relations 2016|nashriyot=kaparesearch.com|sana=2016-11-12|kirish sanasi=2021-12-20|qaralgan sana=2022-09-28|arxivsana=2021-10-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211027175636/https://kaparesearch.com/en/survey-on-greece-us-relations-2016/}}</ref>. Bugungi kunda Germaniyaning Gretsiyadagi imiji qayta tiklandi va sezilarli darajada yaxshilandi. 2012-yilda greklarning 49 foizi Germaniya haqida juda salbiy fikrda bo‘lgan bo‘lsa, 2021-yilga kelib bu raqam 29 foizga kamaydi. Germaniya kansleri [[Angela Merkel]] 2012-yilda greklarning 76 foizi tomonidan juda salbiy nuqtai nazardan qaralgan. 2021-yilga kelib, u 45 % ni tashkil etgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.pewresearch.org/global/wp-content/uploads/sites/2/2021/09/PG_2021.09.22_Germany_FINAL.pdf|sarlavha=Germany and Merkel Receive High Marks Internationally in Chancellor's Last Year in Office|nashriyot=pewresearch.org|sana=2021-09-22|kirish sanasi=2021-12-20}}</ref>. == Ikki tomonlama munosabatlar tarixi == [[Fayl:Amalieoldenburg.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/67/Amalieoldenburg.jpg/200px-Amalieoldenburg.jpg|thumb|235x235px| Amaliya ''libosini'' kiygan Oldenburglik Amaliya]] [[Fayl:EPP_Summit,_20_June_2019_(48097747152).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b2/EPP_Summit%2C_20_June_2019_%2848097747152%29.jpg/220px-EPP_Summit%2C_20_June_2019_%2848097747152%29.jpg|thumb| Angela Merkel va Kiriakos Mitsotakis EPP yigʻilishida, 2019- yil]] Yunonlar va [[nemislar]] oʻrtasidagi diplomatik aloqalar [[Oʻrta asr|oʻrta asrlar]] va [[Vizantiya imperiyasi|Vizantiya imperiyasiga]] borib taqaladi. Mustaqil Yunonistonning birinchi qiroli Otton I [[Nemislar|nemis millatiga mansub boʻlib]], uning davrida koʻplab bavariyaliklar kelib, yangi davlatga joylashganlar. Otton I ning otasi bavariyalik Lyudvig I yunonlar Mustaqillik urushi paytida va oʻgʻli taxtga oʻtirgandan keyin ularga moliyaviy va siyosiy yordam bergan. 1834-yilda [[Gretsiya]] va [[Prussiya]] oʻrtasida diplomatik aloqalar oʻrnatildi, oʻsha yili ikkala davlat elchixonalarini ochdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.mfa.gr/www.mfa.gr/en-US/Policy/Geographic+Regions/Europe/Relationships+with+EU+Member+States/Germany/|sarlavha=Bilateral Relations Between Greece and Germany|kirish sanasi=2009-01-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090801000941/http://www.mfa.gr/www.mfa.gr/en-US/Policy/Geographic+Regions/Europe/Relationships+with+EU+Member+States/Germany|arxivsana=2009-08-01}} Greek Ministry of Foreign Affairs about the relation with Germany</ref>. Ikki mamlakat ikkala jahon urushi paytida ham dushman boʻlgan. Germaniya Ikkinchi [[Ikkinchi jahon urushi|jahon urushi]] paytida Gretsiyaning ishgʻolida ishtirok etgan. Germaniyaning harbiy jinoyatlari uchun tovon toʻlash va ishgʻol davridagi majburiy qarz masalasi hal qilinmayapti. Germaniyada 300 000 kishilik [[Yunonlar|yunon jamoasi]] istiqomat qiladi, ularning aksariyati 1960 va 1970-yillarda kelgan. 1970-, 1980-, 1990-, 2000-yillarda Gretsiyaga birinchi sayyohlik tufayli tashrif buyurgan nemislar bilan 60 yil davomida (1950-2010) ikki davlat aʼlo darajadagi munosabatlarga ega boʻlgan. Chet elga koʻchib ketgan yunonlarning birinchi Yevropadagi manzili Germaniya boʻlgan (asosan, 1960-yillar). Bundan tashqari, Gretsiya 1980-yillarda Germaniyaning qayta birlashishini qoʻllab-quvvatladi va ikki davlat Yevropa Ittifoqi spektrida koʻplab sohalarda (madaniy, texnologik, armiya va boshqalar) hamkorlik qildi. 1999-yilda Gretsiya tashqi ishlar vaziri Teodoros Pangalos „Germaniya siyosiy jihatdan past davlat“<ref>[https://www.tovima.gr/2009/10/07/politics/th-pagkalos-enas-palios-sti-thesi-toy-antiproedroy/ Θ.Πάγκαλος tovima.gr]</ref> deya diplomatik inqirozga sabab boʻldi va keyin uzr soʻradi. Biroq, davlatlar oʻrtasidagi Yvropa suveren qarz inqirozi davrida munosabatlar keskin taranglashdi<ref>[https://www.nytimes.com/2012/05/09/world/europe/german-patience-with-greece-on-the-euro-wears-thin.html German Patience With Greece on the Euro Wears Thin] 8 May 2012.</ref>. Har ikki davlatdagi ko‘plab ommaviy axborot vositalari polemik xabarlar orqali munosabatlarga putur yetkazishga uringan bo‘lsa-da, bunga qarshi chiqish tashabbuslari ham boʻlgan. Eng mashhuri nemis-grek yoshlar tashkilotining (Deutsch-griechisches Jugendwerk) tashkil topishidir. Umuman olganda, Germaniya va Gretsiya munosabatlari muvozanatli deb hisoblanadi. Yevropa siyosiy maydonida mamlakatlar yaxshi hamkorlik qiladi. Germaniya Gretsiyani Turkiya bilan tortishuvlarida qoʻllab-quvvatlaydi, ammo Fransiya kabi qattiq tazyiq oʻtkazmaydi. Bu haqda Germaniya vaziri Xayko Maas ham maʼlum qilgan: „[. . . ]Germaniya va butun Yevropa Ittifoqi qattiq birdamlikda Gretsiyani qoʻllab-quvvatlaydi“<ref>[https://www.dw.com/en/germanys-maas-calls-on-greece-and-turkey-to-avoid-catastrophe/a-54693420 G]</ref>. Germaniya Turkiyaga qurol sotishni cheklab qoʻygan, ammo ular oʻzaro savdoda dengiz uskunalarini istisno qildilar<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.dailysabah.com/business/defense/limit-on-arms-export-to-turkey-excludes-maritime-equipment-german-fm-says|sarlavha=Limit on arms export to Turkey excludes maritime equipment, German FM says|ish=[[Daily Sabah]]|sana=27 July 2020}}</ref>. Yevropa Ittifoqi Turkiyaga sanksiya qoʻllamoqchi boʻlganida Germaniya ikkilanib turdi, biroq ular sanksiya ijobiy variant ekanligini va Turkiyaning provokatsiyasi qabul qilinishi mumkin emas degan qarorga kelihdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=15 July 2019 |title=Germany, Austria say sanctions among options for Turkey's Cyprus drilling |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-cyprus-turkey-eu-idUSKCN1UA1E4}}</ref>. Eslatib o‘tamiz, Germaniya allaqachon Gretsiyaga va Gretsiya sotilmasligini istagan 4 ta U-214 suv osti kemasini Turkiyaga ham taqdim etgan. === Gretsiyaning nemis jamiyati === Afinada nemis arxeologiya instituti 1874-yilda, Afina nemis maktabi esa 1896-yilda ochilgan. == Ikki tomonlama shartnomalar roʻyxati<ref>http://www.mfa.gr/www.mfa.gr/en-US/Policy/Geographic+Regions/Europe/Relationships+with+EU+Member+States/Germany/Greek{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Ministry of Foreign Affairs about the relation with Germany</ref>: == * Ikki tomonlama madaniy kelishuv, 1956-yil 17-may * Yashash va tashish shartnomasi, 1961-yil 2-sentyabr. Unda ikki fuqarolikka ega boʻlgan shaxslarni harbiy xizmatga chaqirish masalalari ham koʻrib chiqiladi. * Ikki tomonlama soliqqa tortishning oldini olish toʻgʻrisidagi shartnoma, 1966-yil 18-aprel 1981-yildan keyin koʻpgina kelishuvlar [[Yevropa Ittifoqi]] orqali amalga oshirilgan. == Soʻnggi ikki tomonlama tashriflar roʻyxati == * 2000-yil aprel: Germaniya Prezidenti [[Johannes Rau|Johannes Rauning]] tashrifi. * 2004-yil 22-yanvar: Gretsiya tashqi ishlar vaziri Jorj Papandreuning tashrifi * 2004-yil 3-dekabr: Gretsiya tashqi ishlar vaziri Petros Molyviatisning tashrifi * 2006-yil 15-16-fevral: Gretsiya Bosh vaziri Kostas Karamanlis va Gretsiya tashqi ishlar vaziri Dora Bakoyannisning tashrifi * 2006-yil 23-iyun: Germaniya tashqi ishlar vaziri [[Frank-Walter Steinmeier|Frank-Valter Shtaynmayerning]] tashrifi * 2006-yil 18-22-sentyabr: Gretsiya Prezidenti [[Karolos Papoulias|Karolos Papulyasning]] tashrifi * 2007-yil 20-iyul: Germaniya kansleri [[Angela Merkel|Angela Merkelning]] tashrifi == Diplomatiya == {{Col-begin}} {{col-2}} === Germaniya Respublikasi === * [[Afina]] (Elchixona) * [[Saloniki]] (Bosh konsullik) {{col-2}} === Gretsiya Respublikasi === * [[Berlin]] (Elchixona) * [[Dyusseldorf]] (Bosh konsullik) * [[Frankfurt]] (Bosh konsullik) * [[Gamburg]] (Bosh konsullik) * [[Myunxen]] (Bosh konsullik) * [[Shtutgart]] (Bosh konsullik) {{Col-end}} == Elchixonalar == Germaniya elchixonasi [[Afina (shahar)|Gretsiyaning Afina]] shahrida joylashgan. Gretsiya elchixonasi [[Berlin|Germaniyaning Berlin]] shahrida joylashgan. == Manbalar == <references /> == Havolalar == * [http://www.athen.diplo.de/Vertretung/athen/el/Startseite.html Afinadagi Germaniya elchixonasi (faqat nemis va yunon tillarida)] * [https://www.mfa.gr/en/bilateral-relations/germany/ Gretsiya Tashqi ishlar vazirligi Germaniya bilan munosabatlar haqida] * [https://www.mfa.gr/germany/presveia/ Berlindagi Gretsiya elchixonasi (faqat nemis va yunon tillarida)] [[Turkum:Gretsiyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] [[Turkum:Gretsiyaning tashqi siyosati]] daawgc8ao9gr8pznwjwn1okjso0ihyn 6221235 6221216 2026-07-31T12:22:46Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Gretsiyaning tashqi siyosati]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221235 wikitext text/x-wiki {{Infobox bilateral relations|Germaniya — Gretsiya|Tasvir=Germany_Greece_Locator.png|Mamlakat1=Germaniya|Mamlakat2=Gretsiya|elchi1=Germaniya elchixonasi [[Afina]]da|elchi2=Gretsiya elchixonasi [[Berlin]]da|Rang1=green|Rang2=orange}} [[Gretsiya]] Berlinda elchixonasi va [[Gamburg]], [[München|Myunxen]], [[Dusseldorf|Dyusseldorf]], [[Stuttgart|Shtutgart]] va [[Frankfurtmayn|Frankfurtda]] beshta Bosh konsullikka ega. [[Germaniya|Germaniyaning]] [[Afina (shahar)|Afinada]] elchixonasi va [[Saloniki|Salonikida]] bosh konsulligi bor. Germaniya va Gretsiya [[Yevropa xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti|Yevropada Xavfsizlik va Hamkorlik]] [[Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti|Tashkiloti, Iqtisodiy Hamkorlik va Taraqqiyot Tashkiloti]], [[NATO]], [[Yevropa Ittifoqi]] va Yevrozonaning toʻlaqonli aʼzolaridir. Qarz inqirozidan oldin Germaniya Gretsiyada juda mashhur edi; Greklarning 78,5 % 2005-yilda Germaniya haqida ijobiy fikrda edi. 2010-yilga kelib 29 % shunday fikrda boʻlgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://kaparesearch.com/en/survey-on-greece-us-relations-2016/|sarlavha=Survey on Greece-US relations 2016|nashriyot=kaparesearch.com|sana=2016-11-12|kirish sanasi=2021-12-20|qaralgan sana=2022-09-28|arxivsana=2021-10-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211027175636/https://kaparesearch.com/en/survey-on-greece-us-relations-2016/}}</ref>. Bugungi kunda Germaniyaning Gretsiyadagi imiji qayta tiklandi va sezilarli darajada yaxshilandi. 2012-yilda greklarning 49 foizi Germaniya haqida juda salbiy fikrda bo‘lgan bo‘lsa, 2021-yilga kelib bu raqam 29 foizga kamaydi. Germaniya kansleri [[Angela Merkel]] 2012-yilda greklarning 76 foizi tomonidan juda salbiy nuqtai nazardan qaralgan. 2021-yilga kelib, u 45 % ni tashkil etgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.pewresearch.org/global/wp-content/uploads/sites/2/2021/09/PG_2021.09.22_Germany_FINAL.pdf|sarlavha=Germany and Merkel Receive High Marks Internationally in Chancellor's Last Year in Office|nashriyot=pewresearch.org|sana=2021-09-22|kirish sanasi=2021-12-20}}</ref>. == Ikki tomonlama munosabatlar tarixi == [[Fayl:Amalieoldenburg.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/67/Amalieoldenburg.jpg/200px-Amalieoldenburg.jpg|thumb|235x235px| Amaliya ''libosini'' kiygan Oldenburglik Amaliya]] [[Fayl:EPP_Summit,_20_June_2019_(48097747152).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b2/EPP_Summit%2C_20_June_2019_%2848097747152%29.jpg/220px-EPP_Summit%2C_20_June_2019_%2848097747152%29.jpg|thumb| Angela Merkel va Kiriakos Mitsotakis EPP yigʻilishida, 2019- yil]] Yunonlar va [[nemislar]] oʻrtasidagi diplomatik aloqalar [[Oʻrta asr|oʻrta asrlar]] va [[Vizantiya imperiyasi|Vizantiya imperiyasiga]] borib taqaladi. Mustaqil Yunonistonning birinchi qiroli Otton I [[Nemislar|nemis millatiga mansub boʻlib]], uning davrida koʻplab bavariyaliklar kelib, yangi davlatga joylashganlar. Otton I ning otasi bavariyalik Lyudvig I yunonlar Mustaqillik urushi paytida va oʻgʻli taxtga oʻtirgandan keyin ularga moliyaviy va siyosiy yordam bergan. 1834-yilda [[Gretsiya]] va [[Prussiya]] oʻrtasida diplomatik aloqalar oʻrnatildi, oʻsha yili ikkala davlat elchixonalarini ochdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.mfa.gr/www.mfa.gr/en-US/Policy/Geographic+Regions/Europe/Relationships+with+EU+Member+States/Germany/|sarlavha=Bilateral Relations Between Greece and Germany|kirish sanasi=2009-01-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090801000941/http://www.mfa.gr/www.mfa.gr/en-US/Policy/Geographic+Regions/Europe/Relationships+with+EU+Member+States/Germany|arxivsana=2009-08-01}} Greek Ministry of Foreign Affairs about the relation with Germany</ref>. Ikki mamlakat ikkala jahon urushi paytida ham dushman boʻlgan. Germaniya Ikkinchi [[Ikkinchi jahon urushi|jahon urushi]] paytida Gretsiyaning ishgʻolida ishtirok etgan. Germaniyaning harbiy jinoyatlari uchun tovon toʻlash va ishgʻol davridagi majburiy qarz masalasi hal qilinmayapti. Germaniyada 300 000 kishilik [[Yunonlar|yunon jamoasi]] istiqomat qiladi, ularning aksariyati 1960 va 1970-yillarda kelgan. 1970-, 1980-, 1990-, 2000-yillarda Gretsiyaga birinchi sayyohlik tufayli tashrif buyurgan nemislar bilan 60 yil davomida (1950-2010) ikki davlat aʼlo darajadagi munosabatlarga ega boʻlgan. Chet elga koʻchib ketgan yunonlarning birinchi Yevropadagi manzili Germaniya boʻlgan (asosan, 1960-yillar). Bundan tashqari, Gretsiya 1980-yillarda Germaniyaning qayta birlashishini qoʻllab-quvvatladi va ikki davlat Yevropa Ittifoqi spektrida koʻplab sohalarda (madaniy, texnologik, armiya va boshqalar) hamkorlik qildi. 1999-yilda Gretsiya tashqi ishlar vaziri Teodoros Pangalos „Germaniya siyosiy jihatdan past davlat“<ref>[https://www.tovima.gr/2009/10/07/politics/th-pagkalos-enas-palios-sti-thesi-toy-antiproedroy/ Θ.Πάγκαλος tovima.gr]</ref> deya diplomatik inqirozga sabab boʻldi va keyin uzr soʻradi. Biroq, davlatlar oʻrtasidagi Yvropa suveren qarz inqirozi davrida munosabatlar keskin taranglashdi<ref>[https://www.nytimes.com/2012/05/09/world/europe/german-patience-with-greece-on-the-euro-wears-thin.html German Patience With Greece on the Euro Wears Thin] 8 May 2012.</ref>. Har ikki davlatdagi ko‘plab ommaviy axborot vositalari polemik xabarlar orqali munosabatlarga putur yetkazishga uringan bo‘lsa-da, bunga qarshi chiqish tashabbuslari ham boʻlgan. Eng mashhuri nemis-grek yoshlar tashkilotining (Deutsch-griechisches Jugendwerk) tashkil topishidir. Umuman olganda, Germaniya va Gretsiya munosabatlari muvozanatli deb hisoblanadi. Yevropa siyosiy maydonida mamlakatlar yaxshi hamkorlik qiladi. Germaniya Gretsiyani Turkiya bilan tortishuvlarida qoʻllab-quvvatlaydi, ammo Fransiya kabi qattiq tazyiq oʻtkazmaydi. Bu haqda Germaniya vaziri Xayko Maas ham maʼlum qilgan: „[. . . ]Germaniya va butun Yevropa Ittifoqi qattiq birdamlikda Gretsiyani qoʻllab-quvvatlaydi“<ref>[https://www.dw.com/en/germanys-maas-calls-on-greece-and-turkey-to-avoid-catastrophe/a-54693420 G]</ref>. Germaniya Turkiyaga qurol sotishni cheklab qoʻygan, ammo ular oʻzaro savdoda dengiz uskunalarini istisno qildilar<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.dailysabah.com/business/defense/limit-on-arms-export-to-turkey-excludes-maritime-equipment-german-fm-says|sarlavha=Limit on arms export to Turkey excludes maritime equipment, German FM says|ish=[[Daily Sabah]]|sana=27 July 2020}}</ref>. Yevropa Ittifoqi Turkiyaga sanksiya qoʻllamoqchi boʻlganida Germaniya ikkilanib turdi, biroq ular sanksiya ijobiy variant ekanligini va Turkiyaning provokatsiyasi qabul qilinishi mumkin emas degan qarorga kelihdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=15 July 2019 |title=Germany, Austria say sanctions among options for Turkey's Cyprus drilling |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-cyprus-turkey-eu-idUSKCN1UA1E4}}</ref>. Eslatib o‘tamiz, Germaniya allaqachon Gretsiyaga va Gretsiya sotilmasligini istagan 4 ta U-214 suv osti kemasini Turkiyaga ham taqdim etgan. === Gretsiyaning nemis jamiyati === Afinada nemis arxeologiya instituti 1874-yilda, Afina nemis maktabi esa 1896-yilda ochilgan. == Ikki tomonlama shartnomalar roʻyxati<ref>http://www.mfa.gr/www.mfa.gr/en-US/Policy/Geographic+Regions/Europe/Relationships+with+EU+Member+States/Germany/Greek{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Ministry of Foreign Affairs about the relation with Germany</ref>: == * Ikki tomonlama madaniy kelishuv, 1956-yil 17-may * Yashash va tashish shartnomasi, 1961-yil 2-sentyabr. Unda ikki fuqarolikka ega boʻlgan shaxslarni harbiy xizmatga chaqirish masalalari ham koʻrib chiqiladi. * Ikki tomonlama soliqqa tortishning oldini olish toʻgʻrisidagi shartnoma, 1966-yil 18-aprel 1981-yildan keyin koʻpgina kelishuvlar [[Yevropa Ittifoqi]] orqali amalga oshirilgan. == Soʻnggi ikki tomonlama tashriflar roʻyxati == * 2000-yil aprel: Germaniya Prezidenti [[Johannes Rau|Johannes Rauning]] tashrifi. * 2004-yil 22-yanvar: Gretsiya tashqi ishlar vaziri Jorj Papandreuning tashrifi * 2004-yil 3-dekabr: Gretsiya tashqi ishlar vaziri Petros Molyviatisning tashrifi * 2006-yil 15-16-fevral: Gretsiya Bosh vaziri Kostas Karamanlis va Gretsiya tashqi ishlar vaziri Dora Bakoyannisning tashrifi * 2006-yil 23-iyun: Germaniya tashqi ishlar vaziri [[Frank-Walter Steinmeier|Frank-Valter Shtaynmayerning]] tashrifi * 2006-yil 18-22-sentyabr: Gretsiya Prezidenti [[Karolos Papoulias|Karolos Papulyasning]] tashrifi * 2007-yil 20-iyul: Germaniya kansleri [[Angela Merkel|Angela Merkelning]] tashrifi == Diplomatiya == {{Col-begin}} {{col-2}} === Germaniya Respublikasi === * [[Afina]] (Elchixona) * [[Saloniki]] (Bosh konsullik) {{col-2}} === Gretsiya Respublikasi === * [[Berlin]] (Elchixona) * [[Dyusseldorf]] (Bosh konsullik) * [[Frankfurt]] (Bosh konsullik) * [[Gamburg]] (Bosh konsullik) * [[Myunxen]] (Bosh konsullik) * [[Shtutgart]] (Bosh konsullik) {{Col-end}} == Elchixonalar == Germaniya elchixonasi [[Afina (shahar)|Gretsiyaning Afina]] shahrida joylashgan. Gretsiya elchixonasi [[Berlin|Germaniyaning Berlin]] shahrida joylashgan. == Manbalar == <references /> == Havolalar == * [http://www.athen.diplo.de/Vertretung/athen/el/Startseite.html Afinadagi Germaniya elchixonasi (faqat nemis va yunon tillarida)] * [https://www.mfa.gr/en/bilateral-relations/germany/ Gretsiya Tashqi ishlar vazirligi Germaniya bilan munosabatlar haqida] * [https://www.mfa.gr/germany/presveia/ Berlindagi Gretsiya elchixonasi (faqat nemis va yunon tillarida)] [[Turkum:Gretsiyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] h9m9ee3mgti9yarw1s3xxgtc3g7zv86 0 805079 6221214 5781385 2026-07-31T12:19:16Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning tashqi siyosati]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221214 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Daniya — Germaniya munosabatlari |Tasvir =Denmark_Germany_Locator.png |Mamlakat1 = Daniya |Mamlakat2 =Germaniya |Rang1 = green |Rang2 = orange }} '''Daniya — Germaniya munosabatlari''' ({{Lang-de|Dänisch-deutsche Beziehungen}}) [[Daniya]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi tashqi aloqalardir. Ikkala davlat ham [[NATO]] va [[Yevropa Ittifoqi|Yevropa Ittifoqining]] toʻliq aʼzolari. Shlezvig mintaqasida joylashgan mamlakatlar oʻrtasidagi chegara tarix davomida bir necha bor oʻzgargan. Hozirgi chegara 1920-yilda referendumlar orqali aniqlangan. Daniya-Germaniya chegara hududi boshqa chegara hududlari uchun ijobiy misol sifatida koʻrsatiladi<ref>The European Centre for Minority Issues (ECMI): {{Veb manbasi|sarlavha=German-Danish Border Region|url=http://www.ecmi.de/about/history/german-danish-border-region/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190723180542/https://www.ecmi.de/about/history/german-danish-border-region/|arxivsana=2019-07-23|kirish sanasi=2014-05-03}}</ref>. Chegaraning har ikki tomonida ham ozchilik aholi yashaydi va tez-tez transchegaraviy hamkorlik faoliyati oʻtkaziladi<ref>Press releases from the European Commission: {{Veb manbasi|url=http://europa.eu/rapid/press-release_MEMO-08-451_en.htm?locale=en|sarlavha=Denmark (Syddanmark)-Germany (Schleswig-KERN) Cross-border Operational Programme "Syddanmark-Schleswig-K.E.R.N" 2007-2013|kirish sanasi=2014-05-03|arxivsana=2017-12-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171201081717/http://europa.eu/rapid/press-release_MEMO-08-451_en.htm?locale=en}}</ref><ref>Femern A/S — newsletter no. 25: {{Veb manbasi|url=http://www.femern.com/service-menu/press--documents/newsletters/femern-as-newsletter-no-25/dialogforumnorden-promotes-cross-border-cooperation|sarlavha=DialogForumNorden promotes cross-border cooperation|kirish sanasi=2014-05-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140503231559/http://www.femern.com/service-menu/press--documents/newsletters/femern-as-newsletter-no-25/dialogforumnorden-promotes-cross-border-cooperation|arxivsana=2014-05-03}}</ref>. == Tarixi == === Ikkinchi Shlezvig urushi === [[Fayl:Karte_Deutsch-Dänischer_Krieg_Gebietsveränderungen.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b3/Karte_Deutsch-D%C3%A4nischer_Krieg_Gebietsver%C3%A4nderungen.svg/220px-Karte_Deutsch-D%C3%A4nischer_Krieg_Gebietsver%C3%A4nderungen.svg.png|thumb| Ikkinchi Shlezvig urushidan keyin hududiy oʻzgarishlar]] Ikkinchi Shlezvig urushi Shlezvig-Golshteyn munozarasi natijasida yuz bergan. Bu 1864-yil 1-fevralda, Prussiya qoʻshinlari Shlezvig chegarasini kesib oʻtgandan soʻng boshlandi. Daniya [[Prussiya qirolligi|Prussiya]] va [[Avstriya]] bilan kurashdi. Birinchi Shlezvig urushi (1848—51) singari, Golshteyn va Lauenburg gersogliklarining merosxoʻrligi boʻyicha nizolar tufayli Daniya qiroli Germaniya Konfederatsiyasiga maʼqul keladigan merosxoʻrsiz vafot etganligi sababli gersogliklarni nazorat qilish uchun kurash olib borilgan. Nemis Konfederatsiyasi oldingi mamlakat konstitutsiyasini (''Helstatsforfatning'') rad etganidan soʻng, [[London]] protokolini buzgan holda Shlezvig gersogligini Daniya qirolligiga yaqinlashtirgan noyabr Konstitutsiyasining qabul qilinishi tufayli hal qiluvchi bahs-munozaralar paydo boʻldi. Urush 1864-yil 30-oktyabrda Vena shartnomasi Daniyaning Shlezvig, Golshteyn va Saks-Lauenburg [[Prussiya qirolligi|gersogliklarining Prussiya]] va Avstriyaga oʻtishiga sabab boʻlganida tugadi. Urush Germaniyaning gʻalabasi bilan yakunlandi. === Birinchi jahon urushining oxiri === Daniya, [[Birinchi jahon urushi]] davomida betaraf boʻlganiga qaramay, Germaniya magʻlubiyatidan keyin ham muzokaralarda ishtirok etgan. Cunki AQSh Prezidenti [[Woodrow Wilson|Vudro Vilsonning]] [[Wilsonning 14 nutqli dasturi|oʻn toʻrt bandli dasturi]] Yevropaning oʻz taqdirini oʻzi belgilash huquqini oʻz tamoyillari qatoriga kiritdi va Janubiy Yutlandiya / Shimoliy Shlezvig hududida yashovchi muhim Daniya ozchiligini ham oʻz ichiga oldi. Oxir-oqibat, bu hududda yashovchi aholining milliy mansubligi masalasi demokratik saylovlar orqali hal qilinishiga qaror qilindi. Muzokaralarga koʻra, Janubiy Yutlandiya/Shimoliy Shlezvig hududi uch xil zonaga boʻlingan. Uchinchi, eng janubiy zonaga Daniya hukumati va Germaniyaga tinchlik shartnomasida ozgina imtiyozlar bermoqchi boʻlgan Britaniya bosh vaziri [[David Lloyd George|Lloyd Jorj]] oʻrtasidagi kelishuvdan soʻng, saylovlar oʻtkazilmasligiga qaror qilindi. U yerda, yana ikkita zonada saylovlar boʻlishi kerak edi. Saylovlarni [[Versal sulh shartnomasi|Versal shartnomasi]] 1920-yil yanvarda kuchga kirgunga qadar oʻtkazish mumkin emasdi, ammo shundan soʻng saylovlar birinchi, eng shimoliy zonada 10-fevralda va ikkinchi, oʻrta zonada 14-martda oʻtkazilishi toʻgʻrisida qaror qabul qilindi. Birinchi zonadagi saylovlar natijasiga koʻra, 75 foizga yaqin ovoz Daniya bilan qayta birlashishni yoqlagan boʻlsa, ikkinchi zonada 80 foizga yaqin ovoz Germaniya bilan bogʻliq boʻlib qolish tarafdori boʻlgan. Daniya va Germaniya hukumatlari oʻrtasidagi keyingi muzokaralar rasmiy ravishda ikkinchi zonaning bir qismi boʻlishiga qaramay, Daniya [[Flensburg|Tonder hududini olish toʻgʻrisida qaror qabul qildi, Flensborg]] hududi esa Germaniya qoʻlida qolishi kerak edi. 15-iyun kuni Janubiy Jutlandiya hududi rasman Daniya nazoratiga qaytarildi. === Ikkinchi jahon urushi === Operatsiya Weserübung [[Ikkinchi jahon urushi|Ikkinchi Jahon urushi]] paytida [[Uchinchi reyx|Germaniyaning]] [[Daniya]] va [[Norvegiya|Norvegiyaga]] hujumi va Norvegiya kampaniyasining ochilish operatsiyasining maxfiy nomi edi. Bu nom [[Nemis tili|nemischa]] '''Weser-mashq operatsiyasidan''' kelib chiqqan. [[Vezer|Weser]]-Germaniyadagi [[daryo]]. [[Okkupatsiya|1940]]-yil 9-aprel kuni erta tongda [[Birlashgan Qirollik|Germaniya]] rejalashtirilgan va ochiq muhokama qilingan [[Fransiya|Fransiyaga]] qarshi profilaktik manevr sifatida Daniya va Norvegiyaga bostirib kirdi. Bosqinlardan soʻng nemislarning elchilari Daniya va Norvegiya hukumatlariga ''[[Vermaxt|Wehrmacht]]'' fransuz-ingliz agressiyasidan mamlakatlarning [[Betaraflik|betarafligini]] himoya qilish uchun kelganligi haqida xabar berishdi. Ikki davlat oʻrtasidagi geografiya, joylashuv va iqlimdagi sezilarli farqlar haqiqiy harbiy operatsiyalarni bir-biriga oʻxshamas qildi. Strategik jihatdan Daniyaning Germaniya uchun ahamiyati Norvegiyadagi operatsiyalar uchun sahna maydoni va Germaniya bilan chegaradosh davlat sifatida, qaysidir tarzda nazorat qilinishi kerak edi. Daniyaning [[Boltiq dengizi]] bilan bogʻliq mavqeini hisobga olgan holda, mamlakat dengiz va Sovet bandargohlariga kema kirishini nazorat qilish uchun ham muhim edi. Kichkina va nisbatan tekis mamlakat nemis armiyasi operatsiyalari uchun ideal hudud edi va Daniyaning kichik armiyasining gʻalabadan umidi kam edi. Shunga qaramay, erta tongda bir necha Daniya qoʻshinlari nemis armiyasi bilan jang qildilar, 16 kishi halok boʻldi va 20 kishi yaralandi. Nemislar nomaʼlum miqdordagi qurbonlarni yoʻqotdilar, 12 ta [[Broneavtomobil|zirhli mashina]] va bir nechta mototsikl va mashinalar yoʻq qilindi. Toʻrtta nemis tanki shikastlangan. Bir nemis bombardimonchisi ham shikastlangan<ref>Hooton 2007, p. 31.</ref>. Qisqa janglar paytida ikki nemis askari daniyaliklar tomonidan vaqtincha asirga olingan. 1940-yil 9-aprel kuni soat 04:00 da Germaniyaning Daniyadagi elchisi Renthe-Fink Daniya tashqi ishlar vaziri Munchga qoʻngʻiroq qilib u bilan uchrashishni soʻragan. Ikki kishi 20 daqiqalik suhbatdan soʻng, Renthe-Fink nemis qoʻshinlari oʻsha paytda mamlakatni Fransiya-Britaniya hujumidan himoyalash maqsadida Daniya hududiga qoʻshin kiritayotganini eʼlon qildi. Germaniya elchisi Daniya qarshiligini zudlik bilan toʻxtatishni, Daniya hukumati va Germaniya qurolli kuchlari oʻrtasida aloqa oʻrnatishni talab qildi. Agar talablar bajarilmasa, Luftwaffe poytaxt Kopengagenni bombardimon qiladi deb tahdid qilgan. [[Fayl:Bundesarchiv_Bild_101I-753-0010-19A,_Jütland,_deutscher_Spähpanzer_(Sd._Kfz._222).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3f/Bundesarchiv_Bild_101I-753-0010-19A%2C_J%C3%BCtland%2C_deutscher_Sp%C3%A4hpanzer_%28Sd._Kfz._222%29.jpg/250px-Bundesarchiv_Bild_101I-753-0010-19A%2C_J%C3%BCtland%2C_deutscher_Sp%C3%A4hpanzer_%28Sd._Kfz._222%29.jpg|left|thumb|250x250px| [[Yutlandiya|Yutlandda]] nemis zirhli mashinasi.]] Germaniya talablari eʼlon qilinganda, nemislarning birinchi yutuqlari allaqachon maʼlum edi, kuchlar Gedserga parom bilan soat 04:15 da qoʻngan va shimolga qarab harakatlanardi. Nemis Fallschirmjager boʻlinmalari hech qanday qarshilik koʻrsatmasdan qoʻnishgan va Aalborgdagi ikkita aerodromni, Storstrøm koʻprigini va Masnedo qal’asini egallab olishgan. Mahalliy vaqt bilan soat 04:20 da 1000 nafar nemis piyoda askarlari Hansestadt Danzig mina layneridan Kopengagen bandargohiga qoʻnishdi va qarshilikka duch kelmay, tezda qal’adagi Daniya garnizonini egallab olishdi. Nemislar portdan Daniya qirollik oilasini qoʻlga olish uchun Amalienborg saroyiga qarab harakatlanishdi. Bosqinchi kuchlar qirol qarorgohiga yetib kelganida qirolning qirollik gvardiyasi ogohlantirilgan va boshqa qo‘shimcha kuchlar ham saroyga yo‘l olgan edi. Amalienborgga qilingan Germaniyaning birinchi hujumi qaytarildi. Bu Kristian X va uning vazirlariga Daniya armiyasi boshligʻi general Prior bilan suhbatlashish uchun vaqt berdi. Muhokamalar davom etar ekan, Heinkel He 111 va Dornier Do 17 bombardimonchilari shahar ustida varaqalar yoyishdi. Luftwaffe (nemislarning havo-harbiy boʻlimi) Kopengagen tinch aholisini bombardimon qilishning aniq tahdidini va General Prior jangni davom ettirish tarafdori boʻlgan qirol Kristian X va butun Daniya hukumati ichki ishlarda siyosiy mustaqillikni saqlab qolish evaziga soat 08:34 da taslim boʻlish buyrugʻi berilgan edi. Soat 05:45 da Germaniyaning ikkita Bf 110 eskadroni [[Zelandiya|Zealanddagi]] (Daniya) Værløse aerodromiga hujum qildi va Daniya armiyasi havo xizmatini bosqinchilik bilan yoʻq qildi. Daniya [[Havo hujumidan mudofaa|havo hujumiga qarshi]] otishmaga qaramay, nemis qiruvchilari Daniyaning 11 samolyotini yoʻq qildi va yana 14 tasiga jiddiy zarar yetkazdi. Daniyaga bostirib kirish olti soatdan kam davom etdi va urush paytida nemislar tomonidan olib borilgan eng qisqa harbiy kampaniya edi. Daniyaning tez taslim boʻldi. Bu 1943-yilning yozigacha Daniyaning qiyinchiliksiz bosib olinishiga olib keldi va daniyalik [[Yahudiylar|yahudiylarning]] hibsga olinishi va [[Deportatsiya|deportatsiyasi]], shuningdek, Shvetsiyadan boshpana olish uchun vaqt berildi. Oxir-oqibat, 477 nafar Daniya yahudiylari deportatsiya qilindi va ulardan 70 nafari hayotdan koʻz yumdi. Daniyada yahudiylar va yarim yahudiylar urushdan oldin 8000 kishidan dan sal koʻproq boʻlgan<ref>Holocaust Education & Archive Research Team</ref>. == Zamonaviy aloqalar == [[Germaniya]] ham, Daniya ham Yevropa Ittifoqi va NATO aʼzolaridir. Daniyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi, shuningdek, [[Flensburg|Flensburgda]] va [[Gamburg|Gamburgda]] bosh konsulligi bor. Germaniya Kopengagendagi elchixonasi, shuningdek, Daniya atrofida faxriy konsulliklar tarmogʻiga ega. 1955-yildagi Bonn-Kopengagen deklaratsiyasi chegaraning har ikki tomonida ozchiliklarni oʻzaro tan olishni oʻrnatadi, toʻliq fuqarolik huquqlarini va ozchiliklar tilida oʻqitiladigan maktablar tashkil etish huquqini taʼminlaydi. Bundan tashqari, Daniya Taʼlim vazirligi (Undervisningsministeret) Bundes shtatining Baden-Vyurtemberg taʼlim vazirligi Kultusministerium bilan ikkala mamlakatdagi gimnaziya oʻquvchilari oʻrtasida almashinuv dasturini ishlab chiqish va amalga oshirish uchun hamkorlik qiladi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.uvm.dk/Uddannelser/Gymnasiale-uddannelser/Forsoeg-og-udvikling/Udviklingsplanens-tredje-fase|sarlavha=Udviklingsplanens tredje fase - Undervisningsministeriet|ish=www.uvm.dk|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140811024611/http://uvm.dk/Uddannelser/Gymnasiale-uddannelser/Forsoeg-og-udvikling/Udviklingsplanens-tredje-fase|arxivsana=2014-08-11}} </ref>. Dasturning rasmiy nomi „Deutsch-Dänisches grenzenübergreifendes Schüleraustauschprogramm für die Entwicklung und den Beibehalt, essentieller kultureller Verständigung und prägenden Erfahrungen“ (Madaniy tushunish va shakllantiruvchi tajribalarni rivojlantirish va qoʻllab-quvvatlash uchun Germaniya-Daniya transchegaraviy talabalar almashinuv dasturi) deb nomlanadi. Birinchi almashinuv rasmiy ravishda 2016-yil aprel oyida Baden-Vyurtembergning Mosbax shahrida amalga oshirildi. Ikkinchi rasmiy almashinuv may oyida Daniyaning Odense shahrida boʻlib oʻtdi, soʻngra uchinchi, ammo yakuniysi emas, 2016-yil avgust oyida muvaffaqiyatli tashrif boʻlib oʻtdi. Dastur rasman nihoyasiga yetgan boʻlsa ham, 2016-yil oxirigacha qaytish rejalashtirish ishlab chiqilgan. === Chegara nazorati === Yevropadagi muhojirlar inqirozi sharoitida Daniya 2016-yil 4-yanvardan beri Daniya — Germaniya chegarasida vaqtinchalik chegara nazoratini saqlab kelmoqda, bu muddat bir necha bor uzaytirilgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.eu.dk/da/aktuelt/aktuelle-temaer/graensekontrol|sarlavha=Midlertidig dansk grænsekontrol|muallif=Jørgensen|ism=Martin|sana=16 April 2019|kirish sanasi=30 June 2019|arxivsana=6 October 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191006150521/https://www.eu.dk/da/aktuelt/aktuelle-temaer/graensekontrol}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://politiken.dk/indland/art7142319/Gr%C3%A6nsekontrollen-ved-den-dansk-tyske-gr%C3%A6nse-forl%C3%A6nges|sarlavha=Grænsekontrollen ved den dansk-tyske grænse forlænges|ish=[[Politiken]]|sana=12 April 2019|kirish sanasi=30 June 2019|arxivsana=31 May 2020|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200531193054/https://politiken.dk/indland/art7142319/Gr%C3%A6nsekontrollen-ved-den-dansk-tyske-gr%C3%A6nse-forl%C3%A6nges}}</ref>. 2019-yil aprel holatiga koʻra, 10 milliondan koʻproq odam toʻxtatilgan, ulardan 7599 nafari rad etilgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.dr.dk/nyheder/indland/10-millioner-kontroller-ved-graensen-under-en-promille-afvises|sarlavha=10 millioner kontroller ved grænsen: Under en promille afvises|ish=[[dr.dk]]|muallif=Sircic|ism=Adnan|sana=24 April 2019|kirish sanasi=June 30, 2019|arxivsana=26 December 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191226151310/https://www.dr.dk/nyheder/indland/10-millioner-kontroller-ved-graensen-under-en-promille-afvises}}</ref>. 2018-yil oktabr holatiga ko‘ra, 801 qurol musodara qilingan va boshqa narsalar qatorida odam savdosi va narkotik moddalar kontrabandasi bo‘yicha 5479 ta ayblov qo‘yilgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.berlingske.dk/internationalt/debat-afsloerede-en-sag-enhedslisten-og-dansk-folkeparti-kan-enes|sarlavha=Debat afslørede en sag, Enhedslisten og Dansk Folkeparti kan enes om: Grænsekontrollen skal bevares|ism=Mikkel|muallif=Danielsen|ish=[[Berlingske]]|sana=14 May 2019|kirish sanasi=30 June 2019|arxivsana=15 May 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190515055616/https://www.berlingske.dk/internationalt/debat-afsloerede-en-sag-enhedslisten-og-dansk-folkeparti-kan-enes}}</ref>. Politsiya tekshirilgan shaxslar, kirish taqiqlangan shaxslar va odam savdosida ayblangan shaxslar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni eʼlon qilmoqda. == Doimiy diplomatik vakolatxonalar == * Daniya [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi va [[Flensburg]], [[Gamburg]] va [[München|Myunxenda]] bosh konsulliklarga ega<ref>{{Veb manbasi|url=https://tyskland.um.dk/|sarlavha=Embassy of Denmark in Berlin|kirish sanasi=2022-03-27|arxivsana=2022-03-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220326101837/https://tyskland.um.dk/}}</ref>. * Germaniyaning [[Kopengagen|Kopengagenda]] elchixonasi bor<ref>{{Veb manbasi|url=https://kopenhagen.diplo.de/|sarlavha=Embassy of Germany in Copenhagen|kirish sanasi=2022-03-27|arxivsana=2022-03-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220308131210/https://kopenhagen.diplo.de/}}</ref>. <gallery class="center"> Fayl:Nordic embassies Berlin (July 2008) 1.jpg|Daniyaning Berlindagi elchixonasi Fayl:Entrance of Portland Towers.jpg|Germaniyaning Kopengagendagi elchixonasi </gallery> == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [https://web.archive.org/web/20090106045726/http://www.gkflensborg.um.dk/da Flensburgdagi Daniya bosh konsulligi (faqat Daniya va nemis tillarida)] * [http://www.dk-hamburg.com/ Gamburgdagi Daniya bosh konsulligi (faqat Daniya va nemis tillarida)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20221001180946/https://www.dk-hamburg.com/ |date=2022-10-01 }} * [https://web.archive.org/web/20090331113356/http://www.muenchen.um.dk/da/ Myunxendagi Daniya bosh konsulligi (faqat Daniya va nemis tillarida)] * [http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Daenemark.html Germaniya Federal Tashqi ishlar vazirligi Daniya bilan munosabatlar haqida] * [http://www.kopenhagen.diplo.de/Vertretung/kopenhagen/de/Startseite.html Kopengagendagi Germaniya elchixonasi (faqat Daniya va nemis tillarida)] * [https://web.archive.org/web/20100813171203/http://ecmi.de/7/2004/10/07/Bonn-Copenhagen-Declarations.php Bonn-Kopengagen deklaratsiyasi] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Daniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] [[Turkum:Daniyaning tashqi siyosati]] 1lvc0vtnctfum510cb5e2r0c95f6aif 6221233 6221214 2026-07-31T12:22:38Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Daniyaning tashqi siyosati]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221233 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Daniya — Germaniya munosabatlari |Tasvir =Denmark_Germany_Locator.png |Mamlakat1 = Daniya |Mamlakat2 =Germaniya |Rang1 = green |Rang2 = orange }} '''Daniya — Germaniya munosabatlari''' ({{Lang-de|Dänisch-deutsche Beziehungen}}) [[Daniya]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi tashqi aloqalardir. Ikkala davlat ham [[NATO]] va [[Yevropa Ittifoqi|Yevropa Ittifoqining]] toʻliq aʼzolari. Shlezvig mintaqasida joylashgan mamlakatlar oʻrtasidagi chegara tarix davomida bir necha bor oʻzgargan. Hozirgi chegara 1920-yilda referendumlar orqali aniqlangan. Daniya-Germaniya chegara hududi boshqa chegara hududlari uchun ijobiy misol sifatida koʻrsatiladi<ref>The European Centre for Minority Issues (ECMI): {{Veb manbasi|sarlavha=German-Danish Border Region|url=http://www.ecmi.de/about/history/german-danish-border-region/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190723180542/https://www.ecmi.de/about/history/german-danish-border-region/|arxivsana=2019-07-23|kirish sanasi=2014-05-03}}</ref>. Chegaraning har ikki tomonida ham ozchilik aholi yashaydi va tez-tez transchegaraviy hamkorlik faoliyati oʻtkaziladi<ref>Press releases from the European Commission: {{Veb manbasi|url=http://europa.eu/rapid/press-release_MEMO-08-451_en.htm?locale=en|sarlavha=Denmark (Syddanmark)-Germany (Schleswig-KERN) Cross-border Operational Programme "Syddanmark-Schleswig-K.E.R.N" 2007-2013|kirish sanasi=2014-05-03|arxivsana=2017-12-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171201081717/http://europa.eu/rapid/press-release_MEMO-08-451_en.htm?locale=en}}</ref><ref>Femern A/S — newsletter no. 25: {{Veb manbasi|url=http://www.femern.com/service-menu/press--documents/newsletters/femern-as-newsletter-no-25/dialogforumnorden-promotes-cross-border-cooperation|sarlavha=DialogForumNorden promotes cross-border cooperation|kirish sanasi=2014-05-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140503231559/http://www.femern.com/service-menu/press--documents/newsletters/femern-as-newsletter-no-25/dialogforumnorden-promotes-cross-border-cooperation|arxivsana=2014-05-03}}</ref>. == Tarixi == === Ikkinchi Shlezvig urushi === [[Fayl:Karte_Deutsch-Dänischer_Krieg_Gebietsveränderungen.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b3/Karte_Deutsch-D%C3%A4nischer_Krieg_Gebietsver%C3%A4nderungen.svg/220px-Karte_Deutsch-D%C3%A4nischer_Krieg_Gebietsver%C3%A4nderungen.svg.png|thumb| Ikkinchi Shlezvig urushidan keyin hududiy oʻzgarishlar]] Ikkinchi Shlezvig urushi Shlezvig-Golshteyn munozarasi natijasida yuz bergan. Bu 1864-yil 1-fevralda, Prussiya qoʻshinlari Shlezvig chegarasini kesib oʻtgandan soʻng boshlandi. Daniya [[Prussiya qirolligi|Prussiya]] va [[Avstriya]] bilan kurashdi. Birinchi Shlezvig urushi (1848—51) singari, Golshteyn va Lauenburg gersogliklarining merosxoʻrligi boʻyicha nizolar tufayli Daniya qiroli Germaniya Konfederatsiyasiga maʼqul keladigan merosxoʻrsiz vafot etganligi sababli gersogliklarni nazorat qilish uchun kurash olib borilgan. Nemis Konfederatsiyasi oldingi mamlakat konstitutsiyasini (''Helstatsforfatning'') rad etganidan soʻng, [[London]] protokolini buzgan holda Shlezvig gersogligini Daniya qirolligiga yaqinlashtirgan noyabr Konstitutsiyasining qabul qilinishi tufayli hal qiluvchi bahs-munozaralar paydo boʻldi. Urush 1864-yil 30-oktyabrda Vena shartnomasi Daniyaning Shlezvig, Golshteyn va Saks-Lauenburg [[Prussiya qirolligi|gersogliklarining Prussiya]] va Avstriyaga oʻtishiga sabab boʻlganida tugadi. Urush Germaniyaning gʻalabasi bilan yakunlandi. === Birinchi jahon urushining oxiri === Daniya, [[Birinchi jahon urushi]] davomida betaraf boʻlganiga qaramay, Germaniya magʻlubiyatidan keyin ham muzokaralarda ishtirok etgan. Cunki AQSh Prezidenti [[Woodrow Wilson|Vudro Vilsonning]] [[Wilsonning 14 nutqli dasturi|oʻn toʻrt bandli dasturi]] Yevropaning oʻz taqdirini oʻzi belgilash huquqini oʻz tamoyillari qatoriga kiritdi va Janubiy Yutlandiya / Shimoliy Shlezvig hududida yashovchi muhim Daniya ozchiligini ham oʻz ichiga oldi. Oxir-oqibat, bu hududda yashovchi aholining milliy mansubligi masalasi demokratik saylovlar orqali hal qilinishiga qaror qilindi. Muzokaralarga koʻra, Janubiy Yutlandiya/Shimoliy Shlezvig hududi uch xil zonaga boʻlingan. Uchinchi, eng janubiy zonaga Daniya hukumati va Germaniyaga tinchlik shartnomasida ozgina imtiyozlar bermoqchi boʻlgan Britaniya bosh vaziri [[David Lloyd George|Lloyd Jorj]] oʻrtasidagi kelishuvdan soʻng, saylovlar oʻtkazilmasligiga qaror qilindi. U yerda, yana ikkita zonada saylovlar boʻlishi kerak edi. Saylovlarni [[Versal sulh shartnomasi|Versal shartnomasi]] 1920-yil yanvarda kuchga kirgunga qadar oʻtkazish mumkin emasdi, ammo shundan soʻng saylovlar birinchi, eng shimoliy zonada 10-fevralda va ikkinchi, oʻrta zonada 14-martda oʻtkazilishi toʻgʻrisida qaror qabul qilindi. Birinchi zonadagi saylovlar natijasiga koʻra, 75 foizga yaqin ovoz Daniya bilan qayta birlashishni yoqlagan boʻlsa, ikkinchi zonada 80 foizga yaqin ovoz Germaniya bilan bogʻliq boʻlib qolish tarafdori boʻlgan. Daniya va Germaniya hukumatlari oʻrtasidagi keyingi muzokaralar rasmiy ravishda ikkinchi zonaning bir qismi boʻlishiga qaramay, Daniya [[Flensburg|Tonder hududini olish toʻgʻrisida qaror qabul qildi, Flensborg]] hududi esa Germaniya qoʻlida qolishi kerak edi. 15-iyun kuni Janubiy Jutlandiya hududi rasman Daniya nazoratiga qaytarildi. === Ikkinchi jahon urushi === Operatsiya Weserübung [[Ikkinchi jahon urushi|Ikkinchi Jahon urushi]] paytida [[Uchinchi reyx|Germaniyaning]] [[Daniya]] va [[Norvegiya|Norvegiyaga]] hujumi va Norvegiya kampaniyasining ochilish operatsiyasining maxfiy nomi edi. Bu nom [[Nemis tili|nemischa]] '''Weser-mashq operatsiyasidan''' kelib chiqqan. [[Vezer|Weser]]-Germaniyadagi [[daryo]]. [[Okkupatsiya|1940]]-yil 9-aprel kuni erta tongda [[Birlashgan Qirollik|Germaniya]] rejalashtirilgan va ochiq muhokama qilingan [[Fransiya|Fransiyaga]] qarshi profilaktik manevr sifatida Daniya va Norvegiyaga bostirib kirdi. Bosqinlardan soʻng nemislarning elchilari Daniya va Norvegiya hukumatlariga ''[[Vermaxt|Wehrmacht]]'' fransuz-ingliz agressiyasidan mamlakatlarning [[Betaraflik|betarafligini]] himoya qilish uchun kelganligi haqida xabar berishdi. Ikki davlat oʻrtasidagi geografiya, joylashuv va iqlimdagi sezilarli farqlar haqiqiy harbiy operatsiyalarni bir-biriga oʻxshamas qildi. Strategik jihatdan Daniyaning Germaniya uchun ahamiyati Norvegiyadagi operatsiyalar uchun sahna maydoni va Germaniya bilan chegaradosh davlat sifatida, qaysidir tarzda nazorat qilinishi kerak edi. Daniyaning [[Boltiq dengizi]] bilan bogʻliq mavqeini hisobga olgan holda, mamlakat dengiz va Sovet bandargohlariga kema kirishini nazorat qilish uchun ham muhim edi. Kichkina va nisbatan tekis mamlakat nemis armiyasi operatsiyalari uchun ideal hudud edi va Daniyaning kichik armiyasining gʻalabadan umidi kam edi. Shunga qaramay, erta tongda bir necha Daniya qoʻshinlari nemis armiyasi bilan jang qildilar, 16 kishi halok boʻldi va 20 kishi yaralandi. Nemislar nomaʼlum miqdordagi qurbonlarni yoʻqotdilar, 12 ta [[Broneavtomobil|zirhli mashina]] va bir nechta mototsikl va mashinalar yoʻq qilindi. Toʻrtta nemis tanki shikastlangan. Bir nemis bombardimonchisi ham shikastlangan<ref>Hooton 2007, p. 31.</ref>. Qisqa janglar paytida ikki nemis askari daniyaliklar tomonidan vaqtincha asirga olingan. 1940-yil 9-aprel kuni soat 04:00 da Germaniyaning Daniyadagi elchisi Renthe-Fink Daniya tashqi ishlar vaziri Munchga qoʻngʻiroq qilib u bilan uchrashishni soʻragan. Ikki kishi 20 daqiqalik suhbatdan soʻng, Renthe-Fink nemis qoʻshinlari oʻsha paytda mamlakatni Fransiya-Britaniya hujumidan himoyalash maqsadida Daniya hududiga qoʻshin kiritayotganini eʼlon qildi. Germaniya elchisi Daniya qarshiligini zudlik bilan toʻxtatishni, Daniya hukumati va Germaniya qurolli kuchlari oʻrtasida aloqa oʻrnatishni talab qildi. Agar talablar bajarilmasa, Luftwaffe poytaxt Kopengagenni bombardimon qiladi deb tahdid qilgan. [[Fayl:Bundesarchiv_Bild_101I-753-0010-19A,_Jütland,_deutscher_Spähpanzer_(Sd._Kfz._222).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3f/Bundesarchiv_Bild_101I-753-0010-19A%2C_J%C3%BCtland%2C_deutscher_Sp%C3%A4hpanzer_%28Sd._Kfz._222%29.jpg/250px-Bundesarchiv_Bild_101I-753-0010-19A%2C_J%C3%BCtland%2C_deutscher_Sp%C3%A4hpanzer_%28Sd._Kfz._222%29.jpg|left|thumb|250x250px| [[Yutlandiya|Yutlandda]] nemis zirhli mashinasi.]] Germaniya talablari eʼlon qilinganda, nemislarning birinchi yutuqlari allaqachon maʼlum edi, kuchlar Gedserga parom bilan soat 04:15 da qoʻngan va shimolga qarab harakatlanardi. Nemis Fallschirmjager boʻlinmalari hech qanday qarshilik koʻrsatmasdan qoʻnishgan va Aalborgdagi ikkita aerodromni, Storstrøm koʻprigini va Masnedo qal’asini egallab olishgan. Mahalliy vaqt bilan soat 04:20 da 1000 nafar nemis piyoda askarlari Hansestadt Danzig mina layneridan Kopengagen bandargohiga qoʻnishdi va qarshilikka duch kelmay, tezda qal’adagi Daniya garnizonini egallab olishdi. Nemislar portdan Daniya qirollik oilasini qoʻlga olish uchun Amalienborg saroyiga qarab harakatlanishdi. Bosqinchi kuchlar qirol qarorgohiga yetib kelganida qirolning qirollik gvardiyasi ogohlantirilgan va boshqa qo‘shimcha kuchlar ham saroyga yo‘l olgan edi. Amalienborgga qilingan Germaniyaning birinchi hujumi qaytarildi. Bu Kristian X va uning vazirlariga Daniya armiyasi boshligʻi general Prior bilan suhbatlashish uchun vaqt berdi. Muhokamalar davom etar ekan, Heinkel He 111 va Dornier Do 17 bombardimonchilari shahar ustida varaqalar yoyishdi. Luftwaffe (nemislarning havo-harbiy boʻlimi) Kopengagen tinch aholisini bombardimon qilishning aniq tahdidini va General Prior jangni davom ettirish tarafdori boʻlgan qirol Kristian X va butun Daniya hukumati ichki ishlarda siyosiy mustaqillikni saqlab qolish evaziga soat 08:34 da taslim boʻlish buyrugʻi berilgan edi. Soat 05:45 da Germaniyaning ikkita Bf 110 eskadroni [[Zelandiya|Zealanddagi]] (Daniya) Værløse aerodromiga hujum qildi va Daniya armiyasi havo xizmatini bosqinchilik bilan yoʻq qildi. Daniya [[Havo hujumidan mudofaa|havo hujumiga qarshi]] otishmaga qaramay, nemis qiruvchilari Daniyaning 11 samolyotini yoʻq qildi va yana 14 tasiga jiddiy zarar yetkazdi. Daniyaga bostirib kirish olti soatdan kam davom etdi va urush paytida nemislar tomonidan olib borilgan eng qisqa harbiy kampaniya edi. Daniyaning tez taslim boʻldi. Bu 1943-yilning yozigacha Daniyaning qiyinchiliksiz bosib olinishiga olib keldi va daniyalik [[Yahudiylar|yahudiylarning]] hibsga olinishi va [[Deportatsiya|deportatsiyasi]], shuningdek, Shvetsiyadan boshpana olish uchun vaqt berildi. Oxir-oqibat, 477 nafar Daniya yahudiylari deportatsiya qilindi va ulardan 70 nafari hayotdan koʻz yumdi. Daniyada yahudiylar va yarim yahudiylar urushdan oldin 8000 kishidan dan sal koʻproq boʻlgan<ref>Holocaust Education & Archive Research Team</ref>. == Zamonaviy aloqalar == [[Germaniya]] ham, Daniya ham Yevropa Ittifoqi va NATO aʼzolaridir. Daniyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi, shuningdek, [[Flensburg|Flensburgda]] va [[Gamburg|Gamburgda]] bosh konsulligi bor. Germaniya Kopengagendagi elchixonasi, shuningdek, Daniya atrofida faxriy konsulliklar tarmogʻiga ega. 1955-yildagi Bonn-Kopengagen deklaratsiyasi chegaraning har ikki tomonida ozchiliklarni oʻzaro tan olishni oʻrnatadi, toʻliq fuqarolik huquqlarini va ozchiliklar tilida oʻqitiladigan maktablar tashkil etish huquqini taʼminlaydi. Bundan tashqari, Daniya Taʼlim vazirligi (Undervisningsministeret) Bundes shtatining Baden-Vyurtemberg taʼlim vazirligi Kultusministerium bilan ikkala mamlakatdagi gimnaziya oʻquvchilari oʻrtasida almashinuv dasturini ishlab chiqish va amalga oshirish uchun hamkorlik qiladi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.uvm.dk/Uddannelser/Gymnasiale-uddannelser/Forsoeg-og-udvikling/Udviklingsplanens-tredje-fase|sarlavha=Udviklingsplanens tredje fase - Undervisningsministeriet|ish=www.uvm.dk|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140811024611/http://uvm.dk/Uddannelser/Gymnasiale-uddannelser/Forsoeg-og-udvikling/Udviklingsplanens-tredje-fase|arxivsana=2014-08-11}} </ref>. Dasturning rasmiy nomi „Deutsch-Dänisches grenzenübergreifendes Schüleraustauschprogramm für die Entwicklung und den Beibehalt, essentieller kultureller Verständigung und prägenden Erfahrungen“ (Madaniy tushunish va shakllantiruvchi tajribalarni rivojlantirish va qoʻllab-quvvatlash uchun Germaniya-Daniya transchegaraviy talabalar almashinuv dasturi) deb nomlanadi. Birinchi almashinuv rasmiy ravishda 2016-yil aprel oyida Baden-Vyurtembergning Mosbax shahrida amalga oshirildi. Ikkinchi rasmiy almashinuv may oyida Daniyaning Odense shahrida boʻlib oʻtdi, soʻngra uchinchi, ammo yakuniysi emas, 2016-yil avgust oyida muvaffaqiyatli tashrif boʻlib oʻtdi. Dastur rasman nihoyasiga yetgan boʻlsa ham, 2016-yil oxirigacha qaytish rejalashtirish ishlab chiqilgan. === Chegara nazorati === Yevropadagi muhojirlar inqirozi sharoitida Daniya 2016-yil 4-yanvardan beri Daniya — Germaniya chegarasida vaqtinchalik chegara nazoratini saqlab kelmoqda, bu muddat bir necha bor uzaytirilgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.eu.dk/da/aktuelt/aktuelle-temaer/graensekontrol|sarlavha=Midlertidig dansk grænsekontrol|muallif=Jørgensen|ism=Martin|sana=16 April 2019|kirish sanasi=30 June 2019|arxivsana=6 October 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191006150521/https://www.eu.dk/da/aktuelt/aktuelle-temaer/graensekontrol}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://politiken.dk/indland/art7142319/Gr%C3%A6nsekontrollen-ved-den-dansk-tyske-gr%C3%A6nse-forl%C3%A6nges|sarlavha=Grænsekontrollen ved den dansk-tyske grænse forlænges|ish=[[Politiken]]|sana=12 April 2019|kirish sanasi=30 June 2019|arxivsana=31 May 2020|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200531193054/https://politiken.dk/indland/art7142319/Gr%C3%A6nsekontrollen-ved-den-dansk-tyske-gr%C3%A6nse-forl%C3%A6nges}}</ref>. 2019-yil aprel holatiga koʻra, 10 milliondan koʻproq odam toʻxtatilgan, ulardan 7599 nafari rad etilgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.dr.dk/nyheder/indland/10-millioner-kontroller-ved-graensen-under-en-promille-afvises|sarlavha=10 millioner kontroller ved grænsen: Under en promille afvises|ish=[[dr.dk]]|muallif=Sircic|ism=Adnan|sana=24 April 2019|kirish sanasi=June 30, 2019|arxivsana=26 December 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191226151310/https://www.dr.dk/nyheder/indland/10-millioner-kontroller-ved-graensen-under-en-promille-afvises}}</ref>. 2018-yil oktabr holatiga ko‘ra, 801 qurol musodara qilingan va boshqa narsalar qatorida odam savdosi va narkotik moddalar kontrabandasi bo‘yicha 5479 ta ayblov qo‘yilgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.berlingske.dk/internationalt/debat-afsloerede-en-sag-enhedslisten-og-dansk-folkeparti-kan-enes|sarlavha=Debat afslørede en sag, Enhedslisten og Dansk Folkeparti kan enes om: Grænsekontrollen skal bevares|ism=Mikkel|muallif=Danielsen|ish=[[Berlingske]]|sana=14 May 2019|kirish sanasi=30 June 2019|arxivsana=15 May 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190515055616/https://www.berlingske.dk/internationalt/debat-afsloerede-en-sag-enhedslisten-og-dansk-folkeparti-kan-enes}}</ref>. Politsiya tekshirilgan shaxslar, kirish taqiqlangan shaxslar va odam savdosida ayblangan shaxslar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni eʼlon qilmoqda. == Doimiy diplomatik vakolatxonalar == * Daniya [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi va [[Flensburg]], [[Gamburg]] va [[München|Myunxenda]] bosh konsulliklarga ega<ref>{{Veb manbasi|url=https://tyskland.um.dk/|sarlavha=Embassy of Denmark in Berlin|kirish sanasi=2022-03-27|arxivsana=2022-03-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220326101837/https://tyskland.um.dk/}}</ref>. * Germaniyaning [[Kopengagen|Kopengagenda]] elchixonasi bor<ref>{{Veb manbasi|url=https://kopenhagen.diplo.de/|sarlavha=Embassy of Germany in Copenhagen|kirish sanasi=2022-03-27|arxivsana=2022-03-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220308131210/https://kopenhagen.diplo.de/}}</ref>. <gallery class="center"> Fayl:Nordic embassies Berlin (July 2008) 1.jpg|Daniyaning Berlindagi elchixonasi Fayl:Entrance of Portland Towers.jpg|Germaniyaning Kopengagendagi elchixonasi </gallery> == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [https://web.archive.org/web/20090106045726/http://www.gkflensborg.um.dk/da Flensburgdagi Daniya bosh konsulligi (faqat Daniya va nemis tillarida)] * [http://www.dk-hamburg.com/ Gamburgdagi Daniya bosh konsulligi (faqat Daniya va nemis tillarida)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20221001180946/https://www.dk-hamburg.com/ |date=2022-10-01 }} * [https://web.archive.org/web/20090331113356/http://www.muenchen.um.dk/da/ Myunxendagi Daniya bosh konsulligi (faqat Daniya va nemis tillarida)] * [http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Daenemark.html Germaniya Federal Tashqi ishlar vazirligi Daniya bilan munosabatlar haqida] * [http://www.kopenhagen.diplo.de/Vertretung/kopenhagen/de/Startseite.html Kopengagendagi Germaniya elchixonasi (faqat Daniya va nemis tillarida)] * [https://web.archive.org/web/20100813171203/http://ecmi.de/7/2004/10/07/Bonn-Copenhagen-Declarations.php Bonn-Kopengagen deklaratsiyasi] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Daniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] 4sgnqjga62m9oj4wrjazok5lvlvltpx 6221248 6221233 2026-07-31T12:24:41Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Daniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Germaniya" ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221248 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Daniya — Germaniya munosabatlari |Tasvir =Denmark_Germany_Locator.png |Mamlakat1 = Daniya |Mamlakat2 =Germaniya |Rang1 = green |Rang2 = orange }} '''Daniya — Germaniya munosabatlari''' ({{Lang-de|Dänisch-deutsche Beziehungen}}) [[Daniya]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi tashqi aloqalardir. Ikkala davlat ham [[NATO]] va [[Yevropa Ittifoqi|Yevropa Ittifoqining]] toʻliq aʼzolari. Shlezvig mintaqasida joylashgan mamlakatlar oʻrtasidagi chegara tarix davomida bir necha bor oʻzgargan. Hozirgi chegara 1920-yilda referendumlar orqali aniqlangan. Daniya-Germaniya chegara hududi boshqa chegara hududlari uchun ijobiy misol sifatida koʻrsatiladi<ref>The European Centre for Minority Issues (ECMI): {{Veb manbasi|sarlavha=German-Danish Border Region|url=http://www.ecmi.de/about/history/german-danish-border-region/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190723180542/https://www.ecmi.de/about/history/german-danish-border-region/|arxivsana=2019-07-23|kirish sanasi=2014-05-03}}</ref>. Chegaraning har ikki tomonida ham ozchilik aholi yashaydi va tez-tez transchegaraviy hamkorlik faoliyati oʻtkaziladi<ref>Press releases from the European Commission: {{Veb manbasi|url=http://europa.eu/rapid/press-release_MEMO-08-451_en.htm?locale=en|sarlavha=Denmark (Syddanmark)-Germany (Schleswig-KERN) Cross-border Operational Programme "Syddanmark-Schleswig-K.E.R.N" 2007-2013|kirish sanasi=2014-05-03|arxivsana=2017-12-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171201081717/http://europa.eu/rapid/press-release_MEMO-08-451_en.htm?locale=en}}</ref><ref>Femern A/S — newsletter no. 25: {{Veb manbasi|url=http://www.femern.com/service-menu/press--documents/newsletters/femern-as-newsletter-no-25/dialogforumnorden-promotes-cross-border-cooperation|sarlavha=DialogForumNorden promotes cross-border cooperation|kirish sanasi=2014-05-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140503231559/http://www.femern.com/service-menu/press--documents/newsletters/femern-as-newsletter-no-25/dialogforumnorden-promotes-cross-border-cooperation|arxivsana=2014-05-03}}</ref>. == Tarixi == === Ikkinchi Shlezvig urushi === [[Fayl:Karte_Deutsch-Dänischer_Krieg_Gebietsveränderungen.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b3/Karte_Deutsch-D%C3%A4nischer_Krieg_Gebietsver%C3%A4nderungen.svg/220px-Karte_Deutsch-D%C3%A4nischer_Krieg_Gebietsver%C3%A4nderungen.svg.png|thumb| Ikkinchi Shlezvig urushidan keyin hududiy oʻzgarishlar]] Ikkinchi Shlezvig urushi Shlezvig-Golshteyn munozarasi natijasida yuz bergan. Bu 1864-yil 1-fevralda, Prussiya qoʻshinlari Shlezvig chegarasini kesib oʻtgandan soʻng boshlandi. Daniya [[Prussiya qirolligi|Prussiya]] va [[Avstriya]] bilan kurashdi. Birinchi Shlezvig urushi (1848—51) singari, Golshteyn va Lauenburg gersogliklarining merosxoʻrligi boʻyicha nizolar tufayli Daniya qiroli Germaniya Konfederatsiyasiga maʼqul keladigan merosxoʻrsiz vafot etganligi sababli gersogliklarni nazorat qilish uchun kurash olib borilgan. Nemis Konfederatsiyasi oldingi mamlakat konstitutsiyasini (''Helstatsforfatning'') rad etganidan soʻng, [[London]] protokolini buzgan holda Shlezvig gersogligini Daniya qirolligiga yaqinlashtirgan noyabr Konstitutsiyasining qabul qilinishi tufayli hal qiluvchi bahs-munozaralar paydo boʻldi. Urush 1864-yil 30-oktyabrda Vena shartnomasi Daniyaning Shlezvig, Golshteyn va Saks-Lauenburg [[Prussiya qirolligi|gersogliklarining Prussiya]] va Avstriyaga oʻtishiga sabab boʻlganida tugadi. Urush Germaniyaning gʻalabasi bilan yakunlandi. === Birinchi jahon urushining oxiri === Daniya, [[Birinchi jahon urushi]] davomida betaraf boʻlganiga qaramay, Germaniya magʻlubiyatidan keyin ham muzokaralarda ishtirok etgan. Cunki AQSh Prezidenti [[Woodrow Wilson|Vudro Vilsonning]] [[Wilsonning 14 nutqli dasturi|oʻn toʻrt bandli dasturi]] Yevropaning oʻz taqdirini oʻzi belgilash huquqini oʻz tamoyillari qatoriga kiritdi va Janubiy Yutlandiya / Shimoliy Shlezvig hududida yashovchi muhim Daniya ozchiligini ham oʻz ichiga oldi. Oxir-oqibat, bu hududda yashovchi aholining milliy mansubligi masalasi demokratik saylovlar orqali hal qilinishiga qaror qilindi. Muzokaralarga koʻra, Janubiy Yutlandiya/Shimoliy Shlezvig hududi uch xil zonaga boʻlingan. Uchinchi, eng janubiy zonaga Daniya hukumati va Germaniyaga tinchlik shartnomasida ozgina imtiyozlar bermoqchi boʻlgan Britaniya bosh vaziri [[David Lloyd George|Lloyd Jorj]] oʻrtasidagi kelishuvdan soʻng, saylovlar oʻtkazilmasligiga qaror qilindi. U yerda, yana ikkita zonada saylovlar boʻlishi kerak edi. Saylovlarni [[Versal sulh shartnomasi|Versal shartnomasi]] 1920-yil yanvarda kuchga kirgunga qadar oʻtkazish mumkin emasdi, ammo shundan soʻng saylovlar birinchi, eng shimoliy zonada 10-fevralda va ikkinchi, oʻrta zonada 14-martda oʻtkazilishi toʻgʻrisida qaror qabul qilindi. Birinchi zonadagi saylovlar natijasiga koʻra, 75 foizga yaqin ovoz Daniya bilan qayta birlashishni yoqlagan boʻlsa, ikkinchi zonada 80 foizga yaqin ovoz Germaniya bilan bogʻliq boʻlib qolish tarafdori boʻlgan. Daniya va Germaniya hukumatlari oʻrtasidagi keyingi muzokaralar rasmiy ravishda ikkinchi zonaning bir qismi boʻlishiga qaramay, Daniya [[Flensburg|Tonder hududini olish toʻgʻrisida qaror qabul qildi, Flensborg]] hududi esa Germaniya qoʻlida qolishi kerak edi. 15-iyun kuni Janubiy Jutlandiya hududi rasman Daniya nazoratiga qaytarildi. === Ikkinchi jahon urushi === Operatsiya Weserübung [[Ikkinchi jahon urushi|Ikkinchi Jahon urushi]] paytida [[Uchinchi reyx|Germaniyaning]] [[Daniya]] va [[Norvegiya|Norvegiyaga]] hujumi va Norvegiya kampaniyasining ochilish operatsiyasining maxfiy nomi edi. Bu nom [[Nemis tili|nemischa]] '''Weser-mashq operatsiyasidan''' kelib chiqqan. [[Vezer|Weser]]-Germaniyadagi [[daryo]]. [[Okkupatsiya|1940]]-yil 9-aprel kuni erta tongda [[Birlashgan Qirollik|Germaniya]] rejalashtirilgan va ochiq muhokama qilingan [[Fransiya|Fransiyaga]] qarshi profilaktik manevr sifatida Daniya va Norvegiyaga bostirib kirdi. Bosqinlardan soʻng nemislarning elchilari Daniya va Norvegiya hukumatlariga ''[[Vermaxt|Wehrmacht]]'' fransuz-ingliz agressiyasidan mamlakatlarning [[Betaraflik|betarafligini]] himoya qilish uchun kelganligi haqida xabar berishdi. Ikki davlat oʻrtasidagi geografiya, joylashuv va iqlimdagi sezilarli farqlar haqiqiy harbiy operatsiyalarni bir-biriga oʻxshamas qildi. Strategik jihatdan Daniyaning Germaniya uchun ahamiyati Norvegiyadagi operatsiyalar uchun sahna maydoni va Germaniya bilan chegaradosh davlat sifatida, qaysidir tarzda nazorat qilinishi kerak edi. Daniyaning [[Boltiq dengizi]] bilan bogʻliq mavqeini hisobga olgan holda, mamlakat dengiz va Sovet bandargohlariga kema kirishini nazorat qilish uchun ham muhim edi. Kichkina va nisbatan tekis mamlakat nemis armiyasi operatsiyalari uchun ideal hudud edi va Daniyaning kichik armiyasining gʻalabadan umidi kam edi. Shunga qaramay, erta tongda bir necha Daniya qoʻshinlari nemis armiyasi bilan jang qildilar, 16 kishi halok boʻldi va 20 kishi yaralandi. Nemislar nomaʼlum miqdordagi qurbonlarni yoʻqotdilar, 12 ta [[Broneavtomobil|zirhli mashina]] va bir nechta mototsikl va mashinalar yoʻq qilindi. Toʻrtta nemis tanki shikastlangan. Bir nemis bombardimonchisi ham shikastlangan<ref>Hooton 2007, p. 31.</ref>. Qisqa janglar paytida ikki nemis askari daniyaliklar tomonidan vaqtincha asirga olingan. 1940-yil 9-aprel kuni soat 04:00 da Germaniyaning Daniyadagi elchisi Renthe-Fink Daniya tashqi ishlar vaziri Munchga qoʻngʻiroq qilib u bilan uchrashishni soʻragan. Ikki kishi 20 daqiqalik suhbatdan soʻng, Renthe-Fink nemis qoʻshinlari oʻsha paytda mamlakatni Fransiya-Britaniya hujumidan himoyalash maqsadida Daniya hududiga qoʻshin kiritayotganini eʼlon qildi. Germaniya elchisi Daniya qarshiligini zudlik bilan toʻxtatishni, Daniya hukumati va Germaniya qurolli kuchlari oʻrtasida aloqa oʻrnatishni talab qildi. Agar talablar bajarilmasa, Luftwaffe poytaxt Kopengagenni bombardimon qiladi deb tahdid qilgan. [[Fayl:Bundesarchiv_Bild_101I-753-0010-19A,_Jütland,_deutscher_Spähpanzer_(Sd._Kfz._222).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3f/Bundesarchiv_Bild_101I-753-0010-19A%2C_J%C3%BCtland%2C_deutscher_Sp%C3%A4hpanzer_%28Sd._Kfz._222%29.jpg/250px-Bundesarchiv_Bild_101I-753-0010-19A%2C_J%C3%BCtland%2C_deutscher_Sp%C3%A4hpanzer_%28Sd._Kfz._222%29.jpg|left|thumb|250x250px| [[Yutlandiya|Yutlandda]] nemis zirhli mashinasi.]] Germaniya talablari eʼlon qilinganda, nemislarning birinchi yutuqlari allaqachon maʼlum edi, kuchlar Gedserga parom bilan soat 04:15 da qoʻngan va shimolga qarab harakatlanardi. Nemis Fallschirmjager boʻlinmalari hech qanday qarshilik koʻrsatmasdan qoʻnishgan va Aalborgdagi ikkita aerodromni, Storstrøm koʻprigini va Masnedo qal’asini egallab olishgan. Mahalliy vaqt bilan soat 04:20 da 1000 nafar nemis piyoda askarlari Hansestadt Danzig mina layneridan Kopengagen bandargohiga qoʻnishdi va qarshilikka duch kelmay, tezda qal’adagi Daniya garnizonini egallab olishdi. Nemislar portdan Daniya qirollik oilasini qoʻlga olish uchun Amalienborg saroyiga qarab harakatlanishdi. Bosqinchi kuchlar qirol qarorgohiga yetib kelganida qirolning qirollik gvardiyasi ogohlantirilgan va boshqa qo‘shimcha kuchlar ham saroyga yo‘l olgan edi. Amalienborgga qilingan Germaniyaning birinchi hujumi qaytarildi. Bu Kristian X va uning vazirlariga Daniya armiyasi boshligʻi general Prior bilan suhbatlashish uchun vaqt berdi. Muhokamalar davom etar ekan, Heinkel He 111 va Dornier Do 17 bombardimonchilari shahar ustida varaqalar yoyishdi. Luftwaffe (nemislarning havo-harbiy boʻlimi) Kopengagen tinch aholisini bombardimon qilishning aniq tahdidini va General Prior jangni davom ettirish tarafdori boʻlgan qirol Kristian X va butun Daniya hukumati ichki ishlarda siyosiy mustaqillikni saqlab qolish evaziga soat 08:34 da taslim boʻlish buyrugʻi berilgan edi. Soat 05:45 da Germaniyaning ikkita Bf 110 eskadroni [[Zelandiya|Zealanddagi]] (Daniya) Værløse aerodromiga hujum qildi va Daniya armiyasi havo xizmatini bosqinchilik bilan yoʻq qildi. Daniya [[Havo hujumidan mudofaa|havo hujumiga qarshi]] otishmaga qaramay, nemis qiruvchilari Daniyaning 11 samolyotini yoʻq qildi va yana 14 tasiga jiddiy zarar yetkazdi. Daniyaga bostirib kirish olti soatdan kam davom etdi va urush paytida nemislar tomonidan olib borilgan eng qisqa harbiy kampaniya edi. Daniyaning tez taslim boʻldi. Bu 1943-yilning yozigacha Daniyaning qiyinchiliksiz bosib olinishiga olib keldi va daniyalik [[Yahudiylar|yahudiylarning]] hibsga olinishi va [[Deportatsiya|deportatsiyasi]], shuningdek, Shvetsiyadan boshpana olish uchun vaqt berildi. Oxir-oqibat, 477 nafar Daniya yahudiylari deportatsiya qilindi va ulardan 70 nafari hayotdan koʻz yumdi. Daniyada yahudiylar va yarim yahudiylar urushdan oldin 8000 kishidan dan sal koʻproq boʻlgan<ref>Holocaust Education & Archive Research Team</ref>. == Zamonaviy aloqalar == [[Germaniya]] ham, Daniya ham Yevropa Ittifoqi va NATO aʼzolaridir. Daniyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi, shuningdek, [[Flensburg|Flensburgda]] va [[Gamburg|Gamburgda]] bosh konsulligi bor. Germaniya Kopengagendagi elchixonasi, shuningdek, Daniya atrofida faxriy konsulliklar tarmogʻiga ega. 1955-yildagi Bonn-Kopengagen deklaratsiyasi chegaraning har ikki tomonida ozchiliklarni oʻzaro tan olishni oʻrnatadi, toʻliq fuqarolik huquqlarini va ozchiliklar tilida oʻqitiladigan maktablar tashkil etish huquqini taʼminlaydi. Bundan tashqari, Daniya Taʼlim vazirligi (Undervisningsministeret) Bundes shtatining Baden-Vyurtemberg taʼlim vazirligi Kultusministerium bilan ikkala mamlakatdagi gimnaziya oʻquvchilari oʻrtasida almashinuv dasturini ishlab chiqish va amalga oshirish uchun hamkorlik qiladi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.uvm.dk/Uddannelser/Gymnasiale-uddannelser/Forsoeg-og-udvikling/Udviklingsplanens-tredje-fase|sarlavha=Udviklingsplanens tredje fase - Undervisningsministeriet|ish=www.uvm.dk|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140811024611/http://uvm.dk/Uddannelser/Gymnasiale-uddannelser/Forsoeg-og-udvikling/Udviklingsplanens-tredje-fase|arxivsana=2014-08-11}} </ref>. Dasturning rasmiy nomi „Deutsch-Dänisches grenzenübergreifendes Schüleraustauschprogramm für die Entwicklung und den Beibehalt, essentieller kultureller Verständigung und prägenden Erfahrungen“ (Madaniy tushunish va shakllantiruvchi tajribalarni rivojlantirish va qoʻllab-quvvatlash uchun Germaniya-Daniya transchegaraviy talabalar almashinuv dasturi) deb nomlanadi. Birinchi almashinuv rasmiy ravishda 2016-yil aprel oyida Baden-Vyurtembergning Mosbax shahrida amalga oshirildi. Ikkinchi rasmiy almashinuv may oyida Daniyaning Odense shahrida boʻlib oʻtdi, soʻngra uchinchi, ammo yakuniysi emas, 2016-yil avgust oyida muvaffaqiyatli tashrif boʻlib oʻtdi. Dastur rasman nihoyasiga yetgan boʻlsa ham, 2016-yil oxirigacha qaytish rejalashtirish ishlab chiqilgan. === Chegara nazorati === Yevropadagi muhojirlar inqirozi sharoitida Daniya 2016-yil 4-yanvardan beri Daniya — Germaniya chegarasida vaqtinchalik chegara nazoratini saqlab kelmoqda, bu muddat bir necha bor uzaytirilgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.eu.dk/da/aktuelt/aktuelle-temaer/graensekontrol|sarlavha=Midlertidig dansk grænsekontrol|muallif=Jørgensen|ism=Martin|sana=16 April 2019|kirish sanasi=30 June 2019|arxivsana=6 October 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191006150521/https://www.eu.dk/da/aktuelt/aktuelle-temaer/graensekontrol}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://politiken.dk/indland/art7142319/Gr%C3%A6nsekontrollen-ved-den-dansk-tyske-gr%C3%A6nse-forl%C3%A6nges|sarlavha=Grænsekontrollen ved den dansk-tyske grænse forlænges|ish=[[Politiken]]|sana=12 April 2019|kirish sanasi=30 June 2019|arxivsana=31 May 2020|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200531193054/https://politiken.dk/indland/art7142319/Gr%C3%A6nsekontrollen-ved-den-dansk-tyske-gr%C3%A6nse-forl%C3%A6nges}}</ref>. 2019-yil aprel holatiga koʻra, 10 milliondan koʻproq odam toʻxtatilgan, ulardan 7599 nafari rad etilgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.dr.dk/nyheder/indland/10-millioner-kontroller-ved-graensen-under-en-promille-afvises|sarlavha=10 millioner kontroller ved grænsen: Under en promille afvises|ish=[[dr.dk]]|muallif=Sircic|ism=Adnan|sana=24 April 2019|kirish sanasi=June 30, 2019|arxivsana=26 December 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191226151310/https://www.dr.dk/nyheder/indland/10-millioner-kontroller-ved-graensen-under-en-promille-afvises}}</ref>. 2018-yil oktabr holatiga ko‘ra, 801 qurol musodara qilingan va boshqa narsalar qatorida odam savdosi va narkotik moddalar kontrabandasi bo‘yicha 5479 ta ayblov qo‘yilgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.berlingske.dk/internationalt/debat-afsloerede-en-sag-enhedslisten-og-dansk-folkeparti-kan-enes|sarlavha=Debat afslørede en sag, Enhedslisten og Dansk Folkeparti kan enes om: Grænsekontrollen skal bevares|ism=Mikkel|muallif=Danielsen|ish=[[Berlingske]]|sana=14 May 2019|kirish sanasi=30 June 2019|arxivsana=15 May 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190515055616/https://www.berlingske.dk/internationalt/debat-afsloerede-en-sag-enhedslisten-og-dansk-folkeparti-kan-enes}}</ref>. Politsiya tekshirilgan shaxslar, kirish taqiqlangan shaxslar va odam savdosida ayblangan shaxslar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni eʼlon qilmoqda. == Doimiy diplomatik vakolatxonalar == * Daniya [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi va [[Flensburg]], [[Gamburg]] va [[München|Myunxenda]] bosh konsulliklarga ega<ref>{{Veb manbasi|url=https://tyskland.um.dk/|sarlavha=Embassy of Denmark in Berlin|kirish sanasi=2022-03-27|arxivsana=2022-03-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220326101837/https://tyskland.um.dk/}}</ref>. * Germaniyaning [[Kopengagen|Kopengagenda]] elchixonasi bor<ref>{{Veb manbasi|url=https://kopenhagen.diplo.de/|sarlavha=Embassy of Germany in Copenhagen|kirish sanasi=2022-03-27|arxivsana=2022-03-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220308131210/https://kopenhagen.diplo.de/}}</ref>. <gallery class="center"> Fayl:Nordic embassies Berlin (July 2008) 1.jpg|Daniyaning Berlindagi elchixonasi Fayl:Entrance of Portland Towers.jpg|Germaniyaning Kopengagendagi elchixonasi </gallery> == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [https://web.archive.org/web/20090106045726/http://www.gkflensborg.um.dk/da Flensburgdagi Daniya bosh konsulligi (faqat Daniya va nemis tillarida)] * [http://www.dk-hamburg.com/ Gamburgdagi Daniya bosh konsulligi (faqat Daniya va nemis tillarida)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20221001180946/https://www.dk-hamburg.com/ |date=2022-10-01 }} * [https://web.archive.org/web/20090331113356/http://www.muenchen.um.dk/da/ Myunxendagi Daniya bosh konsulligi (faqat Daniya va nemis tillarida)] * [http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Daenemark.html Germaniya Federal Tashqi ishlar vazirligi Daniya bilan munosabatlar haqida] * [http://www.kopenhagen.diplo.de/Vertretung/kopenhagen/de/Startseite.html Kopengagendagi Germaniya elchixonasi (faqat Daniya va nemis tillarida)] * [https://web.archive.org/web/20100813171203/http://ecmi.de/7/2004/10/07/Bonn-Copenhagen-Declarations.php Bonn-Kopengagen deklaratsiyasi] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Daniyaning ikki tomonlama aloqalari|Germaniya]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] efr1ml5s6qtitw0cjo63iax5lnndcxi 0 805104 6221256 5897168 2026-07-31T12:27:21Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Keniya" ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221256 wikitext text/x-wiki [[File:Germany_Kenya_Locator.png|250px|thumb|Germaniya — Keniya mamlakatlari. Yashil rangda [[Germaniya]], sariq rangda [[Keniya]].]] '''Germaniya-Keniya munosabatlari''' [[Germaniya]] va [[Keniya]] oʻrtasidagi ikki tomonlama munosabatlardir . == Tarixi == [[Fayl:Bundesarchiv_B_145_Bild-F021917-0014,_Kenia,_Staatsbesuch_Bundespräsident_Lübke.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8e/Bundesarchiv_B_145_Bild-F021917-0014 %2C_Kenia%2C_Staatsbesuch_Bundespr%C3%A4sident_L%C3%BCbke.jpg/220px-Bundesarchiv_B_145_Bild-F021917-0014 %2C_Kenia%2C_Staatsbesuch_Bundespr%C3%A4sident_L%C3%BCbke.jpg|left|thumb| Yosh Uxuru (Hozirgi Prezident, Keniya) otasi Kenyatta (Keniyaning Birinchi Prezidenti) va [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Gʻarbiy Germaniya]] Prezidenti [[Heinrich Lübke|Geynrix Lyubke]] bilan.]] Germaniya Keniyani mustaqilligini tan olgan birinchi davlat<ref name="nairobidiplo">[http://www.nairobi.diplo.de/Vertretung/nairobi/en/003__Politics/Germany_20and_20Kenya/s__Germany_20and_20Kenya.html] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160304071746/http://www.nairobi.diplo.de/Vertretung/nairobi/en/003__Politics/Germany_20and_20Kenya/s__Germany_20and_20Kenya.html |date=2016-03-04 }}.Germany and Kenya. Retrieved on 18 January 2015.</ref>. Ikkala davlat ham iliq munosabatlarga ega. === Yuqori darajadagi tashriflar === 2020-yil fevral oyida Prezident [[Frank-Walter Steinmeier|Frank-Valter Shtaynmayer]] Nayrobiga tashrif buyurdi va prezident Uxuru Kenyatta bilan muzokaralar olib bordi. Tashrif davomida taʼlim va texnologiyalar transferi sohasidagi hamkorlikni kengaytirish masalalari muhokama qilindi<ref name="businessdaily">[http://www.the-star.co.ke/news/article-173132/german-investors-seek-new-ventures-kenya#sthash.yn45UAju.dpuf] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150118193356/http://www.the-star.co.ke/news/article-173132/german-investors-seek-new-ventures-kenya#sthash.yn45UAju.dpuf |date=2015-01-18 }}.German investors seek new ventures in Kenya. Retrieved on 24 February 2020.</ref><ref name="xinhua">[https://web.archive.org/web/20200224200350/http://www.xinhuanet.com/english/africa/2020-02/25/c_138814721.htm].Kenya, Germany to partner on technology transfer. Retrieved on 24 February 2020.</ref>. 2011-yil iyul oyida Germaniya kansleri [[Angela Merkel]] Keniyaga tashrif buyurdi. U prezident Mvay Kibaki va bosh vazir Raila Odinga bilan muzokaralar olib bordi. Kansler yangi tashkil etilgan „Afrika-Konzept“ uchun gastrol safarida edi<ref name="kenyaembassyde">[http://www.embassy-of-kenya.de/Official-Visits.22.0.html?&L=uclptvkxz] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160304213708/http://www.embassy-of-kenya.de/Official-Visits.22.0.html?&L=uclptvkxz |date=2016-03-04 }}.VISIT BY CHANCELLOR MERKEL | Kenya Embassy, Berlin. Retrieved on 18 January 2015.</ref>. 1966-yilda Gʻarbiy Germaniya prezidenti [[Heinrich Lübke|Geynrix Lyubke]] Nayrobiga tashrif buyurgan. 2014-yilda Keniya Tashqi ishlar vazirligining sobiq kotibi Amina Muhammad [[Berlin|Berlinda]] tashqi ishlar vaziri Frank-Valter Shtaynmayer bilan uchrashdi<ref name="deutschewelle">[http://www.dw.de/amina-mohamed-the-relationship-between-germany-and-kenya-is-excellent/a-17416131].The relationship between Germany and Kenya is excellent. Retrieved on 18 January 2015.</ref>. Xuddi shu yili Germaniyaning sobiq prezidenti [[Horst Köhler]] savdo delegatsiyasini Nayrobiga olib borgan<ref name="the-star">[http://www.the-star.co.ke/news/article-173132/german-investors-seek-new-ventures-kenya#sthash.yn45UAju.dpuf] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150118193356/http://www.the-star.co.ke/news/article-173132/german-investors-seek-new-ventures-kenya#sthash.yn45UAju.dpuf |date=2015-01-18 }}.German investors seek new ventures in Kenya. Retrieved on 18 January 2015.</ref>. U prezident Uxuru Kenyatta bilan ham muzokaralar olib bordi. Germaniya odatda Keniyaga sayyohlar soni boʻyicha uchinchi yoki toʻrtinchi oʻrinda turadi. Germaniya boshqa Yevropa davlatlaridan farqli oʻlaroq, Keniyaga sayohat qilish boʻyicha maslahatlar berishdan oʻzini tortadi<ref name="the-star"/>. == Rivojlanish sohasidagi hamkorlik == 2014-yildan 2016-yilgacha boʻlgan Germaniya taraqqiyoti hamkorligi . 14,6 milliard (138 million yevro) ni tashkil etgan<ref name="bmz">[http://www.bmz.de/en/what_we_do/countries_regions/subsahara/kenia/index.html] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170102123010/http://www.bmz.de/en/what_we_do/countries_regions/subsahara/kenia/index.html |date=2017-01-02 }}.Kenya | Federal Ministry for Economic Cooperation and Development. Retrieved on 18 January 2015.</ref>. Keniya va Germaniya uchun asosiy hududlar: * Qishloq xoʻjaligi (oziq- ovqat xavfsizligi va qurgʻoqchilikka chidamliligiga eʼtibor qaratish)<ref name="bmz"/> * Suv va kanalizatsiya sektorini rivojlantirish<ref name="bmz" /> * Sogʻliqni saqlash sohasini qoʻllab-quvvatlash<ref name="bmz" /> * Samarali boshqaruv (korruptsiyaga qarshi kurashish, shaffoflik va javobgarlikni oshirish)<ref name="bmz" /> * Qayta tiklanadigan energiya va energiya samaradorligi * Taʼlim Keniya uchun rasmiy rivojlanish yordami (ODA) tufayli har yili 24,08 milliard (227 million yevro) (2011/2012) yordam ajratiladi. Germaniya Keniyaning ikkinchi yirik moliyaviy hamkoridir. Koʻpgina nemis siyosiy fondlarining Keniyada vakolatxonasi ham bor. == Savdo aloqalari == Germaniya Keniyaning Yevropadagi Buyuk Britaniya va Niderlandiyadan keyin uchinchi yirik eksport bozoridir. <ref name="the-star"/> 2019 yilda Keniya KES qiymatidagi tovarlarni eksport qildi. 11,28 mlrd (100 mln yevro). Germaniya KES qiymatidagi tovarlarni eksport qildi. 44,4 mlrd. (400 mln. yevro). <ref name="businessdaily"/> 2013 yilda Keniya KES qiymatidagi tovarlarni eksport qildi. Germaniyaga 8,24 milliard (78 million yevro). Germaniya KES qiymatidagi tovarlarni eksport qildi. Keniyaga 37,49 milliard (354 million evro). <ref name="the-star"/> Keniya va Germaniya 1977 yilda ikki tomonlama soliqqa tortishdan qochish toʻgʻrisida shartnoma imzoladilar. === Toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiyalar === BASF va Lufthansa Cargo kabi kompaniyalar Keniyada faoliyat yuritmoqda. 60 dan ortiq nemis kompaniyalari KESdan koʻproq sarmoya kiritdilar. Keniyada 9 milliard (86 million evro). == Diplomatik missiyalar == Keniya Gʻarbiy Germaniya bilan diplomatik aloqada boʻlgan va elchixona [[Bonn|Bonnda]] joylashgan edi. <ref name="embassyde">[http://www.embassy-of-kenya.de/Bilateral-Relations.4.0.html] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160303222515/http://www.embassy-of-kenya.de/Bilateral-Relations.4.0.html |date=2016-03-03 }}.Bilateral Relations | Kenya and Germany. Retrieved on 18 January 2015.</ref> Sharqiy va Gʻarbiy Germaniya birlashgandan soʻng elchixona Berlinga koʻchdi. Bundan tashqari, Germaniyaning [[Nayrobi|Nayrobida]] elchixonasi mavjud. == Manbalar == <references group="" responsive="1"></references> == Havolalar == * [http://www.nairobi.diplo.de/Vertretung/nairobi/en/Startseite.html Germaniya elchixonasi, Nayrobi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180318152732/http://www.nairobi.diplo.de/Vertretung/nairobi/en/Startseite.html |date=2018-03-18 }} * [http://www.embassy-of-kenya.de/ Keniya elchixonasi, Germaniya] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160927115602/http://www.embassy-of-kenya.de/ |date=2016-09-27 }} [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Keniya]] [[Turkum:Keniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] 5qnsmzy5kob5eefe4lxpj3tt7vp8jjy 0 805134 6221219 5238084 2026-07-31T12:19:42Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning tashqi siyosati]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221219 wikitext text/x-wiki [[File:Germany_Norway_Locator.svg|250px|thumb|Germaniya-Norvegiya mamlakatlari. Sariq rangda [[Norvegiya]], yashil rangda [[Germaniya]] aks etgan.]] [[Fayl:Oscars_gate_45_-_2009-06-20_at_17-30-55.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Oscars_gate_45_-_2009-06-20_at_17-30-55.jpg/220px-Oscars_gate_45_-_2009-06-20_at_17-30-55.jpg|thumb| Germaniyaning [[Oslo|Oslodagi]] elchixonasi, Norvegiya]] [[Fayl:Nordische_Botschaften_Berlin_4.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/Nordische_Botschaften_Berlin_4.JPG/220px-Nordische_Botschaften_Berlin_4.JPG|thumb| Skandinaviya mamlakatlarining [[Berlin|Berlindagi]] elchixonalari, Germaniya]] '''Germaniya — Norvegiya munosabatlari''' [[Germaniya]] va [[Norvegiya]] oʻrtasidagi tashqi aloqalarni aks ettiradi. Ikki davlat oʻrtasida diplomatik munosabatlar 1905-yilda, Norvegiya mustaqillikka erishgandan soʻng oʻrnatilgan. Ikkinchi [[Ikkinchi jahon urushi|jahon urushi paytida]] Norvegiya 1940-yildan 1945-yilgacha fashistlar Germaniyasi tomonidan bosib olingan. Germaniyaning [[Oslo|Osloda]] elchixonasi, Norvegiyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi va [[Dusseldorf|Dyusseldorf]] va [[Gamburg|Gamburgda]] ikkita konsulligi bor<ref>{{cite web |url=http://www.oslo.diplo.de/Vertretung/oslo/de/Startseite.html |title=Deutsche Botschaft Oslo (deutsch und norwegisch) |publisher= |accessdate=2012-01-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111224143740/http://www.oslo.diplo.de/Vertretung/oslo/de/Startseite.html |archivedate=2011-12-24 |offline=yes |archivebot=2019-03-28 20:48:27 InternetArchiveBot }}</ref>. Har ikki davlat [[NATO]] va [[Yevropa Kengashi|Yevropa Kengashining]] toʻliq aʼzosi. 2009-yil holatiga koʻra, Germaniyada taxminan 6,251 norvegiyalik va Norvegiyada 20,916 nafar [[Nemislar|nemis]] istiqomat qilgan<ref>[http://www.ssb.no/innvbef_en/tab-2009-04-30-05-en.html Statistics Norway]</ref>. Germaniya-Norvegiya munosabatlarini rivojlantirish uchun 1982-yilda Germaniya-Norvegiya jamiyati va 1988-yilda Germaniya-Norvegiya doʻstlik jamiyati tashkil etildi. == Tarixi == Hozirgi Germaniya ham, Norvegiya ham protogerman xalqlarining vorislari hisoblanadi. Germaniyaning [[Schleswig-Holstein|Shlezvig-Golshteyn]] hududidagi [[Ahrensburg]] shahri nomi bilan atalgan Ahrensburg madaniyati asosan Shimoliy Germaniya tekisligida paydo boʻlgan va hozirgi Norvegiyaga joylashgan birinchi mashhur xalqlardir. Miloddan avvalgi II asrda, Skandinaviyada proto-german tilidan proto-[[Skandinaviya|skandinav]] tili ajralib chiqdi. Bu gʻarbiy german xalqlarini (ularga nemislar kirgan) va [[Skandinaviya tillari|skandinav xalqlarini]] (norveglar birlashgan) ajratib turgan. Shimoliy Germaniya shaharlarining katta toʻplami [[Ganza|Ganza Ligasini]] tashkil etdi. [[Bergen|Bergen shahrida]] kontor tashkil etilgan boʻlib, u nemislar bilan savdoning asosiy markaziga aylangan. Liga Norvegiya qirollik oilasiga juda koʻp qarzlar bergan. Bu uzoq muddatga choʻzilishi natijasida Norvegiya iqtisodiyoti va savdosi Ligaga boʻysundi. 1905-yilda Norvegiya va Shvetsiya oʻrtasidagi ittifoq parchalanganidan soʻng, [[Germaniya imperiyasi]] Norvegiya Qirolligi bilan munosabatlarni oʻrnatdi. Ikkinchi [[Ikkinchi jahon urushi|jahon urushi paytida]] [[Uchinchi reyx|fashistlar Germaniyasi]] Weserübung operatsiyasida [[Daniya]] va Norvegiyaga bostirib kirishdi. Germaniyaning Norvegiyani bosib olishi 1945-yilning mayigacha davom etdi. Norvegiya, [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Gʻarbiy Germaniya]] va [[Germaniya Demokratik Respublikasi|Sharqiy Germaniya]] [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti|Birlashgan Millatlar Tashkilotining]] aʼzolari hisoblanadi. Gʻarbiy Germaniya va Norvegiya ham [[NATO|NATOning]] aʼzosi. == Taniqli nemis-norvegiyaliklar == * Karl Arnold (1797-1873), bastakor * Rolf Nesh (1893-1975), rassom * Gotfrid fon der Goltz (1964-yilda tugʻilgan), skripkachi va dirijyor * Piter Dybvad (1859-1921), arxitektor * Leopold fon Ubish (1886-1965), zoolog * Lars Kristofer Vilsvik (1988-yilda tugʻilgan), futbolchi Oslodagi nemis maktabi Osloda yashovchi nemislarga xizmat qiladi. == Yana qarang == * [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/23340460.2017.1378586 Kristin Haugevik (2017) Orqa eshik orqali diplomatiya: Norvegiya va Yevropa Ittifoqi qarorlarini qabul qilish uchun ikki tomonlama yoʻl, Global ishlar, 3:3, 277-291.] == Elchixonalar == Germaniya elchixonasi [[Oslo|Norvegiyaning Oslo shahrida]] joylashgan. Norvegiya elchixonasi [[Berlin|Germaniyaning Berlin]] shahrida joylashgan. == Manbalar == <references group="" responsive="1"></references> [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Norvegiyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] [[Turkum:Norvegiyaning tashqi siyosati]] mmqdtlww2yf0mmeorc9ouwd5nlq9r9z 6221238 6221219 2026-07-31T12:23:09Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Norvegiya" ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221238 wikitext text/x-wiki [[File:Germany_Norway_Locator.svg|250px|thumb|Germaniya-Norvegiya mamlakatlari. Sariq rangda [[Norvegiya]], yashil rangda [[Germaniya]] aks etgan.]] [[Fayl:Oscars_gate_45_-_2009-06-20_at_17-30-55.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Oscars_gate_45_-_2009-06-20_at_17-30-55.jpg/220px-Oscars_gate_45_-_2009-06-20_at_17-30-55.jpg|thumb| Germaniyaning [[Oslo|Oslodagi]] elchixonasi, Norvegiya]] [[Fayl:Nordische_Botschaften_Berlin_4.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/Nordische_Botschaften_Berlin_4.JPG/220px-Nordische_Botschaften_Berlin_4.JPG|thumb| Skandinaviya mamlakatlarining [[Berlin|Berlindagi]] elchixonalari, Germaniya]] '''Germaniya — Norvegiya munosabatlari''' [[Germaniya]] va [[Norvegiya]] oʻrtasidagi tashqi aloqalarni aks ettiradi. Ikki davlat oʻrtasida diplomatik munosabatlar 1905-yilda, Norvegiya mustaqillikka erishgandan soʻng oʻrnatilgan. Ikkinchi [[Ikkinchi jahon urushi|jahon urushi paytida]] Norvegiya 1940-yildan 1945-yilgacha fashistlar Germaniyasi tomonidan bosib olingan. Germaniyaning [[Oslo|Osloda]] elchixonasi, Norvegiyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi va [[Dusseldorf|Dyusseldorf]] va [[Gamburg|Gamburgda]] ikkita konsulligi bor<ref>{{cite web |url=http://www.oslo.diplo.de/Vertretung/oslo/de/Startseite.html |title=Deutsche Botschaft Oslo (deutsch und norwegisch) |publisher= |accessdate=2012-01-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111224143740/http://www.oslo.diplo.de/Vertretung/oslo/de/Startseite.html |archivedate=2011-12-24 |offline=yes |archivebot=2019-03-28 20:48:27 InternetArchiveBot }}</ref>. Har ikki davlat [[NATO]] va [[Yevropa Kengashi|Yevropa Kengashining]] toʻliq aʼzosi. 2009-yil holatiga koʻra, Germaniyada taxminan 6,251 norvegiyalik va Norvegiyada 20,916 nafar [[Nemislar|nemis]] istiqomat qilgan<ref>[http://www.ssb.no/innvbef_en/tab-2009-04-30-05-en.html Statistics Norway]</ref>. Germaniya-Norvegiya munosabatlarini rivojlantirish uchun 1982-yilda Germaniya-Norvegiya jamiyati va 1988-yilda Germaniya-Norvegiya doʻstlik jamiyati tashkil etildi. == Tarixi == Hozirgi Germaniya ham, Norvegiya ham protogerman xalqlarining vorislari hisoblanadi. Germaniyaning [[Schleswig-Holstein|Shlezvig-Golshteyn]] hududidagi [[Ahrensburg]] shahri nomi bilan atalgan Ahrensburg madaniyati asosan Shimoliy Germaniya tekisligida paydo boʻlgan va hozirgi Norvegiyaga joylashgan birinchi mashhur xalqlardir. Miloddan avvalgi II asrda, Skandinaviyada proto-german tilidan proto-[[Skandinaviya|skandinav]] tili ajralib chiqdi. Bu gʻarbiy german xalqlarini (ularga nemislar kirgan) va [[Skandinaviya tillari|skandinav xalqlarini]] (norveglar birlashgan) ajratib turgan. Shimoliy Germaniya shaharlarining katta toʻplami [[Ganza|Ganza Ligasini]] tashkil etdi. [[Bergen|Bergen shahrida]] kontor tashkil etilgan boʻlib, u nemislar bilan savdoning asosiy markaziga aylangan. Liga Norvegiya qirollik oilasiga juda koʻp qarzlar bergan. Bu uzoq muddatga choʻzilishi natijasida Norvegiya iqtisodiyoti va savdosi Ligaga boʻysundi. 1905-yilda Norvegiya va Shvetsiya oʻrtasidagi ittifoq parchalanganidan soʻng, [[Germaniya imperiyasi]] Norvegiya Qirolligi bilan munosabatlarni oʻrnatdi. Ikkinchi [[Ikkinchi jahon urushi|jahon urushi paytida]] [[Uchinchi reyx|fashistlar Germaniyasi]] Weserübung operatsiyasida [[Daniya]] va Norvegiyaga bostirib kirishdi. Germaniyaning Norvegiyani bosib olishi 1945-yilning mayigacha davom etdi. Norvegiya, [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Gʻarbiy Germaniya]] va [[Germaniya Demokratik Respublikasi|Sharqiy Germaniya]] [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti|Birlashgan Millatlar Tashkilotining]] aʼzolari hisoblanadi. Gʻarbiy Germaniya va Norvegiya ham [[NATO|NATOning]] aʼzosi. == Taniqli nemis-norvegiyaliklar == * Karl Arnold (1797-1873), bastakor * Rolf Nesh (1893-1975), rassom * Gotfrid fon der Goltz (1964-yilda tugʻilgan), skripkachi va dirijyor * Piter Dybvad (1859-1921), arxitektor * Leopold fon Ubish (1886-1965), zoolog * Lars Kristofer Vilsvik (1988-yilda tugʻilgan), futbolchi Oslodagi nemis maktabi Osloda yashovchi nemislarga xizmat qiladi. == Yana qarang == * [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/23340460.2017.1378586 Kristin Haugevik (2017) Orqa eshik orqali diplomatiya: Norvegiya va Yevropa Ittifoqi qarorlarini qabul qilish uchun ikki tomonlama yoʻl, Global ishlar, 3:3, 277-291.] == Elchixonalar == Germaniya elchixonasi [[Oslo|Norvegiyaning Oslo shahrida]] joylashgan. Norvegiya elchixonasi [[Berlin|Germaniyaning Berlin]] shahrida joylashgan. == Manbalar == <references group="" responsive="1"></references> [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Norvegiya]] [[Turkum:Norvegiyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] [[Turkum:Norvegiyaning tashqi siyosati]] raiatll53tav8eahl960rc25az2s591 0 805520 6221215 5970014 2026-07-31T12:19:21Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning tashqi siyosati]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221215 wikitext text/x-wiki {{Infobox bilateral relations|Fransiya — Germaniya|Tasvir=France_Germany_Locator_(Europe).svg|Mamlakat1=Fransiya|Mamlakat2=Germaniya|envoy1=Fransiya elchixonasi [[Berlin]]da|envoy2=Germaniya elchixonasi [[Parij]]da|elchi1=Elchi Anne-Mari Deskotes [[Berlin]]da|elchi2=Favqulodda va muxtor elchi Hans-Diter Lukas [[Parij]]da|Rang1=green|Rang2=orange}} [[Fransiya]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi munosabatlar yoki '''Franko-Germaniya munosabatlari''' [[Yevropa]]ning siyosatining ajralmas qismini tashkil etadi, har ikki mamlakat ham Yevropa Ittifoqining asoschilari va asosiy yetakchi aʼzo davlatlari. Ulrix Krotsning soʻzlariga koʻra, 1871-yildan beri ikki davlat oʻrtasidagi umumiy munosabatlar<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.eui.eu/DepartmentsAndCentres/PoliticalAndSocialSciences/People/Professors/Krotz.aspx|sarlavha=Ulrich Krotz|kirish sanasi=2022-09-29|arxivsana=2020-03-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200330182808/http://www.eui.eu/DepartmentsAndCentres/PoliticalAndSocialSciences/People/Professors/Krotz.aspx}}</ref> uchta katta davrni oʻz ichiga oladi: „irsiy adovat“ (1945-yilgacha), „kelishuv“ (1945-1963) va 1963-yildan boshlab ''Franko-Germaniya doʻstligi'' ({{lang-fr|Amitié franco-allemande}}; {{lang-de|Deutsch-Französische Freundschaft}}) deb nomlangan „maxsus munosabatlar“da oʻz ifodasini topgan<ref>Ulrich Krotz, "Three eras and possible futures: a long-term view on the Franco-German relationship a century after the First World War, " ''International Affairs'' (March 2014) 90#2 pp 337-350. [http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/1468-2346.12112/abstract;jsessionid=60A2D0D1B7992A4EDB9CAFD33D99E2E1.f02t03 online]</ref>. [[Yevropa Ittifoqi]] kontekstida ikki davlat oʻrtasidagi hamkorlik juda katta va yaqindir. Fransiya, ayniqsa, Prezident [[Charles de Gaulle|Sharl de Goll]] davrida, baʼzida yevroskeptik boʻlgan boʻlsa ham, Fransiya-Germaniya kelishuvlari va hamkorliklari har doim Yevropa integratsiyasi gʻoyalarini ilgari surish uchun kalit boʻlib kelgan. Soʻnggi paytlarda Fransiya va Germaniya Yevropa Ittifoqining keyingi integratsiyalashuvining eng gʻayratli tarafdorlari qatorida. Ular baʼzan „egizak dvigatel“ yoki „asosiy mamlakatlar“ sifatida tasvirlanadi<ref>See for instance Loke Hoe Yeong, „[http://www.eucentre.sg/wp-content/uploads/2013/06/BB08-50yearstwinengine.pdf 50 years of the ʻtwin engineʼ — Franco-German reconciliation, European integration and reflections for Asia] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190713005112/http://www.eucentre.sg/wp-content/uploads/2013/06/BB08-50yearstwinengine.pdf |date=2019-07-13 }}“, EU center in Singapore, March 2013</ref>. 2017-yil 28-aprelda ikki davlat oʻrtasidagi munosabatlar mustahkamligi ramzi boʻlgan Reyn daryosi orqali Strasburgdan Kelga oʻtuvchi oʻtuvchi tramvay yoʻli ochildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Posaner |first=Joshua |date=29 April 2017 |title=Strasbourg's eurotram aims to boost Franco-German axis |publisher=Politico |url=https://www.politico.eu/article/strasbourgs-eurotram-aims-to-boost-franco-german-axis/ |access-date=26 January 2018}}</ref>. == Mamlakatni taqqoslash == {| class="wikitable" |'''Rasmiy nomi''' | style="text-align:center" | '''[[Fransiya|Fransiya Respublikasi]]''' | style="text-align:center" | '''[[Germaniya|Germaniya Federativ Respublikasi]]''' |- | '''Bayroq''' | style="text-align:center" |[[Fayl:Flag_of_France.svg|110px|]] | style="text-align:center" |[[Fayl:Flag_of_Germany.svg|110px|]] |- | '''Gerb''' | style="text-align:center" |[[Fayl:Coat_of_arms_of_the_French_Republic.svg|110px]] | style="text-align:center" |[[Fayl:Coat_of_arms_of_Germany.svg|110px|]] |- | '''Madhiya''' | [[La Marseillaise]] | [[Germaniya davlat madhiyasi|Deutschlandlied]] |- | '''Milliy kun''' | [[Fransiya milliy kuni|14-iyul]] | [[Germaniya birligi kuni|3-oktyabr]] |- | '''[[Poytaxt|Poytaxt shahar]]''' | [[Parij]] | [[Berlin]] |- | '''Eng katta shahar''' | [[Parij]] — 2 175 601 kishi | [[Berlin]] — 3 664 088 kishi |- | '''[[Hukumat]]''' | [[Unitar davlat|Unitar]] yarim prezidentlik [[Respublika|konstitutsiyaviy respublika]] | Federal [[Parlamentarizm|parlament]] [[Respublika|konstitutsiyaviy respublika]] |- | '''Davlat rahbari''' | [[Emmanuel Macron|Emmanuel Makron]] | [[Frank-Walter Steinmeier|Frank-Valter Shtaynmayer]] |- | '''Hukumat rahbari''' | Elizabet Born | [[Olaf Scholz]] |- | '''Rasmiy til''' | Fransuz | Nemis |- | '''Asosiy [[Din|dinlar]]''' | 47 % xristianlik 40 % Dinsiz 5 % islom 8 % Boshqalar | 55 % xristianlik 37,7 % Dinsiz 6,5 % islom 0,8 % Boshqalar |- | '''Amaldagi Konstitutsiya''' | 1958-yil 4-oktyabr | 1949-yil 8-may |- | '''[[Maydoniga koʻra davlatlar roʻyxati|Hudud]]''' | 640679 km<sup>2</sup> | 357114 km<sup>2</sup> |- | '''EEZ''' | 11691000 km<sup>2</sup> | 57485 km<sup>2</sup> |- | '''Vaqt zonalari''' | 12 | 1 |- | '''[[Aholi boʻyicha davlatlar roʻyxati|Aholi]]''' | 67 918 000 kishi | 83 695 000 kishi |- | '''[[Aholi zichligi boʻyicha davlatlar statistikasi|Aholi zichligi]]''' | 118/km <sup>2</sup> | 233/km <sup>2</sup> |- | '''Chet ellik aholi''' | Fransiyadagi Germaniya fuqarolari 2021: 204 000<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.deutsche-im-ausland.org/im-ausland-leben-und-arbeiten/leben-im-ausland/daten-und-fakten.html|sarlavha=Daten und Fakten &#124; Deutsche im Ausland e.V.}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Auswandern nach Frankreich aktuell - Infos zur Einwanderung|url=https://auswandern-info.com/frankreich|kirish sanasi=3 January 2022|ish=Auswandern Info|til=de-DE}}</ref> | Germaniyadagi Fransiya fuqarolari 2021: 248 000 |- | '''Etnik guruhlar''' | 86 % [[fransuzlar]], 7 % boshqa yevropaliklar, 7 % Shimoliy Afrika va [[Fransiya demografiyasi|boshqalar]] | 80 % [[nemislar]], 5 % [[Germaniyadagi turklar|turklar]], 5 % boshqa yevropaliklar, 10 % boshqalar |- | '''[[YIM boʻyicha davlatlar roʻyxati|YaIM (nominal)]]''' | 2,936 trillion dollar | 4,256 trillion dollar |- | '''[[YIM jon boshi hisobi boʻyicha mamlakatlar roʻyxati|Aholi jon boshiga YaIM (nominal).]]''' | 44 747 dollar | 51 104 dollar |- | '''[[Dunyo mamlakatlarining YaIM (XQP)|YaIM (PPP)]]''' | 3,677 trillion dollar | 5,269 trillion dollar |- | '''Aholi jon boshiga YaIM (PPP).''' | 56 036 dollar | 63 271 dollar |- | '''[[Inson kamoloti indeksi]]''' | 0,903 | 0,942 |- | '''Valyuta''' | [[Yevro|yevro]] | [[Yevro|yevro]] |} == Tarixi == === Erta oʻzaro taʼsirlar === [[Fayl:Partage_de_l'Empire_carolingien_au_Traité_de_Verdun_en_843.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/42/Partage_de_l%27Empire_carolingien_au_Trait%C3%A9_de_Verdun_en_843.JPG/220px-Partage_de_l%27Empire_carolingien_au_Trait%C3%A9_de_Verdun_en_843.JPG|thumb| 843-yilda boʻlingan Karolingiya imperiyasi]] Fransiyaning ham, Germaniyaning ham ilk tarixi Buyuk [[Charlemagne|Karl]] davriga borib taqaladi. Karlning ulkan imperiyasi zamonaviy Fransiya va Germaniyaning koʻp qismini, shuningdek, Gollandiya, Belgiya, Lyuksemburg, Shveysariya, Avstriya, Sloveniya va Shimoliy Italiyani oʻz ichiga olgan. Buyuk Karlning oʻgʻli Lui Piousning oʻlimi va 843-yilgi Verden [[Verden shartnomasi|shartnomasida]] [[Frank davlati|Franklar imperiyasining]] keyingi boʻlinishi yagona davlatning tugashini koʻrsatdi. Gʻarbiy va Sharqiy qirolliklarning aholisi nisbatan bir xil til guruhlariga ega boʻlsa-da (Gʻarbiy Fransiyada gall-rum, Sharqiy Fransiyada nemis), Oʻrta Fransiya madaniy jihatdan boy til merosiga ega edi. Hudud taxminan [[Mass|Meuse]] va [[Reyn]] daryolari oraligʻida boʻlgan va tez orada yana boʻlingan. 880[[Ribmon shartnomasi (880)|-yilgi Ribemont shartnomasidan]] soʻng, gʻarbiy va sharqiy qirolliklar oʻrtasidagi chegara taxminan 600 yil davomida deyarli oʻzgarishsiz qoldi. Germaniya Italiya bilan koʻp asrlik bogʻlanishni davom ettirdi, Fransiya esa Angliya bilan munosabatlarni chuqurlashtirdi. Ilk va soʻnggi oʻrta asrlarda asta-sekin madaniy begonalashuvga qaramay, ijtimoiy va madaniy oʻzaro aloqalar [[lotin tili]] va [[franklar]] ruhoniylari va zodagonlarining ustunligi tufayli saqlanib qoldi. === Fransiya va Gabsburglar === Avstriyaning [[Gabsburglar|Gabsburglar sulolasining]] aʼzosi boʻlgan [[Karl V|imperator Charlz V]] 1506-yilda Quyi mamlakatlar va Franche-Komteni meros qilib oldi. 1516-yilda [[Karl V|Charlz]] [[Gabsburglar davrida Ispaniya|Ispaniya taxtini]] ham meros qilib olgach, Fransiya Gabsburg hududlari bilan oʻralgan va oʻzini bosim ostida his qilgan. Ikki kuch oʻrtasida yuzaga kelgan keskinlik, 1756-yilgi Diplomatik inqilob ularni Prussiyaga qarshi ittifoqchilarga aylantirgunga qadar, Ispaniya vorisligi urushi kabi bir qator toʻqnashuvlarga sabab boʻldi. [[Muqaddas Rim imperiyasi|Muqaddas Rim imperiyasining]] katta qismini vayron qilgan [[Oʻttiz yillik urush|Oʻttiz yillik urush]] (1618-1648) shu davrga toʻgʻri keldi. Urush asosan protestantlar va katoliklar oʻrtasidagi toʻqnashuv boʻlsa-da, katolik Fransiya Avstriya boshchiligidagi katolik imperatorlik kuchlariga qarshi protestantlar tomonida turgan. 1648-yildagi [[Vestfaliya sulhi|Vestfaliya tinchligi]] Fransiyaga Elzasning bir qismini berdi. 1679-yilgi Nijmegen shartnomalari bu natijani bir necha shaharlarni Fransiya nazorati ostiga olish orqali mustahkamladi. 1681-yil 30-sentabrda Lyudovik XIV [[Strasburg]] shahriga yurish qildi va uning anneksiya qilinganligini eʼlon qildi<ref>John A. Lynn, ''The Wars of Louis XIV: 1667-1714'', p. 163.</ref>. Ayni paytda kengayib borayotgan musulmon [[Usmonlilar imperiyasi|Usmonli imperiyasi]] Avstriya uchun jiddiy tahdidga aylandi. Vatikan nasroniy Yevropaning „irsiy dushmani“ga qarshi („Erbfeind christlichen Namens“) „Muqaddas Liga“ deb nomlangan tashkilotni boshladi. Avstriya, Germaniya va Polshaning umumiy saʼy-harakatlariga qoʻshilish yoki qoʻllab-quvvatlashdan yiroq, Fransiya hukmdori [[Louis XIV|Lyudovik XIV boshchiligidagi Fransiya]] [[Vena jangi|Vena jangidan]] bir necha kun oldin, 1683-yil sentyabr oyida Ispaniya Gollandiyasiga bostirib kirdi. Avstriya Buyuk Turk urushi (1683-1699) bilan band boʻlgani sababli Fransiya Buyuk Ittifoq urushini (1688-1697) boshladi. Germaniyaning janubiy qismining katta qismini bosib olishga urinish oxir-oqibat muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Biroq, oʻsha paytda katta jamoatchilik noroziligiga sabab boʻlgan [[Kuydirilgan yer taktikasi|kuydirilgan yer]] siyosatidan soʻng, fransuz qoʻshinlari Pfalzning katta qismini vayron qildi. Germaniya janubidagi koʻplab shahar va qishloqlarni yoqib yubordi va vayron qilishdi. === Fransiya va Prussiya === [[Fayl:Seydlitz_at_Rossbach.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5d/Seydlitz_at_Rossbach.jpg/220px-Seydlitz_at_Rossbach.jpg|thumb| Prussiya qoʻshinlari Rossbax jangida gʻalaba qozonishdi. Ioxann Kristof Frish. 1799-yil.]] [[Fayl:Charles_Meynier_-_Entrée_de_Napoléon_à_Berlin._27_octobre_1806.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/de/Charles_Meynier_-_Entr%C3%A9e_de_Napol%C3%A9on_%C3%A0_Berlin._27_octobre_1806.jpg/220px-Charles_Meynier_-_Entr%C3%A9e_de_Napol%C3%A9on_%C3%A0_Berlin._27_octobre_1806.jpg|thumb| Jena jangidan keyin fransuz qoʻshinlarining [[Berlin|Berlinga]] kirishi. Charlz Meynier. 1810-yil.]] XVIII asrda [[Prussiya|Prussiyaning]] yangi nemis kuchi sifatida yuksalishi Diplomatik inqilobga va Fransiya, Gabsburg va Rossiya oʻrtasidagi ittifoqqa sabab boʻldi. Bu 1756-yilda Versal shartnomasida, Prussiya va Buyuk Britaniyaga qarshi [[Yetti yillik urush|yetti yillik urushda]] namoyon boʻldi. Fransiyaning Prussiyaga qarshi urushi Vestfaliya tinchligining kafolati roli bilan oqlandi va u aslida koʻpchilik nemis davlatlari tomonida kurashgan. [[Fridrix II|Buyuk Fridrix]] 7 yil davomida Prussiya mudofaasiga rahbarlik qildi va soni ancha koʻp boʻlsa-da, fransuz va avstriyalik bosqinchilarni magʻlub etgan. Prussiya va Fransiya Yevropaning boshqa mamlakatlarga qaraganda bir necha bor koʻproq toʻqnash kelishgan. Bu ikki davlat oʻrtasida koʻp yillik norozilikni boshladi. Tez orada Buyuk Fridrix barcha dushmanlari tomonidan hurmatga sazovor boʻldi va [[Napoleon|Napoleonning]] oʻzi undan jang uchun namuna sifatida foydalangan. Fuqarolar hali ham urushni oʻz hokimiyatlari oʻrtasidagi ziddiyat deb hisoblardilar va qoʻshinlarni ular jang qilgan tarafga qarab emas, balki mahalliy aholiga qanday munosabatda boʻlishlariga qarab farq qilar edilar. Fransuz va Prussiya zobitlari oʻrtasidagi shaxsiy aloqalar va oʻzaro hurmat ular bir-birlari bilan jang qilganlarida butunlay toʻxtamadi, urush fransuz bosqinchilari va nemis aholisi oʻrtasida katta madaniy almashinuvga olib keldi. === Fransuz inqilobi va Napoleonning taʼsiri === Nemis millatchiligi 1807-yildan keyin asosiy kuch sifatida paydo boʻldi, chunki Napoleon Germaniyaning katta qismini bosib olgan va Fransiya inqilobining yangi gʻoyalarini olib kelgan edi. Fransiyaning inqilobiy urushlarga ommaviy chaqiruvi va Yevropada milliy davlatlarning shakllanishi urushni oʻz fuqarolari orqasida olib boriladigan hokimiyat oʻrtasidagi ziddiyatga emas, balki xalqlar oʻrtasidagi ziddiyatga aylantirdi.  <sup class="noprint Inline-Template" style="margin-left:0.1em; white-space:nowrap;">&#x5D;</sup> Napoleon 1806-yilda ming yillik [[Muqaddas Rim imperiyasi|Muqaddas Rim imperiyasiga]] barham berib, oʻzining Reyn Konfederatsiyasini tuzdi va hali ham boʻlinib ketgan nemis davlatlarining siyosiy xaritasini oʻzgartirdi. Koʻpincha Germaniyada va Leypsigdagi [[Leipzig jangi|Millatlar jangida]] boʻlgani kabi ikkala tomonda ham nemislar bilan olib borilgan urushlar, shuningdek, ''fransuz-germaniyalik irsiy dushmanlik'' deb ataladigan gʻoyaning boshlanishini belgiladi. Napoleon oʻzining [[Birinchi Fransiya imperiyasi|Birinchi Fransiya imperiyasiga]] Reynlandiya va [[Gamburg]] kabi nemis tilida soʻzlashuvchi hududlarni bevosita qoʻshib oldi va qolgan nemis davlatlarining monarxlariga vassal sifatida qaradi. Zamonaviy nemis millatchilik gʻoyalari Napoleon davrida fransuzlar hukmronligiga qarshi paydo boʻlgan. Napoleon magʻlubiyatidan keyin Yevropa xaritasini qayta koʻrib chiqishda Fransiyaga tutash Reynlanddagi nemis tilida soʻzlashuvchi hududlar [[Prussiya]] hukmronligi ostiga oʻtkazilgan. === Fransiya va Bavariya === 1815-yildan keyin Germaniyaning uchinchi yirik davlati boʻlgan [[Bavariya]] Fransiya bilan Prussiya yoki Avstriyaga qaraganda ancha iliq munosabatlarga ega edi. 1670-yildan boshlab ikki davlat deyarli bir asr davomida ittifoqchi boʻlib, birinchi navbatda Gabsburglarning Bavariyani Avstriyaga qoʻshish ambitsiyalariga qarshi turishdi. Bu ittifoq Napoleon hokimiyat tepasiga kelganidan keyin 1801-yilda doʻstlik shartnomasi va 1805-yil avgustida Bavariya vaziri Maksimilian fon Montgelas tomonidan rasmiy ittifoq tuzganidan keyin yangilandi. Fransiyaning yordami bilan Bavariya 1806-yilda qirollik maqomiga koʻtarildi. Bavariya [[Fransiya-Rossiya urushi|1812-yilda Rossiyaga bostirib kirish]] uchun 30 000 qoʻshin yetkazib berdi, ulardan juda oz qismi qaytib kelgan. Birinchi Fransiya imperiyasining qulashi bilan Bavariya 1813-yil 8-oktyabrda tomonlarni oʻzgartirishni tanladi va Ried shartnomasiga binoan Avstriya ittifoqi foydasiga fransuz ittifoqini tark etdi<ref>[http://www.br.de/radio/bayern2/wissen/radiowissen/geschichte/bayern-napoleon-128.html Der große Schritt nach vorne] {{In lang|de}} ''[[Bayerischer Rundfunk]]'', published: 27 April 2015, accessed: 20 October 2015</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=mVwCTRhdYmsC&pg=PA126&lpg=PA126&dq=bavarian+french+alliance&source=bl&ots=V0o_a_f43X&sig=6X_uJhaDiPteFkKOy9ZnlV4BPB0&hl=en&sa=X&ved=0CDcQ6AEwCGoVChMI7KfR2b_QyAIVSFgUCh1Q-wVq#v=onepage&q=bavarian%20french%20alliance&f=false Early Modern Germany, 1477-1806] Google book review, author: Michael Hughes, accessed: 20 October 2015</ref>. === Oʻn toʻqqizinchi asr === [[Fayl:Wernerprokla.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/A_v_Werner_-_Kaiserproklamation_am_18_Januar_1871_%283._Fassung_1885%29.jpg/220px-A_v_Werner_-_Kaiserproklamation_am_18_Januar_1871_%283._Fassung_1885%29.jpg|left|thumb| Anton fon Verner tomonidan 1871-yil 18-yanvarda [[Versal saroyi|Versal saroyida]] [[Germaniya imperiyasi|Germaniya imperiyasining]] eʼlon qilinishi]] ==== Germaniya davlatlari Fransiyani magʻlub etishdi, 1870—1871-yillar ==== XIX asrning birinchi yarmida koʻpchilik nemislar nemis davlatlarining birlashishini intiqlik bilan kutishganNemis millatchilari dunyoda hukmron quruqlik kuchi sifatida Fransiya oʻrniga birlashgan Germaniya kelishiga ishonishgan. Bu dalilga demografik oʻzgarishlar yordam berdi: Oʻrta asrlardan beri Fransiya Gʻarbiy Yevropada eng koʻp aholiga ega edi, ammo XIX asrda uning aholisi turgʻunlashdi (bu tendentsiya XX asrning ikkinchi yarmigacha davom etdi. Nemis davlatlari uni bosib oʻtdi va tez oʻsishda davom etdi<ref>[[G. P. Gooch]], ''Franco-German relations, 1871-1914'' (1923).</ref>. Germaniyaning yakuniy birlashishi 1870-yilda [[Fransiya-Prussiya urushi|Fransiya-Germaniya urushi]] va keyinchalik Fransiyaning magʻlubiyati tufayli yuzaga keldi. Sedan jangida nemis qoʻshinlari fransuz qoʻshinlarini magʻlub etishdi. Nihoyat, Parijda uzoq davom etgan qamaldan soʻng erishilgan Frankfurt shartnomasiga koʻra, Fransiya asosan nemis tilida soʻzlashuvchi Elzas-Lotaringiya hududini (Elzasning katta qismi va Lotaringiyaning toʻrtdan bir qismidan iborat) berishga va besh milliard frank tovon toʻlashga majbur boʻldi. .Shundan keyin Germaniya quruqlikdagi yetakchi davlatga aylandi<ref>Norman Rich, ''Great Power Diplomacy: 1814-1914'' (1993), pp 184-250.</ref>. [[Fayl:Au_Reviour_-_Germany_and_France.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c5/Au_Reviour_-_Germany_and_France.jpg/270px-Au_Reviour_-_Germany_and_France.jpg|thumb|335x335px| Jon Tenniel: ''Au Revoir!'', ''Punch<nowiki>''</nowiki>'' 1881-yil 6-avgust]] Dastlab bunga qarshi boʻlsa ham, Bismark oxir-oqibat Germaniyada Elzas va [[Lotaringiya]] chegara provinsiyalarini qoʻlga kiritish uchun armiyaga va ommaviy talabni kuchaytirdi va shu bilan Fransiyani doimiy dushmanga aylantirdi. Teodor Zeldin shunday degan: „Qasos olish va Elzas-Lotaringiyani qayta tiklash keyingi qirq yil davomida Fransiya siyosatining asosiy ob’ektiga aylandi. Germaniya Fransiyaning dushmani ekanligi xalqaro munosabatlarning asosiy haqiqatidir“<ref>Theodore Zeldin, ''France, 1848-1945: Volume II: Intellect, Taste, and Anxiety'' (1977) 2: 117.</ref>. Bismarkning yechimi Fransiyani pariya davlatiga aylantirish, qirollikni uning yangi respublika maqomini masxara qilishga undash va Fransiyani diplomatik jihatdan yakkalanib qolishi uchun boshqa yirik davlatlar — Avstriya, Rossiya va Britaniya bilan murakkab ittifoqlar tuzish edi<ref>Carlton J. H. Hayes, ''A Generation of Materialism, 1871-1900'' (1941), pp 1-2.</ref><ref>Mark Hewitson, „Germany and France before the First World War: A Reassessment of Wilhelmine Foreign Policy“ ''English Historical Review'' (2000) 115#462 pp. 570-606 [https://www.jstor.org/stable/579667 in JSTOR]</ref>. ==== XIX asr oxiri ==== [[Fayl:The_Geography_Lesson_or_"The_Black_Spot".jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d9/The_Geography_Lesson_or_%22The_Black_Spot%22.jpg/220px-The_Geography_Lesson_or_%22The_Black_Spot%22.jpg|left|thumb| 1887-yilda Germaniya tomonidan 1871-yilda olingan Elzas va Lotaringiyaning yoʻqolgan viloyatlari haqida oʻqitilayotgan fransuz talabalari tasvirlangan rasm.]] 1870—1871-yillardagi [[Fransiya-Prussiya urushi|Fransiya-Prussiya urushidagi]] magʻlubiyatga qisqa muddatli fransuz reaksiyasi kuchli boʻldi: chuqur achchiq tuygʻu, nafrat va Germaniyadan qasos olish talabi, ayniqsa Elzas va Lotaringiya yoʻqolganligi sababli<ref>Karine Varley, „The Taboos of Defeat: Unmentionable Memories of the Franco-Prussian War in France, 1870-1914.“ in Jenny Macleod, ed., ''Defeat and Memory: Cultural Histories of Military Defeat in the Modern Era'' (Palgrave Macmillan, 2008) pp. 62-80; also Karine Varley, ''Under the Shadow of Defeat: The War of 1870-71 in French Memory'' (2008)</ref>. Magʻlubiyatning tahqirlanishini taʼkidlagan rasmlar, masalan, Alfons de Neuvilning rasmlariga talab katta boʻlgan<ref>Robert Jay, "Alphonse de Neuvilleʼs 'The Spy' and the Legacy of the Franco-Prussian War, " ''Metropolitan Museum Journal'' (1984) 19: pp. 151-162 [https://www.jstor.org/stable/1512817 in JSTOR]</ref>. Elzas-Lotaringiya muammosi 1880-yildan keyin ahamiyatsiz mavzu boʻlib qoldi. Respublikachilar va sotsialistlar bu masalani muntazam ravishda kamaytirdilar va monarxistlar (bu masalani taʼkidlaganlar) yoʻqoldi. Revanshizm 1914-yilda urushning asosiy sababi emas edi, chunki u 1880-yildan keyin soʻnib boʻlgan. JFV Keiger shunday degan edi: „1880-yillarga kelib Franko-Germaniya munosabatlari nisbatan yaxshi boʻlgan“<ref name=":0">J.F.V. Keiger, ''France and the World since 1870'' (2001) pp 112-120, quoting p 113.</ref><ref>Frederic H. Seager, „The Alsace-Lorraine Question in France, 1871-1914.“ ''From the Ancien Régime to the Popular Front: Essays in the History of Modern France'' edited by Charles K. Warner, (1969): 111-26.</ref><ref>E. Malcolm Carroll, ''French Public Opinion and Foreign Affairs: 1870-1914'' (1931) pp 47-48.</ref>. 1880-yildan keyin Germaniya aholisi va iqtisodiyotining tez oʻsishi Fransiyani tobora orqada qoldirdi. 1890-yillarda munosabatlar yaxshi boʻlib qoldi, chunki Germaniya Afrika koloniyalari boʻyicha Britaniya bilan qiyinchiliklar paytida Fransiyani qoʻllab-quvvatladi. Har qanday uzoq davom etayotgan uygʻunlik 1905-yilda, Germaniya Fransiyaning Marokashga daʼvolariga agressiv dushmanlik pozitsiyasini egallaganida, barbod boʻldi. Urush haqida bashorat Fransiya Angliya va Rossiya bilan aloqalarini mustahkamladi<ref>J.F.V. Keiger, ''France and the World since 1870'' (2001) pp 112-17</ref>. === Birinchi jahon urushi === [[Fayl:Maurice_Neumont,_War_is_the_National_Industry_of_Prussia,_1917,_Cornell_CUL_PJM_1185_01.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e4/Maurice_Neumont%2C_War_is_the_National_Industry_of_Prussia%2C_1917%2C_Cornell_CUL_PJM_1185_01.jpg/220px-Maurice_Neumont%2C_War_is_the_National_Industry_of_Prussia%2C_1917%2C_Cornell_CUL_PJM_1185_01.jpg|left|thumb| 1917-yildagi fransuz tashviqot plakatida Prussiya boshqaruv uchun kurashayotgan chodirlarini choʻzayotgan sakkizoyoq sifatida tasvirlangan. U XVIII asrga oid iqtibos bilan yozilgan: „ 1788-yilda Mirabeau ham urush Prussiyaning milliy sanoati ekanligini aytgan“.]] Fransiya jamoatchiligi tashqi ishlarga unchalik qiziqmasdi va fransuz elita fikri oʻzining kuchliroq qoʻshnisi bilan urushga qattiq qarshi boʻlgan<ref>Gordon Wright, ''France in Modern Times'' (5th ed. 1995) pp 288-299.</ref>. Fransiyaning tashqi siyosati Germaniyaning kattalashib, tobora kuchayib borayotganidan xavfsirashga asoslangan edi<ref>Margaret Macmillan, ''The War That Ended Peace: The Road to 1914'' (2013) ch 6.</ref><ref>Anthony Adamthwaite, ''Grandeur and Misery: Franceʼs Bid for Power in Europe, 1914-1940'' (1995) p 6</ref>. 1914-yilda urush boshlanganida, ikki yoʻqolgan viloyatni tiklash Fransiyaning asosiy urush maqsadiga aylangan<ref>Frederic H. Seager, „The Alsace-Lorraine Question in France, 1871-1914.“ in Charles K. Warner, ed., ''From the Ancien Régime to the Popular Front'' (1969): 111-126.</ref>. 1890-yilda Bismark lavozimidan chetlatilgandan soʻng, Fransiyaning Germaniyani izolyatsiya qilish harakatlari muvaffaqiyatli boʻldi. [[Antanta|Uch tomonlama Antantaning]] tashkil topishi bilan Germaniya oʻzini qurshab olganini his qila boshladi<ref>Samuel R. Williamson Jr"German Perceptions of the Triple Entente after 1911: Their Mounting Apprehensions Reconsidered" ''Foreign Policy Analysis'' 7.2 (2011): 205-214.</ref>. Ayniqsa, tashqi ishlar vaziri Delkasse Rossiya va Buyuk Britaniyani oʻziga jalb qilish uchun juda koʻp harakat qildi. Asosiy belgilar 1894-yildagi Fransiya-Rossiya ittifoqi, Buyuk Britaniya bilan 1904-yilgi [[1904-yilda Angliya-Fransiya shartnomasi|Antanta Kordialesi]] va nihoyat 1907-yilda [[Antanta|Uch Antantaga]] aylangan [[1907-yilda Angliya-Rossiya kelishuvi|Angliya-Rossiya Antantasi]] edi. Rossiya bilan bu rasmiy ittifoq, Angliya bilan Germaniya va Avstriyaga qarshi norasmiy ittifoq, oxir-oqibat Rossiya va Buyuk Britaniyani Birinchi Jahon urushiga Fransiya ittifoqchilari sifatida kirishiga olib keldi<ref>Taylor, ''The Struggle for Mastery in Europe, 1848-1918'' (1954) pp 345, 403-26</ref><ref>G.P. Gooch, ''Before the war: studies in diplomacy'' (1936), chapter on Delcassé pp 87-186.</ref>. [[Fayl:Bundesarchiv_Bild_102-10038,_Mainz,_Abzug_der_französischen_Truppen.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6b/Bundesarchiv_Bild_102-10038 %2C_Mainz%2C_Abzug_der_franz%C3%B6sischen_Truppen.jpg/220px-Bundesarchiv_Bild_102-10038 %2C_Mainz%2C_Abzug_der_franz%C3%B6sischen_Truppen.jpg|thumb| Fransiya armiyasi qoʻshinlari Reynlandiyadan joʻnab ketishdan oldin toʻplangan. [[Mainz|Maynsni]] egallagandan soʻng. 1930-yil]] [[Fayl:German_soldiers_before_Arc_du_Carrousel_1940.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/43/German_soldiers_before_Arc_du_Carrousel_1940.jpg/220px-German_soldiers_before_Arc_du_Carrousel_1940.jpg|thumb| Nemis [[Vermaxt|Wehrmacht]] askarlari Arc de Triomphe du Carrousel oldida. Parijni egallab olingach. 1940-yil]] [[Fayl:Fotothek_df_pk_0000178_036.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ac/Fotothek_df_pk_0000178_036.jpg/220px-Fotothek_df_pk_0000178_036.jpg|thumb| Fransiya qoʻshinlari Reyxstag oldida, Berlinni egallab olgan, 1946-yil.]] === 1920-yillar === Ittifoqchilarning gʻalabasi Fransiya Elzas-Lotaringiyani qaytarib oldi va qisqa vaqt ichida Yevropa qitʼasidagi yetakchi quruqlik kuchi sifatida eski mavqeini tikladi. Fransiya Parij Tinchlik Konferensiyasida Germaniyaga qarshi qattiq tinchlik shartlarining asosiy tarafdori edi. Urush fransuz zaminida olib borilganligi sababli, u fransuz infratuzilmasi va sanoatining koʻp qismini vayron qildi va Fransiya aholi soniga mutanosib ravishda eng koʻp qurbon berdi. Fransiyaning koʻp fikri Germaniyaning Fransiyaga tutash qismi va fransuz ambitsiyalarining eski markazi boʻlgan Reynlandiyaning Germaniyadan mustaqil davlat sifatida ajralib chiqishini xohlardi. Oxir-oqibat, ular Reyn hududi qurolsizlantirilishi va Germaniyaning ogʻir tovon toʻlovlari haqida vaʼda qilishdi. Germaniya imperiyasining sharqiy chekkasida Memel hududi [[Litva]] tomonidan qoʻshib olinishidan oldin Fransiya tomonidan bosib olingan. 1923-[[Versal sulh shartnomasi|yildagi Versal shartnomasiga koʻra]], Germaniyaning tovon toʻlamaganligi haqidagi daʼvosiga Fransiya 1925-yilgacha Germaniyaning koʻmir va poʻlat ishlab chiqarish markazi boʻlgan Reynlandiya va Germaniyaning sanoat Rur hududini bosib olish bilan javob berdi. Shuningdek, fransuzlar hukmronlik qiladigan [[Xalqaro olimpiada qoʻmitasi|Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi]] Germaniyani 1920- va 1924-yillardagi [[Olimpiada oʻyinlari|Olimpiya oʻyinlaridan]] man qildi. Bu Fransiyaning Germaniyani qattiqroq izolyatsiya qilish istagini koʻrsatadi. ==== 1925-yil Lokarno shartnomalari ==== 1924-yil oxirida Germaniya tashqi ishlar vaziri Gustav Stresemann Yevropaning yetakchi davlati sifatida Germaniyaning obroʻsi va imtiyozlarini tiklashni oʻzining eng muhim vazifasiga aylantirdi. Fransiyaning Rurdan chiqishi 1925-yil yanvariga rejalashtirilgan edi, ammo Stresemann Fransiya oʻz xavfsizligidan juda xavotirda ekanligini va olib chiqishni bekor qilishi mumkinligini eʼlon qildi. Stresemann Fransiya oʻzining urushdan keyingi chegaralarida Britaniya kafolatini olishni juda xohlayotganini tushundi, ammo London buni istamadi. Stresemann barcha tomonlar bir qator shartnomalarda belgilangan kafolatlar orqali xohlagan narsalarini olishlari mumkin boʻlgan rejani ishlab chiqdi. Buyuk Britaniya tashqi ishlar vaziri [[Austen Chamberlain|Osten Chemberlen]] ishtiyoq bilan rozi boʻldi. Fransiya Rurni bosib olishi kerak boʻlganidan koʻra koʻproq moliyaviy va diplomatik zarar keltirganini tushundi va rejaga amal qildi. Tashqi ishlar vazirlarining konferensiyasi Shveysariyaning Lokarno kurortida oʻtkazilib, reja boʻyicha kelishib oldilar. Birinchi shartnoma eng muhimi edi: Belgiya, Fransiya va Germaniya chegaralarini oʻzaro kafolatlash. Chegaralar Angliya va Italiya tomonidan kafolatlangan. Ikkinchi va uchinchi shartnomalar Germaniya va Belgiya, Germaniya va Fransiya oʻrtasida boʻlajak nizolar boʻyicha arbitrajni chaqirdi. Toʻrtinchi va beshinchisi Germaniya va Polsha, Germaniya va [[Chexoslovakiya]] oʻrtasidagi shunga oʻxshash hakamlik shartnomalari edi. Polsha, xususan, Chexoslovakiya ham Lokarno kelishuvlari tahdidini his qildi va bu shartnomalar ularni ishontirishga urinish edi. Dawes rejasi tufayli Germaniya endi muntazam reparatsiya toʻlovlarini amalga oshirdi. Lokarno kelishuvlarining muvaffaqiyati Germaniyaning Millatlar Ligasiga qabul qilinishiga olib keldi. 1926-yil sentyabrda uning doimiy aʼzosi sifatida maslahatchi oʻrnini egalladi. Natijada butun Yevropada „Lokarno ruhi“ paydo boʻldi — bu tinchlikka erishish mumkinligi va bu tinchlikni kafolatlaydigan doimiy tizimni ifodalagan<ref>Norman Rich, ''Great Power Diplomacy since 1914 '' (2003) pp 148-49.</ref>. === 1930-yillar === 1929-33-yillardagi Buyuk Depressiya Fransiyadagi kayfiyatni buzdi va Germaniyani iqtisodiy qiyinchiliklarga, shiddatli ichki talvasalar va qoʻzgʻolonlarga olib keldi. 1933-yildan boshlab [[Adolf Hitler|Adolf Gitler]] davrida Germaniya Yevropada agressiv siyosat yurita boshladi. Ayni paytda, 1930-yillarda Fransiya charchagan, siyosiy jihatdan boʻlinib ketgan va birinchi navbatda, fransuzlar yana uchinchi marta oʻz tuprogʻida jang qilishlari va yana oʻz yigitlarining katta qismini yoʻq qilishlaridan xavotirda edi. Fransiya aholisining turgʻunligi, nemis bosqinining koʻp sonli kuchini ushlab turish qiyin boʻlishini anglatardi. Germaniya har bir fransuz askari uchun jangovar yoshdagi ikki kishini maydonga qoʻyishi mumkin edi. Shunday qilib, 1930-yillarda fransuzlar oʻzlarining ingliz ittifoqchilari bilan Germaniyani tinchlantirish siyosatini olib bordilar va Reynlandiyaning remilitarizatsiyasiga javob bermadilar, bu Germaniya armiyasini Fransiya chegarasining kengroq qismiga kirishiga sabab boʻldi. === Ikkinchi jahon urushi === Germaniya 1939-yil sentyabr oyida Polshaga bostirib kirganida Fransiya va Britaniya birgalikda urush eʼlon qildilar. Ammo Fransiya charchagan va 1914-18-yilgi mavsumni takrorlashga kayfiyati yoʻq edi. Fransiyada Phoney urushidan soʻng haqiqiy urush ehtimoli juda oz edi. 1940-yilda nemislar [[Fransiya kampaniyasi|Fransiyaga hujumni]] [[Yashin tezligidagi urush|boshlaganlarida]], fransuz armiyasi bir necha hafta ichida parchalanib ketdi va Angliya chekinishi bilan Fransiyani xorlik va magʻlubiyat muhiti qamrab oldi. Marshal Filipp Pétain boshchiligidagi yangi hukumat taslim boʻldi va nemis kuchlari mamlakatning katta qismini egallab oldi. Fransuz qoʻshinlarining ozchilik qismi chet elga qochib, general Sharl de Goll va Ozod Fransiya ostida kurashni davom ettirdi. Boshqa tomondan, Fransiya Qarshilik harakati Germaniya tomonidan ishgʻol qilingan Fransiya ichida sabotaj operatsiyalari oʻtkazdi. 1944-yilgi Normandiya bosqinini qoʻllab-quvvatlash uchun turli guruhlar oʻzlarining sabotaj va partizan hujumlarini kuchaytirdilar. Maquis kabi tashkilotlar poezdlarni relsdan chiqarib yubordi, oʻq-dorilar omborlarini portlatdi va nemislarni pistirmaga oldi. Mamlakat boʻylab Normandiyaga ketayotganda doimiy hujum va sabotajga uchragan 2-SS Panzer diviziyasi Oradur-syur-Glan qishlogʻida qarshilik koʻrsatuvchilar, qurollar va portlovchi moddalarni saqlaganlikda gumon qilindi. Bunga javoban, ular Oradur-sur-Glane qirgʻinida shaharni vayron qilishdi va uning 642 aholisini oʻldirishdi. 1944-yil iyunida deyarli besh yuz ming kishi, dekabrda bir million va urush oxirida 1,3 million kishi boʻlgan ittifoqchilar bilan erkin fransuz armiyasi ham jang qildi. Urush tugagach, fransuz armiyasi Germaniyaning janubi-gʻarbiy qismini va Avstriyaning bir qismini bosib oldi. === Fransiya, Germaniya va Birlashgan Yevropa === ==== 1944-yilgacha Fransiya-Germaniya hamkorligi gʻoyalari ==== 1940-44-yillarda Germaniya nazorati ostida Fransiyani boshqargan marshal Petain dastlab yillar davomida muhokama qilingan gʻoyalarga asoslangan Milliy inqilob mafkurasini qabul qildi. 1935-yilda Parijda „Comité France-Allemagne“ („Fransiya-Germaniya doʻstlik qoʻmitasi“) fransuz-german yarashtirish qoʻmitasi tashkil etilganida, bu Germaniyaning Fransiya bilan yaqinlashishi uchun muhim element edi. U Yevropaparast, Germaniyaparast, Britaniyaga qarshi, liberallarga qarshi siyosiy va iqtisodiy qarashlarni qabul qildi. Qoʻmitaning asosiy aʼzolari 1940-yildan keyin natsistlar bilan hamkorlikda boʻlgan fransuzlarning asosiy rahbarlariga aylandi<ref>Sarah Shurts, „Continental Collaboration: The Transition from Ultranationalism to Pan-Europeanism by the Interwar French Fascist Right.“ ''French Politics, Culture & Society'' 32#3 (2014): 79-96.</ref><ref>Robert Soucy, ''French Fascism, The Second Wave, 1933-1939'' (1995).</ref>. Marshal Petain 1941-yil iyun oyida fashistlar Germaniyasi bilan hamkorlik siyosatini rasman eʼlon qilar ekan, u buni fransuz xalqiga Yangi Yevropa tartibi va Fransiya birligini saqlashning muhim zarurati sifatida oqladi. Shu sababli, Fransiyada urush paytida „Guruh hamkorlik“ deb nomlangan guruh tashkil etilgan va Yevropaparastlikni targʻib qiluvchi koʻplab konferensiyalarga rahbarlik qilgan. Birinchi marta „Yevropa hamjamiyati“ iborasi uning birinchi sessiyalarida, shuningdek, Germaniya hukumati homiyligida fransuz-german yarashuvi, fransuz yangilanishi va Yevropa birdamligini targʻib qiluvchi koʻplab konferensiyalar va mehmonlar maʼruzalarida ishlatilgan<ref>{{Kitob manbasi|last=Mark Mazower|title=Hitler's Empire: Nazi Rule in Occupied Europe|url=https://books.google.com/books?id=opefF4rAL6YC&pg=PT522|date=2013|publisher=Penguin|pages=522–32|isbn=9780141917504}}</ref>. ==== Urushdan keyingi Yevropa ==== Urush Yevropani zaif holatda qoldirdi va Gʻarbda kapitalizm va Sharqda kommunizm oʻrtasida boʻlindi. Yevropa tarixida birinchi marta amerikaliklar ham, sovetlar ham qitʼada strategik mavqega ega boʻlishdi. Magʻlubiyatga uchragan Germaniya 1949-yilgacha AQSH, SSSR, Angliya va Fransiya nazoratida edi. Sovet qoʻshinlari Sharqiy Yevropaning Qizil Armiya tomonidan natsistlardan ozod qilingan va Kreml tomonidan boshqariladigan kommunistik partiyalarning siyosiy muvaffaqiyatini taʼminlagan mamlakatlarda qoldi<ref>Yugoslavia was an important exception--its Communist rulers were not under Kremlin control.</ref><ref>Cyril E. Bloack et al. ''Rebirth: A Political History Of Europe Since World War II'' (2nd ed. 200) pp 57-103.</ref>. De Goll boshchiligidagi fransuzlar 1945-46-yillarda muvozanatni saqlashga umid qilishgan. Fransiyaning qayta tiklangan Germaniyadan qoʻrqishlari uni Britaniya va Amerika ishgʻol zonalarini birlashtirish rejasini qoʻllab-quvvatlashni istamadi. Biroq, Sovetlarning Polshadagi xatti-harakatlaridan gʻazabning kuchayishi va Amerikaning iqtisodiy yordamiga boʻlgan ehtiyoj fransuzlarni oʻz zonalarini Gʻarbiy Germaniyaga birlashtirishga olib keldi<ref>Heike Bungert, „A New Perspective on French-American Relations during the Occupation of Germany, 1945-1948: Behind-the-Scenes Diplomatic Bargaining and the Zonal Merger.“ ''Diplomatic History'' 18.3 (1994): 333-352.</ref>. 1947-yilda Amerika Davlat kotibi [[George C. Marshall|Jorj Marshall]] Yevropada iqtisodiy tiklanish, iqtisodiy integratsiya va biznesga yoʻnaltirilgan modernizatsiyaga yordam berish uchun [[Marshall rejasi|Marshall rejasini]] eʼlon qildi. Fransiya va Germaniyaga katta mablagʻlar tushdi, bu savdo va moliyaviy munosabatlarni tiklashga yordam berdi. Marshall rejasini oluvchilar 1948-yilda [[Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti|Yevropa Iqtisodiy Hamkorlik Tashkilotini]] (OEEC) tuzdilar<ref>Michael Holm, ''The Marshall Plan: A New Deal For Europe'' (2016) pp 159-61. [https://books.google.com/books?isbn=1317426053 excerpt]</ref>. ==== YEvropa Ittifoqidagi Fransiya-Germaniya hamkorligining asosi ==== 1948-yil boshida fransuz davlat xizmatida nemislar bilan kelishuvni, shuningdek, Germaniyani oʻz ichiga olgan integratsiyalashgan Yevropani qoʻllab-quvvatlovchi muhim yetakchilar bor edi. Fransiyaning Yevropa departamenti Rur-Lorraine-Lyuksemburg hududi uchun hammaga teng huquqli koʻmir va poʻlat kelishuvi ustida ishlamoqda. Bir fransuz davlat xizmatchisi „asta-sekin rivojlanayotgan Gʻarb tashkiloti doirasiga qoʻshilib ketadigan Fransiya-Germaniya iqtisodiy va siyosiy birlashmasining asoslarini yaratishni“ tavsiya qildi. Deyton fransuz rahbarlari nemislar bilan hamkorlikni integratsiyalashgan Yevropa yoʻlida asosiy omil sifatida koʻrishlarini qatʼiy tasvirlab berdi. Amaliy darajada, Gʻarbiy Germaniya va Fransiya oʻrtasidagi hamkorlik darajasining oshishi de Gollning AQShdan mustaqil ravishda kuch blokini qurish istagi bilan bogʻliq boʻlgan. [[Konrad Adenauer|Adenauer]] hali ham bosib olingan Gʻarbiy Germaniya davlati uchun toʻliq huquqlarni olish, shuningdek, sovet tahdididan himoya qilish uchun gʻarbiy tuzilmalarga tezda qoʻshilishga intildi. AQShga qaramlik muammosi hech boʻlmaganda DeGol oʻz lavozimida qolar ekan (masalan, Germaniya parlamenti Yelisey kelishuviga NATOni qoʻllab-quvvatlovchi muqaddimani kiritgan, bu Fransiya hukumatini jiddiy hayratda qoldirgan) ogʻriqli nuqta boʻlib qolmoqda. Biroq, ularning hamkorlikni kuchaytirishga boʻlgan umumiy qiziqishi hali ham mavjud va tegishli fuqarolik jamiyati tomonidan kuchli qoʻllab-quvvatlandi, chunki bu ikki xalq oʻrtasida keyingi qon toʻkilishini oldini olishning eng yaxshi yechimi sifatida koʻrildi. Ketma-ket, Yevropa birligining asoschisi va bosh meʼmori sifatida tasvirlangan Jan Monne 1950-yil 9-mayda fransuz Shuman rejasini eʼlon qildi, bu esa bir yildan soʻng Yevropa koʻmir va poʻlat hamjamiyatining (ECSC) tashkil etilishiga olib keldi. Reja Fransiya va Germaniyani yarashtirishga olib keldi. Siyosiy Yevropa integratsiyasi oʻqi, bundan tashqari, reja Yevropa armiyasining taklifini eʼlon qildi. Bu 1952-yilda Yevropa mudofaa hamjamiyatining (EDC) shartnomasini imzolashga olib keldi. Bunday hamjamiyatni tashkil etishdan asosiy maqsad harbiy va xavfsizlik sohasida Fransiya-Germaniya hamkorligi orqali „Yevropa xavfsizlik oʻziga xosligini“ yaratish edi. Xuddi shunday, Germaniya iqtisodiyot vaziri Lyudvig Erxard Germaniya iqtisodiyotida sezilarli evolyutsiya va Federativ Respublikasi, uning Yevropa qoʻshnilari oʻrtasida mustahkam, yaxshi oʻrnatilgan savdo aloqalarini yaratdi. Keyinchalik, 1958-yilda Rim shartnomasi kuchga kirganida, nemis millati, uning Gʻarbiy Yevropadagi sobiq qurbonlari oʻrtasida paydo boʻlgan yangi siyosiy va iqtisodiy munosabatlarni mustahkamlash, qoʻllab-quvvatlash mas’uliyatini oʻz zimmasiga oldi. Uning yonidagi shartnoma yon bitimlarni oʻz ichiga olgan boʻlib bojxona ittifoqini yaratadi va raqobat mexanizmini toʻgʻri ishlashi uchun zarur boʻlgan qoidalarni oʻrnatadi. === Doʻstlik aloqalari === [[Fayl:Bundesarchiv_B_145_Bild-F026336-0020,_Paris,_Empfang_Einweihung_Deutsche_Botschaft.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Bundesarchiv_B_145_Bild-F026336-0020 %2C_Paris%2C_Empfang_Einweihung_Deutsche_Botschaft.jpg/220px-Bundesarchiv_B_145_Bild-F026336-0020 %2C_Paris%2C_Empfang_Einweihung_Deutsche_Botschaft.jpg|thumb| Parijdagi Germaniya elchixonasining yangi binosi ochilishi uchun kelgan mehmonlar. 1968-yil]] [[Sovuq urush]] davrida [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] tahdidi bilan Gʻarbiy Germaniya oʻzining milliy xavfsizligini Gʻarbiy Yevropaga qayta integratsiyalashuvdan qidirdi. Fransiya esa ''Buyuk Millat'' sifatida qayta tiklanishga intildi. Urushdan keyingi Fransiya-Germaniya hamkorligi 1963-yil 22-yanvarda Sharl de Goll va [[Konrad Adenauer]] tomonidan imzolangan Yelisey shartnomasiga asoslanadi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Gunkel |first=Christoph |date=22 January 2013 |title=Treaty Heralded New Era in Franco-German Ties |work=Spiegel Online |url=http://www.spiegel.de/international/europe/the-elysee-treaty-has-been-a-cornerstone-of-european-stability-a-879002.html |access-date=22 January 2013}}</ref>. Shartnomada tashqi siyosat, iqtisodiy va harbiy integratsiya va talabalar taʼlimi almashinuvi boʻyicha qoʻshma hamkorlik toʻgʻrisida bir qator kelishuvlar mavjud edi. [[Fayl:Bundesarchiv_B_145_Bild-F011021-0002,_Köln,_Staatsbesuch_de_Gaulle,_Begrüßung_Adenauer.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/84/Bundesarchiv_B_145_Bild-F011021-0002 %2C_K%C3%B6ln%2C_Staatsbesuch_de_Gaulle%2C_Begr%C3%BC%C3%9Fung_Adenauer.jpg/220px-Bundesarchiv_B_145_Bild-F011021-0002 %2C_K%C3%B6ln%2C_Staatsbesuch_de_Gaulle%2C_Begr%C3%BC%C3%9Fung_Adenauer.jpg|thumb| [[Charles de Gaulle|Sharl de Goll]] va [[Konrad Adenauer|Konrad Adenauer.]] 1961-yil]] [[Fayl:Bundesarchiv_B_145_Bild-F076314-0006,_Manching,_Manöver_Frankreich-Deutschland.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5a/Bundesarchiv_B_145_Bild-F076314-0006 %2C_Manching%2C_Man%C3%B6ver_Frankreich-Deutschland.jpg/220px-Bundesarchiv_B_145_Bild-F076314-0006 %2C_Manching%2C_Man%C3%B6ver_Frankreich-Deutschland.jpg|thumb| Fransua Mitteran va [[Helmut Kohl|Helmut Kol]]. 1987-yilda]] Shartnoma oʻsha paytdagi qiyin siyosiy vaziyatlarda imzolangan va Fransiya hamda Germaniyadagi muxolif partiyalar, shuningdek, [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniya]] va [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]] tomonidan tanqid qilingan. Birlashgan Qirollik va Qoʻshma Shtatlarning qarshiligiga qoʻshimcha muqaddima javob berdi, unda ular (shu jumladan [[NATO]]) bilan yaqin hamkorlik va Germaniyani qayta birlashtirish maqsad qilingan. Shartnoma Yevropa integratsiyasini va transatlantik munosabatlarda Franko-Germaniya hamkorligini mustahkamlashda koʻp narsaga erishdi. Fransiya-Germaniya hamkorligining dastlabki konsepsiyasi Yelisey shartnomasidan ancha uzoqqa borib taqaladi va Yevropadagi asrlar davomida franko-german urushlarini yengib oʻtishga asoslangan. Bu milodiy 843-[[Verden shartnomasi|yilgi Verden shartnomasi]] boʻlinishidan oldin mavjud boʻlgan Buyuk [[Charlemagne|Karlning]] Yevropa imperiyasining qayta tiklanishi bilan taqqoslandi. 1950-yildagi Shuman deklaratsiyasi baʼzilar tomonidan Fransiya-Germaniya hamkorligining, shuningdek, [[Italiya]], [[Belgiya]], [[Niderlandiya]] va [[Lyuksemburg|Lyuksemburgni]] oʻz ichiga olgan 1951-yildagi Yevropa koʻmir va poʻlat hamjamiyatining (ECSC) asoschisi sifatida baholanadi. [[Fayl:Emmanuel_Macron_and_Angela_Merkel,_9_dec.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e2/Emmanuel_Macron_and_Angela_Merkel%2C_9_dec.jpg/220px-Emmanuel_Macron_and_Angela_Merkel%2C_9_dec.jpg|thumb| Germaniya kansleri [[Angela Merkel]] va Fransiya prezidenti [[Emmanuel Macron|Emmanuel Makron.]] 2019-yil dekabr oyida Parijda.]] Hamkorlik turli darajadagi kuchli shaxsiy ittifoq bilan birga boʻldi: * [[Konrad Adenauer]] va [[Charles de Gaulle|Sharl de Goll]] (1958-1963) * [[Willy Brandt|Villi Brandt]] va [[Georges Pompidou|Jorj Pompidu]] (1969-1974) * [[Helmut Schmidt|Helmut Shmidt]] va [[Valéry Giscard dʻEstaing|Valeri Jiskar d’Esten]] (1974-1981) * [[Helmut Kohl|Helmut Kol]] va Fransua Mitteran (1982-1995) * [[Gerhard Schröder|Gerxard Shröder]] va [[Jacques Chirac|Jak Shirak]] (1998-2005) * [[Angela Merkel]] va [[Nicolas Sarkozy|Nikolya Sarkozi]] (2007-2012) * [[Angela Merkel]] va [[François Hollande|Fransua Olland]] (2012-2017) * [[Angela Merkel]] va [[Emmanuel Macron|Emmanuel Makron]] (2017-2021) * [[Olaf Scholz]] va [[Emmanuel Macron|Emmanuel Makron]] (2021-yildan hozirgi kungacha) == Ittifoqlar == === Iqtisodiy ittifoqlar === [[Fayl:DeGaulleAdenauer.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/37/DeGaulleAdenauer.jpg/220px-DeGaulleAdenauer.jpg|thumb| Konrad Adenauer va Sharl de Goll haykali]] * [[Yevropa kosmik agentligi]] (koʻplab boshqa Yevropa davlatlari bilan) * [[Airbus]] (ikkita bosh direktor bilan) ** [[Airbus]] (Buyuk Britaniya va Ispaniyada ham mavjud) Fransiya-Germaniya hamkorlik korxonalari quyidagilarni oʻz ichiga oladi: * Areva * [[Sanofi|Aventis]] * ODDO BHF, Germaniyaning Fransiyadagi banki === Madaniy ittifoqlar === * Ikki mamlakatda [[Fransuz tili|fransuz]] va [[Nemis tili|nemis tillarini]] targʻib qilish * „Tarixning umumiy qarashlarini“ targʻib qilish uchun qoʻshma Fransiya-Germaniya tarixi darsligini yaratish * Fransiya-Germaniya universiteti 1999-yilda oliy taʼlim sohasida hamkorlik qilish uchun tashkil etilgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.dfh-ufa.org/english/|sarlavha=Franco-German University - facts & figures|ish=dfh-ufa.org|kirish sanasi=1 March 2018|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180301225232/https://www.dfh-ufa.org/english/|arxivsana=1 March 2018}}</ref> * [[Arte]], Fransiya-Germaniya madaniy telekanali === Harbiy ittifoqlar === * 1960-yillarda tashkil etilganidan beri Yevrokorpus oʻzining asosiy qismida fransuz va nemis qoʻshinlarining katta kontingentini oʻz ichiga olgan, boshqa Yevropa Ittifoqi davlatlari esa koʻp millatli kuchlarga askarlarini qoʻshgan. Fransiya-Germaniya brigadasi piyoda askarlarining koʻp qismini Fransiyadan, zirhning katta qismini Germaniyadan oladi. == Doimiy diplomatik vakolatxonalar == * Fransiyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi va [[Dusseldorf|Dyusseldorf]], [[Frankfurtmayn|Frankfurt]], [[Gamburg]], [[München|Myunxen]], [[Saarbrücken|Saarbryuken]] va [[Stuttgart|Shtutgartda]] bosh konsulliklari bor<ref>{{Veb manbasi|url=https://de.ambafrance.org/-Francais-|sarlavha=Frankreich in Deutschland|ish=de.ambafrance.org}}</ref>. * Germaniyaning [[Parij|Parijda]] elchixonasi va [[Bordeaux|Bordo]], [[Lion]], [[Marsel]] va [[Strasburg|Strasburgda]] bosh konsulliklari bor<ref>{{Veb manbasi|url=https://allemagneenfrance.diplo.de/fr-de/vertretungen/botschaft|sarlavha=Deutsche Vertretungen in Frankreich|ism=Auswärtiges|muallif=Amt|ish=allemagneenfrance.diplo.de}}</ref>. <gallery class="center"> Fayl:Berlin, Mitte, Pariser Platz, Botschaft Frankreich.jpg|Fransiyaning Berlindagi elchixonasi Fayl:Frankfurt, Bockenheim, Französische Botschaft.JPG|Fransiyaning Frankfurtdagi sobiq bosh konsulligi Fayl:German Embassy in Paris 4.jpg|Germaniyaning Parijdagi elchixonasi Fayl:Lyon_6e_-_33_Boulevard_des_Belges_-_Consulat_Général_d%27Allemagne.JPG|Germaniyaning Liondagi Bosh konsulligi </gallery> == Manbalar == {{manbalar}} <references /> == Adabiyotlar == * Keiger, JFV ''Fransiya va 1870-yildan beri dunyo'' (2001), 1990-yillarga qadar keng koʻlamli soʻrov * Krotz, Ulrich. ''Fransiya va Germaniyada tarix va tashqi siyosat'' (Springer, 2015). === 1945-yilgacha === * Albrext-Karri, Rene. ''Vena Kongressidan beri Yevropaning Diplomatik tarixi'' (1958), 736pp; asosiy soʻrov * Endryu, Kristofer, ''Teofil Delkasse va Antanta Kordialening yaratilishi: 1898—1905-yillardagi Fransiya tashqi siyosatini qayta baholash'' (1968) * [[Brandenburg]], Erich. (1927) ''Bismarkdan Jahon urushigacha: Germaniya tashqi siyosati tarixi 1870-1914'' (1927) [https://web.archive.org/web/20170315175229/http://www.dli.ernet.in/handle/2015/12322 onlayn] . * Burrin, Filipp. ''Fransiya nemislar ostida, hamkorlik va murosaga kelish.'' (1996) 1940-44 yillar. * Bury, JPT "Diplomatik tarix 1900-1912, CL Mowat, ed. ''Yangi Kembrij zamonaviy tarixi: jild.'' ''XII: Jahon kuchlarining oʻzgaruvchan muvozanati 1898-1945'' (2-nashr. 1968) [https://archive.org/stream/iB_CMH/12#page/n3/mode/1up onlayn] bet 112-139. * Kerroll, E. Malkolm, ''Fransiya jamoatchilik fikri va tashqi ishlar 1870-1914'' (1931). [https://hdl.handle.net/2027/mdp.39015069649799 onlayn] . * Kerroll, E. Malkolm. ''Germaniya va buyuk davlatlar, 1866-1914: Jamoatchilik fikri va tashqi siyosatda tadqiqot'' (1938) Klark, Kristofer . ''Uyquchilar: 1914-yilda Yevropa qanday urushga kirgan'' (2013) * Gooch, GP ''Zamonaviy Yevropa tarixi, 1878-1919'' (2-nashr. 1956) 386-413-betlar. [[iarchive:in.ernet.dli.2015.125610|onlayn]], diplomatik tarix * Gooch, GP ''Franko-Germaniya munosabatlari, 1871-1914'' (1923) [[iarchive:francogermanrela0000gooc|onlayn]] 80pp * Gordon, Bertram, ed. ''Ikkinchi jahon urushi tarixiy lugʻati Fransiya.'' ''Bosqin, Vichi va qarshilik, 1938-1946.'' (1998). * Hensel, Paul R. „Fransiya-Germaniya raqobatining evolyutsiyasi“ 86-124-betlar, Uilyam R. Tompson, ed. ''Katta kuch raqobati'' (1999) [https://books.google.com/books/about/Great_Power_Rivalries.html?id=qAZ4I-8tQIsC onlayn] * Xyuitson, Mark. „<nowiki/>[[Birinchi Jahon urushi|Birinchi jahon urushi]] oldidan Germaniya va Fransiya: Vilgelmin tashqi siyosatini qayta baholash“. ''Inglizcha tarixiy sharh'' 115.462 (2000): 570-606; Germaniyada harbiy ustunlik hissi kuchayib borayotganini taʼkidlaydi. [https://www.jstor.org/stable/579667 onlayn] * Jekson, Julian. ''Fransiya, Qorongʻu yillar, 1940-1944'' (2001), yirik ilmiy tadqiqot. * Keiger, Jon FV ''Fransiya va Birinchi jahon urushining kelib chiqishi'' (1983), yirik ilmiy tadqiqot. * Langer, Uilyam. ''Jahon tarixi ensiklopediyasi'' (5-nashr. 1973); [[iarchive:in.ernet.dli.2015.234117|onlayn]] voqealarning juda batafsil rejasi * Langer, Uilyam. ''1870—1890-yillardagi Yevropa ittifoqlari va kelishuvlari'' (1950); ilgʻor tarix [[iarchive:in.ernet.dli.2015.237096|onlayn]] * Langer, Uilyam. ''Imperializm diplomatiyasi 1890-1902'' (1950); ilgʻor tarix [[iarchive:in.ernet.dli.2015.177815|onlayn]] * Lixtenberger, Genri. ''Fransiya va Germaniya oʻrtasidagi munosabatlar'' (1923) [[iarchive:relationsbetween017036mbp|onlayn]] * Makmillan, Margaret. ''Tinchlikni tugatgan urush: 1914-yilga yoʻl'' (2013), toʻliq miqyosli diplomatik tarix * Nolan, Maykl E. ''Teskari oyna: Fransiya va Germaniyada dushmanni miflashtirish, 1898-1914'' (Berghan Books, 2005). * Pakston, Robert. ''Vichy Fransiya, Eski gvardiya va yangi tartib, 1940-1944'' (1972). * Boy, Norman. ''Buyuk kuch diplomatiyasi: 1814-1914'' (1991), keng qamrovli soʻrov ** Boy, Norman. ''1914-yildan beri Buyuk Kuch diplomatiyasi'' (2003) keng qamrovli soʻrov * Shuman, Frederik L. ''Fransiya Respublikasida urush va diplomatiya'' (1931) [[iarchive:in.ernet.dli.2015.24960|onlayn]] * Siger, Frederik X. „Fransiyadagi Elzas-Lotaringiya masalasi, 1871-1914“. Qadimgi rejimdan xalq frontigacha: Charlz K. Warner tomonidan tahrirlangan zamonaviy Fransiya tarixidagi ocherklar, (1969): 111-26. * Steiner, Zara S. ''Muvaffaqiyatsiz boʻlgan chiroqlar: Yevropa xalqaro tarixi, 1919-1933'' (2007), 940pp batafsil yoritish; [https://www.questia.com/library/118030895/the-lights-that-failed-european-international-history onlayn] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170324175334/https://www.questia.com/library/118030895/the-lights-that-failed-european-international-history |date=2017-03-24 }} ** Shtayner, Zara. Zulmatning ''gʻalabasi: Yevropa xalqaro tarixi, 1933-1939'' (2011) batafsil yoritilishi 1236pp. * Teylor, AJP ''Yevropada mahorat uchun kurash 1848-1918'' (1954) 638pp; ilgʻor tarix va yirik diplomatiya tahlili. * Varley, Karine. ''Magʻlubiyat soyasi ostida: 1870-71 yillardagi urush fransuz xotirasida'' (Springer, 2008). * Vatt, DC „Diplomatik tarix 1930-1939“ CL Mowat, ed. ''Yangi Kembrij zamonaviy tarixi: jild.'' ''XII: Jahon kuchlarining oʻzgaruvchan muvozanati 1898-1945'' (2-nashr. 1968) [https://archive.org/stream/iB_CMH/12#page/n3/mode/1up onlayn] bet 684-734. * Vaynberg, Gerxard. ''Gitler Germaniyasining tashqi siyosati: Yevropada diplomatik inqilob, 1933—36'' (1-v.) (1971); ''Gitler Germaniyasining tashqi siyosati: Ikkinchi Jahon urushining boshlanishi, 1937-1939'' (2-jild) (Chikago Press universiteti, 1980){{ISBN|0-226-88511-9}} . * Vetzel, Devid. ''Gigantlar dueli: Bismark, Napoleon III va Franko-Prussiya urushining kelib chiqishi'' (2003) * Young, Robert ''Fransiya va Ikkinchi Jahon urushining kelib chiqishi'' (1996) === 1945-yildan keyin === * Baun, Maykl J. „Maastrixt shartnomasi oliy siyosat sifatida: Germaniya, Fransiya va Yevropa integratsiyasi“. ''Siyosatshunoslik choraklik'' (1996): 110#4, JSTORda [https://www.jstor.org/stable/2151886 605-624-] betlar * Doʻstim, Yuliy V. ''Linchpin: Fransiya-Germaniya munosabatlari, 1950-1990'' (1991) [https://www.questia.com/library/1347433/the-linchpin-french-german-relations-1950-1990 onlayn] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20181116002410/https://www.questia.com/library/1347433/the-linchpin-french-german-relations-1950-1990 |date=2018-11-16 }} * Doʻstim, Yuliy V. ''Teng boʻlmagan sheriklar: Fransiya-Germaniya munosabatlari, 1989-2000.'' (Grinvud 2001) * Frayer, WR „Respublika va Temir kansler: Franko-Germaniya munosabatlarining namunasi, 1871-1890“ '', Qirollik Tarix Jamiyatining bitimlari'' (1979), jild. 29, 169-185-betlar. * Gillingham, Jon. ''Koʻmir, poʻlat va Yevropaning qayta tugʻilishi, 1945-1955: nemislar va fransuzlar Rur mojarosidan iqtisodiy hamjamiyatgacha'' (Cambridge UP, 2004). * Gordon, Filipp H. ''Fransiya, Germaniya va Gʻarbiy Alyans'' . (Westview 1995){{ISBN|0-8133-2555-2}} . * Gunter, Skott. „Qadimgi Yevropa uchun yangi oʻziga xoslik: soʻnggi yillarda fransuzlar Franchallemagni qanday va nima uchun tasavvur qilishgan.“ ''Fransiya siyosati, madaniyati va jamiyati'' (2011) 29#1 * Krotz, Ulrich. „Uch davr va mumkin boʻlgan kelajak: Birinchi jahon urushidan bir asr keyin Franko-Germaniya munosabatlariga uzoq muddatli nuqtai nazar“, ''Xalqaro ishlar'' (2014-yil mart) 20 # 2 337-350-betlar * Krots, Ulrich va Yoaxim Shild. Ye''vropani shakllantirish: Fransiya, Germaniya va Yelisey shartnomasidan yigirma birinchi asr siyosatiga oʻrnatilgan ikki tomonlamalik'' (Oxford University Press, 2013) * Krotz, Ulrich. „Tartibga solingan hukumatlararolik: Fransiya-Germaniya va undan keyin (1963-2009).“ ''Tashqi siyosat tahlili'' (2010) 6#2 bet: 147-185. * Krotz, Ulrich. ''Jarayon sifatida tuzilma: Franko-Germaniya ikki tomonlama munosabatlarining muntazam hukumatlararo munosabatlari'' (Minda de Gunzburg Yevropa tadqiqotlari markazi, Garvard universiteti, 2002) [http://core.kmi.open.ac.uk/download/pdf/5081864.pdf onlayn] * Krotz, Ulrich. „Xalqaro sohaning ijtimoiy mazmuni: Franko-Germaniya munosabatlaridagi ramzlar va maʼno“ (Minda de Gunzburg Yevropa tadqiqotlari markazi, 2002.) [http://www.people.fas.harvard.edu/~ces/publications/docs/pdfs/Krotz2.pdf onlayn] * Kulski, WW ''DeGaulle va dunyo: Beshinchi Fransiya Respublikasining tashqi siyosati'' (1966) * Boy, Norman. ''1914-yildan beri Buyuk Kuch diplomatiyasi'' (2003) keng qamrovli soʻrov * Shild, Yoaxim. „Qiyin davrda fransuzlik: Germaniya, Fransiya va Evrozona inqirozini boshqarish.“ ''Nemis siyosati va jamiyati'' (2013) 31#1 bet: 24-47. * Sutton, Maykl. ''Fransiya va Yevropaning qurilishi, 1944-2007: geosiyosiy imperativ'' (Berghan Books, 2011) * Tint, Gerbert. ''Ikkinchi jahon urushidan keyingi Fransiya tashqi siyosati'' (1972) [[iarchive:frenchforeignpol00herb/page/n0|onlayn bepul qarz olish uchun]] 28-165-betlar. == Havolalar == * [http://www.spiegel.de/international/europe/jacques-delors-and-joschka-fischer-discuss-50-years-of-the-elysee-treaty-a-878755.html Fransiya va Germaniya doʻstlikning 50 yilligini nishonlamoqda] (Spigel onlayn intervyusi Jak Delors va Yoshka Fisher bilan) * [https://archive.today/20080619063315/http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml;jsessionid=HNKV02FO31QATQFIQMFCFGGAVCBQYIV0?xml=/news/2001/06/05/wpiq05.xml Ispaniyaning Fransiya va Germaniyaning Yevropa Ittifoqi kun tartibida haddan tashqari ustunligidan gʻazablanishi] * [http://www.auswaertiges-amt.de/EN/AAmt/Koordinatoren/D-FRA-Koordinator/D-FBeauftragter.html Franko-Germaniya hamkorligi boʻyicha komissari] * [http://www.lagazettedeberlin.de La Gazette de Berlin] Germaniya uchun fransuz tilidagi gazeta (nemis tilida 1 sahifa) * [http://www.dfjw.org/english-version Franko-Germaniya yoshlar idorasi (FGYO)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170702000557/https://www.dfjw.org/english-version |date=2017-07-02 }} [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Fransiyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Fransiyaning tashqi siyosati]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] 8jrnso6vcbg25idx4rjhaxmbhmgv3ib 6221234 6221215 2026-07-31T12:22:43Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Fransiyaning tashqi siyosati]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221234 wikitext text/x-wiki {{Infobox bilateral relations|Fransiya — Germaniya|Tasvir=France_Germany_Locator_(Europe).svg|Mamlakat1=Fransiya|Mamlakat2=Germaniya|envoy1=Fransiya elchixonasi [[Berlin]]da|envoy2=Germaniya elchixonasi [[Parij]]da|elchi1=Elchi Anne-Mari Deskotes [[Berlin]]da|elchi2=Favqulodda va muxtor elchi Hans-Diter Lukas [[Parij]]da|Rang1=green|Rang2=orange}} [[Fransiya]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi munosabatlar yoki '''Franko-Germaniya munosabatlari''' [[Yevropa]]ning siyosatining ajralmas qismini tashkil etadi, har ikki mamlakat ham Yevropa Ittifoqining asoschilari va asosiy yetakchi aʼzo davlatlari. Ulrix Krotsning soʻzlariga koʻra, 1871-yildan beri ikki davlat oʻrtasidagi umumiy munosabatlar<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.eui.eu/DepartmentsAndCentres/PoliticalAndSocialSciences/People/Professors/Krotz.aspx|sarlavha=Ulrich Krotz|kirish sanasi=2022-09-29|arxivsana=2020-03-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200330182808/http://www.eui.eu/DepartmentsAndCentres/PoliticalAndSocialSciences/People/Professors/Krotz.aspx}}</ref> uchta katta davrni oʻz ichiga oladi: „irsiy adovat“ (1945-yilgacha), „kelishuv“ (1945-1963) va 1963-yildan boshlab ''Franko-Germaniya doʻstligi'' ({{lang-fr|Amitié franco-allemande}}; {{lang-de|Deutsch-Französische Freundschaft}}) deb nomlangan „maxsus munosabatlar“da oʻz ifodasini topgan<ref>Ulrich Krotz, "Three eras and possible futures: a long-term view on the Franco-German relationship a century after the First World War, " ''International Affairs'' (March 2014) 90#2 pp 337-350. [http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/1468-2346.12112/abstract;jsessionid=60A2D0D1B7992A4EDB9CAFD33D99E2E1.f02t03 online]</ref>. [[Yevropa Ittifoqi]] kontekstida ikki davlat oʻrtasidagi hamkorlik juda katta va yaqindir. Fransiya, ayniqsa, Prezident [[Charles de Gaulle|Sharl de Goll]] davrida, baʼzida yevroskeptik boʻlgan boʻlsa ham, Fransiya-Germaniya kelishuvlari va hamkorliklari har doim Yevropa integratsiyasi gʻoyalarini ilgari surish uchun kalit boʻlib kelgan. Soʻnggi paytlarda Fransiya va Germaniya Yevropa Ittifoqining keyingi integratsiyalashuvining eng gʻayratli tarafdorlari qatorida. Ular baʼzan „egizak dvigatel“ yoki „asosiy mamlakatlar“ sifatida tasvirlanadi<ref>See for instance Loke Hoe Yeong, „[http://www.eucentre.sg/wp-content/uploads/2013/06/BB08-50yearstwinengine.pdf 50 years of the ʻtwin engineʼ — Franco-German reconciliation, European integration and reflections for Asia] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190713005112/http://www.eucentre.sg/wp-content/uploads/2013/06/BB08-50yearstwinengine.pdf |date=2019-07-13 }}“, EU center in Singapore, March 2013</ref>. 2017-yil 28-aprelda ikki davlat oʻrtasidagi munosabatlar mustahkamligi ramzi boʻlgan Reyn daryosi orqali Strasburgdan Kelga oʻtuvchi oʻtuvchi tramvay yoʻli ochildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Posaner |first=Joshua |date=29 April 2017 |title=Strasbourg's eurotram aims to boost Franco-German axis |publisher=Politico |url=https://www.politico.eu/article/strasbourgs-eurotram-aims-to-boost-franco-german-axis/ |access-date=26 January 2018}}</ref>. == Mamlakatni taqqoslash == {| class="wikitable" |'''Rasmiy nomi''' | style="text-align:center" | '''[[Fransiya|Fransiya Respublikasi]]''' | style="text-align:center" | '''[[Germaniya|Germaniya Federativ Respublikasi]]''' |- | '''Bayroq''' | style="text-align:center" |[[Fayl:Flag_of_France.svg|110px|]] | style="text-align:center" |[[Fayl:Flag_of_Germany.svg|110px|]] |- | '''Gerb''' | style="text-align:center" |[[Fayl:Coat_of_arms_of_the_French_Republic.svg|110px]] | style="text-align:center" |[[Fayl:Coat_of_arms_of_Germany.svg|110px|]] |- | '''Madhiya''' | [[La Marseillaise]] | [[Germaniya davlat madhiyasi|Deutschlandlied]] |- | '''Milliy kun''' | [[Fransiya milliy kuni|14-iyul]] | [[Germaniya birligi kuni|3-oktyabr]] |- | '''[[Poytaxt|Poytaxt shahar]]''' | [[Parij]] | [[Berlin]] |- | '''Eng katta shahar''' | [[Parij]] — 2 175 601 kishi | [[Berlin]] — 3 664 088 kishi |- | '''[[Hukumat]]''' | [[Unitar davlat|Unitar]] yarim prezidentlik [[Respublika|konstitutsiyaviy respublika]] | Federal [[Parlamentarizm|parlament]] [[Respublika|konstitutsiyaviy respublika]] |- | '''Davlat rahbari''' | [[Emmanuel Macron|Emmanuel Makron]] | [[Frank-Walter Steinmeier|Frank-Valter Shtaynmayer]] |- | '''Hukumat rahbari''' | Elizabet Born | [[Olaf Scholz]] |- | '''Rasmiy til''' | Fransuz | Nemis |- | '''Asosiy [[Din|dinlar]]''' | 47 % xristianlik 40 % Dinsiz 5 % islom 8 % Boshqalar | 55 % xristianlik 37,7 % Dinsiz 6,5 % islom 0,8 % Boshqalar |- | '''Amaldagi Konstitutsiya''' | 1958-yil 4-oktyabr | 1949-yil 8-may |- | '''[[Maydoniga koʻra davlatlar roʻyxati|Hudud]]''' | 640679 km<sup>2</sup> | 357114 km<sup>2</sup> |- | '''EEZ''' | 11691000 km<sup>2</sup> | 57485 km<sup>2</sup> |- | '''Vaqt zonalari''' | 12 | 1 |- | '''[[Aholi boʻyicha davlatlar roʻyxati|Aholi]]''' | 67 918 000 kishi | 83 695 000 kishi |- | '''[[Aholi zichligi boʻyicha davlatlar statistikasi|Aholi zichligi]]''' | 118/km <sup>2</sup> | 233/km <sup>2</sup> |- | '''Chet ellik aholi''' | Fransiyadagi Germaniya fuqarolari 2021: 204 000<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.deutsche-im-ausland.org/im-ausland-leben-und-arbeiten/leben-im-ausland/daten-und-fakten.html|sarlavha=Daten und Fakten &#124; Deutsche im Ausland e.V.}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Auswandern nach Frankreich aktuell - Infos zur Einwanderung|url=https://auswandern-info.com/frankreich|kirish sanasi=3 January 2022|ish=Auswandern Info|til=de-DE}}</ref> | Germaniyadagi Fransiya fuqarolari 2021: 248 000 |- | '''Etnik guruhlar''' | 86 % [[fransuzlar]], 7 % boshqa yevropaliklar, 7 % Shimoliy Afrika va [[Fransiya demografiyasi|boshqalar]] | 80 % [[nemislar]], 5 % [[Germaniyadagi turklar|turklar]], 5 % boshqa yevropaliklar, 10 % boshqalar |- | '''[[YIM boʻyicha davlatlar roʻyxati|YaIM (nominal)]]''' | 2,936 trillion dollar | 4,256 trillion dollar |- | '''[[YIM jon boshi hisobi boʻyicha mamlakatlar roʻyxati|Aholi jon boshiga YaIM (nominal).]]''' | 44 747 dollar | 51 104 dollar |- | '''[[Dunyo mamlakatlarining YaIM (XQP)|YaIM (PPP)]]''' | 3,677 trillion dollar | 5,269 trillion dollar |- | '''Aholi jon boshiga YaIM (PPP).''' | 56 036 dollar | 63 271 dollar |- | '''[[Inson kamoloti indeksi]]''' | 0,903 | 0,942 |- | '''Valyuta''' | [[Yevro|yevro]] | [[Yevro|yevro]] |} == Tarixi == === Erta oʻzaro taʼsirlar === [[Fayl:Partage_de_l'Empire_carolingien_au_Traité_de_Verdun_en_843.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/42/Partage_de_l%27Empire_carolingien_au_Trait%C3%A9_de_Verdun_en_843.JPG/220px-Partage_de_l%27Empire_carolingien_au_Trait%C3%A9_de_Verdun_en_843.JPG|thumb| 843-yilda boʻlingan Karolingiya imperiyasi]] Fransiyaning ham, Germaniyaning ham ilk tarixi Buyuk [[Charlemagne|Karl]] davriga borib taqaladi. Karlning ulkan imperiyasi zamonaviy Fransiya va Germaniyaning koʻp qismini, shuningdek, Gollandiya, Belgiya, Lyuksemburg, Shveysariya, Avstriya, Sloveniya va Shimoliy Italiyani oʻz ichiga olgan. Buyuk Karlning oʻgʻli Lui Piousning oʻlimi va 843-yilgi Verden [[Verden shartnomasi|shartnomasida]] [[Frank davlati|Franklar imperiyasining]] keyingi boʻlinishi yagona davlatning tugashini koʻrsatdi. Gʻarbiy va Sharqiy qirolliklarning aholisi nisbatan bir xil til guruhlariga ega boʻlsa-da (Gʻarbiy Fransiyada gall-rum, Sharqiy Fransiyada nemis), Oʻrta Fransiya madaniy jihatdan boy til merosiga ega edi. Hudud taxminan [[Mass|Meuse]] va [[Reyn]] daryolari oraligʻida boʻlgan va tez orada yana boʻlingan. 880[[Ribmon shartnomasi (880)|-yilgi Ribemont shartnomasidan]] soʻng, gʻarbiy va sharqiy qirolliklar oʻrtasidagi chegara taxminan 600 yil davomida deyarli oʻzgarishsiz qoldi. Germaniya Italiya bilan koʻp asrlik bogʻlanishni davom ettirdi, Fransiya esa Angliya bilan munosabatlarni chuqurlashtirdi. Ilk va soʻnggi oʻrta asrlarda asta-sekin madaniy begonalashuvga qaramay, ijtimoiy va madaniy oʻzaro aloqalar [[lotin tili]] va [[franklar]] ruhoniylari va zodagonlarining ustunligi tufayli saqlanib qoldi. === Fransiya va Gabsburglar === Avstriyaning [[Gabsburglar|Gabsburglar sulolasining]] aʼzosi boʻlgan [[Karl V|imperator Charlz V]] 1506-yilda Quyi mamlakatlar va Franche-Komteni meros qilib oldi. 1516-yilda [[Karl V|Charlz]] [[Gabsburglar davrida Ispaniya|Ispaniya taxtini]] ham meros qilib olgach, Fransiya Gabsburg hududlari bilan oʻralgan va oʻzini bosim ostida his qilgan. Ikki kuch oʻrtasida yuzaga kelgan keskinlik, 1756-yilgi Diplomatik inqilob ularni Prussiyaga qarshi ittifoqchilarga aylantirgunga qadar, Ispaniya vorisligi urushi kabi bir qator toʻqnashuvlarga sabab boʻldi. [[Muqaddas Rim imperiyasi|Muqaddas Rim imperiyasining]] katta qismini vayron qilgan [[Oʻttiz yillik urush|Oʻttiz yillik urush]] (1618-1648) shu davrga toʻgʻri keldi. Urush asosan protestantlar va katoliklar oʻrtasidagi toʻqnashuv boʻlsa-da, katolik Fransiya Avstriya boshchiligidagi katolik imperatorlik kuchlariga qarshi protestantlar tomonida turgan. 1648-yildagi [[Vestfaliya sulhi|Vestfaliya tinchligi]] Fransiyaga Elzasning bir qismini berdi. 1679-yilgi Nijmegen shartnomalari bu natijani bir necha shaharlarni Fransiya nazorati ostiga olish orqali mustahkamladi. 1681-yil 30-sentabrda Lyudovik XIV [[Strasburg]] shahriga yurish qildi va uning anneksiya qilinganligini eʼlon qildi<ref>John A. Lynn, ''The Wars of Louis XIV: 1667-1714'', p. 163.</ref>. Ayni paytda kengayib borayotgan musulmon [[Usmonlilar imperiyasi|Usmonli imperiyasi]] Avstriya uchun jiddiy tahdidga aylandi. Vatikan nasroniy Yevropaning „irsiy dushmani“ga qarshi („Erbfeind christlichen Namens“) „Muqaddas Liga“ deb nomlangan tashkilotni boshladi. Avstriya, Germaniya va Polshaning umumiy saʼy-harakatlariga qoʻshilish yoki qoʻllab-quvvatlashdan yiroq, Fransiya hukmdori [[Louis XIV|Lyudovik XIV boshchiligidagi Fransiya]] [[Vena jangi|Vena jangidan]] bir necha kun oldin, 1683-yil sentyabr oyida Ispaniya Gollandiyasiga bostirib kirdi. Avstriya Buyuk Turk urushi (1683-1699) bilan band boʻlgani sababli Fransiya Buyuk Ittifoq urushini (1688-1697) boshladi. Germaniyaning janubiy qismining katta qismini bosib olishga urinish oxir-oqibat muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Biroq, oʻsha paytda katta jamoatchilik noroziligiga sabab boʻlgan [[Kuydirilgan yer taktikasi|kuydirilgan yer]] siyosatidan soʻng, fransuz qoʻshinlari Pfalzning katta qismini vayron qildi. Germaniya janubidagi koʻplab shahar va qishloqlarni yoqib yubordi va vayron qilishdi. === Fransiya va Prussiya === [[Fayl:Seydlitz_at_Rossbach.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5d/Seydlitz_at_Rossbach.jpg/220px-Seydlitz_at_Rossbach.jpg|thumb| Prussiya qoʻshinlari Rossbax jangida gʻalaba qozonishdi. Ioxann Kristof Frish. 1799-yil.]] [[Fayl:Charles_Meynier_-_Entrée_de_Napoléon_à_Berlin._27_octobre_1806.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/de/Charles_Meynier_-_Entr%C3%A9e_de_Napol%C3%A9on_%C3%A0_Berlin._27_octobre_1806.jpg/220px-Charles_Meynier_-_Entr%C3%A9e_de_Napol%C3%A9on_%C3%A0_Berlin._27_octobre_1806.jpg|thumb| Jena jangidan keyin fransuz qoʻshinlarining [[Berlin|Berlinga]] kirishi. Charlz Meynier. 1810-yil.]] XVIII asrda [[Prussiya|Prussiyaning]] yangi nemis kuchi sifatida yuksalishi Diplomatik inqilobga va Fransiya, Gabsburg va Rossiya oʻrtasidagi ittifoqqa sabab boʻldi. Bu 1756-yilda Versal shartnomasida, Prussiya va Buyuk Britaniyaga qarshi [[Yetti yillik urush|yetti yillik urushda]] namoyon boʻldi. Fransiyaning Prussiyaga qarshi urushi Vestfaliya tinchligining kafolati roli bilan oqlandi va u aslida koʻpchilik nemis davlatlari tomonida kurashgan. [[Fridrix II|Buyuk Fridrix]] 7 yil davomida Prussiya mudofaasiga rahbarlik qildi va soni ancha koʻp boʻlsa-da, fransuz va avstriyalik bosqinchilarni magʻlub etgan. Prussiya va Fransiya Yevropaning boshqa mamlakatlarga qaraganda bir necha bor koʻproq toʻqnash kelishgan. Bu ikki davlat oʻrtasida koʻp yillik norozilikni boshladi. Tez orada Buyuk Fridrix barcha dushmanlari tomonidan hurmatga sazovor boʻldi va [[Napoleon|Napoleonning]] oʻzi undan jang uchun namuna sifatida foydalangan. Fuqarolar hali ham urushni oʻz hokimiyatlari oʻrtasidagi ziddiyat deb hisoblardilar va qoʻshinlarni ular jang qilgan tarafga qarab emas, balki mahalliy aholiga qanday munosabatda boʻlishlariga qarab farq qilar edilar. Fransuz va Prussiya zobitlari oʻrtasidagi shaxsiy aloqalar va oʻzaro hurmat ular bir-birlari bilan jang qilganlarida butunlay toʻxtamadi, urush fransuz bosqinchilari va nemis aholisi oʻrtasida katta madaniy almashinuvga olib keldi. === Fransuz inqilobi va Napoleonning taʼsiri === Nemis millatchiligi 1807-yildan keyin asosiy kuch sifatida paydo boʻldi, chunki Napoleon Germaniyaning katta qismini bosib olgan va Fransiya inqilobining yangi gʻoyalarini olib kelgan edi. Fransiyaning inqilobiy urushlarga ommaviy chaqiruvi va Yevropada milliy davlatlarning shakllanishi urushni oʻz fuqarolari orqasida olib boriladigan hokimiyat oʻrtasidagi ziddiyatga emas, balki xalqlar oʻrtasidagi ziddiyatga aylantirdi.  <sup class="noprint Inline-Template" style="margin-left:0.1em; white-space:nowrap;">&#x5D;</sup> Napoleon 1806-yilda ming yillik [[Muqaddas Rim imperiyasi|Muqaddas Rim imperiyasiga]] barham berib, oʻzining Reyn Konfederatsiyasini tuzdi va hali ham boʻlinib ketgan nemis davlatlarining siyosiy xaritasini oʻzgartirdi. Koʻpincha Germaniyada va Leypsigdagi [[Leipzig jangi|Millatlar jangida]] boʻlgani kabi ikkala tomonda ham nemislar bilan olib borilgan urushlar, shuningdek, ''fransuz-germaniyalik irsiy dushmanlik'' deb ataladigan gʻoyaning boshlanishini belgiladi. Napoleon oʻzining [[Birinchi Fransiya imperiyasi|Birinchi Fransiya imperiyasiga]] Reynlandiya va [[Gamburg]] kabi nemis tilida soʻzlashuvchi hududlarni bevosita qoʻshib oldi va qolgan nemis davlatlarining monarxlariga vassal sifatida qaradi. Zamonaviy nemis millatchilik gʻoyalari Napoleon davrida fransuzlar hukmronligiga qarshi paydo boʻlgan. Napoleon magʻlubiyatidan keyin Yevropa xaritasini qayta koʻrib chiqishda Fransiyaga tutash Reynlanddagi nemis tilida soʻzlashuvchi hududlar [[Prussiya]] hukmronligi ostiga oʻtkazilgan. === Fransiya va Bavariya === 1815-yildan keyin Germaniyaning uchinchi yirik davlati boʻlgan [[Bavariya]] Fransiya bilan Prussiya yoki Avstriyaga qaraganda ancha iliq munosabatlarga ega edi. 1670-yildan boshlab ikki davlat deyarli bir asr davomida ittifoqchi boʻlib, birinchi navbatda Gabsburglarning Bavariyani Avstriyaga qoʻshish ambitsiyalariga qarshi turishdi. Bu ittifoq Napoleon hokimiyat tepasiga kelganidan keyin 1801-yilda doʻstlik shartnomasi va 1805-yil avgustida Bavariya vaziri Maksimilian fon Montgelas tomonidan rasmiy ittifoq tuzganidan keyin yangilandi. Fransiyaning yordami bilan Bavariya 1806-yilda qirollik maqomiga koʻtarildi. Bavariya [[Fransiya-Rossiya urushi|1812-yilda Rossiyaga bostirib kirish]] uchun 30 000 qoʻshin yetkazib berdi, ulardan juda oz qismi qaytib kelgan. Birinchi Fransiya imperiyasining qulashi bilan Bavariya 1813-yil 8-oktyabrda tomonlarni oʻzgartirishni tanladi va Ried shartnomasiga binoan Avstriya ittifoqi foydasiga fransuz ittifoqini tark etdi<ref>[http://www.br.de/radio/bayern2/wissen/radiowissen/geschichte/bayern-napoleon-128.html Der große Schritt nach vorne] {{In lang|de}} ''[[Bayerischer Rundfunk]]'', published: 27 April 2015, accessed: 20 October 2015</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=mVwCTRhdYmsC&pg=PA126&lpg=PA126&dq=bavarian+french+alliance&source=bl&ots=V0o_a_f43X&sig=6X_uJhaDiPteFkKOy9ZnlV4BPB0&hl=en&sa=X&ved=0CDcQ6AEwCGoVChMI7KfR2b_QyAIVSFgUCh1Q-wVq#v=onepage&q=bavarian%20french%20alliance&f=false Early Modern Germany, 1477-1806] Google book review, author: Michael Hughes, accessed: 20 October 2015</ref>. === Oʻn toʻqqizinchi asr === [[Fayl:Wernerprokla.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/A_v_Werner_-_Kaiserproklamation_am_18_Januar_1871_%283._Fassung_1885%29.jpg/220px-A_v_Werner_-_Kaiserproklamation_am_18_Januar_1871_%283._Fassung_1885%29.jpg|left|thumb| Anton fon Verner tomonidan 1871-yil 18-yanvarda [[Versal saroyi|Versal saroyida]] [[Germaniya imperiyasi|Germaniya imperiyasining]] eʼlon qilinishi]] ==== Germaniya davlatlari Fransiyani magʻlub etishdi, 1870—1871-yillar ==== XIX asrning birinchi yarmida koʻpchilik nemislar nemis davlatlarining birlashishini intiqlik bilan kutishganNemis millatchilari dunyoda hukmron quruqlik kuchi sifatida Fransiya oʻrniga birlashgan Germaniya kelishiga ishonishgan. Bu dalilga demografik oʻzgarishlar yordam berdi: Oʻrta asrlardan beri Fransiya Gʻarbiy Yevropada eng koʻp aholiga ega edi, ammo XIX asrda uning aholisi turgʻunlashdi (bu tendentsiya XX asrning ikkinchi yarmigacha davom etdi. Nemis davlatlari uni bosib oʻtdi va tez oʻsishda davom etdi<ref>[[G. P. Gooch]], ''Franco-German relations, 1871-1914'' (1923).</ref>. Germaniyaning yakuniy birlashishi 1870-yilda [[Fransiya-Prussiya urushi|Fransiya-Germaniya urushi]] va keyinchalik Fransiyaning magʻlubiyati tufayli yuzaga keldi. Sedan jangida nemis qoʻshinlari fransuz qoʻshinlarini magʻlub etishdi. Nihoyat, Parijda uzoq davom etgan qamaldan soʻng erishilgan Frankfurt shartnomasiga koʻra, Fransiya asosan nemis tilida soʻzlashuvchi Elzas-Lotaringiya hududini (Elzasning katta qismi va Lotaringiyaning toʻrtdan bir qismidan iborat) berishga va besh milliard frank tovon toʻlashga majbur boʻldi. .Shundan keyin Germaniya quruqlikdagi yetakchi davlatga aylandi<ref>Norman Rich, ''Great Power Diplomacy: 1814-1914'' (1993), pp 184-250.</ref>. [[Fayl:Au_Reviour_-_Germany_and_France.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c5/Au_Reviour_-_Germany_and_France.jpg/270px-Au_Reviour_-_Germany_and_France.jpg|thumb|335x335px| Jon Tenniel: ''Au Revoir!'', ''Punch<nowiki>''</nowiki>'' 1881-yil 6-avgust]] Dastlab bunga qarshi boʻlsa ham, Bismark oxir-oqibat Germaniyada Elzas va [[Lotaringiya]] chegara provinsiyalarini qoʻlga kiritish uchun armiyaga va ommaviy talabni kuchaytirdi va shu bilan Fransiyani doimiy dushmanga aylantirdi. Teodor Zeldin shunday degan: „Qasos olish va Elzas-Lotaringiyani qayta tiklash keyingi qirq yil davomida Fransiya siyosatining asosiy ob’ektiga aylandi. Germaniya Fransiyaning dushmani ekanligi xalqaro munosabatlarning asosiy haqiqatidir“<ref>Theodore Zeldin, ''France, 1848-1945: Volume II: Intellect, Taste, and Anxiety'' (1977) 2: 117.</ref>. Bismarkning yechimi Fransiyani pariya davlatiga aylantirish, qirollikni uning yangi respublika maqomini masxara qilishga undash va Fransiyani diplomatik jihatdan yakkalanib qolishi uchun boshqa yirik davlatlar — Avstriya, Rossiya va Britaniya bilan murakkab ittifoqlar tuzish edi<ref>Carlton J. H. Hayes, ''A Generation of Materialism, 1871-1900'' (1941), pp 1-2.</ref><ref>Mark Hewitson, „Germany and France before the First World War: A Reassessment of Wilhelmine Foreign Policy“ ''English Historical Review'' (2000) 115#462 pp. 570-606 [https://www.jstor.org/stable/579667 in JSTOR]</ref>. ==== XIX asr oxiri ==== [[Fayl:The_Geography_Lesson_or_"The_Black_Spot".jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d9/The_Geography_Lesson_or_%22The_Black_Spot%22.jpg/220px-The_Geography_Lesson_or_%22The_Black_Spot%22.jpg|left|thumb| 1887-yilda Germaniya tomonidan 1871-yilda olingan Elzas va Lotaringiyaning yoʻqolgan viloyatlari haqida oʻqitilayotgan fransuz talabalari tasvirlangan rasm.]] 1870—1871-yillardagi [[Fransiya-Prussiya urushi|Fransiya-Prussiya urushidagi]] magʻlubiyatga qisqa muddatli fransuz reaksiyasi kuchli boʻldi: chuqur achchiq tuygʻu, nafrat va Germaniyadan qasos olish talabi, ayniqsa Elzas va Lotaringiya yoʻqolganligi sababli<ref>Karine Varley, „The Taboos of Defeat: Unmentionable Memories of the Franco-Prussian War in France, 1870-1914.“ in Jenny Macleod, ed., ''Defeat and Memory: Cultural Histories of Military Defeat in the Modern Era'' (Palgrave Macmillan, 2008) pp. 62-80; also Karine Varley, ''Under the Shadow of Defeat: The War of 1870-71 in French Memory'' (2008)</ref>. Magʻlubiyatning tahqirlanishini taʼkidlagan rasmlar, masalan, Alfons de Neuvilning rasmlariga talab katta boʻlgan<ref>Robert Jay, "Alphonse de Neuvilleʼs 'The Spy' and the Legacy of the Franco-Prussian War, " ''Metropolitan Museum Journal'' (1984) 19: pp. 151-162 [https://www.jstor.org/stable/1512817 in JSTOR]</ref>. Elzas-Lotaringiya muammosi 1880-yildan keyin ahamiyatsiz mavzu boʻlib qoldi. Respublikachilar va sotsialistlar bu masalani muntazam ravishda kamaytirdilar va monarxistlar (bu masalani taʼkidlaganlar) yoʻqoldi. Revanshizm 1914-yilda urushning asosiy sababi emas edi, chunki u 1880-yildan keyin soʻnib boʻlgan. JFV Keiger shunday degan edi: „1880-yillarga kelib Franko-Germaniya munosabatlari nisbatan yaxshi boʻlgan“<ref name=":0">J.F.V. Keiger, ''France and the World since 1870'' (2001) pp 112-120, quoting p 113.</ref><ref>Frederic H. Seager, „The Alsace-Lorraine Question in France, 1871-1914.“ ''From the Ancien Régime to the Popular Front: Essays in the History of Modern France'' edited by Charles K. Warner, (1969): 111-26.</ref><ref>E. Malcolm Carroll, ''French Public Opinion and Foreign Affairs: 1870-1914'' (1931) pp 47-48.</ref>. 1880-yildan keyin Germaniya aholisi va iqtisodiyotining tez oʻsishi Fransiyani tobora orqada qoldirdi. 1890-yillarda munosabatlar yaxshi boʻlib qoldi, chunki Germaniya Afrika koloniyalari boʻyicha Britaniya bilan qiyinchiliklar paytida Fransiyani qoʻllab-quvvatladi. Har qanday uzoq davom etayotgan uygʻunlik 1905-yilda, Germaniya Fransiyaning Marokashga daʼvolariga agressiv dushmanlik pozitsiyasini egallaganida, barbod boʻldi. Urush haqida bashorat Fransiya Angliya va Rossiya bilan aloqalarini mustahkamladi<ref>J.F.V. Keiger, ''France and the World since 1870'' (2001) pp 112-17</ref>. === Birinchi jahon urushi === [[Fayl:Maurice_Neumont,_War_is_the_National_Industry_of_Prussia,_1917,_Cornell_CUL_PJM_1185_01.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e4/Maurice_Neumont%2C_War_is_the_National_Industry_of_Prussia%2C_1917%2C_Cornell_CUL_PJM_1185_01.jpg/220px-Maurice_Neumont%2C_War_is_the_National_Industry_of_Prussia%2C_1917%2C_Cornell_CUL_PJM_1185_01.jpg|left|thumb| 1917-yildagi fransuz tashviqot plakatida Prussiya boshqaruv uchun kurashayotgan chodirlarini choʻzayotgan sakkizoyoq sifatida tasvirlangan. U XVIII asrga oid iqtibos bilan yozilgan: „ 1788-yilda Mirabeau ham urush Prussiyaning milliy sanoati ekanligini aytgan“.]] Fransiya jamoatchiligi tashqi ishlarga unchalik qiziqmasdi va fransuz elita fikri oʻzining kuchliroq qoʻshnisi bilan urushga qattiq qarshi boʻlgan<ref>Gordon Wright, ''France in Modern Times'' (5th ed. 1995) pp 288-299.</ref>. Fransiyaning tashqi siyosati Germaniyaning kattalashib, tobora kuchayib borayotganidan xavfsirashga asoslangan edi<ref>Margaret Macmillan, ''The War That Ended Peace: The Road to 1914'' (2013) ch 6.</ref><ref>Anthony Adamthwaite, ''Grandeur and Misery: Franceʼs Bid for Power in Europe, 1914-1940'' (1995) p 6</ref>. 1914-yilda urush boshlanganida, ikki yoʻqolgan viloyatni tiklash Fransiyaning asosiy urush maqsadiga aylangan<ref>Frederic H. Seager, „The Alsace-Lorraine Question in France, 1871-1914.“ in Charles K. Warner, ed., ''From the Ancien Régime to the Popular Front'' (1969): 111-126.</ref>. 1890-yilda Bismark lavozimidan chetlatilgandan soʻng, Fransiyaning Germaniyani izolyatsiya qilish harakatlari muvaffaqiyatli boʻldi. [[Antanta|Uch tomonlama Antantaning]] tashkil topishi bilan Germaniya oʻzini qurshab olganini his qila boshladi<ref>Samuel R. Williamson Jr"German Perceptions of the Triple Entente after 1911: Their Mounting Apprehensions Reconsidered" ''Foreign Policy Analysis'' 7.2 (2011): 205-214.</ref>. Ayniqsa, tashqi ishlar vaziri Delkasse Rossiya va Buyuk Britaniyani oʻziga jalb qilish uchun juda koʻp harakat qildi. Asosiy belgilar 1894-yildagi Fransiya-Rossiya ittifoqi, Buyuk Britaniya bilan 1904-yilgi [[1904-yilda Angliya-Fransiya shartnomasi|Antanta Kordialesi]] va nihoyat 1907-yilda [[Antanta|Uch Antantaga]] aylangan [[1907-yilda Angliya-Rossiya kelishuvi|Angliya-Rossiya Antantasi]] edi. Rossiya bilan bu rasmiy ittifoq, Angliya bilan Germaniya va Avstriyaga qarshi norasmiy ittifoq, oxir-oqibat Rossiya va Buyuk Britaniyani Birinchi Jahon urushiga Fransiya ittifoqchilari sifatida kirishiga olib keldi<ref>Taylor, ''The Struggle for Mastery in Europe, 1848-1918'' (1954) pp 345, 403-26</ref><ref>G.P. Gooch, ''Before the war: studies in diplomacy'' (1936), chapter on Delcassé pp 87-186.</ref>. [[Fayl:Bundesarchiv_Bild_102-10038,_Mainz,_Abzug_der_französischen_Truppen.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6b/Bundesarchiv_Bild_102-10038 %2C_Mainz%2C_Abzug_der_franz%C3%B6sischen_Truppen.jpg/220px-Bundesarchiv_Bild_102-10038 %2C_Mainz%2C_Abzug_der_franz%C3%B6sischen_Truppen.jpg|thumb| Fransiya armiyasi qoʻshinlari Reynlandiyadan joʻnab ketishdan oldin toʻplangan. [[Mainz|Maynsni]] egallagandan soʻng. 1930-yil]] [[Fayl:German_soldiers_before_Arc_du_Carrousel_1940.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/43/German_soldiers_before_Arc_du_Carrousel_1940.jpg/220px-German_soldiers_before_Arc_du_Carrousel_1940.jpg|thumb| Nemis [[Vermaxt|Wehrmacht]] askarlari Arc de Triomphe du Carrousel oldida. Parijni egallab olingach. 1940-yil]] [[Fayl:Fotothek_df_pk_0000178_036.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ac/Fotothek_df_pk_0000178_036.jpg/220px-Fotothek_df_pk_0000178_036.jpg|thumb| Fransiya qoʻshinlari Reyxstag oldida, Berlinni egallab olgan, 1946-yil.]] === 1920-yillar === Ittifoqchilarning gʻalabasi Fransiya Elzas-Lotaringiyani qaytarib oldi va qisqa vaqt ichida Yevropa qitʼasidagi yetakchi quruqlik kuchi sifatida eski mavqeini tikladi. Fransiya Parij Tinchlik Konferensiyasida Germaniyaga qarshi qattiq tinchlik shartlarining asosiy tarafdori edi. Urush fransuz zaminida olib borilganligi sababli, u fransuz infratuzilmasi va sanoatining koʻp qismini vayron qildi va Fransiya aholi soniga mutanosib ravishda eng koʻp qurbon berdi. Fransiyaning koʻp fikri Germaniyaning Fransiyaga tutash qismi va fransuz ambitsiyalarining eski markazi boʻlgan Reynlandiyaning Germaniyadan mustaqil davlat sifatida ajralib chiqishini xohlardi. Oxir-oqibat, ular Reyn hududi qurolsizlantirilishi va Germaniyaning ogʻir tovon toʻlovlari haqida vaʼda qilishdi. Germaniya imperiyasining sharqiy chekkasida Memel hududi [[Litva]] tomonidan qoʻshib olinishidan oldin Fransiya tomonidan bosib olingan. 1923-[[Versal sulh shartnomasi|yildagi Versal shartnomasiga koʻra]], Germaniyaning tovon toʻlamaganligi haqidagi daʼvosiga Fransiya 1925-yilgacha Germaniyaning koʻmir va poʻlat ishlab chiqarish markazi boʻlgan Reynlandiya va Germaniyaning sanoat Rur hududini bosib olish bilan javob berdi. Shuningdek, fransuzlar hukmronlik qiladigan [[Xalqaro olimpiada qoʻmitasi|Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi]] Germaniyani 1920- va 1924-yillardagi [[Olimpiada oʻyinlari|Olimpiya oʻyinlaridan]] man qildi. Bu Fransiyaning Germaniyani qattiqroq izolyatsiya qilish istagini koʻrsatadi. ==== 1925-yil Lokarno shartnomalari ==== 1924-yil oxirida Germaniya tashqi ishlar vaziri Gustav Stresemann Yevropaning yetakchi davlati sifatida Germaniyaning obroʻsi va imtiyozlarini tiklashni oʻzining eng muhim vazifasiga aylantirdi. Fransiyaning Rurdan chiqishi 1925-yil yanvariga rejalashtirilgan edi, ammo Stresemann Fransiya oʻz xavfsizligidan juda xavotirda ekanligini va olib chiqishni bekor qilishi mumkinligini eʼlon qildi. Stresemann Fransiya oʻzining urushdan keyingi chegaralarida Britaniya kafolatini olishni juda xohlayotganini tushundi, ammo London buni istamadi. Stresemann barcha tomonlar bir qator shartnomalarda belgilangan kafolatlar orqali xohlagan narsalarini olishlari mumkin boʻlgan rejani ishlab chiqdi. Buyuk Britaniya tashqi ishlar vaziri [[Austen Chamberlain|Osten Chemberlen]] ishtiyoq bilan rozi boʻldi. Fransiya Rurni bosib olishi kerak boʻlganidan koʻra koʻproq moliyaviy va diplomatik zarar keltirganini tushundi va rejaga amal qildi. Tashqi ishlar vazirlarining konferensiyasi Shveysariyaning Lokarno kurortida oʻtkazilib, reja boʻyicha kelishib oldilar. Birinchi shartnoma eng muhimi edi: Belgiya, Fransiya va Germaniya chegaralarini oʻzaro kafolatlash. Chegaralar Angliya va Italiya tomonidan kafolatlangan. Ikkinchi va uchinchi shartnomalar Germaniya va Belgiya, Germaniya va Fransiya oʻrtasida boʻlajak nizolar boʻyicha arbitrajni chaqirdi. Toʻrtinchi va beshinchisi Germaniya va Polsha, Germaniya va [[Chexoslovakiya]] oʻrtasidagi shunga oʻxshash hakamlik shartnomalari edi. Polsha, xususan, Chexoslovakiya ham Lokarno kelishuvlari tahdidini his qildi va bu shartnomalar ularni ishontirishga urinish edi. Dawes rejasi tufayli Germaniya endi muntazam reparatsiya toʻlovlarini amalga oshirdi. Lokarno kelishuvlarining muvaffaqiyati Germaniyaning Millatlar Ligasiga qabul qilinishiga olib keldi. 1926-yil sentyabrda uning doimiy aʼzosi sifatida maslahatchi oʻrnini egalladi. Natijada butun Yevropada „Lokarno ruhi“ paydo boʻldi — bu tinchlikka erishish mumkinligi va bu tinchlikni kafolatlaydigan doimiy tizimni ifodalagan<ref>Norman Rich, ''Great Power Diplomacy since 1914 '' (2003) pp 148-49.</ref>. === 1930-yillar === 1929-33-yillardagi Buyuk Depressiya Fransiyadagi kayfiyatni buzdi va Germaniyani iqtisodiy qiyinchiliklarga, shiddatli ichki talvasalar va qoʻzgʻolonlarga olib keldi. 1933-yildan boshlab [[Adolf Hitler|Adolf Gitler]] davrida Germaniya Yevropada agressiv siyosat yurita boshladi. Ayni paytda, 1930-yillarda Fransiya charchagan, siyosiy jihatdan boʻlinib ketgan va birinchi navbatda, fransuzlar yana uchinchi marta oʻz tuprogʻida jang qilishlari va yana oʻz yigitlarining katta qismini yoʻq qilishlaridan xavotirda edi. Fransiya aholisining turgʻunligi, nemis bosqinining koʻp sonli kuchini ushlab turish qiyin boʻlishini anglatardi. Germaniya har bir fransuz askari uchun jangovar yoshdagi ikki kishini maydonga qoʻyishi mumkin edi. Shunday qilib, 1930-yillarda fransuzlar oʻzlarining ingliz ittifoqchilari bilan Germaniyani tinchlantirish siyosatini olib bordilar va Reynlandiyaning remilitarizatsiyasiga javob bermadilar, bu Germaniya armiyasini Fransiya chegarasining kengroq qismiga kirishiga sabab boʻldi. === Ikkinchi jahon urushi === Germaniya 1939-yil sentyabr oyida Polshaga bostirib kirganida Fransiya va Britaniya birgalikda urush eʼlon qildilar. Ammo Fransiya charchagan va 1914-18-yilgi mavsumni takrorlashga kayfiyati yoʻq edi. Fransiyada Phoney urushidan soʻng haqiqiy urush ehtimoli juda oz edi. 1940-yilda nemislar [[Fransiya kampaniyasi|Fransiyaga hujumni]] [[Yashin tezligidagi urush|boshlaganlarida]], fransuz armiyasi bir necha hafta ichida parchalanib ketdi va Angliya chekinishi bilan Fransiyani xorlik va magʻlubiyat muhiti qamrab oldi. Marshal Filipp Pétain boshchiligidagi yangi hukumat taslim boʻldi va nemis kuchlari mamlakatning katta qismini egallab oldi. Fransuz qoʻshinlarining ozchilik qismi chet elga qochib, general Sharl de Goll va Ozod Fransiya ostida kurashni davom ettirdi. Boshqa tomondan, Fransiya Qarshilik harakati Germaniya tomonidan ishgʻol qilingan Fransiya ichida sabotaj operatsiyalari oʻtkazdi. 1944-yilgi Normandiya bosqinini qoʻllab-quvvatlash uchun turli guruhlar oʻzlarining sabotaj va partizan hujumlarini kuchaytirdilar. Maquis kabi tashkilotlar poezdlarni relsdan chiqarib yubordi, oʻq-dorilar omborlarini portlatdi va nemislarni pistirmaga oldi. Mamlakat boʻylab Normandiyaga ketayotganda doimiy hujum va sabotajga uchragan 2-SS Panzer diviziyasi Oradur-syur-Glan qishlogʻida qarshilik koʻrsatuvchilar, qurollar va portlovchi moddalarni saqlaganlikda gumon qilindi. Bunga javoban, ular Oradur-sur-Glane qirgʻinida shaharni vayron qilishdi va uning 642 aholisini oʻldirishdi. 1944-yil iyunida deyarli besh yuz ming kishi, dekabrda bir million va urush oxirida 1,3 million kishi boʻlgan ittifoqchilar bilan erkin fransuz armiyasi ham jang qildi. Urush tugagach, fransuz armiyasi Germaniyaning janubi-gʻarbiy qismini va Avstriyaning bir qismini bosib oldi. === Fransiya, Germaniya va Birlashgan Yevropa === ==== 1944-yilgacha Fransiya-Germaniya hamkorligi gʻoyalari ==== 1940-44-yillarda Germaniya nazorati ostida Fransiyani boshqargan marshal Petain dastlab yillar davomida muhokama qilingan gʻoyalarga asoslangan Milliy inqilob mafkurasini qabul qildi. 1935-yilda Parijda „Comité France-Allemagne“ („Fransiya-Germaniya doʻstlik qoʻmitasi“) fransuz-german yarashtirish qoʻmitasi tashkil etilganida, bu Germaniyaning Fransiya bilan yaqinlashishi uchun muhim element edi. U Yevropaparast, Germaniyaparast, Britaniyaga qarshi, liberallarga qarshi siyosiy va iqtisodiy qarashlarni qabul qildi. Qoʻmitaning asosiy aʼzolari 1940-yildan keyin natsistlar bilan hamkorlikda boʻlgan fransuzlarning asosiy rahbarlariga aylandi<ref>Sarah Shurts, „Continental Collaboration: The Transition from Ultranationalism to Pan-Europeanism by the Interwar French Fascist Right.“ ''French Politics, Culture & Society'' 32#3 (2014): 79-96.</ref><ref>Robert Soucy, ''French Fascism, The Second Wave, 1933-1939'' (1995).</ref>. Marshal Petain 1941-yil iyun oyida fashistlar Germaniyasi bilan hamkorlik siyosatini rasman eʼlon qilar ekan, u buni fransuz xalqiga Yangi Yevropa tartibi va Fransiya birligini saqlashning muhim zarurati sifatida oqladi. Shu sababli, Fransiyada urush paytida „Guruh hamkorlik“ deb nomlangan guruh tashkil etilgan va Yevropaparastlikni targʻib qiluvchi koʻplab konferensiyalarga rahbarlik qilgan. Birinchi marta „Yevropa hamjamiyati“ iborasi uning birinchi sessiyalarida, shuningdek, Germaniya hukumati homiyligida fransuz-german yarashuvi, fransuz yangilanishi va Yevropa birdamligini targʻib qiluvchi koʻplab konferensiyalar va mehmonlar maʼruzalarida ishlatilgan<ref>{{Kitob manbasi|last=Mark Mazower|title=Hitler's Empire: Nazi Rule in Occupied Europe|url=https://books.google.com/books?id=opefF4rAL6YC&pg=PT522|date=2013|publisher=Penguin|pages=522–32|isbn=9780141917504}}</ref>. ==== Urushdan keyingi Yevropa ==== Urush Yevropani zaif holatda qoldirdi va Gʻarbda kapitalizm va Sharqda kommunizm oʻrtasida boʻlindi. Yevropa tarixida birinchi marta amerikaliklar ham, sovetlar ham qitʼada strategik mavqega ega boʻlishdi. Magʻlubiyatga uchragan Germaniya 1949-yilgacha AQSH, SSSR, Angliya va Fransiya nazoratida edi. Sovet qoʻshinlari Sharqiy Yevropaning Qizil Armiya tomonidan natsistlardan ozod qilingan va Kreml tomonidan boshqariladigan kommunistik partiyalarning siyosiy muvaffaqiyatini taʼminlagan mamlakatlarda qoldi<ref>Yugoslavia was an important exception--its Communist rulers were not under Kremlin control.</ref><ref>Cyril E. Bloack et al. ''Rebirth: A Political History Of Europe Since World War II'' (2nd ed. 200) pp 57-103.</ref>. De Goll boshchiligidagi fransuzlar 1945-46-yillarda muvozanatni saqlashga umid qilishgan. Fransiyaning qayta tiklangan Germaniyadan qoʻrqishlari uni Britaniya va Amerika ishgʻol zonalarini birlashtirish rejasini qoʻllab-quvvatlashni istamadi. Biroq, Sovetlarning Polshadagi xatti-harakatlaridan gʻazabning kuchayishi va Amerikaning iqtisodiy yordamiga boʻlgan ehtiyoj fransuzlarni oʻz zonalarini Gʻarbiy Germaniyaga birlashtirishga olib keldi<ref>Heike Bungert, „A New Perspective on French-American Relations during the Occupation of Germany, 1945-1948: Behind-the-Scenes Diplomatic Bargaining and the Zonal Merger.“ ''Diplomatic History'' 18.3 (1994): 333-352.</ref>. 1947-yilda Amerika Davlat kotibi [[George C. Marshall|Jorj Marshall]] Yevropada iqtisodiy tiklanish, iqtisodiy integratsiya va biznesga yoʻnaltirilgan modernizatsiyaga yordam berish uchun [[Marshall rejasi|Marshall rejasini]] eʼlon qildi. Fransiya va Germaniyaga katta mablagʻlar tushdi, bu savdo va moliyaviy munosabatlarni tiklashga yordam berdi. Marshall rejasini oluvchilar 1948-yilda [[Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti|Yevropa Iqtisodiy Hamkorlik Tashkilotini]] (OEEC) tuzdilar<ref>Michael Holm, ''The Marshall Plan: A New Deal For Europe'' (2016) pp 159-61. [https://books.google.com/books?isbn=1317426053 excerpt]</ref>. ==== YEvropa Ittifoqidagi Fransiya-Germaniya hamkorligining asosi ==== 1948-yil boshida fransuz davlat xizmatida nemislar bilan kelishuvni, shuningdek, Germaniyani oʻz ichiga olgan integratsiyalashgan Yevropani qoʻllab-quvvatlovchi muhim yetakchilar bor edi. Fransiyaning Yevropa departamenti Rur-Lorraine-Lyuksemburg hududi uchun hammaga teng huquqli koʻmir va poʻlat kelishuvi ustida ishlamoqda. Bir fransuz davlat xizmatchisi „asta-sekin rivojlanayotgan Gʻarb tashkiloti doirasiga qoʻshilib ketadigan Fransiya-Germaniya iqtisodiy va siyosiy birlashmasining asoslarini yaratishni“ tavsiya qildi. Deyton fransuz rahbarlari nemislar bilan hamkorlikni integratsiyalashgan Yevropa yoʻlida asosiy omil sifatida koʻrishlarini qatʼiy tasvirlab berdi. Amaliy darajada, Gʻarbiy Germaniya va Fransiya oʻrtasidagi hamkorlik darajasining oshishi de Gollning AQShdan mustaqil ravishda kuch blokini qurish istagi bilan bogʻliq boʻlgan. [[Konrad Adenauer|Adenauer]] hali ham bosib olingan Gʻarbiy Germaniya davlati uchun toʻliq huquqlarni olish, shuningdek, sovet tahdididan himoya qilish uchun gʻarbiy tuzilmalarga tezda qoʻshilishga intildi. AQShga qaramlik muammosi hech boʻlmaganda DeGol oʻz lavozimida qolar ekan (masalan, Germaniya parlamenti Yelisey kelishuviga NATOni qoʻllab-quvvatlovchi muqaddimani kiritgan, bu Fransiya hukumatini jiddiy hayratda qoldirgan) ogʻriqli nuqta boʻlib qolmoqda. Biroq, ularning hamkorlikni kuchaytirishga boʻlgan umumiy qiziqishi hali ham mavjud va tegishli fuqarolik jamiyati tomonidan kuchli qoʻllab-quvvatlandi, chunki bu ikki xalq oʻrtasida keyingi qon toʻkilishini oldini olishning eng yaxshi yechimi sifatida koʻrildi. Ketma-ket, Yevropa birligining asoschisi va bosh meʼmori sifatida tasvirlangan Jan Monne 1950-yil 9-mayda fransuz Shuman rejasini eʼlon qildi, bu esa bir yildan soʻng Yevropa koʻmir va poʻlat hamjamiyatining (ECSC) tashkil etilishiga olib keldi. Reja Fransiya va Germaniyani yarashtirishga olib keldi. Siyosiy Yevropa integratsiyasi oʻqi, bundan tashqari, reja Yevropa armiyasining taklifini eʼlon qildi. Bu 1952-yilda Yevropa mudofaa hamjamiyatining (EDC) shartnomasini imzolashga olib keldi. Bunday hamjamiyatni tashkil etishdan asosiy maqsad harbiy va xavfsizlik sohasida Fransiya-Germaniya hamkorligi orqali „Yevropa xavfsizlik oʻziga xosligini“ yaratish edi. Xuddi shunday, Germaniya iqtisodiyot vaziri Lyudvig Erxard Germaniya iqtisodiyotida sezilarli evolyutsiya va Federativ Respublikasi, uning Yevropa qoʻshnilari oʻrtasida mustahkam, yaxshi oʻrnatilgan savdo aloqalarini yaratdi. Keyinchalik, 1958-yilda Rim shartnomasi kuchga kirganida, nemis millati, uning Gʻarbiy Yevropadagi sobiq qurbonlari oʻrtasida paydo boʻlgan yangi siyosiy va iqtisodiy munosabatlarni mustahkamlash, qoʻllab-quvvatlash mas’uliyatini oʻz zimmasiga oldi. Uning yonidagi shartnoma yon bitimlarni oʻz ichiga olgan boʻlib bojxona ittifoqini yaratadi va raqobat mexanizmini toʻgʻri ishlashi uchun zarur boʻlgan qoidalarni oʻrnatadi. === Doʻstlik aloqalari === [[Fayl:Bundesarchiv_B_145_Bild-F026336-0020,_Paris,_Empfang_Einweihung_Deutsche_Botschaft.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Bundesarchiv_B_145_Bild-F026336-0020 %2C_Paris%2C_Empfang_Einweihung_Deutsche_Botschaft.jpg/220px-Bundesarchiv_B_145_Bild-F026336-0020 %2C_Paris%2C_Empfang_Einweihung_Deutsche_Botschaft.jpg|thumb| Parijdagi Germaniya elchixonasining yangi binosi ochilishi uchun kelgan mehmonlar. 1968-yil]] [[Sovuq urush]] davrida [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] tahdidi bilan Gʻarbiy Germaniya oʻzining milliy xavfsizligini Gʻarbiy Yevropaga qayta integratsiyalashuvdan qidirdi. Fransiya esa ''Buyuk Millat'' sifatida qayta tiklanishga intildi. Urushdan keyingi Fransiya-Germaniya hamkorligi 1963-yil 22-yanvarda Sharl de Goll va [[Konrad Adenauer]] tomonidan imzolangan Yelisey shartnomasiga asoslanadi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Gunkel |first=Christoph |date=22 January 2013 |title=Treaty Heralded New Era in Franco-German Ties |work=Spiegel Online |url=http://www.spiegel.de/international/europe/the-elysee-treaty-has-been-a-cornerstone-of-european-stability-a-879002.html |access-date=22 January 2013}}</ref>. Shartnomada tashqi siyosat, iqtisodiy va harbiy integratsiya va talabalar taʼlimi almashinuvi boʻyicha qoʻshma hamkorlik toʻgʻrisida bir qator kelishuvlar mavjud edi. [[Fayl:Bundesarchiv_B_145_Bild-F011021-0002,_Köln,_Staatsbesuch_de_Gaulle,_Begrüßung_Adenauer.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/84/Bundesarchiv_B_145_Bild-F011021-0002 %2C_K%C3%B6ln%2C_Staatsbesuch_de_Gaulle%2C_Begr%C3%BC%C3%9Fung_Adenauer.jpg/220px-Bundesarchiv_B_145_Bild-F011021-0002 %2C_K%C3%B6ln%2C_Staatsbesuch_de_Gaulle%2C_Begr%C3%BC%C3%9Fung_Adenauer.jpg|thumb| [[Charles de Gaulle|Sharl de Goll]] va [[Konrad Adenauer|Konrad Adenauer.]] 1961-yil]] [[Fayl:Bundesarchiv_B_145_Bild-F076314-0006,_Manching,_Manöver_Frankreich-Deutschland.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5a/Bundesarchiv_B_145_Bild-F076314-0006 %2C_Manching%2C_Man%C3%B6ver_Frankreich-Deutschland.jpg/220px-Bundesarchiv_B_145_Bild-F076314-0006 %2C_Manching%2C_Man%C3%B6ver_Frankreich-Deutschland.jpg|thumb| Fransua Mitteran va [[Helmut Kohl|Helmut Kol]]. 1987-yilda]] Shartnoma oʻsha paytdagi qiyin siyosiy vaziyatlarda imzolangan va Fransiya hamda Germaniyadagi muxolif partiyalar, shuningdek, [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniya]] va [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]] tomonidan tanqid qilingan. Birlashgan Qirollik va Qoʻshma Shtatlarning qarshiligiga qoʻshimcha muqaddima javob berdi, unda ular (shu jumladan [[NATO]]) bilan yaqin hamkorlik va Germaniyani qayta birlashtirish maqsad qilingan. Shartnoma Yevropa integratsiyasini va transatlantik munosabatlarda Franko-Germaniya hamkorligini mustahkamlashda koʻp narsaga erishdi. Fransiya-Germaniya hamkorligining dastlabki konsepsiyasi Yelisey shartnomasidan ancha uzoqqa borib taqaladi va Yevropadagi asrlar davomida franko-german urushlarini yengib oʻtishga asoslangan. Bu milodiy 843-[[Verden shartnomasi|yilgi Verden shartnomasi]] boʻlinishidan oldin mavjud boʻlgan Buyuk [[Charlemagne|Karlning]] Yevropa imperiyasining qayta tiklanishi bilan taqqoslandi. 1950-yildagi Shuman deklaratsiyasi baʼzilar tomonidan Fransiya-Germaniya hamkorligining, shuningdek, [[Italiya]], [[Belgiya]], [[Niderlandiya]] va [[Lyuksemburg|Lyuksemburgni]] oʻz ichiga olgan 1951-yildagi Yevropa koʻmir va poʻlat hamjamiyatining (ECSC) asoschisi sifatida baholanadi. [[Fayl:Emmanuel_Macron_and_Angela_Merkel,_9_dec.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e2/Emmanuel_Macron_and_Angela_Merkel%2C_9_dec.jpg/220px-Emmanuel_Macron_and_Angela_Merkel%2C_9_dec.jpg|thumb| Germaniya kansleri [[Angela Merkel]] va Fransiya prezidenti [[Emmanuel Macron|Emmanuel Makron.]] 2019-yil dekabr oyida Parijda.]] Hamkorlik turli darajadagi kuchli shaxsiy ittifoq bilan birga boʻldi: * [[Konrad Adenauer]] va [[Charles de Gaulle|Sharl de Goll]] (1958-1963) * [[Willy Brandt|Villi Brandt]] va [[Georges Pompidou|Jorj Pompidu]] (1969-1974) * [[Helmut Schmidt|Helmut Shmidt]] va [[Valéry Giscard dʻEstaing|Valeri Jiskar d’Esten]] (1974-1981) * [[Helmut Kohl|Helmut Kol]] va Fransua Mitteran (1982-1995) * [[Gerhard Schröder|Gerxard Shröder]] va [[Jacques Chirac|Jak Shirak]] (1998-2005) * [[Angela Merkel]] va [[Nicolas Sarkozy|Nikolya Sarkozi]] (2007-2012) * [[Angela Merkel]] va [[François Hollande|Fransua Olland]] (2012-2017) * [[Angela Merkel]] va [[Emmanuel Macron|Emmanuel Makron]] (2017-2021) * [[Olaf Scholz]] va [[Emmanuel Macron|Emmanuel Makron]] (2021-yildan hozirgi kungacha) == Ittifoqlar == === Iqtisodiy ittifoqlar === [[Fayl:DeGaulleAdenauer.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/37/DeGaulleAdenauer.jpg/220px-DeGaulleAdenauer.jpg|thumb| Konrad Adenauer va Sharl de Goll haykali]] * [[Yevropa kosmik agentligi]] (koʻplab boshqa Yevropa davlatlari bilan) * [[Airbus]] (ikkita bosh direktor bilan) ** [[Airbus]] (Buyuk Britaniya va Ispaniyada ham mavjud) Fransiya-Germaniya hamkorlik korxonalari quyidagilarni oʻz ichiga oladi: * Areva * [[Sanofi|Aventis]] * ODDO BHF, Germaniyaning Fransiyadagi banki === Madaniy ittifoqlar === * Ikki mamlakatda [[Fransuz tili|fransuz]] va [[Nemis tili|nemis tillarini]] targʻib qilish * „Tarixning umumiy qarashlarini“ targʻib qilish uchun qoʻshma Fransiya-Germaniya tarixi darsligini yaratish * Fransiya-Germaniya universiteti 1999-yilda oliy taʼlim sohasida hamkorlik qilish uchun tashkil etilgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.dfh-ufa.org/english/|sarlavha=Franco-German University - facts & figures|ish=dfh-ufa.org|kirish sanasi=1 March 2018|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180301225232/https://www.dfh-ufa.org/english/|arxivsana=1 March 2018}}</ref> * [[Arte]], Fransiya-Germaniya madaniy telekanali === Harbiy ittifoqlar === * 1960-yillarda tashkil etilganidan beri Yevrokorpus oʻzining asosiy qismida fransuz va nemis qoʻshinlarining katta kontingentini oʻz ichiga olgan, boshqa Yevropa Ittifoqi davlatlari esa koʻp millatli kuchlarga askarlarini qoʻshgan. Fransiya-Germaniya brigadasi piyoda askarlarining koʻp qismini Fransiyadan, zirhning katta qismini Germaniyadan oladi. == Doimiy diplomatik vakolatxonalar == * Fransiyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi va [[Dusseldorf|Dyusseldorf]], [[Frankfurtmayn|Frankfurt]], [[Gamburg]], [[München|Myunxen]], [[Saarbrücken|Saarbryuken]] va [[Stuttgart|Shtutgartda]] bosh konsulliklari bor<ref>{{Veb manbasi|url=https://de.ambafrance.org/-Francais-|sarlavha=Frankreich in Deutschland|ish=de.ambafrance.org}}</ref>. * Germaniyaning [[Parij|Parijda]] elchixonasi va [[Bordeaux|Bordo]], [[Lion]], [[Marsel]] va [[Strasburg|Strasburgda]] bosh konsulliklari bor<ref>{{Veb manbasi|url=https://allemagneenfrance.diplo.de/fr-de/vertretungen/botschaft|sarlavha=Deutsche Vertretungen in Frankreich|ism=Auswärtiges|muallif=Amt|ish=allemagneenfrance.diplo.de}}</ref>. <gallery class="center"> Fayl:Berlin, Mitte, Pariser Platz, Botschaft Frankreich.jpg|Fransiyaning Berlindagi elchixonasi Fayl:Frankfurt, Bockenheim, Französische Botschaft.JPG|Fransiyaning Frankfurtdagi sobiq bosh konsulligi Fayl:German Embassy in Paris 4.jpg|Germaniyaning Parijdagi elchixonasi Fayl:Lyon_6e_-_33_Boulevard_des_Belges_-_Consulat_Général_d%27Allemagne.JPG|Germaniyaning Liondagi Bosh konsulligi </gallery> == Manbalar == {{manbalar}} <references /> == Adabiyotlar == * Keiger, JFV ''Fransiya va 1870-yildan beri dunyo'' (2001), 1990-yillarga qadar keng koʻlamli soʻrov * Krotz, Ulrich. ''Fransiya va Germaniyada tarix va tashqi siyosat'' (Springer, 2015). === 1945-yilgacha === * Albrext-Karri, Rene. ''Vena Kongressidan beri Yevropaning Diplomatik tarixi'' (1958), 736pp; asosiy soʻrov * Endryu, Kristofer, ''Teofil Delkasse va Antanta Kordialening yaratilishi: 1898—1905-yillardagi Fransiya tashqi siyosatini qayta baholash'' (1968) * [[Brandenburg]], Erich. (1927) ''Bismarkdan Jahon urushigacha: Germaniya tashqi siyosati tarixi 1870-1914'' (1927) [https://web.archive.org/web/20170315175229/http://www.dli.ernet.in/handle/2015/12322 onlayn] . * Burrin, Filipp. ''Fransiya nemislar ostida, hamkorlik va murosaga kelish.'' (1996) 1940-44 yillar. * Bury, JPT "Diplomatik tarix 1900-1912, CL Mowat, ed. ''Yangi Kembrij zamonaviy tarixi: jild.'' ''XII: Jahon kuchlarining oʻzgaruvchan muvozanati 1898-1945'' (2-nashr. 1968) [https://archive.org/stream/iB_CMH/12#page/n3/mode/1up onlayn] bet 112-139. * Kerroll, E. Malkolm, ''Fransiya jamoatchilik fikri va tashqi ishlar 1870-1914'' (1931). [https://hdl.handle.net/2027/mdp.39015069649799 onlayn] . * Kerroll, E. Malkolm. ''Germaniya va buyuk davlatlar, 1866-1914: Jamoatchilik fikri va tashqi siyosatda tadqiqot'' (1938) Klark, Kristofer . ''Uyquchilar: 1914-yilda Yevropa qanday urushga kirgan'' (2013) * Gooch, GP ''Zamonaviy Yevropa tarixi, 1878-1919'' (2-nashr. 1956) 386-413-betlar. [[iarchive:in.ernet.dli.2015.125610|onlayn]], diplomatik tarix * Gooch, GP ''Franko-Germaniya munosabatlari, 1871-1914'' (1923) [[iarchive:francogermanrela0000gooc|onlayn]] 80pp * Gordon, Bertram, ed. ''Ikkinchi jahon urushi tarixiy lugʻati Fransiya.'' ''Bosqin, Vichi va qarshilik, 1938-1946.'' (1998). * Hensel, Paul R. „Fransiya-Germaniya raqobatining evolyutsiyasi“ 86-124-betlar, Uilyam R. Tompson, ed. ''Katta kuch raqobati'' (1999) [https://books.google.com/books/about/Great_Power_Rivalries.html?id=qAZ4I-8tQIsC onlayn] * Xyuitson, Mark. „<nowiki/>[[Birinchi Jahon urushi|Birinchi jahon urushi]] oldidan Germaniya va Fransiya: Vilgelmin tashqi siyosatini qayta baholash“. ''Inglizcha tarixiy sharh'' 115.462 (2000): 570-606; Germaniyada harbiy ustunlik hissi kuchayib borayotganini taʼkidlaydi. [https://www.jstor.org/stable/579667 onlayn] * Jekson, Julian. ''Fransiya, Qorongʻu yillar, 1940-1944'' (2001), yirik ilmiy tadqiqot. * Keiger, Jon FV ''Fransiya va Birinchi jahon urushining kelib chiqishi'' (1983), yirik ilmiy tadqiqot. * Langer, Uilyam. ''Jahon tarixi ensiklopediyasi'' (5-nashr. 1973); [[iarchive:in.ernet.dli.2015.234117|onlayn]] voqealarning juda batafsil rejasi * Langer, Uilyam. ''1870—1890-yillardagi Yevropa ittifoqlari va kelishuvlari'' (1950); ilgʻor tarix [[iarchive:in.ernet.dli.2015.237096|onlayn]] * Langer, Uilyam. ''Imperializm diplomatiyasi 1890-1902'' (1950); ilgʻor tarix [[iarchive:in.ernet.dli.2015.177815|onlayn]] * Lixtenberger, Genri. ''Fransiya va Germaniya oʻrtasidagi munosabatlar'' (1923) [[iarchive:relationsbetween017036mbp|onlayn]] * Makmillan, Margaret. ''Tinchlikni tugatgan urush: 1914-yilga yoʻl'' (2013), toʻliq miqyosli diplomatik tarix * Nolan, Maykl E. ''Teskari oyna: Fransiya va Germaniyada dushmanni miflashtirish, 1898-1914'' (Berghan Books, 2005). * Pakston, Robert. ''Vichy Fransiya, Eski gvardiya va yangi tartib, 1940-1944'' (1972). * Boy, Norman. ''Buyuk kuch diplomatiyasi: 1814-1914'' (1991), keng qamrovli soʻrov ** Boy, Norman. ''1914-yildan beri Buyuk Kuch diplomatiyasi'' (2003) keng qamrovli soʻrov * Shuman, Frederik L. ''Fransiya Respublikasida urush va diplomatiya'' (1931) [[iarchive:in.ernet.dli.2015.24960|onlayn]] * Siger, Frederik X. „Fransiyadagi Elzas-Lotaringiya masalasi, 1871-1914“. Qadimgi rejimdan xalq frontigacha: Charlz K. Warner tomonidan tahrirlangan zamonaviy Fransiya tarixidagi ocherklar, (1969): 111-26. * Steiner, Zara S. ''Muvaffaqiyatsiz boʻlgan chiroqlar: Yevropa xalqaro tarixi, 1919-1933'' (2007), 940pp batafsil yoritish; [https://www.questia.com/library/118030895/the-lights-that-failed-european-international-history onlayn] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170324175334/https://www.questia.com/library/118030895/the-lights-that-failed-european-international-history |date=2017-03-24 }} ** Shtayner, Zara. Zulmatning ''gʻalabasi: Yevropa xalqaro tarixi, 1933-1939'' (2011) batafsil yoritilishi 1236pp. * Teylor, AJP ''Yevropada mahorat uchun kurash 1848-1918'' (1954) 638pp; ilgʻor tarix va yirik diplomatiya tahlili. * Varley, Karine. ''Magʻlubiyat soyasi ostida: 1870-71 yillardagi urush fransuz xotirasida'' (Springer, 2008). * Vatt, DC „Diplomatik tarix 1930-1939“ CL Mowat, ed. ''Yangi Kembrij zamonaviy tarixi: jild.'' ''XII: Jahon kuchlarining oʻzgaruvchan muvozanati 1898-1945'' (2-nashr. 1968) [https://archive.org/stream/iB_CMH/12#page/n3/mode/1up onlayn] bet 684-734. * Vaynberg, Gerxard. ''Gitler Germaniyasining tashqi siyosati: Yevropada diplomatik inqilob, 1933—36'' (1-v.) (1971); ''Gitler Germaniyasining tashqi siyosati: Ikkinchi Jahon urushining boshlanishi, 1937-1939'' (2-jild) (Chikago Press universiteti, 1980){{ISBN|0-226-88511-9}} . * Vetzel, Devid. ''Gigantlar dueli: Bismark, Napoleon III va Franko-Prussiya urushining kelib chiqishi'' (2003) * Young, Robert ''Fransiya va Ikkinchi Jahon urushining kelib chiqishi'' (1996) === 1945-yildan keyin === * Baun, Maykl J. „Maastrixt shartnomasi oliy siyosat sifatida: Germaniya, Fransiya va Yevropa integratsiyasi“. ''Siyosatshunoslik choraklik'' (1996): 110#4, JSTORda [https://www.jstor.org/stable/2151886 605-624-] betlar * Doʻstim, Yuliy V. ''Linchpin: Fransiya-Germaniya munosabatlari, 1950-1990'' (1991) [https://www.questia.com/library/1347433/the-linchpin-french-german-relations-1950-1990 onlayn] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20181116002410/https://www.questia.com/library/1347433/the-linchpin-french-german-relations-1950-1990 |date=2018-11-16 }} * Doʻstim, Yuliy V. ''Teng boʻlmagan sheriklar: Fransiya-Germaniya munosabatlari, 1989-2000.'' (Grinvud 2001) * Frayer, WR „Respublika va Temir kansler: Franko-Germaniya munosabatlarining namunasi, 1871-1890“ '', Qirollik Tarix Jamiyatining bitimlari'' (1979), jild. 29, 169-185-betlar. * Gillingham, Jon. ''Koʻmir, poʻlat va Yevropaning qayta tugʻilishi, 1945-1955: nemislar va fransuzlar Rur mojarosidan iqtisodiy hamjamiyatgacha'' (Cambridge UP, 2004). * Gordon, Filipp H. ''Fransiya, Germaniya va Gʻarbiy Alyans'' . (Westview 1995){{ISBN|0-8133-2555-2}} . * Gunter, Skott. „Qadimgi Yevropa uchun yangi oʻziga xoslik: soʻnggi yillarda fransuzlar Franchallemagni qanday va nima uchun tasavvur qilishgan.“ ''Fransiya siyosati, madaniyati va jamiyati'' (2011) 29#1 * Krotz, Ulrich. „Uch davr va mumkin boʻlgan kelajak: Birinchi jahon urushidan bir asr keyin Franko-Germaniya munosabatlariga uzoq muddatli nuqtai nazar“, ''Xalqaro ishlar'' (2014-yil mart) 20 # 2 337-350-betlar * Krots, Ulrich va Yoaxim Shild. Ye''vropani shakllantirish: Fransiya, Germaniya va Yelisey shartnomasidan yigirma birinchi asr siyosatiga oʻrnatilgan ikki tomonlamalik'' (Oxford University Press, 2013) * Krotz, Ulrich. „Tartibga solingan hukumatlararolik: Fransiya-Germaniya va undan keyin (1963-2009).“ ''Tashqi siyosat tahlili'' (2010) 6#2 bet: 147-185. * Krotz, Ulrich. ''Jarayon sifatida tuzilma: Franko-Germaniya ikki tomonlama munosabatlarining muntazam hukumatlararo munosabatlari'' (Minda de Gunzburg Yevropa tadqiqotlari markazi, Garvard universiteti, 2002) [http://core.kmi.open.ac.uk/download/pdf/5081864.pdf onlayn] * Krotz, Ulrich. „Xalqaro sohaning ijtimoiy mazmuni: Franko-Germaniya munosabatlaridagi ramzlar va maʼno“ (Minda de Gunzburg Yevropa tadqiqotlari markazi, 2002.) [http://www.people.fas.harvard.edu/~ces/publications/docs/pdfs/Krotz2.pdf onlayn] * Kulski, WW ''DeGaulle va dunyo: Beshinchi Fransiya Respublikasining tashqi siyosati'' (1966) * Boy, Norman. ''1914-yildan beri Buyuk Kuch diplomatiyasi'' (2003) keng qamrovli soʻrov * Shild, Yoaxim. „Qiyin davrda fransuzlik: Germaniya, Fransiya va Evrozona inqirozini boshqarish.“ ''Nemis siyosati va jamiyati'' (2013) 31#1 bet: 24-47. * Sutton, Maykl. ''Fransiya va Yevropaning qurilishi, 1944-2007: geosiyosiy imperativ'' (Berghan Books, 2011) * Tint, Gerbert. ''Ikkinchi jahon urushidan keyingi Fransiya tashqi siyosati'' (1972) [[iarchive:frenchforeignpol00herb/page/n0|onlayn bepul qarz olish uchun]] 28-165-betlar. == Havolalar == * [http://www.spiegel.de/international/europe/jacques-delors-and-joschka-fischer-discuss-50-years-of-the-elysee-treaty-a-878755.html Fransiya va Germaniya doʻstlikning 50 yilligini nishonlamoqda] (Spigel onlayn intervyusi Jak Delors va Yoshka Fisher bilan) * [https://archive.today/20080619063315/http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml;jsessionid=HNKV02FO31QATQFIQMFCFGGAVCBQYIV0?xml=/news/2001/06/05/wpiq05.xml Ispaniyaning Fransiya va Germaniyaning Yevropa Ittifoqi kun tartibida haddan tashqari ustunligidan gʻazablanishi] * [http://www.auswaertiges-amt.de/EN/AAmt/Koordinatoren/D-FRA-Koordinator/D-FBeauftragter.html Franko-Germaniya hamkorligi boʻyicha komissari] * [http://www.lagazettedeberlin.de La Gazette de Berlin] Germaniya uchun fransuz tilidagi gazeta (nemis tilida 1 sahifa) * [http://www.dfjw.org/english-version Franko-Germaniya yoshlar idorasi (FGYO)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170702000557/https://www.dfjw.org/english-version |date=2017-07-02 }} [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Fransiyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] 9uezi7ok80r1yh6vjxluhat1h763gn9 6221249 6221234 2026-07-31T12:24:50Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Fransiyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Germaniya" ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221249 wikitext text/x-wiki {{Infobox bilateral relations|Fransiya — Germaniya|Tasvir=France_Germany_Locator_(Europe).svg|Mamlakat1=Fransiya|Mamlakat2=Germaniya|envoy1=Fransiya elchixonasi [[Berlin]]da|envoy2=Germaniya elchixonasi [[Parij]]da|elchi1=Elchi Anne-Mari Deskotes [[Berlin]]da|elchi2=Favqulodda va muxtor elchi Hans-Diter Lukas [[Parij]]da|Rang1=green|Rang2=orange}} [[Fransiya]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi munosabatlar yoki '''Franko-Germaniya munosabatlari''' [[Yevropa]]ning siyosatining ajralmas qismini tashkil etadi, har ikki mamlakat ham Yevropa Ittifoqining asoschilari va asosiy yetakchi aʼzo davlatlari. Ulrix Krotsning soʻzlariga koʻra, 1871-yildan beri ikki davlat oʻrtasidagi umumiy munosabatlar<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.eui.eu/DepartmentsAndCentres/PoliticalAndSocialSciences/People/Professors/Krotz.aspx|sarlavha=Ulrich Krotz|kirish sanasi=2022-09-29|arxivsana=2020-03-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200330182808/http://www.eui.eu/DepartmentsAndCentres/PoliticalAndSocialSciences/People/Professors/Krotz.aspx}}</ref> uchta katta davrni oʻz ichiga oladi: „irsiy adovat“ (1945-yilgacha), „kelishuv“ (1945-1963) va 1963-yildan boshlab ''Franko-Germaniya doʻstligi'' ({{lang-fr|Amitié franco-allemande}}; {{lang-de|Deutsch-Französische Freundschaft}}) deb nomlangan „maxsus munosabatlar“da oʻz ifodasini topgan<ref>Ulrich Krotz, "Three eras and possible futures: a long-term view on the Franco-German relationship a century after the First World War, " ''International Affairs'' (March 2014) 90#2 pp 337-350. [http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/1468-2346.12112/abstract;jsessionid=60A2D0D1B7992A4EDB9CAFD33D99E2E1.f02t03 online]</ref>. [[Yevropa Ittifoqi]] kontekstida ikki davlat oʻrtasidagi hamkorlik juda katta va yaqindir. Fransiya, ayniqsa, Prezident [[Charles de Gaulle|Sharl de Goll]] davrida, baʼzida yevroskeptik boʻlgan boʻlsa ham, Fransiya-Germaniya kelishuvlari va hamkorliklari har doim Yevropa integratsiyasi gʻoyalarini ilgari surish uchun kalit boʻlib kelgan. Soʻnggi paytlarda Fransiya va Germaniya Yevropa Ittifoqining keyingi integratsiyalashuvining eng gʻayratli tarafdorlari qatorida. Ular baʼzan „egizak dvigatel“ yoki „asosiy mamlakatlar“ sifatida tasvirlanadi<ref>See for instance Loke Hoe Yeong, „[http://www.eucentre.sg/wp-content/uploads/2013/06/BB08-50yearstwinengine.pdf 50 years of the ʻtwin engineʼ — Franco-German reconciliation, European integration and reflections for Asia] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190713005112/http://www.eucentre.sg/wp-content/uploads/2013/06/BB08-50yearstwinengine.pdf |date=2019-07-13 }}“, EU center in Singapore, March 2013</ref>. 2017-yil 28-aprelda ikki davlat oʻrtasidagi munosabatlar mustahkamligi ramzi boʻlgan Reyn daryosi orqali Strasburgdan Kelga oʻtuvchi oʻtuvchi tramvay yoʻli ochildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Posaner |first=Joshua |date=29 April 2017 |title=Strasbourg's eurotram aims to boost Franco-German axis |publisher=Politico |url=https://www.politico.eu/article/strasbourgs-eurotram-aims-to-boost-franco-german-axis/ |access-date=26 January 2018}}</ref>. == Mamlakatni taqqoslash == {| class="wikitable" |'''Rasmiy nomi''' | style="text-align:center" | '''[[Fransiya|Fransiya Respublikasi]]''' | style="text-align:center" | '''[[Germaniya|Germaniya Federativ Respublikasi]]''' |- | '''Bayroq''' | style="text-align:center" |[[Fayl:Flag_of_France.svg|110px|]] | style="text-align:center" |[[Fayl:Flag_of_Germany.svg|110px|]] |- | '''Gerb''' | style="text-align:center" |[[Fayl:Coat_of_arms_of_the_French_Republic.svg|110px]] | style="text-align:center" |[[Fayl:Coat_of_arms_of_Germany.svg|110px|]] |- | '''Madhiya''' | [[La Marseillaise]] | [[Germaniya davlat madhiyasi|Deutschlandlied]] |- | '''Milliy kun''' | [[Fransiya milliy kuni|14-iyul]] | [[Germaniya birligi kuni|3-oktyabr]] |- | '''[[Poytaxt|Poytaxt shahar]]''' | [[Parij]] | [[Berlin]] |- | '''Eng katta shahar''' | [[Parij]] — 2 175 601 kishi | [[Berlin]] — 3 664 088 kishi |- | '''[[Hukumat]]''' | [[Unitar davlat|Unitar]] yarim prezidentlik [[Respublika|konstitutsiyaviy respublika]] | Federal [[Parlamentarizm|parlament]] [[Respublika|konstitutsiyaviy respublika]] |- | '''Davlat rahbari''' | [[Emmanuel Macron|Emmanuel Makron]] | [[Frank-Walter Steinmeier|Frank-Valter Shtaynmayer]] |- | '''Hukumat rahbari''' | Elizabet Born | [[Olaf Scholz]] |- | '''Rasmiy til''' | Fransuz | Nemis |- | '''Asosiy [[Din|dinlar]]''' | 47 % xristianlik 40 % Dinsiz 5 % islom 8 % Boshqalar | 55 % xristianlik 37,7 % Dinsiz 6,5 % islom 0,8 % Boshqalar |- | '''Amaldagi Konstitutsiya''' | 1958-yil 4-oktyabr | 1949-yil 8-may |- | '''[[Maydoniga koʻra davlatlar roʻyxati|Hudud]]''' | 640679 km<sup>2</sup> | 357114 km<sup>2</sup> |- | '''EEZ''' | 11691000 km<sup>2</sup> | 57485 km<sup>2</sup> |- | '''Vaqt zonalari''' | 12 | 1 |- | '''[[Aholi boʻyicha davlatlar roʻyxati|Aholi]]''' | 67 918 000 kishi | 83 695 000 kishi |- | '''[[Aholi zichligi boʻyicha davlatlar statistikasi|Aholi zichligi]]''' | 118/km <sup>2</sup> | 233/km <sup>2</sup> |- | '''Chet ellik aholi''' | Fransiyadagi Germaniya fuqarolari 2021: 204 000<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.deutsche-im-ausland.org/im-ausland-leben-und-arbeiten/leben-im-ausland/daten-und-fakten.html|sarlavha=Daten und Fakten &#124; Deutsche im Ausland e.V.}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Auswandern nach Frankreich aktuell - Infos zur Einwanderung|url=https://auswandern-info.com/frankreich|kirish sanasi=3 January 2022|ish=Auswandern Info|til=de-DE}}</ref> | Germaniyadagi Fransiya fuqarolari 2021: 248 000 |- | '''Etnik guruhlar''' | 86 % [[fransuzlar]], 7 % boshqa yevropaliklar, 7 % Shimoliy Afrika va [[Fransiya demografiyasi|boshqalar]] | 80 % [[nemislar]], 5 % [[Germaniyadagi turklar|turklar]], 5 % boshqa yevropaliklar, 10 % boshqalar |- | '''[[YIM boʻyicha davlatlar roʻyxati|YaIM (nominal)]]''' | 2,936 trillion dollar | 4,256 trillion dollar |- | '''[[YIM jon boshi hisobi boʻyicha mamlakatlar roʻyxati|Aholi jon boshiga YaIM (nominal).]]''' | 44 747 dollar | 51 104 dollar |- | '''[[Dunyo mamlakatlarining YaIM (XQP)|YaIM (PPP)]]''' | 3,677 trillion dollar | 5,269 trillion dollar |- | '''Aholi jon boshiga YaIM (PPP).''' | 56 036 dollar | 63 271 dollar |- | '''[[Inson kamoloti indeksi]]''' | 0,903 | 0,942 |- | '''Valyuta''' | [[Yevro|yevro]] | [[Yevro|yevro]] |} == Tarixi == === Erta oʻzaro taʼsirlar === [[Fayl:Partage_de_l'Empire_carolingien_au_Traité_de_Verdun_en_843.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/42/Partage_de_l%27Empire_carolingien_au_Trait%C3%A9_de_Verdun_en_843.JPG/220px-Partage_de_l%27Empire_carolingien_au_Trait%C3%A9_de_Verdun_en_843.JPG|thumb| 843-yilda boʻlingan Karolingiya imperiyasi]] Fransiyaning ham, Germaniyaning ham ilk tarixi Buyuk [[Charlemagne|Karl]] davriga borib taqaladi. Karlning ulkan imperiyasi zamonaviy Fransiya va Germaniyaning koʻp qismini, shuningdek, Gollandiya, Belgiya, Lyuksemburg, Shveysariya, Avstriya, Sloveniya va Shimoliy Italiyani oʻz ichiga olgan. Buyuk Karlning oʻgʻli Lui Piousning oʻlimi va 843-yilgi Verden [[Verden shartnomasi|shartnomasida]] [[Frank davlati|Franklar imperiyasining]] keyingi boʻlinishi yagona davlatning tugashini koʻrsatdi. Gʻarbiy va Sharqiy qirolliklarning aholisi nisbatan bir xil til guruhlariga ega boʻlsa-da (Gʻarbiy Fransiyada gall-rum, Sharqiy Fransiyada nemis), Oʻrta Fransiya madaniy jihatdan boy til merosiga ega edi. Hudud taxminan [[Mass|Meuse]] va [[Reyn]] daryolari oraligʻida boʻlgan va tez orada yana boʻlingan. 880[[Ribmon shartnomasi (880)|-yilgi Ribemont shartnomasidan]] soʻng, gʻarbiy va sharqiy qirolliklar oʻrtasidagi chegara taxminan 600 yil davomida deyarli oʻzgarishsiz qoldi. Germaniya Italiya bilan koʻp asrlik bogʻlanishni davom ettirdi, Fransiya esa Angliya bilan munosabatlarni chuqurlashtirdi. Ilk va soʻnggi oʻrta asrlarda asta-sekin madaniy begonalashuvga qaramay, ijtimoiy va madaniy oʻzaro aloqalar [[lotin tili]] va [[franklar]] ruhoniylari va zodagonlarining ustunligi tufayli saqlanib qoldi. === Fransiya va Gabsburglar === Avstriyaning [[Gabsburglar|Gabsburglar sulolasining]] aʼzosi boʻlgan [[Karl V|imperator Charlz V]] 1506-yilda Quyi mamlakatlar va Franche-Komteni meros qilib oldi. 1516-yilda [[Karl V|Charlz]] [[Gabsburglar davrida Ispaniya|Ispaniya taxtini]] ham meros qilib olgach, Fransiya Gabsburg hududlari bilan oʻralgan va oʻzini bosim ostida his qilgan. Ikki kuch oʻrtasida yuzaga kelgan keskinlik, 1756-yilgi Diplomatik inqilob ularni Prussiyaga qarshi ittifoqchilarga aylantirgunga qadar, Ispaniya vorisligi urushi kabi bir qator toʻqnashuvlarga sabab boʻldi. [[Muqaddas Rim imperiyasi|Muqaddas Rim imperiyasining]] katta qismini vayron qilgan [[Oʻttiz yillik urush|Oʻttiz yillik urush]] (1618-1648) shu davrga toʻgʻri keldi. Urush asosan protestantlar va katoliklar oʻrtasidagi toʻqnashuv boʻlsa-da, katolik Fransiya Avstriya boshchiligidagi katolik imperatorlik kuchlariga qarshi protestantlar tomonida turgan. 1648-yildagi [[Vestfaliya sulhi|Vestfaliya tinchligi]] Fransiyaga Elzasning bir qismini berdi. 1679-yilgi Nijmegen shartnomalari bu natijani bir necha shaharlarni Fransiya nazorati ostiga olish orqali mustahkamladi. 1681-yil 30-sentabrda Lyudovik XIV [[Strasburg]] shahriga yurish qildi va uning anneksiya qilinganligini eʼlon qildi<ref>John A. Lynn, ''The Wars of Louis XIV: 1667-1714'', p. 163.</ref>. Ayni paytda kengayib borayotgan musulmon [[Usmonlilar imperiyasi|Usmonli imperiyasi]] Avstriya uchun jiddiy tahdidga aylandi. Vatikan nasroniy Yevropaning „irsiy dushmani“ga qarshi („Erbfeind christlichen Namens“) „Muqaddas Liga“ deb nomlangan tashkilotni boshladi. Avstriya, Germaniya va Polshaning umumiy saʼy-harakatlariga qoʻshilish yoki qoʻllab-quvvatlashdan yiroq, Fransiya hukmdori [[Louis XIV|Lyudovik XIV boshchiligidagi Fransiya]] [[Vena jangi|Vena jangidan]] bir necha kun oldin, 1683-yil sentyabr oyida Ispaniya Gollandiyasiga bostirib kirdi. Avstriya Buyuk Turk urushi (1683-1699) bilan band boʻlgani sababli Fransiya Buyuk Ittifoq urushini (1688-1697) boshladi. Germaniyaning janubiy qismining katta qismini bosib olishga urinish oxir-oqibat muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Biroq, oʻsha paytda katta jamoatchilik noroziligiga sabab boʻlgan [[Kuydirilgan yer taktikasi|kuydirilgan yer]] siyosatidan soʻng, fransuz qoʻshinlari Pfalzning katta qismini vayron qildi. Germaniya janubidagi koʻplab shahar va qishloqlarni yoqib yubordi va vayron qilishdi. === Fransiya va Prussiya === [[Fayl:Seydlitz_at_Rossbach.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5d/Seydlitz_at_Rossbach.jpg/220px-Seydlitz_at_Rossbach.jpg|thumb| Prussiya qoʻshinlari Rossbax jangida gʻalaba qozonishdi. Ioxann Kristof Frish. 1799-yil.]] [[Fayl:Charles_Meynier_-_Entrée_de_Napoléon_à_Berlin._27_octobre_1806.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/de/Charles_Meynier_-_Entr%C3%A9e_de_Napol%C3%A9on_%C3%A0_Berlin._27_octobre_1806.jpg/220px-Charles_Meynier_-_Entr%C3%A9e_de_Napol%C3%A9on_%C3%A0_Berlin._27_octobre_1806.jpg|thumb| Jena jangidan keyin fransuz qoʻshinlarining [[Berlin|Berlinga]] kirishi. Charlz Meynier. 1810-yil.]] XVIII asrda [[Prussiya|Prussiyaning]] yangi nemis kuchi sifatida yuksalishi Diplomatik inqilobga va Fransiya, Gabsburg va Rossiya oʻrtasidagi ittifoqqa sabab boʻldi. Bu 1756-yilda Versal shartnomasida, Prussiya va Buyuk Britaniyaga qarshi [[Yetti yillik urush|yetti yillik urushda]] namoyon boʻldi. Fransiyaning Prussiyaga qarshi urushi Vestfaliya tinchligining kafolati roli bilan oqlandi va u aslida koʻpchilik nemis davlatlari tomonida kurashgan. [[Fridrix II|Buyuk Fridrix]] 7 yil davomida Prussiya mudofaasiga rahbarlik qildi va soni ancha koʻp boʻlsa-da, fransuz va avstriyalik bosqinchilarni magʻlub etgan. Prussiya va Fransiya Yevropaning boshqa mamlakatlarga qaraganda bir necha bor koʻproq toʻqnash kelishgan. Bu ikki davlat oʻrtasida koʻp yillik norozilikni boshladi. Tez orada Buyuk Fridrix barcha dushmanlari tomonidan hurmatga sazovor boʻldi va [[Napoleon|Napoleonning]] oʻzi undan jang uchun namuna sifatida foydalangan. Fuqarolar hali ham urushni oʻz hokimiyatlari oʻrtasidagi ziddiyat deb hisoblardilar va qoʻshinlarni ular jang qilgan tarafga qarab emas, balki mahalliy aholiga qanday munosabatda boʻlishlariga qarab farq qilar edilar. Fransuz va Prussiya zobitlari oʻrtasidagi shaxsiy aloqalar va oʻzaro hurmat ular bir-birlari bilan jang qilganlarida butunlay toʻxtamadi, urush fransuz bosqinchilari va nemis aholisi oʻrtasida katta madaniy almashinuvga olib keldi. === Fransuz inqilobi va Napoleonning taʼsiri === Nemis millatchiligi 1807-yildan keyin asosiy kuch sifatida paydo boʻldi, chunki Napoleon Germaniyaning katta qismini bosib olgan va Fransiya inqilobining yangi gʻoyalarini olib kelgan edi. Fransiyaning inqilobiy urushlarga ommaviy chaqiruvi va Yevropada milliy davlatlarning shakllanishi urushni oʻz fuqarolari orqasida olib boriladigan hokimiyat oʻrtasidagi ziddiyatga emas, balki xalqlar oʻrtasidagi ziddiyatga aylantirdi.  <sup class="noprint Inline-Template" style="margin-left:0.1em; white-space:nowrap;">&#x5D;</sup> Napoleon 1806-yilda ming yillik [[Muqaddas Rim imperiyasi|Muqaddas Rim imperiyasiga]] barham berib, oʻzining Reyn Konfederatsiyasini tuzdi va hali ham boʻlinib ketgan nemis davlatlarining siyosiy xaritasini oʻzgartirdi. Koʻpincha Germaniyada va Leypsigdagi [[Leipzig jangi|Millatlar jangida]] boʻlgani kabi ikkala tomonda ham nemislar bilan olib borilgan urushlar, shuningdek, ''fransuz-germaniyalik irsiy dushmanlik'' deb ataladigan gʻoyaning boshlanishini belgiladi. Napoleon oʻzining [[Birinchi Fransiya imperiyasi|Birinchi Fransiya imperiyasiga]] Reynlandiya va [[Gamburg]] kabi nemis tilida soʻzlashuvchi hududlarni bevosita qoʻshib oldi va qolgan nemis davlatlarining monarxlariga vassal sifatida qaradi. Zamonaviy nemis millatchilik gʻoyalari Napoleon davrida fransuzlar hukmronligiga qarshi paydo boʻlgan. Napoleon magʻlubiyatidan keyin Yevropa xaritasini qayta koʻrib chiqishda Fransiyaga tutash Reynlanddagi nemis tilida soʻzlashuvchi hududlar [[Prussiya]] hukmronligi ostiga oʻtkazilgan. === Fransiya va Bavariya === 1815-yildan keyin Germaniyaning uchinchi yirik davlati boʻlgan [[Bavariya]] Fransiya bilan Prussiya yoki Avstriyaga qaraganda ancha iliq munosabatlarga ega edi. 1670-yildan boshlab ikki davlat deyarli bir asr davomida ittifoqchi boʻlib, birinchi navbatda Gabsburglarning Bavariyani Avstriyaga qoʻshish ambitsiyalariga qarshi turishdi. Bu ittifoq Napoleon hokimiyat tepasiga kelganidan keyin 1801-yilda doʻstlik shartnomasi va 1805-yil avgustida Bavariya vaziri Maksimilian fon Montgelas tomonidan rasmiy ittifoq tuzganidan keyin yangilandi. Fransiyaning yordami bilan Bavariya 1806-yilda qirollik maqomiga koʻtarildi. Bavariya [[Fransiya-Rossiya urushi|1812-yilda Rossiyaga bostirib kirish]] uchun 30 000 qoʻshin yetkazib berdi, ulardan juda oz qismi qaytib kelgan. Birinchi Fransiya imperiyasining qulashi bilan Bavariya 1813-yil 8-oktyabrda tomonlarni oʻzgartirishni tanladi va Ried shartnomasiga binoan Avstriya ittifoqi foydasiga fransuz ittifoqini tark etdi<ref>[http://www.br.de/radio/bayern2/wissen/radiowissen/geschichte/bayern-napoleon-128.html Der große Schritt nach vorne] {{In lang|de}} ''[[Bayerischer Rundfunk]]'', published: 27 April 2015, accessed: 20 October 2015</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=mVwCTRhdYmsC&pg=PA126&lpg=PA126&dq=bavarian+french+alliance&source=bl&ots=V0o_a_f43X&sig=6X_uJhaDiPteFkKOy9ZnlV4BPB0&hl=en&sa=X&ved=0CDcQ6AEwCGoVChMI7KfR2b_QyAIVSFgUCh1Q-wVq#v=onepage&q=bavarian%20french%20alliance&f=false Early Modern Germany, 1477-1806] Google book review, author: Michael Hughes, accessed: 20 October 2015</ref>. === Oʻn toʻqqizinchi asr === [[Fayl:Wernerprokla.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/A_v_Werner_-_Kaiserproklamation_am_18_Januar_1871_%283._Fassung_1885%29.jpg/220px-A_v_Werner_-_Kaiserproklamation_am_18_Januar_1871_%283._Fassung_1885%29.jpg|left|thumb| Anton fon Verner tomonidan 1871-yil 18-yanvarda [[Versal saroyi|Versal saroyida]] [[Germaniya imperiyasi|Germaniya imperiyasining]] eʼlon qilinishi]] ==== Germaniya davlatlari Fransiyani magʻlub etishdi, 1870—1871-yillar ==== XIX asrning birinchi yarmida koʻpchilik nemislar nemis davlatlarining birlashishini intiqlik bilan kutishganNemis millatchilari dunyoda hukmron quruqlik kuchi sifatida Fransiya oʻrniga birlashgan Germaniya kelishiga ishonishgan. Bu dalilga demografik oʻzgarishlar yordam berdi: Oʻrta asrlardan beri Fransiya Gʻarbiy Yevropada eng koʻp aholiga ega edi, ammo XIX asrda uning aholisi turgʻunlashdi (bu tendentsiya XX asrning ikkinchi yarmigacha davom etdi. Nemis davlatlari uni bosib oʻtdi va tez oʻsishda davom etdi<ref>[[G. P. Gooch]], ''Franco-German relations, 1871-1914'' (1923).</ref>. Germaniyaning yakuniy birlashishi 1870-yilda [[Fransiya-Prussiya urushi|Fransiya-Germaniya urushi]] va keyinchalik Fransiyaning magʻlubiyati tufayli yuzaga keldi. Sedan jangida nemis qoʻshinlari fransuz qoʻshinlarini magʻlub etishdi. Nihoyat, Parijda uzoq davom etgan qamaldan soʻng erishilgan Frankfurt shartnomasiga koʻra, Fransiya asosan nemis tilida soʻzlashuvchi Elzas-Lotaringiya hududini (Elzasning katta qismi va Lotaringiyaning toʻrtdan bir qismidan iborat) berishga va besh milliard frank tovon toʻlashga majbur boʻldi. .Shundan keyin Germaniya quruqlikdagi yetakchi davlatga aylandi<ref>Norman Rich, ''Great Power Diplomacy: 1814-1914'' (1993), pp 184-250.</ref>. [[Fayl:Au_Reviour_-_Germany_and_France.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c5/Au_Reviour_-_Germany_and_France.jpg/270px-Au_Reviour_-_Germany_and_France.jpg|thumb|335x335px| Jon Tenniel: ''Au Revoir!'', ''Punch<nowiki>''</nowiki>'' 1881-yil 6-avgust]] Dastlab bunga qarshi boʻlsa ham, Bismark oxir-oqibat Germaniyada Elzas va [[Lotaringiya]] chegara provinsiyalarini qoʻlga kiritish uchun armiyaga va ommaviy talabni kuchaytirdi va shu bilan Fransiyani doimiy dushmanga aylantirdi. Teodor Zeldin shunday degan: „Qasos olish va Elzas-Lotaringiyani qayta tiklash keyingi qirq yil davomida Fransiya siyosatining asosiy ob’ektiga aylandi. Germaniya Fransiyaning dushmani ekanligi xalqaro munosabatlarning asosiy haqiqatidir“<ref>Theodore Zeldin, ''France, 1848-1945: Volume II: Intellect, Taste, and Anxiety'' (1977) 2: 117.</ref>. Bismarkning yechimi Fransiyani pariya davlatiga aylantirish, qirollikni uning yangi respublika maqomini masxara qilishga undash va Fransiyani diplomatik jihatdan yakkalanib qolishi uchun boshqa yirik davlatlar — Avstriya, Rossiya va Britaniya bilan murakkab ittifoqlar tuzish edi<ref>Carlton J. H. Hayes, ''A Generation of Materialism, 1871-1900'' (1941), pp 1-2.</ref><ref>Mark Hewitson, „Germany and France before the First World War: A Reassessment of Wilhelmine Foreign Policy“ ''English Historical Review'' (2000) 115#462 pp. 570-606 [https://www.jstor.org/stable/579667 in JSTOR]</ref>. ==== XIX asr oxiri ==== [[Fayl:The_Geography_Lesson_or_"The_Black_Spot".jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d9/The_Geography_Lesson_or_%22The_Black_Spot%22.jpg/220px-The_Geography_Lesson_or_%22The_Black_Spot%22.jpg|left|thumb| 1887-yilda Germaniya tomonidan 1871-yilda olingan Elzas va Lotaringiyaning yoʻqolgan viloyatlari haqida oʻqitilayotgan fransuz talabalari tasvirlangan rasm.]] 1870—1871-yillardagi [[Fransiya-Prussiya urushi|Fransiya-Prussiya urushidagi]] magʻlubiyatga qisqa muddatli fransuz reaksiyasi kuchli boʻldi: chuqur achchiq tuygʻu, nafrat va Germaniyadan qasos olish talabi, ayniqsa Elzas va Lotaringiya yoʻqolganligi sababli<ref>Karine Varley, „The Taboos of Defeat: Unmentionable Memories of the Franco-Prussian War in France, 1870-1914.“ in Jenny Macleod, ed., ''Defeat and Memory: Cultural Histories of Military Defeat in the Modern Era'' (Palgrave Macmillan, 2008) pp. 62-80; also Karine Varley, ''Under the Shadow of Defeat: The War of 1870-71 in French Memory'' (2008)</ref>. Magʻlubiyatning tahqirlanishini taʼkidlagan rasmlar, masalan, Alfons de Neuvilning rasmlariga talab katta boʻlgan<ref>Robert Jay, "Alphonse de Neuvilleʼs 'The Spy' and the Legacy of the Franco-Prussian War, " ''Metropolitan Museum Journal'' (1984) 19: pp. 151-162 [https://www.jstor.org/stable/1512817 in JSTOR]</ref>. Elzas-Lotaringiya muammosi 1880-yildan keyin ahamiyatsiz mavzu boʻlib qoldi. Respublikachilar va sotsialistlar bu masalani muntazam ravishda kamaytirdilar va monarxistlar (bu masalani taʼkidlaganlar) yoʻqoldi. Revanshizm 1914-yilda urushning asosiy sababi emas edi, chunki u 1880-yildan keyin soʻnib boʻlgan. JFV Keiger shunday degan edi: „1880-yillarga kelib Franko-Germaniya munosabatlari nisbatan yaxshi boʻlgan“<ref name=":0">J.F.V. Keiger, ''France and the World since 1870'' (2001) pp 112-120, quoting p 113.</ref><ref>Frederic H. Seager, „The Alsace-Lorraine Question in France, 1871-1914.“ ''From the Ancien Régime to the Popular Front: Essays in the History of Modern France'' edited by Charles K. Warner, (1969): 111-26.</ref><ref>E. Malcolm Carroll, ''French Public Opinion and Foreign Affairs: 1870-1914'' (1931) pp 47-48.</ref>. 1880-yildan keyin Germaniya aholisi va iqtisodiyotining tez oʻsishi Fransiyani tobora orqada qoldirdi. 1890-yillarda munosabatlar yaxshi boʻlib qoldi, chunki Germaniya Afrika koloniyalari boʻyicha Britaniya bilan qiyinchiliklar paytida Fransiyani qoʻllab-quvvatladi. Har qanday uzoq davom etayotgan uygʻunlik 1905-yilda, Germaniya Fransiyaning Marokashga daʼvolariga agressiv dushmanlik pozitsiyasini egallaganida, barbod boʻldi. Urush haqida bashorat Fransiya Angliya va Rossiya bilan aloqalarini mustahkamladi<ref>J.F.V. Keiger, ''France and the World since 1870'' (2001) pp 112-17</ref>. === Birinchi jahon urushi === [[Fayl:Maurice_Neumont,_War_is_the_National_Industry_of_Prussia,_1917,_Cornell_CUL_PJM_1185_01.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e4/Maurice_Neumont%2C_War_is_the_National_Industry_of_Prussia%2C_1917%2C_Cornell_CUL_PJM_1185_01.jpg/220px-Maurice_Neumont%2C_War_is_the_National_Industry_of_Prussia%2C_1917%2C_Cornell_CUL_PJM_1185_01.jpg|left|thumb| 1917-yildagi fransuz tashviqot plakatida Prussiya boshqaruv uchun kurashayotgan chodirlarini choʻzayotgan sakkizoyoq sifatida tasvirlangan. U XVIII asrga oid iqtibos bilan yozilgan: „ 1788-yilda Mirabeau ham urush Prussiyaning milliy sanoati ekanligini aytgan“.]] Fransiya jamoatchiligi tashqi ishlarga unchalik qiziqmasdi va fransuz elita fikri oʻzining kuchliroq qoʻshnisi bilan urushga qattiq qarshi boʻlgan<ref>Gordon Wright, ''France in Modern Times'' (5th ed. 1995) pp 288-299.</ref>. Fransiyaning tashqi siyosati Germaniyaning kattalashib, tobora kuchayib borayotganidan xavfsirashga asoslangan edi<ref>Margaret Macmillan, ''The War That Ended Peace: The Road to 1914'' (2013) ch 6.</ref><ref>Anthony Adamthwaite, ''Grandeur and Misery: Franceʼs Bid for Power in Europe, 1914-1940'' (1995) p 6</ref>. 1914-yilda urush boshlanganida, ikki yoʻqolgan viloyatni tiklash Fransiyaning asosiy urush maqsadiga aylangan<ref>Frederic H. Seager, „The Alsace-Lorraine Question in France, 1871-1914.“ in Charles K. Warner, ed., ''From the Ancien Régime to the Popular Front'' (1969): 111-126.</ref>. 1890-yilda Bismark lavozimidan chetlatilgandan soʻng, Fransiyaning Germaniyani izolyatsiya qilish harakatlari muvaffaqiyatli boʻldi. [[Antanta|Uch tomonlama Antantaning]] tashkil topishi bilan Germaniya oʻzini qurshab olganini his qila boshladi<ref>Samuel R. Williamson Jr"German Perceptions of the Triple Entente after 1911: Their Mounting Apprehensions Reconsidered" ''Foreign Policy Analysis'' 7.2 (2011): 205-214.</ref>. Ayniqsa, tashqi ishlar vaziri Delkasse Rossiya va Buyuk Britaniyani oʻziga jalb qilish uchun juda koʻp harakat qildi. Asosiy belgilar 1894-yildagi Fransiya-Rossiya ittifoqi, Buyuk Britaniya bilan 1904-yilgi [[1904-yilda Angliya-Fransiya shartnomasi|Antanta Kordialesi]] va nihoyat 1907-yilda [[Antanta|Uch Antantaga]] aylangan [[1907-yilda Angliya-Rossiya kelishuvi|Angliya-Rossiya Antantasi]] edi. Rossiya bilan bu rasmiy ittifoq, Angliya bilan Germaniya va Avstriyaga qarshi norasmiy ittifoq, oxir-oqibat Rossiya va Buyuk Britaniyani Birinchi Jahon urushiga Fransiya ittifoqchilari sifatida kirishiga olib keldi<ref>Taylor, ''The Struggle for Mastery in Europe, 1848-1918'' (1954) pp 345, 403-26</ref><ref>G.P. Gooch, ''Before the war: studies in diplomacy'' (1936), chapter on Delcassé pp 87-186.</ref>. [[Fayl:Bundesarchiv_Bild_102-10038,_Mainz,_Abzug_der_französischen_Truppen.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6b/Bundesarchiv_Bild_102-10038 %2C_Mainz%2C_Abzug_der_franz%C3%B6sischen_Truppen.jpg/220px-Bundesarchiv_Bild_102-10038 %2C_Mainz%2C_Abzug_der_franz%C3%B6sischen_Truppen.jpg|thumb| Fransiya armiyasi qoʻshinlari Reynlandiyadan joʻnab ketishdan oldin toʻplangan. [[Mainz|Maynsni]] egallagandan soʻng. 1930-yil]] [[Fayl:German_soldiers_before_Arc_du_Carrousel_1940.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/43/German_soldiers_before_Arc_du_Carrousel_1940.jpg/220px-German_soldiers_before_Arc_du_Carrousel_1940.jpg|thumb| Nemis [[Vermaxt|Wehrmacht]] askarlari Arc de Triomphe du Carrousel oldida. Parijni egallab olingach. 1940-yil]] [[Fayl:Fotothek_df_pk_0000178_036.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ac/Fotothek_df_pk_0000178_036.jpg/220px-Fotothek_df_pk_0000178_036.jpg|thumb| Fransiya qoʻshinlari Reyxstag oldida, Berlinni egallab olgan, 1946-yil.]] === 1920-yillar === Ittifoqchilarning gʻalabasi Fransiya Elzas-Lotaringiyani qaytarib oldi va qisqa vaqt ichida Yevropa qitʼasidagi yetakchi quruqlik kuchi sifatida eski mavqeini tikladi. Fransiya Parij Tinchlik Konferensiyasida Germaniyaga qarshi qattiq tinchlik shartlarining asosiy tarafdori edi. Urush fransuz zaminida olib borilganligi sababli, u fransuz infratuzilmasi va sanoatining koʻp qismini vayron qildi va Fransiya aholi soniga mutanosib ravishda eng koʻp qurbon berdi. Fransiyaning koʻp fikri Germaniyaning Fransiyaga tutash qismi va fransuz ambitsiyalarining eski markazi boʻlgan Reynlandiyaning Germaniyadan mustaqil davlat sifatida ajralib chiqishini xohlardi. Oxir-oqibat, ular Reyn hududi qurolsizlantirilishi va Germaniyaning ogʻir tovon toʻlovlari haqida vaʼda qilishdi. Germaniya imperiyasining sharqiy chekkasida Memel hududi [[Litva]] tomonidan qoʻshib olinishidan oldin Fransiya tomonidan bosib olingan. 1923-[[Versal sulh shartnomasi|yildagi Versal shartnomasiga koʻra]], Germaniyaning tovon toʻlamaganligi haqidagi daʼvosiga Fransiya 1925-yilgacha Germaniyaning koʻmir va poʻlat ishlab chiqarish markazi boʻlgan Reynlandiya va Germaniyaning sanoat Rur hududini bosib olish bilan javob berdi. Shuningdek, fransuzlar hukmronlik qiladigan [[Xalqaro olimpiada qoʻmitasi|Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi]] Germaniyani 1920- va 1924-yillardagi [[Olimpiada oʻyinlari|Olimpiya oʻyinlaridan]] man qildi. Bu Fransiyaning Germaniyani qattiqroq izolyatsiya qilish istagini koʻrsatadi. ==== 1925-yil Lokarno shartnomalari ==== 1924-yil oxirida Germaniya tashqi ishlar vaziri Gustav Stresemann Yevropaning yetakchi davlati sifatida Germaniyaning obroʻsi va imtiyozlarini tiklashni oʻzining eng muhim vazifasiga aylantirdi. Fransiyaning Rurdan chiqishi 1925-yil yanvariga rejalashtirilgan edi, ammo Stresemann Fransiya oʻz xavfsizligidan juda xavotirda ekanligini va olib chiqishni bekor qilishi mumkinligini eʼlon qildi. Stresemann Fransiya oʻzining urushdan keyingi chegaralarida Britaniya kafolatini olishni juda xohlayotganini tushundi, ammo London buni istamadi. Stresemann barcha tomonlar bir qator shartnomalarda belgilangan kafolatlar orqali xohlagan narsalarini olishlari mumkin boʻlgan rejani ishlab chiqdi. Buyuk Britaniya tashqi ishlar vaziri [[Austen Chamberlain|Osten Chemberlen]] ishtiyoq bilan rozi boʻldi. Fransiya Rurni bosib olishi kerak boʻlganidan koʻra koʻproq moliyaviy va diplomatik zarar keltirganini tushundi va rejaga amal qildi. Tashqi ishlar vazirlarining konferensiyasi Shveysariyaning Lokarno kurortida oʻtkazilib, reja boʻyicha kelishib oldilar. Birinchi shartnoma eng muhimi edi: Belgiya, Fransiya va Germaniya chegaralarini oʻzaro kafolatlash. Chegaralar Angliya va Italiya tomonidan kafolatlangan. Ikkinchi va uchinchi shartnomalar Germaniya va Belgiya, Germaniya va Fransiya oʻrtasida boʻlajak nizolar boʻyicha arbitrajni chaqirdi. Toʻrtinchi va beshinchisi Germaniya va Polsha, Germaniya va [[Chexoslovakiya]] oʻrtasidagi shunga oʻxshash hakamlik shartnomalari edi. Polsha, xususan, Chexoslovakiya ham Lokarno kelishuvlari tahdidini his qildi va bu shartnomalar ularni ishontirishga urinish edi. Dawes rejasi tufayli Germaniya endi muntazam reparatsiya toʻlovlarini amalga oshirdi. Lokarno kelishuvlarining muvaffaqiyati Germaniyaning Millatlar Ligasiga qabul qilinishiga olib keldi. 1926-yil sentyabrda uning doimiy aʼzosi sifatida maslahatchi oʻrnini egalladi. Natijada butun Yevropada „Lokarno ruhi“ paydo boʻldi — bu tinchlikka erishish mumkinligi va bu tinchlikni kafolatlaydigan doimiy tizimni ifodalagan<ref>Norman Rich, ''Great Power Diplomacy since 1914 '' (2003) pp 148-49.</ref>. === 1930-yillar === 1929-33-yillardagi Buyuk Depressiya Fransiyadagi kayfiyatni buzdi va Germaniyani iqtisodiy qiyinchiliklarga, shiddatli ichki talvasalar va qoʻzgʻolonlarga olib keldi. 1933-yildan boshlab [[Adolf Hitler|Adolf Gitler]] davrida Germaniya Yevropada agressiv siyosat yurita boshladi. Ayni paytda, 1930-yillarda Fransiya charchagan, siyosiy jihatdan boʻlinib ketgan va birinchi navbatda, fransuzlar yana uchinchi marta oʻz tuprogʻida jang qilishlari va yana oʻz yigitlarining katta qismini yoʻq qilishlaridan xavotirda edi. Fransiya aholisining turgʻunligi, nemis bosqinining koʻp sonli kuchini ushlab turish qiyin boʻlishini anglatardi. Germaniya har bir fransuz askari uchun jangovar yoshdagi ikki kishini maydonga qoʻyishi mumkin edi. Shunday qilib, 1930-yillarda fransuzlar oʻzlarining ingliz ittifoqchilari bilan Germaniyani tinchlantirish siyosatini olib bordilar va Reynlandiyaning remilitarizatsiyasiga javob bermadilar, bu Germaniya armiyasini Fransiya chegarasining kengroq qismiga kirishiga sabab boʻldi. === Ikkinchi jahon urushi === Germaniya 1939-yil sentyabr oyida Polshaga bostirib kirganida Fransiya va Britaniya birgalikda urush eʼlon qildilar. Ammo Fransiya charchagan va 1914-18-yilgi mavsumni takrorlashga kayfiyati yoʻq edi. Fransiyada Phoney urushidan soʻng haqiqiy urush ehtimoli juda oz edi. 1940-yilda nemislar [[Fransiya kampaniyasi|Fransiyaga hujumni]] [[Yashin tezligidagi urush|boshlaganlarida]], fransuz armiyasi bir necha hafta ichida parchalanib ketdi va Angliya chekinishi bilan Fransiyani xorlik va magʻlubiyat muhiti qamrab oldi. Marshal Filipp Pétain boshchiligidagi yangi hukumat taslim boʻldi va nemis kuchlari mamlakatning katta qismini egallab oldi. Fransuz qoʻshinlarining ozchilik qismi chet elga qochib, general Sharl de Goll va Ozod Fransiya ostida kurashni davom ettirdi. Boshqa tomondan, Fransiya Qarshilik harakati Germaniya tomonidan ishgʻol qilingan Fransiya ichida sabotaj operatsiyalari oʻtkazdi. 1944-yilgi Normandiya bosqinini qoʻllab-quvvatlash uchun turli guruhlar oʻzlarining sabotaj va partizan hujumlarini kuchaytirdilar. Maquis kabi tashkilotlar poezdlarni relsdan chiqarib yubordi, oʻq-dorilar omborlarini portlatdi va nemislarni pistirmaga oldi. Mamlakat boʻylab Normandiyaga ketayotganda doimiy hujum va sabotajga uchragan 2-SS Panzer diviziyasi Oradur-syur-Glan qishlogʻida qarshilik koʻrsatuvchilar, qurollar va portlovchi moddalarni saqlaganlikda gumon qilindi. Bunga javoban, ular Oradur-sur-Glane qirgʻinida shaharni vayron qilishdi va uning 642 aholisini oʻldirishdi. 1944-yil iyunida deyarli besh yuz ming kishi, dekabrda bir million va urush oxirida 1,3 million kishi boʻlgan ittifoqchilar bilan erkin fransuz armiyasi ham jang qildi. Urush tugagach, fransuz armiyasi Germaniyaning janubi-gʻarbiy qismini va Avstriyaning bir qismini bosib oldi. === Fransiya, Germaniya va Birlashgan Yevropa === ==== 1944-yilgacha Fransiya-Germaniya hamkorligi gʻoyalari ==== 1940-44-yillarda Germaniya nazorati ostida Fransiyani boshqargan marshal Petain dastlab yillar davomida muhokama qilingan gʻoyalarga asoslangan Milliy inqilob mafkurasini qabul qildi. 1935-yilda Parijda „Comité France-Allemagne“ („Fransiya-Germaniya doʻstlik qoʻmitasi“) fransuz-german yarashtirish qoʻmitasi tashkil etilganida, bu Germaniyaning Fransiya bilan yaqinlashishi uchun muhim element edi. U Yevropaparast, Germaniyaparast, Britaniyaga qarshi, liberallarga qarshi siyosiy va iqtisodiy qarashlarni qabul qildi. Qoʻmitaning asosiy aʼzolari 1940-yildan keyin natsistlar bilan hamkorlikda boʻlgan fransuzlarning asosiy rahbarlariga aylandi<ref>Sarah Shurts, „Continental Collaboration: The Transition from Ultranationalism to Pan-Europeanism by the Interwar French Fascist Right.“ ''French Politics, Culture & Society'' 32#3 (2014): 79-96.</ref><ref>Robert Soucy, ''French Fascism, The Second Wave, 1933-1939'' (1995).</ref>. Marshal Petain 1941-yil iyun oyida fashistlar Germaniyasi bilan hamkorlik siyosatini rasman eʼlon qilar ekan, u buni fransuz xalqiga Yangi Yevropa tartibi va Fransiya birligini saqlashning muhim zarurati sifatida oqladi. Shu sababli, Fransiyada urush paytida „Guruh hamkorlik“ deb nomlangan guruh tashkil etilgan va Yevropaparastlikni targʻib qiluvchi koʻplab konferensiyalarga rahbarlik qilgan. Birinchi marta „Yevropa hamjamiyati“ iborasi uning birinchi sessiyalarida, shuningdek, Germaniya hukumati homiyligida fransuz-german yarashuvi, fransuz yangilanishi va Yevropa birdamligini targʻib qiluvchi koʻplab konferensiyalar va mehmonlar maʼruzalarida ishlatilgan<ref>{{Kitob manbasi|last=Mark Mazower|title=Hitler's Empire: Nazi Rule in Occupied Europe|url=https://books.google.com/books?id=opefF4rAL6YC&pg=PT522|date=2013|publisher=Penguin|pages=522–32|isbn=9780141917504}}</ref>. ==== Urushdan keyingi Yevropa ==== Urush Yevropani zaif holatda qoldirdi va Gʻarbda kapitalizm va Sharqda kommunizm oʻrtasida boʻlindi. Yevropa tarixida birinchi marta amerikaliklar ham, sovetlar ham qitʼada strategik mavqega ega boʻlishdi. Magʻlubiyatga uchragan Germaniya 1949-yilgacha AQSH, SSSR, Angliya va Fransiya nazoratida edi. Sovet qoʻshinlari Sharqiy Yevropaning Qizil Armiya tomonidan natsistlardan ozod qilingan va Kreml tomonidan boshqariladigan kommunistik partiyalarning siyosiy muvaffaqiyatini taʼminlagan mamlakatlarda qoldi<ref>Yugoslavia was an important exception--its Communist rulers were not under Kremlin control.</ref><ref>Cyril E. Bloack et al. ''Rebirth: A Political History Of Europe Since World War II'' (2nd ed. 200) pp 57-103.</ref>. De Goll boshchiligidagi fransuzlar 1945-46-yillarda muvozanatni saqlashga umid qilishgan. Fransiyaning qayta tiklangan Germaniyadan qoʻrqishlari uni Britaniya va Amerika ishgʻol zonalarini birlashtirish rejasini qoʻllab-quvvatlashni istamadi. Biroq, Sovetlarning Polshadagi xatti-harakatlaridan gʻazabning kuchayishi va Amerikaning iqtisodiy yordamiga boʻlgan ehtiyoj fransuzlarni oʻz zonalarini Gʻarbiy Germaniyaga birlashtirishga olib keldi<ref>Heike Bungert, „A New Perspective on French-American Relations during the Occupation of Germany, 1945-1948: Behind-the-Scenes Diplomatic Bargaining and the Zonal Merger.“ ''Diplomatic History'' 18.3 (1994): 333-352.</ref>. 1947-yilda Amerika Davlat kotibi [[George C. Marshall|Jorj Marshall]] Yevropada iqtisodiy tiklanish, iqtisodiy integratsiya va biznesga yoʻnaltirilgan modernizatsiyaga yordam berish uchun [[Marshall rejasi|Marshall rejasini]] eʼlon qildi. Fransiya va Germaniyaga katta mablagʻlar tushdi, bu savdo va moliyaviy munosabatlarni tiklashga yordam berdi. Marshall rejasini oluvchilar 1948-yilda [[Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti|Yevropa Iqtisodiy Hamkorlik Tashkilotini]] (OEEC) tuzdilar<ref>Michael Holm, ''The Marshall Plan: A New Deal For Europe'' (2016) pp 159-61. [https://books.google.com/books?isbn=1317426053 excerpt]</ref>. ==== YEvropa Ittifoqidagi Fransiya-Germaniya hamkorligining asosi ==== 1948-yil boshida fransuz davlat xizmatida nemislar bilan kelishuvni, shuningdek, Germaniyani oʻz ichiga olgan integratsiyalashgan Yevropani qoʻllab-quvvatlovchi muhim yetakchilar bor edi. Fransiyaning Yevropa departamenti Rur-Lorraine-Lyuksemburg hududi uchun hammaga teng huquqli koʻmir va poʻlat kelishuvi ustida ishlamoqda. Bir fransuz davlat xizmatchisi „asta-sekin rivojlanayotgan Gʻarb tashkiloti doirasiga qoʻshilib ketadigan Fransiya-Germaniya iqtisodiy va siyosiy birlashmasining asoslarini yaratishni“ tavsiya qildi. Deyton fransuz rahbarlari nemislar bilan hamkorlikni integratsiyalashgan Yevropa yoʻlida asosiy omil sifatida koʻrishlarini qatʼiy tasvirlab berdi. Amaliy darajada, Gʻarbiy Germaniya va Fransiya oʻrtasidagi hamkorlik darajasining oshishi de Gollning AQShdan mustaqil ravishda kuch blokini qurish istagi bilan bogʻliq boʻlgan. [[Konrad Adenauer|Adenauer]] hali ham bosib olingan Gʻarbiy Germaniya davlati uchun toʻliq huquqlarni olish, shuningdek, sovet tahdididan himoya qilish uchun gʻarbiy tuzilmalarga tezda qoʻshilishga intildi. AQShga qaramlik muammosi hech boʻlmaganda DeGol oʻz lavozimida qolar ekan (masalan, Germaniya parlamenti Yelisey kelishuviga NATOni qoʻllab-quvvatlovchi muqaddimani kiritgan, bu Fransiya hukumatini jiddiy hayratda qoldirgan) ogʻriqli nuqta boʻlib qolmoqda. Biroq, ularning hamkorlikni kuchaytirishga boʻlgan umumiy qiziqishi hali ham mavjud va tegishli fuqarolik jamiyati tomonidan kuchli qoʻllab-quvvatlandi, chunki bu ikki xalq oʻrtasida keyingi qon toʻkilishini oldini olishning eng yaxshi yechimi sifatida koʻrildi. Ketma-ket, Yevropa birligining asoschisi va bosh meʼmori sifatida tasvirlangan Jan Monne 1950-yil 9-mayda fransuz Shuman rejasini eʼlon qildi, bu esa bir yildan soʻng Yevropa koʻmir va poʻlat hamjamiyatining (ECSC) tashkil etilishiga olib keldi. Reja Fransiya va Germaniyani yarashtirishga olib keldi. Siyosiy Yevropa integratsiyasi oʻqi, bundan tashqari, reja Yevropa armiyasining taklifini eʼlon qildi. Bu 1952-yilda Yevropa mudofaa hamjamiyatining (EDC) shartnomasini imzolashga olib keldi. Bunday hamjamiyatni tashkil etishdan asosiy maqsad harbiy va xavfsizlik sohasida Fransiya-Germaniya hamkorligi orqali „Yevropa xavfsizlik oʻziga xosligini“ yaratish edi. Xuddi shunday, Germaniya iqtisodiyot vaziri Lyudvig Erxard Germaniya iqtisodiyotida sezilarli evolyutsiya va Federativ Respublikasi, uning Yevropa qoʻshnilari oʻrtasida mustahkam, yaxshi oʻrnatilgan savdo aloqalarini yaratdi. Keyinchalik, 1958-yilda Rim shartnomasi kuchga kirganida, nemis millati, uning Gʻarbiy Yevropadagi sobiq qurbonlari oʻrtasida paydo boʻlgan yangi siyosiy va iqtisodiy munosabatlarni mustahkamlash, qoʻllab-quvvatlash mas’uliyatini oʻz zimmasiga oldi. Uning yonidagi shartnoma yon bitimlarni oʻz ichiga olgan boʻlib bojxona ittifoqini yaratadi va raqobat mexanizmini toʻgʻri ishlashi uchun zarur boʻlgan qoidalarni oʻrnatadi. === Doʻstlik aloqalari === [[Fayl:Bundesarchiv_B_145_Bild-F026336-0020,_Paris,_Empfang_Einweihung_Deutsche_Botschaft.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Bundesarchiv_B_145_Bild-F026336-0020 %2C_Paris%2C_Empfang_Einweihung_Deutsche_Botschaft.jpg/220px-Bundesarchiv_B_145_Bild-F026336-0020 %2C_Paris%2C_Empfang_Einweihung_Deutsche_Botschaft.jpg|thumb| Parijdagi Germaniya elchixonasining yangi binosi ochilishi uchun kelgan mehmonlar. 1968-yil]] [[Sovuq urush]] davrida [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] tahdidi bilan Gʻarbiy Germaniya oʻzining milliy xavfsizligini Gʻarbiy Yevropaga qayta integratsiyalashuvdan qidirdi. Fransiya esa ''Buyuk Millat'' sifatida qayta tiklanishga intildi. Urushdan keyingi Fransiya-Germaniya hamkorligi 1963-yil 22-yanvarda Sharl de Goll va [[Konrad Adenauer]] tomonidan imzolangan Yelisey shartnomasiga asoslanadi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Gunkel |first=Christoph |date=22 January 2013 |title=Treaty Heralded New Era in Franco-German Ties |work=Spiegel Online |url=http://www.spiegel.de/international/europe/the-elysee-treaty-has-been-a-cornerstone-of-european-stability-a-879002.html |access-date=22 January 2013}}</ref>. Shartnomada tashqi siyosat, iqtisodiy va harbiy integratsiya va talabalar taʼlimi almashinuvi boʻyicha qoʻshma hamkorlik toʻgʻrisida bir qator kelishuvlar mavjud edi. [[Fayl:Bundesarchiv_B_145_Bild-F011021-0002,_Köln,_Staatsbesuch_de_Gaulle,_Begrüßung_Adenauer.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/84/Bundesarchiv_B_145_Bild-F011021-0002 %2C_K%C3%B6ln%2C_Staatsbesuch_de_Gaulle%2C_Begr%C3%BC%C3%9Fung_Adenauer.jpg/220px-Bundesarchiv_B_145_Bild-F011021-0002 %2C_K%C3%B6ln%2C_Staatsbesuch_de_Gaulle%2C_Begr%C3%BC%C3%9Fung_Adenauer.jpg|thumb| [[Charles de Gaulle|Sharl de Goll]] va [[Konrad Adenauer|Konrad Adenauer.]] 1961-yil]] [[Fayl:Bundesarchiv_B_145_Bild-F076314-0006,_Manching,_Manöver_Frankreich-Deutschland.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5a/Bundesarchiv_B_145_Bild-F076314-0006 %2C_Manching%2C_Man%C3%B6ver_Frankreich-Deutschland.jpg/220px-Bundesarchiv_B_145_Bild-F076314-0006 %2C_Manching%2C_Man%C3%B6ver_Frankreich-Deutschland.jpg|thumb| Fransua Mitteran va [[Helmut Kohl|Helmut Kol]]. 1987-yilda]] Shartnoma oʻsha paytdagi qiyin siyosiy vaziyatlarda imzolangan va Fransiya hamda Germaniyadagi muxolif partiyalar, shuningdek, [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniya]] va [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]] tomonidan tanqid qilingan. Birlashgan Qirollik va Qoʻshma Shtatlarning qarshiligiga qoʻshimcha muqaddima javob berdi, unda ular (shu jumladan [[NATO]]) bilan yaqin hamkorlik va Germaniyani qayta birlashtirish maqsad qilingan. Shartnoma Yevropa integratsiyasini va transatlantik munosabatlarda Franko-Germaniya hamkorligini mustahkamlashda koʻp narsaga erishdi. Fransiya-Germaniya hamkorligining dastlabki konsepsiyasi Yelisey shartnomasidan ancha uzoqqa borib taqaladi va Yevropadagi asrlar davomida franko-german urushlarini yengib oʻtishga asoslangan. Bu milodiy 843-[[Verden shartnomasi|yilgi Verden shartnomasi]] boʻlinishidan oldin mavjud boʻlgan Buyuk [[Charlemagne|Karlning]] Yevropa imperiyasining qayta tiklanishi bilan taqqoslandi. 1950-yildagi Shuman deklaratsiyasi baʼzilar tomonidan Fransiya-Germaniya hamkorligining, shuningdek, [[Italiya]], [[Belgiya]], [[Niderlandiya]] va [[Lyuksemburg|Lyuksemburgni]] oʻz ichiga olgan 1951-yildagi Yevropa koʻmir va poʻlat hamjamiyatining (ECSC) asoschisi sifatida baholanadi. [[Fayl:Emmanuel_Macron_and_Angela_Merkel,_9_dec.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e2/Emmanuel_Macron_and_Angela_Merkel%2C_9_dec.jpg/220px-Emmanuel_Macron_and_Angela_Merkel%2C_9_dec.jpg|thumb| Germaniya kansleri [[Angela Merkel]] va Fransiya prezidenti [[Emmanuel Macron|Emmanuel Makron.]] 2019-yil dekabr oyida Parijda.]] Hamkorlik turli darajadagi kuchli shaxsiy ittifoq bilan birga boʻldi: * [[Konrad Adenauer]] va [[Charles de Gaulle|Sharl de Goll]] (1958-1963) * [[Willy Brandt|Villi Brandt]] va [[Georges Pompidou|Jorj Pompidu]] (1969-1974) * [[Helmut Schmidt|Helmut Shmidt]] va [[Valéry Giscard dʻEstaing|Valeri Jiskar d’Esten]] (1974-1981) * [[Helmut Kohl|Helmut Kol]] va Fransua Mitteran (1982-1995) * [[Gerhard Schröder|Gerxard Shröder]] va [[Jacques Chirac|Jak Shirak]] (1998-2005) * [[Angela Merkel]] va [[Nicolas Sarkozy|Nikolya Sarkozi]] (2007-2012) * [[Angela Merkel]] va [[François Hollande|Fransua Olland]] (2012-2017) * [[Angela Merkel]] va [[Emmanuel Macron|Emmanuel Makron]] (2017-2021) * [[Olaf Scholz]] va [[Emmanuel Macron|Emmanuel Makron]] (2021-yildan hozirgi kungacha) == Ittifoqlar == === Iqtisodiy ittifoqlar === [[Fayl:DeGaulleAdenauer.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/37/DeGaulleAdenauer.jpg/220px-DeGaulleAdenauer.jpg|thumb| Konrad Adenauer va Sharl de Goll haykali]] * [[Yevropa kosmik agentligi]] (koʻplab boshqa Yevropa davlatlari bilan) * [[Airbus]] (ikkita bosh direktor bilan) ** [[Airbus]] (Buyuk Britaniya va Ispaniyada ham mavjud) Fransiya-Germaniya hamkorlik korxonalari quyidagilarni oʻz ichiga oladi: * Areva * [[Sanofi|Aventis]] * ODDO BHF, Germaniyaning Fransiyadagi banki === Madaniy ittifoqlar === * Ikki mamlakatda [[Fransuz tili|fransuz]] va [[Nemis tili|nemis tillarini]] targʻib qilish * „Tarixning umumiy qarashlarini“ targʻib qilish uchun qoʻshma Fransiya-Germaniya tarixi darsligini yaratish * Fransiya-Germaniya universiteti 1999-yilda oliy taʼlim sohasida hamkorlik qilish uchun tashkil etilgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.dfh-ufa.org/english/|sarlavha=Franco-German University - facts & figures|ish=dfh-ufa.org|kirish sanasi=1 March 2018|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180301225232/https://www.dfh-ufa.org/english/|arxivsana=1 March 2018}}</ref> * [[Arte]], Fransiya-Germaniya madaniy telekanali === Harbiy ittifoqlar === * 1960-yillarda tashkil etilganidan beri Yevrokorpus oʻzining asosiy qismida fransuz va nemis qoʻshinlarining katta kontingentini oʻz ichiga olgan, boshqa Yevropa Ittifoqi davlatlari esa koʻp millatli kuchlarga askarlarini qoʻshgan. Fransiya-Germaniya brigadasi piyoda askarlarining koʻp qismini Fransiyadan, zirhning katta qismini Germaniyadan oladi. == Doimiy diplomatik vakolatxonalar == * Fransiyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi va [[Dusseldorf|Dyusseldorf]], [[Frankfurtmayn|Frankfurt]], [[Gamburg]], [[München|Myunxen]], [[Saarbrücken|Saarbryuken]] va [[Stuttgart|Shtutgartda]] bosh konsulliklari bor<ref>{{Veb manbasi|url=https://de.ambafrance.org/-Francais-|sarlavha=Frankreich in Deutschland|ish=de.ambafrance.org}}</ref>. * Germaniyaning [[Parij|Parijda]] elchixonasi va [[Bordeaux|Bordo]], [[Lion]], [[Marsel]] va [[Strasburg|Strasburgda]] bosh konsulliklari bor<ref>{{Veb manbasi|url=https://allemagneenfrance.diplo.de/fr-de/vertretungen/botschaft|sarlavha=Deutsche Vertretungen in Frankreich|ism=Auswärtiges|muallif=Amt|ish=allemagneenfrance.diplo.de}}</ref>. <gallery class="center"> Fayl:Berlin, Mitte, Pariser Platz, Botschaft Frankreich.jpg|Fransiyaning Berlindagi elchixonasi Fayl:Frankfurt, Bockenheim, Französische Botschaft.JPG|Fransiyaning Frankfurtdagi sobiq bosh konsulligi Fayl:German Embassy in Paris 4.jpg|Germaniyaning Parijdagi elchixonasi Fayl:Lyon_6e_-_33_Boulevard_des_Belges_-_Consulat_Général_d%27Allemagne.JPG|Germaniyaning Liondagi Bosh konsulligi </gallery> == Manbalar == {{manbalar}} <references /> == Adabiyotlar == * Keiger, JFV ''Fransiya va 1870-yildan beri dunyo'' (2001), 1990-yillarga qadar keng koʻlamli soʻrov * Krotz, Ulrich. ''Fransiya va Germaniyada tarix va tashqi siyosat'' (Springer, 2015). === 1945-yilgacha === * Albrext-Karri, Rene. ''Vena Kongressidan beri Yevropaning Diplomatik tarixi'' (1958), 736pp; asosiy soʻrov * Endryu, Kristofer, ''Teofil Delkasse va Antanta Kordialening yaratilishi: 1898—1905-yillardagi Fransiya tashqi siyosatini qayta baholash'' (1968) * [[Brandenburg]], Erich. (1927) ''Bismarkdan Jahon urushigacha: Germaniya tashqi siyosati tarixi 1870-1914'' (1927) [https://web.archive.org/web/20170315175229/http://www.dli.ernet.in/handle/2015/12322 onlayn] . * Burrin, Filipp. ''Fransiya nemislar ostida, hamkorlik va murosaga kelish.'' (1996) 1940-44 yillar. * Bury, JPT "Diplomatik tarix 1900-1912, CL Mowat, ed. ''Yangi Kembrij zamonaviy tarixi: jild.'' ''XII: Jahon kuchlarining oʻzgaruvchan muvozanati 1898-1945'' (2-nashr. 1968) [https://archive.org/stream/iB_CMH/12#page/n3/mode/1up onlayn] bet 112-139. * Kerroll, E. Malkolm, ''Fransiya jamoatchilik fikri va tashqi ishlar 1870-1914'' (1931). [https://hdl.handle.net/2027/mdp.39015069649799 onlayn] . * Kerroll, E. Malkolm. ''Germaniya va buyuk davlatlar, 1866-1914: Jamoatchilik fikri va tashqi siyosatda tadqiqot'' (1938) Klark, Kristofer . ''Uyquchilar: 1914-yilda Yevropa qanday urushga kirgan'' (2013) * Gooch, GP ''Zamonaviy Yevropa tarixi, 1878-1919'' (2-nashr. 1956) 386-413-betlar. [[iarchive:in.ernet.dli.2015.125610|onlayn]], diplomatik tarix * Gooch, GP ''Franko-Germaniya munosabatlari, 1871-1914'' (1923) [[iarchive:francogermanrela0000gooc|onlayn]] 80pp * Gordon, Bertram, ed. ''Ikkinchi jahon urushi tarixiy lugʻati Fransiya.'' ''Bosqin, Vichi va qarshilik, 1938-1946.'' (1998). * Hensel, Paul R. „Fransiya-Germaniya raqobatining evolyutsiyasi“ 86-124-betlar, Uilyam R. Tompson, ed. ''Katta kuch raqobati'' (1999) [https://books.google.com/books/about/Great_Power_Rivalries.html?id=qAZ4I-8tQIsC onlayn] * Xyuitson, Mark. „<nowiki/>[[Birinchi Jahon urushi|Birinchi jahon urushi]] oldidan Germaniya va Fransiya: Vilgelmin tashqi siyosatini qayta baholash“. ''Inglizcha tarixiy sharh'' 115.462 (2000): 570-606; Germaniyada harbiy ustunlik hissi kuchayib borayotganini taʼkidlaydi. [https://www.jstor.org/stable/579667 onlayn] * Jekson, Julian. ''Fransiya, Qorongʻu yillar, 1940-1944'' (2001), yirik ilmiy tadqiqot. * Keiger, Jon FV ''Fransiya va Birinchi jahon urushining kelib chiqishi'' (1983), yirik ilmiy tadqiqot. * Langer, Uilyam. ''Jahon tarixi ensiklopediyasi'' (5-nashr. 1973); [[iarchive:in.ernet.dli.2015.234117|onlayn]] voqealarning juda batafsil rejasi * Langer, Uilyam. ''1870—1890-yillardagi Yevropa ittifoqlari va kelishuvlari'' (1950); ilgʻor tarix [[iarchive:in.ernet.dli.2015.237096|onlayn]] * Langer, Uilyam. ''Imperializm diplomatiyasi 1890-1902'' (1950); ilgʻor tarix [[iarchive:in.ernet.dli.2015.177815|onlayn]] * Lixtenberger, Genri. ''Fransiya va Germaniya oʻrtasidagi munosabatlar'' (1923) [[iarchive:relationsbetween017036mbp|onlayn]] * Makmillan, Margaret. ''Tinchlikni tugatgan urush: 1914-yilga yoʻl'' (2013), toʻliq miqyosli diplomatik tarix * Nolan, Maykl E. ''Teskari oyna: Fransiya va Germaniyada dushmanni miflashtirish, 1898-1914'' (Berghan Books, 2005). * Pakston, Robert. ''Vichy Fransiya, Eski gvardiya va yangi tartib, 1940-1944'' (1972). * Boy, Norman. ''Buyuk kuch diplomatiyasi: 1814-1914'' (1991), keng qamrovli soʻrov ** Boy, Norman. ''1914-yildan beri Buyuk Kuch diplomatiyasi'' (2003) keng qamrovli soʻrov * Shuman, Frederik L. ''Fransiya Respublikasida urush va diplomatiya'' (1931) [[iarchive:in.ernet.dli.2015.24960|onlayn]] * Siger, Frederik X. „Fransiyadagi Elzas-Lotaringiya masalasi, 1871-1914“. Qadimgi rejimdan xalq frontigacha: Charlz K. Warner tomonidan tahrirlangan zamonaviy Fransiya tarixidagi ocherklar, (1969): 111-26. * Steiner, Zara S. ''Muvaffaqiyatsiz boʻlgan chiroqlar: Yevropa xalqaro tarixi, 1919-1933'' (2007), 940pp batafsil yoritish; [https://www.questia.com/library/118030895/the-lights-that-failed-european-international-history onlayn] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170324175334/https://www.questia.com/library/118030895/the-lights-that-failed-european-international-history |date=2017-03-24 }} ** Shtayner, Zara. Zulmatning ''gʻalabasi: Yevropa xalqaro tarixi, 1933-1939'' (2011) batafsil yoritilishi 1236pp. * Teylor, AJP ''Yevropada mahorat uchun kurash 1848-1918'' (1954) 638pp; ilgʻor tarix va yirik diplomatiya tahlili. * Varley, Karine. ''Magʻlubiyat soyasi ostida: 1870-71 yillardagi urush fransuz xotirasida'' (Springer, 2008). * Vatt, DC „Diplomatik tarix 1930-1939“ CL Mowat, ed. ''Yangi Kembrij zamonaviy tarixi: jild.'' ''XII: Jahon kuchlarining oʻzgaruvchan muvozanati 1898-1945'' (2-nashr. 1968) [https://archive.org/stream/iB_CMH/12#page/n3/mode/1up onlayn] bet 684-734. * Vaynberg, Gerxard. ''Gitler Germaniyasining tashqi siyosati: Yevropada diplomatik inqilob, 1933—36'' (1-v.) (1971); ''Gitler Germaniyasining tashqi siyosati: Ikkinchi Jahon urushining boshlanishi, 1937-1939'' (2-jild) (Chikago Press universiteti, 1980){{ISBN|0-226-88511-9}} . * Vetzel, Devid. ''Gigantlar dueli: Bismark, Napoleon III va Franko-Prussiya urushining kelib chiqishi'' (2003) * Young, Robert ''Fransiya va Ikkinchi Jahon urushining kelib chiqishi'' (1996) === 1945-yildan keyin === * Baun, Maykl J. „Maastrixt shartnomasi oliy siyosat sifatida: Germaniya, Fransiya va Yevropa integratsiyasi“. ''Siyosatshunoslik choraklik'' (1996): 110#4, JSTORda [https://www.jstor.org/stable/2151886 605-624-] betlar * Doʻstim, Yuliy V. ''Linchpin: Fransiya-Germaniya munosabatlari, 1950-1990'' (1991) [https://www.questia.com/library/1347433/the-linchpin-french-german-relations-1950-1990 onlayn] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20181116002410/https://www.questia.com/library/1347433/the-linchpin-french-german-relations-1950-1990 |date=2018-11-16 }} * Doʻstim, Yuliy V. ''Teng boʻlmagan sheriklar: Fransiya-Germaniya munosabatlari, 1989-2000.'' (Grinvud 2001) * Frayer, WR „Respublika va Temir kansler: Franko-Germaniya munosabatlarining namunasi, 1871-1890“ '', Qirollik Tarix Jamiyatining bitimlari'' (1979), jild. 29, 169-185-betlar. * Gillingham, Jon. ''Koʻmir, poʻlat va Yevropaning qayta tugʻilishi, 1945-1955: nemislar va fransuzlar Rur mojarosidan iqtisodiy hamjamiyatgacha'' (Cambridge UP, 2004). * Gordon, Filipp H. ''Fransiya, Germaniya va Gʻarbiy Alyans'' . (Westview 1995){{ISBN|0-8133-2555-2}} . * Gunter, Skott. „Qadimgi Yevropa uchun yangi oʻziga xoslik: soʻnggi yillarda fransuzlar Franchallemagni qanday va nima uchun tasavvur qilishgan.“ ''Fransiya siyosati, madaniyati va jamiyati'' (2011) 29#1 * Krotz, Ulrich. „Uch davr va mumkin boʻlgan kelajak: Birinchi jahon urushidan bir asr keyin Franko-Germaniya munosabatlariga uzoq muddatli nuqtai nazar“, ''Xalqaro ishlar'' (2014-yil mart) 20 # 2 337-350-betlar * Krots, Ulrich va Yoaxim Shild. Ye''vropani shakllantirish: Fransiya, Germaniya va Yelisey shartnomasidan yigirma birinchi asr siyosatiga oʻrnatilgan ikki tomonlamalik'' (Oxford University Press, 2013) * Krotz, Ulrich. „Tartibga solingan hukumatlararolik: Fransiya-Germaniya va undan keyin (1963-2009).“ ''Tashqi siyosat tahlili'' (2010) 6#2 bet: 147-185. * Krotz, Ulrich. ''Jarayon sifatida tuzilma: Franko-Germaniya ikki tomonlama munosabatlarining muntazam hukumatlararo munosabatlari'' (Minda de Gunzburg Yevropa tadqiqotlari markazi, Garvard universiteti, 2002) [http://core.kmi.open.ac.uk/download/pdf/5081864.pdf onlayn] * Krotz, Ulrich. „Xalqaro sohaning ijtimoiy mazmuni: Franko-Germaniya munosabatlaridagi ramzlar va maʼno“ (Minda de Gunzburg Yevropa tadqiqotlari markazi, 2002.) [http://www.people.fas.harvard.edu/~ces/publications/docs/pdfs/Krotz2.pdf onlayn] * Kulski, WW ''DeGaulle va dunyo: Beshinchi Fransiya Respublikasining tashqi siyosati'' (1966) * Boy, Norman. ''1914-yildan beri Buyuk Kuch diplomatiyasi'' (2003) keng qamrovli soʻrov * Shild, Yoaxim. „Qiyin davrda fransuzlik: Germaniya, Fransiya va Evrozona inqirozini boshqarish.“ ''Nemis siyosati va jamiyati'' (2013) 31#1 bet: 24-47. * Sutton, Maykl. ''Fransiya va Yevropaning qurilishi, 1944-2007: geosiyosiy imperativ'' (Berghan Books, 2011) * Tint, Gerbert. ''Ikkinchi jahon urushidan keyingi Fransiya tashqi siyosati'' (1972) [[iarchive:frenchforeignpol00herb/page/n0|onlayn bepul qarz olish uchun]] 28-165-betlar. == Havolalar == * [http://www.spiegel.de/international/europe/jacques-delors-and-joschka-fischer-discuss-50-years-of-the-elysee-treaty-a-878755.html Fransiya va Germaniya doʻstlikning 50 yilligini nishonlamoqda] (Spigel onlayn intervyusi Jak Delors va Yoshka Fisher bilan) * [https://archive.today/20080619063315/http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml;jsessionid=HNKV02FO31QATQFIQMFCFGGAVCBQYIV0?xml=/news/2001/06/05/wpiq05.xml Ispaniyaning Fransiya va Germaniyaning Yevropa Ittifoqi kun tartibida haddan tashqari ustunligidan gʻazablanishi] * [http://www.auswaertiges-amt.de/EN/AAmt/Koordinatoren/D-FRA-Koordinator/D-FBeauftragter.html Franko-Germaniya hamkorligi boʻyicha komissari] * [http://www.lagazettedeberlin.de La Gazette de Berlin] Germaniya uchun fransuz tilidagi gazeta (nemis tilida 1 sahifa) * [http://www.dfjw.org/english-version Franko-Germaniya yoshlar idorasi (FGYO)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170702000557/https://www.dfjw.org/english-version |date=2017-07-02 }} [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Fransiyaning ikki tomonlama aloqalari|Germaniya]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] l5h4j0g7h4pfvln5qpkps0z0ydh48lv 0 805628 6221276 3299922 2026-07-31T12:29:45Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Sloveniya " ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221276 wikitext text/x-wiki [[File:Germany_Slovenia_Locator.png|250px|thumb|[[Germaniya]] va [[Sloveniya]] davlatlarini xaritada aks etishi. Sariq rangda [[Sloveniya]], yashil rangda [[Germaniya]].]] '''Germaniya-Sloveniya munosabatlari''' [[Germaniya]] va [[Sloveniya]] oʻrtasidagi tashqi aloqalardir. Germaniya-Sloveniya davlat munosabatlari yaxshi va uygʻundir. Ikki davlat diplomatik munosabatlarni 1992-yil 15-yanvarda oʻrnatgan. Germaniyaning [[Lyublyana|Lyublyanada]] elchixonasi bor. Sloveniyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi va [[München|Myunxenda]] bosh konsulligi bor<ref>Auswärtiges Amt: Auswärtiges Amt — Beziehungen zu Deutschland. In: Auswärtiges Amt DE. (auswaertiges-amt.de [abgerufen am 26. Januar 2018])</ref>. Ikkala davlat ham [[NATO]] va [[Yevropa Ittifoqi|Yevropa Ittifoqining]] toʻlaqonli aʼzolaridir. Sloveniya mustaqilligining dastlabki yillarida Germaniya slovenlarning oʻz taqdirini oʻzi belgilashining tarafdori boʻlgan va Sloveniyada demokratlashtirish va bozor islohoti jarayonini ragʻbatlantirish uchun keng qamrovli maslahat va yordam dasturini yaratgan. Shuningdek, u Sloveniyaning Yevropa Ittifoqi va NATOga qoʻshilishini qoʻllab-quvvatlagan. Soʻnggi paytlarda bir qator oliy darajadagi tashriflar doʻstona munosabatlarni mustahkamladi, masalan Kansler [[Gerhard Schröder|Gerxard Shröder]] 2001-yil 26-iyunda Sloveniya mustaqilligining 10 yilligi munosabati bilan Lyublyanaga tashrif buyurdi; 2003-yil 25-martdan 27-martgacha Bundestag prezidenti Volfgang Tierse Lyublyana, Selje va Koperga tashrif buyurgan. Federal Prezident [[Johannes Rau|Yoxannes Rau]] 2002-yil 29-maydan 1-iyungacha Bledda (Lyublyana) boʻlib oʻtadigan Markaziy va Sharqiy Yevropa prezidentlarining uchrashuvida ishtirok etgan. 2004-yil bahorida Sloveniya NATO va Yevropa Ittifoqiga aʼzo boʻlganidan beri ikki davlat hamkorligi yangi bosqichga koʻtarildi. Ikki davlat oʻrtasidagi diplomatik munosabatlarning yana bir muhim jihati qatoriga Germaniya Bundestagidagi CSU guruhining Federal Iqtisodiyot vaziri Glos va Federal Qishloq xoʻjaligi vaziri Zeexofer bilan 2006-yil 11-iyulda Lyublyanaga tashrifi va kansler [[Angela Merkel|Angela Merkelning]] Sloveniyaning rasmiy marosimida ishtirok etishi kiradi. Hukumat 2007-yil 15-yanvarda Sloveniya poytaxtida yevroni qabul qildi<ref> Slowenien — Wichtigste Importländer 2016 | Statistik. Abgerufen am 26. Januar 2018.</ref>. == Diplomatiya == {{Col-begin}} {{col-2}};Germaniya Respublikasi * [[Lyublyana]] (Elchixona){{col-2}}; Sloveniya Respublikasi * [[Berlin]] (Elchixona) * [[Myunxen]] (Bosh konsullik){{Col-end}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Slowenien.html Germaniya Federal Tashqi ishlar vazirligi Sloveniya bilan munosabatlar haqida] * [http://www.laibach.diplo.de/Vertretung/laibach/sl/Startseite.html Germaniyaning Lyublyanadagi elchixonasi (faqat nemis va sloven tillarida)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180406030907/http://www.laibach.diplo.de/Vertretung/laibach/sl/Startseite.html |date=2018-04-06 }} * [http://www.laibach.diplo.de/Vertretung/laibach/de/03/Bilaterale__Beziehungen/Bilaterale__Beziehungen.html(in Faqat nemis va sloven tillarida)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120327074723/http://www.laibach.diplo.de/Vertretung/laibach/de/03/Bilaterale__Beziehungen/Bilaterale__Beziehungen.html(in |date=2012-03-27 }} [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Sloveniya ]] [[Turkum:Sloveniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] dftdez6bunt4r732rg1x2aw6agb0pbr 0 805630 6221275 6203525 2026-07-31T12:29:40Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Slovakiya " ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221275 wikitext text/x-wiki [[File:Germany_Slovakia_Locator.png|250px|thumb|[[Germaniya]] va [[Slovakiya]] mamlakatlarining xaritada joylashuvi. Yashil rangda [[Germaniya]], sariq rangda [[Slovakiya]] aks etgan]] '''Germaniya-Slovakiya munosabatlari''' [[Germaniya]] va [[Slovakiya]] oʻrtasidagi tashqi aloqalardir. Ikki davlat diplomatik munosabatlarni 1993-yilda oʻrnatgan, ammo ilgari Slovakiya alohida davlat Slovakiya Respublikasi (1939-1945) boʻlgan [[Ikkinchi jahon urushi|Ikkinchi Jahon urushi]] paytida aloqalar mavjud edi. Germaniyaning [[Bratislava|Bratislavada]] elchixonasi bor. Slovakiyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi, [[Bonn|Bonnda]] elchixona filiali va [[München|Myunxenda]] bosh konsulligi bor. Germaniya Slovakiya iqtisodiyotida muhim rol oʻynaydi, chunki u Slovakiyaning asosiy savdo hamkori hisoblanadi. Har ikki davlat [[NATO]], [[Yevropa Ittifoqi]] va Yevropada [[Yevropa xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti|Xavfsizlik va Hamkorlik Tashkilotining]] toʻliq aʼzosi hisoblanadi. == Tarixi == <gallery widths="300px" heights="120px"> Slovakia borderHungary.png|Vena arbitraji tomonidan hududiy yoʻqotishlar Czechoslovakia 1939 de.svg|[[Bogemiya va Moraviya protektorati]] va Slovakiya Respublikasi. 1939-yil. Slovakia 1940.png|Slovakiya 1940-yil „himoya zonasi“ bilan belgilangan </gallery> === Veymar Respublikasi === [[File:Welcome to Slovakia sign inside Bratislava main train station (hlavná stanica).JPG|thumb|Slovakiyaga xush kelibsiz! Bratislavaning asosiy stantsiyasi ichida]] [[Weimar Respublikasi|Veymar Respublikasining]] tashkil etilishi bilan bir qatorda [[Chexoslovakiya]] ham paydo boʻlgan. Slovakiya bu yangi tugʻilgan davlatning bir qismi edi. [[Bratislava]] va Koshitsadagi nemis diplomatlari Karpat nemislari va Slovakiya xalq partiyasi fraksiyalari bilan ittifoq tuzib, Chexoslovakiyaning ichki siyosatiga taʼsir oʻtkazishga harakat qilishdi. Koʻpchilikni tashkil etgan ikkala guruh ham Germaniyaning mintaqadagi maqsadlariga mos kelmasligini isbotladi. Veymarning siyosati muvaffaqiyatsizlikka uchradi<ref>David X. Noack: ''Breaking up the Fortress on the Danube? German Policy towards Slovakia and Ruthenia, 1919-1933'', in: Aliaksandr Piahanau/Bojan Aleksov (eds.): ''Wars and Betweenness: Big Powers in Middle Europe 1918-1945'', Budapest/New York (NY): Central European University Press 2020, pp. 141-160.</ref>. [[File:17-06-01-Flughafen_Bratislava_RR71735.jpg|thumb|Bratislava aeroporti]] [[File:Treppelweg_und_Donau_-_Hainburg_an_der_Donau.JPG|thumb|Avstriyaning Haynburg an der Donau shahridagi Dunay veloyoʻli , Avstriyaning Slovakiya chegarasi yaqinidagi eng sharqiy shahri.]] [[File:Spisska_nova_ves...castle.jpg|thumb|Slovakiya turizmining marvaridlari va YuNESKOning Jahon merosi: Spiš qal’asi]] === Ikkinchi jahon urushi === Ikkinchi Jahon urushi paytida Slovakiya [[Berlin-Rim oʻqi|Axisning]] bir qismi sifatida [[Uchinchi reyx|fashistlar Germaniyasining]] ittifoqchisi boʻlgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Extra!: World War II |work=CNN |url=http://edition.cnn.com/2005/EDUCATION/08/15/extra.world.war.two/index.html |access-date=2010-05-03 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111095129/http://edition.cnn.com/2005/EDUCATION/08/15/extra.world.war.two/index.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.radio.cz/en/html/ceskoslovensko.html|sarlavha=Radio Prague - the international service of Czech Radio|ish=Radio.cz|kirish sanasi=11 January 2018|qaralgan sana=2022-09-29|arxivsana=2005-12-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20051220005518/http://radio.cz/en/html/ceskoslovensko.html}}</ref>. Prezident Yozef Tiso boshchiligidagi Slovakiya Respublikasi 1940-yil 24-noyabrda [[Berlin pakti|Uch tomonlama paktni]] imzoladi. Slovakiya 1939-yil 14-martda [[Chexoslovakiya|Chexoslovakiyadan]] mustaqilligini eʼlon qilganidan soʻng deyarli darhol Germaniya bilan chambarchas bogʻlandi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Rocks |first=David |date=1994-03-15 |title=Slovakia's First Year Filled With Political Ambiguity 'New' Nation Struggles Amid Contradictions |work=Chicago Tribune |url=https://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/24246466.html?dids=24246466:24246466&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&date=Mar+15%2C+1994&author=David+Rocks%2C+Special+to+the+Tribune.&pub=Chicago+Tribune+(pre-1997+Fulltext)&desc=SLOVAKIA'S+FIRST+YEAR+FILLED+WITH+POLITICAL+AMBIGUITY+%60NEW'+NATION+STRUGGLES+AMID+CONTRADICTIONS&pqatl=google }}{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Slovakiya 1939-yil 23-martda Germaniya bilan ''Schutzvertragni'' himoya qilish toʻgʻrisida shartnoma tuzdi. Ushbu shartnoma Slovakiyaning tashqi va mudofaa siyosatini Germaniya bilan uygʻunlashtirdi va nemis qoʻshinlariga Slovakiyaning gʻarbiy qismlarida himoya zonasini shakllantirishga ruxsat berdi<ref>[https://books.google.com/books?id=ulHIeQ34fHMC&pg=PA191&lpg=PA191&dq=germany+slovakia+1993+relations±czech&source=bl&ots=HKSkUGKSo3&sig=I9bSYZ7qyyR01EumtVI8DJ9WzpM&hl=en&ei=-wZkSuvFDtGfkQXixLzrDw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=9 A history of Slovakia.] S.J. Kirschbaum</ref>. Slovakiya qoʻshinlari Shpis va Oravaga qiziqish bildirgan Germaniyaning Polshaga bostirib kirishiga qoʻshilishdi.  Bu ikki mintaqa (Cieszyn Silesia bilan birga) 1918-yildan beri Polsha va Chexoslovakiya oʻrtasida Myunxen kelishuvidan keyin polyaklar ularni toʻliq qoʻshib olguncha boʻlingan va bahsli edi. Sentyabr kampaniyasidan keyin Slovakiya bu hududlar ustidan nazoratni qaytarib oldi. 1940-yil iyul oyida Germaniya Zalsburg konferensiyasida mustaqil tashqi siyosat tarafdori boʻlgan slovakiyalik siyosatchilarning isteʼfosini muvaffaqiyatli talab qildi. Urush paytida, taxminan 70 000 slovak yahudiylari [[Holokost|Xolokostda]] qurbon qilish uchun konslagerlarga joʻnatildi. 1942-yil sentyabr oyida Slovakiya-Germaniya shartnomasi imzolandi, unda Slovakiya yahudiylarini deportatsiya qilish shartlari batafsil bayon qilindi. Slovakiya 1944-yil 29-avgustda boshlangan va Slovakiya diktatori Iosif Tisoga sodiq boʻlgan Vaffen SS va Slovakiya qoʻshinlari tomonidan tor-mor etilgan Slovakiya milliy qoʻzgʻolonigacha Germaniya harbiy ishgʻolidan qutulib qoldi.  === Ikkinchi jahon urushidan keyingi === Ikkinchi jahon urushidan keyin Slovakiya Sotsialistik Respublikasi Chexiya Sotsialistik Respublikasi bilan [[Chexoslovakiya]] bilan kommunistik davlatga aylandi. Bu 1993-yilda Slovakiya va [[Chexiya|Chexiya Respublikasida]] tinch yoʻl bilan tarqatilishigacha davom etdi. Bu davrdagi munosabatlar, birinchi navbatda, [[Varshava shartnomasi tashkiloti|Varshava shartnomasi]] doirasida Germaniya [[Germaniya Demokratik Respublikasi|Demokratik Respublikasi]] ([[Germaniya Demokratik Respublikasi|Sharqiy Germaniya]]) va Chexoslovakiya oʻrtasida edi. === 1992-yildan keyin === Demokratik Slovakiya tashkil etilganidan va Germaniyaning qayta birlashuvidan soʻng, ikkala mamlakat ham [[erkin bozor]] iqtisodiyoti ostida savdo qildilar. 2001-yil mart oyida nemis sudi Holokostdan omon qolgan Slovakiya yahudiylarining tovon toʻlash haqidagi shikoyatlarini rad etdi<ref name="access">{{Yangiliklar manbasi |date=2003-01-30 |title=German court sceptical of claims of Slovak Jews |work=Europe Intelligence Wire |url=http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-22258255_ITM}}</ref>. 2002-yilda daʼvolar yana rad etildi. 2003-yilda slovak yahudiylari Germaniyaga 77 million yevro miqdorida tovon puli toʻlash xususida jamoaviy daʼvo qilishdi<ref name="access" />. 2003-yilda Slovakiya Respublikasidagi Yahudiy diniy jamoalari markaziy ittifoqi (UZZNO) tomonidan Germaniyaga qarshi qo‘zg‘atilgan daʼvo urush davridagi Slovakiya hukumati tomonidan Germaniyaning mamlakatdagi yahudiylarning 57 ming aʼzosini deportatsiya qilish xarajatlarini qoplash uchun Germaniyaga to‘langan pul kompensatsiyasini talab qilish uchun qilingan<ref>{{Veb manbasi|url=https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/2008/108471.htm|sarlavha=Slovak Republic|ish=State.gov|kirish sanasi=11 January 2018}}</ref>. == Davlat tashriflari == Keyingi paytlarda quyidagi davlat tashriflari amalga oshirildi:Germaniya Federal Prezidenti [[Horst Köhler]] 2005-yil 2-noyabrda Slovakiyaga tashrif buyurdi. Germaniya kansleri [[Angela Merkel]] 2006-yil 11-mayda Slovakiya Respublikasiga birinchi rasmiy tashrifini amalga oshirdi. Prezident [[Ivan Gašparovič|Ivan Gashparovich]] 2006-yil iyul oyida Germaniyaga tashrif buyurdi. Xuddi shu oyda Slovakiyaning yangi tashqi ishlar vaziri Kubish Berlinga birinchi rasmiy tashrifini amalga oshirdi. Bosh vazir Robert Fiko 2007-yil aprel oyida Germaniyaga tashrif buyurdi. == Iqtisodiy munosabatlar == Germaniya Slovakiyaning eng yirik savdo sherigi hisoblanadi. 2003-yilda Germaniya Slovakiyadagi eng yirik sarmoyador boʻlib, uning toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiyalari hajmi 2003-yil 31-mart holatiga koʻra taxminan 1,94 milliard yevroni tashkil etdi. Oʻsha paytda Germaniya Slovakiyaga kiritilgan toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalar hajmining 26,4 foizini tashkil etgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2003-09-22 |title=Germany, the biggest investor in Slovakia |work=Europe Intelligence Wire |url=http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-24463851_ITM}}</ref>. Bu tendensiya 2009-yilda ham davom etdi, Slovakiyada 400 ga yaqin nemis firmalari 2,5 milliard yevro sarmoya kiritib, Germaniyani Slovakiyadagi eng yirik investorga aylantirdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/Slowakei/090310-AntrittsbesuchAM,navCtx=274126.html|sarlavha=Diplo - Startseite - HTTP Status 404|kirish sanasi=2009-07-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120316110308/http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/Slowakei/090310-AntrittsbesuchAM,navCtx=274126.html|arxivsana=2012-03-16}}</ref>. Ikki davlat oʻrtasidagi iqtisodiy hamkorlik ''Yevropa bojxona ittifoqi va Yevropa Ittifoqining Yevropa ichki bozori'' (tovar, xizmatlar, kapital va aholining erkin harakati) doirasida erkin rivojlanishi mumkin. Slovakiya 2009-yilda qoʻshilgan umumiy valyuta „ yevro“ natijasida, nemis va Slovakiya kompaniyalari uchun zarur boʻlgan jamiyat ichidagi valyuta kursi risklari va valyutani xedjlash endi qoʻllanilmaydi. 2010-yil mart oyida Germaniya-Slovakiya sanoat va savdo palatasi tomonidan oʻtkazilgan soʻrovga koʻra, mahalliy nemis tadbirkorlarining 92 foizi bugun yana Slovakiyani investitsiya joyi sifatida tanlaydi. Markaziy va [[Sharqiy Yevropa]] mamlakatlari, shuningdek, Germaniya va Xitoy bilan taqqoslaganda, Slovakiya Respublikasi eng ijobiy tanlov. 2,19 ball bilan u Chexiya (2,47), Polsha (2,67), Sloveniya (2,70) va Vengriyadan (3,39) ancha oldinda. === Avtomobil ishlab chiqarish === 1991-yilda [[Volkswagen|Volkswagen AG]] Bratislavada zavod ochdi. 2003-yilda zavoddan olingan daromad 4,5 milliard yevroni tashkil etdi. 2006-yilga kelib, kompaniya oʻz faoliyatiga 1,3 milliard yevro sarmoya kiritdi va oʻsha paytda 9000 xodimni ish bilan taʼminladi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2006-12-19 |title=Volkswagen Slovakia marks 15th anniversary |work=Europe Intelligence Wire |url=http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-28990637_ITM}}</ref>. 2009-yil aprel oyida Volkswagen AG Slovakiyada yangi ixcham oilaviy avtomobil yaratish rejalarini eʼlon qildi. Kompaniya taxminan 308 million yevro sarmoya kiritadi. VW hozirda Bratislavada oʻzining Touareg, Škoda Octavia<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.automotiveworld.com/news/oems-and-markets/67485-slovakia-skoda-octavia-to-account-for-10-15-of-vw-bratislava-output|sarlavha=Slovakia: Skoda Octavia to account for 10-15% of VW Bratislava output - Automotive World|ish=Automotiveworld.com|kirish sanasi=11 January 2018}}</ref> hamda Audi Q7 avtomobillarini qurmoqda va jahon avtomobil sanoatida asosiy markazga aylangan mamlakatda 7800 ga yaqin odamni ish bilan taʼminlaydi. Porsche, shuningdek, Bratislavada oʻzining Cayenne modelini ishlab chiqaradi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/WillkommeninD/D-Informationen/Nachrichten/090423-2.html|sarlavha=Diplo - Startseite - HTTP Status 404|kirish sanasi=2009-07-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120316110406/http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/WillkommeninD/D-Informationen/Nachrichten/090423-2.html|arxivsana=2012-03-16}}</ref>. == Sloveniya bilan chalkashlik ehtimoli == Baʼzi nemislar Slovakiya va Sloveniyani bir-biridan ajratishda qiynaladi, bu esa slovaklarning noroziligiga sabab boʻlishi mumkin. Darhaqiqat, ikkala mamlakat nomi ham barcha slavyanlarning asl atamasi, sloven tilidan olingan. Ikkala davlat ham slavyan oʻziga xosligini anglatadi, bunda slovaklar gʻarbiy slavyanlar qatoriga kiradi, slovenlar esa janubiy slavyanlar qatoriga kiradi. [[Birinchi jahon urushi]] davrida Slovakiya ham, Sloveniya ham Avstriya-Vengriyaning bir qismi edi. Ikkala davlat ham XX asrning koʻp qismida katta birlashgan davlatning bir qismi boʻlgan: Slovakiya Chexoslovakiyaga, Sloveniya Yugoslaviyaga birlashtirilgan. Sloveniyaga qarshi qisqa janglarda mustaqillikka erishdi: Yugoslaviya xalq armiyasi 10 kunlik urushda (1991-yil 25-iyunda Mustaqillik Deklaratsiyasi). Slovakiya 1993-yil 1-yanvarda tinch yoʻl bilan mustaqillikka erishdi. <gallery widths="300" heights="120"> Fayl:Flag of Slovakia.svg|Slovakiya bayrogʻi oq-koʻk-qizilning pan-slavyan ranglarini ishlatadi. Fayl:Flag of Slovenia.svg|Sloveniya bayrogʻi ham bu ranglardan foydalanadi va shuning uchun osongina chalkashib ketadi. Fayl:Coat of arms of Slovakia.svg|Slovakiya gerbi farqlanadi. Dreiberg Vengriyaning shimoliy qirolligining uchta togʻini, yaʼni Tatra, Fatra va Matrani anglatadi. Fayl:Coat of Arms of Slovenia.svg|Biroq, Sloveniya gerbida uchta tog 'choʻqqisi Julian Alp togʻlaridagi Triglavni anglatadi </gallery> == Hamkorlik == 1997-yilda ikki davlat harbiy hamkorlik shartnomasini imzoladi<ref>{{Veb manbasi|url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=NewsLibrary&p_multi=BBAB&d_place=BBAB&p_theme=newslibrary2&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0F99F6349C10C260&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM|sarlavha=NewsLibrary.com - newspaper archive, clipping service|ish=Nl.newsbank.com|kirish sanasi=11 January 2018}}</ref>. 2003-yilda [[Siemens]] va [[Microsoft]] koʻmagida mamlakatlar oʻrtasida elektron hukumat hamkorligi ishlab chiqildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2003-09-22 |title=Germany/Slovakia - Siemens, Microsoft win e-govt deals |work=Europe Intelligence Wire |url=http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-24476443_ITM}}</ref>. Asosiy ikki tomonlama bitimlar qatoriga ijtimoiy sugʻurta (ratifikatsiya yorligʻi 2003-yil 17-oktyabrda imzolangan) va avtomobil transporti (2002-yil 14-iyunda imzolangan) toʻgʻrisidagi bitimlar kiradi. == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Slowakei.html Germaniya tashqi ishlar vazirligi Slovakiya bilan munosabatlar haqida] * [http://www.pressburg.diplo.de/ Germaniyaning Bratislavadagi elchixonasi (faqat nemis va slovak tillarida)] * [https://web.archive.org/web/20111005080300/http://www.mfa.sk/zu/index/podstranka.php?id=1567 Berlindagi Slovakiya elchixonasi] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Slovakiya ]] [[Turkum:Slovakiyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] 7ghlao1c7mgiqw98lx5xkemd73zwcca 0 805721 6221269 5362069 2026-07-31T12:28:43Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Serbiya " ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221269 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Germaniya — Serbiya munosabatlari |Tasvir = Germany.Serbia.Location.png |Mamlakat1 = Germaniya |Mamlakat2 = Serbiya |Rang1 = green |Rang2 = orange }} '''Germaniya — Serbiya munosabatlari''' Germaniya va [[Serbiya]] oʻrtasidagi tashqi aloqalardir. Ikki davlat diplomatik munosabatlarni 1879-yil 18-yanvarda oʻrnatgan. Germaniyaning [[Belgrad|Belgradda]] elchixonasi bor. Serbiyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi va beshta bosh konsulligi ([[Frankfurtmayn|Frankfurt]], [[Gamburg]], [[München|Myunxen]], [[Stuttgart|Shtutgart]] va [[Dusseldorf|Dyusseldorfda]]) mavjud<ref>{{Veb manbasi|url=http://berlin.mfa.gov.rs/|sarlavha=Serbian embassy in Berlin (in German and Serbian only)|nashriyot=[[Embassy of Serbia, Berlin]]|kirish sanasi=2010-12-31}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.konzulati-rs.de/|sarlavha=Serbian general consulates in Germany (in German and Serbian only)|nashriyot=Konzulati-rs.de|kirish sanasi=2010-12-31}}</ref>. Germaniyada serb millatiga mansub 505 mingga yaqin odam istiqomat qiladi<ref>(See also [[Germans of Serbia]], [[Serbs in Germany]])</ref>. Germaniya [[Yevropa Ittifoqi aʼzolari roʻyxati|Yevropa Ittifoqiga aʼzo]] davlat, Serbiya esa [[Вступление Сербии в Европейский союз|Yevropa Ittifoqiga nomzod]]. == Tarixi == [[Fayl:Састанак_Немањин_са_Фридрихом_1._Риђобрадим_год._1189.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b1/%D0%A1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BA_%D0%9D%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%9A%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D0%B0_%D0%A4%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%80%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BC_1._%D0%A0%D0%B8%D1%92%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BC_%D0%B3%D0%BE%D0%B4._1189.jpg/220px-%D0%A1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BA_%D0%9D%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%9A%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D0%B0_%D0%A4%D1%80%D0%B8%D0%B4%D1%80%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BC_1._%D0%A0%D0%B8%D1%92%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BC_%D0%B3%D0%BE%D0%B4._1189.jpg|thumb| ''1189-yil Stefan Nemanya va [[Fridrix I Barbarossa|Frederik Barbarossa]] uchrashuvi'' (XIX asr) Kosta Mandrovich]] [[Fayl:Bundesarchiv_Bild_183-H00655,_Stojadinowitsch,_Frhr._von_Neurath.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7b/Bundesarchiv_Bild_183-H00655%2C_Stojadinowitsch%2C_Frhr._von_Neurath.jpg/220px-Bundesarchiv_Bild_183-H00655%2C_Stojadinowitsch%2C_Frhr._von_Neurath.jpg|thumb| Milan Stojadinovich, Yugoslaviya Bosh vaziri va Konstantin von Neurath, ''tashqi'' ishlar vaziri. 1938-yil. ]] Serbiya-Germaniya munosabatlarining kelib chiqishi [[Oʻrta asr|oʻrta asrlarga]] borib taqaladi. Serb shahzodasi Stefan Nemanya va imperator [[Fridrix I Barbarossa|Fridrix I]] XII asrda zamonaviy [[Nish]] shahrida uchrashishgan<ref>{{Kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=5eFNAQAAIAAJ&q=Zbornik+Radova+Instituta+Za+Strane+Jezike+i+Knji%C5%BEevnosti,+%D0%A2%D0%BE%D0%BC+7|title=Zbornik Radova Instituta Za Strane Jezike i Književnosti|date=1986|publisher=Institut|language=sr}}</ref>. Serb oʻrta asrlar davlati yuksalishi davrida serb hukmdorlarining boyligi va qudratining asosiy manbai boʻlgan togʻ-kon sanoatini yanada kengaytirish maqsadida Serbiyaga sakson konchilari olib kelingan. Sakslarga oʻz mehnati uchun maʼlum imtiyozlar berilgan<ref>{{Cite journal|last=Katančević|first1=Andreja|date=2016-02-04|title=DA LI SU SASI IMALI PRIVILEGIJE U MEŠOVITIM SPOROVIMA U SREDNJOVEKOVNOJ SRBIJI?|url=http://ojs.ius.bg.ac.rs/index.php/anali/article/view/62|journal=Anali Pravnog fakulteta u Beogradu - Časopis za pravne i društvene nauke|language=sr|volume=63|issue=2|issn=2406-2693}}</ref>. Gabsburg monarxiyasidagi serblar madaniyati koʻp jihatdan [[Germaniyada madaniyat|nemis madaniyati]] taʼsirida boʻlgan va serblarning bir qismi nemislashtirilgan. Nemis taʼsiri va boshqa bir qancha sabablarga koʻra, serb madaniyati modeli qayta shakllantirildi va [[Markaziy Yevropa]] mamlakatlarilariga qaratildi{{Sfn|Gašić|2005}}. Knyazlik va Serbiya Qirolligi Germaniya bilan mustahkam aloqada boʻlgan. Aksariyat serb muhandislari va texnik mutaxassislari Germaniyada yoki nemis tilida soʻzlashadigan mamlakatlarda taʼlim olishgan yoki ular oʻqigan tegishli oliy oʻquv yurtlarida nemis tili talab qilingan<ref>{{Cite journal|last=Kostić|first1=Đorđe S.|date=2003|title=Nemački tehničari i zanatlije u Srbiji. Tragovi njihovog delovanja u tehničkoj terminologiji Srba|journal=Srbi I Nemci, Tradicije Zajedništva Protiv Predrasuda}}</ref>. [[München|Myunxen]] serb rassomlari uchun muhim taʼlim markazi edi. Serbiya arxitekturasiga nemis meʼmorlari ham taʼsir koʻrsatgan{{Sfn|Gašić|2005}}. Serbiya fuqarolik va savdo qonunlari, shuningdek, [[Belgrad universiteti|Belgrad universitetini]] tashkil etishda nemis modellaridan taʼsirlangan{{Sfn|Gašić|2005}}. [[Birinchi jahon urushi|Birinchi jahon urushidan]] keyin ikki davlat munosabatlari juda quyi pogʻonada edi, biroq savdo va qoʻshma biznes hech qachon toʻxtamagan. Urushlararo davrda Germaniyaning siyosiy va madaniy taʼsiri kamroq ahamiyatga ega boʻldi, chunki Fransiya [[Yugoslaviya qirolligi|Yugoslaviya Qirolligiga]] asosiy taʼsir koʻrsatdi va fransuz madaniyati serb elitalari tomonidan{{Sfn|Gašić|2005}}. Biroq Stjadinovich hukmronligi davrida Yugoslaviya [[Uchinchi reyx|fashistlar Germaniyasiga]] yaqinlashdi va oʻzining anʼanaviy ittifoqchilari Fransiya va [[Buyuk Britaniya oroli|Buyuk Britaniyadan]] uzoqlashdi{{Sfn|Weinberg|1970}}. Keyingi yillarda Yugoslaviya Tripaltit paktiga qoʻshildi. Ikki jahon urushi oraligʻida serb ziyolilari tomonidan nemis tilida jami 62 ta nomzodlik dissertatsiyasi himoya qilingan boʻlib, ulardan 31 tasi iqtisod yoʻnalishida boʻlgan. 1930-yillarda Belgrad universitetining bir qator talabalari nemis stipendiyalariga ega boʻlishgan. 1937-1940-yillarda Germaniyada 50 ga yaqin Yugoslaviya fuqarolari tahsil oldi, xorijlik talabalar soni boʻyicha Fransiyadan keyin ikkinchi oʻrinda turadi. Bir qator professor-o‘qituvchilar Germaniyada ham [[Adʼyunktura|aspirant]] darajasini oldilar{{Sfn|Gašić|2005}}. == Mamlakatni taqqoslash == {| class="wikitable" ! ! '''[[Germaniya]]''' ! '''[[Serbiya]]''' |- | '''Bayroq''' | style="text-align:center" |{{Flagdeco|Germany|size=140px}} | style="text-align:center" |{{Flagdeco|Serbia|size=160px}} |- | '''Gerb''' | style="text-align:center" |[[Fayl:Coat_of_arms_of_Germany.svg|157x157px]] | style="text-align:center" |[[Fayl:Coat_of_arms_of_Serbia.svg|157x157px]] |- |'''Aholisi''' |81,799,600 kishi |7,120,666 kishi |- |'''Hududi''' |357,021&nbsp;km<sup>2</sup> |88,361&nbsp;km<sup>2</sup> |- |'''Aholi zichligi''' |229/km<sup>2</sup> |89/km2m<sup>2</sup> |- |'''Poytaxti''' |[[Berlin]] |[[Belgrad|Belgrad]] |- |'''Katta shahri''' |[[Berlin]] — 3,471,756 kishi |[[Belgrad|Belgrad]] — 1,640,000 kishi |- |'''Boshqaruv shakli''' |Federal [[Parlamentarizm|parlamentar]] konstitutsiyaviy respublika |Parlamentar respublika |- |''' Hozirgi rahbari''' |Prezident [[Frank-Walter Steinmeier]]<br /> Kansler [[Olaf Scholz]] |Prezident Aleksandar Vučić<br /> Bosh vazir [[Ana Brnabić]] |- |'''Rasmiy tili''' |[[Nemis tili]] |Serb (rasmiy viloyat tillari: [[Slovak tili|Slovak]], [[Venger tili|Vengriya]], [[Rumin tili|Rumin]], Rusin, [[Xorvat tili|Xorvat]]) |- |'''Asosiy dini''' |30.0 % [[Katolik]], 29.9 % [[Protestant]],<br /> 1.6 % [[Pravoslav]], 4.6 % dan 5.2 % gacha [[Islom]] |84.1 % Sharqiy pravoslav, 6.24 % [[Katolik]], 3.62 % [[Islom]],<br /> 2 % [[Protestant]], 5.4 % boshqa |- |'''Etnik guruhlar''' |80.7 % [[Nemislar]], 2.0 % [[Polyaklar]], 4.0 % [[Turklar]] and 3.6 % [[Yevropa Ittifoqi fuqarolari]]<br /> (ayniqsa janubiy yevropaliklar, gʻarbiy yevropaliklar va sobiq [[Yugoslaviya]] fuqarolari) |83 % [[Serblar]], 4 % [[Vengerlar]], 2 % [[Bosniyaliklar]],<br /> 1.5 % [[siganlar]], 1 % Yugoslaviyaliklar, 1 % [[Slovaklar]], 10 % boshqa |- |'''YaIM (nominal)''' |US$3.577 trillion ($43,741 aholi jon boshiga) |$50.061 mlrd ($6,781 aholi jon boshiga) |- |} == Yana qarang == {{Note|status}}Kosovoning siyosiy maqomi bahsli. 2008-yilda Serbiyadan mustaqilligini bir tomonlama eʼlon qilgan Kosovo BMTga aʼzo 100 ta davlat tomonidan rasman mustaqil davlat sifatida tan olingan (yana 13 ta davlat uni tan olgan, lekin keyinchalik tan olishdan voz kechgan) va 93 ta davlat uni tan olmagan, Serbiya Kosovoni oʻz suveren hududining bir qismi sifatida daʼvo qilishda davom etmoqda. == Manbalar == {{Manbalar}} == Adabiyotlar == * {{Kitob manbasi|last=Gašić|first=Ranka|title=Beograd u hodu ka Evropi: Kulturni uticaji Britanije i Nemačke na beogradsku elitu 1918–1941|publisher=Institut za savremenu istoriju|year=2005|isbn=86-7403-085-8|location=Belgrade}} == Havolalar == * [https://web.archive.org/web/20130808190557/http://www.belgrad.diplo.de/Vertretung/belgrad/sr/Startseite.html Germaniyaning Belgrad elchixonasi (faqat nemis va serb tillarida)] * [http://www.berlin.mfa.rs/ Serbiyaning Berlindagi elchixonasi] * [http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Germany/index_e.html Serbiya Tashqi ishlar vazirligi Germaniya bilan munosabatlar haqida] * [http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Serbien.html Germaniya Federal Tashqi ishlar vazirligi Serbiya bilan munosabatlar haqida] [[Turkum:Serbiyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Serbiya ]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] eslrop1j6h4vz8e39758b8fe9pnig4q 0 806888 6221271 5856782 2026-07-31T12:28:57Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Shvetsiya " ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221271 wikitext text/x-wiki [[File:Germany_Sweden_Locator.png|250px|thumb|Germaniya va Shvetsiya davlatlarini xaritada joylashish oʻrni. Yashil Germaniya, sariq Shvetsiya mamlakatlari]] [[Germaniya]] va [[Shvetsiya]] oʻrtasidagi munosabatlar uzoq tarixiy davrga ega<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.stockholm.diplo.de/Vertretung/stockholm/de/03/Bilaterale__Beziehungen/Bilaterale__Beziehungen.html|sarlavha=Deutsche Botschaft Stockholm - Deutschland und Schweden|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304061349/http://www.stockholm.diplo.de/Vertretung/stockholm/de/03/Bilaterale__Beziehungen/Bilaterale__Beziehungen.html|arxivsana=2016-03-04}}</ref>. Munosabatlar XIV asrda [[Boltiq dengizi|Boltiq dengizining]] qoʻshni davlatlari oʻrtasidagi almashinuv bilan tavsiflanadi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.sweden.se/de/Startseite/Lebensstil/Fakten/Geschichte-Schwedens/|sarlavha=Geschichte Schwedens: Krieg, Frieden und Fortschritt - SWEDEN.SE|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131102171248/http://www.sweden.se/de/Startseite/Lebensstil/Fakten/Geschichte-Schwedens/|arxivsana=2013-11-02}}</ref>. Har ikki davlat ham [[Yevropa Ittifoqi]], [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti]], [[Yevropa xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti|YXHT]], Boltiq dengizi davlatlari [[Yevropa Kengashi|kengashi va Yevropa Kengashiga]] aʼzodir<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.auswaertiges-amt.de/DE/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/Schweden/Aussenpolitik_node.html|sarlavha=Auswärtiges Amt - Außenpolitik|kirish sanasi=2013-11-01|arxivsana=2017-11-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171111005033/http://www.auswaertiges-amt.de/DE/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/Schweden/Aussenpolitik_node.html}}</ref>. Germaniya Shvetsiyaning [[NATO]]<nowiki/>ga aʼzoligini qoʻllab-quvvatlaydi. Hozirda Germaniyaning Shvetsiyaning poytaxti [[Stokgolm|Stokgolmda]] elchixonasi bor<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.stockholm.diplo.de/Vertretung/stockholm/de/02/Botschaft.html|sarlavha=Deutsche Botschaft Stockholm - die Botschaft|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171127191720/http://www.stockholm.diplo.de/Vertretung/stockholm/de/02/Botschaft.html|arxivsana=2017-11-27}}</ref>. Konsulliklar Åmotfors, [[Gyoteborg|Göteborg]], Jönköping, Kalmar, Luleå, [[Malmö]], Sälen, Uddevalla, Visbida joylashgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.stockholm.diplo.de/contentblob/3286876/Daten/3003640/download_HK_jan2013_de.pdf|sarlavha=Archived copy|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131103225155/http://www.stockholm.diplo.de/contentblob/3286876/Daten/3003640/download_HK_jan2013_de.pdf|arxivsana=2013-11-03}}</ref>. Shvetsiyaning Germaniyadagi elchixonasi [[Berlin|Berlinda]] joylashgan. Konsulliklari [[Bremen]], [[Dusseldorf|Dyusseldorf]], [[Erfurt]], [[Frankfurtmayn|Frankfurt-Mayn]], [[Gamburg]], [[Hannover|Gannover]], [[Kiel ()|Kil]], [[Leipzig|Leypsig]], [[Lübeck|Lyubek]], [[München|Myunxen]], [[Rostock|Rostok]] va [[Stuttgart|Shtutgartda]] joylashgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.swedenabroad.com/de-DE/Embassies/Berlin/Kontakt/Die-Botschaft--Konsulate/|sarlavha=Schwedische Botschaft &#124; SwedenAbroad|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131102084752/http://www.swedenabroad.com/de-DE/Embassies/Berlin/Kontakt/Die-Botschaft--Konsulate/|arxivsana=2013-11-02}}</ref>. Germaniyada 50 000 ga yaqin shvedlar[https://no.m.wikipedia.org/wiki/Svensker], Shvetsiyada esa 20 000 ga yaqin nemislar yashaydi. == Tarixi ==   [[Birinchi jahon urushi|Birinchi jahon urushi paytida]] (1914-1918) Shvetsiya Germaniyaga nisbatan neytral edi. [[Weimar Respublikasi|Veymar respublikasi]] davrida (1918-1933) Shvetsiya iqtisodiy jihatdan Germaniyaga qaram boʻlgan. Temir rudasi boʻyicha Shvetsiyaning muhim mijozlaridan biri Germaniya edi. Bundan tashqari, koʻplab nemis yirik kompaniyalari Shvetsiya kompaniyalarining muhim aksiyalarini sotib olganlar. 1926-yilda ikki davlat oʻrtasidagi savdo va yuk tashish shartnomasi Germaniya agrar iqtisodiyoti uchun noqulayliklar tufayli Germaniya tomonidan bekor qilindi. Shvetsiyada nemis tilidan ingliz-amerika madaniyatiga oʻtish Birinchi jahon urushidan keyin boshlangan edi. Shunga qaramay, Shvetsiyaning yuqori tabaqalari oʻzlarining madaniyati va taʼlimini nemis universitetlari, konservatoriyalari va sanʼat markazlaridan olishgan<ref>Hans Karl Gunther. German-Swedish relations. 1933-1939: The background for Swedish neutrality. Stanford 1954. p. 139.</ref>. Germaniyaning ichki siyosiy rivojlanishi, ayniqsa 1930-yildan keyin nemis siyosatida nasional-[[Natsizm|sotsializm]] taʼsirining tez ortib borishi Shvetsiya tomonidan katta qiziqish bilan kuzatildi. Shvetsiya matbuoti milliy sotsializmga nisbatan uzoq va tanqidiy munosabatda boʻldi, bu Germaniya-Shved munosabatlari oʻrtasida noroziliklarni keltirib chiqardi. Germaniya milliy sotsializm taʼsirida boʻlsa-da, Shvetsiya sotsial-demokratik hukumatga ega boʻlgan davlat edi. 1932-yil kuzida oʻsha paytdagi Reyxstag prezidenti [[Gering German|Hermann Goring]] Berlinda Shvetsiya delegatsiyasining matbuot boʻlimiga mas’ul Karl Albert Damgrenga Shvetsiya matbuotida milliy sotsializm bilan bogʻliq xabarlar uslubi haqida shikoyat qildi. 1933-yil 30-yanvarda fashistlarning hokimiyatni egallab olishi Germaniya va Shvetsiya oʻrtasida muammolarni keltirib chiqardi. Frederik Xans fon Rozenberg „Social-Demokraten“ gazetasidagi shved maqolasidan shikoyat qildi. Rozenbergning aytishicha, maqolada noto‘g‘ri va bo‘rttirilgan maʼlumotlar bor. Ammo Shvetsiyaga ham nemis matbuoti hujum qildi. Keyingi yillarda (1934-1937) Shvetsiya-Germaniya munosabatlari tinch bosqichga oʻtdi. Germaniya hukumati doiralari Shvetsiya bilan doʻstona aloqada boʻlishdan manfaatdor ekanini bildirdi. Shvetsiya [[Ikkinchi jahon urushi|Ikkinchi Jahon urushida]] yana oʻzining betarafligini eʼlon qildi. Ammo Shvetsiyaning Berlindagi elchisi Arvid Richert Shvetsiya urushda ishtirok etishi mumkinligidan xavotir bildirdi. Arvid Richert Shvetsiyaga oʻz mamlakatlarini himoya qilish uchun Germaniya haqidagi bayonotlarga nisbatan qarshilik va eʼtibor koʻrsatish kerakligini maslahat berdi<ref>Axel Huckstorf. Internationale Beziehungen 1933-1939: Schweden und das dritte Reich. Frankfurt am Main. 1997. P. 9-98. {{ISBN|3-631-31788-3}}</ref>. Shvetsiyaning urushdan keyingi davri davomiylik bilan ajralib turdi. Shvetsiya nuqtai nazaridan, milliy sotsializm davrida ularning xatti-harakatlarini tahlil qilishning hojati yoʻq edi. Shvetsiyaga parlament demokratiyasi qurish yoki konstitutsiyaviy islohot kerak emas edi. Ammo Shvetsiyaning urushdan keyingi strategiyalaridan biri milliy sotsializm bilan bogʻliq boʻlgan barcha narsalarni rad etish boʻlgan. Shunday qilib, Shvetsiya militaristik va milliy oqimlarga qarshi turdi va Angliya-Amerika zamonaviylik va ratsionallik qadriyatlaridan foydalandi<ref>{{Veb manbasi|url=http://sverigesradio.se/sida/artikel.aspx?programid=2108&artikel=2625391|sarlavha=Nachkriegszeit belastet immer noch schwedisch-deutsches Verhältnis - Radio Schweden &#124; Sveriges Radio|kirish sanasi=2013-11-01|arxivsana=2013-11-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131103093316/http://sverigesradio.se/sida/artikel.aspx?programid=2108&artikel=2625391}}</ref>. [[Fayl:Minister_Carl_Bildt_and_Frank-Walter_Steinmeier_at_a_press_conference.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f8/Minister_Carl_Bildt_and_Frank-Walter_Steinmeier_at_a_press_conference.jpg/220px-Minister_Carl_Bildt_and_Frank-Walter_Steinmeier_at_a_press_conference.jpg|thumb| Shvetsiya va Germaniya tashqi ishlar vazirlari Karl Bildt va [[Frank-Walter Steinmeier|Frank-Valter Shtaynmayerning]] 2014-yildagi uchrashuvi.]] == Siyosiy aloqalar == Germaniya oʻzining siyosiy va iqtisodiy qudrati tufayli Shvetsiya tashqi siyosatida muhim rol oʻynaydi. Ikki davlat oʻrtasidagi hamkorlik turli sohalarda namoyon boʻlmoqda. Ikki tomonlama munosabatlar muammosiz kechmoqda. 2012-yilda Fredrik Reynfeldt kansler [[Angela Merkel|Angela Merkelning]] mehmoni boʻldi. 2012-yil may oyida Germaniya federal prezidenti Gauk Shvetsiyaga safari davomida tashrif buyurdi. 2012-yil kuzida federal vazirlar Volfgang Shoyble va Tomas de Mezyer Shvetsiyaga, 2017-yil yanvar oyida esa kansler Angela Merkel Bosh vazir [[Stefan Löfven|Stefan Loven huzuriga]] tashrif buyurishdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.auswaertiges-amt.de/DE/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/Schweden/Bilateral_node.html|sarlavha=Auswärtiges Amt - Beziehungen zu Deutschland|kirish sanasi=2013-11-01|arxivsana=2017-10-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171011052213/http://www.auswaertiges-amt.de/DE/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/Schweden/Bilateral_node.html}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.government.se/press-releases/2017/01/prime-minister-to-receive-german-chancellor-angela-merkel/|sarlavha=Prime Minister to receive German Chancellor Angela Merkel|sana=19 January 2017}}</ref>. == Iqtisodiy aloqalar == Bir tomondan, Shvetsiyaning asosiy yetkazib beruvchi mamlakati Germaniyadir. Shvetsiyaning Germaniyadan importi 17,3 foizni, Norvegiyadan 8,7 foizni va Daniyadan 8,4 foizni tashkil qiladi. Boshqa tomondan, Shvetsiyaning asosiy mijozlaridan biri Germaniyadir. Shvetsiya oʻz mahsulotlarining katta qismini [[Norvegiya|Norvegiyaga]] eksport qiladi. Ammo Germaniya 9,8 foizlik koʻrsatkich bilan Shvetsiyaning xaridor mamlakatlari orasida yetakchilik qilmoqda<ref>{{Veb manbasi|url=http://ahk.de/fileadmin/ahk_ahk/GTaI/schweden.pdf|sarlavha=Archived copy|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130817224539/http://ahk.de/fileadmin/ahk_ahk/GTaI/schweden.pdf|arxivsana=2013-08-17}}</ref>. 2012-yilda Germaniya Shvetsiyadan 13 milliard yevro miqdorida mahsulot import qilgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.schwedenstube.de/schwedens-export-partner-nummer-1-ist-jetzt-norwegen/|sarlavha=Schwedens Export-Partner Nummer 1 ist jetzt Norwegen|sana=28 February 2013}}</ref>. Shvetsiya Germaniyaga eksport qiladigan mahsulotlar orasida farmasevtika mahsulotlari (18,2 %), qogʻoz va karton (18,3 %), metallar (12,5 %), mashinalar (8,8 %), avtomobillar va avtomobil qismlari (7,7 %), mineral rudalar (6,3 %) va kimyoviy mahsulotlar (4,6 %)ni tashkil qiladi. Germaniyaning Shvetsiyaga umumiy eksportining 18,2 foizini avtomobillar va avtomobil qismlari, 14,5 foizini mashinalar, 9,5 foizini EDP asboblari, 8,5 foizini kimyo mahsulotlari, 7,7 foizini elektr jihozlari va 6,5 foizini metallar tashkil etadi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.kooperation-international.de/buf/schweden/allgemeine-landesinformationen.html|sarlavha=404|sana=11 January 2021|kirish sanasi=2022-10-01|arxivsana=2012-10-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20121019135826/http://www.kooperation-international.de/buf/schweden/allgemeine-landesinformationen.html}}</ref>. Shvetsiyaning Germaniyadagi toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalar zaxirasi 2009-yilda taxminan 15,243 million yevro, 2010-yilda taxminan 16,146 million yevro va 2011-yilda taxminan 16,183 million yevroni tashkil etgan. Germaniyaning Shvetsiyadagi toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalar zaxirasi yuqoriroq. Aksiyalar 2009-yilda 16,336 million yevro atrofida, 2010-yilda 20,096 million yevro va 2011-yilda 26,027 million yevro atrofida edi<ref>{{Veb manbasi|url=http://ahk.de/fileadmin/ahk_ahk/GTaI/schweden.pdf|sarlavha=Archived copy|kirish sanasi=2013-11-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130817224539/http://ahk.de/fileadmin/ahk_ahk/GTaI/schweden.pdf|arxivsana=2013-08-17}}</ref>. Shvetsiyadagi nemis kompaniyalarining soni qariyb 870 tani tashkil etadi, ularda 50 000 ga yaqin xodimlar ishlaydi va yillik sotuvlar taxminan 30 milliard yevroni tashkil qiladi. Mintaqaviy markazlar — Stokgolm, Göteborg va Malmyoda joylashgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.auswaertiges-amt.de/DE/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/Schweden/Bilateral_node.html|sarlavha=Auswärtiges Amt - Beziehungen zu Deutschland|kirish sanasi=2013-11-01|arxivsana=2017-10-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171011052213/http://www.auswaertiges-amt.de/DE/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/Schweden/Bilateral_node.html}}</ref>. == Ijtimoiy siyosat == Asosan Germaniya Shvetsiyadagi ijtimoiy-siyosiy yutuqlar va voqealarga katta qiziqish bildiradi. Bolalarga gʻamxoʻrlik, oila siyosati, shuningdek, nogironlar ijtimoiy himoyasi qiziqish uygʻotadi. Ikki tomonlama munosabatlar mehnat bozorini isloh qilish, kasbiy tayyorgarlik boʻlimlarida qayd etilishi mumkin<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.auswaertiges-amt.de/DE/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/Schweden/Bilateral_node.html|sarlavha=Auswärtiges Amt - Beziehungen zu Deutschland|kirish sanasi=2013-11-01|arxivsana=2017-10-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171011052213/http://www.auswaertiges-amt.de/DE/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/Schweden/Bilateral_node.html}}</ref>. Har ikki davlatda o‘ng qanot populizmi paydo bo‘lgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.kas.de/schwerin/de/publications/19556/|sarlavha=Deutschland und Schweden: Mehr Verbindendes als Trennendes, Veranstaltungsbeiträge, Publikationen, Bildungswerk Schwerin, Konrad-Adenauer-Stiftung|kirish sanasi=2013-11-01|arxivsana=2013-11-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131102100236/http://www.kas.de/schwerin/de/publications/19556/}}</ref>. == Madaniy aloqalar == Ikkinchi Jahon urushigacha Shvetsiya boshqa shimoliy mamlakatlar va quyi mamlakatlar bilan bir qatorda nemis til va madaniy sohasiga yoʻnaltirilgan va „nemis taʼsir doirasi“ ostida boʻlgan deb hisoblangan. Urushdan keyin Angliya-Amerika hududga oʻzgartirish kiritdi. [[Nemis tili]] ikkinchi til sifatida ingliz tiliga almashtirildi, lekin u hali ham maktab oʻquvchilari uchun ikkinchi eng mashhur chet tili sifatidagi mavqeini saqlab qoldi — ispan, fransuz, fin, italyan, arab, turk, kurd, yunon va rus tillardan ancha oldinda boʻlgan. Chet elda joylashgan nemis tilidagi jamoat, shuningdek, nemis-shved uyushmalari Shvetsiyada [[Germaniyada madaniyat|nemis madaniyatining]] aralashuviga ijobiy hissa qoʻshadilar. Nemis filmlari Shvetsiya kinoteatrlarida va shved televideniyasida juda muvaffaqiyatli kutib olingan, tarixiy mavzular birinchi oʻrinda turadi. Teatr tomoshalari tufayli nemis ansambllari va rassomlari muntazam ravishda Shvetsiyaga borishadi. Adabiyotda nemis klassikasiga talab yuqori. Vaqti-vaqti bilan Shvetsiya matbuotida Germaniya, ayniqsa Berlin hayoti haqida maqolalar paydo boʻladi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.auswaertiges-amt.de/DE/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/Schweden/Bilateral_node.html|sarlavha=Auswärtiges Amt - Beziehungen zu Deutschland|kirish sanasi=2013-11-01|arxivsana=2017-10-11|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171011052213/http://www.auswaertiges-amt.de/DE/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/Schweden/Bilateral_node.html}}</ref>. == Manbalar == {{Manbalar}} –== Adabiyotlar == * Almgren, Birgitta. „Shvetsiya nemis assotsiatsiyalari: fashistlarning infiltratsiyasi uchun maqsad“. ''Historisk Tidskrift'' (2015) 135#1 bet: 63-91. * Ekman, Stig, Klas Amark va Jon Toler, muharrirlar. ''Shvetsiyaning natsizm, fashistlar Germaniyasi va Xolokost bilan aloqalari: tadqiqot tadqiqoti'' (Stokgolm: Almqvist & Wiksell International, 2003) * Fritz, Martin. „Shved rulmanlari va Germaniya urush iqtisodiyoti“. ''Skandinaviya iqtisodiy tarixi sharhi'' (1975) 23#1: 15-35-betlar. * Fritz, Martin. ''Nemis poʻlat va Shvetsiya temir rudasi, 1939-1945'' (Gyoteburg universiteti Iqtisodiyot tarixi instituti, 1974) * Gilmur, Jon. ''Shvetsiya, Svastika va Stalin: Ikkinchi Jahon urushidagi Shvetsiya tajribasi'' (Edinburg universiteti nashriyoti, 2010) * Xagglöf, M. Gunnar. „Betaraflik sinovi: Ikkinchi jahon urushida Shvetsiya“ ''Xalqaro ishlar'' (1960 yil aprel) 36#2: 153-167-betlar. * Jonas, Maykl. „Birinchi jahon urushi davridagi faollik, diplomatiya va shved-germaniya munosabatlari.“ ''Yangi global tadqiqotlar'' (2014) 8#1 bet: 31-47. * Levin, Pol A. ''Raul Uollenberg Budapeshtda: afsona, tarix va xolokost'' (London: Valentin Mitchell, 2010) * Persson, Matias. „Dushmanga vositachilik qilish: Yetti yillik urush paytida Avstriya, Fransiya va Shvetsiyaning Prussiya vakillari.“ ''Germaniya tarixi'' (2014) 32#2 bet: 181-200. * Phillips, Jeyson C. „Ikkinchi jahon urushining unutilgan izohi: Ikkinchi jahon urushi davrida Skandinaviya tarixshunosligini tekshirish“. (2013 yil dissertatsiyasi). [http://dc.etsu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2290&context=etd onlayn] * Uinton, Patrik. „Shvetsiya va etti yillik urush, 1757-1762: urush, qarz va siyosat.“ ''Tarixdagi urush'' (2012) 19#1-bet: 5-31. [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Shvetsiya ]] [[Turkum:Shvetsiyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] [[Turkum:Shvetsiyaning tashqi siyosati]] ppcqswrwwfits8ixrb2zlz3fjp3vjqr 0 807594 6221213 5225194 2026-07-31T12:19:10Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning tashqi siyosati]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221213 wikitext text/x-wiki {{Infobox bilateral relations|Avstraliya — Germaniya|Tasvir=Germany_Australia_Locator.png|Mamlakat1=Avstraliya|Mamlakat2=Germaniya|elchi1=Avstraliya elchixonasi [[Berlin]]da. Elchi — Philip Green|elchi2=Germaniya elchixonasi [[Kanberra]]da. Elchi — Dr. Thomas Fitschen|Rang1=green|Rang2=orange}} [[Avstraliya]] va [[Germaniya]] oʻrtasida tashqi aloqalar mavjud. Ikkala davlat ham [[Katta yigirmatalik|G-20 ning yirik iqtisodiyotlari]], [[Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti]] va [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti|Birlashgan Millatlar Tashkilotiga aʼzo]]. == Tarixi == === Yangi Gvineya === [[Fayl:Kormoran_survivors.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c7/Kormoran_survivors.jpg/170px-Kormoran_survivors.jpg|thumb| Nemis yordamchi kreyseri „Kormorandan“ omon qolganlarning bir qismini qutqaruv qayiqlari „Centaur“ yuk tashuvchisi tomonidan Gʻarbiy Avstraliyaning Karnarvon shahriga olib ketmoqdi. ]] Avstraliya va Germaniya manfaatlarining dastlabki toʻqnashuvi 1880-yillarning boshlariga toʻgʻri keladi, chunki [[Germaniya imperiyasi]] ham, Buyuk Britaniyaning Avstraliya koloniyalari elitalari ham [[Yangi gvineya|Yangi Gvineya]] orolining resurslaridan foydalanishdan manfaatdor edilar. Oxir-oqibat, orolning shimoliy-sharqiy kvartallari 1884-yilda nemis protektoratiga aylandi (Germaniya Yangi Gvineyasi), [[Kvinslend]] esa orolning janubi-sharqiy kvartalini 1883-yilda [[Britaniya imperiyasi|Britaniya imperiyasiga]] qoʻshib oldi. 1902-1905-yillarda, [[Avstraliya|Avstraliya Hamdoʻstligi]] tashkil topganidan soʻng, Papua hududi rasman Avstraliya maʼmuriyati ostiga oʻtkazildi. Shunday qilib, Germaniya va Avstraliya mustamlaka mulklari oʻrtasidagi quruqlik chegarasi dunyo xaritalarida chiziq sifatida paydo boʻldi. Biroq, amalda, orolning ichki qismida mustamlakachilarning soni juda oz edi va chegara asosan tekshirilmagan. === Ikki urush === [[Britaniya imperiyasi|Britaniya imperiyasining]] aʼzosi sifatida Avstraliya [[Birinchi jahon urushi|Birinchi jahon urushida]] (1914-1918) va [[Ikkinchi jahon urushi|Ikkinchi jahon urushida]] (1939-1945) Germaniya bilan urush olib bordi. Ikki davlat geografik jihatdan bir-biridan ancha uzoq masofa-da boʻlsa-da, ikkala urush ham ikki davlat harbiylari oʻrtasidagi toʻgʻridan-toʻgʻri toʻqnashuvlarni oʻz ichiga olgan. Birinchi jahon urushidagi avstraliyaliklarning eng yaxshi natijasi boʻlgan Gelipoli kampaniyasi [[Usmonlilar imperiyasi|Usmonli imperiyasiga]] qarshi kurashgan boʻlsa-da, koʻplab avstraliyalik boʻlinmalar Gʻarbiy frontda nemislar bilan toʻqnash kelgan. Avstraliyaning kichik dengiz floti va harbiy ekspeditsiya kuchlari esa Tinch okeanida nemislarga qarshi kurashgan. Urush oxirida Avstraliya delegatsiyasi sobiq [[Germaniya imperiyasi|Germaniya imperiyasining]] gʻoliblar orasida boʻlinishini qonuniylashtirgan [[Versal sulh shartnomasi|Versal shartnomasi boʻyicha]] muzokaralarda qatnashdi. Versal shartnomasi Avstraliya vakillari tomonidan imzolangan birinchi xalqaro shartnoma boʻlgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.foundingdocs.gov.au/item-did-23.html|sarlavha=Documenting Democracy|ish=www.foundingdocs.gov.au}}</ref>. Avstraliya Bosh vaziri Billi Xyuz Germaniyaning yuqori tovon toʻlovlarini talab qildi va 231-moddaga koʻra, [[Britaniya imperiyasi]] va [[Dominion|Dominionlar]] [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika Qoʻshma Shtatlarining]] qarshiliklariga qaramay, toʻlovlardan foyda olishlari uchun uni mojaro uchun aybdor deb belgiladi<ref>{{Kitob manbasi|last=Steiner|first=Zara|url=https://www.worldcat.org/oclc/86068902|title=The lights that failed : European international history, 1919-1933|date=2005|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-151881-2|location=Oxford|oclc=86068902}}</ref>. Shartnomaga koʻra, sobiq Germaniya Yangi Gvineyasi Avstraliya tomonidan [[Millatlar ligasi|Millatlar Ligasi]] mandati ostida boshqariladigan Yangi Gvineya hududiga aylandi. Ilgari Germaniyaning Yangi Gvineyasining maʼmuriy qismi boʻlgan uzoq izolyatsiya qilingan [[Nauru]] oroli alohida mandat hududiga aylandi — nazariy jihatdan Avstraliya, [[Yangi Zelandiya]] va Birlashgan Qirollikning birgalikdagi boshqaruvi ostida, lekin ''aslida'' avstraliyaliklar tomonidan boshqariladi. Ikkinchi jahon urushida, 1941-yil noyabr oyida HMAS „Sidney“ va nemis yordamchi kreyseri „Kormoran“ oʻrtasidagi jang ikkala kemaning ham choʻkib ketishiga olib keldi; Gʻarbiy choʻl kampaniyasi, shu jumladan Tobruk qamali Germaniya va Avstraliyaning asosiy ishtiroki bilan muhim quruqlik kampaniyasi edi. Ikkala urush paytida ham, urush boshlanganda Avstraliyada topilgan nemis dushman musofirlari internirlangan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.naa.gov.au/collection/snapshots/internment-camps/index.aspx|sarlavha=Wartime internment camps in Australia|kirish sanasi=2013-04-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170904014843/http://www.naa.gov.au/collection/snapshots/internment-camps/index.aspx|arxivsana=2017-09-04}}</ref>. Avstraliya boʻylab internirlangan va harbiy asirlar lagerlarida bir qator nemis dengizchilari (ham savdo ham dengiz flotidan), shuningdek, boshqa hududlardan (birinchi navbatda, [[Shimoliy Afrika]]) olib kelingan nemis harbiy asirlari joylashgan edi. === Diplomatik tarix === XIX asr oxirida Germaniya imperiyasi [[Sidney|Sidneyda]] konsullik ochdi. Nemis konsuli Karl Lyudvig Sahl (1840-1897)<ref name="smh18970403">[http://nla.gov.au/nla.news-article14121310 The late German consul], ''The Sydney Morning Herald'', 3 April 1897</ref> umrining koʻp qismini Tinch okeanining janubiy mintaqasida oʻtkazgan, 1872-yil 18-oktabrda Britaniya hukumati tomonidan qabul qilingan<ref>[https://books.google.com/books?id=4toNAAAAQAAJ&pg=PA290 The foreign officer list and diplomatic and consular hand book. January 1877], p. 290</ref>. 1897-yilda vafotigacha Sidneyda xizmat qilgan va shu yerda dafn etilgan<ref name="smh18970403" />. Birinchi jahon urushidan keyin [[Weimar Respublikasi|Veymar respublikasining]] birinchi konsuli doktor Xans Byusing 1924-yilda Avstraliyaga kelgan<ref>[http://nla.gov.au/nla.news-article31221082 New German consul. Arrival in Sydney], The West Australian (Perth, WA), Wednesday 19 March 1924</ref>. Avstraliya va [[Germaniya|Germaniya Federativ Respublikasi]] oʻrtasidagi diplomatik aloqalar ikkinchi jahon urushidan koʻp oʻtmay boshlangan. 1949-yilda [[Bonn|Bonnda]] Ittifoqchilar Oliy Komissiyasi (bosqinchilik hukumati) huzurida akkreditatsiya qilingan Avstraliya missiyasi tashkil etildi. 1952-yilda missiya GFR hukumati huzurida akkreditatsiya qilingan Avstraliya elchixonasiga aylantirildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.germany.embassy.gov.au/files/beln/Statement%20by%20the%20Rt%20Hon%20RG%20Casey.pdf|sarlavha=Statement by the Minister for External Affairs, the Rt Hon RG Casey, 28 January 1952}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.dfat.gov.au/geo/germany/australia-germany-relations.html|sarlavha=Australia and Germany celebrate 60 years of diplomatic relations in 2012}}</ref>. [[Germaniya Demokratik Respublikasi]] bilan diplomatik aloqalar 1973-yilda Whitlam hukumati tomonidan oʻrnatilgan. === GDR bilan aloqalar === [[Uchinchi reyx|Fashistlar Germaniyasi]] qulaganidan keyin taxminan 37 yil davomida Avstraliya hukumati mafkuraviy va siyosiy sabablarga koʻra [[Germaniya Demokratik Respublikasi|Sharqiy Germaniyani]] tan olish yoki [[Germaniya Demokratik Respublikasi fuqarolik pasporti|Sharqiy Germaniya pasportlarini]] qabul qilishdan bosh tortgan. Avstraliya GDRga [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] tomonidan kuchli taʼsir koʻrsatgan va uygʻunlashgan [[qaram davlat]] sifatida qaraydi. GDR esa Avstraliyani marksizm-leninizmni yoʻq qilish niyatida [[Britaniya imperiyasi|Britaniya mustamlakachiligining]] mahsuli sifatida koʻrgan. Kichik savdo aloqalari va past darajadagi tashriflar boʻlsa-da, bu hukumatlar tomonidan eʼtiborga olinmagan. 1972-yilga kelib, Gough Whitlam boshchiligidagi leyboristlar gʻalabasidan keyin hukumat GDRni tan olish masalasini koʻrib chiqdi. Ikki hukumat oʻrtasidagi baʼzi muzokaralardan soʻng, Avstraliya hukumati keyingi yili nihoyat GDRni tan oldi. Sharqiy Berlindagi „diplomatik kvartal“da Grabbealee 34 manzilida elchixona ochilgan. 1990-yilda Germaniya qayta birlashgandan soʻng, elchixona (Bonndagi boshqasi bilan birga) yopildi. === Yevropa Ittifoqi === Germaniya [[Yevropa Ittifoqi|Yevropa Ittifoqining]] (EI) asoschi aʼzosi edi. Yevropa Ittifoqi va Avstraliya mustahkam munosabatlarga ega va xalqaro masalalarda tobora koʻproq koʻrishmoqda. Yevropa Ittifoqi-Avstraliya munosabatlari 2008-yilda birinchi marta kelishilgan sheriklik asosiga asoslanadi. U nafaqat iqtisodiy munosabatlar, balki kengroq siyosiy masalalar va hamkorlikni qamrab oladi. == Savdo aloqalari == Ikki mamlakat oʻrtasidagi savdo katta. 2008-yilda ikki tomonlama tovar ayirboshlashning umumiy hajmi 13,4 milliard Avstraliya dollaridan ortiqni tashkil etgan, shundan 11,4 milliard Avstraliya dollari (85 foiz) Germaniyadan import qilingan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.dfat.gov.au/geo/germany/germany_brief.html|sarlavha=Germany country brief}}</ref>.<gallery class="center"> Fayl:ABS-5368.0-InternationalTradeInGoodsServicesAustralia-MerchandiseExportsCountryCountryGroupsFobValue-Germany-A1829074F.svg|1988-yildan beri Germaniyaga Avstraliya tovarlari eksportining oylik qiymati (million Avstraliya [[Australian dollar|dollari]]). Fayl:ABS-5439.0-InternationalMerchandiseImportsAustralia-CountryCountryGroupsCustomsValue-Germany-A1829390J.svg|1988-yildan beri Germaniya tovarlarining Avstraliyaga eksportining oylik qiymati (million Avstraliya [[Australian dollar|dollari]]). Fayl:ABS-3401.0-OverseasArrivalsDeparturesAustralia-ShorttermMovementResidentDepartures SelectedDestinations-Original-NumberMovements-Germany-A1831205K.svg|1991-yildan beri Avstraliyadan Germaniyaga oylik qisqa muddatli sayohatlar </gallery> == Shartnomalar == Avstraliya-Germaniya ikki tomonlama shartnomalarining katta qismi savdo, fan, kosmik, soliq/ijtimoiy xavfsizlik, ekstraditsiya va boshqa masalalar boʻyicha kelishuvlarni oʻz ichiga oladi. == Doimiy diplomatik vakolatxonalar == * Avstraliyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi va [[Frankfurtmayn|Frankfurtda]] bosh konsulligi bor<ref>{{Veb manbasi|url=https://germany.embassy.gov.au/beln/home.html|sarlavha=Australian Embassy in|ism=corporateName= Department of Foreign Affairs and|muallif=Trade|ish=germany.embassy.gov.au}}</ref>. * Germaniyaning [[Kanberra|Kanberrada]] elchixonasi va [[Sidney|Sidneyda]] bosh konsulligi bor<ref>{{Veb manbasi|url=https://australien.diplo.de/au-en/embassy-consulates/botschaft|sarlavha=Missions of the Federal Republic of Germany in Australia|ism=Auswärtiges|muallif=Amt|ish=australien.diplo.de|qaralgan sana=2022-10-02|arxivsana=2022-10-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221002152740/https://australien.diplo.de/au-en/embassy-consulates/botschaft}}</ref>. <gallery class="center"> Fayl:Berlin, Mitte, Wallstrasse, Australische Botschaft.jpg|Avstraliyaning Berlindagi elchixonasi Fayl:Deutsche Botschaft Canberra.jpg|Germaniyaning Kanberradagi elchixonasi </gallery> == Manbalar == {{Manbalar}} [[Turkum:Avstraliyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Avstraliyaning tashqi siyosati]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] 4s22jw538qh377izviqhrk4enav5qas 6221231 6221213 2026-07-31T12:22:06Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Avstraliyaning tashqi siyosati]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221231 wikitext text/x-wiki {{Infobox bilateral relations|Avstraliya — Germaniya|Tasvir=Germany_Australia_Locator.png|Mamlakat1=Avstraliya|Mamlakat2=Germaniya|elchi1=Avstraliya elchixonasi [[Berlin]]da. Elchi — Philip Green|elchi2=Germaniya elchixonasi [[Kanberra]]da. Elchi — Dr. Thomas Fitschen|Rang1=green|Rang2=orange}} [[Avstraliya]] va [[Germaniya]] oʻrtasida tashqi aloqalar mavjud. Ikkala davlat ham [[Katta yigirmatalik|G-20 ning yirik iqtisodiyotlari]], [[Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti]] va [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti|Birlashgan Millatlar Tashkilotiga aʼzo]]. == Tarixi == === Yangi Gvineya === [[Fayl:Kormoran_survivors.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c7/Kormoran_survivors.jpg/170px-Kormoran_survivors.jpg|thumb| Nemis yordamchi kreyseri „Kormorandan“ omon qolganlarning bir qismini qutqaruv qayiqlari „Centaur“ yuk tashuvchisi tomonidan Gʻarbiy Avstraliyaning Karnarvon shahriga olib ketmoqdi. ]] Avstraliya va Germaniya manfaatlarining dastlabki toʻqnashuvi 1880-yillarning boshlariga toʻgʻri keladi, chunki [[Germaniya imperiyasi]] ham, Buyuk Britaniyaning Avstraliya koloniyalari elitalari ham [[Yangi gvineya|Yangi Gvineya]] orolining resurslaridan foydalanishdan manfaatdor edilar. Oxir-oqibat, orolning shimoliy-sharqiy kvartallari 1884-yilda nemis protektoratiga aylandi (Germaniya Yangi Gvineyasi), [[Kvinslend]] esa orolning janubi-sharqiy kvartalini 1883-yilda [[Britaniya imperiyasi|Britaniya imperiyasiga]] qoʻshib oldi. 1902-1905-yillarda, [[Avstraliya|Avstraliya Hamdoʻstligi]] tashkil topganidan soʻng, Papua hududi rasman Avstraliya maʼmuriyati ostiga oʻtkazildi. Shunday qilib, Germaniya va Avstraliya mustamlaka mulklari oʻrtasidagi quruqlik chegarasi dunyo xaritalarida chiziq sifatida paydo boʻldi. Biroq, amalda, orolning ichki qismida mustamlakachilarning soni juda oz edi va chegara asosan tekshirilmagan. === Ikki urush === [[Britaniya imperiyasi|Britaniya imperiyasining]] aʼzosi sifatida Avstraliya [[Birinchi jahon urushi|Birinchi jahon urushida]] (1914-1918) va [[Ikkinchi jahon urushi|Ikkinchi jahon urushida]] (1939-1945) Germaniya bilan urush olib bordi. Ikki davlat geografik jihatdan bir-biridan ancha uzoq masofa-da boʻlsa-da, ikkala urush ham ikki davlat harbiylari oʻrtasidagi toʻgʻridan-toʻgʻri toʻqnashuvlarni oʻz ichiga olgan. Birinchi jahon urushidagi avstraliyaliklarning eng yaxshi natijasi boʻlgan Gelipoli kampaniyasi [[Usmonlilar imperiyasi|Usmonli imperiyasiga]] qarshi kurashgan boʻlsa-da, koʻplab avstraliyalik boʻlinmalar Gʻarbiy frontda nemislar bilan toʻqnash kelgan. Avstraliyaning kichik dengiz floti va harbiy ekspeditsiya kuchlari esa Tinch okeanida nemislarga qarshi kurashgan. Urush oxirida Avstraliya delegatsiyasi sobiq [[Germaniya imperiyasi|Germaniya imperiyasining]] gʻoliblar orasida boʻlinishini qonuniylashtirgan [[Versal sulh shartnomasi|Versal shartnomasi boʻyicha]] muzokaralarda qatnashdi. Versal shartnomasi Avstraliya vakillari tomonidan imzolangan birinchi xalqaro shartnoma boʻlgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.foundingdocs.gov.au/item-did-23.html|sarlavha=Documenting Democracy|ish=www.foundingdocs.gov.au}}</ref>. Avstraliya Bosh vaziri Billi Xyuz Germaniyaning yuqori tovon toʻlovlarini talab qildi va 231-moddaga koʻra, [[Britaniya imperiyasi]] va [[Dominion|Dominionlar]] [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika Qoʻshma Shtatlarining]] qarshiliklariga qaramay, toʻlovlardan foyda olishlari uchun uni mojaro uchun aybdor deb belgiladi<ref>{{Kitob manbasi|last=Steiner|first=Zara|url=https://www.worldcat.org/oclc/86068902|title=The lights that failed : European international history, 1919-1933|date=2005|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-151881-2|location=Oxford|oclc=86068902}}</ref>. Shartnomaga koʻra, sobiq Germaniya Yangi Gvineyasi Avstraliya tomonidan [[Millatlar ligasi|Millatlar Ligasi]] mandati ostida boshqariladigan Yangi Gvineya hududiga aylandi. Ilgari Germaniyaning Yangi Gvineyasining maʼmuriy qismi boʻlgan uzoq izolyatsiya qilingan [[Nauru]] oroli alohida mandat hududiga aylandi — nazariy jihatdan Avstraliya, [[Yangi Zelandiya]] va Birlashgan Qirollikning birgalikdagi boshqaruvi ostida, lekin ''aslida'' avstraliyaliklar tomonidan boshqariladi. Ikkinchi jahon urushida, 1941-yil noyabr oyida HMAS „Sidney“ va nemis yordamchi kreyseri „Kormoran“ oʻrtasidagi jang ikkala kemaning ham choʻkib ketishiga olib keldi; Gʻarbiy choʻl kampaniyasi, shu jumladan Tobruk qamali Germaniya va Avstraliyaning asosiy ishtiroki bilan muhim quruqlik kampaniyasi edi. Ikkala urush paytida ham, urush boshlanganda Avstraliyada topilgan nemis dushman musofirlari internirlangan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.naa.gov.au/collection/snapshots/internment-camps/index.aspx|sarlavha=Wartime internment camps in Australia|kirish sanasi=2013-04-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170904014843/http://www.naa.gov.au/collection/snapshots/internment-camps/index.aspx|arxivsana=2017-09-04}}</ref>. Avstraliya boʻylab internirlangan va harbiy asirlar lagerlarida bir qator nemis dengizchilari (ham savdo ham dengiz flotidan), shuningdek, boshqa hududlardan (birinchi navbatda, [[Shimoliy Afrika]]) olib kelingan nemis harbiy asirlari joylashgan edi. === Diplomatik tarix === XIX asr oxirida Germaniya imperiyasi [[Sidney|Sidneyda]] konsullik ochdi. Nemis konsuli Karl Lyudvig Sahl (1840-1897)<ref name="smh18970403">[http://nla.gov.au/nla.news-article14121310 The late German consul], ''The Sydney Morning Herald'', 3 April 1897</ref> umrining koʻp qismini Tinch okeanining janubiy mintaqasida oʻtkazgan, 1872-yil 18-oktabrda Britaniya hukumati tomonidan qabul qilingan<ref>[https://books.google.com/books?id=4toNAAAAQAAJ&pg=PA290 The foreign officer list and diplomatic and consular hand book. January 1877], p. 290</ref>. 1897-yilda vafotigacha Sidneyda xizmat qilgan va shu yerda dafn etilgan<ref name="smh18970403" />. Birinchi jahon urushidan keyin [[Weimar Respublikasi|Veymar respublikasining]] birinchi konsuli doktor Xans Byusing 1924-yilda Avstraliyaga kelgan<ref>[http://nla.gov.au/nla.news-article31221082 New German consul. Arrival in Sydney], The West Australian (Perth, WA), Wednesday 19 March 1924</ref>. Avstraliya va [[Germaniya|Germaniya Federativ Respublikasi]] oʻrtasidagi diplomatik aloqalar ikkinchi jahon urushidan koʻp oʻtmay boshlangan. 1949-yilda [[Bonn|Bonnda]] Ittifoqchilar Oliy Komissiyasi (bosqinchilik hukumati) huzurida akkreditatsiya qilingan Avstraliya missiyasi tashkil etildi. 1952-yilda missiya GFR hukumati huzurida akkreditatsiya qilingan Avstraliya elchixonasiga aylantirildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.germany.embassy.gov.au/files/beln/Statement%20by%20the%20Rt%20Hon%20RG%20Casey.pdf|sarlavha=Statement by the Minister for External Affairs, the Rt Hon RG Casey, 28 January 1952}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.dfat.gov.au/geo/germany/australia-germany-relations.html|sarlavha=Australia and Germany celebrate 60 years of diplomatic relations in 2012}}</ref>. [[Germaniya Demokratik Respublikasi]] bilan diplomatik aloqalar 1973-yilda Whitlam hukumati tomonidan oʻrnatilgan. === GDR bilan aloqalar === [[Uchinchi reyx|Fashistlar Germaniyasi]] qulaganidan keyin taxminan 37 yil davomida Avstraliya hukumati mafkuraviy va siyosiy sabablarga koʻra [[Germaniya Demokratik Respublikasi|Sharqiy Germaniyani]] tan olish yoki [[Germaniya Demokratik Respublikasi fuqarolik pasporti|Sharqiy Germaniya pasportlarini]] qabul qilishdan bosh tortgan. Avstraliya GDRga [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] tomonidan kuchli taʼsir koʻrsatgan va uygʻunlashgan [[qaram davlat]] sifatida qaraydi. GDR esa Avstraliyani marksizm-leninizmni yoʻq qilish niyatida [[Britaniya imperiyasi|Britaniya mustamlakachiligining]] mahsuli sifatida koʻrgan. Kichik savdo aloqalari va past darajadagi tashriflar boʻlsa-da, bu hukumatlar tomonidan eʼtiborga olinmagan. 1972-yilga kelib, Gough Whitlam boshchiligidagi leyboristlar gʻalabasidan keyin hukumat GDRni tan olish masalasini koʻrib chiqdi. Ikki hukumat oʻrtasidagi baʼzi muzokaralardan soʻng, Avstraliya hukumati keyingi yili nihoyat GDRni tan oldi. Sharqiy Berlindagi „diplomatik kvartal“da Grabbealee 34 manzilida elchixona ochilgan. 1990-yilda Germaniya qayta birlashgandan soʻng, elchixona (Bonndagi boshqasi bilan birga) yopildi. === Yevropa Ittifoqi === Germaniya [[Yevropa Ittifoqi|Yevropa Ittifoqining]] (EI) asoschi aʼzosi edi. Yevropa Ittifoqi va Avstraliya mustahkam munosabatlarga ega va xalqaro masalalarda tobora koʻproq koʻrishmoqda. Yevropa Ittifoqi-Avstraliya munosabatlari 2008-yilda birinchi marta kelishilgan sheriklik asosiga asoslanadi. U nafaqat iqtisodiy munosabatlar, balki kengroq siyosiy masalalar va hamkorlikni qamrab oladi. == Savdo aloqalari == Ikki mamlakat oʻrtasidagi savdo katta. 2008-yilda ikki tomonlama tovar ayirboshlashning umumiy hajmi 13,4 milliard Avstraliya dollaridan ortiqni tashkil etgan, shundan 11,4 milliard Avstraliya dollari (85 foiz) Germaniyadan import qilingan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.dfat.gov.au/geo/germany/germany_brief.html|sarlavha=Germany country brief}}</ref>.<gallery class="center"> Fayl:ABS-5368.0-InternationalTradeInGoodsServicesAustralia-MerchandiseExportsCountryCountryGroupsFobValue-Germany-A1829074F.svg|1988-yildan beri Germaniyaga Avstraliya tovarlari eksportining oylik qiymati (million Avstraliya [[Australian dollar|dollari]]). Fayl:ABS-5439.0-InternationalMerchandiseImportsAustralia-CountryCountryGroupsCustomsValue-Germany-A1829390J.svg|1988-yildan beri Germaniya tovarlarining Avstraliyaga eksportining oylik qiymati (million Avstraliya [[Australian dollar|dollari]]). Fayl:ABS-3401.0-OverseasArrivalsDeparturesAustralia-ShorttermMovementResidentDepartures SelectedDestinations-Original-NumberMovements-Germany-A1831205K.svg|1991-yildan beri Avstraliyadan Germaniyaga oylik qisqa muddatli sayohatlar </gallery> == Shartnomalar == Avstraliya-Germaniya ikki tomonlama shartnomalarining katta qismi savdo, fan, kosmik, soliq/ijtimoiy xavfsizlik, ekstraditsiya va boshqa masalalar boʻyicha kelishuvlarni oʻz ichiga oladi. == Doimiy diplomatik vakolatxonalar == * Avstraliyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi va [[Frankfurtmayn|Frankfurtda]] bosh konsulligi bor<ref>{{Veb manbasi|url=https://germany.embassy.gov.au/beln/home.html|sarlavha=Australian Embassy in|ism=corporateName= Department of Foreign Affairs and|muallif=Trade|ish=germany.embassy.gov.au}}</ref>. * Germaniyaning [[Kanberra|Kanberrada]] elchixonasi va [[Sidney|Sidneyda]] bosh konsulligi bor<ref>{{Veb manbasi|url=https://australien.diplo.de/au-en/embassy-consulates/botschaft|sarlavha=Missions of the Federal Republic of Germany in Australia|ism=Auswärtiges|muallif=Amt|ish=australien.diplo.de|qaralgan sana=2022-10-02|arxivsana=2022-10-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221002152740/https://australien.diplo.de/au-en/embassy-consulates/botschaft}}</ref>. <gallery class="center"> Fayl:Berlin, Mitte, Wallstrasse, Australische Botschaft.jpg|Avstraliyaning Berlindagi elchixonasi Fayl:Deutsche Botschaft Canberra.jpg|Germaniyaning Kanberradagi elchixonasi </gallery> == Manbalar == {{Manbalar}} [[Turkum:Avstraliyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] 6ectjocg1rc98m4llxzivlp2rx5nuz4 6221232 6221231 2026-07-31T12:22:26Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Avstraliyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Germaniya" ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221232 wikitext text/x-wiki {{Infobox bilateral relations|Avstraliya — Germaniya|Tasvir=Germany_Australia_Locator.png|Mamlakat1=Avstraliya|Mamlakat2=Germaniya|elchi1=Avstraliya elchixonasi [[Berlin]]da. Elchi — Philip Green|elchi2=Germaniya elchixonasi [[Kanberra]]da. Elchi — Dr. Thomas Fitschen|Rang1=green|Rang2=orange}} [[Avstraliya]] va [[Germaniya]] oʻrtasida tashqi aloqalar mavjud. Ikkala davlat ham [[Katta yigirmatalik|G-20 ning yirik iqtisodiyotlari]], [[Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti]] va [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti|Birlashgan Millatlar Tashkilotiga aʼzo]]. == Tarixi == === Yangi Gvineya === [[Fayl:Kormoran_survivors.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c7/Kormoran_survivors.jpg/170px-Kormoran_survivors.jpg|thumb| Nemis yordamchi kreyseri „Kormorandan“ omon qolganlarning bir qismini qutqaruv qayiqlari „Centaur“ yuk tashuvchisi tomonidan Gʻarbiy Avstraliyaning Karnarvon shahriga olib ketmoqdi. ]] Avstraliya va Germaniya manfaatlarining dastlabki toʻqnashuvi 1880-yillarning boshlariga toʻgʻri keladi, chunki [[Germaniya imperiyasi]] ham, Buyuk Britaniyaning Avstraliya koloniyalari elitalari ham [[Yangi gvineya|Yangi Gvineya]] orolining resurslaridan foydalanishdan manfaatdor edilar. Oxir-oqibat, orolning shimoliy-sharqiy kvartallari 1884-yilda nemis protektoratiga aylandi (Germaniya Yangi Gvineyasi), [[Kvinslend]] esa orolning janubi-sharqiy kvartalini 1883-yilda [[Britaniya imperiyasi|Britaniya imperiyasiga]] qoʻshib oldi. 1902-1905-yillarda, [[Avstraliya|Avstraliya Hamdoʻstligi]] tashkil topganidan soʻng, Papua hududi rasman Avstraliya maʼmuriyati ostiga oʻtkazildi. Shunday qilib, Germaniya va Avstraliya mustamlaka mulklari oʻrtasidagi quruqlik chegarasi dunyo xaritalarida chiziq sifatida paydo boʻldi. Biroq, amalda, orolning ichki qismida mustamlakachilarning soni juda oz edi va chegara asosan tekshirilmagan. === Ikki urush === [[Britaniya imperiyasi|Britaniya imperiyasining]] aʼzosi sifatida Avstraliya [[Birinchi jahon urushi|Birinchi jahon urushida]] (1914-1918) va [[Ikkinchi jahon urushi|Ikkinchi jahon urushida]] (1939-1945) Germaniya bilan urush olib bordi. Ikki davlat geografik jihatdan bir-biridan ancha uzoq masofa-da boʻlsa-da, ikkala urush ham ikki davlat harbiylari oʻrtasidagi toʻgʻridan-toʻgʻri toʻqnashuvlarni oʻz ichiga olgan. Birinchi jahon urushidagi avstraliyaliklarning eng yaxshi natijasi boʻlgan Gelipoli kampaniyasi [[Usmonlilar imperiyasi|Usmonli imperiyasiga]] qarshi kurashgan boʻlsa-da, koʻplab avstraliyalik boʻlinmalar Gʻarbiy frontda nemislar bilan toʻqnash kelgan. Avstraliyaning kichik dengiz floti va harbiy ekspeditsiya kuchlari esa Tinch okeanida nemislarga qarshi kurashgan. Urush oxirida Avstraliya delegatsiyasi sobiq [[Germaniya imperiyasi|Germaniya imperiyasining]] gʻoliblar orasida boʻlinishini qonuniylashtirgan [[Versal sulh shartnomasi|Versal shartnomasi boʻyicha]] muzokaralarda qatnashdi. Versal shartnomasi Avstraliya vakillari tomonidan imzolangan birinchi xalqaro shartnoma boʻlgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.foundingdocs.gov.au/item-did-23.html|sarlavha=Documenting Democracy|ish=www.foundingdocs.gov.au}}</ref>. Avstraliya Bosh vaziri Billi Xyuz Germaniyaning yuqori tovon toʻlovlarini talab qildi va 231-moddaga koʻra, [[Britaniya imperiyasi]] va [[Dominion|Dominionlar]] [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika Qoʻshma Shtatlarining]] qarshiliklariga qaramay, toʻlovlardan foyda olishlari uchun uni mojaro uchun aybdor deb belgiladi<ref>{{Kitob manbasi|last=Steiner|first=Zara|url=https://www.worldcat.org/oclc/86068902|title=The lights that failed : European international history, 1919-1933|date=2005|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-151881-2|location=Oxford|oclc=86068902}}</ref>. Shartnomaga koʻra, sobiq Germaniya Yangi Gvineyasi Avstraliya tomonidan [[Millatlar ligasi|Millatlar Ligasi]] mandati ostida boshqariladigan Yangi Gvineya hududiga aylandi. Ilgari Germaniyaning Yangi Gvineyasining maʼmuriy qismi boʻlgan uzoq izolyatsiya qilingan [[Nauru]] oroli alohida mandat hududiga aylandi — nazariy jihatdan Avstraliya, [[Yangi Zelandiya]] va Birlashgan Qirollikning birgalikdagi boshqaruvi ostida, lekin ''aslida'' avstraliyaliklar tomonidan boshqariladi. Ikkinchi jahon urushida, 1941-yil noyabr oyida HMAS „Sidney“ va nemis yordamchi kreyseri „Kormoran“ oʻrtasidagi jang ikkala kemaning ham choʻkib ketishiga olib keldi; Gʻarbiy choʻl kampaniyasi, shu jumladan Tobruk qamali Germaniya va Avstraliyaning asosiy ishtiroki bilan muhim quruqlik kampaniyasi edi. Ikkala urush paytida ham, urush boshlanganda Avstraliyada topilgan nemis dushman musofirlari internirlangan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.naa.gov.au/collection/snapshots/internment-camps/index.aspx|sarlavha=Wartime internment camps in Australia|kirish sanasi=2013-04-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170904014843/http://www.naa.gov.au/collection/snapshots/internment-camps/index.aspx|arxivsana=2017-09-04}}</ref>. Avstraliya boʻylab internirlangan va harbiy asirlar lagerlarida bir qator nemis dengizchilari (ham savdo ham dengiz flotidan), shuningdek, boshqa hududlardan (birinchi navbatda, [[Shimoliy Afrika]]) olib kelingan nemis harbiy asirlari joylashgan edi. === Diplomatik tarix === XIX asr oxirida Germaniya imperiyasi [[Sidney|Sidneyda]] konsullik ochdi. Nemis konsuli Karl Lyudvig Sahl (1840-1897)<ref name="smh18970403">[http://nla.gov.au/nla.news-article14121310 The late German consul], ''The Sydney Morning Herald'', 3 April 1897</ref> umrining koʻp qismini Tinch okeanining janubiy mintaqasida oʻtkazgan, 1872-yil 18-oktabrda Britaniya hukumati tomonidan qabul qilingan<ref>[https://books.google.com/books?id=4toNAAAAQAAJ&pg=PA290 The foreign officer list and diplomatic and consular hand book. January 1877], p. 290</ref>. 1897-yilda vafotigacha Sidneyda xizmat qilgan va shu yerda dafn etilgan<ref name="smh18970403" />. Birinchi jahon urushidan keyin [[Weimar Respublikasi|Veymar respublikasining]] birinchi konsuli doktor Xans Byusing 1924-yilda Avstraliyaga kelgan<ref>[http://nla.gov.au/nla.news-article31221082 New German consul. Arrival in Sydney], The West Australian (Perth, WA), Wednesday 19 March 1924</ref>. Avstraliya va [[Germaniya|Germaniya Federativ Respublikasi]] oʻrtasidagi diplomatik aloqalar ikkinchi jahon urushidan koʻp oʻtmay boshlangan. 1949-yilda [[Bonn|Bonnda]] Ittifoqchilar Oliy Komissiyasi (bosqinchilik hukumati) huzurida akkreditatsiya qilingan Avstraliya missiyasi tashkil etildi. 1952-yilda missiya GFR hukumati huzurida akkreditatsiya qilingan Avstraliya elchixonasiga aylantirildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.germany.embassy.gov.au/files/beln/Statement%20by%20the%20Rt%20Hon%20RG%20Casey.pdf|sarlavha=Statement by the Minister for External Affairs, the Rt Hon RG Casey, 28 January 1952}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.dfat.gov.au/geo/germany/australia-germany-relations.html|sarlavha=Australia and Germany celebrate 60 years of diplomatic relations in 2012}}</ref>. [[Germaniya Demokratik Respublikasi]] bilan diplomatik aloqalar 1973-yilda Whitlam hukumati tomonidan oʻrnatilgan. === GDR bilan aloqalar === [[Uchinchi reyx|Fashistlar Germaniyasi]] qulaganidan keyin taxminan 37 yil davomida Avstraliya hukumati mafkuraviy va siyosiy sabablarga koʻra [[Germaniya Demokratik Respublikasi|Sharqiy Germaniyani]] tan olish yoki [[Germaniya Demokratik Respublikasi fuqarolik pasporti|Sharqiy Germaniya pasportlarini]] qabul qilishdan bosh tortgan. Avstraliya GDRga [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] tomonidan kuchli taʼsir koʻrsatgan va uygʻunlashgan [[qaram davlat]] sifatida qaraydi. GDR esa Avstraliyani marksizm-leninizmni yoʻq qilish niyatida [[Britaniya imperiyasi|Britaniya mustamlakachiligining]] mahsuli sifatida koʻrgan. Kichik savdo aloqalari va past darajadagi tashriflar boʻlsa-da, bu hukumatlar tomonidan eʼtiborga olinmagan. 1972-yilga kelib, Gough Whitlam boshchiligidagi leyboristlar gʻalabasidan keyin hukumat GDRni tan olish masalasini koʻrib chiqdi. Ikki hukumat oʻrtasidagi baʼzi muzokaralardan soʻng, Avstraliya hukumati keyingi yili nihoyat GDRni tan oldi. Sharqiy Berlindagi „diplomatik kvartal“da Grabbealee 34 manzilida elchixona ochilgan. 1990-yilda Germaniya qayta birlashgandan soʻng, elchixona (Bonndagi boshqasi bilan birga) yopildi. === Yevropa Ittifoqi === Germaniya [[Yevropa Ittifoqi|Yevropa Ittifoqining]] (EI) asoschi aʼzosi edi. Yevropa Ittifoqi va Avstraliya mustahkam munosabatlarga ega va xalqaro masalalarda tobora koʻproq koʻrishmoqda. Yevropa Ittifoqi-Avstraliya munosabatlari 2008-yilda birinchi marta kelishilgan sheriklik asosiga asoslanadi. U nafaqat iqtisodiy munosabatlar, balki kengroq siyosiy masalalar va hamkorlikni qamrab oladi. == Savdo aloqalari == Ikki mamlakat oʻrtasidagi savdo katta. 2008-yilda ikki tomonlama tovar ayirboshlashning umumiy hajmi 13,4 milliard Avstraliya dollaridan ortiqni tashkil etgan, shundan 11,4 milliard Avstraliya dollari (85 foiz) Germaniyadan import qilingan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.dfat.gov.au/geo/germany/germany_brief.html|sarlavha=Germany country brief}}</ref>.<gallery class="center"> Fayl:ABS-5368.0-InternationalTradeInGoodsServicesAustralia-MerchandiseExportsCountryCountryGroupsFobValue-Germany-A1829074F.svg|1988-yildan beri Germaniyaga Avstraliya tovarlari eksportining oylik qiymati (million Avstraliya [[Australian dollar|dollari]]). Fayl:ABS-5439.0-InternationalMerchandiseImportsAustralia-CountryCountryGroupsCustomsValue-Germany-A1829390J.svg|1988-yildan beri Germaniya tovarlarining Avstraliyaga eksportining oylik qiymati (million Avstraliya [[Australian dollar|dollari]]). Fayl:ABS-3401.0-OverseasArrivalsDeparturesAustralia-ShorttermMovementResidentDepartures SelectedDestinations-Original-NumberMovements-Germany-A1831205K.svg|1991-yildan beri Avstraliyadan Germaniyaga oylik qisqa muddatli sayohatlar </gallery> == Shartnomalar == Avstraliya-Germaniya ikki tomonlama shartnomalarining katta qismi savdo, fan, kosmik, soliq/ijtimoiy xavfsizlik, ekstraditsiya va boshqa masalalar boʻyicha kelishuvlarni oʻz ichiga oladi. == Doimiy diplomatik vakolatxonalar == * Avstraliyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi va [[Frankfurtmayn|Frankfurtda]] bosh konsulligi bor<ref>{{Veb manbasi|url=https://germany.embassy.gov.au/beln/home.html|sarlavha=Australian Embassy in|ism=corporateName= Department of Foreign Affairs and|muallif=Trade|ish=germany.embassy.gov.au}}</ref>. * Germaniyaning [[Kanberra|Kanberrada]] elchixonasi va [[Sidney|Sidneyda]] bosh konsulligi bor<ref>{{Veb manbasi|url=https://australien.diplo.de/au-en/embassy-consulates/botschaft|sarlavha=Missions of the Federal Republic of Germany in Australia|ism=Auswärtiges|muallif=Amt|ish=australien.diplo.de|qaralgan sana=2022-10-02|arxivsana=2022-10-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221002152740/https://australien.diplo.de/au-en/embassy-consulates/botschaft}}</ref>. <gallery class="center"> Fayl:Berlin, Mitte, Wallstrasse, Australische Botschaft.jpg|Avstraliyaning Berlindagi elchixonasi Fayl:Deutsche Botschaft Canberra.jpg|Germaniyaning Kanberradagi elchixonasi </gallery> == Manbalar == {{Manbalar}} [[Turkum:Avstraliyaning ikki tomonlama aloqalari|Germaniya]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] f6j2sgzrg25vtl3anugnbmu19w8hi2a 0 807612 6221282 3300042 2026-07-31T12:30:24Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Yangi Zelandiya" ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221282 wikitext text/x-wiki [[File:Germany_New_Zealand_Locator.png|250px|thumb|Germaniya va Yangi Zelandiya davlatlarining xaritada joylashuvi. Yashil rangda [[Germaniya]], sariq rangda [[Yangi Zelandiya]] aks etgan.]] '''Germaniya-Yangi Zelandiya munosabatlari''' [[Germaniya|Germaniya Federativ Respublikasi]] va [[Yangi Zelandiya]] oʻrtasidagi hozirgi va tarixiy munosabatlarni anglatadi. Ikkala xalq ham doʻstona munosabatlarga ega, ularning ahamiyati Germaniyaning Yangi Zelandiyaga migratsiya tarixiga bogʻliq. Taxminan 200 000 yangi zelandiyaliklar nemis millatiga mansub va har yili koʻplab nemis sayyohlari Yangi Zelandiyaga tashrif buyurishadi<ref name="Teara">[https://teara.govt.nz/en/germans Teara: Germans]</ref>. Ikkala davlat ham Avstraliya group, [[Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti]] va [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti|Birlashgan Millatlar Tashkilotiga aʼzo]]. == Tarixi == Yangi Zelandiyaga 1842-yilda birinchi nemis muhojirlari kelgan<ref>[https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1745-7939.1973.tb00692.x German Immigration and Settlement in New Zealand 1842-1914] {{Subscription required|s}}</ref>. 1843-1914-yillar orasida 10 000 ga yaqin kishilar asosan shimoliy Germaniyadan kelgan<ref name="Teara">[https://teara.govt.nz/en/germans Teara: Germans]</ref>. Birinchi [[Birinchi jahon urushi|jahon urushi]] boshlangach, Yangi Zelandiya 1914-yil avgust oyida [[Buyuk Britaniya oroli|Buyuk Britaniya]] urush eʼlon qilganidan keyin Germaniyaga urush eʼlon qildi<ref>[https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/NZTIM19140806.2.7.1?end_date=06-08-1914&page=2&query=declaration+Liverpool&start_date=05-08-1914&type=ARTICLE%2CILLUSTRATION Governor’s Proclamation]</ref>. Urush eʼlon qilganidan koʻp oʻtmay, Yangi Zelandiya ekspeditsiya kuchini yuborib Germaniyaning Samoa orollarini egallab oldi. Yangi Zelandiya askarlari ham Gʻarbiy frontda nemis qoʻshinlariga qarshi kurashganlar. Yangi Zelandiyaga qaytib, hukumat koʻplab nemislarni Somes oroli va Motuihe orollarida dushman musofirlari sifatida internatsiya qilgan<ref>[https://teara.govt.nz/en/germans/page-5 Immigration after 1914]</ref>. Ikkinchi [[Ikkinchi jahon urushi|Jahon urushi paytida]] Yangi Zelandiya askarlari ([[Britaniya imperiyasi|Britaniya imperiyasining]] bir qismi sifatida) Gretsiya jangi, Krit jangi, Gʻarbiy choʻl kampaniyasi, Tunis va [[Italiya kampaniyasi]] paytida nemis qoʻshinlariga qarshi kurashdilar. Yangi Zelandiya Maori bataloni ham Birinchi jahon urushi davrida xizmat qilgan Maori pionerlar batalyoni izidan urushda qatnashgan. 1953-yilda [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Gʻarbiy Germaniya]] va Yangi Zelandiya oʻrtasida diplomatik munosabatlar oʻrnatildi<ref>[https://www.auswaertiges-amt.de/en/newsroom/news/131105-60-jahre-beziehungen-neuseeland/258114 60 years of diplomatic relations between Germany and New Zealand ]</ref>. 1990-yilda Germaniya qayta birlashganidan keyin Yangi Zelandiya Germaniya bilan diplomatik munosabatlarni davom ettirdi. Germaniya va Yangi Zelandiya oʻrtasida diplomatik aloqalar oʻrnatilganidan buyon har ikki davlat oʻzaro yaqin ishonchga asoslangan hamkorlikni rivojlantirdi. Ushbu hamkorlik umumiy manfaatlar va qadriyatlarga asoslanadi va bu ikki mamlakatni xalqaro munosabatlar, savdo, tadqiqot va madaniy almashinuvda hamfikrlarga aylantirgan. Germaniya kansleri [[Angela Merkel|Angela Merkelning]] 2014-yilda Yangi Zelandiyaga tashrifi va 2018-yil aprel oyida Yangi Zelandiya Bosh vaziri [[Jacinda Ardern|Jasinda Ardernning]] Germaniyaga tashrifi natijasida ikkala davlat ham iliq munosabatlar oʻrnatgan<ref>[https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/laenderinformationen/neuseeland-node/newzealand/233192 Germany and New Zealand: bilateral relations]</ref>. == Yuqori darajadagi tashriflar == '''Germaniyadan Yangi Zelandiyaga yuqori darajadagi tashriflar''' * Prezident [[Johannes Rau|Yoxannes Rau]] (2001) * Kansler [[Angela Merkel]] (2014) * Prezident [[Frank-Walter Steinmeier|Frank-Valter Shtaynmayer]] (2017) '''Yangi Zelandiyadan Germaniyaga yuqori darajadagi tashriflar''' * Bosh vazir Xelen Klark (2005) * Bosh vazir [[John Key|Jon Key]] (2015) * Bosh vazir [[Bill English|Bill Ingliz]] (2017) * Bosh vazir [[Jacinda Ardern|Jasinda Ardern]] (2018) == Savdo aloqalari == 2019-yilda Germaniya va Yangi Zelandiya o‘rtasidagi savdo hajmi 4 milliard dollarni tashkil etdi<ref name="MFAT">[https://www.mfat.govt.nz/en/countries-and-regions/europe/germany/ MFAT: Germany]</ref>. Germaniyaning Yangi Zelandiyaga asosiy eksporti quyidagilardan iborat: avtomobillar; mexanik mashinalar va uskunalar; farmatsevtika mahsulotlari va elektr mashinalari. Yangi Zelandiyaning Germaniyaga asosiy eksporti quyidagilardan iborat: goʻsht; optik va tibbiy asbob-uskunalar; meva; kazein; baliq va jun. <ref name="MFAT" /> == Doimiy diplomatik vakolatxonalar == * Germaniyaning Vellingtonda elchixonasi bor<ref>[https://wellington.diplo.de Embassy of Germany in Wellington]</ref>. * Yangi Zelandiyaning Berlinda elchixonasi va [[Gamburg|Gamburgda]] bosh konsulligi bor<ref>[https://www.mfat.govt.nz/en/countries-and-regions/europe/germany/berlin/ Embassy of New Zealand in Berlin]</ref>. <gallery class="center"> Fayl:WellingtonEmbassy-Germany.jpg|Vellingtondagi Germaniya elchixonasi Fayl:Berlin Friedrichstraße 20090711 11.JPG|Berlindagi Yangi Zelandiya elchixonasi joylashgan bino </gallery> == Manbalar == {{Manbalar}} [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Yangi Zelandiya]] [[Turkum:Yangi Zelandiyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] dueqnkhvs38ncpey8zwerjqn0fsec2x 0 807697 6221217 6210544 2026-07-31T12:19:33Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning tashqi siyosati]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221217 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Germaniya — Ispaniya munosabatlari |Tasvir = Germany_Spain_Locator.svg |Mamlakat1 = Germaniya |Mamlakat2 = Ispaniya |Rang1 = green |Rang2 = orange }} [[Fayl:Pedro_Sánchez_y_Angela_Merkel_06.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b7/Pedro_S%C3%A1nchez_y_Angela_Merkel_06.jpg/250px-Pedro_S%C3%A1nchez_y_Angela_Merkel_06.jpg|thumb|250x250px| [[Angela Merkel]] va Pedro Sanches]] '''Germaniya — Ispaniya munosabatlari''' ({{Lang-de|deutsch-spanische Beziehungen}}; {{Lang-es|Relaciones Alemania-España}}) [[Germaniya]] va [[Ispaniya]] oʻrtasidagi tashqi siyosiy masalalarni oʻz ichiga olgan. Ikkala davlat ham [[Yevropa Ittifoqi]], [[Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti]], [[NATO]] va [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti|Birlashgan Millatlar Tashkilotiga]] aʼzo. == Tarixi == === Antik davr === [[Fayl:Conquête_de_l'Islam_à_la_chute_des_Omeyyades_de.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/62/Conqu%C3%AAte_de_l%27Islam_%C3%A0_la_chute_des_Omeyyades_de.svg/220px-Conqu%C3%AAte_de_l%27Islam_%C3%A0_la_chute_des_Omeyyades_de.svg.png|right|thumb| Poitiers jangigacha islomiy kengayish]] Germaniyaning gʻarbiy va janubiy qismlari ham [[Rim imperiyasi|Rim]] imperiyasi hukmronligi ostida boʻlgan. Antik davrning [[Xalqlarning buyuk koʻchishi|oxirlarida xalqlarning buyuk koʻchishlari davridan]] keyin nemis qabilalari [[Pireney yarim oroli|Pireney yarim orolidagi]] hududlarda hukmronlik qilib, Suevi qirolligini (409-yildan) va Vesigot qirolligini (V asrning ikkinchi yarmidan boshlab) tashkil etdilar. 711-yildan boshlab Ispaniyaning katta qismi musulmonlar hukmronligi ostiga oʻtgan. Faqat oʻsha paytda Fransiya va Germaniya hududlarini oʻz ichiga olgan [[Frank davlati|Frank imperiyasining]] qiroli [[Karl martell|Karl Martell]], Turlar jangi bilan Ispaniyadan Fransiyaning janubi-gʻarbiy qismiga arablarning yurishini toʻxtata olgan. Faqat Pireney yarim orolining shimolida nasroniy hukmdorlari oʻzlarini hukmdorliklarini oʻrnatishgan. Shimoldan 722-yilda, Ispaniya [[Rekonkista|Rekonkistasi]] boshlangan. === Alfons X. === [[Fayl:Libro_de_los_Juegos,_Alfonso_X_y_su_corte.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/32/Libro_de_los_Juegos%2C_Alfonso_X_y_su_corte.jpg/220px-Libro_de_los_Juegos%2C_Alfonso_X_y_su_corte.jpg|right|thumb| Kastiliyalik Alfonso X (''Libro de los juegos'' dan rasm, 1251-1282)]] 1252-yildan 1282-yilgacha [[Leon (qirollik)|Leon]] va Kastiliya qiroli Alfonso X. arablarga qarshi salib yurishini boshqargan. Alfonso X 1257-yildan 1273-yilgacha [[Muqaddas Rim imperiyasi|Muqaddas Rim imperiyasiga]] qarshi qirol boʻlgan. Alfonso X ning nemis Xohenstaufen oilasidan qirol Filipp fon Shvabenning qizi onasi Elizabet orqali kelib chiqishi unga Shvabiyada vakillik qilish huquqini bergan. 1256-yilda Gollandiyalik William vafotidan soʻng, 1257-yilda saylovchilarning saylash jarayonida Alfonso raqibi Richard Kornuol bilan bir xil miqdordagi ovozlarni olgan. Richardni Muqaddas Rim imperiyasi Germaniya qirolligining nufuzli Kayzer tojiga erishishga undargan. [[Romzug]] uchun kerakli pulni toʻplay olmagan. Richard Kornoul pul olish uchun tangalarni sifatini yomonlashtirib, so‘ngra o‘ziga xos soliq tizimi orqali narxlarning oshishini nazorat qilishga urinib ko‘rgan. 1273-yilda Rudolf I Gabsburgning Rim-Germaniya qirolligiga bir ovozdan saylanishi, aslida Alfonsning [[Muqaddas Rim imperiyasi]] qiroli etib saylangan. === Karl V: „Mening qirolligimda quyosh hech qachon botmaydi“ === [[Fayl:Empire-Roman-Emperor-Charles-V_02.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Empire-Roman-Emperor-Charles-V_02.svg/220px-Empire-Roman-Emperor-Charles-V_02.svg.png|right|thumb| Charlz V hukmronligi.<br /><br /><br /><br /> ''"Burgundiya:"'' Kastiliya<br /><br /><br /><br /> ''"Qizil:"'' Aragonning mulki<br /><br /><br /><br /> ''"Toʻq sariq:"'' Burgundiya mulklari<br /><br /><br /><br /> ''"Sariq:"'' Avstriyaning merosxoʻr yerlari<br /><br /><br /><br /> ''"Pushti:"'' Muqaddas Rim imperiyasi]] Rekonkista 1492-yilda katolik monarxlari [[Izabella (Kastiliya)|Kastiliya qirolichasi Izabella I]] va Aragon qiroli Ferdinand II tomonidan yakunlandi. Xuddi shu yili dengizchi [[Christopher Columbus|Kristofer Kolumb]] Amerikaga yetib bordi va [[Ispaniya imperiyasi|Ispaniya imperiyasining]] bayrogʻini oʻrnatdi. 1504-yilda vafot etgan Izabellaning merosxoʻri oʻgʻli John Asturiya shahzodasi edi. John 1496-yilda Muqaddas Rim imperatori nemis Maksimilian I ning qizi burgundiyalik Margaretga uylandi, ammo er-xotin 1497-yilda merosxoʻrlarsiz vafot etdi. Johnning singlisi [[Qirolicha Xuana I (Telba)|Joanna]] 1497-yilda kastiliyalik Filipp I Gabsburgga (1478-1506) turmushga chiqqan. Biroq zamondoshlarining ko‘zida „telbalik“ alomatlarini ko‘rsatgach, Ferdinand malikaning o‘rnini egallagan. Ferdinandning oʻlimi bilan Joannaning toʻngʻich oʻgʻli [[Karl V|Charlz]] ispan taxti merosxoʻriga aylan. [[Fayl:Peter_Paul_Rubens_119.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9b/Peter_Paul_Rubens_119.jpg/220px-Peter_Paul_Rubens_119.jpg|thumb| Imperator [[Karl V|Charlz V]] ''hech qachon quyosh botmagan'' ''imperiyani'' boshqargan. [[Piter Pauel Rubens|Rubens]] tomonidan chizilgan rasm]] Merosni qonuniylashtirish uchun Charlz 1516-yilda Fransiya bilan [[Cambria Ligasi urushi|Noyon shartnomasini]] tuzgan<ref>Alfred Kohler: ''Charles V (1519-1556).'' In: ''The emperors of modern times.'' Munich 1990, p. 35.</ref>. 1519-yilda, bobosi Maksimilian vafot etganidan soʻng, Charlz avstriyalik — [[Gabsburglar]] merosini ham qoʻlga kiritgan. Qirol Rim-Germaniya qiroli etib saylandi va 1520-yilda toj kiyish marosimida „Tanlangan imperator“ unvonini oldi. Fransiyalik Frensis I va [[Henry VIII|Angliyalik Genrix VIII]] ham Maksimilianning vorisligi uchun ariza berishgan va nihoyat Fridrix fon Saksen va Karlning ukasi Ferdinand baʼzida suhbatda nomzod sifatida qatnashgan. Hal qiluvchi omil Fugger tomonidan taqdim etilgan moliyaviy yordam edi. Saylashning umumiy qiymati 851 918 guldenni tashkil egan, ulardan faqat Fuggerlar 543 585 ni yigʻdilar<ref>Michael North: "The money and its history. From the Middle Ages to the present day. ''Beck, Munich 1994, p. 86.''</ref>. Ispaniyada oʻz urushlarini moliyalashtirish uchun soliqlarni oshirgan chet ellik Karl hukmronligiga qarshi Komuneros qoʻzgʻoloni boshlandi. Qoʻzgʻolonni asosan Kastiliya shaharlari, xususan [Toledo] burjuaziyasi qoʻllab-quvvatladi. Karl ruhoniylar va zodagonlarning bir qismidan yordam topdi. Karlning maqsadi qirol hokimiyatini Kortes foydasiga cheklash edi. [[Valensiya qirolligi|Valensiya qirolligida]] u Germaniya ijtimoiy inqilobiy harakatiga keldi. Xuan de Padilla boshchiligidagi qoʻzgʻolonchilar 1521-yilda magʻlubiyatga uchradilar, qoʻzgʻolon nihoyat 1522-yilda bostirildi. Hokimiyatni qoʻlga kiritgach, Ispaniya imperatorning markaziy kuch bazasiga aylandi. === Fransiya va Usmonlilar bilan urushlar (1521-1556) === Yevropa darajasida Fransiya va Gabsburglar oʻrtasidagi jang katta ahamiyatga ega boʻlgan. Imperator uchun bu xavfli edi, chunki Papa va Venetsiya Fransiyani qoʻllab-quvvatlashgan. 1525-yilda Charlz qoʻshinlari Pavia jangida (1525) Frensis I ni asirga oldilar<ref>Horst Rabe: ''Reich und Glaubens- schaltung. Germany 1500-1600.'' Munich 1989, p. 152.</ref>. Ammo Karl tinchlik takliflariga qoʻshildi<ref>Alfred Kohler: ''Charles V, Emperor.'' In: ''Neue Deutsche Biographie.'' 11 (1977), p. 196; [http://www.deutsche-biographie.de/pnd118560093.html online].</ref>. Bu 1526-yilda Madrid shartnomasining imzolanishiga olib keldi, unda Fransiya Shimoliy Italiyadagi daʼvolaridan voz kechdi, Karl Franzni Usmonlilarga va Lyuteranlarga qarshi birgalikda kurashishga koʻndira olishiga umid qildi<ref>Horst Rabe: ''Reich und Glaubens- schaltung. Germany 1500-1600.'' Munich 1989, p. 153.</ref>. Ammo Franz ozodlikka chiqqanidan keyin u shartnomani bekor qildi. U Papa, Venetsiya, Florensiya va hatto Milan ittifoqchilaridan Muqaddas Konyak Ligasi bilan gʻalaba qozonishga muvaffaq boʻldi. === Gabsburglar imperiyasining boʻlinishi, Filipp II (1556-1598) === [[Fayl:Barbara_Blomberg.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/59/Barbara_Blomberg.jpg/220px-Barbara_Blomberg.jpg|thumb| Barbara Blomberg imperator Charlz V bilan (1894-yildan yogʻoch oʻymakorligi)]] 1556- yilda Karl V hukumatni agʻdarganida, Ispaniya Avstriyaning Gabsburglar uyi va imperatorlik tojini yoʻqotdi, ammo Niderlandiya, Fransh-Kote, Milan gersogligi, [[Neapol qirolligi|Neapol]], [[Sitsiliya qirolligi|Sitsiliya]] va [[Sardiniya qirolligi|Sardiniya]] qirolliklarni saqlab qoldi. 1570-yilda uning oʻgʻli va vorisi Filipp II vorisi Filippning onasi avstriyalik Anna (1549-1580) ga uylandi. XVI asrda [[Usmonlilar imperiyasi|Usmonli imperiyasi]] keng tarqalgan yirik davlat edi. Venetsiya va Ispaniya 1571-yil 7-oktyabrda Lepanto jangida turklarni magʻlub etgan sharqiy Oʻrta yer dengiziga umumiy flot yuborganlar. === Ispaniya vorislik urushi (1701-1714) === 1701-yilda ispan gabsburglarining yoʻq boʻlib ketishi Ispaniya vorislik urushini keltirib chiqardi. [[Avstriya]] — Gabsburg imperatori, [[Muqaddas Rim imperiyasi]], Angliya, Buyuk Britaniya va Gollandiya atrofidagi Gaaga Buyuk ittifoqi Fransiya va uning ittifoqchilari Kurköln, Savoy va [[Bavariya]] elektoratiga qarshi kurashgan<ref>The Duchy of Savoy was part of the Bourbon Alliance until November 8, 1703, but then switched sides and joined the [[Hague Great Alliance|Hague Grand Alliance]] and thus the Habsburgs.</ref>. Urush Joseph I ning oʻlimi bilan Gabsburglar uchun noqulay burilish yasadi, lekin Fransiya kuchlarini ham larzaga keltirdi. Avstriyaning Gabsburglar sulolasi Leopold I va Joseph I qoʻl ostida boʻlgan boʻlsa-da, Yevropaning buyuk davlatiga aylandi. Oxir-oqibat, Fransiya Filipp Vni Ispaniya qiroli etib tayinlashga muvaffaq boʻldi. Shunday qilib, Ispaniyada bugungi kunda hukmronlik qilayotgan Burbonlar sulolasiga asos solingan. Urushda qatnashgan deyarli barcha kuchlar urush oxirida hech boʻlmaganda qisman muvaffaqiyatlarga erishdilar. === XIX asr === Leopold von Gogenzollernning Ispaniya vorislik nizolari [[Fransiya-Prussiya urushi|Fransiya-Prussiya urushiga]] olib keladi. 1869-yilda ispan korteslari parlament monarxiyasini nazarda tutuvchi yangi konstitutsiyani eʼlon qildi. Qirollik nomzodi [[Gogensollernlar|Hohenzollernning]] katolik boʻlinmasidan boʻlgan Gohenzollern-Sigmaringen shahzodasi Leopold edi . U 1870-yilning bahorida [[Otto von Bismarck|Otto fon Bismark]] tomonidan nomzodlikni qabul qilishga koʻndirilgan. Koʻp oʻtmay Leopold oʻz nomzodidan voz kechdi, chunki Fransiya Ispaniyaga urush bilan tahdid qildi. Bu voqealar [[Fransiya-Prussiya urushi|nemis-fransuz urushiga]] olib keldi. Prussiya va uning ittifoqchilarining gʻalabasi 1871-yilda Germaniyaning birlashishiga sabab boʻldi. 1888-yildan 1918-yilgacha Germaniya imperatori [[Wilhelm II (Germaniya imperatori)|Kayzer Vilgelm II]] „quyoshdan nemislar uchun joy“ talab qildi. Bu jahon kuch siyosati Germaniyani Osiyo-Tinch okeani mintaqasida Ispaniya daʼvo qilgan baʼzi Mikroneziya orollarini mustamlaka qilish rejalari tufayli Ispaniya bilan ziddiyatga olib keldi. Ispaniya Amerika urushlarida Amerika koloniyalarining koʻpini yoʻqotgan edi. Ispaniya [[Ispaniya-Amerika urushi|Ispaniya-Amerika urushida]] magʻlubiyatga uchragach, ular oʻzlarining soʻnggi Amerika mustamlakalarini (Kuba va Puerto-Riko), Filippin va Guam orolidagi Osiyo koloniyalari bilan birga Qoʻshma Shtatlarga berdilar. 1898-yilda Ispaniya imperiyasi Tinch okeanidagi qolgan orol koloniyalarini [[Germaniya imperiyasi|Germaniya imperiyasiga]] sotish orqali urushdan qutulishga harakat qildi, bu Germaniya-Ispaniya shartnomasi bilan yakunlandi. Unga koʻra Ispaniya [[Karolina orollari|Karolina]], Shimoliy [[Mariana orollari]] va [[Palau|Palauni]] Germaniyaga berdi. Ushbu [[Tinch okeani|janubiy Tinch okeani]] hududlari Germaniya Yangi Gvineyasining bir qismiga aylandi. === XX asr === [[Fayl:Bundesarchiv_Bild_183-H25224,_Guernica,_Ruinen.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ca/Bundesarchiv_Bild_183-H25224%2C_Guernica%2C_Ruinen.jpg/220px-Bundesarchiv_Bild_183-H25224%2C_Guernica%2C_Ruinen.jpg|thumb| 1937-yilda Gernikaning bombardimon qilinishi natijasida qolgan vayronalar, „Ryugen operatsiyasi“.]] Birinchi [[Birinchi jahon urushi|jahon urushida]] (1914-1918) Ispaniya neytral boʻlib qoldi. Germaniya va boshqa [[markaziy kuchlar]] esa [[Antanta|Antantaga]] qarshi urushda magʻlub boʻldi. Bu barcha nemis monarxlarining taxtdan voz kechishiga olib keldi. Germaniya magʻlubiyatining yon taʼsiri shundaki, Germaniya Marokashdagi mustamlaka mulklari uchun kurashda Ispaniyaning raqibi sifatida muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Aka-uka Mannesmanlar Marokash Rif hududida egalik qilishgan, bu hududning sakkizdan biriga toʻgʻri keladi. Rifkriegda (1921-1926) ispanlar oʻz hukmronligini Marokash shimolidagi butun mustamlaka hududiga kengaytirishga harakat qildilar. Bu qirolning tashabbusi bilan Rif Kabyles, Dirk Sasse: fransuzlar, inglizlar va nemislarni Rifkriegda 1921-1926-yillarda yoʻq qilmoqchi edi<ref>''Dissertation. Münster 2003, p. 58f. in the course of [[Chemical weapons use in Rifkrieg|chemical weapons use in Rifkriegfrom]] October 1921 [[poison gas]] from the German [[Munsterlager]]- Breloh used.''</ref><ref>''Rudibert Kunz, Rolf-Dieter Müller:'' poison gas against Abd el Crimea. Germany, Spain and the Gas War in Spanish Morocco 1922-1927. ''Rombach, Freiburg 1990, p. 72.''</ref>''. 1927-yilning iyuliga qadar ular butun hududni oʻziga boʻysundirdilar.'' Urushlararo davr koʻpgina Yevropa mamlakatlari uchun noaniqlik va beqarorlik bilan bogʻliq edi. Demokratik gʻoyalarga oʻng tomondan [[Fashizm|fashistik]], chap tomondan esa [[Kommunizm|kommunistik]] mafkuralar tahdid solar edi. [[Versal sulh shartnomasi|Versal shartnomasida]] qattiq zarba olgan Germaniya, [[Weimar Respublikasi|Veymar Respublikasi]] oʻzining mustahkamlanishi uchun kurashgan boʻlsa-da, u Ispaniyaga general Migel Primo de Rivera (1923-1930) va 1931-yilda Ikkinchi Ispaniya Respublikasini eʼlon qilish uchun hokimiyatga keldi. 1936-yil iyul oyida Ispaniyada 1936-39-yillardagi fuqarolar urushining boshlanishiga olib kelgan yarim muvaffaqiyatsiz davlat toʻntarishi boʻldi. Unda natsistlar Germaniyasi (fashistik Italiya bilan birga) Kondor legioni qoʻzgʻolonchilari tomonida boʻlib, ularni pul, oʻq-dorilar va ishchi kuchi, shu jumladan intervensiya bilan taʼminladi. === Respublikachilar tomonida nemislar === [[Internatsional brigadalar|Xalqaro brigadalar]], shu jumladan nemislar, Fransiya kuchlariga qarshi kurashdilar. Edgar André va Edgar-Andre-batalyon yoki „Gans-Bataillon“, Xoffmann-guruhi Germaniyadan guruh doʻstlari Xoffman atrofida Thaelmann guruhi (Artur Pfayfer atrofidagi guruh) va Xans Beymler tomonidan tashkil etilgan Centuria Thälmann, [[Maksim Gorkiy|Maksim Gorki]]<nowiki/>y batalyonidagi birlik, PSUC — [[Karl Marx|Karl Marks]] boʻlimi (keyinchalik Thälmann bataloni) kurashgan<ref>Sebastián Herreros Agüí: [http://www.flaginstitute.org/pdfs/Sebastia%20Herreros.pdf The International Brigades in the Spanish was 1936-1939: Flags and Symbols, Wall and Schützenzeitung of October 15, 1936](English; PDF, 6.4 MB), retrieved on September 3, 2012</ref>. Xalqaro POUM militsiyasi aʼzolari Trotskiy, soʻl sotsialistik va muxolifat kommunistik guruhlari aʼzolari uchun kurashgan. [[George Orwell|Jorj Oruell]] va parlamentning keyingi sotsial-demokrat aʼzosi Piter Blaxshteyn kabi mashhur shaxslar POUM militsiya boʻlinmalarida jang qilishgan. 1937-yil fevral oyida Malaga-Almeriya yoʻlida shaharning qochgan aholisiga qarshi qirgʻinda 10 000 ga yaqin odam oʻldirilgan. Konslagerlarda Milliy sotsialistik koʻmagida mahbuslar ustida tibbiy tajribalar ham oʻtkazilgan<ref>Javier Bandrés, Rafael Llavona: ''La psicología en los campos de concentración de Franco.'' In: ''Psicothema.'' 8, 1 (1996), pp. 1-11. See Rafael Llavona and Javier Bandrés: ''Psicología y anarquismo en la guerra civil española: La obra de Félix Martí-Ibáñez.'' In: ''Psicothema.'' 10,3 (1998), pp. 669-678. ([online, PDF])</ref>. 1939-yil fevral oyida 500 000 ga yaqin fuqarolar urushi qochqinlari bor edi. Dastlab ular asosan Fransiya janubida internirlangan. Keyingi bir necha oy ichida yarmidan koʻpi Ispaniyaga qaytib kelgan. Fransiyada 150 000 ga yaqin qoldi, ularning koʻplari harbiy asir sifatida turli asosiy lagerlarga va 1940-yil 6-avgustdan Mauthauzen konslageriga yuborildi. U yerda 7000 dan ortiq ispan mahbuslari yashagan, ulardan 5000 nafari vafot etgan. Baʼzi ispanlar [[gestapo]] tomonidan Fransiyaga ekstraditsiya qilingan, boshqalari, masalan, sobiq hukumat rahbari Fransisko Largo Kabalero, turli nemis konslagerlariga surgun qilingan. Oxirgi Respublikachilar kuchlari taslim boʻlgach, 1939-yil 1-aprelda Franko gʻalabani eʼlon qildi, butun Ispaniyada frankoistik diktatura hukmronlik qildi. === Ikkinchi jahon urushi paytida jangovarlik === [[Fayl:Bundesarchiv_Bild_183-L15327,_Spanien,_Heinrich_Himmler_bei_Franco.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7d/Bundesarchiv_Bild_183-L15327%2C_Spanien%2C_Heinrich_Himmler_bei_Franco.jpg/220px-Bundesarchiv_Bild_183-L15327%2C_Spanien%2C_Heinrich_Himmler_bei_Franco.jpg|thumb| Reyxsfyurer SS [[Heinrich Himmler|Geynrix Himmler]] Karl Volf bilan Ispaniyada Franko bilan uchrashuvda. 1940-yil 25-oktyabr]] Franko, shubhasiz, Italiyadagi fashistik rejimga va Germaniyadagi milliy sotsialistik rejimga xayrixoh boʻlgan boʻlsa-da, amalda uning goʻyoki mafkuraviy ittifoqchilari bilan birdamlik cheklangan edi. Ularni mafkuraviy hamjamiyatidan koʻra, biznes aloqalarini ushbu rejimlar bilan bogʻlash ehtimoli koʻproq edi. 1939-yil mart oyida Ispaniya Antikomintern paktiga qoʻshildi. Franko 1940-yil iyul oyida uning mamlakati neytral emas, balki faqat urush rahbari ekanligini eʼlon qildi. 1941-yil 6-fevraldagi maktubida Gitler Frankoga shunday dedi: „Biz uch kishi, Duce, siz va men tarixning mumkin boʻlgan eng ogʻir majburlashi bilan bogʻlanganmiz va shuning uchun biz ushbu tarixiy tahlilda itoat qilishimiz kerak. Oliy amr shunday ogʻir damlarda, koʻrinib turibdiki, dono ehtiyotkorlik emas, balki dadil yurak xalqlarni qutqara olishini tushunishdir“<ref>{{Veb manbasi|muallif=Hitler|ism=Adolph|sarlavha=The Spanish Government and the Axis : Documents|url=https://avalon.law.yale.edu/wwii/sp13.asp|kirish sanasi=2020-11-16|ish=avalon.law.yale.edu}}</ref><ref>Bernd Rill, in: ''Geschichte'' 2/2001, p. 36.</ref>. Frankoning [[Markaziy kuchlar]]<nowiki/>ga boʻlgan munosabatining oʻziga xos xususiyati shundaki, u 1940-yilda [[Xenday]]<nowiki/>da [[Berlin-Rim oʻqi|(]]Yevropada natsistlar hokimiyatining eng yuqori choʻqqisida) Gitler bilan yagona uchrashuvi munosabati bilan, Franko nafaqat Ispaniya uchun Fransiyaning mustamlaka hududini talab qilganida urushga kirishdi, lekin nemis qoʻshinlarini oʻz mamlakatiga kiritishdan bosh tortdi. Oʻzining soʻzlariga koʻra, Franko hatto Gitlerga Ispaniya har bir bosqinchiga, qayerdan boʻlmasin, oxirgi odamigacha jang qilishini aytgan. Bundan tashqari, Franko [[paxta]] va kauchuk kabi xom ashyo yetkazib berishni talab qilgan, Germaniya esa uni zoʻrgʻa yetkazib bera olgan. Franko oʻzining yuzaki roziligiga qaramay, nihoyat Gitlerning Angliya tomonidan uzoq vaqtdan beri talab qilib kelayotgan Gibraltarni bosib olish taklifini ochiq qoldirdi, chunki bu Frankoning Ikkinchi Jahon urushiga kirishini anglatar edi<ref>Compare {{Veb manbasi|url=http://www.yale.edu/lawweb/avalon/wwii/spain/sp06.htm|sarlavha=yale.edu|kirish sanasi=2020-05-22|arxivsana=2016-08-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160820123921/http://www.yale.edu/lawweb/avalon/wwii/spain/sp06.htm}} and {{Veb manbasi|url=http://www.yale.edu/lawweb/avalon/wwii/spain/sp07.htm|sarlavha=yale.edu|kirish sanasi=2020-05-22|arxivsana=2016-08-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160820123931/http://www.yale.edu/lawweb/avalon/wwii/spain/sp07.htm}}</ref>. Uning hamdardligi nihoyat „Divizion Azul“ni Sharqiy frontga, general Agustin Munoz Grandes boshchiligidagi 47 000 falangist koʻngillilarni yuborishdan iborat edi, ammo u 1943-yilda [[Stalingrad jangi|Stalingrad jangidan]] keyin yana u yerdan chiqib ketdi. Bundan tashqari, Frankoga Germaniya, jumladan, suv osti bazalari va yangiliklar materiallarini taqdim etdi. [[Adolf Hitler|Adolf Gitler]] Franko siyosatidan norozi boʻlib, 1942-yil iyul oyida kichik doirada „Ispaniyadagi siyosiy vaziyatni tartibga solish uchun munosib shaxsni topish“ haqida oʻylay boshladi. U, ayniqsa, general Muñoz Grandes haqida oʻyladi va Blue Division „hozirgi Pfaff tizimini hal qilishda hal qiluvchi rol oʻynashi“ mumkinligini aytdi<ref>Henry Picker: ''Hitler’s Table Talks at Führer Headquarters 1941-1942'' Seewald Verlag, Stuttgart 1976 {{ISBN|978-3-512-00425-4}}, p. 427f.</ref>. 1943-yil dekabr oyida Franko Germaniya elchisiga oʻz pozitsiyasini eʼlon qildi: „Ispaniya hukumatining bolshevizm va kommunizmga munosabati oʻzgarmaydi va bu kurash mamlakat ichkarisida va chet elda, shuningdek, iudaizm va masonlikka qarshi davom etadi“<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.yale.edu/lawweb/avalon/wwii/spain/sp16.htm|sarlavha=The Spanish Government and the Axis|kirish sanasi=2020-05-22|arxivsana=2016-08-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160820124103/http://www.yale.edu/lawweb/avalon/wwii/spain/sp16.htm}}In 1938, the Synagogue of Madrid had been closed, the communities built in several cities during the war were dissolved again. {{Veb manbasi|url=http://www.j-zeit.de/archiv/artikel.80.html|sarlavha='' The Difficult Return to Sepharad. ''|kirish sanasi=2020-05-22|arxivsana=2008-03-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080328064350/http://www.j-zeit.de/archiv/artikel.80.html}}In: ''Jewish Newspaper.'' March 2007. Only after 1945 were they allowed again.</ref>. Amerikalik tarixchi Stenli G. Peyn Ispaniyaning Germaniya va Italiyadan chiqib ketish harakatlarini, hatto Rossiyadagi burilishdan oldin ham koʻradi, chunki oʻsha paytda falangistlar yetakchisining maqolasida Ispaniya totalitar rejimlardan ajralib turardi. 1943-yilda bu gʻoya hammaga maʼlum boʻldi, shuning uchun Ikkinchi Jahon urushi tugashi bilan Ispaniya qisman safarbar qilingan, yarim fashistik davlatdan katolik, korporativ va tobora kuchayib borayotgan avtoritarga oʻtish yoʻlida yaxshi rivojlangan edi<ref>Stanley Payne: ''History of fascism. Rise and Fall of a European Movement'' . Tosa publishing house in the publishing house Carl Ueberreuter, Vienna 2006, {{ISBN|3-85003-037-7}}. P. 325</ref> " Taxminan 1943-yilda Frankoning magʻlubiyati yaqinlashganda, Franko eksa kuchlaridan chiqib ketdi. U bu yil Ispaniyani neytral deb eʼlon qildi va ittifoqchi neft taʼminoti evaziga Germaniyaning moddiy va nomoddiy yordamini sezilarli darajada toʻxtatdi. Franko, shuningdek, oʻz hukumatining xayrixoh aʼzolarini, shu jumladan uning qaynisi Ramon Serrano Sunerni ishdan boʻshatdi. Bu oʻzgarish Frankoga ittifoqchilarni tinchlantirishga imkon berdi. Franko uchun Gitler va Mussolini faqat kuchli boʻlganlarida va ulardan nimani kutishlari kerak edi. Biroq, yana bir jihat shundaki, yaqinda sodir boʻlgan fuqarolar urushi tufayli hali ham zaiflashgan Ispaniya boshqa [[Armiya|qurol]] kampaniyasida ishtirok eta olmadi. Urushdan keyin Ispaniya natsistlar rejimining oʻzi va uning mafkuraviy ittifoqchilarining qochqin yoʻllari boʻlgan kalamush qatorlaridan birida joylashgan edi — koʻpincha Janubiy Amerikaga sayohat qilish uchun. Ulardan baʼzilari Ispaniyaning oʻzida panoh topdilar, masalan, Belgiya Reksistlari rahbari Léon Degrele. === Urushdan keyingi === Ikkinchi Jahon urushidan keyin bosib olingan va boʻlingan Germaniya dastlab xalqaro maydonda oʻyinchi sifatida ajralib chiqdi. Gʻarb demokratiyalarining gʻalabasidan soʻng, Ispaniya diktaturasi tabiiy ravishda yakkalanib qoldi, ammo Franko uchun yaqinlashib kelayotgan [[Sovuq urush]] bilan uni yoʻq qilish kerak edi. 1955-yilda Ispaniya Birlashgan Millatlar Tashkilotiga qabul qilindi. 1973-yilda Germaniya Demokratik Respublikasi 133-chi, Germaniya Federativ Respublikasi esa 134-aʼzo boʻldi. 1960-yillarning boshidan Franko [[Yevropa iqtisodiy hamjamiyati|YIH]] bilan [assotsiatsiya] kelishuviga intildi. U 1962-yil 9-fevralda ariza berdi. Faqat 1966-yilda muzokaralar boshlandi, ular 1970-yilda birinchi kelishuv tuzilgunga qadar kechiktirildi, asosan oʻsha paytdagi olti davlatning (jumladan, GFR) siyosiy rezervlari tufayli kechikish sodir boʻldi. === Ispaniya diktaturasi tugaganidan keyin === [[Fayl:Felipe_González_se_entrevista_con_el_canciller_de_Alemania.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/Felipe_Gonz%C3%A1lez_se_entrevista_con_el_canciller_de_Alemania.jpg/240px-Felipe_Gonz%C3%A1lez_se_entrevista_con_el_canciller_de_Alemania.jpg|thumb| Felipe Gonsales va Helmut Kol (1993)]] Ispaniya izolyatsiyasi faqat 1975-yilda Frankoning oʻlimidan soʻng va qirol Xuan Karlos I davridagi demokratlashtirishdan soʻng butunlay yoʻq qilinishi mumkin edi. Ispaniya 1982-yilda [[NATO|NATOga]] qoʻshildi; Germaniya Federativ Respublikasi 1955-yildan Atlantika paktiga aʼzo boʻlgan. 1986-yilda Ispaniya Yevropa hamjamiyatiga, 1988-yilda esa Gʻarbiy Yevropa Ittifoqiga aʼzo boʻldi. Ispaniya, shuningdek, Germaniya va boshqa yevropalik hamkorlar bilan birgalikda [[Yevro|yevroni]] valyuta sifatida ishlatishga qaror qildi. Ikki davlat oʻrtasida valyuta ayirboshlashning hojati yoʻq. === XXI asr === 2003-yilda [[Iroq urushi|Iroq urushida]] Ispaniya xalq „[Irodalilar koalitsiyasi]“ning qarshiligiga qaramay AQShga qo‘shildi. Germaniya Rossiya va Fransiya bilan birgalikda [[Saddom Husayn|Saddam Husaynga]] qarshi urushda qatnashishdan bosh tortdi. Biroq, tashqi siyosatda Ispaniya yana Germaniya va Fransiyaga yaqinlashdi. Bosh vazir [[José Luis Rodríguez Zapatero|Zapatero]] 2004-yil iyuligacha qoʻshinlarni Iroqdan olib chiqib ketdi, biroq u 2013-yil noyabrigacha 34 ispaniyalik halok boʻlgan AQSh bilan munosabatlarni hisobga olgan holda [[Afgʻoniston|Afgʻonistondagi]] harbiy kontingentga qoʻshildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.icasualties.org/oef/Nationality.aspx|sarlavha=Operation Enduring Freedom, Coalition Deaths by Nationality|kirish sanasi=May 22, 2020|arxivsana=June 29, 2015|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150629014922/http://www.icasualties.org/oef/Nationality.aspx}} Germany and Spain jointly participated in the Security and Reconstruction Mission under [NATO] International Security Assistance Force (ISAF).</ref>. Germaniya hukumati va Ispaniya hukumati oʻrtasidagi munosabatlar hech qanday cheklovlarsiz amalga oshirilmoqda. 2018-yil mart oyi oxirida [[Kataloniya|kataloniyalik]] siyosatchi Karles Puchdemon Germaniyada hibsga olingan edi. Puchdemonni kstraditsiya qilish imkoniyati ko‘rib chiqilmoqda<ref>FAZ: [https://www.faz.net/aktuell/politik/inland/puigdemont-bundesregierung-defended-vorgehen-spaniens-15513040.html ''Federal government defends action of Spain.'']</ref>. 2022-yil 30-avgustda Ispaniya bosh vaziri Pedro Sanchesning Germaniyaga tashrifi ortidan va davom etayotgan energetika inqirozi kontekstida Germaniya kansleri [[Olaf Scholz|Olaf]] Shols gaz quvuri (MidCat deb ataladigan) qurilishiga yordam berdi. Gaz quvuri Ispaniyani (va Portugaliyani) Fransiya va Yevropaning qolgan qismi bilan bogʻlaydi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.lefigaro.fr/flash-eco/olaf-scholz-defend-de-nouveau-l-idee-d-un-gazoduc-entre-l-espagne-et-la-france-20220830|ish=[[Le Figaro]]|sarlavha=Olaf Scholz défend de nouveau l'idée d'un gazoduc entre l'Espagne et la France|sana=30 August 2022}}</ref>. == Doimiy diplomatik vakolatxonalar == * Germaniyaning [[Madrid|Madridda]] elchixonasi, [[Barselona|Barselonada]] bosh konsulliklari va [[Las Palmas|Las-Palmas]], [[Malaga]] va [[Palma|Palma-de-Malyorkada]] konsulliklari bor<ref>[https://spanien.diplo.de/es-es Embassy of Germany in Madrid]</ref>. * Ispaniyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi va [[Dusseldorf|Dyusseldorf]], [[Frankfurtmayn|Frankfurt]], [[Gamburg]], [[Hannover|Gannover]], [[München|Myunxen]] va [[Stuttgart|Shtutgartda]] bosh konsulliklari bor<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Embassy of Spain in Berlin |url=http://www.exteriores.gob.es/Embajadas/Berlin/es/Paginas/inicio.aspx |kirish sanasi=2022-10-03 |arxivsana=2016-04-10 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160410070629/http://www.exteriores.gob.es/Embajadas/Berlin/es/Paginas/inicio.aspx }}</ref>. <gallery class="center"> Fayl:Deutsche Botschaft in Madrid (Spanien) 01.jpg|Germaniyaning Madriddagi elchixonasi Fayl:Barcelona - Torre Mapfre 07.jpg|Germaniyaning Barselonadagi Bosh konsulligi Fayl:Spanische Botschaft Fornt.jpg|Ispaniyaning Berlindagi elchixonasi Fayl:D'df span. Generalkonsulat (3).jpg|Ispaniyaning Dyusseldorfdagi Bosh konsulligi Fayl:Consulate-general of Spain in Hamburg.jpg|Ispaniyaning Gamburgdagi Bosh konsulligi </gallery> == Mamlakatni taqqoslash == {| class="wikitable" ! ![[File:Flag_of_Germany.svg|25x25px]] '''Germaniya''' ![[File:Flag_of_Spain.svg|25x25px]] '''Ispaniya''' |- | '''Gerb''' | style="text-align:center" |[[Fayl:Coat_of_arms_of_Germany.svg|182x182px]] | style="text-align:center" |[[Fayl:Escudo_de_España_(mazonado).svg|145x145px]] |- | '''Bayroq''' | style="text-align:center" |[[File:Flag_of_Germany.svg|180px|]] | style="text-align:center" |[[File:Flag of the Kingdom of Spain.svg|180px|]] |- | '''Aholi''' | 82 200 000 kishi | 47 431 256 kishi |- | '''Hudud''' | 357 021&nbsp;km <sup>2</sup> | 505 990 |- | '''Aholi zichligi''' | 246/km <sup>2</sup> | 92/km <sup>2</sup> |- | '''Poytaxt''' | [[Berlin]] | [[Madrid]] |- | '''Eng katta shahar''' | Berlin — 3 431 700 kishi | [[Madrid]] — 3 141 991 kishi |- | '''Boshqaruv shakli''' | Federal parlament respublikasi | [[Unitar davlat|Unitar]]&nbsp;[[Parlamentarizm|parlament]] [[konstitutsiyaviy monarxiya]] |- | '''Birinchi rahbar''' | Teodor Heuss (Prezident), [[Konrad Adenauer]] (kansler) | [[Qirolicha Joanna I (Telba)|Kastiliya va Aragonlik Joanna I]], [[Karl V|Karl V, Muqaddas Rim imperatori]] |- | '''Hozirgi rahbar''' | [[Frank-Walter Steinmeier|Frank-Valter Shtaynmayer]] (prezident), [[Olaf Scholz]] (kansler) | [[Felipe VI|Ispaniya Felipe VI]] (qiroli), Pedro Sanches (Bosh vazir) |- | '''Rasmiy tillar''' | [[Nemis tili|Nemis]] | [[Ispan tili|Ispan]] |- | '''Asosiy dinlar''' | 59,3 % [[xristianlik]], 34,4 % [[Dinsizlik|dinsizlar]], 5,5 % [[islom]], 0,8 % boshqalar<ref name="EKD2016">[https://www.ekd.de/download/zahlen_und_fakten_2016.pdf Numbers and Facts about Church Life in Germany 2016 Report]. Evangelical Church of Germany. Retrieved 14 June 2017.</ref> | 69 % [[Katolik cherkovi|Rim-katolik]], 15,5 % dinsiz, 10,2 % maʼlum emas, 5,3 % boshqalar<ref name="CIS">{{Veb manbasi|url=http://www.cis.es/cis/export/sites/default/-Archivos/Marginales/3180_3199/3195/es3195mar.pdf|muallif=''Centro de Investigaciones Sociológicas'' (Centre for Sociological Research)|sarlavha=Barómetro de septiembre de 2017|sana=October 2017|kirish sanasi=27 December 2017|til=es}}</ref> |- | '''Etnik guruhlar''' | 81 % [[Nemislar|nemis]], 4 % [[Turklar|turk]], 2 % [[Polyaklar|polyak]], 1,5 % [[Ruslar|rus]], 11 % boshqa  | 89,9 % [[ispanlar]], 10,1 % boshqalar |- | '''Chet elliklar''' | Germaniyada yashovchi 182 625 ispanlar <ref>{{Veb manbasi|muallif=Amt|ism=Auswärtiges|sarlavha=Germany and Spain: Bilateral relations|url=https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/spain/227984|kirish sanasi=2022-01-03|ish=German Federal Foreign Office|til=en}}</ref> | Ispaniyada 108 568 nemis istiqomat qiladi<ref>{{Veb manbasi|muallif=Amt|ism=Auswärtiges|sarlavha=Germany and Spain: Bilateral relations|url=https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/spain/227984|kirish sanasi=2022-01-03|ish=German Federal Foreign Office|til=en}}</ref> |- | '''YaIM (nominal)''' | $3,4 trillion<ref>{{Veb manbasi|url=http://statisticstimes.com/economy/countries-by-projected-gdp.php|sarlavha=Archived copy|ish=statisticstimes.com|kirish sanasi=12 January 2022|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180105221633/http://statisticstimes.com/economy/countries-by-projected-gdp.php|arxivsana=5 January 2018}}</ref> (jon boshiga $44,184) <ref name="IMF database 2017">{{Veb manbasi|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/02/weodata/weorept.aspx?sy=2017&ey=2017&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&pr1.x=68&pr1.y=13&c=134&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a=|sarlavha=World Economic Outlook Database, April 2017, Germany|nashriyot=[[International Monetary Fund]]|sana=April 2017|kirish sanasi=1 October 2017}}</ref> | 1,307 trillion dollar (jon boshiga 28 212 dollar){{Nobr|&nbsp;<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/02/weodata/weorept.aspx?sy=2017&ey=2017&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&pr1.x=81&pr1.y=10&c=184&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a=|title=Spain |publisher=International Monetary Fund |access-date=8 May 2017}}</ref>}} |- | '''YaIM (PPP)''' | 4,149 trillion dollar (jon boshiga 50 206 dollar) | 1,769 trillion dollar (jon boshiga 38 171 dollar) |- | '''Valyuta''' | [[Yevro|yevro]] (€) — yevro | Yevro (€) — yevro |} == Manbalar == {{Manbalar}} [[Turkum:Ispaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Ispaniyaning tashqi siyosati]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] 8f22zherncmc8h293xmokpvg0pv5zfs 6221236 6221217 2026-07-31T12:22:52Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Ispaniyaning tashqi siyosati]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221236 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Germaniya — Ispaniya munosabatlari |Tasvir = Germany_Spain_Locator.svg |Mamlakat1 = Germaniya |Mamlakat2 = Ispaniya |Rang1 = green |Rang2 = orange }} [[Fayl:Pedro_Sánchez_y_Angela_Merkel_06.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b7/Pedro_S%C3%A1nchez_y_Angela_Merkel_06.jpg/250px-Pedro_S%C3%A1nchez_y_Angela_Merkel_06.jpg|thumb|250x250px| [[Angela Merkel]] va Pedro Sanches]] '''Germaniya — Ispaniya munosabatlari''' ({{Lang-de|deutsch-spanische Beziehungen}}; {{Lang-es|Relaciones Alemania-España}}) [[Germaniya]] va [[Ispaniya]] oʻrtasidagi tashqi siyosiy masalalarni oʻz ichiga olgan. Ikkala davlat ham [[Yevropa Ittifoqi]], [[Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti]], [[NATO]] va [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti|Birlashgan Millatlar Tashkilotiga]] aʼzo. == Tarixi == === Antik davr === [[Fayl:Conquête_de_l'Islam_à_la_chute_des_Omeyyades_de.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/62/Conqu%C3%AAte_de_l%27Islam_%C3%A0_la_chute_des_Omeyyades_de.svg/220px-Conqu%C3%AAte_de_l%27Islam_%C3%A0_la_chute_des_Omeyyades_de.svg.png|right|thumb| Poitiers jangigacha islomiy kengayish]] Germaniyaning gʻarbiy va janubiy qismlari ham [[Rim imperiyasi|Rim]] imperiyasi hukmronligi ostida boʻlgan. Antik davrning [[Xalqlarning buyuk koʻchishi|oxirlarida xalqlarning buyuk koʻchishlari davridan]] keyin nemis qabilalari [[Pireney yarim oroli|Pireney yarim orolidagi]] hududlarda hukmronlik qilib, Suevi qirolligini (409-yildan) va Vesigot qirolligini (V asrning ikkinchi yarmidan boshlab) tashkil etdilar. 711-yildan boshlab Ispaniyaning katta qismi musulmonlar hukmronligi ostiga oʻtgan. Faqat oʻsha paytda Fransiya va Germaniya hududlarini oʻz ichiga olgan [[Frank davlati|Frank imperiyasining]] qiroli [[Karl martell|Karl Martell]], Turlar jangi bilan Ispaniyadan Fransiyaning janubi-gʻarbiy qismiga arablarning yurishini toʻxtata olgan. Faqat Pireney yarim orolining shimolida nasroniy hukmdorlari oʻzlarini hukmdorliklarini oʻrnatishgan. Shimoldan 722-yilda, Ispaniya [[Rekonkista|Rekonkistasi]] boshlangan. === Alfons X. === [[Fayl:Libro_de_los_Juegos,_Alfonso_X_y_su_corte.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/32/Libro_de_los_Juegos%2C_Alfonso_X_y_su_corte.jpg/220px-Libro_de_los_Juegos%2C_Alfonso_X_y_su_corte.jpg|right|thumb| Kastiliyalik Alfonso X (''Libro de los juegos'' dan rasm, 1251-1282)]] 1252-yildan 1282-yilgacha [[Leon (qirollik)|Leon]] va Kastiliya qiroli Alfonso X. arablarga qarshi salib yurishini boshqargan. Alfonso X 1257-yildan 1273-yilgacha [[Muqaddas Rim imperiyasi|Muqaddas Rim imperiyasiga]] qarshi qirol boʻlgan. Alfonso X ning nemis Xohenstaufen oilasidan qirol Filipp fon Shvabenning qizi onasi Elizabet orqali kelib chiqishi unga Shvabiyada vakillik qilish huquqini bergan. 1256-yilda Gollandiyalik William vafotidan soʻng, 1257-yilda saylovchilarning saylash jarayonida Alfonso raqibi Richard Kornuol bilan bir xil miqdordagi ovozlarni olgan. Richardni Muqaddas Rim imperiyasi Germaniya qirolligining nufuzli Kayzer tojiga erishishga undargan. [[Romzug]] uchun kerakli pulni toʻplay olmagan. Richard Kornoul pul olish uchun tangalarni sifatini yomonlashtirib, so‘ngra o‘ziga xos soliq tizimi orqali narxlarning oshishini nazorat qilishga urinib ko‘rgan. 1273-yilda Rudolf I Gabsburgning Rim-Germaniya qirolligiga bir ovozdan saylanishi, aslida Alfonsning [[Muqaddas Rim imperiyasi]] qiroli etib saylangan. === Karl V: „Mening qirolligimda quyosh hech qachon botmaydi“ === [[Fayl:Empire-Roman-Emperor-Charles-V_02.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Empire-Roman-Emperor-Charles-V_02.svg/220px-Empire-Roman-Emperor-Charles-V_02.svg.png|right|thumb| Charlz V hukmronligi.<br /><br /><br /><br /> ''"Burgundiya:"'' Kastiliya<br /><br /><br /><br /> ''"Qizil:"'' Aragonning mulki<br /><br /><br /><br /> ''"Toʻq sariq:"'' Burgundiya mulklari<br /><br /><br /><br /> ''"Sariq:"'' Avstriyaning merosxoʻr yerlari<br /><br /><br /><br /> ''"Pushti:"'' Muqaddas Rim imperiyasi]] Rekonkista 1492-yilda katolik monarxlari [[Izabella (Kastiliya)|Kastiliya qirolichasi Izabella I]] va Aragon qiroli Ferdinand II tomonidan yakunlandi. Xuddi shu yili dengizchi [[Christopher Columbus|Kristofer Kolumb]] Amerikaga yetib bordi va [[Ispaniya imperiyasi|Ispaniya imperiyasining]] bayrogʻini oʻrnatdi. 1504-yilda vafot etgan Izabellaning merosxoʻri oʻgʻli John Asturiya shahzodasi edi. John 1496-yilda Muqaddas Rim imperatori nemis Maksimilian I ning qizi burgundiyalik Margaretga uylandi, ammo er-xotin 1497-yilda merosxoʻrlarsiz vafot etdi. Johnning singlisi [[Qirolicha Xuana I (Telba)|Joanna]] 1497-yilda kastiliyalik Filipp I Gabsburgga (1478-1506) turmushga chiqqan. Biroq zamondoshlarining ko‘zida „telbalik“ alomatlarini ko‘rsatgach, Ferdinand malikaning o‘rnini egallagan. Ferdinandning oʻlimi bilan Joannaning toʻngʻich oʻgʻli [[Karl V|Charlz]] ispan taxti merosxoʻriga aylan. [[Fayl:Peter_Paul_Rubens_119.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9b/Peter_Paul_Rubens_119.jpg/220px-Peter_Paul_Rubens_119.jpg|thumb| Imperator [[Karl V|Charlz V]] ''hech qachon quyosh botmagan'' ''imperiyani'' boshqargan. [[Piter Pauel Rubens|Rubens]] tomonidan chizilgan rasm]] Merosni qonuniylashtirish uchun Charlz 1516-yilda Fransiya bilan [[Cambria Ligasi urushi|Noyon shartnomasini]] tuzgan<ref>Alfred Kohler: ''Charles V (1519-1556).'' In: ''The emperors of modern times.'' Munich 1990, p. 35.</ref>. 1519-yilda, bobosi Maksimilian vafot etganidan soʻng, Charlz avstriyalik — [[Gabsburglar]] merosini ham qoʻlga kiritgan. Qirol Rim-Germaniya qiroli etib saylandi va 1520-yilda toj kiyish marosimida „Tanlangan imperator“ unvonini oldi. Fransiyalik Frensis I va [[Henry VIII|Angliyalik Genrix VIII]] ham Maksimilianning vorisligi uchun ariza berishgan va nihoyat Fridrix fon Saksen va Karlning ukasi Ferdinand baʼzida suhbatda nomzod sifatida qatnashgan. Hal qiluvchi omil Fugger tomonidan taqdim etilgan moliyaviy yordam edi. Saylashning umumiy qiymati 851 918 guldenni tashkil egan, ulardan faqat Fuggerlar 543 585 ni yigʻdilar<ref>Michael North: "The money and its history. From the Middle Ages to the present day. ''Beck, Munich 1994, p. 86.''</ref>. Ispaniyada oʻz urushlarini moliyalashtirish uchun soliqlarni oshirgan chet ellik Karl hukmronligiga qarshi Komuneros qoʻzgʻoloni boshlandi. Qoʻzgʻolonni asosan Kastiliya shaharlari, xususan [Toledo] burjuaziyasi qoʻllab-quvvatladi. Karl ruhoniylar va zodagonlarning bir qismidan yordam topdi. Karlning maqsadi qirol hokimiyatini Kortes foydasiga cheklash edi. [[Valensiya qirolligi|Valensiya qirolligida]] u Germaniya ijtimoiy inqilobiy harakatiga keldi. Xuan de Padilla boshchiligidagi qoʻzgʻolonchilar 1521-yilda magʻlubiyatga uchradilar, qoʻzgʻolon nihoyat 1522-yilda bostirildi. Hokimiyatni qoʻlga kiritgach, Ispaniya imperatorning markaziy kuch bazasiga aylandi. === Fransiya va Usmonlilar bilan urushlar (1521-1556) === Yevropa darajasida Fransiya va Gabsburglar oʻrtasidagi jang katta ahamiyatga ega boʻlgan. Imperator uchun bu xavfli edi, chunki Papa va Venetsiya Fransiyani qoʻllab-quvvatlashgan. 1525-yilda Charlz qoʻshinlari Pavia jangida (1525) Frensis I ni asirga oldilar<ref>Horst Rabe: ''Reich und Glaubens- schaltung. Germany 1500-1600.'' Munich 1989, p. 152.</ref>. Ammo Karl tinchlik takliflariga qoʻshildi<ref>Alfred Kohler: ''Charles V, Emperor.'' In: ''Neue Deutsche Biographie.'' 11 (1977), p. 196; [http://www.deutsche-biographie.de/pnd118560093.html online].</ref>. Bu 1526-yilda Madrid shartnomasining imzolanishiga olib keldi, unda Fransiya Shimoliy Italiyadagi daʼvolaridan voz kechdi, Karl Franzni Usmonlilarga va Lyuteranlarga qarshi birgalikda kurashishga koʻndira olishiga umid qildi<ref>Horst Rabe: ''Reich und Glaubens- schaltung. Germany 1500-1600.'' Munich 1989, p. 153.</ref>. Ammo Franz ozodlikka chiqqanidan keyin u shartnomani bekor qildi. U Papa, Venetsiya, Florensiya va hatto Milan ittifoqchilaridan Muqaddas Konyak Ligasi bilan gʻalaba qozonishga muvaffaq boʻldi. === Gabsburglar imperiyasining boʻlinishi, Filipp II (1556-1598) === [[Fayl:Barbara_Blomberg.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/59/Barbara_Blomberg.jpg/220px-Barbara_Blomberg.jpg|thumb| Barbara Blomberg imperator Charlz V bilan (1894-yildan yogʻoch oʻymakorligi)]] 1556- yilda Karl V hukumatni agʻdarganida, Ispaniya Avstriyaning Gabsburglar uyi va imperatorlik tojini yoʻqotdi, ammo Niderlandiya, Fransh-Kote, Milan gersogligi, [[Neapol qirolligi|Neapol]], [[Sitsiliya qirolligi|Sitsiliya]] va [[Sardiniya qirolligi|Sardiniya]] qirolliklarni saqlab qoldi. 1570-yilda uning oʻgʻli va vorisi Filipp II vorisi Filippning onasi avstriyalik Anna (1549-1580) ga uylandi. XVI asrda [[Usmonlilar imperiyasi|Usmonli imperiyasi]] keng tarqalgan yirik davlat edi. Venetsiya va Ispaniya 1571-yil 7-oktyabrda Lepanto jangida turklarni magʻlub etgan sharqiy Oʻrta yer dengiziga umumiy flot yuborganlar. === Ispaniya vorislik urushi (1701-1714) === 1701-yilda ispan gabsburglarining yoʻq boʻlib ketishi Ispaniya vorislik urushini keltirib chiqardi. [[Avstriya]] — Gabsburg imperatori, [[Muqaddas Rim imperiyasi]], Angliya, Buyuk Britaniya va Gollandiya atrofidagi Gaaga Buyuk ittifoqi Fransiya va uning ittifoqchilari Kurköln, Savoy va [[Bavariya]] elektoratiga qarshi kurashgan<ref>The Duchy of Savoy was part of the Bourbon Alliance until November 8, 1703, but then switched sides and joined the [[Hague Great Alliance|Hague Grand Alliance]] and thus the Habsburgs.</ref>. Urush Joseph I ning oʻlimi bilan Gabsburglar uchun noqulay burilish yasadi, lekin Fransiya kuchlarini ham larzaga keltirdi. Avstriyaning Gabsburglar sulolasi Leopold I va Joseph I qoʻl ostida boʻlgan boʻlsa-da, Yevropaning buyuk davlatiga aylandi. Oxir-oqibat, Fransiya Filipp Vni Ispaniya qiroli etib tayinlashga muvaffaq boʻldi. Shunday qilib, Ispaniyada bugungi kunda hukmronlik qilayotgan Burbonlar sulolasiga asos solingan. Urushda qatnashgan deyarli barcha kuchlar urush oxirida hech boʻlmaganda qisman muvaffaqiyatlarga erishdilar. === XIX asr === Leopold von Gogenzollernning Ispaniya vorislik nizolari [[Fransiya-Prussiya urushi|Fransiya-Prussiya urushiga]] olib keladi. 1869-yilda ispan korteslari parlament monarxiyasini nazarda tutuvchi yangi konstitutsiyani eʼlon qildi. Qirollik nomzodi [[Gogensollernlar|Hohenzollernning]] katolik boʻlinmasidan boʻlgan Gohenzollern-Sigmaringen shahzodasi Leopold edi . U 1870-yilning bahorida [[Otto von Bismarck|Otto fon Bismark]] tomonidan nomzodlikni qabul qilishga koʻndirilgan. Koʻp oʻtmay Leopold oʻz nomzodidan voz kechdi, chunki Fransiya Ispaniyaga urush bilan tahdid qildi. Bu voqealar [[Fransiya-Prussiya urushi|nemis-fransuz urushiga]] olib keldi. Prussiya va uning ittifoqchilarining gʻalabasi 1871-yilda Germaniyaning birlashishiga sabab boʻldi. 1888-yildan 1918-yilgacha Germaniya imperatori [[Wilhelm II (Germaniya imperatori)|Kayzer Vilgelm II]] „quyoshdan nemislar uchun joy“ talab qildi. Bu jahon kuch siyosati Germaniyani Osiyo-Tinch okeani mintaqasida Ispaniya daʼvo qilgan baʼzi Mikroneziya orollarini mustamlaka qilish rejalari tufayli Ispaniya bilan ziddiyatga olib keldi. Ispaniya Amerika urushlarida Amerika koloniyalarining koʻpini yoʻqotgan edi. Ispaniya [[Ispaniya-Amerika urushi|Ispaniya-Amerika urushida]] magʻlubiyatga uchragach, ular oʻzlarining soʻnggi Amerika mustamlakalarini (Kuba va Puerto-Riko), Filippin va Guam orolidagi Osiyo koloniyalari bilan birga Qoʻshma Shtatlarga berdilar. 1898-yilda Ispaniya imperiyasi Tinch okeanidagi qolgan orol koloniyalarini [[Germaniya imperiyasi|Germaniya imperiyasiga]] sotish orqali urushdan qutulishga harakat qildi, bu Germaniya-Ispaniya shartnomasi bilan yakunlandi. Unga koʻra Ispaniya [[Karolina orollari|Karolina]], Shimoliy [[Mariana orollari]] va [[Palau|Palauni]] Germaniyaga berdi. Ushbu [[Tinch okeani|janubiy Tinch okeani]] hududlari Germaniya Yangi Gvineyasining bir qismiga aylandi. === XX asr === [[Fayl:Bundesarchiv_Bild_183-H25224,_Guernica,_Ruinen.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ca/Bundesarchiv_Bild_183-H25224%2C_Guernica%2C_Ruinen.jpg/220px-Bundesarchiv_Bild_183-H25224%2C_Guernica%2C_Ruinen.jpg|thumb| 1937-yilda Gernikaning bombardimon qilinishi natijasida qolgan vayronalar, „Ryugen operatsiyasi“.]] Birinchi [[Birinchi jahon urushi|jahon urushida]] (1914-1918) Ispaniya neytral boʻlib qoldi. Germaniya va boshqa [[markaziy kuchlar]] esa [[Antanta|Antantaga]] qarshi urushda magʻlub boʻldi. Bu barcha nemis monarxlarining taxtdan voz kechishiga olib keldi. Germaniya magʻlubiyatining yon taʼsiri shundaki, Germaniya Marokashdagi mustamlaka mulklari uchun kurashda Ispaniyaning raqibi sifatida muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Aka-uka Mannesmanlar Marokash Rif hududida egalik qilishgan, bu hududning sakkizdan biriga toʻgʻri keladi. Rifkriegda (1921-1926) ispanlar oʻz hukmronligini Marokash shimolidagi butun mustamlaka hududiga kengaytirishga harakat qildilar. Bu qirolning tashabbusi bilan Rif Kabyles, Dirk Sasse: fransuzlar, inglizlar va nemislarni Rifkriegda 1921-1926-yillarda yoʻq qilmoqchi edi<ref>''Dissertation. Münster 2003, p. 58f. in the course of [[Chemical weapons use in Rifkrieg|chemical weapons use in Rifkriegfrom]] October 1921 [[poison gas]] from the German [[Munsterlager]]- Breloh used.''</ref><ref>''Rudibert Kunz, Rolf-Dieter Müller:'' poison gas against Abd el Crimea. Germany, Spain and the Gas War in Spanish Morocco 1922-1927. ''Rombach, Freiburg 1990, p. 72.''</ref>''. 1927-yilning iyuliga qadar ular butun hududni oʻziga boʻysundirdilar.'' Urushlararo davr koʻpgina Yevropa mamlakatlari uchun noaniqlik va beqarorlik bilan bogʻliq edi. Demokratik gʻoyalarga oʻng tomondan [[Fashizm|fashistik]], chap tomondan esa [[Kommunizm|kommunistik]] mafkuralar tahdid solar edi. [[Versal sulh shartnomasi|Versal shartnomasida]] qattiq zarba olgan Germaniya, [[Weimar Respublikasi|Veymar Respublikasi]] oʻzining mustahkamlanishi uchun kurashgan boʻlsa-da, u Ispaniyaga general Migel Primo de Rivera (1923-1930) va 1931-yilda Ikkinchi Ispaniya Respublikasini eʼlon qilish uchun hokimiyatga keldi. 1936-yil iyul oyida Ispaniyada 1936-39-yillardagi fuqarolar urushining boshlanishiga olib kelgan yarim muvaffaqiyatsiz davlat toʻntarishi boʻldi. Unda natsistlar Germaniyasi (fashistik Italiya bilan birga) Kondor legioni qoʻzgʻolonchilari tomonida boʻlib, ularni pul, oʻq-dorilar va ishchi kuchi, shu jumladan intervensiya bilan taʼminladi. === Respublikachilar tomonida nemislar === [[Internatsional brigadalar|Xalqaro brigadalar]], shu jumladan nemislar, Fransiya kuchlariga qarshi kurashdilar. Edgar André va Edgar-Andre-batalyon yoki „Gans-Bataillon“, Xoffmann-guruhi Germaniyadan guruh doʻstlari Xoffman atrofida Thaelmann guruhi (Artur Pfayfer atrofidagi guruh) va Xans Beymler tomonidan tashkil etilgan Centuria Thälmann, [[Maksim Gorkiy|Maksim Gorki]]<nowiki/>y batalyonidagi birlik, PSUC — [[Karl Marx|Karl Marks]] boʻlimi (keyinchalik Thälmann bataloni) kurashgan<ref>Sebastián Herreros Agüí: [http://www.flaginstitute.org/pdfs/Sebastia%20Herreros.pdf The International Brigades in the Spanish was 1936-1939: Flags and Symbols, Wall and Schützenzeitung of October 15, 1936](English; PDF, 6.4 MB), retrieved on September 3, 2012</ref>. Xalqaro POUM militsiyasi aʼzolari Trotskiy, soʻl sotsialistik va muxolifat kommunistik guruhlari aʼzolari uchun kurashgan. [[George Orwell|Jorj Oruell]] va parlamentning keyingi sotsial-demokrat aʼzosi Piter Blaxshteyn kabi mashhur shaxslar POUM militsiya boʻlinmalarida jang qilishgan. 1937-yil fevral oyida Malaga-Almeriya yoʻlida shaharning qochgan aholisiga qarshi qirgʻinda 10 000 ga yaqin odam oʻldirilgan. Konslagerlarda Milliy sotsialistik koʻmagida mahbuslar ustida tibbiy tajribalar ham oʻtkazilgan<ref>Javier Bandrés, Rafael Llavona: ''La psicología en los campos de concentración de Franco.'' In: ''Psicothema.'' 8, 1 (1996), pp. 1-11. See Rafael Llavona and Javier Bandrés: ''Psicología y anarquismo en la guerra civil española: La obra de Félix Martí-Ibáñez.'' In: ''Psicothema.'' 10,3 (1998), pp. 669-678. ([online, PDF])</ref>. 1939-yil fevral oyida 500 000 ga yaqin fuqarolar urushi qochqinlari bor edi. Dastlab ular asosan Fransiya janubida internirlangan. Keyingi bir necha oy ichida yarmidan koʻpi Ispaniyaga qaytib kelgan. Fransiyada 150 000 ga yaqin qoldi, ularning koʻplari harbiy asir sifatida turli asosiy lagerlarga va 1940-yil 6-avgustdan Mauthauzen konslageriga yuborildi. U yerda 7000 dan ortiq ispan mahbuslari yashagan, ulardan 5000 nafari vafot etgan. Baʼzi ispanlar [[gestapo]] tomonidan Fransiyaga ekstraditsiya qilingan, boshqalari, masalan, sobiq hukumat rahbari Fransisko Largo Kabalero, turli nemis konslagerlariga surgun qilingan. Oxirgi Respublikachilar kuchlari taslim boʻlgach, 1939-yil 1-aprelda Franko gʻalabani eʼlon qildi, butun Ispaniyada frankoistik diktatura hukmronlik qildi. === Ikkinchi jahon urushi paytida jangovarlik === [[Fayl:Bundesarchiv_Bild_183-L15327,_Spanien,_Heinrich_Himmler_bei_Franco.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7d/Bundesarchiv_Bild_183-L15327%2C_Spanien%2C_Heinrich_Himmler_bei_Franco.jpg/220px-Bundesarchiv_Bild_183-L15327%2C_Spanien%2C_Heinrich_Himmler_bei_Franco.jpg|thumb| Reyxsfyurer SS [[Heinrich Himmler|Geynrix Himmler]] Karl Volf bilan Ispaniyada Franko bilan uchrashuvda. 1940-yil 25-oktyabr]] Franko, shubhasiz, Italiyadagi fashistik rejimga va Germaniyadagi milliy sotsialistik rejimga xayrixoh boʻlgan boʻlsa-da, amalda uning goʻyoki mafkuraviy ittifoqchilari bilan birdamlik cheklangan edi. Ularni mafkuraviy hamjamiyatidan koʻra, biznes aloqalarini ushbu rejimlar bilan bogʻlash ehtimoli koʻproq edi. 1939-yil mart oyida Ispaniya Antikomintern paktiga qoʻshildi. Franko 1940-yil iyul oyida uning mamlakati neytral emas, balki faqat urush rahbari ekanligini eʼlon qildi. 1941-yil 6-fevraldagi maktubida Gitler Frankoga shunday dedi: „Biz uch kishi, Duce, siz va men tarixning mumkin boʻlgan eng ogʻir majburlashi bilan bogʻlanganmiz va shuning uchun biz ushbu tarixiy tahlilda itoat qilishimiz kerak. Oliy amr shunday ogʻir damlarda, koʻrinib turibdiki, dono ehtiyotkorlik emas, balki dadil yurak xalqlarni qutqara olishini tushunishdir“<ref>{{Veb manbasi|muallif=Hitler|ism=Adolph|sarlavha=The Spanish Government and the Axis : Documents|url=https://avalon.law.yale.edu/wwii/sp13.asp|kirish sanasi=2020-11-16|ish=avalon.law.yale.edu}}</ref><ref>Bernd Rill, in: ''Geschichte'' 2/2001, p. 36.</ref>. Frankoning [[Markaziy kuchlar]]<nowiki/>ga boʻlgan munosabatining oʻziga xos xususiyati shundaki, u 1940-yilda [[Xenday]]<nowiki/>da [[Berlin-Rim oʻqi|(]]Yevropada natsistlar hokimiyatining eng yuqori choʻqqisida) Gitler bilan yagona uchrashuvi munosabati bilan, Franko nafaqat Ispaniya uchun Fransiyaning mustamlaka hududini talab qilganida urushga kirishdi, lekin nemis qoʻshinlarini oʻz mamlakatiga kiritishdan bosh tortdi. Oʻzining soʻzlariga koʻra, Franko hatto Gitlerga Ispaniya har bir bosqinchiga, qayerdan boʻlmasin, oxirgi odamigacha jang qilishini aytgan. Bundan tashqari, Franko [[paxta]] va kauchuk kabi xom ashyo yetkazib berishni talab qilgan, Germaniya esa uni zoʻrgʻa yetkazib bera olgan. Franko oʻzining yuzaki roziligiga qaramay, nihoyat Gitlerning Angliya tomonidan uzoq vaqtdan beri talab qilib kelayotgan Gibraltarni bosib olish taklifini ochiq qoldirdi, chunki bu Frankoning Ikkinchi Jahon urushiga kirishini anglatar edi<ref>Compare {{Veb manbasi|url=http://www.yale.edu/lawweb/avalon/wwii/spain/sp06.htm|sarlavha=yale.edu|kirish sanasi=2020-05-22|arxivsana=2016-08-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160820123921/http://www.yale.edu/lawweb/avalon/wwii/spain/sp06.htm}} and {{Veb manbasi|url=http://www.yale.edu/lawweb/avalon/wwii/spain/sp07.htm|sarlavha=yale.edu|kirish sanasi=2020-05-22|arxivsana=2016-08-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160820123931/http://www.yale.edu/lawweb/avalon/wwii/spain/sp07.htm}}</ref>. Uning hamdardligi nihoyat „Divizion Azul“ni Sharqiy frontga, general Agustin Munoz Grandes boshchiligidagi 47 000 falangist koʻngillilarni yuborishdan iborat edi, ammo u 1943-yilda [[Stalingrad jangi|Stalingrad jangidan]] keyin yana u yerdan chiqib ketdi. Bundan tashqari, Frankoga Germaniya, jumladan, suv osti bazalari va yangiliklar materiallarini taqdim etdi. [[Adolf Hitler|Adolf Gitler]] Franko siyosatidan norozi boʻlib, 1942-yil iyul oyida kichik doirada „Ispaniyadagi siyosiy vaziyatni tartibga solish uchun munosib shaxsni topish“ haqida oʻylay boshladi. U, ayniqsa, general Muñoz Grandes haqida oʻyladi va Blue Division „hozirgi Pfaff tizimini hal qilishda hal qiluvchi rol oʻynashi“ mumkinligini aytdi<ref>Henry Picker: ''Hitler’s Table Talks at Führer Headquarters 1941-1942'' Seewald Verlag, Stuttgart 1976 {{ISBN|978-3-512-00425-4}}, p. 427f.</ref>. 1943-yil dekabr oyida Franko Germaniya elchisiga oʻz pozitsiyasini eʼlon qildi: „Ispaniya hukumatining bolshevizm va kommunizmga munosabati oʻzgarmaydi va bu kurash mamlakat ichkarisida va chet elda, shuningdek, iudaizm va masonlikka qarshi davom etadi“<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.yale.edu/lawweb/avalon/wwii/spain/sp16.htm|sarlavha=The Spanish Government and the Axis|kirish sanasi=2020-05-22|arxivsana=2016-08-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160820124103/http://www.yale.edu/lawweb/avalon/wwii/spain/sp16.htm}}In 1938, the Synagogue of Madrid had been closed, the communities built in several cities during the war were dissolved again. {{Veb manbasi|url=http://www.j-zeit.de/archiv/artikel.80.html|sarlavha='' The Difficult Return to Sepharad. ''|kirish sanasi=2020-05-22|arxivsana=2008-03-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080328064350/http://www.j-zeit.de/archiv/artikel.80.html}}In: ''Jewish Newspaper.'' March 2007. Only after 1945 were they allowed again.</ref>. Amerikalik tarixchi Stenli G. Peyn Ispaniyaning Germaniya va Italiyadan chiqib ketish harakatlarini, hatto Rossiyadagi burilishdan oldin ham koʻradi, chunki oʻsha paytda falangistlar yetakchisining maqolasida Ispaniya totalitar rejimlardan ajralib turardi. 1943-yilda bu gʻoya hammaga maʼlum boʻldi, shuning uchun Ikkinchi Jahon urushi tugashi bilan Ispaniya qisman safarbar qilingan, yarim fashistik davlatdan katolik, korporativ va tobora kuchayib borayotgan avtoritarga oʻtish yoʻlida yaxshi rivojlangan edi<ref>Stanley Payne: ''History of fascism. Rise and Fall of a European Movement'' . Tosa publishing house in the publishing house Carl Ueberreuter, Vienna 2006, {{ISBN|3-85003-037-7}}. P. 325</ref> " Taxminan 1943-yilda Frankoning magʻlubiyati yaqinlashganda, Franko eksa kuchlaridan chiqib ketdi. U bu yil Ispaniyani neytral deb eʼlon qildi va ittifoqchi neft taʼminoti evaziga Germaniyaning moddiy va nomoddiy yordamini sezilarli darajada toʻxtatdi. Franko, shuningdek, oʻz hukumatining xayrixoh aʼzolarini, shu jumladan uning qaynisi Ramon Serrano Sunerni ishdan boʻshatdi. Bu oʻzgarish Frankoga ittifoqchilarni tinchlantirishga imkon berdi. Franko uchun Gitler va Mussolini faqat kuchli boʻlganlarida va ulardan nimani kutishlari kerak edi. Biroq, yana bir jihat shundaki, yaqinda sodir boʻlgan fuqarolar urushi tufayli hali ham zaiflashgan Ispaniya boshqa [[Armiya|qurol]] kampaniyasida ishtirok eta olmadi. Urushdan keyin Ispaniya natsistlar rejimining oʻzi va uning mafkuraviy ittifoqchilarining qochqin yoʻllari boʻlgan kalamush qatorlaridan birida joylashgan edi — koʻpincha Janubiy Amerikaga sayohat qilish uchun. Ulardan baʼzilari Ispaniyaning oʻzida panoh topdilar, masalan, Belgiya Reksistlari rahbari Léon Degrele. === Urushdan keyingi === Ikkinchi Jahon urushidan keyin bosib olingan va boʻlingan Germaniya dastlab xalqaro maydonda oʻyinchi sifatida ajralib chiqdi. Gʻarb demokratiyalarining gʻalabasidan soʻng, Ispaniya diktaturasi tabiiy ravishda yakkalanib qoldi, ammo Franko uchun yaqinlashib kelayotgan [[Sovuq urush]] bilan uni yoʻq qilish kerak edi. 1955-yilda Ispaniya Birlashgan Millatlar Tashkilotiga qabul qilindi. 1973-yilda Germaniya Demokratik Respublikasi 133-chi, Germaniya Federativ Respublikasi esa 134-aʼzo boʻldi. 1960-yillarning boshidan Franko [[Yevropa iqtisodiy hamjamiyati|YIH]] bilan [assotsiatsiya] kelishuviga intildi. U 1962-yil 9-fevralda ariza berdi. Faqat 1966-yilda muzokaralar boshlandi, ular 1970-yilda birinchi kelishuv tuzilgunga qadar kechiktirildi, asosan oʻsha paytdagi olti davlatning (jumladan, GFR) siyosiy rezervlari tufayli kechikish sodir boʻldi. === Ispaniya diktaturasi tugaganidan keyin === [[Fayl:Felipe_González_se_entrevista_con_el_canciller_de_Alemania.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/Felipe_Gonz%C3%A1lez_se_entrevista_con_el_canciller_de_Alemania.jpg/240px-Felipe_Gonz%C3%A1lez_se_entrevista_con_el_canciller_de_Alemania.jpg|thumb| Felipe Gonsales va Helmut Kol (1993)]] Ispaniya izolyatsiyasi faqat 1975-yilda Frankoning oʻlimidan soʻng va qirol Xuan Karlos I davridagi demokratlashtirishdan soʻng butunlay yoʻq qilinishi mumkin edi. Ispaniya 1982-yilda [[NATO|NATOga]] qoʻshildi; Germaniya Federativ Respublikasi 1955-yildan Atlantika paktiga aʼzo boʻlgan. 1986-yilda Ispaniya Yevropa hamjamiyatiga, 1988-yilda esa Gʻarbiy Yevropa Ittifoqiga aʼzo boʻldi. Ispaniya, shuningdek, Germaniya va boshqa yevropalik hamkorlar bilan birgalikda [[Yevro|yevroni]] valyuta sifatida ishlatishga qaror qildi. Ikki davlat oʻrtasida valyuta ayirboshlashning hojati yoʻq. === XXI asr === 2003-yilda [[Iroq urushi|Iroq urushida]] Ispaniya xalq „[Irodalilar koalitsiyasi]“ning qarshiligiga qaramay AQShga qo‘shildi. Germaniya Rossiya va Fransiya bilan birgalikda [[Saddom Husayn|Saddam Husaynga]] qarshi urushda qatnashishdan bosh tortdi. Biroq, tashqi siyosatda Ispaniya yana Germaniya va Fransiyaga yaqinlashdi. Bosh vazir [[José Luis Rodríguez Zapatero|Zapatero]] 2004-yil iyuligacha qoʻshinlarni Iroqdan olib chiqib ketdi, biroq u 2013-yil noyabrigacha 34 ispaniyalik halok boʻlgan AQSh bilan munosabatlarni hisobga olgan holda [[Afgʻoniston|Afgʻonistondagi]] harbiy kontingentga qoʻshildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.icasualties.org/oef/Nationality.aspx|sarlavha=Operation Enduring Freedom, Coalition Deaths by Nationality|kirish sanasi=May 22, 2020|arxivsana=June 29, 2015|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150629014922/http://www.icasualties.org/oef/Nationality.aspx}} Germany and Spain jointly participated in the Security and Reconstruction Mission under [NATO] International Security Assistance Force (ISAF).</ref>. Germaniya hukumati va Ispaniya hukumati oʻrtasidagi munosabatlar hech qanday cheklovlarsiz amalga oshirilmoqda. 2018-yil mart oyi oxirida [[Kataloniya|kataloniyalik]] siyosatchi Karles Puchdemon Germaniyada hibsga olingan edi. Puchdemonni kstraditsiya qilish imkoniyati ko‘rib chiqilmoqda<ref>FAZ: [https://www.faz.net/aktuell/politik/inland/puigdemont-bundesregierung-defended-vorgehen-spaniens-15513040.html ''Federal government defends action of Spain.'']</ref>. 2022-yil 30-avgustda Ispaniya bosh vaziri Pedro Sanchesning Germaniyaga tashrifi ortidan va davom etayotgan energetika inqirozi kontekstida Germaniya kansleri [[Olaf Scholz|Olaf]] Shols gaz quvuri (MidCat deb ataladigan) qurilishiga yordam berdi. Gaz quvuri Ispaniyani (va Portugaliyani) Fransiya va Yevropaning qolgan qismi bilan bogʻlaydi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.lefigaro.fr/flash-eco/olaf-scholz-defend-de-nouveau-l-idee-d-un-gazoduc-entre-l-espagne-et-la-france-20220830|ish=[[Le Figaro]]|sarlavha=Olaf Scholz défend de nouveau l'idée d'un gazoduc entre l'Espagne et la France|sana=30 August 2022}}</ref>. == Doimiy diplomatik vakolatxonalar == * Germaniyaning [[Madrid|Madridda]] elchixonasi, [[Barselona|Barselonada]] bosh konsulliklari va [[Las Palmas|Las-Palmas]], [[Malaga]] va [[Palma|Palma-de-Malyorkada]] konsulliklari bor<ref>[https://spanien.diplo.de/es-es Embassy of Germany in Madrid]</ref>. * Ispaniyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi va [[Dusseldorf|Dyusseldorf]], [[Frankfurtmayn|Frankfurt]], [[Gamburg]], [[Hannover|Gannover]], [[München|Myunxen]] va [[Stuttgart|Shtutgartda]] bosh konsulliklari bor<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Embassy of Spain in Berlin |url=http://www.exteriores.gob.es/Embajadas/Berlin/es/Paginas/inicio.aspx |kirish sanasi=2022-10-03 |arxivsana=2016-04-10 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160410070629/http://www.exteriores.gob.es/Embajadas/Berlin/es/Paginas/inicio.aspx }}</ref>. <gallery class="center"> Fayl:Deutsche Botschaft in Madrid (Spanien) 01.jpg|Germaniyaning Madriddagi elchixonasi Fayl:Barcelona - Torre Mapfre 07.jpg|Germaniyaning Barselonadagi Bosh konsulligi Fayl:Spanische Botschaft Fornt.jpg|Ispaniyaning Berlindagi elchixonasi Fayl:D'df span. Generalkonsulat (3).jpg|Ispaniyaning Dyusseldorfdagi Bosh konsulligi Fayl:Consulate-general of Spain in Hamburg.jpg|Ispaniyaning Gamburgdagi Bosh konsulligi </gallery> == Mamlakatni taqqoslash == {| class="wikitable" ! ![[File:Flag_of_Germany.svg|25x25px]] '''Germaniya''' ![[File:Flag_of_Spain.svg|25x25px]] '''Ispaniya''' |- | '''Gerb''' | style="text-align:center" |[[Fayl:Coat_of_arms_of_Germany.svg|182x182px]] | style="text-align:center" |[[Fayl:Escudo_de_España_(mazonado).svg|145x145px]] |- | '''Bayroq''' | style="text-align:center" |[[File:Flag_of_Germany.svg|180px|]] | style="text-align:center" |[[File:Flag of the Kingdom of Spain.svg|180px|]] |- | '''Aholi''' | 82 200 000 kishi | 47 431 256 kishi |- | '''Hudud''' | 357 021&nbsp;km <sup>2</sup> | 505 990 |- | '''Aholi zichligi''' | 246/km <sup>2</sup> | 92/km <sup>2</sup> |- | '''Poytaxt''' | [[Berlin]] | [[Madrid]] |- | '''Eng katta shahar''' | Berlin — 3 431 700 kishi | [[Madrid]] — 3 141 991 kishi |- | '''Boshqaruv shakli''' | Federal parlament respublikasi | [[Unitar davlat|Unitar]]&nbsp;[[Parlamentarizm|parlament]] [[konstitutsiyaviy monarxiya]] |- | '''Birinchi rahbar''' | Teodor Heuss (Prezident), [[Konrad Adenauer]] (kansler) | [[Qirolicha Joanna I (Telba)|Kastiliya va Aragonlik Joanna I]], [[Karl V|Karl V, Muqaddas Rim imperatori]] |- | '''Hozirgi rahbar''' | [[Frank-Walter Steinmeier|Frank-Valter Shtaynmayer]] (prezident), [[Olaf Scholz]] (kansler) | [[Felipe VI|Ispaniya Felipe VI]] (qiroli), Pedro Sanches (Bosh vazir) |- | '''Rasmiy tillar''' | [[Nemis tili|Nemis]] | [[Ispan tili|Ispan]] |- | '''Asosiy dinlar''' | 59,3 % [[xristianlik]], 34,4 % [[Dinsizlik|dinsizlar]], 5,5 % [[islom]], 0,8 % boshqalar<ref name="EKD2016">[https://www.ekd.de/download/zahlen_und_fakten_2016.pdf Numbers and Facts about Church Life in Germany 2016 Report]. Evangelical Church of Germany. Retrieved 14 June 2017.</ref> | 69 % [[Katolik cherkovi|Rim-katolik]], 15,5 % dinsiz, 10,2 % maʼlum emas, 5,3 % boshqalar<ref name="CIS">{{Veb manbasi|url=http://www.cis.es/cis/export/sites/default/-Archivos/Marginales/3180_3199/3195/es3195mar.pdf|muallif=''Centro de Investigaciones Sociológicas'' (Centre for Sociological Research)|sarlavha=Barómetro de septiembre de 2017|sana=October 2017|kirish sanasi=27 December 2017|til=es}}</ref> |- | '''Etnik guruhlar''' | 81 % [[Nemislar|nemis]], 4 % [[Turklar|turk]], 2 % [[Polyaklar|polyak]], 1,5 % [[Ruslar|rus]], 11 % boshqa  | 89,9 % [[ispanlar]], 10,1 % boshqalar |- | '''Chet elliklar''' | Germaniyada yashovchi 182 625 ispanlar <ref>{{Veb manbasi|muallif=Amt|ism=Auswärtiges|sarlavha=Germany and Spain: Bilateral relations|url=https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/spain/227984|kirish sanasi=2022-01-03|ish=German Federal Foreign Office|til=en}}</ref> | Ispaniyada 108 568 nemis istiqomat qiladi<ref>{{Veb manbasi|muallif=Amt|ism=Auswärtiges|sarlavha=Germany and Spain: Bilateral relations|url=https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/spain/227984|kirish sanasi=2022-01-03|ish=German Federal Foreign Office|til=en}}</ref> |- | '''YaIM (nominal)''' | $3,4 trillion<ref>{{Veb manbasi|url=http://statisticstimes.com/economy/countries-by-projected-gdp.php|sarlavha=Archived copy|ish=statisticstimes.com|kirish sanasi=12 January 2022|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180105221633/http://statisticstimes.com/economy/countries-by-projected-gdp.php|arxivsana=5 January 2018}}</ref> (jon boshiga $44,184) <ref name="IMF database 2017">{{Veb manbasi|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/02/weodata/weorept.aspx?sy=2017&ey=2017&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&pr1.x=68&pr1.y=13&c=134&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a=|sarlavha=World Economic Outlook Database, April 2017, Germany|nashriyot=[[International Monetary Fund]]|sana=April 2017|kirish sanasi=1 October 2017}}</ref> | 1,307 trillion dollar (jon boshiga 28 212 dollar){{Nobr|&nbsp;<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/02/weodata/weorept.aspx?sy=2017&ey=2017&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&pr1.x=81&pr1.y=10&c=184&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a=|title=Spain |publisher=International Monetary Fund |access-date=8 May 2017}}</ref>}} |- | '''YaIM (PPP)''' | 4,149 trillion dollar (jon boshiga 50 206 dollar) | 1,769 trillion dollar (jon boshiga 38 171 dollar) |- | '''Valyuta''' | [[Yevro|yevro]] (€) — yevro | Yevro (€) — yevro |} == Manbalar == {{Manbalar}} [[Turkum:Ispaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] jesiiqs5g3537oovnn80266oyzqv1k9 6221250 6221236 2026-07-31T12:25:02Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Ispaniya" ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221250 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Germaniya — Ispaniya munosabatlari |Tasvir = Germany_Spain_Locator.svg |Mamlakat1 = Germaniya |Mamlakat2 = Ispaniya |Rang1 = green |Rang2 = orange }} [[Fayl:Pedro_Sánchez_y_Angela_Merkel_06.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b7/Pedro_S%C3%A1nchez_y_Angela_Merkel_06.jpg/250px-Pedro_S%C3%A1nchez_y_Angela_Merkel_06.jpg|thumb|250x250px| [[Angela Merkel]] va Pedro Sanches]] '''Germaniya — Ispaniya munosabatlari''' ({{Lang-de|deutsch-spanische Beziehungen}}; {{Lang-es|Relaciones Alemania-España}}) [[Germaniya]] va [[Ispaniya]] oʻrtasidagi tashqi siyosiy masalalarni oʻz ichiga olgan. Ikkala davlat ham [[Yevropa Ittifoqi]], [[Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti]], [[NATO]] va [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti|Birlashgan Millatlar Tashkilotiga]] aʼzo. == Tarixi == === Antik davr === [[Fayl:Conquête_de_l'Islam_à_la_chute_des_Omeyyades_de.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/62/Conqu%C3%AAte_de_l%27Islam_%C3%A0_la_chute_des_Omeyyades_de.svg/220px-Conqu%C3%AAte_de_l%27Islam_%C3%A0_la_chute_des_Omeyyades_de.svg.png|right|thumb| Poitiers jangigacha islomiy kengayish]] Germaniyaning gʻarbiy va janubiy qismlari ham [[Rim imperiyasi|Rim]] imperiyasi hukmronligi ostida boʻlgan. Antik davrning [[Xalqlarning buyuk koʻchishi|oxirlarida xalqlarning buyuk koʻchishlari davridan]] keyin nemis qabilalari [[Pireney yarim oroli|Pireney yarim orolidagi]] hududlarda hukmronlik qilib, Suevi qirolligini (409-yildan) va Vesigot qirolligini (V asrning ikkinchi yarmidan boshlab) tashkil etdilar. 711-yildan boshlab Ispaniyaning katta qismi musulmonlar hukmronligi ostiga oʻtgan. Faqat oʻsha paytda Fransiya va Germaniya hududlarini oʻz ichiga olgan [[Frank davlati|Frank imperiyasining]] qiroli [[Karl martell|Karl Martell]], Turlar jangi bilan Ispaniyadan Fransiyaning janubi-gʻarbiy qismiga arablarning yurishini toʻxtata olgan. Faqat Pireney yarim orolining shimolida nasroniy hukmdorlari oʻzlarini hukmdorliklarini oʻrnatishgan. Shimoldan 722-yilda, Ispaniya [[Rekonkista|Rekonkistasi]] boshlangan. === Alfons X. === [[Fayl:Libro_de_los_Juegos,_Alfonso_X_y_su_corte.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/32/Libro_de_los_Juegos%2C_Alfonso_X_y_su_corte.jpg/220px-Libro_de_los_Juegos%2C_Alfonso_X_y_su_corte.jpg|right|thumb| Kastiliyalik Alfonso X (''Libro de los juegos'' dan rasm, 1251-1282)]] 1252-yildan 1282-yilgacha [[Leon (qirollik)|Leon]] va Kastiliya qiroli Alfonso X. arablarga qarshi salib yurishini boshqargan. Alfonso X 1257-yildan 1273-yilgacha [[Muqaddas Rim imperiyasi|Muqaddas Rim imperiyasiga]] qarshi qirol boʻlgan. Alfonso X ning nemis Xohenstaufen oilasidan qirol Filipp fon Shvabenning qizi onasi Elizabet orqali kelib chiqishi unga Shvabiyada vakillik qilish huquqini bergan. 1256-yilda Gollandiyalik William vafotidan soʻng, 1257-yilda saylovchilarning saylash jarayonida Alfonso raqibi Richard Kornuol bilan bir xil miqdordagi ovozlarni olgan. Richardni Muqaddas Rim imperiyasi Germaniya qirolligining nufuzli Kayzer tojiga erishishga undargan. [[Romzug]] uchun kerakli pulni toʻplay olmagan. Richard Kornoul pul olish uchun tangalarni sifatini yomonlashtirib, so‘ngra o‘ziga xos soliq tizimi orqali narxlarning oshishini nazorat qilishga urinib ko‘rgan. 1273-yilda Rudolf I Gabsburgning Rim-Germaniya qirolligiga bir ovozdan saylanishi, aslida Alfonsning [[Muqaddas Rim imperiyasi]] qiroli etib saylangan. === Karl V: „Mening qirolligimda quyosh hech qachon botmaydi“ === [[Fayl:Empire-Roman-Emperor-Charles-V_02.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Empire-Roman-Emperor-Charles-V_02.svg/220px-Empire-Roman-Emperor-Charles-V_02.svg.png|right|thumb| Charlz V hukmronligi.<br /><br /><br /><br /> ''"Burgundiya:"'' Kastiliya<br /><br /><br /><br /> ''"Qizil:"'' Aragonning mulki<br /><br /><br /><br /> ''"Toʻq sariq:"'' Burgundiya mulklari<br /><br /><br /><br /> ''"Sariq:"'' Avstriyaning merosxoʻr yerlari<br /><br /><br /><br /> ''"Pushti:"'' Muqaddas Rim imperiyasi]] Rekonkista 1492-yilda katolik monarxlari [[Izabella (Kastiliya)|Kastiliya qirolichasi Izabella I]] va Aragon qiroli Ferdinand II tomonidan yakunlandi. Xuddi shu yili dengizchi [[Christopher Columbus|Kristofer Kolumb]] Amerikaga yetib bordi va [[Ispaniya imperiyasi|Ispaniya imperiyasining]] bayrogʻini oʻrnatdi. 1504-yilda vafot etgan Izabellaning merosxoʻri oʻgʻli John Asturiya shahzodasi edi. John 1496-yilda Muqaddas Rim imperatori nemis Maksimilian I ning qizi burgundiyalik Margaretga uylandi, ammo er-xotin 1497-yilda merosxoʻrlarsiz vafot etdi. Johnning singlisi [[Qirolicha Xuana I (Telba)|Joanna]] 1497-yilda kastiliyalik Filipp I Gabsburgga (1478-1506) turmushga chiqqan. Biroq zamondoshlarining ko‘zida „telbalik“ alomatlarini ko‘rsatgach, Ferdinand malikaning o‘rnini egallagan. Ferdinandning oʻlimi bilan Joannaning toʻngʻich oʻgʻli [[Karl V|Charlz]] ispan taxti merosxoʻriga aylan. [[Fayl:Peter_Paul_Rubens_119.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9b/Peter_Paul_Rubens_119.jpg/220px-Peter_Paul_Rubens_119.jpg|thumb| Imperator [[Karl V|Charlz V]] ''hech qachon quyosh botmagan'' ''imperiyani'' boshqargan. [[Piter Pauel Rubens|Rubens]] tomonidan chizilgan rasm]] Merosni qonuniylashtirish uchun Charlz 1516-yilda Fransiya bilan [[Cambria Ligasi urushi|Noyon shartnomasini]] tuzgan<ref>Alfred Kohler: ''Charles V (1519-1556).'' In: ''The emperors of modern times.'' Munich 1990, p. 35.</ref>. 1519-yilda, bobosi Maksimilian vafot etganidan soʻng, Charlz avstriyalik — [[Gabsburglar]] merosini ham qoʻlga kiritgan. Qirol Rim-Germaniya qiroli etib saylandi va 1520-yilda toj kiyish marosimida „Tanlangan imperator“ unvonini oldi. Fransiyalik Frensis I va [[Henry VIII|Angliyalik Genrix VIII]] ham Maksimilianning vorisligi uchun ariza berishgan va nihoyat Fridrix fon Saksen va Karlning ukasi Ferdinand baʼzida suhbatda nomzod sifatida qatnashgan. Hal qiluvchi omil Fugger tomonidan taqdim etilgan moliyaviy yordam edi. Saylashning umumiy qiymati 851 918 guldenni tashkil egan, ulardan faqat Fuggerlar 543 585 ni yigʻdilar<ref>Michael North: "The money and its history. From the Middle Ages to the present day. ''Beck, Munich 1994, p. 86.''</ref>. Ispaniyada oʻz urushlarini moliyalashtirish uchun soliqlarni oshirgan chet ellik Karl hukmronligiga qarshi Komuneros qoʻzgʻoloni boshlandi. Qoʻzgʻolonni asosan Kastiliya shaharlari, xususan [Toledo] burjuaziyasi qoʻllab-quvvatladi. Karl ruhoniylar va zodagonlarning bir qismidan yordam topdi. Karlning maqsadi qirol hokimiyatini Kortes foydasiga cheklash edi. [[Valensiya qirolligi|Valensiya qirolligida]] u Germaniya ijtimoiy inqilobiy harakatiga keldi. Xuan de Padilla boshchiligidagi qoʻzgʻolonchilar 1521-yilda magʻlubiyatga uchradilar, qoʻzgʻolon nihoyat 1522-yilda bostirildi. Hokimiyatni qoʻlga kiritgach, Ispaniya imperatorning markaziy kuch bazasiga aylandi. === Fransiya va Usmonlilar bilan urushlar (1521-1556) === Yevropa darajasida Fransiya va Gabsburglar oʻrtasidagi jang katta ahamiyatga ega boʻlgan. Imperator uchun bu xavfli edi, chunki Papa va Venetsiya Fransiyani qoʻllab-quvvatlashgan. 1525-yilda Charlz qoʻshinlari Pavia jangida (1525) Frensis I ni asirga oldilar<ref>Horst Rabe: ''Reich und Glaubens- schaltung. Germany 1500-1600.'' Munich 1989, p. 152.</ref>. Ammo Karl tinchlik takliflariga qoʻshildi<ref>Alfred Kohler: ''Charles V, Emperor.'' In: ''Neue Deutsche Biographie.'' 11 (1977), p. 196; [http://www.deutsche-biographie.de/pnd118560093.html online].</ref>. Bu 1526-yilda Madrid shartnomasining imzolanishiga olib keldi, unda Fransiya Shimoliy Italiyadagi daʼvolaridan voz kechdi, Karl Franzni Usmonlilarga va Lyuteranlarga qarshi birgalikda kurashishga koʻndira olishiga umid qildi<ref>Horst Rabe: ''Reich und Glaubens- schaltung. Germany 1500-1600.'' Munich 1989, p. 153.</ref>. Ammo Franz ozodlikka chiqqanidan keyin u shartnomani bekor qildi. U Papa, Venetsiya, Florensiya va hatto Milan ittifoqchilaridan Muqaddas Konyak Ligasi bilan gʻalaba qozonishga muvaffaq boʻldi. === Gabsburglar imperiyasining boʻlinishi, Filipp II (1556-1598) === [[Fayl:Barbara_Blomberg.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/59/Barbara_Blomberg.jpg/220px-Barbara_Blomberg.jpg|thumb| Barbara Blomberg imperator Charlz V bilan (1894-yildan yogʻoch oʻymakorligi)]] 1556- yilda Karl V hukumatni agʻdarganida, Ispaniya Avstriyaning Gabsburglar uyi va imperatorlik tojini yoʻqotdi, ammo Niderlandiya, Fransh-Kote, Milan gersogligi, [[Neapol qirolligi|Neapol]], [[Sitsiliya qirolligi|Sitsiliya]] va [[Sardiniya qirolligi|Sardiniya]] qirolliklarni saqlab qoldi. 1570-yilda uning oʻgʻli va vorisi Filipp II vorisi Filippning onasi avstriyalik Anna (1549-1580) ga uylandi. XVI asrda [[Usmonlilar imperiyasi|Usmonli imperiyasi]] keng tarqalgan yirik davlat edi. Venetsiya va Ispaniya 1571-yil 7-oktyabrda Lepanto jangida turklarni magʻlub etgan sharqiy Oʻrta yer dengiziga umumiy flot yuborganlar. === Ispaniya vorislik urushi (1701-1714) === 1701-yilda ispan gabsburglarining yoʻq boʻlib ketishi Ispaniya vorislik urushini keltirib chiqardi. [[Avstriya]] — Gabsburg imperatori, [[Muqaddas Rim imperiyasi]], Angliya, Buyuk Britaniya va Gollandiya atrofidagi Gaaga Buyuk ittifoqi Fransiya va uning ittifoqchilari Kurköln, Savoy va [[Bavariya]] elektoratiga qarshi kurashgan<ref>The Duchy of Savoy was part of the Bourbon Alliance until November 8, 1703, but then switched sides and joined the [[Hague Great Alliance|Hague Grand Alliance]] and thus the Habsburgs.</ref>. Urush Joseph I ning oʻlimi bilan Gabsburglar uchun noqulay burilish yasadi, lekin Fransiya kuchlarini ham larzaga keltirdi. Avstriyaning Gabsburglar sulolasi Leopold I va Joseph I qoʻl ostida boʻlgan boʻlsa-da, Yevropaning buyuk davlatiga aylandi. Oxir-oqibat, Fransiya Filipp Vni Ispaniya qiroli etib tayinlashga muvaffaq boʻldi. Shunday qilib, Ispaniyada bugungi kunda hukmronlik qilayotgan Burbonlar sulolasiga asos solingan. Urushda qatnashgan deyarli barcha kuchlar urush oxirida hech boʻlmaganda qisman muvaffaqiyatlarga erishdilar. === XIX asr === Leopold von Gogenzollernning Ispaniya vorislik nizolari [[Fransiya-Prussiya urushi|Fransiya-Prussiya urushiga]] olib keladi. 1869-yilda ispan korteslari parlament monarxiyasini nazarda tutuvchi yangi konstitutsiyani eʼlon qildi. Qirollik nomzodi [[Gogensollernlar|Hohenzollernning]] katolik boʻlinmasidan boʻlgan Gohenzollern-Sigmaringen shahzodasi Leopold edi . U 1870-yilning bahorida [[Otto von Bismarck|Otto fon Bismark]] tomonidan nomzodlikni qabul qilishga koʻndirilgan. Koʻp oʻtmay Leopold oʻz nomzodidan voz kechdi, chunki Fransiya Ispaniyaga urush bilan tahdid qildi. Bu voqealar [[Fransiya-Prussiya urushi|nemis-fransuz urushiga]] olib keldi. Prussiya va uning ittifoqchilarining gʻalabasi 1871-yilda Germaniyaning birlashishiga sabab boʻldi. 1888-yildan 1918-yilgacha Germaniya imperatori [[Wilhelm II (Germaniya imperatori)|Kayzer Vilgelm II]] „quyoshdan nemislar uchun joy“ talab qildi. Bu jahon kuch siyosati Germaniyani Osiyo-Tinch okeani mintaqasida Ispaniya daʼvo qilgan baʼzi Mikroneziya orollarini mustamlaka qilish rejalari tufayli Ispaniya bilan ziddiyatga olib keldi. Ispaniya Amerika urushlarida Amerika koloniyalarining koʻpini yoʻqotgan edi. Ispaniya [[Ispaniya-Amerika urushi|Ispaniya-Amerika urushida]] magʻlubiyatga uchragach, ular oʻzlarining soʻnggi Amerika mustamlakalarini (Kuba va Puerto-Riko), Filippin va Guam orolidagi Osiyo koloniyalari bilan birga Qoʻshma Shtatlarga berdilar. 1898-yilda Ispaniya imperiyasi Tinch okeanidagi qolgan orol koloniyalarini [[Germaniya imperiyasi|Germaniya imperiyasiga]] sotish orqali urushdan qutulishga harakat qildi, bu Germaniya-Ispaniya shartnomasi bilan yakunlandi. Unga koʻra Ispaniya [[Karolina orollari|Karolina]], Shimoliy [[Mariana orollari]] va [[Palau|Palauni]] Germaniyaga berdi. Ushbu [[Tinch okeani|janubiy Tinch okeani]] hududlari Germaniya Yangi Gvineyasining bir qismiga aylandi. === XX asr === [[Fayl:Bundesarchiv_Bild_183-H25224,_Guernica,_Ruinen.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ca/Bundesarchiv_Bild_183-H25224%2C_Guernica%2C_Ruinen.jpg/220px-Bundesarchiv_Bild_183-H25224%2C_Guernica%2C_Ruinen.jpg|thumb| 1937-yilda Gernikaning bombardimon qilinishi natijasida qolgan vayronalar, „Ryugen operatsiyasi“.]] Birinchi [[Birinchi jahon urushi|jahon urushida]] (1914-1918) Ispaniya neytral boʻlib qoldi. Germaniya va boshqa [[markaziy kuchlar]] esa [[Antanta|Antantaga]] qarshi urushda magʻlub boʻldi. Bu barcha nemis monarxlarining taxtdan voz kechishiga olib keldi. Germaniya magʻlubiyatining yon taʼsiri shundaki, Germaniya Marokashdagi mustamlaka mulklari uchun kurashda Ispaniyaning raqibi sifatida muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Aka-uka Mannesmanlar Marokash Rif hududida egalik qilishgan, bu hududning sakkizdan biriga toʻgʻri keladi. Rifkriegda (1921-1926) ispanlar oʻz hukmronligini Marokash shimolidagi butun mustamlaka hududiga kengaytirishga harakat qildilar. Bu qirolning tashabbusi bilan Rif Kabyles, Dirk Sasse: fransuzlar, inglizlar va nemislarni Rifkriegda 1921-1926-yillarda yoʻq qilmoqchi edi<ref>''Dissertation. Münster 2003, p. 58f. in the course of [[Chemical weapons use in Rifkrieg|chemical weapons use in Rifkriegfrom]] October 1921 [[poison gas]] from the German [[Munsterlager]]- Breloh used.''</ref><ref>''Rudibert Kunz, Rolf-Dieter Müller:'' poison gas against Abd el Crimea. Germany, Spain and the Gas War in Spanish Morocco 1922-1927. ''Rombach, Freiburg 1990, p. 72.''</ref>''. 1927-yilning iyuliga qadar ular butun hududni oʻziga boʻysundirdilar.'' Urushlararo davr koʻpgina Yevropa mamlakatlari uchun noaniqlik va beqarorlik bilan bogʻliq edi. Demokratik gʻoyalarga oʻng tomondan [[Fashizm|fashistik]], chap tomondan esa [[Kommunizm|kommunistik]] mafkuralar tahdid solar edi. [[Versal sulh shartnomasi|Versal shartnomasida]] qattiq zarba olgan Germaniya, [[Weimar Respublikasi|Veymar Respublikasi]] oʻzining mustahkamlanishi uchun kurashgan boʻlsa-da, u Ispaniyaga general Migel Primo de Rivera (1923-1930) va 1931-yilda Ikkinchi Ispaniya Respublikasini eʼlon qilish uchun hokimiyatga keldi. 1936-yil iyul oyida Ispaniyada 1936-39-yillardagi fuqarolar urushining boshlanishiga olib kelgan yarim muvaffaqiyatsiz davlat toʻntarishi boʻldi. Unda natsistlar Germaniyasi (fashistik Italiya bilan birga) Kondor legioni qoʻzgʻolonchilari tomonida boʻlib, ularni pul, oʻq-dorilar va ishchi kuchi, shu jumladan intervensiya bilan taʼminladi. === Respublikachilar tomonida nemislar === [[Internatsional brigadalar|Xalqaro brigadalar]], shu jumladan nemislar, Fransiya kuchlariga qarshi kurashdilar. Edgar André va Edgar-Andre-batalyon yoki „Gans-Bataillon“, Xoffmann-guruhi Germaniyadan guruh doʻstlari Xoffman atrofida Thaelmann guruhi (Artur Pfayfer atrofidagi guruh) va Xans Beymler tomonidan tashkil etilgan Centuria Thälmann, [[Maksim Gorkiy|Maksim Gorki]]<nowiki/>y batalyonidagi birlik, PSUC — [[Karl Marx|Karl Marks]] boʻlimi (keyinchalik Thälmann bataloni) kurashgan<ref>Sebastián Herreros Agüí: [http://www.flaginstitute.org/pdfs/Sebastia%20Herreros.pdf The International Brigades in the Spanish was 1936-1939: Flags and Symbols, Wall and Schützenzeitung of October 15, 1936](English; PDF, 6.4 MB), retrieved on September 3, 2012</ref>. Xalqaro POUM militsiyasi aʼzolari Trotskiy, soʻl sotsialistik va muxolifat kommunistik guruhlari aʼzolari uchun kurashgan. [[George Orwell|Jorj Oruell]] va parlamentning keyingi sotsial-demokrat aʼzosi Piter Blaxshteyn kabi mashhur shaxslar POUM militsiya boʻlinmalarida jang qilishgan. 1937-yil fevral oyida Malaga-Almeriya yoʻlida shaharning qochgan aholisiga qarshi qirgʻinda 10 000 ga yaqin odam oʻldirilgan. Konslagerlarda Milliy sotsialistik koʻmagida mahbuslar ustida tibbiy tajribalar ham oʻtkazilgan<ref>Javier Bandrés, Rafael Llavona: ''La psicología en los campos de concentración de Franco.'' In: ''Psicothema.'' 8, 1 (1996), pp. 1-11. See Rafael Llavona and Javier Bandrés: ''Psicología y anarquismo en la guerra civil española: La obra de Félix Martí-Ibáñez.'' In: ''Psicothema.'' 10,3 (1998), pp. 669-678. ([online, PDF])</ref>. 1939-yil fevral oyida 500 000 ga yaqin fuqarolar urushi qochqinlari bor edi. Dastlab ular asosan Fransiya janubida internirlangan. Keyingi bir necha oy ichida yarmidan koʻpi Ispaniyaga qaytib kelgan. Fransiyada 150 000 ga yaqin qoldi, ularning koʻplari harbiy asir sifatida turli asosiy lagerlarga va 1940-yil 6-avgustdan Mauthauzen konslageriga yuborildi. U yerda 7000 dan ortiq ispan mahbuslari yashagan, ulardan 5000 nafari vafot etgan. Baʼzi ispanlar [[gestapo]] tomonidan Fransiyaga ekstraditsiya qilingan, boshqalari, masalan, sobiq hukumat rahbari Fransisko Largo Kabalero, turli nemis konslagerlariga surgun qilingan. Oxirgi Respublikachilar kuchlari taslim boʻlgach, 1939-yil 1-aprelda Franko gʻalabani eʼlon qildi, butun Ispaniyada frankoistik diktatura hukmronlik qildi. === Ikkinchi jahon urushi paytida jangovarlik === [[Fayl:Bundesarchiv_Bild_183-L15327,_Spanien,_Heinrich_Himmler_bei_Franco.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7d/Bundesarchiv_Bild_183-L15327%2C_Spanien%2C_Heinrich_Himmler_bei_Franco.jpg/220px-Bundesarchiv_Bild_183-L15327%2C_Spanien%2C_Heinrich_Himmler_bei_Franco.jpg|thumb| Reyxsfyurer SS [[Heinrich Himmler|Geynrix Himmler]] Karl Volf bilan Ispaniyada Franko bilan uchrashuvda. 1940-yil 25-oktyabr]] Franko, shubhasiz, Italiyadagi fashistik rejimga va Germaniyadagi milliy sotsialistik rejimga xayrixoh boʻlgan boʻlsa-da, amalda uning goʻyoki mafkuraviy ittifoqchilari bilan birdamlik cheklangan edi. Ularni mafkuraviy hamjamiyatidan koʻra, biznes aloqalarini ushbu rejimlar bilan bogʻlash ehtimoli koʻproq edi. 1939-yil mart oyida Ispaniya Antikomintern paktiga qoʻshildi. Franko 1940-yil iyul oyida uning mamlakati neytral emas, balki faqat urush rahbari ekanligini eʼlon qildi. 1941-yil 6-fevraldagi maktubida Gitler Frankoga shunday dedi: „Biz uch kishi, Duce, siz va men tarixning mumkin boʻlgan eng ogʻir majburlashi bilan bogʻlanganmiz va shuning uchun biz ushbu tarixiy tahlilda itoat qilishimiz kerak. Oliy amr shunday ogʻir damlarda, koʻrinib turibdiki, dono ehtiyotkorlik emas, balki dadil yurak xalqlarni qutqara olishini tushunishdir“<ref>{{Veb manbasi|muallif=Hitler|ism=Adolph|sarlavha=The Spanish Government and the Axis : Documents|url=https://avalon.law.yale.edu/wwii/sp13.asp|kirish sanasi=2020-11-16|ish=avalon.law.yale.edu}}</ref><ref>Bernd Rill, in: ''Geschichte'' 2/2001, p. 36.</ref>. Frankoning [[Markaziy kuchlar]]<nowiki/>ga boʻlgan munosabatining oʻziga xos xususiyati shundaki, u 1940-yilda [[Xenday]]<nowiki/>da [[Berlin-Rim oʻqi|(]]Yevropada natsistlar hokimiyatining eng yuqori choʻqqisida) Gitler bilan yagona uchrashuvi munosabati bilan, Franko nafaqat Ispaniya uchun Fransiyaning mustamlaka hududini talab qilganida urushga kirishdi, lekin nemis qoʻshinlarini oʻz mamlakatiga kiritishdan bosh tortdi. Oʻzining soʻzlariga koʻra, Franko hatto Gitlerga Ispaniya har bir bosqinchiga, qayerdan boʻlmasin, oxirgi odamigacha jang qilishini aytgan. Bundan tashqari, Franko [[paxta]] va kauchuk kabi xom ashyo yetkazib berishni talab qilgan, Germaniya esa uni zoʻrgʻa yetkazib bera olgan. Franko oʻzining yuzaki roziligiga qaramay, nihoyat Gitlerning Angliya tomonidan uzoq vaqtdan beri talab qilib kelayotgan Gibraltarni bosib olish taklifini ochiq qoldirdi, chunki bu Frankoning Ikkinchi Jahon urushiga kirishini anglatar edi<ref>Compare {{Veb manbasi|url=http://www.yale.edu/lawweb/avalon/wwii/spain/sp06.htm|sarlavha=yale.edu|kirish sanasi=2020-05-22|arxivsana=2016-08-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160820123921/http://www.yale.edu/lawweb/avalon/wwii/spain/sp06.htm}} and {{Veb manbasi|url=http://www.yale.edu/lawweb/avalon/wwii/spain/sp07.htm|sarlavha=yale.edu|kirish sanasi=2020-05-22|arxivsana=2016-08-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160820123931/http://www.yale.edu/lawweb/avalon/wwii/spain/sp07.htm}}</ref>. Uning hamdardligi nihoyat „Divizion Azul“ni Sharqiy frontga, general Agustin Munoz Grandes boshchiligidagi 47 000 falangist koʻngillilarni yuborishdan iborat edi, ammo u 1943-yilda [[Stalingrad jangi|Stalingrad jangidan]] keyin yana u yerdan chiqib ketdi. Bundan tashqari, Frankoga Germaniya, jumladan, suv osti bazalari va yangiliklar materiallarini taqdim etdi. [[Adolf Hitler|Adolf Gitler]] Franko siyosatidan norozi boʻlib, 1942-yil iyul oyida kichik doirada „Ispaniyadagi siyosiy vaziyatni tartibga solish uchun munosib shaxsni topish“ haqida oʻylay boshladi. U, ayniqsa, general Muñoz Grandes haqida oʻyladi va Blue Division „hozirgi Pfaff tizimini hal qilishda hal qiluvchi rol oʻynashi“ mumkinligini aytdi<ref>Henry Picker: ''Hitler’s Table Talks at Führer Headquarters 1941-1942'' Seewald Verlag, Stuttgart 1976 {{ISBN|978-3-512-00425-4}}, p. 427f.</ref>. 1943-yil dekabr oyida Franko Germaniya elchisiga oʻz pozitsiyasini eʼlon qildi: „Ispaniya hukumatining bolshevizm va kommunizmga munosabati oʻzgarmaydi va bu kurash mamlakat ichkarisida va chet elda, shuningdek, iudaizm va masonlikka qarshi davom etadi“<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.yale.edu/lawweb/avalon/wwii/spain/sp16.htm|sarlavha=The Spanish Government and the Axis|kirish sanasi=2020-05-22|arxivsana=2016-08-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160820124103/http://www.yale.edu/lawweb/avalon/wwii/spain/sp16.htm}}In 1938, the Synagogue of Madrid had been closed, the communities built in several cities during the war were dissolved again. {{Veb manbasi|url=http://www.j-zeit.de/archiv/artikel.80.html|sarlavha='' The Difficult Return to Sepharad. ''|kirish sanasi=2020-05-22|arxivsana=2008-03-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080328064350/http://www.j-zeit.de/archiv/artikel.80.html}}In: ''Jewish Newspaper.'' March 2007. Only after 1945 were they allowed again.</ref>. Amerikalik tarixchi Stenli G. Peyn Ispaniyaning Germaniya va Italiyadan chiqib ketish harakatlarini, hatto Rossiyadagi burilishdan oldin ham koʻradi, chunki oʻsha paytda falangistlar yetakchisining maqolasida Ispaniya totalitar rejimlardan ajralib turardi. 1943-yilda bu gʻoya hammaga maʼlum boʻldi, shuning uchun Ikkinchi Jahon urushi tugashi bilan Ispaniya qisman safarbar qilingan, yarim fashistik davlatdan katolik, korporativ va tobora kuchayib borayotgan avtoritarga oʻtish yoʻlida yaxshi rivojlangan edi<ref>Stanley Payne: ''History of fascism. Rise and Fall of a European Movement'' . Tosa publishing house in the publishing house Carl Ueberreuter, Vienna 2006, {{ISBN|3-85003-037-7}}. P. 325</ref> " Taxminan 1943-yilda Frankoning magʻlubiyati yaqinlashganda, Franko eksa kuchlaridan chiqib ketdi. U bu yil Ispaniyani neytral deb eʼlon qildi va ittifoqchi neft taʼminoti evaziga Germaniyaning moddiy va nomoddiy yordamini sezilarli darajada toʻxtatdi. Franko, shuningdek, oʻz hukumatining xayrixoh aʼzolarini, shu jumladan uning qaynisi Ramon Serrano Sunerni ishdan boʻshatdi. Bu oʻzgarish Frankoga ittifoqchilarni tinchlantirishga imkon berdi. Franko uchun Gitler va Mussolini faqat kuchli boʻlganlarida va ulardan nimani kutishlari kerak edi. Biroq, yana bir jihat shundaki, yaqinda sodir boʻlgan fuqarolar urushi tufayli hali ham zaiflashgan Ispaniya boshqa [[Armiya|qurol]] kampaniyasida ishtirok eta olmadi. Urushdan keyin Ispaniya natsistlar rejimining oʻzi va uning mafkuraviy ittifoqchilarining qochqin yoʻllari boʻlgan kalamush qatorlaridan birida joylashgan edi — koʻpincha Janubiy Amerikaga sayohat qilish uchun. Ulardan baʼzilari Ispaniyaning oʻzida panoh topdilar, masalan, Belgiya Reksistlari rahbari Léon Degrele. === Urushdan keyingi === Ikkinchi Jahon urushidan keyin bosib olingan va boʻlingan Germaniya dastlab xalqaro maydonda oʻyinchi sifatida ajralib chiqdi. Gʻarb demokratiyalarining gʻalabasidan soʻng, Ispaniya diktaturasi tabiiy ravishda yakkalanib qoldi, ammo Franko uchun yaqinlashib kelayotgan [[Sovuq urush]] bilan uni yoʻq qilish kerak edi. 1955-yilda Ispaniya Birlashgan Millatlar Tashkilotiga qabul qilindi. 1973-yilda Germaniya Demokratik Respublikasi 133-chi, Germaniya Federativ Respublikasi esa 134-aʼzo boʻldi. 1960-yillarning boshidan Franko [[Yevropa iqtisodiy hamjamiyati|YIH]] bilan [assotsiatsiya] kelishuviga intildi. U 1962-yil 9-fevralda ariza berdi. Faqat 1966-yilda muzokaralar boshlandi, ular 1970-yilda birinchi kelishuv tuzilgunga qadar kechiktirildi, asosan oʻsha paytdagi olti davlatning (jumladan, GFR) siyosiy rezervlari tufayli kechikish sodir boʻldi. === Ispaniya diktaturasi tugaganidan keyin === [[Fayl:Felipe_González_se_entrevista_con_el_canciller_de_Alemania.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/Felipe_Gonz%C3%A1lez_se_entrevista_con_el_canciller_de_Alemania.jpg/240px-Felipe_Gonz%C3%A1lez_se_entrevista_con_el_canciller_de_Alemania.jpg|thumb| Felipe Gonsales va Helmut Kol (1993)]] Ispaniya izolyatsiyasi faqat 1975-yilda Frankoning oʻlimidan soʻng va qirol Xuan Karlos I davridagi demokratlashtirishdan soʻng butunlay yoʻq qilinishi mumkin edi. Ispaniya 1982-yilda [[NATO|NATOga]] qoʻshildi; Germaniya Federativ Respublikasi 1955-yildan Atlantika paktiga aʼzo boʻlgan. 1986-yilda Ispaniya Yevropa hamjamiyatiga, 1988-yilda esa Gʻarbiy Yevropa Ittifoqiga aʼzo boʻldi. Ispaniya, shuningdek, Germaniya va boshqa yevropalik hamkorlar bilan birgalikda [[Yevro|yevroni]] valyuta sifatida ishlatishga qaror qildi. Ikki davlat oʻrtasida valyuta ayirboshlashning hojati yoʻq. === XXI asr === 2003-yilda [[Iroq urushi|Iroq urushida]] Ispaniya xalq „[Irodalilar koalitsiyasi]“ning qarshiligiga qaramay AQShga qo‘shildi. Germaniya Rossiya va Fransiya bilan birgalikda [[Saddom Husayn|Saddam Husaynga]] qarshi urushda qatnashishdan bosh tortdi. Biroq, tashqi siyosatda Ispaniya yana Germaniya va Fransiyaga yaqinlashdi. Bosh vazir [[José Luis Rodríguez Zapatero|Zapatero]] 2004-yil iyuligacha qoʻshinlarni Iroqdan olib chiqib ketdi, biroq u 2013-yil noyabrigacha 34 ispaniyalik halok boʻlgan AQSh bilan munosabatlarni hisobga olgan holda [[Afgʻoniston|Afgʻonistondagi]] harbiy kontingentga qoʻshildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.icasualties.org/oef/Nationality.aspx|sarlavha=Operation Enduring Freedom, Coalition Deaths by Nationality|kirish sanasi=May 22, 2020|arxivsana=June 29, 2015|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150629014922/http://www.icasualties.org/oef/Nationality.aspx}} Germany and Spain jointly participated in the Security and Reconstruction Mission under [NATO] International Security Assistance Force (ISAF).</ref>. Germaniya hukumati va Ispaniya hukumati oʻrtasidagi munosabatlar hech qanday cheklovlarsiz amalga oshirilmoqda. 2018-yil mart oyi oxirida [[Kataloniya|kataloniyalik]] siyosatchi Karles Puchdemon Germaniyada hibsga olingan edi. Puchdemonni kstraditsiya qilish imkoniyati ko‘rib chiqilmoqda<ref>FAZ: [https://www.faz.net/aktuell/politik/inland/puigdemont-bundesregierung-defended-vorgehen-spaniens-15513040.html ''Federal government defends action of Spain.'']</ref>. 2022-yil 30-avgustda Ispaniya bosh vaziri Pedro Sanchesning Germaniyaga tashrifi ortidan va davom etayotgan energetika inqirozi kontekstida Germaniya kansleri [[Olaf Scholz|Olaf]] Shols gaz quvuri (MidCat deb ataladigan) qurilishiga yordam berdi. Gaz quvuri Ispaniyani (va Portugaliyani) Fransiya va Yevropaning qolgan qismi bilan bogʻlaydi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.lefigaro.fr/flash-eco/olaf-scholz-defend-de-nouveau-l-idee-d-un-gazoduc-entre-l-espagne-et-la-france-20220830|ish=[[Le Figaro]]|sarlavha=Olaf Scholz défend de nouveau l'idée d'un gazoduc entre l'Espagne et la France|sana=30 August 2022}}</ref>. == Doimiy diplomatik vakolatxonalar == * Germaniyaning [[Madrid|Madridda]] elchixonasi, [[Barselona|Barselonada]] bosh konsulliklari va [[Las Palmas|Las-Palmas]], [[Malaga]] va [[Palma|Palma-de-Malyorkada]] konsulliklari bor<ref>[https://spanien.diplo.de/es-es Embassy of Germany in Madrid]</ref>. * Ispaniyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi va [[Dusseldorf|Dyusseldorf]], [[Frankfurtmayn|Frankfurt]], [[Gamburg]], [[Hannover|Gannover]], [[München|Myunxen]] va [[Stuttgart|Shtutgartda]] bosh konsulliklari bor<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Embassy of Spain in Berlin |url=http://www.exteriores.gob.es/Embajadas/Berlin/es/Paginas/inicio.aspx |kirish sanasi=2022-10-03 |arxivsana=2016-04-10 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160410070629/http://www.exteriores.gob.es/Embajadas/Berlin/es/Paginas/inicio.aspx }}</ref>. <gallery class="center"> Fayl:Deutsche Botschaft in Madrid (Spanien) 01.jpg|Germaniyaning Madriddagi elchixonasi Fayl:Barcelona - Torre Mapfre 07.jpg|Germaniyaning Barselonadagi Bosh konsulligi Fayl:Spanische Botschaft Fornt.jpg|Ispaniyaning Berlindagi elchixonasi Fayl:D'df span. Generalkonsulat (3).jpg|Ispaniyaning Dyusseldorfdagi Bosh konsulligi Fayl:Consulate-general of Spain in Hamburg.jpg|Ispaniyaning Gamburgdagi Bosh konsulligi </gallery> == Mamlakatni taqqoslash == {| class="wikitable" ! ![[File:Flag_of_Germany.svg|25x25px]] '''Germaniya''' ![[File:Flag_of_Spain.svg|25x25px]] '''Ispaniya''' |- | '''Gerb''' | style="text-align:center" |[[Fayl:Coat_of_arms_of_Germany.svg|182x182px]] | style="text-align:center" |[[Fayl:Escudo_de_España_(mazonado).svg|145x145px]] |- | '''Bayroq''' | style="text-align:center" |[[File:Flag_of_Germany.svg|180px|]] | style="text-align:center" |[[File:Flag of the Kingdom of Spain.svg|180px|]] |- | '''Aholi''' | 82 200 000 kishi | 47 431 256 kishi |- | '''Hudud''' | 357 021&nbsp;km <sup>2</sup> | 505 990 |- | '''Aholi zichligi''' | 246/km <sup>2</sup> | 92/km <sup>2</sup> |- | '''Poytaxt''' | [[Berlin]] | [[Madrid]] |- | '''Eng katta shahar''' | Berlin — 3 431 700 kishi | [[Madrid]] — 3 141 991 kishi |- | '''Boshqaruv shakli''' | Federal parlament respublikasi | [[Unitar davlat|Unitar]]&nbsp;[[Parlamentarizm|parlament]] [[konstitutsiyaviy monarxiya]] |- | '''Birinchi rahbar''' | Teodor Heuss (Prezident), [[Konrad Adenauer]] (kansler) | [[Qirolicha Joanna I (Telba)|Kastiliya va Aragonlik Joanna I]], [[Karl V|Karl V, Muqaddas Rim imperatori]] |- | '''Hozirgi rahbar''' | [[Frank-Walter Steinmeier|Frank-Valter Shtaynmayer]] (prezident), [[Olaf Scholz]] (kansler) | [[Felipe VI|Ispaniya Felipe VI]] (qiroli), Pedro Sanches (Bosh vazir) |- | '''Rasmiy tillar''' | [[Nemis tili|Nemis]] | [[Ispan tili|Ispan]] |- | '''Asosiy dinlar''' | 59,3 % [[xristianlik]], 34,4 % [[Dinsizlik|dinsizlar]], 5,5 % [[islom]], 0,8 % boshqalar<ref name="EKD2016">[https://www.ekd.de/download/zahlen_und_fakten_2016.pdf Numbers and Facts about Church Life in Germany 2016 Report]. Evangelical Church of Germany. Retrieved 14 June 2017.</ref> | 69 % [[Katolik cherkovi|Rim-katolik]], 15,5 % dinsiz, 10,2 % maʼlum emas, 5,3 % boshqalar<ref name="CIS">{{Veb manbasi|url=http://www.cis.es/cis/export/sites/default/-Archivos/Marginales/3180_3199/3195/es3195mar.pdf|muallif=''Centro de Investigaciones Sociológicas'' (Centre for Sociological Research)|sarlavha=Barómetro de septiembre de 2017|sana=October 2017|kirish sanasi=27 December 2017|til=es}}</ref> |- | '''Etnik guruhlar''' | 81 % [[Nemislar|nemis]], 4 % [[Turklar|turk]], 2 % [[Polyaklar|polyak]], 1,5 % [[Ruslar|rus]], 11 % boshqa  | 89,9 % [[ispanlar]], 10,1 % boshqalar |- | '''Chet elliklar''' | Germaniyada yashovchi 182 625 ispanlar <ref>{{Veb manbasi|muallif=Amt|ism=Auswärtiges|sarlavha=Germany and Spain: Bilateral relations|url=https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/spain/227984|kirish sanasi=2022-01-03|ish=German Federal Foreign Office|til=en}}</ref> | Ispaniyada 108 568 nemis istiqomat qiladi<ref>{{Veb manbasi|muallif=Amt|ism=Auswärtiges|sarlavha=Germany and Spain: Bilateral relations|url=https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/spain/227984|kirish sanasi=2022-01-03|ish=German Federal Foreign Office|til=en}}</ref> |- | '''YaIM (nominal)''' | $3,4 trillion<ref>{{Veb manbasi|url=http://statisticstimes.com/economy/countries-by-projected-gdp.php|sarlavha=Archived copy|ish=statisticstimes.com|kirish sanasi=12 January 2022|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180105221633/http://statisticstimes.com/economy/countries-by-projected-gdp.php|arxivsana=5 January 2018}}</ref> (jon boshiga $44,184) <ref name="IMF database 2017">{{Veb manbasi|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/02/weodata/weorept.aspx?sy=2017&ey=2017&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&pr1.x=68&pr1.y=13&c=134&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a=|sarlavha=World Economic Outlook Database, April 2017, Germany|nashriyot=[[International Monetary Fund]]|sana=April 2017|kirish sanasi=1 October 2017}}</ref> | 1,307 trillion dollar (jon boshiga 28 212 dollar){{Nobr|&nbsp;<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/02/weodata/weorept.aspx?sy=2017&ey=2017&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&pr1.x=81&pr1.y=10&c=184&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a=|title=Spain |publisher=International Monetary Fund |access-date=8 May 2017}}</ref>}} |- | '''YaIM (PPP)''' | 4,149 trillion dollar (jon boshiga 50 206 dollar) | 1,769 trillion dollar (jon boshiga 38 171 dollar) |- | '''Valyuta''' | [[Yevro|yevro]] (€) — yevro | Yevro (€) — yevro |} == Manbalar == {{Manbalar}} [[Turkum:Ispaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Ispaniya]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] p49orroaqt86ivxoic5wdnh2mthskts 0 808020 6221624 6080713 2026-08-01T03:58:10Z AnvarxonM 75105 6221624 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = David Raya | tasvir = David Raya Argentina v Spain 19 July 2026-003 (cropped).jpg | izoh = Raya [[Ispaniya milliy futbol jamoasi|Ispaniya]] tarkibida (2026-yil) | toʻliqism = David Raya Martín<ref>{{Cite web |title=Notification of shirt numbers: Brentford |url=https://www.efl.com/siteassets/efl-documents/202021/efl-squad-numbering-11.09.2020.pdf |access-date=19 September 2020 |publisher=English Football League |page=12}}</ref> | tavallud_sana = {{birth date and age|1995|9|15|df=y}}<ref name="RoversProfile" /> | tavallud_joyi = {{tavalludJoyi|Barselona}}, Ispaniya | boʻyi = 1.83 m<ref>{{Cite web |title=David Raya |url=https://www.brentfordfc.com/en/teams/profile/david-raya |access-date=2 August 2022 |publisher=Brentford F.C. |arxivsana=2022-10-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221003171438/https://www.brentfordfc.com/en/teams/profile/david-raya }}</ref> | pozitsiya = [[Darvozabon (futbol)|Darvozabon]] | joriyklub = [[Arsenal F.C.|Arsenal]] | klubraqami = 1 | yoshlikyillari1 = | yoshlikklublari1 = [[UE Cornellà|Cornellà]] | yoshlikyillari2 = 2012—2014 | yoshlikklublari2 = [[Blackburn Rovers F.C.|Blackburn Rovers]] | yillar1 = 2014—2019 | klublar1 = [[Blackburn Rovers F.C.|Blackburn Rovers]] | isht1 = 98 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2014—2015 | klublar2 = {{ijara}} [[Southport F.C.|Southport]] | isht2 = 16 | gollar2 = 0 | yillar3 = 2019—2024 | klublar3 = [[Brentford F.C.|Brentford]] | isht3 = 150 | gollar3 = 0 | yillar4 = 2023—2024 | klublar4 = {{ijara}} [[Arsenal F.C.|Arsenal]] | isht4 = 32 | gollar4 = 0 | yillar5 = 2024— | klublar5 = [[Arsenal F.C.|Arsenal]] | isht5 = 75 | gollar5 = 0 | milliyyillar1 = 2022— | milliyjamoa1 = [[Ispaniya milliy futbol jamoasi|Ispaniya]] | milliyisht1 = 13 | milliygollar1 = 0 | club-update = 14:33, 18 September 2022 (UTC) }} '''David Raya Martin''' (1995-yil 15-sentabrda tugʻilgan) — ispaniyalik professional futbolchi, Premer-liganing Arsenal klubi va Ispaniya terma jamoasida darvozabon sifatida oʻynaydi. Oʻzining izchilligi, taqsimlanishi, zarbalarni toʻxtatish qobiliyati va boks komandasi bilan tanilgan, u dunyodagi eng yaxshi darvozabonlardan biri sifatida tanilgan<ref>{{cite web |last=White |first=Mark |date=4 December 2024 |title=Ranked! The 10 best goalkeepers in the world |url=https://www.fourfourtwo.com/features/ranked-the-10-best-goalkeepers-in-the-world |access-date=19 December 2024 |website=FourFourTwo}}</ref><ref>{{cite web |date=4 March 2020 |title=The 25 best goalkeepers in world football – ranked |url=https://www.90min.com/posts/best-goalkeepers-world-football-ranked |access-date=19 December 2024 |website=90 min |language=en-GB}}</ref>. Raya oʻzining katta faoliyatini Angliyada Blackburn Roversda boshlagan. U oʻzining professional muvaffaqiyatini 2018-yilda Birinchi ligadan koʻtarilgan jamoa tarkibida amalga oshirdi. U 2019-yilda Chempionship klubi Brentfordga oʻtgan va 2021-yilda Premer-ligaga koʻtarilgan jamoaning bir qismi boʻlgan. 2023-yilda Raya „Arsenal“ga qoʻshildi va oʻshandan beri ketma-ket uchta Premer-liganing „Oltin qoʻlqop“larini va 2026-yilda oʻzining birinchi Premer-liga chempionligini qoʻlga kiritdi. Raya Ispaniya terma jamoasi safida 2022-yilda debyut qilgan va 2022-yilgi FIFA Jahon chempionati, UEFA Yevro-2024 va 2026-yilgi Jahon chempionatlarida ishtirok etib, 2024 va 2026-yilgi turnirlarda gʻolib chiqqan<ref>{{cite web |last=Bloom |first=Ben |date=4 July 2024 |title=Golden Glove winner Raya's incredible rise to the top |url=https://www.premierleague.com/news/4018980 |access-date=2 April 2025 |publisher=Premier League}}</ref>. == Jamoalardagi faoliyati == === Blackburn Rovers === [[Kataloniya|Kataloniyaning]] [[Barselona]] shahrida tugʻilgan Raya oʻz faoliyatini vatani Ispaniyada, [[futzal]] oʻyinchisi ([[Darvozabon (futbol)|darvozabon]]) sifatida boshlagan<ref name="Marshall">{{Veb manbasi|muallif=Marshall|ism=Sam|sarlavha=The Long Read: David Raya|url=https://www.brentfordfc.com/news/2022/march/the-long-read-david-raya/|kirish sanasi=14 March 2022|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb}}</ref>. Keyinchalik u 2012-yil iyul oyida Blekbern Roversga qoʻshilish uchun Angliyaga koʻchib oʻtadi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=List of Players Registered as Scholars in Accordance with Rule C.3 Between 01/07/2012 and 31/07/2012|url=http://www.thefa.com/~/media/2FC380172F88401482C3994AF130D59B.ashx|kirish sanasi=7 July 2019|nashriyot=The Football Association}}</ref><ref name="RoversProfile">{{Cite web|title=David Raya|url=https://www.rovers.co.uk/teams/first-team/goalkeeper/david-raya-martin/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190707175140/https://www.rovers.co.uk/teams/first-team/goalkeeper/david-raya-martin/|archive-date=7 July 2019|access-date=7 July 2019|publisher=Blackburn Rovers F.C.}}</ref>. U klub akademiyasida tahsil oladi va 2014-yilning 26-fevralida professional shartnoma imzolaydi<ref>{{Veb manbasi|sana=26 February 2014|sarlavha=Raya pens pro deal|url=http://www.rovers.co.uk/news/article/raya-pens-pro-deal-1383903.aspx|kirish sanasi=25 April 2015|nashriyot=Blackburn Rovers F.C.}}</ref>. Raya 2014-15-yilgi mavsumning birinchi yarmida Conference Premer ligasi klubi Sauthportda toʻrt oylik ijaradagi davrida oʻzining birinchi katta tajribasini oladi va jami 24 ta oʻyinda maydonga tushadi<ref name="SignsBrentford">{{Veb manbasi|sarlavha=David Raya signs for Brentford|url=https://www.brentfordfc.com/news/2019/july/david-raya-signs/|kirish sanasi=7 July 2019|nashriyot=Brentford F.C.|arxivsana=2021-07-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210712070852/https://www.brentfordfc.com/news/2019/july/david-raya-signs/}}</ref>. Ewood Parkga qaytganidan soʻng, u mavsum oxirida chempionatda ikkita oʻyin oʻtkazadi va 2015-yil aprel oyida yangi uch yillik shartnoma imzolaydi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Hard work pays off for David|url=https://www.rovers.co.uk/news/2015/april/hard-work-pays-off-for-david/|kirish sanasi=7 July 2019|nashriyot=Blackburn Rovers F.C.}}</ref><ref name="Soccerbase1415">{{Soccerbase season|74248|2014|access-date=7 July 2019}}</ref>. 2015-16 va 2016-17-yilgi mavsumlarida atigi 13 ta oʻyin oʻtkazganiga qaramay<ref name="Soccerbase1516">{{Soccerbase season|74248|2015|access-date=7 July 2019}}</ref><ref name="Soccerbase1617">{{Soccerbase season|74248|2016|access-date=7 July 2019}}</ref>, Raya Roversning Jason Steeledan keyingi asosiy tarkib darvozaboni boʻlgan<ref name="RoversProfile"/><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=David Raya|url=http://www.espnfc.com/player/196176/david-raya?season=2015|kirish sanasi=7 July 2019|ish=ESPN FC}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=David Raya|url=http://www.espnfc.com/player/196176/david-raya?season=2016|kirish sanasi=7 July 2019|ish=ESPN FC}}</ref>. U 2017-18-yilgi mavsumda 47 ta oʻyinda maydonga tushadi va klubning chempionatga qaytishiga yordam beradi<ref name="FCHD">{{Fchd|id=BLACKBUR|name=Blackburn Rovers F.C.}}</ref><ref name="Soccerbase1718">{{Soccerbase season|74248|2017|access-date=7 July 2019}}</ref>. U 2018-19-yillar davomida asosiy tarkibdagi oʻrnini saqlab qoladi va 46 ta oʻyinda maydonga tushadi<ref name="FCHD" /><ref name="Soccerbase1819">{{Soccerbase season|74248|2018|access-date=7 July 2019}}</ref>. Raya Rovers jamoasi tarkibida umumiy hisobda 108 ta oʻyinda maydonga tushib, 2019-yilning iyul oyida jamoani tark etadi<ref name="SignsBrentford"/>. === Brentford === [[Fayl:David_Raya,_Brentford_F.C._footballer,_July_2021.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/David_Raya%2C_Brentford_F. C._footballer%2C_July_2021.jpg/104px-David_Raya%2C_Brentford_F. C._footballer%2C_July_2021.jpg|thumb|250x250px| Raya [[Brentford F.C.|Brentford]] jamoasi safida, 2021-yil]] 2019-yilning 6-iyulida Raya Chempionship klubi [[Brentford F.C.|Brentford]] bilan 3 million funt sterling evaziga toʻrt yillik shartnoma imzolaydi<ref name="SignsBrentford"/>. Raya jamoasi bilan 2020-yilgi chempionat pley-off bosqichida Fulham jamoasiga qarshi final uchrashuvida magʻlubiyatga uchraydi<ref name="Soccerbase1920">{{Soccerbase season|74248|2019|access-date=7 July 2019}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Fulham beat Brentford to reach Premier League |language=en-GB |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/53603848 |access-date=29 May 2021}}</ref> va ushbu mavsum umumiy hisobda 49 ta oʻyinda maydonga tushadi. Jarohat olganligi va transferlar haqidagi mish-mishlar sababli Raya 2020-2021-yilgi mavsum oldidan bosh murabbiy Tomas Frankning eʼtiboridan chetda qolib ketadi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Fisher |first=Ben |last2=Ames |first2=Nick |date=17 September 2020 |title=Brentford reject multiple bids from Arsenal for goalkeeper David Raya |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/football/2020/sep/17/brentford-goalkeeper-arsenal-david-raya-transfer-window-bids-rejected |access-date=2 October 2020 |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Veb manbasi|muallif=Westbrook|ism=Ian|sana=12 September 2020|sarlavha=Raya set for return to training, says Frank|url=https://www.westlondonsport.com/brentford/frank-on-raya-benrahmas-absence-jensen-injury-and-bees-defeat|kirish sanasi=2 October 2020|ish=West London Sport}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Brentford 2 Oxford United 2|url=https://www.brentfordfc.com/news/2020/september/match-report-for-brentford-vs-oxford-united-on-01-sep-20/|kirish sanasi=2 October 2020|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Pre-season: Brentford 3–0 Derby County|url=https://www.brentfordfc.com/news/2020/august/report-brentford-v-derby-county/|kirish sanasi=2 October 2020|nashriyot=Brentford F.C.}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=West Ham United vs Brentford on 29 Aug 20 – Match Centre – Brentford FC|url=https://www.brentfordfc.com/fixtures/first-team/202021/august/-vs-brentford-on-29-aug-20/|kirish sanasi=2 October 2020|nashriyot=Brentford F.C.|arxivsana=2022-05-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220522111643/https://www.brentfordfc.com/fixtures/first-team/202021/august/-vs-brentford-on-29-aug-20/}}</ref>. Ikki marta EFL kubogida oʻynab, jamoa [[Sardor (futbol)|sardori]] darajasiga koʻtarilganidan soʻng<ref name="Soccerbase2021">{{Soccerbase season|74248|2020|access-date=19 September 2020}}</ref><ref>{{Veb manbasi|muallif=Verrall|ism=John|sana=23 September 2020|sarlavha=Club now give player captain's armband, after reports Arsenal have bid for him|url=https://www.hitc.com/en-gb/2020/09/23/club-now-give-player-captains-armband-after-reports-arsenal-have-bid-for-him/|kirish sanasi=2 October 2020|ish=HITC}}</ref>, 2020-yilning 2-oktyabrida yangi toʻrt yillik shartnoma imzolaydi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=David Raya signs new long-term contract|url=https://www.brentfordfc.com/news/2020/october/david-raya-new-contract/|kirish sanasi=2 October 2020|nashriyot=Brentford F.C.}}</ref>. Raya 2020-2021-yilgi mavsumdagi 48 ta oʻyinning 17 tasida maydonga tushadi<ref name="Soccerbase2021" />. Raya 2021-2022-yilgi [[Angliya Premer-ligasi|Premer-liga]] oʻyinlarini asosiy tarkib darvozaboni sifatida boshlaydi<ref name="Soccerbase2122">{{Soccerbase season|74248|2021|access-date=13 August 2021}}</ref> va 2021-yil 24-oktabrda „[[Leicester City F.C.|Leicester City]]“ga qarshi kechgan uchrashuvda orqa xochsimon bogʻlamidan jarohat oladi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=David Raya sustains knee injury|url=https://www.brentfordfc.com/news/2021/october/david-raya-knee-injury/|kirish sanasi=26 October 2021|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb}}</ref>. U 2022-yilning 10-yanvarida ochiq havodagi mashgʻulotlarga qaytadi va 1-fevralda „Everton“ga qarshi [[Oʻrtoqlik uchrashuvi|oʻrtoqlik]] oʻyinida maydonga tushadi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=David Raya roars back in to training|url=https://www.brentfordfc.com/news/2022/january/david-raya-roars-back-in-to-training/|kirish sanasi=12 January 2022|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Bees beaten by Aston Villa in friendly|url=https://www.brentfordfc.com/news/2022/february/bees-beaten-by-aston-villa-in-friendly/|kirish sanasi=1 February 2022|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb}}</ref>. == Xalqaro faoliyati == [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniyaning]] yoshlar darajasidagi terma jamoalaridan chaqiruv ololmagan<ref>{{Veb manbasi|muallif=Bosher|ism=Luke|sarlavha=Manchester United’s David de Gea left out of Spain squad with Brentford’s David Raya included instead|url=https://theathletic.com/news/manchester-uniteds-david-de-gea-left-out-of-spain-squad-with-brentfords-david-raya-included-instead/3Rz0JAXzt9Be/|kirish sanasi=18 March 2022|ish=The Athletic|til=en}}</ref> Raya 2022-yil mart oyida birinchi marta kattalar jamoasining oʻrtoqlik oʻyinlari uchun chaqiruvni qoʻlga kiritadi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=David Raya called up by Spain for first time|url=https://www.brentfordfc.com/news/2022/march/david-raya-called-up-by-spain-for-first-time/|kirish sanasi=18 March 2022|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb}}</ref>. U 26-mart kuni [[Albaniya milliy futbol terma jamoasi|Albaniyaga]] qarshi kechgan oʻyinda birinchi oʻyinini oʻtkazadi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=International Recap: March 2022|url=https://www.brentfordfc.com/news/2022/march/international-review-march-2022/|kirish sanasi=31 March 2022|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb}}</ref>. Raya 2022-yil iyun oyida Ispaniya terma jamoasining 2022-2023-yilgi UEFA Millatlar Ligasi A oʻyinlariga ikkinchi chaqiruvini oladi va undan keyingi toʻrtta oʻyinning barchasida zaxira oʻrindigʻida qolib ketadi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Raya on bench as Spain win again|url=https://www.brentfordfc.com/news/2022/june/david-raya-international-review-13.06.22/|kirish sanasi=13 June 2022|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb|qaralgan sana=2022-10-03|arxivsana=2022-06-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220614090928/https://www.brentfordfc.com/news/2022/june/david-raya-international-review-13.06.22/}}</ref>. == Faoliyatining statistikasi == === Klub === {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ ! rowspan="2" |Klub ! rowspan="2" |Mavsum ! colspan="3" |Liga ! colspan="2" |FA kubogi ! colspan="2" |EFL kubogi ! colspan="2" |Boshqa ! colspan="2" |Jami |- !Divizion !Oʻyin !Gol !Oʻyin !Gol !Oʻyin !Gol !Oʻyin !Gol !Oʻyin !Gol |- | rowspan="6" |Blackburn Rovers |2014-15<ref name="Soccerbase1415">{{Soccerbase season|74248|2014|access-date=7 July 2019}}</ref> |Championship |2 |0 | colspan="2" |— |0 |0 | colspan="2" |— |2 |0 |- |2015-16<ref name="Soccerbase1516">{{Soccerbase season|74248|2015|access-date=7 July 2019}}</ref> |Championship |5 |0 |0 |0 |0 |0 | colspan="2" |— |5 |0 |- |2016-17<ref name="Soccerbase1617">{{Soccerbase season|74248|2016|access-date=7 July 2019}}</ref> |Championship |5 |0 |1 |0 |2 |0 | colspan="2" |— |8 |0 |- |2017-18<ref name="Soccerbase1718">{{Soccerbase season|74248|2017|access-date=7 July 2019}}</ref> |Birinchi liga |45 |0 |0 |0 |2 |0 |0 |0 |47 |0 |- |2018-19<ref name="Soccerbase1819">{{Soccerbase season|74248|2018|access-date=7 July 2019}}</ref> |Championship |41 |0 |2 |0 |3 |0 | colspan="2" |— |46 |0 |- ! colspan="2" |Jami !98 !0 !3 !0 !7 !0 !0 !0 !108 !0 |- |Blackburn Rovers U23 |2016-17<ref name="Soccerbase1617" /> | colspan="3" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |3 |0 |3 |0 |- |Southport (ijara) |2014-15 |Conference Premer |16 |0 |6 |0 | colspan="2" |— |2 |0 |24 |0 |- | rowspan="5" |Brentford |2019-20<ref name="Soccerbase1920">{{Soccerbase season|74248|2019|access-date=7 July 2019}}</ref> |Championship |46 |0 |0 |0 |0 |0 |3 |0 |49 |0 |- |2020-21<ref name="Soccerbase2021">{{Soccerbase season|74248|2020|access-date=19 September 2020}}</ref> |Championship |42 |0 |0 |0 |3 |0 |3 |0 |48 |0 |- |2021-22<ref name="Soccerbase2122">{{Soccerbase season|74248|2021|access-date=13 August 2021}}</ref> |[[Angliya Premer-ligasi|Premer liga]] |24 |0 |1 |0 |0 |0 | colspan="2" |— |25 |0 |- |2022-23<ref name="Soccerbase2223">{{Soccerbase season|74248|2022|access-date=7 August 2022}}</ref> |[[Angliya Premer-ligasi|Premer liga]] |7 |0 |0 |0 |0 |0 | colspan="2" |— |7 |0 |- ! colspan="2" |Jami !119 !0 !1 !0 !3 !0 !6 !0 !129 !0 |- ! colspan="3" |Faoliyatida jami !233 !0 !10 !0 !10 !0 !11 !0 !263 !0 |} === Xalqaro === {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ ! Milliy terma jamoa ! Yil ! Oʻyinlar ! Gollar |- | [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] | 2022 | 1 | 0 |- ! colspan="2" | Jami ! 1 ! 0 |} == Yutuqlari == '''Blackburn Rovers''' * EFL ligasida 1-oʻrin: 2017-2018<ref>{{Kitob manbasi|title=Football Yearbook 2018–2019|url=https://archive.org/details/footballyearbook0000head_z6e6|publisher=Headline Publishing Group|year=2018|isbn=978-1-4722-6106-9|editor=Anderson|location=London|pages=[https://archive.org/details/footballyearbook0000head_z6e6/page/54 54]–55}}</ref> '''Brentford''' * EFL chempionati pley-off bosqichi : 2021<ref name="2021playoffs">{{Yangiliklar manbasi |last=Vincent |first=Gareth |date=29 May 2021 |title=Brentford 2–0 Swansea City |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/57215919 |access-date=29 May 2021}}</ref> '''Individual''' * EFL Oltin qoʻlqop sovrindori: 2019-2020<ref name="GoldenGlove">{{Veb manbasi|sarlavha=David Raya presented with EFL Golden Glove prize|url=https://www.brentfordfc.com/news/2020/july/david-raya-golden-glove/|kirish sanasi=28 July 2020|nashriyot=Brentford F.C.}}</ref> == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{commons category}} *[https://www.arsenal.com/men/players/david-raya David Raya] at [[Arsenal F.C.]] *[https://www.brentfordfc.com/en/teams/profile/david-raya David Raya] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221003171438/https://www.brentfordfc.com/en/teams/profile/david-raya |date=3 October 2022 }} at [[Brentford F.C.]] *[https://rfef.es/es/selecciones/jugadores/david-raya-0 David Raya] at [[Royal Spanish Football Federation]] {{in lang|es}} *{{Premier League player}} *{{UEFA player}} {{Arsenal F.C. squad}} {{Navboxes | title = Ispaniya tarkibi | bg = #C60B1E | fg = #FBEA0E | bordercolor = #000033 | list = {{Ispaniya tarkibi 2022-yilgi FIFA jahon chempionati}} {{Ispaniya tarkibi 2024-yilgi UEFA Yevropa chempionati}} {{Ispaniya tarkibi 2026-yilgi FIFA jahon chempionati}} }} {{Navboxes | title = Mukofotlari | bg = gold | fg = navy | list = }} {{DEFAULTSORT:Raya, David}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Ispaniyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Erkak futbol darvozabonlari]] [[Turkum:UE Cornellà futbolchilari]] [[Turkum:Blackburn Rovers F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Southport F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Brentford F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Arsenal F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Angliya futbol ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Angliya Premyer-ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Ispaniya milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2022 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026 oʻyinchilari]] [[Turkum:UEFA Yevro 2024 oʻyinchilari]] [[Turkum:Futbol boʻyicha jahon chempionlari]] [[Turkum:UEFA Millatlar ligasida gʻolib boʻlgan oʻyinchilar]] [[Turkum:UEFA Yevropa chempionatida gʻolib boʻlgan oʻyinchilar]] [[Turkum:Ispaniyalik muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Angliyadagi muhojir erkak futbolchilar]] 869j3mno9qsrbkxa80zcerrnkw22avj 6221626 6221624 2026-08-01T04:01:07Z AnvarxonM 75105 /* Havolalar */ 6221626 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = David Raya | tasvir = David Raya Argentina v Spain 19 July 2026-003 (cropped).jpg | izoh = Raya [[Ispaniya milliy futbol jamoasi|Ispaniya]] tarkibida (2026-yil) | toʻliqism = David Raya Martín<ref>{{Cite web |title=Notification of shirt numbers: Brentford |url=https://www.efl.com/siteassets/efl-documents/202021/efl-squad-numbering-11.09.2020.pdf |access-date=19 September 2020 |publisher=English Football League |page=12}}</ref> | tavallud_sana = {{birth date and age|1995|9|15|df=y}}<ref name="RoversProfile" /> | tavallud_joyi = {{tavalludJoyi|Barselona}}, Ispaniya | boʻyi = 1.83 m<ref>{{Cite web |title=David Raya |url=https://www.brentfordfc.com/en/teams/profile/david-raya |access-date=2 August 2022 |publisher=Brentford F.C. |arxivsana=2022-10-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221003171438/https://www.brentfordfc.com/en/teams/profile/david-raya }}</ref> | pozitsiya = [[Darvozabon (futbol)|Darvozabon]] | joriyklub = [[Arsenal F.C.|Arsenal]] | klubraqami = 1 | yoshlikyillari1 = | yoshlikklublari1 = [[UE Cornellà|Cornellà]] | yoshlikyillari2 = 2012—2014 | yoshlikklublari2 = [[Blackburn Rovers F.C.|Blackburn Rovers]] | yillar1 = 2014—2019 | klublar1 = [[Blackburn Rovers F.C.|Blackburn Rovers]] | isht1 = 98 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2014—2015 | klublar2 = {{ijara}} [[Southport F.C.|Southport]] | isht2 = 16 | gollar2 = 0 | yillar3 = 2019—2024 | klublar3 = [[Brentford F.C.|Brentford]] | isht3 = 150 | gollar3 = 0 | yillar4 = 2023—2024 | klublar4 = {{ijara}} [[Arsenal F.C.|Arsenal]] | isht4 = 32 | gollar4 = 0 | yillar5 = 2024— | klublar5 = [[Arsenal F.C.|Arsenal]] | isht5 = 75 | gollar5 = 0 | milliyyillar1 = 2022— | milliyjamoa1 = [[Ispaniya milliy futbol jamoasi|Ispaniya]] | milliyisht1 = 13 | milliygollar1 = 0 | club-update = 14:33, 18 September 2022 (UTC) }} '''David Raya Martin''' (1995-yil 15-sentabrda tugʻilgan) — ispaniyalik professional futbolchi, Premer-liganing Arsenal klubi va Ispaniya terma jamoasida darvozabon sifatida oʻynaydi. Oʻzining izchilligi, taqsimlanishi, zarbalarni toʻxtatish qobiliyati va boks komandasi bilan tanilgan, u dunyodagi eng yaxshi darvozabonlardan biri sifatida tanilgan<ref>{{cite web |last=White |first=Mark |date=4 December 2024 |title=Ranked! The 10 best goalkeepers in the world |url=https://www.fourfourtwo.com/features/ranked-the-10-best-goalkeepers-in-the-world |access-date=19 December 2024 |website=FourFourTwo}}</ref><ref>{{cite web |date=4 March 2020 |title=The 25 best goalkeepers in world football – ranked |url=https://www.90min.com/posts/best-goalkeepers-world-football-ranked |access-date=19 December 2024 |website=90 min |language=en-GB}}</ref>. Raya oʻzining katta faoliyatini Angliyada Blackburn Roversda boshlagan. U oʻzining professional muvaffaqiyatini 2018-yilda Birinchi ligadan koʻtarilgan jamoa tarkibida amalga oshirdi. U 2019-yilda Chempionship klubi Brentfordga oʻtgan va 2021-yilda Premer-ligaga koʻtarilgan jamoaning bir qismi boʻlgan. 2023-yilda Raya „Arsenal“ga qoʻshildi va oʻshandan beri ketma-ket uchta Premer-liganing „Oltin qoʻlqop“larini va 2026-yilda oʻzining birinchi Premer-liga chempionligini qoʻlga kiritdi. Raya Ispaniya terma jamoasi safida 2022-yilda debyut qilgan va 2022-yilgi FIFA Jahon chempionati, UEFA Yevro-2024 va 2026-yilgi Jahon chempionatlarida ishtirok etib, 2024 va 2026-yilgi turnirlarda gʻolib chiqqan<ref>{{cite web |last=Bloom |first=Ben |date=4 July 2024 |title=Golden Glove winner Raya's incredible rise to the top |url=https://www.premierleague.com/news/4018980 |access-date=2 April 2025 |publisher=Premier League}}</ref>. == Jamoalardagi faoliyati == === Blackburn Rovers === [[Kataloniya|Kataloniyaning]] [[Barselona]] shahrida tugʻilgan Raya oʻz faoliyatini vatani Ispaniyada, [[futzal]] oʻyinchisi ([[Darvozabon (futbol)|darvozabon]]) sifatida boshlagan<ref name="Marshall">{{Veb manbasi|muallif=Marshall|ism=Sam|sarlavha=The Long Read: David Raya|url=https://www.brentfordfc.com/news/2022/march/the-long-read-david-raya/|kirish sanasi=14 March 2022|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb}}</ref>. Keyinchalik u 2012-yil iyul oyida Blekbern Roversga qoʻshilish uchun Angliyaga koʻchib oʻtadi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=List of Players Registered as Scholars in Accordance with Rule C.3 Between 01/07/2012 and 31/07/2012|url=http://www.thefa.com/~/media/2FC380172F88401482C3994AF130D59B.ashx|kirish sanasi=7 July 2019|nashriyot=The Football Association}}</ref><ref name="RoversProfile">{{Cite web|title=David Raya|url=https://www.rovers.co.uk/teams/first-team/goalkeeper/david-raya-martin/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190707175140/https://www.rovers.co.uk/teams/first-team/goalkeeper/david-raya-martin/|archive-date=7 July 2019|access-date=7 July 2019|publisher=Blackburn Rovers F.C.}}</ref>. U klub akademiyasida tahsil oladi va 2014-yilning 26-fevralida professional shartnoma imzolaydi<ref>{{Veb manbasi|sana=26 February 2014|sarlavha=Raya pens pro deal|url=http://www.rovers.co.uk/news/article/raya-pens-pro-deal-1383903.aspx|kirish sanasi=25 April 2015|nashriyot=Blackburn Rovers F.C.}}</ref>. Raya 2014-15-yilgi mavsumning birinchi yarmida Conference Premer ligasi klubi Sauthportda toʻrt oylik ijaradagi davrida oʻzining birinchi katta tajribasini oladi va jami 24 ta oʻyinda maydonga tushadi<ref name="SignsBrentford">{{Veb manbasi|sarlavha=David Raya signs for Brentford|url=https://www.brentfordfc.com/news/2019/july/david-raya-signs/|kirish sanasi=7 July 2019|nashriyot=Brentford F.C.|arxivsana=2021-07-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210712070852/https://www.brentfordfc.com/news/2019/july/david-raya-signs/}}</ref>. Ewood Parkga qaytganidan soʻng, u mavsum oxirida chempionatda ikkita oʻyin oʻtkazadi va 2015-yil aprel oyida yangi uch yillik shartnoma imzolaydi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Hard work pays off for David|url=https://www.rovers.co.uk/news/2015/april/hard-work-pays-off-for-david/|kirish sanasi=7 July 2019|nashriyot=Blackburn Rovers F.C.}}</ref><ref name="Soccerbase1415">{{Soccerbase season|74248|2014|access-date=7 July 2019}}</ref>. 2015-16 va 2016-17-yilgi mavsumlarida atigi 13 ta oʻyin oʻtkazganiga qaramay<ref name="Soccerbase1516">{{Soccerbase season|74248|2015|access-date=7 July 2019}}</ref><ref name="Soccerbase1617">{{Soccerbase season|74248|2016|access-date=7 July 2019}}</ref>, Raya Roversning Jason Steeledan keyingi asosiy tarkib darvozaboni boʻlgan<ref name="RoversProfile"/><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=David Raya|url=http://www.espnfc.com/player/196176/david-raya?season=2015|kirish sanasi=7 July 2019|ish=ESPN FC}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=David Raya|url=http://www.espnfc.com/player/196176/david-raya?season=2016|kirish sanasi=7 July 2019|ish=ESPN FC}}</ref>. U 2017-18-yilgi mavsumda 47 ta oʻyinda maydonga tushadi va klubning chempionatga qaytishiga yordam beradi<ref name="FCHD">{{Fchd|id=BLACKBUR|name=Blackburn Rovers F.C.}}</ref><ref name="Soccerbase1718">{{Soccerbase season|74248|2017|access-date=7 July 2019}}</ref>. U 2018-19-yillar davomida asosiy tarkibdagi oʻrnini saqlab qoladi va 46 ta oʻyinda maydonga tushadi<ref name="FCHD" /><ref name="Soccerbase1819">{{Soccerbase season|74248|2018|access-date=7 July 2019}}</ref>. Raya Rovers jamoasi tarkibida umumiy hisobda 108 ta oʻyinda maydonga tushib, 2019-yilning iyul oyida jamoani tark etadi<ref name="SignsBrentford"/>. === Brentford === [[Fayl:David_Raya,_Brentford_F.C._footballer,_July_2021.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/David_Raya%2C_Brentford_F. C._footballer%2C_July_2021.jpg/104px-David_Raya%2C_Brentford_F. C._footballer%2C_July_2021.jpg|thumb|250x250px| Raya [[Brentford F.C.|Brentford]] jamoasi safida, 2021-yil]] 2019-yilning 6-iyulida Raya Chempionship klubi [[Brentford F.C.|Brentford]] bilan 3 million funt sterling evaziga toʻrt yillik shartnoma imzolaydi<ref name="SignsBrentford"/>. Raya jamoasi bilan 2020-yilgi chempionat pley-off bosqichida Fulham jamoasiga qarshi final uchrashuvida magʻlubiyatga uchraydi<ref name="Soccerbase1920">{{Soccerbase season|74248|2019|access-date=7 July 2019}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Fulham beat Brentford to reach Premier League |language=en-GB |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/53603848 |access-date=29 May 2021}}</ref> va ushbu mavsum umumiy hisobda 49 ta oʻyinda maydonga tushadi. Jarohat olganligi va transferlar haqidagi mish-mishlar sababli Raya 2020-2021-yilgi mavsum oldidan bosh murabbiy Tomas Frankning eʼtiboridan chetda qolib ketadi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Fisher |first=Ben |last2=Ames |first2=Nick |date=17 September 2020 |title=Brentford reject multiple bids from Arsenal for goalkeeper David Raya |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/football/2020/sep/17/brentford-goalkeeper-arsenal-david-raya-transfer-window-bids-rejected |access-date=2 October 2020 |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Veb manbasi|muallif=Westbrook|ism=Ian|sana=12 September 2020|sarlavha=Raya set for return to training, says Frank|url=https://www.westlondonsport.com/brentford/frank-on-raya-benrahmas-absence-jensen-injury-and-bees-defeat|kirish sanasi=2 October 2020|ish=West London Sport}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Brentford 2 Oxford United 2|url=https://www.brentfordfc.com/news/2020/september/match-report-for-brentford-vs-oxford-united-on-01-sep-20/|kirish sanasi=2 October 2020|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Pre-season: Brentford 3–0 Derby County|url=https://www.brentfordfc.com/news/2020/august/report-brentford-v-derby-county/|kirish sanasi=2 October 2020|nashriyot=Brentford F.C.}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=West Ham United vs Brentford on 29 Aug 20 – Match Centre – Brentford FC|url=https://www.brentfordfc.com/fixtures/first-team/202021/august/-vs-brentford-on-29-aug-20/|kirish sanasi=2 October 2020|nashriyot=Brentford F.C.|arxivsana=2022-05-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220522111643/https://www.brentfordfc.com/fixtures/first-team/202021/august/-vs-brentford-on-29-aug-20/}}</ref>. Ikki marta EFL kubogida oʻynab, jamoa [[Sardor (futbol)|sardori]] darajasiga koʻtarilganidan soʻng<ref name="Soccerbase2021">{{Soccerbase season|74248|2020|access-date=19 September 2020}}</ref><ref>{{Veb manbasi|muallif=Verrall|ism=John|sana=23 September 2020|sarlavha=Club now give player captain's armband, after reports Arsenal have bid for him|url=https://www.hitc.com/en-gb/2020/09/23/club-now-give-player-captains-armband-after-reports-arsenal-have-bid-for-him/|kirish sanasi=2 October 2020|ish=HITC}}</ref>, 2020-yilning 2-oktyabrida yangi toʻrt yillik shartnoma imzolaydi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=David Raya signs new long-term contract|url=https://www.brentfordfc.com/news/2020/october/david-raya-new-contract/|kirish sanasi=2 October 2020|nashriyot=Brentford F.C.}}</ref>. Raya 2020-2021-yilgi mavsumdagi 48 ta oʻyinning 17 tasida maydonga tushadi<ref name="Soccerbase2021" />. Raya 2021-2022-yilgi [[Angliya Premer-ligasi|Premer-liga]] oʻyinlarini asosiy tarkib darvozaboni sifatida boshlaydi<ref name="Soccerbase2122">{{Soccerbase season|74248|2021|access-date=13 August 2021}}</ref> va 2021-yil 24-oktabrda „[[Leicester City F.C.|Leicester City]]“ga qarshi kechgan uchrashuvda orqa xochsimon bogʻlamidan jarohat oladi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=David Raya sustains knee injury|url=https://www.brentfordfc.com/news/2021/october/david-raya-knee-injury/|kirish sanasi=26 October 2021|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb}}</ref>. U 2022-yilning 10-yanvarida ochiq havodagi mashgʻulotlarga qaytadi va 1-fevralda „Everton“ga qarshi [[Oʻrtoqlik uchrashuvi|oʻrtoqlik]] oʻyinida maydonga tushadi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=David Raya roars back in to training|url=https://www.brentfordfc.com/news/2022/january/david-raya-roars-back-in-to-training/|kirish sanasi=12 January 2022|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Bees beaten by Aston Villa in friendly|url=https://www.brentfordfc.com/news/2022/february/bees-beaten-by-aston-villa-in-friendly/|kirish sanasi=1 February 2022|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb}}</ref>. == Xalqaro faoliyati == [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniyaning]] yoshlar darajasidagi terma jamoalaridan chaqiruv ololmagan<ref>{{Veb manbasi|muallif=Bosher|ism=Luke|sarlavha=Manchester United’s David de Gea left out of Spain squad with Brentford’s David Raya included instead|url=https://theathletic.com/news/manchester-uniteds-david-de-gea-left-out-of-spain-squad-with-brentfords-david-raya-included-instead/3Rz0JAXzt9Be/|kirish sanasi=18 March 2022|ish=The Athletic|til=en}}</ref> Raya 2022-yil mart oyida birinchi marta kattalar jamoasining oʻrtoqlik oʻyinlari uchun chaqiruvni qoʻlga kiritadi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=David Raya called up by Spain for first time|url=https://www.brentfordfc.com/news/2022/march/david-raya-called-up-by-spain-for-first-time/|kirish sanasi=18 March 2022|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb}}</ref>. U 26-mart kuni [[Albaniya milliy futbol terma jamoasi|Albaniyaga]] qarshi kechgan oʻyinda birinchi oʻyinini oʻtkazadi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=International Recap: March 2022|url=https://www.brentfordfc.com/news/2022/march/international-review-march-2022/|kirish sanasi=31 March 2022|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb}}</ref>. Raya 2022-yil iyun oyida Ispaniya terma jamoasining 2022-2023-yilgi UEFA Millatlar Ligasi A oʻyinlariga ikkinchi chaqiruvini oladi va undan keyingi toʻrtta oʻyinning barchasida zaxira oʻrindigʻida qolib ketadi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Raya on bench as Spain win again|url=https://www.brentfordfc.com/news/2022/june/david-raya-international-review-13.06.22/|kirish sanasi=13 June 2022|ish=www.brentfordfc.com|til=en-gb|qaralgan sana=2022-10-03|arxivsana=2022-06-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220614090928/https://www.brentfordfc.com/news/2022/june/david-raya-international-review-13.06.22/}}</ref>. == Faoliyatining statistikasi == === Klub === {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ ! rowspan="2" |Klub ! rowspan="2" |Mavsum ! colspan="3" |Liga ! colspan="2" |FA kubogi ! colspan="2" |EFL kubogi ! colspan="2" |Boshqa ! colspan="2" |Jami |- !Divizion !Oʻyin !Gol !Oʻyin !Gol !Oʻyin !Gol !Oʻyin !Gol !Oʻyin !Gol |- | rowspan="6" |Blackburn Rovers |2014-15<ref name="Soccerbase1415">{{Soccerbase season|74248|2014|access-date=7 July 2019}}</ref> |Championship |2 |0 | colspan="2" |— |0 |0 | colspan="2" |— |2 |0 |- |2015-16<ref name="Soccerbase1516">{{Soccerbase season|74248|2015|access-date=7 July 2019}}</ref> |Championship |5 |0 |0 |0 |0 |0 | colspan="2" |— |5 |0 |- |2016-17<ref name="Soccerbase1617">{{Soccerbase season|74248|2016|access-date=7 July 2019}}</ref> |Championship |5 |0 |1 |0 |2 |0 | colspan="2" |— |8 |0 |- |2017-18<ref name="Soccerbase1718">{{Soccerbase season|74248|2017|access-date=7 July 2019}}</ref> |Birinchi liga |45 |0 |0 |0 |2 |0 |0 |0 |47 |0 |- |2018-19<ref name="Soccerbase1819">{{Soccerbase season|74248|2018|access-date=7 July 2019}}</ref> |Championship |41 |0 |2 |0 |3 |0 | colspan="2" |— |46 |0 |- ! colspan="2" |Jami !98 !0 !3 !0 !7 !0 !0 !0 !108 !0 |- |Blackburn Rovers U23 |2016-17<ref name="Soccerbase1617" /> | colspan="3" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |3 |0 |3 |0 |- |Southport (ijara) |2014-15 |Conference Premer |16 |0 |6 |0 | colspan="2" |— |2 |0 |24 |0 |- | rowspan="5" |Brentford |2019-20<ref name="Soccerbase1920">{{Soccerbase season|74248|2019|access-date=7 July 2019}}</ref> |Championship |46 |0 |0 |0 |0 |0 |3 |0 |49 |0 |- |2020-21<ref name="Soccerbase2021">{{Soccerbase season|74248|2020|access-date=19 September 2020}}</ref> |Championship |42 |0 |0 |0 |3 |0 |3 |0 |48 |0 |- |2021-22<ref name="Soccerbase2122">{{Soccerbase season|74248|2021|access-date=13 August 2021}}</ref> |[[Angliya Premer-ligasi|Premer liga]] |24 |0 |1 |0 |0 |0 | colspan="2" |— |25 |0 |- |2022-23<ref name="Soccerbase2223">{{Soccerbase season|74248|2022|access-date=7 August 2022}}</ref> |[[Angliya Premer-ligasi|Premer liga]] |7 |0 |0 |0 |0 |0 | colspan="2" |— |7 |0 |- ! colspan="2" |Jami !119 !0 !1 !0 !3 !0 !6 !0 !129 !0 |- ! colspan="3" |Faoliyatida jami !233 !0 !10 !0 !10 !0 !11 !0 !263 !0 |} === Xalqaro === {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ ! Milliy terma jamoa ! Yil ! Oʻyinlar ! Gollar |- | [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] | 2022 | 1 | 0 |- ! colspan="2" | Jami ! 1 ! 0 |} == Yutuqlari == '''Blackburn Rovers''' * EFL ligasida 1-oʻrin: 2017-2018<ref>{{Kitob manbasi|title=Football Yearbook 2018–2019|url=https://archive.org/details/footballyearbook0000head_z6e6|publisher=Headline Publishing Group|year=2018|isbn=978-1-4722-6106-9|editor=Anderson|location=London|pages=[https://archive.org/details/footballyearbook0000head_z6e6/page/54 54]–55}}</ref> '''Brentford''' * EFL chempionati pley-off bosqichi : 2021<ref name="2021playoffs">{{Yangiliklar manbasi |last=Vincent |first=Gareth |date=29 May 2021 |title=Brentford 2–0 Swansea City |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/57215919 |access-date=29 May 2021}}</ref> '''Individual''' * EFL Oltin qoʻlqop sovrindori: 2019-2020<ref name="GoldenGlove">{{Veb manbasi|sarlavha=David Raya presented with EFL Golden Glove prize|url=https://www.brentfordfc.com/news/2020/july/david-raya-golden-glove/|kirish sanasi=28 July 2020|nashriyot=Brentford F.C.}}</ref> == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{commons category}} *[https://www.arsenal.com/men/players/david-raya David Raya] [[Arsenal F.C.]] saytida *[https://www.brentfordfc.com/en/teams/profile/david-raya David Raya] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221003171438/https://www.brentfordfc.com/en/teams/profile/david-raya |date=3 October 2022 }} [[Brentford F.C.]] saytida *[https://rfef.es/es/selecciones/jugadores/david-raya-0 David Raya] [[Ispaniya Qirollik futbol federatsiyasi]] saytida {{in lang|es}} *{{Premier League player}} *{{UEFA player}} {{Arsenal F.C. tarkibi}} {{Navboxes | title = Ispaniya tarkibi | bg = #C60B1E | fg = #FBEA0E | bordercolor = #000033 | list = {{Ispaniya tarkibi 2022-yilgi FIFA jahon chempionati}} {{Ispaniya tarkibi 2024-yilgi UEFA Yevropa chempionati}} {{Ispaniya tarkibi 2026-yilgi FIFA jahon chempionati}} }} {{Navboxes | title = Mukofotlari | bg = gold | fg = navy | list = }} {{DEFAULTSORT:Raya, David}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Ispaniyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Erkak futbol darvozabonlari]] [[Turkum:UE Cornellà futbolchilari]] [[Turkum:Blackburn Rovers F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Southport F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Brentford F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Arsenal F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Angliya futbol ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Angliya Premyer-ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Ispaniya milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2022 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026 oʻyinchilari]] [[Turkum:UEFA Yevro 2024 oʻyinchilari]] [[Turkum:Futbol boʻyicha jahon chempionlari]] [[Turkum:UEFA Millatlar ligasida gʻolib boʻlgan oʻyinchilar]] [[Turkum:UEFA Yevropa chempionatida gʻolib boʻlgan oʻyinchilar]] [[Turkum:Ispaniyalik muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Angliyadagi muhojir erkak futbolchilar]] fszpxp1cqnrzge8aoj71si9btadnn0x 0 808725 6221274 4079485 2026-07-31T12:29:33Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Shveysariya " ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221274 wikitext text/x-wiki [[File:Germany_Switzerland_Locator.png|250px|thumb|Germaniya va Shveysariya mamlakatlarining xaritada aks etishi. Yashil rangda [[Germaniya]], sariq rangda Shveysariya ko'rsatilgan.]] '''[[Germaniya]] va [[Shveysariya]] oʻrtasidagi diplomatik aloqalari''' deganda ikki davlat oʻrtasidagi tashqi siyosat masalalari tushuniladi'''.''' Germaniya aʼzo boʻlgan Shveysariya va [[Yevropa Ittifoqi]] (YI) oʻrtasida 200 dan ortiq shartnomalar mavjud<ref name="bilateral">[http://www.eda.admin.ch/eda/en/home/reps/eur/vdeu/bildeu.html Bilateral relations between Switzerland and Germany], Swiss Federal Department of Foreign Affairs</ref>. Shveysariya, shuningdek, Yevropa Ittifoqidagi Shengen hududining bir qismi boʻlib, Shengen davlatlari oʻrtasidagi xalqaro chegaralarni bekor qiladi. 1945-yil 24-iyulda Shveysariya Germaniya hukumatini tan oldi. 1951-yilda Gʻarbiy Germaniya fashistlar davridagi qarzni tan oldi va Shveysariya bloklangan nemis davlat aktivlarini ozod qildi<ref>{{veb manbasi |last1=Guido |first1=Koller |author1=Guido Koller |title=Nach 1945 steht die Schweiz vor einer heiklen Frage: Wie weiter mit Deutschland? |url=https://www.nzz.ch/schweiz/wie-weiter-mit-deutschland-ld.1403776?reduced=true |website=nzz.ch |accessdate=5-oktabr 2022-yil |language=nemischa |date=16.07.2018}}</ref>. Germaniya Shveysariyaning eng muhim savdo sherigi hisoblanadi: Shveysariyaga import qilinadigan barcha importning uchdan bir qismi Germaniyadan keladi (Shveysariyaning keyingi toʻrtta savdo hamkoridan koʻproq). Shveysariya, shuningdek, Germaniyadagi uchinchi yirik xorijiy investor ([[Yevropa Ittifoqi aʼzolari roʻyxati|Yevropa Ittifoqining boshqa davlatlari]] va AQShdan keyin) va Shveysariya kompaniyalari ham Germaniyada 260 000 kishini ish bilan taʼminlaydi. Germaniya Shveysariyadagi beshinchi yirik sarmoyador va nemis kompaniyalari Shveysariyada 94 000 kishini ish bilan taʼminlaydi<ref name="bilateral">[http://www.eda.admin.ch/eda/en/home/reps/eur/vdeu/bildeu.html Bilateral relations between Switzerland and Germany], Swiss Federal Department of Foreign Affairs</ref>. Ikkala davlat ham bir-birining hududiga tashrif buyuruvchi chet ellik mehmonlar guruhidir va Shveysariya nemislar uchun eng mashhur emigratsiya joyi hisoblanadi. Shveysariyadagi nemis aholisi mamlakatda ikkinchi yirik xorijiy guruh (italiyaliklardan keyin) va Germaniyada yashovchi shveytsariyaliklar soni 11 foizga oshgan. Hozirda 76 ming kishiga yetgan. Bu muhojirlarning aksariyati universitet o‘qituvchilari kabi yuqori malakali mutaxassislardir<ref name="bilateral">[http://www.eda.admin.ch/eda/en/home/reps/eur/vdeu/bildeu.html Bilateral relations between Switzerland and Germany], Swiss Federal Department of Foreign Affairs</ref>. Ikkala davlat bir-biri bilan chegaradosh ([[Nemis tili|nemis]] tili Shveysariyaning toʻrtta rasmiy tillaridan biridir). Har kuni 44 000 dan ortiq nemislar chegarani kesib oʻtadi. Shuningdek, kuchli transchegaraviy hamkorlik mavjud, ayniqsa Yuqori Reyn va [[Boden koʻli|Konstans koʻlida]] bu koʻzga tashlanadi. Biroq, munosabatlar hal etilmagan soliq muammolari va Germaniyaning [[Zurich|Syurixga]] parvozlarni cheklashi tufayli taranglashgan<ref name="bilateral">[http://www.eda.admin.ch/eda/en/home/reps/eur/vdeu/bildeu.html Bilateral relations between Switzerland and Germany], Swiss Federal Department of Foreign Affairs</ref>. == Doimiy diplomatik vakolatxonalar == * Germaniyaning [[Bern|Bernda]] elchixonasi bor. * Shveysariyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi va [[Frankfurtmayn|Frankfurt]], [[München|Myunxen]] va [[Stuttgart|Shtutgartda]] bosh konsulliklari bor. <gallery class="center"> Fayl:Bern Brunnadernrain 31 Embassy of Germany in Switzerland DSC01393.jpg|Germaniyaning Berndagi elchixonasi Fayl:Berlin Schweizerische Botschaft.jpg|Shveysariyaning Berlindagi elchixonasi Fayl:Briennerstr. 14 Muenchen-1.jpg|Shveysariyaning Myunxendagi Bosh konsulligi </gallery> == Manbalar == <references group="" responsive="1"></references> [[Turkum:Shveysariyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Shveysariya ]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] q6dmn6y34yp8pko4a2o1eg430a4kvke 0 809487 6221262 6176658 2026-07-31T12:28:02Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Nigeriya " ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221262 wikitext text/x-wiki [[File:Germany_Nigeria_Locator.png|250px|thumb|[[Germaniya]] va [[Nigeriya]] davlatlarining xaritada joylashuvi. Yashil rangda Germaniya, sariq rangda Nigeriya koʻrsatilgan.]] '''Germaniya — Nigeriya munosabatlari''' [[Germaniya]] [[Nigeriya|Federativ Respublikasi va Nigeriya Federativ]] Respublikasi oʻrtasidagi ikki tomonlama munosabatlarga ishora qiladi. Nigeriya [[Berlin|Berlinda]]<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.embassy-worldwide.com/embassy/embassy-of-nigeria-in-berlin-germany/|ish=embassy-worldwide.com|sarlavha=Embassy of Nigeria in Berlin, Germany|kirish sanasi=8 August 2021}}</ref> elchixonasini, Germaniya esa [[Abuja|Abujada]] elchixonasini boshqaradi. Germaniyaning Lagosda Bosh konsulligi, Nigeriyaning [[Bonn|Bonnda]] bosh konsulligi bor. == Tarixi == Germaniya-Nigeriya munosabatlari tarixi 160 yildan ortiqroqqa ya‘ni Nigeriyaning mustamlaka qilinishiga borib taqaladi. Kansler [[Angela Merkel]] 2011-yilda Gudlak Jonathan saylanganidan keyin Nigeriyaga tashrif buyurgan birinchi davlat rahbari bo‘ldi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=German Chancellor visits Nigeria and President Jonathan [en] - Foundation Office Nigeria Konrad-Adenauer-Stiftung e.V.|url=https://www.kas.de/en/web/nigeria/german-chancellor-visits-nigeria-and-president-jonathan-en-|kirish sanasi=2022-05-17|ish=Foundation Office Nigeria|til=en}}</ref>. [[Muhammadu Buhari|Muhammadu Buxariy]] 2015-yilda G7ning 41-sammitida ishtirok etish uchun Germaniyaning Elmau shahriga tashrif buyurgan<ref>{{Veb manbasi|sana=2015-06-08|sarlavha=In pictures: Buhari attends G7 summit in Germany|url=https://www.vanguardngr.com/2015/06/photospeak-buhari-attends-reception-hosted-by-state-of-bavaria/|kirish sanasi=2022-05-17|ish=Vanguard News|til=en-GB}}</ref>. Tashrif Buxariy saylanganidan keyin Afrikadan tashqaridagi davlatga birinchi tashrifi edi<ref>{{Veb manbasi|sana=2015-12-27|sarlavha=Managing Expectations Of President Buhari’s Foreign Tours|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/cover/managing-expectations-of-president-buharis-foreign-tours/|kirish sanasi=2022-05-17|ish=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|til=en-US}}</ref>. 2019-yilda Germaniyaning Lagosdagi konsulligi Nigeriya va Germaniya oʻrtasidagi savdoni yaxshilash uchun Nigeriya infratuzilmasidagi xarajatlarni oshirishga chaqirdi. Oʻsha yilning oxirida Prezident Buxariy Germaniyaning [[Siemens]] energetika kompaniyasi bilan 2025-yilgacha Nigeriya elektr tarmogʻi uchun kamida 25 000 [[Vatt|megavatt]] elektr energiyasi ishlab chiqarish boʻyicha shartnoma imzoladi<ref>{{Veb manbasi|url=https://venturesafrica.com/german-consulate-calls-for-infrastructural-upgrade-to-deepen-bilateral-ties-with-nigeria/|ish=venturesafrica.com|sarlavha=German Consulate calls for infrastructural upgrade to deepen bilateral ties with Nigeria|muallif=Eni, Ishioma|sana=11 December 2019|kirish sanasi=8 August 2021}}</ref>. == Madaniyat == Germaniya 1962-yilda [[Lagos (Nigeriya)|Lagosda]] Gyote Institutiga asos solgan. 2021-yilda Germaniya Madaniyat vaziri 1897-yilda Benin qirollik saroyidan o‘g‘irlab ketilgan yuzlab sanʼat buyumlarini Nigeriyaga qaytarishlarini eʼlon qildi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.cfr.org/blog/germany-return-some-african-art-nigeria|ish=cfr.org|sarlavha=Germany to Return Some African Art to Nigeria|muallif=Campbell, John|sana=12 May 2021|kirish sanasi=8 August 2021}}</ref>. [[File:Be_Nigerian_Embassy_01.JPG|250px|thumb|[[Berlin]]dagi Nigeriya elchixonasi]] == Biznes == Nigeriya-Germaniya Savdo palatasi 1986-yilda Germaniya va Nigeriya oʻrtasidagi oʻzaro savdoni rivojlantirish uchun tashkil etilgan va shundan beri ikki mamlakat oʻrtasidagi iqtisodiy aloqalarni chuqurlashtirgan. 2011-yilda Germaniya-Nigeriya ikki millatli komissiyasi biznes, taʼlim, energetika, migratsiya masalalari va madaniyat sohalarida hamkorlikni kuchaytirish uchun tashkil etilgan. Germaniya Nigeriyada Nigeriya hukumatiga yordam berish uchun turli loyihalarni boshlagan. 2020-yilda Germaniya hukumati Borno shtatiga [[Chad (koʻl)|Chad koʻlining]] qisqarishi sababli qurgʻoqchilik va oziq-ovqat tanqisligiga yordam berish uchun 100 million yevro vaʼda qildi. Hukumat, shuningdek, Nigeriya qurolli kuchlarini Boko Haramga qarshi kurashish uchun oʻqitishda yordam beradi. Germaniya Nigeriyaning [[Poliomiyelit|poliomielitga]] qarshi kurashini qoʻllab-quvvatladi, u 2021-yilda Nigeriyada yoʻq qilishga erishilgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/laenderinformationen/nigeria-node/nigeria/231746|ish=auswaertiges-amt.de|sarlavha=Nigeria|kirish sanasi=8 August 2021}}</ref>. == Savdo == Nigeriya, 2019-yil holatiga koʻra, Germaniyaning Afrikadagi ikkinchi yirik savdo sherigi hisoblanadi. 2019-yilda Germaniya Nigeriyaga 1,2 milliard dollarlik mahsulot eksport qilgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://oec.world/en/visualize/tree_map/hs92/export/deu/nga/show/2019/|sarlavha=Wheat does Germany export to Nigeria?(2019)|ish=oec.world|kirish sanasi=8 August 2021}}</ref>. Germaniyadan Nigeriyaga eksport qilinadigan asosiy mahsulotlarga kauchukdan ishlov berish mashinalar va avtomobillar kiradi. Nigeriya 2019-yilda Germaniyaga 2,6 milliard dollarlik mahsulot eksport qildi, eng ko‘p eksport qilinadigan mahsulot [[Neft|xom neft]], undan keyingi o‘rinda kakao<ref>{{Veb manbasi|url=https://oec.world/en/visualize/tree_map/hs92/export/nga/deu/show/2019/|sarlavha=What Does Nigeria Export to Germany(2019)|ish=oec.world|kirish sanasi=8 August 2021|qaralgan sana=2022-10-08|arxivsana=2022-10-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221008043437/https://oec.world/en/visualize/tree_map/hs92/export/nga/deu/show/2019/}}</ref>. == Immigratsiya == 2021-yil holatiga koʻra, Germaniyada taxminan 83 000 nigeriyalik istiqomat qiladi; Nigeriyaliklar Germaniyada qochqinlar orasida pokistonliklardan keyingi oʻrinda juda yuqori ish bilan taʼminlangan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.dw.com/en/nigerian-refugees-in-germany-among-top-job-finders/a-44151590|ish=dw.com|sarlavha=Nigerian Refugees in Germany among top job finders|muallif=Sonia Piotie|sana=13 June 2018|kirish sanasi=8 August 2021}}</ref>. == Manbalar == {{Manbalar|2}} [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Nigeriya ]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] ddqt99nop0bylx8eiz7nbfn93mrzlys 0 809497 6221280 5917968 2026-07-31T12:30:18Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Vyetnam" ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221280 wikitext text/x-wiki [[File:Germany_Vietnam_Locator.png|250px|thumb|[[Germaniya]] va [[Vetnam]] davlatlarining xaritada joylashuvi. Yashil rangda Germaniya, sariq rangda Vetnam koʻrsatilgan.]] '''Germaniya — Vetnam munosabatlari''' [[Germaniya]] va [[Vyetnam|Vetnam]] oʻrtasidagi ikki tomonlama tashqi aloqalarni anglatadi. Germaniyaning [[Xanoy|Xanoyda]] elchixonasi, Vetnamning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi bor. == Tarixi == === Birinchi jahon urushi === [[File:Bundesarchiv_Bild_183-54523-0012,_Leipzig,_Unterricht_für_vietnamesische_Studenten.jpg|thumb|250px|Leypsigdagi Vetnamlik talabalar uchun darslar 1958-yil.]] Birinchi [[Birinchi jahon urushi|jahon urushining]] dastlabki 6 oyi davomida [[Fransiya]] hindixitoy hukumati generali Fransuz Hindixitoyida yashovchi barcha [[Nemislar|nemis]] va [[Avstriya-Vengriya imperiyasi|avstro-vengriya xalqlarini]] quvib chiqargan<ref name="Encyclopedia-1914-1918-Food-and-Nutrition-in-French-Indochina">{{Veb manbasi|url=https://encyclopedia.1914-1918-online.net/article/food_and_nutrition_indochina|sarlavha=Food and Nutrition (Indochina). - Version 1.0|sana=8 October 2014|kirish sanasi=21 August 2022|muallif=Erica J. Peters|nashriyot=1914-1918-online - International Encyclopedie of the First World War ([[Free University of Berlin]], [[Bavarian State Library]], and [[Deutsch-Französische Gymnasium]], among others)|til=en}} — Peters, Erica J.: Food and Nutrition (Indochina), in: 1914-1918-online. International Encyclopedia of the First World War, ed. by Ute Daniel, Peter Gatrell, Oliver Janz, Heather Jones, Jennifer Keene, Alan Kramer, and Bill Nasson, issued by Freie Universität Berlin, [[Berlin]] (2014-10-08). DOI: 10.15463/ie1418.10321.</ref>. Urushdan oldingi ikkita eng yirik import/eksport korxonalari Speidel & Co. va F. Engler & Co. nemis kompaniyalari boʻlib, urush ularning rasman fransuz kompaniyalari sifatida qayta tashkil etilishiga sabab boʻldi, biroq aslida ular nemislar nazorati ostida ishlashda davom etganlar va Germaniya kapitalidan foydalanishgan<ref name="Encyclopedia-1914-1918-Food-and-Nutrition-in-French-Indochina"/>. 1910-yillarda Speidel & Co. Yevropa tovarlarining mamlakatga eng yirik importchisi edi, Engler esa uning asosiy raqobatchilaridan biri boʻlgan<ref name="Encyclopedia-1914-1918-Food-and-Nutrition-in-French-Indochina" />. Nemis egalari kompaniyadan haydalgandan soʻng, quyi darajadagi xodimlar fransuz mustamlaka hokimiyatchiligining oʻzboshimchalik bilan [[bojxona nazorati]], yuk tashish aralashuvi va tartibga solishning ogʻirlashuvi orqali orqaga qaytishiga qaramay, ushbu kompaniyalarni boshqarishni davom ettirishga harakat qilishgan<ref>Centre des Archives d’Outre-Mer in Aix-en-Provence (hereafter CAOM): Archives of the Governor General of Indochina (hereafter GGI), dossier 19457: 20 November 1914 letter from Governor General Vollenhoven to the Minister of Colonies.</ref><ref name="Encyclopedia-1914-1918-Food-and-Nutrition-in-French-Indochina" />. Keyinchalik fransuzlar Germaniyaning „Speidel“ kompaniyasining barcha omborlarini egallab olishadi va qoʻlga kiritilgan tovarlarni Vetnam isteʼmolchilariga va Xitoy eksportchilariga arzon narxlarda sotadilar va daromadni oshirishga harakat qilishadi<ref name="Encyclopedia-1914-1918-Food-and-Nutrition-in-French-Indochina" />. Bu tovarlarga guruch, vino va konservalar kirgan<ref name="Encyclopedia-1914-1918-Food-and-Nutrition-in-French-Indochina" />. == 2017-yilda Trịnh Xuân Thanhning oʻgʻirlanishi == [[File:Pagode_Mittelfeld_09.jpg|thumb|250px|Gannoverdagi Mittelfeld pagodasi.]] 2017-yilda korrupsiyada ayblangan sobiq kommunistik partiya aʼzosi va tadbirkor Trịnh Xuân Thanh [[Berlin|Berlinda]] Germaniyadagi Vetnam agentlari deb hisoblangan bir guruh vetnamlik xodimlar tomonidan yashirincha oʻgʻirlab ketilgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Tanriverdi |first=Hakan |last2=Zierer |first2=Max |last3=Wetter |first3=Ann-Kathrin |last4=Biermann |first4=Kai |last5=Nguyen |first5=Thi Do |date=October 8, 2020 |title=Lined up in the sights of Vietnamese hackers |publisher=[[Bayerischer Rundfunk]] |editor-last=Nierle |editor-first=Verena |url=https://web.br.de/interaktiv/ocean-lotus/en/ |quote=Ex-politician and businessman Trinh Xuan Thanh was strolling through the park Berliner Tiergarten with his girlfriend when presumably agents of the Vietnamese secret service jumped out of a van and dragged the two inside. With the kidnapping on German grounds, they not only broke international law but also the arm of Thanh’s lover. [...] The price for this operation was probably very high, both financially and diplomatically. The relations between Vietnam and Germany were suspended.}}</ref>. Bunga javoban Germaniya Vetnamni „Germaniyaning hududiy huquqlarini buzganlikda“ aybladi va bir qator Vetnam xorijiy amaldorlarini Germaniyadan butunlay chiqarib yuborishni buyurdi<ref>Germany expels Vietnam diplomat after kidnapping https://www.ft.com/content/c1265d84-778a-11e7-90c0-90a9d1bc9691</ref>. Germaniya, shuningdek, vetnamlik ishchilarni tergov boshlash uchun Germaniyaga borishni toʻxtatdi<ref>Berlin 'abductionʼ of Vietnamese businessman sparks spat http://www.dw.com/en/berlin-abduction-of-vietnamese-businessman-sparks-spat/a-39941556</ref>. Garchi keskinlik pasaygan boʻlsa-da, nemis rasmiylari oʻzlarining vetnamlik hamkasblariga nisbatan shubha va ishonchsizlikda qolmoqdalar. == Atrof-muhit == Vetnamda iqtisodiy taraqqiyotning rivojlanishi natijasida jiddiy ekologik muammolar yuzaga kelgan. Oʻrmonlarning kesilishi, zaharlangan tuproqlar, havo va suvning ifloslanishi ulardan faqat bir nechtasi. Bundan tashqari, sohilning katta qismlari iqlim oʻzgarishi natijasida tobora kuchayib borayotgan tayfunlar tahdid solmoqda. Germaniya tayfunlarning oldini olish, iqlim oʻzgarishiga moslashish, tabiiy oʻrmonlarni boshqarish, oʻrmonlarni qayta tiklash va biologik xilma- xillikni asrashga yordam beradi. Qayta tiklanadigan energiya manbalaridan foydalanish va energiya samaradorligi Germaniya-Vetnam hamkorligi faoliyatining keyingi muhim sohalari hisoblanadi. Federal Iqtisodiy Hamkorlik va Taraqqiyot Vazirligi Germaniya Xalqaro Hamkorlik Jamiyatiga, jumladan, Vetnam hukumatining „Yashil oʻsish strategiyasi“da ishtirok etishni topshirgan. == Shartnomalar == 2011-yil oktabr oyida Germaniya kansleri [[Angela Merkel]] va Vetnam Bosh vaziri Nguyen Tan Dũng Germaniya va Vetnam oʻrtasida siyosiy, iqtisodiy va madaniy aloqalarni mustahkamlash hamda hamkorlikni rivojlantirish boʻyicha strategik hamkorlikni oʻrnatuvchi „Xanoy deklaratsiyasi“ni imzoladilar<ref name=>{{Veb manbasi|url=http://www.auswaertiges-amt.de/EN/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/01-Nodes/Vietnam_node.html|sarlavha=Federal Foreign Office}}</ref>. == Diplomatik almashinuvlar == {| class="wikitable float-right" style="width:450px" ! colspan="2" class="hintergrundfarbe5"| Germaniyaga tashriflar |- | 1993-yil || Bosh vazir Vo Van Kiet |- | 1993-yil || Milliy Assambleya raisi Nong Đức Mạnh |- | 2001-yil 10-14-oktyabr || Bosh vazir Phan Van Khai |- | 2004-yil 1-5-mart || Vetnam Kommunistik partiyasi Bosh kotibi Nong Đức Mạnh |- | 2008-yil mart || Bosh vazir Nguyen Tan Dung |- | 2012-yil || Tashqi ishlar vaziri Phạm Binh Minh |} {| class="wikitable float-right" style="width:450px" ! colspan="2" class="hintergrundfarbe5"| Vetnamga tashriflar |- | 1993-yil 4-aprel || Tashqi ishlar vaziri Klaus Kinkel |- | 1995-yil 16-19-noyabr ||Kansler Helmut Kol |- | 2000-yil 14-17-oktyabr ||Iqtisodiy hamkorlik va rivojlanish federal vaziri Xeydemari Viekzorek-Zeul |- | 2001-yil 2-6-dekabr ||Bundestag prezidenti Volfgang Tierse |- | 2003-yil 14-15-oktyabr || Kansler Gerxard Shreder |- | 2004-yil 3-fevral || Kansler Gerxard Shreder |- | 2007-yil mart ||Bavariya Bosh vaziri Edmund Stoiber<ref>''[http://www.tagesspiegel.de/politik/international/asien-reise-stoiber-ehrt-ho-chi-minh/828970.html Stoiber ehrt Ho Chi Minh]'', Tagesspiegel vom 28. März 2007</ref> |- | 2007-yil 21-22-may ||Federal prezident Horst Kohler |- | 2007-yil 3-8-sentabr ||Federal Kengash Prezidenti Xarald Ringstorff<ref>''[http://www.pressrelations.de/new/standard/result_main.cfm?aktion=jour_pm&r=293947 Bundesratspräsident in Vietnam]''</ref> |- | 2008-yil mart || Tashqi ishlar vaziri Frank-Valter Shtaynmayer<ref>''[http://www.faz.net/aktuell/politik/inland/steinmeier-und-die-spd-wenn-hessen-in-vietnam-ist-1513220.html Wenn Hessen in Vietnam ist]{{Oʻlikhavola|date=mart 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'', FAZ vom 1. März 2008</ref> |- | 2011-yil iyun || Tashqi ishlar vaziri Gido Vestervelle<ref>''[https://www.merkur.de/politik/westerwelle-vietnamunterstuetzung-beiu-bahn-projekt-1271444.html Westerwelle in Vietnam: Unterstützung bei U-Bahn-Projekt]'', merkur-online vom 4. Juni 2011</ref> |- | 2011-yil oktyabr || Kansler Angela Merkel |- | 2012-yil || Iqtisodiyot vaziri Filipp Rösler<ref>[http://www.faz.net/aktuell/politik/ausland/roesler-in-vietnam-und-onkel-ho-laechelt-milde-11896087.html Rösler in Vietnam], faz vom 19. September 2012</ref> |} == Iqtisodiy munosabatlar == [[File:Deutsche_Botschaft_Hanoi.jpg|thumb|250px|Germaniyaning Xanoydagi elchixonasi.]] Vetnam Germaniyani Yevropaning eng yirik iqtisodiyoti sifatida oʻz ichiga olgan [[Yevropa Ittifoqi]] bilan erkin savdo shartnomasini ratifikatsiya qilish jarayonida. 2016-yilda o‘zaro tovar ayirboshlash hajmi 10,3 milliard dollarni tashkil etgan<ref name=""/>. == Taʼlim sohasidagi hamkorlik == Vetnam-Germaniya universiteti 2008-yil sentabr oyida [[Xoshimin|Xoshimin shahrida]] ochilgan<ref name=""/>. == Manbalar == {{Manbalar}} [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Vyetnam]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] 1ben2ibag04zgtcvkloi556d9zvefe8 0 809622 6221270 5830412 2026-07-31T12:28:50Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Shimoliy Koreya" ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221270 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Germany_North_Korea_Locator_(clipped).svg|250px|thumb|[[Germaniya]] va [[Shimoliy Koreya]] davlatlarining xaritada joylashuvi. Yashil rangda Germaniya, sariq rangda Shimoliy Koreya koʻrsatilgan.]] [[Fayl:Botschaft_Nordkorea.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dc/Botschaft_Nordkorea.jpg/220px-Botschaft_Nordkorea.jpg|thumb| Shimoliy Koreyaning [[Berlin|Berlindagi]] elchixonasi, Germaniya.]] '''Germaniya — Shimoliy Koreya munosabatlari''' ([[Koreys tili|koreyscha]]: 도이췰란드-조선민주주의인민공화국 관계; [[Nemis tili|nemischa]]: ''Deutsch-nordkoreanische Beziehungen'') – [[Germaniya]] va [[Koreya Xalq Demokratik Respublikasi]] (KXDR) oʻrtasidagi ikki tomonlama munosabatlar boʻlib, odatda bu mamlakat Shimoliy Koreya deb nomlanadi. [[Sovuq urush|Sovuq urush davrida]] [[Germaniya Demokratik Respublikasi|Sharqiy Germaniya]] faqat Shimoliy Koreya bilan, [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Gʻarbiy Germaniya]] esa faqat [[Koreya Respublikasi|Janubiy Koreya]] bilan diplomatik munosabatlarni saqlab turdi. Sharqiy Germaniya Germaniyaning birlashishi bilan oʻz faoliyatini toʻxtatdi, yaʼni Germaniya va Shimoliy Koreya oʻrtasida diplomatik aloqalar endi mavjud emasdi. Ikki davlat boshqa davlatda oʻz manfaatlarini himoya qilish uchun himoya vakolatlarini tayinladilar, Shvetsiya Germaniya uchun himoyachi, Xitoy esa Shimoliy Koreya uchun himoyachi kuch boʻlgan<ref name=>{{Veb manbasi|sarlavha=Bilateral Relations, Korea (Democratic People's Republic of)|url=http://www.auswaertiges-amt.de/EN/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/01-Nodes/KoreaDemokratischeVolksrepublik_node.html|ish=Federal Foreign Office (Germany)|sana=April 2015}}</ref>. Germaniya va Shimoliy Koreya 2001-yilda bir-biri bilan diplomatik munosabatlar oʻrnatdi. Germaniyaning Pxenyandagi elchixonasi eski Sharqiy Germaniya elchixonasi binosida qolmoqda, binodan hozirda Shvetsiya va Britaniya elchixonalari bilan birgalikda foydalaniladi. Diplomatik munosabatlar oʻrnatilganidan beri vazirlar darajasidagi hukumat delegatsiyalarining Germaniya yoki Shimoliy Koreyaga tashrifi boʻlmagan. Biroq, Germaniya [[Bundestag gfr parlamentidagi quyi palata|Bundestagi]] deputatlari tomonidan Shimoliy Koreyaga bir necha marta rasmiy tashriflar boʻlgan. 2013-yilgi [[BBC World Service|BBC Jahon xizmati]] soʻroviga koʻra, nemislarning atigi 3 foizi Shimoliy Koreya taʼsiriga ijobiy qaraydi, 90 foizi esa salbiy fikr bildirgan, bu Shimoliy Koreya haqidagi dunyodagi eng salbiy tasavvurlardan biridir<ref>[http://www.globescan.com/images/images/pressreleases/bbc2013_country_ratings/2013_country_rating_poll_bbc_globescan.pdf 2013 World Service Poll] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20151010192245/http://www.globescan.com/images/images/pressreleases/bbc2013_country_ratings/2013_country_rating_poll_bbc_globescan.pdf |date=2015-10-10 }} ''[[BBC]]''</ref>. == Tarixi == [[Fayl:Bundesarchiv Bild 183-1984-0601-046, Berlin, Besuch Kim Il Sung in der DDR.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Bundesarchiv_Bild_183-1984-0601-046 %2C_Berlin%2C_Besuch_Kim_II_Sung_in_der_DDR.jpg/220px-Bundesarchiv_Bild_183-1984-0601-046 %2C_Berlin%2C_Besuch_Kim_II_Sung_in_der_DDR.jpg|thumb| Erich Xonekker va Kim Ir Sen Sharqiy Berlinda (1984)]] [[Ikkinchi Jahon urushi|Ikkinchi jahon urushidan]] keyin Koreya ikki qismga boʻlindi: Shimoliy va Janubiy Koreya. [[Kim Il-sung|Kim Ir Sen]] boshchiligidagi Shimoliy Koreya sobiq [[Germaniya Demokratik Respublikasi|Sharqiy Germaniya]] (GDR) bilan [[Sovuq urush|Sovuq urush davrida]] diplomatik aloqalarni 1948-yil 9-sentabrda Koreya Xalq Demokratik Respublikasi tashkil topganidan soʻng oʻrnatgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.auswaertiges-amt.de|sarlavha=Auswärtiges Amt|ish=Auswärtiges Amt}}</ref>. Sharqiy Germaniya Osiyo mamlakati bilan savdo, taʼlim almashinuvi va kommunistik kuch sifatida namoyon boʻlish uchun aloqalarni qidirgan. Sobiq [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] va [[Xitoy|Xitoy Xalq Respublikasidan]] keyin Sharqiy Germaniya Shimoliy Koreyaga kapitalizmga qarshi kurash uchun uchinchi yirik pul yetkazib beruvchi boʻlgan. Bu kommunistik fikrlash tarzida amalga oshirildi, bu sodiq doʻstlarga tasavvur qilish mumkin boʻlgan har qanday yoʻl bilan yordam berish aniq edi. Kim Ir-Sung Sharqiy Germaniya birinchi kotibi Erich Xonekker bilan ham yaqin munosabatlarga ega edi. Xonekker 1977-yilda [[Pxenyan|Pxenyanga]] tashrif buyurgan, Kim esa 1980-yilda Sharqiy Berlinga tashrif buyurgan<ref>{{Kitob manbasi|last=Cha|first=Victor D.|url=http://archive.org/details/impossiblestaten0000chav_j2c1|title=The Impossible State: North Korea, Past and Future|publisher=Ecco|others=Internet Archive|year=2013|isbn=978-0-06-199850-8|location=New York|page=51|language=en}}</ref>. 1955-yildan 1962-yilgacha Sharqiy Germaniya hukumati [[Koreys urushi|Koreya urushi]] (1950-53) davrida AQSh havo reydlari natijasida jiddiy zarar koʻrgan [[Xamxin|Hamxung]] va Xunnam port shaharlarini rekonstruksiya qilish boʻyicha keng koʻlamli dasturni amalga oshirgan. ''Deutsche Arbeitsgruppe (DAG)'' deb ataladigan shaharni rejalashtiruvchi jamoalar, arxitektorlar, texnik xodimlar va hunarmandlardan iborat boʻlib, guruh turar-joy va sanoat hududlari, kasalxonalar, maktablar, mehmonxonalar, konsert zali va ochiq basseynni qurganlar. Ish Sharqiy Germaniya hukumati va Sharqiy Germaniya fuqarolarining xayriyalari hisobidan moliyalashtirilgan. Hamhŭng loyihasi uchun shahar rejalashtirish boʻlimining birinchi rahbari Bauhaus tomonidan oʻqitilgan meʼmor Konrad Pyuschel edi<ref name="dong">Dong-Sam Sin (2016) [http://edoc.sub.uni-hamburg.de/hcu/volltexte/2017/346/pdf/Dissertation_Sin_27.02.17_ultimate.pdf Die Planung des Wiederaufbaus der Städte Hamhung und Hungnam in Nordkorea durch die DAG-Städtebaubrigade der DDR von 1955 — 1962] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20201101040628/http://edoc.sub.uni-hamburg.de/hcu/volltexte/2017/346/pdf/Dissertation_Sin_27.02.17_ultimate.pdf|date=2020-11-01}}. A dissertation for [[HafenCity University Hamburg|HafenCity Universität Hamburg]]</ref><ref>{{Kitob manbasi|last=Frank|first=Rüdiger|title=Die DDR und Nordkorea. Der Wiederaufbau der Stadt Hamhŭng von 1954–1962|date=December 1996|publisher=Shaker|location=Aachen}}</ref>. 1960-yilda Sovet-Xitoy boʻlinishidan keyin Shimoliy Koreya XXR [[Mao Zedong|Maoga]] sodiq edi, ammo Sharqiy Germaniya Sovet Ittifoqi bilan yaqinlashib bordi. Shu sababli bir vaqtlar oʻsib borayotgan yaqin munosabatlar toʻxtab qolgan. Misol uchun, Sharqiy Germaniyadagi universitetlarda oʻqigan Shimoliy Koreyalik almashinuv talabalari 1962-yilda Shimoliy Koreyaga qaytishga majbur boʻlgan. Baʼzi Shimoliy Koreya talabalari baʼzi Sharqiy Germaniya talabalari yoki boshqa yosh ayol bilan unashtirilgan yoki turmushga chiqish toʻgʻrisidagi munosabatlar taqiqlangan. Baʼzilarining allaqachon farzandlari boʻlgan. Baʼzi sevishganlar ajralganidan soʻng, bolalar Germaniyada onalari bilan qolishdi va Sharqiy Germaniyada oʻsdilar, otalari esa Shimoliy Koreyaga qaytishga majbur boʻlishgan. Bu nemislarning aksariyati otasini, erini yoki sevgilisini boshqa hech qachon koʻrmagan. Nemis-koreys rejissyori Cho Sung Xyun 2015-yilda nemis-koreys oilalari haqida film suratga oldi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.spiegel.de/kultur/kino/nordkoreaner-in-der-ddr-doku-verliebt-verlobt-verloren-a-1040397.html|sarlavha=Nordkoreaner in der DDR: Als die Politik die Liebe zerriss|ish=Spiegel Online|ism=Jenni|muallif=Zylka|sana=24 June 2015|til=de}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.verliebtverlobtverloren.de|sarlavha=VERLIEBT VERLOBT VERLOREN|ish=Verliebtverlobtverloren.de|kirish sanasi=3 September 2017}}</ref>. 1991-yilda Shimoliy Koreya Sharqiy Germaniyaning sobiq rahbari Erich Xonekkerga 1989-yil noyabrida [[Berlin devori]] qulashi oldidan Sharqiy Germaniyadan qochganlarni oʻldirishga buyruq berganlik ayblovlaridan qutulmoqchi boʻlganidan keyin Shimoliy Koreya mamlakatdan boshpana taklif qildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=15 December 1991 |title=Soviet Disarray; Pyongyang Offers Honecker Refuge |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1991/12/15/world/soviet-disarray-pyongyang-offers-honecker-refuge.html}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.upi.com/Archives/1991/12/14/North-Korea-offers-Honecker-refuge/8703692686800/|sarlavha=North Korea offers Honecker refuge|ish=UPI|ism=Gregory|muallif=Grandsen|sana=14 December 1991}}</ref>. Sovet Ittifoqi parchalanganidan soʻng, Sharqiy Germaniya elchixonasi Germaniya qayta birlashtirilgunga qadar yopildi. Shimoliy Koreyaning Sharqiy Berlindagi sobiq elchixonasi Koreya ''Xalq Demokratik Respublikasi manfaatlarini himoya qilish idorasiga'' aylantirildi, Xitoy Xalq Respublikasi esa hokimiyatni himoya qildi. Qayta birlashgan Germaniya va Shimoliy Koreya 2001-yil 1-martda diplomatik munosabatlar oʻrnatgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.auswaertiges-amt.de/EN/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/01-Nodes/KoreaDemokratischeVolksrepublik_node.html|sarlavha=Korea (Democratic People's Republic of)|nashriyot=Federal Foreign Office|kirish sanasi=3 September 2017}}</ref>. == Pxenyandagi Germaniya elchixonasi == 2001-yilda Germaniyaning Pxenyandagi elchixonasi qayta tiklandi va Germaniya Shimoliy Koreyaning yadroviy qurol dasturi muammosini muhokama qilish uchun Shimoliy Koreyani olti tomonlama muzokaralarga olib kirishga harakat qildi. 2016-yilning yanvar, fevral va sentabr oylarida yadroviy sinovlar oʻtkazganligi sababli Germaniya sanksiyalar kiritdi va BMT hamda Yevropa Ittifoqiga ergashdi. Bu ikki davlat oʻrtasidagi ikki tomonlama munosabatlarning yomonlashishiga olib keldi, yaʼni Germaniyadan Shimoliy Koreyaga sifatli tovarlarini joʻnatmaslik, shuningdek, qurol embargosi qoʻyildi. Tashqi savdoni toʻliq taqiqlash va boshqa sanksiyalar keyingi yadro sinovlarining kengayishiga taʼsir qilishi mumkin<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.wko.at/Content.Node/service/aussenwirtschaft/fhp/Embargos/Aktueller_Stand_der_Sanktionen_gegen_Nord-Korea.html|sarlavha=Aktueller Stand der Sanktionen gegen Nord-Korea|ish=WKO.at|kirish sanasi=2016-09-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161001185239/https://www.wko.at/Content.Node/service/aussenwirtschaft/fhp/Embargos/Aktueller_Stand_der_Sanktionen_gegen_Nord-Korea.html|arxivsana=2016-10-01}}</ref>. Ammo Shimoliy Koreyada taqiqlangan raketa va yadroviy qurol sinovlariga xalqaro keskin javob berilgunga qadar Germaniya koreyalik talabalar uchun stipendiya shartlarida taʼlim berish yoki Koreyaga nemis tilini olib kelish bilan tinch almashinuvga intilayotgan edi. Shu sababli, Germaniya [[Pxenyan universiteti|Kim Il-Sung universiteti]] [[Nemis Akademik almashinuv xizmati|nemis akademik almashinuv xizmati]] yordamida nemis oʻqituvchisi lavozimini taqdim etadi. Saksoninchi yillardayoq universitetda nemis tilidan dars berish uchun ikki nafar oʻqituvchi boʻlgan va Sharqiy Berlindagi [[Berlin universiteti|Gumboldt universitetining koreysshunoslik]] boʻlimi bilan yaqin aloqalar mavjud edi. Oʻshandan beri koʻplab Shimoliy Koreyaliklar Germaniyaga tashrif buyurishlari va madaniy almashinuvdan foyda olishlari mumkin edi. Buning sabablaridan biri Janubiy Koreyaning sobiq prezidenti [[Kim Dae-jung|Kim Dae Jungning]] quyosh nuri siyosati tufayli Shimoliy Koreya va [[Yevropa Ittifoqi|Yevropa Ittifoqining]] bir nechta aʼzolari bilan yangi va yaxshi diplomatik aloqalar oʻrnatilishi mumkin edi, shunda Germaniya madaniy davlat sifatida Gyote Instituti bilan loyihalarni amalga oshirishi mumkin edi<ref>{{Kitob manbasi|title=Nordkorea. Einblicke in ein rätselhaftes Land.|editor=Moeskes|year=2013|publisher=Ch.Links|language=de}}</ref>. BMT sanktsiyalari tufayli<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.auswaertiges-amt.de/EN/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/01-Laender/KoreaDemocraticPeoplesRepublicOf.html?nnm=479780|sarlavha=Korea (Democratic People|ish=Auswärtiges Amt}}</ref> Germaniya yaqinda Shimoliy Koreyalik tadqiqotchilarni, masalan, muhandislar yoki olimlarni qabul qila olmaydi<ref name="auto">{{Veb manbasi|url=http://www.auswaertiges-amt.de/EN/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/01-Laender/KoreaDemocraticPeoplesRepublicOf.html?nnm=479780|sarlavha=Korea (Democratic People|ish=Auswärtiges Amt|kirish sanasi=3 September 2017}}</ref>. Nemis diplomatlariga Shimoliy Koreyada hisob ochishga ruxsat berilmagani uchun ular hamma narsani, jumladan, naqd pul va hatto oziq-ovqatlarini Xitoydan olishlari kerak<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.welt.de/politik/ausland/article230769071/Blackbox-Nordkorea-Die-neue-gefaehrliche-Abschottung.html|sarlavha=Blackbox Nordkorea – Die neue gefährliche Abschottung|til=de|sana=1 May 2021|ish=Welt}}</ref>. == Shimoliy Koreyaning Berlindagi elchixonasi == [[Fayl:Bundesarchiv_Bild_183-1987-0130-315,_Berlin,_Nordkoreanische_Botschaft.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4d/Bundesarchiv_Bild_183-1987-0130-315 %2C_Berlin%2C_Nordkoreanische_Botschaft.jpg/220px-Bundesarchiv_Bild_183-1987-0130-315 %2C_Berlin%2C_Nordkoreanische_Botschaft.jpg|thumb| Shimoliy Koreyaning Sharqiy Berlindagi elchixonasi (1987)]] Shimoliy Koreya va Germaniya oʻrtasidagi diplomatik ikki tomonlama munosabatlar qayta qabul qilingandan soʻng, Germaniya Pxenyanda boʻlgani kabi, Shimoliy Koreya ham Germaniya boʻlinib ketgan paytda Berlindagi eski elchixona binosiga qaytdi. Shimoliy Koreyaning sobiq elchisi Xong Chang-il 2011-yilda hozirgi elchi Xong Ri-si bilan almashtirilgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.embassypages.com/missions/embassy17682|sarlavha=Embassy of Korea (Democratic Republic) in Berlin, Germany|ish=www.embassypages.com}}</ref>. Bir paytlar Shimoliy Koreya vakillari uchun toʻliq egallab olingan binodan faqat qisman elchixona uchun foydalanilgan. Rasmiy bino Berlindagi Glinkastrasse 5-7 ga koʻchgan, shuning uchun bu binoning boshqa qismlari bugungi kunda sayyohlar uchun mehmonxona sifatida ishlatiladi. Germaniya 2017-yil may oyida Pxenyanning yadroviy qurol salohiyatini cheklash uchun mehmonxonani yopish bilan tahdid qildi<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-39882199 North Koreaʼs Berlin hostel targeted by German sanctions]. BBC.</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Shimoliy Koreya]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] rbe6v7f5ivlrk1ajct0yrqky7vug7yh 6221273 6221270 2026-07-31T12:29:10Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Shimoliy Koreya]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221273 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Germany_North_Korea_Locator_(clipped).svg|250px|thumb|[[Germaniya]] va [[Shimoliy Koreya]] davlatlarining xaritada joylashuvi. Yashil rangda Germaniya, sariq rangda Shimoliy Koreya koʻrsatilgan.]] [[Fayl:Botschaft_Nordkorea.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dc/Botschaft_Nordkorea.jpg/220px-Botschaft_Nordkorea.jpg|thumb| Shimoliy Koreyaning [[Berlin|Berlindagi]] elchixonasi, Germaniya.]] '''Germaniya — Shimoliy Koreya munosabatlari''' ([[Koreys tili|koreyscha]]: 도이췰란드-조선민주주의인민공화국 관계; [[Nemis tili|nemischa]]: ''Deutsch-nordkoreanische Beziehungen'') – [[Germaniya]] va [[Koreya Xalq Demokratik Respublikasi]] (KXDR) oʻrtasidagi ikki tomonlama munosabatlar boʻlib, odatda bu mamlakat Shimoliy Koreya deb nomlanadi. [[Sovuq urush|Sovuq urush davrida]] [[Germaniya Demokratik Respublikasi|Sharqiy Germaniya]] faqat Shimoliy Koreya bilan, [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Gʻarbiy Germaniya]] esa faqat [[Koreya Respublikasi|Janubiy Koreya]] bilan diplomatik munosabatlarni saqlab turdi. Sharqiy Germaniya Germaniyaning birlashishi bilan oʻz faoliyatini toʻxtatdi, yaʼni Germaniya va Shimoliy Koreya oʻrtasida diplomatik aloqalar endi mavjud emasdi. Ikki davlat boshqa davlatda oʻz manfaatlarini himoya qilish uchun himoya vakolatlarini tayinladilar, Shvetsiya Germaniya uchun himoyachi, Xitoy esa Shimoliy Koreya uchun himoyachi kuch boʻlgan<ref name=>{{Veb manbasi|sarlavha=Bilateral Relations, Korea (Democratic People's Republic of)|url=http://www.auswaertiges-amt.de/EN/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/01-Nodes/KoreaDemokratischeVolksrepublik_node.html|ish=Federal Foreign Office (Germany)|sana=April 2015}}</ref>. Germaniya va Shimoliy Koreya 2001-yilda bir-biri bilan diplomatik munosabatlar oʻrnatdi. Germaniyaning Pxenyandagi elchixonasi eski Sharqiy Germaniya elchixonasi binosida qolmoqda, binodan hozirda Shvetsiya va Britaniya elchixonalari bilan birgalikda foydalaniladi. Diplomatik munosabatlar oʻrnatilganidan beri vazirlar darajasidagi hukumat delegatsiyalarining Germaniya yoki Shimoliy Koreyaga tashrifi boʻlmagan. Biroq, Germaniya [[Bundestag gfr parlamentidagi quyi palata|Bundestagi]] deputatlari tomonidan Shimoliy Koreyaga bir necha marta rasmiy tashriflar boʻlgan. 2013-yilgi [[BBC World Service|BBC Jahon xizmati]] soʻroviga koʻra, nemislarning atigi 3 foizi Shimoliy Koreya taʼsiriga ijobiy qaraydi, 90 foizi esa salbiy fikr bildirgan, bu Shimoliy Koreya haqidagi dunyodagi eng salbiy tasavvurlardan biridir<ref>[http://www.globescan.com/images/images/pressreleases/bbc2013_country_ratings/2013_country_rating_poll_bbc_globescan.pdf 2013 World Service Poll] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20151010192245/http://www.globescan.com/images/images/pressreleases/bbc2013_country_ratings/2013_country_rating_poll_bbc_globescan.pdf |date=2015-10-10 }} ''[[BBC]]''</ref>. == Tarixi == [[Fayl:Bundesarchiv Bild 183-1984-0601-046, Berlin, Besuch Kim Il Sung in der DDR.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Bundesarchiv_Bild_183-1984-0601-046 %2C_Berlin%2C_Besuch_Kim_II_Sung_in_der_DDR.jpg/220px-Bundesarchiv_Bild_183-1984-0601-046 %2C_Berlin%2C_Besuch_Kim_II_Sung_in_der_DDR.jpg|thumb| Erich Xonekker va Kim Ir Sen Sharqiy Berlinda (1984)]] [[Ikkinchi Jahon urushi|Ikkinchi jahon urushidan]] keyin Koreya ikki qismga boʻlindi: Shimoliy va Janubiy Koreya. [[Kim Il-sung|Kim Ir Sen]] boshchiligidagi Shimoliy Koreya sobiq [[Germaniya Demokratik Respublikasi|Sharqiy Germaniya]] (GDR) bilan [[Sovuq urush|Sovuq urush davrida]] diplomatik aloqalarni 1948-yil 9-sentabrda Koreya Xalq Demokratik Respublikasi tashkil topganidan soʻng oʻrnatgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.auswaertiges-amt.de|sarlavha=Auswärtiges Amt|ish=Auswärtiges Amt}}</ref>. Sharqiy Germaniya Osiyo mamlakati bilan savdo, taʼlim almashinuvi va kommunistik kuch sifatida namoyon boʻlish uchun aloqalarni qidirgan. Sobiq [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] va [[Xitoy|Xitoy Xalq Respublikasidan]] keyin Sharqiy Germaniya Shimoliy Koreyaga kapitalizmga qarshi kurash uchun uchinchi yirik pul yetkazib beruvchi boʻlgan. Bu kommunistik fikrlash tarzida amalga oshirildi, bu sodiq doʻstlarga tasavvur qilish mumkin boʻlgan har qanday yoʻl bilan yordam berish aniq edi. Kim Ir-Sung Sharqiy Germaniya birinchi kotibi Erich Xonekker bilan ham yaqin munosabatlarga ega edi. Xonekker 1977-yilda [[Pxenyan|Pxenyanga]] tashrif buyurgan, Kim esa 1980-yilda Sharqiy Berlinga tashrif buyurgan<ref>{{Kitob manbasi|last=Cha|first=Victor D.|url=http://archive.org/details/impossiblestaten0000chav_j2c1|title=The Impossible State: North Korea, Past and Future|publisher=Ecco|others=Internet Archive|year=2013|isbn=978-0-06-199850-8|location=New York|page=51|language=en}}</ref>. 1955-yildan 1962-yilgacha Sharqiy Germaniya hukumati [[Koreys urushi|Koreya urushi]] (1950-53) davrida AQSh havo reydlari natijasida jiddiy zarar koʻrgan [[Xamxin|Hamxung]] va Xunnam port shaharlarini rekonstruksiya qilish boʻyicha keng koʻlamli dasturni amalga oshirgan. ''Deutsche Arbeitsgruppe (DAG)'' deb ataladigan shaharni rejalashtiruvchi jamoalar, arxitektorlar, texnik xodimlar va hunarmandlardan iborat boʻlib, guruh turar-joy va sanoat hududlari, kasalxonalar, maktablar, mehmonxonalar, konsert zali va ochiq basseynni qurganlar. Ish Sharqiy Germaniya hukumati va Sharqiy Germaniya fuqarolarining xayriyalari hisobidan moliyalashtirilgan. Hamhŭng loyihasi uchun shahar rejalashtirish boʻlimining birinchi rahbari Bauhaus tomonidan oʻqitilgan meʼmor Konrad Pyuschel edi<ref name="dong">Dong-Sam Sin (2016) [http://edoc.sub.uni-hamburg.de/hcu/volltexte/2017/346/pdf/Dissertation_Sin_27.02.17_ultimate.pdf Die Planung des Wiederaufbaus der Städte Hamhung und Hungnam in Nordkorea durch die DAG-Städtebaubrigade der DDR von 1955 — 1962] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20201101040628/http://edoc.sub.uni-hamburg.de/hcu/volltexte/2017/346/pdf/Dissertation_Sin_27.02.17_ultimate.pdf|date=2020-11-01}}. A dissertation for [[HafenCity University Hamburg|HafenCity Universität Hamburg]]</ref><ref>{{Kitob manbasi|last=Frank|first=Rüdiger|title=Die DDR und Nordkorea. Der Wiederaufbau der Stadt Hamhŭng von 1954–1962|date=December 1996|publisher=Shaker|location=Aachen}}</ref>. 1960-yilda Sovet-Xitoy boʻlinishidan keyin Shimoliy Koreya XXR [[Mao Zedong|Maoga]] sodiq edi, ammo Sharqiy Germaniya Sovet Ittifoqi bilan yaqinlashib bordi. Shu sababli bir vaqtlar oʻsib borayotgan yaqin munosabatlar toʻxtab qolgan. Misol uchun, Sharqiy Germaniyadagi universitetlarda oʻqigan Shimoliy Koreyalik almashinuv talabalari 1962-yilda Shimoliy Koreyaga qaytishga majbur boʻlgan. Baʼzi Shimoliy Koreya talabalari baʼzi Sharqiy Germaniya talabalari yoki boshqa yosh ayol bilan unashtirilgan yoki turmushga chiqish toʻgʻrisidagi munosabatlar taqiqlangan. Baʼzilarining allaqachon farzandlari boʻlgan. Baʼzi sevishganlar ajralganidan soʻng, bolalar Germaniyada onalari bilan qolishdi va Sharqiy Germaniyada oʻsdilar, otalari esa Shimoliy Koreyaga qaytishga majbur boʻlishgan. Bu nemislarning aksariyati otasini, erini yoki sevgilisini boshqa hech qachon koʻrmagan. Nemis-koreys rejissyori Cho Sung Xyun 2015-yilda nemis-koreys oilalari haqida film suratga oldi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.spiegel.de/kultur/kino/nordkoreaner-in-der-ddr-doku-verliebt-verlobt-verloren-a-1040397.html|sarlavha=Nordkoreaner in der DDR: Als die Politik die Liebe zerriss|ish=Spiegel Online|ism=Jenni|muallif=Zylka|sana=24 June 2015|til=de}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.verliebtverlobtverloren.de|sarlavha=VERLIEBT VERLOBT VERLOREN|ish=Verliebtverlobtverloren.de|kirish sanasi=3 September 2017}}</ref>. 1991-yilda Shimoliy Koreya Sharqiy Germaniyaning sobiq rahbari Erich Xonekkerga 1989-yil noyabrida [[Berlin devori]] qulashi oldidan Sharqiy Germaniyadan qochganlarni oʻldirishga buyruq berganlik ayblovlaridan qutulmoqchi boʻlganidan keyin Shimoliy Koreya mamlakatdan boshpana taklif qildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=15 December 1991 |title=Soviet Disarray; Pyongyang Offers Honecker Refuge |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1991/12/15/world/soviet-disarray-pyongyang-offers-honecker-refuge.html}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.upi.com/Archives/1991/12/14/North-Korea-offers-Honecker-refuge/8703692686800/|sarlavha=North Korea offers Honecker refuge|ish=UPI|ism=Gregory|muallif=Grandsen|sana=14 December 1991}}</ref>. Sovet Ittifoqi parchalanganidan soʻng, Sharqiy Germaniya elchixonasi Germaniya qayta birlashtirilgunga qadar yopildi. Shimoliy Koreyaning Sharqiy Berlindagi sobiq elchixonasi Koreya ''Xalq Demokratik Respublikasi manfaatlarini himoya qilish idorasiga'' aylantirildi, Xitoy Xalq Respublikasi esa hokimiyatni himoya qildi. Qayta birlashgan Germaniya va Shimoliy Koreya 2001-yil 1-martda diplomatik munosabatlar oʻrnatgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.auswaertiges-amt.de/EN/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/01-Nodes/KoreaDemokratischeVolksrepublik_node.html|sarlavha=Korea (Democratic People's Republic of)|nashriyot=Federal Foreign Office|kirish sanasi=3 September 2017}}</ref>. == Pxenyandagi Germaniya elchixonasi == 2001-yilda Germaniyaning Pxenyandagi elchixonasi qayta tiklandi va Germaniya Shimoliy Koreyaning yadroviy qurol dasturi muammosini muhokama qilish uchun Shimoliy Koreyani olti tomonlama muzokaralarga olib kirishga harakat qildi. 2016-yilning yanvar, fevral va sentabr oylarida yadroviy sinovlar oʻtkazganligi sababli Germaniya sanksiyalar kiritdi va BMT hamda Yevropa Ittifoqiga ergashdi. Bu ikki davlat oʻrtasidagi ikki tomonlama munosabatlarning yomonlashishiga olib keldi, yaʼni Germaniyadan Shimoliy Koreyaga sifatli tovarlarini joʻnatmaslik, shuningdek, qurol embargosi qoʻyildi. Tashqi savdoni toʻliq taqiqlash va boshqa sanksiyalar keyingi yadro sinovlarining kengayishiga taʼsir qilishi mumkin<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.wko.at/Content.Node/service/aussenwirtschaft/fhp/Embargos/Aktueller_Stand_der_Sanktionen_gegen_Nord-Korea.html|sarlavha=Aktueller Stand der Sanktionen gegen Nord-Korea|ish=WKO.at|kirish sanasi=2016-09-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161001185239/https://www.wko.at/Content.Node/service/aussenwirtschaft/fhp/Embargos/Aktueller_Stand_der_Sanktionen_gegen_Nord-Korea.html|arxivsana=2016-10-01}}</ref>. Ammo Shimoliy Koreyada taqiqlangan raketa va yadroviy qurol sinovlariga xalqaro keskin javob berilgunga qadar Germaniya koreyalik talabalar uchun stipendiya shartlarida taʼlim berish yoki Koreyaga nemis tilini olib kelish bilan tinch almashinuvga intilayotgan edi. Shu sababli, Germaniya [[Pxenyan universiteti|Kim Il-Sung universiteti]] [[Nemis Akademik almashinuv xizmati|nemis akademik almashinuv xizmati]] yordamida nemis oʻqituvchisi lavozimini taqdim etadi. Saksoninchi yillardayoq universitetda nemis tilidan dars berish uchun ikki nafar oʻqituvchi boʻlgan va Sharqiy Berlindagi [[Berlin universiteti|Gumboldt universitetining koreysshunoslik]] boʻlimi bilan yaqin aloqalar mavjud edi. Oʻshandan beri koʻplab Shimoliy Koreyaliklar Germaniyaga tashrif buyurishlari va madaniy almashinuvdan foyda olishlari mumkin edi. Buning sabablaridan biri Janubiy Koreyaning sobiq prezidenti [[Kim Dae-jung|Kim Dae Jungning]] quyosh nuri siyosati tufayli Shimoliy Koreya va [[Yevropa Ittifoqi|Yevropa Ittifoqining]] bir nechta aʼzolari bilan yangi va yaxshi diplomatik aloqalar oʻrnatilishi mumkin edi, shunda Germaniya madaniy davlat sifatida Gyote Instituti bilan loyihalarni amalga oshirishi mumkin edi<ref>{{Kitob manbasi|title=Nordkorea. Einblicke in ein rätselhaftes Land.|editor=Moeskes|year=2013|publisher=Ch.Links|language=de}}</ref>. BMT sanktsiyalari tufayli<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.auswaertiges-amt.de/EN/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/01-Laender/KoreaDemocraticPeoplesRepublicOf.html?nnm=479780|sarlavha=Korea (Democratic People|ish=Auswärtiges Amt}}</ref> Germaniya yaqinda Shimoliy Koreyalik tadqiqotchilarni, masalan, muhandislar yoki olimlarni qabul qila olmaydi<ref name="auto">{{Veb manbasi|url=http://www.auswaertiges-amt.de/EN/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/01-Laender/KoreaDemocraticPeoplesRepublicOf.html?nnm=479780|sarlavha=Korea (Democratic People|ish=Auswärtiges Amt|kirish sanasi=3 September 2017}}</ref>. Nemis diplomatlariga Shimoliy Koreyada hisob ochishga ruxsat berilmagani uchun ular hamma narsani, jumladan, naqd pul va hatto oziq-ovqatlarini Xitoydan olishlari kerak<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.welt.de/politik/ausland/article230769071/Blackbox-Nordkorea-Die-neue-gefaehrliche-Abschottung.html|sarlavha=Blackbox Nordkorea – Die neue gefährliche Abschottung|til=de|sana=1 May 2021|ish=Welt}}</ref>. == Shimoliy Koreyaning Berlindagi elchixonasi == [[Fayl:Bundesarchiv_Bild_183-1987-0130-315,_Berlin,_Nordkoreanische_Botschaft.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4d/Bundesarchiv_Bild_183-1987-0130-315 %2C_Berlin%2C_Nordkoreanische_Botschaft.jpg/220px-Bundesarchiv_Bild_183-1987-0130-315 %2C_Berlin%2C_Nordkoreanische_Botschaft.jpg|thumb| Shimoliy Koreyaning Sharqiy Berlindagi elchixonasi (1987)]] Shimoliy Koreya va Germaniya oʻrtasidagi diplomatik ikki tomonlama munosabatlar qayta qabul qilingandan soʻng, Germaniya Pxenyanda boʻlgani kabi, Shimoliy Koreya ham Germaniya boʻlinib ketgan paytda Berlindagi eski elchixona binosiga qaytdi. Shimoliy Koreyaning sobiq elchisi Xong Chang-il 2011-yilda hozirgi elchi Xong Ri-si bilan almashtirilgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.embassypages.com/missions/embassy17682|sarlavha=Embassy of Korea (Democratic Republic) in Berlin, Germany|ish=www.embassypages.com}}</ref>. Bir paytlar Shimoliy Koreya vakillari uchun toʻliq egallab olingan binodan faqat qisman elchixona uchun foydalanilgan. Rasmiy bino Berlindagi Glinkastrasse 5-7 ga koʻchgan, shuning uchun bu binoning boshqa qismlari bugungi kunda sayyohlar uchun mehmonxona sifatida ishlatiladi. Germaniya 2017-yil may oyida Pxenyanning yadroviy qurol salohiyatini cheklash uchun mehmonxonani yopish bilan tahdid qildi<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-39882199 North Koreaʼs Berlin hostel targeted by German sanctions]. BBC.</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Shimoliy Koreya]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] [[Turkum:Shimoliy Koreya]] 8mryvby1i0han1fjjhem5cobeclfi1e 0 810173 6221263 5872349 2026-07-31T12:28:07Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Paragvay " ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221263 wikitext text/x-wiki [[File:Germany_Paraguay_Locator.png|250px|thumb|[[Germaniya]] va [[Paragvay]] davlatlarining xaritada joylashuvi. Yashil rangda Germaniya, sariq rangda Paragvay koʻrsatilgan.]] '''Germaniya — Paragvay munosabatlari''' [[Germaniya|Germaniya Federativ Respublikasi]] [[Paragvay|va Paragvay]] Respublikasi oʻrtasidagi [[Diplomatiya|diplomatik munosabatlarni]] anglatadi. Ikkala xalq ham doʻstona munosabatlarga ega, ularning ahamiyati Germaniyaning Paragvayga migratsiya tarixi bilan bogʻliq. Taxminan 300 000 paragvayliklar kelib chiqishi nemis ekanligini taxmin qilinadi<ref>[https://www.abc.com.py/edicion-impresa/economia/estableceran-nueva-colonia-de-alemanes-en-paraguay-852314.html Establecarán Nueva Colonia de alemanes en Paraguay (in Spanish)]</ref>. Ikkala davlat ham [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti|Birlashgan Millatlar Tashkilotiga]] aʼzo. == Tarixi == [[Fayl:German_py1.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/57/German_py1.jpg/220px-German_py1.jpg|right|thumb| Nemis muhojirlari Xohenau, Paragvay. 1912-yil.]] Paragvay 1860-yilda [[Prussiya]] bilan diplomatik aloqalar oʻrnatgan<ref name="Bilateral">[https://web.archive.org/web/20120421045338/http://www.asuncion.diplo.de/Vertretung/asuncion/de/02/GeschichtlicherUeberblick/UB__GeschichtlicherUeberblick.html Geschichtlicher Überblick (in German)]</ref>. Paragvay va uning qoʻshnilari oʻrtasidagi Paragvay urushidan soʻng, Paragvay aholisining 69 foizini yoʻqotdi, asosan kasallik, ochlik va jismoniy charchoq tufayli yoʻqotishlar yuz bergan, ularning 90 foizi erkaklar edi. Natijada, Paragvay mamlakatga immigratsiyani rivojlantirish choralarini koʻrdi<ref name="Immigration">[https://digitalcommons.liberty.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1110&context=honors German Immigration and Adaptation to Latin America (page 47)]</ref>. [[Yevropa]] va [[Osiyo|Osiyoning]] bir qancha jamoalari Paragvayga joylashish uchun tashabbus koʻrsatdilar. Birinchi guruhlardan biri Bernhard Förster va Elizabet Forster-Nitshe (nemis faylasufi [[Fridrix Nitsshe|Fridrix Nitsshening]] singlisi) boshchiligidagi nemislar guruhi boʻlib, ular 1887-yilda 14 nemis oilasi bilan Paragvayga Yangi Dunyoda namunaviy hamjamiyat yaratish va nemis madaniyati va jamiyatining ustunligini koʻrsatish maqsadida kelgan<ref>[https://www.nytimes.com/2013/05/06/world/americas/german-outpost-born-of-racism-blends-into-paraguay.html German Outpost Born of Racism in 1887 Blends Into Paraguay]</ref>. Ular tashkil etgan aholi punkti ''Nueva Germania'' deb nomlangan. Turar-joy uzoq davom etmadi va aholi punktidan bir necha kishi Germaniyaga qaytib keldi, lekin koʻpchilik qoldi. Nemislarning avlodlari bugungi kunda Paragvayda qolmoqda. Keyinchalik mennonitlar guruhlari Paragvayga yetib kelishdi va uning [[Granchako|Gran Chako]] mintaqasiga joylashdilar<ref name="Immigration" />. 1922-yilda Germaniya [[Asunson|Asunsonda]] diplomatik vakolatxonasini ochgan<ref name="Bilateral"/>. Ikki jahon urushi orasida Germaniyaga yana bir qancha immigratsiya toʻlqinlari boʻlgan. Ikkinchi [[Ikkinchi jahon urushi|Jahon urushi paytida]] Paragvay dastlab [[Berlin-Rim oʻqi|eksa kuchlari]] tarafdori edi, ammo xalqaro bosim tufayli Paragvay 1945-yil fevral oyida eksa kuchlariga qarshi urush eʼlon qildi. Urush paytida Paragvay Bolivar operatsiyasi paytida nemis josuslari uchun asosiy nuqta edi. Urushdan keyin Paragvay xalqaro suddan qochib, mamlakatga kelgan koʻplab [[Natsizm|natsistlarni]] qabul qildi. Eduard Roshmann va Jozef Mengele kabi taniqli natsistlar Paragvayga koʻchib oʻtishgan. 1959-yilda Jozef Mengele Paragvayning fuqaroligini oldi va Argentina chegarasi yaqinidagi Paragvayning Xohenau shahrida istiqomat qilgan<ref>[https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1979/08/10/mengele-hunt-focuses-on-paraguay/101ad31d-e3a0-480c-bfea-7b116792ed2a/?noredirect=on Mengele Hunt Focuses on Paraguay]</ref>. 1954-yilda [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Gʻarbiy Germaniya]] Asunson shahrida elchixonasini ochdi. Oʻsha yili Alfredo Stroessner Paragvay prezidenti boʻldi. Stroessner otasi tomonidan asli kelib chiqishi nemis boʻlgan. Stroessner Paragvayni 35 yil boshqargan. Uning lavozimdagi vaqti ''El Stronato'' nomi bilan mashhur boʻldi. Stroessner Gʻarbiy Germaniya bilan yaqin siyosiy aloqalarni ushlab turdi va mamlakatga bir necha bor tashrif buyurdi, ammo Gʻarbiy Germaniya hukumati unga Paragvayda fashistlarning urush jinoyatchilarini boshpana qilishni toʻxtatish uchun bosim oʻtkazgach, Gʻarbiy Germaniya va Stroessner oʻrtasidagi munosabatlar yomonlashdi<ref>[https://www.nytimes.com/1985/06/07/world/paraguayan-puts-off-bonn-visit.html Paraguayan Puts off Bonn Visit]</ref>. 1964-yilda Gʻarbiy Germaniya hukumati Stroessnerdan Mengeleni ekstraditsiya qilishni soʻradi, ammo Stroessner gʻazab bilan rad etdi va Mengeleni Paragvay fuqaroligidan ham mahrum qilmadi<ref>[https://www.thejc.com/news/news-features/an-awkward-friendship-blossoms-between-jerusalem-and-asunción-israel-paraguay-1.465281 An awkward friendship blossoms between Jerusalem and Asunción]</ref>. 1989-yil fevral oyida Stroessner hokimiyatdan chetlashtirildi va Gʻarbiy Germaniya va Paragvay oʻrtasidagi munosabatlar yana tiklandi. Germaniya qayta birlashgandan soʻng, Germaniya Paragvayga demokratiya yoʻlida yordam berishda va Stroessner diktaturasi davrida sodir etilgan inson huquqlari buzilishini tekshirishda davom etdi<ref name="Relations">[https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/laenderinformationen/paraguay-node/paraguay/235508 Paraguay: Bilateral Relations]</ref>. Germaniya taraqqiyot agentligi GIZ Paragvayda rivojlanish bilan bogʻliq bir qancha loyihalarni amalga oshirdi. Bundan tashqari, ikki davlat rahbarlari bir necha bor uchrashib, bir qator ikki tomonlama shartnomalar imzolagan. 2019-yil may oyida Paragvay tashqi ishlar vaziri Luis Kastiglioni Germaniyaga tashrif buyurdi va Germaniya tashqi ishlar vaziri Xayko Maas bilan uchrashdi. Tashrif davomida tashqi ishlar vaziri Castiglioni Germaniyadan qonun ustuvorligini mustahkamlash, mutaxassisliklar boʻyicha stipendiya dasturlari va Paragvayda oʻrmonlarning kesilishi va iqlim oʻzgarishiga qarshi kurashda yordam berishni davom ettirishni soʻradi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Paraguay y Alemania se comprometen a fortalecer institucionalidad, aumentar becas y combatir la deforestación (in Spanish) |url=https://www.mre.gov.py/index.php/noticias-de-embajadas-y-consulados/paraguay-y-alemania-se-comprometen-fortalecer-institucionalidad-aumentar-becas-y-combatir-la-deforestacion?ccm_paging_p=7 |qaralgan sana=2022-10-08 |arxivsana=2024-11-30 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241130095332/https://www.mre.gov.py/index.php/noticias-de-embajadas-y-consulados/paraguay-y-alemania-se-comprometen-fortalecer-institucionalidad-aumentar-becas-y-combatir-la-deforestacion?ccm_paging_p=7 }}</ref>. == Savdo == 2019-yilda ikki davlat o‘rtasidagi tovar ayirboshlash hajmi 270 million yevroni tashkil etdi<ref name="Relations"/> Germaniyaning Paragvayga asosiy eksporti quyidagilardan iborat: avtomobil qismlari, mashinalar va kimyoviy mahsulotlar. Paragvayning Germaniyaga asosiy eksporti quyidagilardan iborat: xomashyo, ayniqsa yogʻli urugʻlar va yogʻli mevalar. Germaniyaning Paragvayga taraqqiyot yordami asosan qishloqlarni rivojlantirish va resurslarni barqaror boshqarishga qaratilgan<ref name="Relations" />. [[Fayl:Embassy_Paraguay_Berlin-Charlottenburg.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/Embassy_Paraguay_Berlin-Charlottenburg.jpg/220px-Embassy_Paraguay_Berlin-Charlottenburg.jpg|right|thumb| Paragvayning Berlindagi elchixonasi]] == Doimiy diplomatik vakolatxonalar == * [[Asunson]] shahrida Germaniyaning elchixonasi bor<ref>[https://asuncion.diplo.de Embassy of Germany in Asunción]</ref>. * Paragvayning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi va [[Frankfurtmayn|Frankfurtda]] bosh konsulligi bor<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Embassy of Paraguay in Berlin |url=https://embapar.de/ |qaralgan sana=2022-10-08 |arxivsana=2023-06-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230606055844/https://embapar.de/ }}</ref>. == Manbalar == {{Manbalar}} [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Paragvay ]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] avm443ihx0liqw920rkhxx1wil5fqvj 0 810261 6221223 3273271 2026-07-31T12:20:00Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning tashqi siyosati]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221223 wikitext text/x-wiki [[File:Germany_Uruguay_Locator.png|250px|thumb|[[Germaniya]] va [[Urugvay]] davlatlarining xaritada joylashuvi. Yashil rangda Germaniya, sariq rangda Urugvay koʻrsatilgan.]] '''Germaniya — Urugvay munosabatlari''' [[Germaniya]] va [[Urugvay]] oʻrtasidagi tashqi aloqalardir. Germaniyaning [[Montevideo|Montevideoda]] elchixonasi bor. Urugvayning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi, [[Gamburg|Gamburgda]] bosh konsulligi va 6 ta faxriy konsulligi ([[Bremen]], [[Dusseldorf|Dyusseldorf]], [[Frankfurtmayn|Frankfurt-na-Mayn]], [[München|Myunxen]], [[Potsdam]] va [[Stuttgart|Shtutgartda]]) mavjud. Germaniya Urugvayning [[Yevropa Ittifoqi|Yevropa Ittifoqidagi]] asosiy savdo sherigi hisoblanadi<ref name="germ"/>. == Tarixi == [[Fayl:Embajada_de_Alemania_en_Uruguay.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e1/Embajada_de_Alemania_en_Uruguay.JPG/220px-Embajada_de_Alemania_en_Uruguay.JPG|right|thumb| Germaniyaning Montevideodagi elchixonasi]] [[Fayl:Berlin_-_Botschaft_von_Uruguay_20191027-02.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/26/Berlin_-_Botschaft_von_Uruguay_20191027-02.jpg/220px-Berlin_-_Botschaft_von_Uruguay_20191027-02.jpg|right|thumb| Urugvayning Berlindagi elchixonasi]] 1850-yillardan boshlab nemis muhojirlari Urugvayning rivojlanishiga muhim hissa qoʻshganlar<ref name="germ"/>. Urugvay 1935-yildan boshlab nemis yahudiylariga boshpana taklif qildi<ref name="germ" /><ref>{{Yangiliklar manbasi |year=1938 |title=Latin Nations Open Doors |work=[[Chicago Tribune]] |url=https://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/493351432.html?dids=493351432:493351432&FMT=CITE&FMTS=CITE:AI&date=Jul+10%2C+1938&author=&pub=Chicago+Tribune&desc=LATIN+NATIONS+OFFER+TO+OPEN+DOORS+FOR+JEWS+FROM+GERMANY&pqatl=google |access-date=22-may 2009-yil |archive-date=20-oktabr 2012-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20121020183827/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/493351432.html?dids=493351432:493351432&FMT=CITE&FMTS=CITE:AI&date=Jul+10,+1938&author=&pub=Chicago+Tribune&desc=LATIN+NATIONS+OFFER+TO+OPEN+DOORS+FOR+JEWS+FROM+GERMANY&pqatl=google |url-status=dead }}</ref>. Mennonit jamoalari 1948-yildan boshlab Germaniyadan Urugvayga [[Ikkinchi jahon urushi|Ikkinchi jahon urushidan]] keyin hijrat qilishgan<ref name="germ" /><ref>{{Cite encyclopedia|url=http://www.gameo.org/encyclopedia/contents/U76.html|encyclopedia=Global Anabaptist Mennonite Encyclopedia Online|title=Uruguay|quote=.|accessdate=23-may 2009-yil}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=5-sentabr 2004-yil |title=Elfrieda Dyck, 87, Mennonite Who Helped Thousands Resettle |work=[[New York Times]] |url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F07E1D91131F936A3575AC0A9629C8B63 |access-date=26-may 2009-yil |quote=.}}</ref>. Birinchi [[Birinchi jahon urushi|jahon urushi]] paytida Urugvay Germaniyaga qarshi chiqqan va diplomatik munosabatlarni uzgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |year=1917 |title=German Official Uruguay Breaks Off Relations. |work=[[The Evening Independent]] |url=https://news.google.com/newspapers?id=u28LAAAAIBAJ&sjid=5VMDAAAAIBAJ&pg=2992,2942324&dq=german+in+uruguay |access-date=22-may 2009-yil}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |year=1918 |title=Three More Nations Near War on Kaiser |work=[[Chicago Tribune]] |url=https://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/370043842.html?dids=370043842:370043842&FMT=CITE&FMTS=CITE:AI&date=Apr+24%2C+1918&author=&pub=Chicago+Tribune&desc=THREE+MORE+NATIONS+NEAR+WAR+ON+KAISER&pqatl=google |access-date=22-may 2009-yil |quote=Holland, Argentina, and Uruguay on the Verge. |archive-date=20-oktabr 2012-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20121020184023/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/370043842.html?dids=370043842:370043842&FMT=CITE&FMTS=CITE:AI&date=Apr+24,+1918&author=&pub=Chicago+Tribune&desc=THREE+MORE+NATIONS+NEAR+WAR+ON+KAISER&pqatl=google |url-status=dead }}</ref>. 1939-yil 13-dekabrda Urugvay qirgʻoqlari yaqinida River Pleyt jangi boʻlib oʻtdi. Jangda ingliz qoʻshinlari Germaniyaning Graf Spee kemasini choʻktirib yubordilar. Urugvay tashqi ishlar vaziri sifatida doktor Alberto Guani bilan diplomatik munozara boʻlib oʻtdi. Guani kemaning Montevideo bandargohida qolishi uchun 72 soatlik vaqt jadvalini belgiladi. Graf Speening 1150 kishidan iborat omon qolgan ekipajining aksariyati Urugvay va Argentinada internirlangan va koʻplari urushdan keyin qolgan. Germaniyaning Urugvaydagi elchixonasi mulozimining aytishicha, uning hukumati Germaniya kemaga egalik huquqini daʼvo qiladimi yoki yoʻqligi haqidagi oʻz pozitsiyasini bildirgan rasmiy xat yuborgan. Germaniyaning daʼvosi bekor qilinadi, chunki 1940-yil boshida fashistlar hukumati kemani qutqarish huquqini Britaniya hukumati nomidan ishlayotgan urugvaylik tadbirkorga sotgan. Biroq, har qanday qutqarish huquqi Urugvay qonunlariga koʻra bajariladi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Rohter |first=Larry |author-link=Larry Rohter |date=25-avgust 2006-yil |title=A Swastika, 60 Years Submerged, Still Inflames Debate |work=[[New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2006/08/25/world/americas/25ship.html?_r=1&pagewanted=1&oref=slogin |access-date=19-may 2008-yil |quote=.}}</ref>. 1940-yilga kelib Germaniya Urugvay bilan diplomatik aloqalarni uzish bilan tahdid qildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=20-iyun 1940-yil |title=Minister Ready to Ask for His Passports if Any Local Nazi Leaders Are Deported |work=[[New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1940/06/20/archives/reich-threatens-uruguayan-break-minister-ready-to-ask-for-his.html |access-date=22-may 2009-yil |quote=.}}</ref>. 1942-yil 25-yanvarda Urugvay [[Uchinchi reyx|fashistlar Germaniyasi]] bilan diplomatik munosabatlarni uzdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Hulen |first=Bertram D. |date=22-yanvar 1942-yil |title=Actual Rupture Is Left to Congress of Each Signatory |work=[[New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1942/01/22/archives/argentina-agrees-actual-rupture-is-left-to-congress-of-each.html |access-date=22-may 2009-yil |quote=Unanimous agreement by the twenty-one American republics on a resolution for severance of relations with the Axis powers was reached late today at a three-hour consultation in the office of Foreign Minister Oswaldo Aranha of Brazil, who is chairman of the Inter-American Conference.}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=25-yanvar 1942-yil |title=Uruguay, Peru Break Relations with Axis |work=[[Chicago Tribune]] |url=https://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/473028942.html?dids=473028942:473028942&FMT=CITE&FMTS=CITE:AI&date=Jan+25%2C+1942&author=&pub=Chicago+Tribune&desc=URUGUAY%2C+PERU+BREAK+RELATIONS+WITH+THE+AXIS&pqatl=google |access-date=22-may 2009-yil |quote=Uruguay and Peru severed diplomatic relations tonight with Germany, Italy, and Japan. putting into swift effect terms of a compromise anti-axis agreement... |archive-date=20-oktabr 2012-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20121020185621/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/473028942.html?dids=473028942:473028942&FMT=CITE&FMTS=CITE:AI&date=Jan+25,+1942&author=&pub=Chicago+Tribune&desc=URUGUAY,+PERU+BREAK+RELATIONS+WITH+THE+AXIS&pqatl=google |url-status=dead }}</ref>. Ikkinchi jahon urushidan keyin Urugvay [[Germaniya|Germaniya Federativ Respublikasi va]] [[Germaniya Demokratik Respublikasi]] bilan diplomatik munosabatlar oʻrnatdi. 2011-yil oktabr oyida Urugvay prezidenti Xose Muxika Germaniyaga rasmiy tashrif bilan keldi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.lr21.com.uy/politica/474650-mujica-viaja-a-europa-inversiones-y-apoyo-a-la-ensenanza-terciaria|sarlavha=President Mujica in Belgium, Sweden, Norway, and Germany|sana=7-oktabr 2011-yil|nashriyot=La República|til=ispancha}}</ref>. == Madaniy aloqalar == Urugvayda Gyote instituti mavjud. Montevideo nemis maktabi 1857-yilda ochilgan nemislarning ikki millatli maktabidir. Bu Janubiy Amerikada ochilgan birinchi nemis maktabi hisoblanadi. Urugvaydagi Germaniya universitetlariga kirish uchun qoʻshma imtihon mavjud boʻlib, u ikkala mamlakatdagi universitetlarga kirish huquqini beradi. Nemis tilidagi maktabni mennonitlar boshqaradi. Madaniy hamkorlik shartnomasi 1989-yil 8-mayda imzolangan<ref name="germ">{{Veb manbasi|url=http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Uruguay.html|sarlavha=Uruguay|kirish sanasi=21-may 2009-yil|nashriyot=[[Germany|German Foreign Office]]}}</ref>. == Savdo aloqalari == 2009-yilda Urugvaydan Germaniyaga eksport 205 [[Yevro|million]] yevroni, Germaniyadan Urugvay importi esa 133 [[Yevro|million]] yevroni tashkil etgan. Germaniya mamlakatning [[Yevropa Ittifoqi|Yevropa Ittifoqidagi]] asosiy savdo sherigi hisoblanadi. Germaniya Urugvayga eksport qiluvchi davlatlar orasida Braziliya, AQSh, Argentina va Meksikadan keyin beshinchi oʻrinda turadi. Germaniya import qiluvchi davlatlar roʻyxatida Braziliya, Argentina, AQSh, Xitoy, Venesuela va Rossiyadan keyin yettinchi oʻrinda turadi. Urugvay nemis importini yetkazib beruvchilar orasida 84-oʻrinni va Germaniya eksportini xaridorlar orasida 108-oʻrinni egallaydi<ref name="germ"/>. == Siyosiy asoslar == Fridrix Ebert fondi va Konrad Adenauer fondi Montevideoda vakolatxonaga ega. Boshqa nemis fondlari orasida Fridrix Naumann jamgʻarmasi, Geynrix Böll jamgʻarmasi va Roza Lyuksemburg jamgʻarmasi mavjud<ref name="germ"/>. == Manbalar == <references group="" responsive="1"></references> == Havolalar == * [http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Uruguay.html Germaniya Tashqi ishlar vazirligi Urugvay bilan munosabatlar haqida] * [https://web.archive.org/web/20090122044308/http://www.montevideo.diplo.de/Vertretung/montevideo/es/Startseite.html Montevideodagi Germaniya elchixonasi (faqat nemis va ispan tillarida)] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Urugvayning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] 5envi7pidjn73mvhbcb5fe5i3tcqqel 6221244 6221223 2026-07-31T12:23:59Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Urugvay" ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221244 wikitext text/x-wiki [[File:Germany_Uruguay_Locator.png|250px|thumb|[[Germaniya]] va [[Urugvay]] davlatlarining xaritada joylashuvi. Yashil rangda Germaniya, sariq rangda Urugvay koʻrsatilgan.]] '''Germaniya — Urugvay munosabatlari''' [[Germaniya]] va [[Urugvay]] oʻrtasidagi tashqi aloqalardir. Germaniyaning [[Montevideo|Montevideoda]] elchixonasi bor. Urugvayning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi, [[Gamburg|Gamburgda]] bosh konsulligi va 6 ta faxriy konsulligi ([[Bremen]], [[Dusseldorf|Dyusseldorf]], [[Frankfurtmayn|Frankfurt-na-Mayn]], [[München|Myunxen]], [[Potsdam]] va [[Stuttgart|Shtutgartda]]) mavjud. Germaniya Urugvayning [[Yevropa Ittifoqi|Yevropa Ittifoqidagi]] asosiy savdo sherigi hisoblanadi<ref name="germ"/>. == Tarixi == [[Fayl:Embajada_de_Alemania_en_Uruguay.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e1/Embajada_de_Alemania_en_Uruguay.JPG/220px-Embajada_de_Alemania_en_Uruguay.JPG|right|thumb| Germaniyaning Montevideodagi elchixonasi]] [[Fayl:Berlin_-_Botschaft_von_Uruguay_20191027-02.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/26/Berlin_-_Botschaft_von_Uruguay_20191027-02.jpg/220px-Berlin_-_Botschaft_von_Uruguay_20191027-02.jpg|right|thumb| Urugvayning Berlindagi elchixonasi]] 1850-yillardan boshlab nemis muhojirlari Urugvayning rivojlanishiga muhim hissa qoʻshganlar<ref name="germ"/>. Urugvay 1935-yildan boshlab nemis yahudiylariga boshpana taklif qildi<ref name="germ" /><ref>{{Yangiliklar manbasi |year=1938 |title=Latin Nations Open Doors |work=[[Chicago Tribune]] |url=https://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/493351432.html?dids=493351432:493351432&FMT=CITE&FMTS=CITE:AI&date=Jul+10%2C+1938&author=&pub=Chicago+Tribune&desc=LATIN+NATIONS+OFFER+TO+OPEN+DOORS+FOR+JEWS+FROM+GERMANY&pqatl=google |access-date=22-may 2009-yil |archive-date=20-oktabr 2012-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20121020183827/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/493351432.html?dids=493351432:493351432&FMT=CITE&FMTS=CITE:AI&date=Jul+10,+1938&author=&pub=Chicago+Tribune&desc=LATIN+NATIONS+OFFER+TO+OPEN+DOORS+FOR+JEWS+FROM+GERMANY&pqatl=google |url-status=dead }}</ref>. Mennonit jamoalari 1948-yildan boshlab Germaniyadan Urugvayga [[Ikkinchi jahon urushi|Ikkinchi jahon urushidan]] keyin hijrat qilishgan<ref name="germ" /><ref>{{Cite encyclopedia|url=http://www.gameo.org/encyclopedia/contents/U76.html|encyclopedia=Global Anabaptist Mennonite Encyclopedia Online|title=Uruguay|quote=.|accessdate=23-may 2009-yil}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=5-sentabr 2004-yil |title=Elfrieda Dyck, 87, Mennonite Who Helped Thousands Resettle |work=[[New York Times]] |url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F07E1D91131F936A3575AC0A9629C8B63 |access-date=26-may 2009-yil |quote=.}}</ref>. Birinchi [[Birinchi jahon urushi|jahon urushi]] paytida Urugvay Germaniyaga qarshi chiqqan va diplomatik munosabatlarni uzgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |year=1917 |title=German Official Uruguay Breaks Off Relations. |work=[[The Evening Independent]] |url=https://news.google.com/newspapers?id=u28LAAAAIBAJ&sjid=5VMDAAAAIBAJ&pg=2992,2942324&dq=german+in+uruguay |access-date=22-may 2009-yil}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |year=1918 |title=Three More Nations Near War on Kaiser |work=[[Chicago Tribune]] |url=https://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/370043842.html?dids=370043842:370043842&FMT=CITE&FMTS=CITE:AI&date=Apr+24%2C+1918&author=&pub=Chicago+Tribune&desc=THREE+MORE+NATIONS+NEAR+WAR+ON+KAISER&pqatl=google |access-date=22-may 2009-yil |quote=Holland, Argentina, and Uruguay on the Verge. |archive-date=20-oktabr 2012-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20121020184023/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/370043842.html?dids=370043842:370043842&FMT=CITE&FMTS=CITE:AI&date=Apr+24,+1918&author=&pub=Chicago+Tribune&desc=THREE+MORE+NATIONS+NEAR+WAR+ON+KAISER&pqatl=google |url-status=dead }}</ref>. 1939-yil 13-dekabrda Urugvay qirgʻoqlari yaqinida River Pleyt jangi boʻlib oʻtdi. Jangda ingliz qoʻshinlari Germaniyaning Graf Spee kemasini choʻktirib yubordilar. Urugvay tashqi ishlar vaziri sifatida doktor Alberto Guani bilan diplomatik munozara boʻlib oʻtdi. Guani kemaning Montevideo bandargohida qolishi uchun 72 soatlik vaqt jadvalini belgiladi. Graf Speening 1150 kishidan iborat omon qolgan ekipajining aksariyati Urugvay va Argentinada internirlangan va koʻplari urushdan keyin qolgan. Germaniyaning Urugvaydagi elchixonasi mulozimining aytishicha, uning hukumati Germaniya kemaga egalik huquqini daʼvo qiladimi yoki yoʻqligi haqidagi oʻz pozitsiyasini bildirgan rasmiy xat yuborgan. Germaniyaning daʼvosi bekor qilinadi, chunki 1940-yil boshida fashistlar hukumati kemani qutqarish huquqini Britaniya hukumati nomidan ishlayotgan urugvaylik tadbirkorga sotgan. Biroq, har qanday qutqarish huquqi Urugvay qonunlariga koʻra bajariladi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Rohter |first=Larry |author-link=Larry Rohter |date=25-avgust 2006-yil |title=A Swastika, 60 Years Submerged, Still Inflames Debate |work=[[New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2006/08/25/world/americas/25ship.html?_r=1&pagewanted=1&oref=slogin |access-date=19-may 2008-yil |quote=.}}</ref>. 1940-yilga kelib Germaniya Urugvay bilan diplomatik aloqalarni uzish bilan tahdid qildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=20-iyun 1940-yil |title=Minister Ready to Ask for His Passports if Any Local Nazi Leaders Are Deported |work=[[New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1940/06/20/archives/reich-threatens-uruguayan-break-minister-ready-to-ask-for-his.html |access-date=22-may 2009-yil |quote=.}}</ref>. 1942-yil 25-yanvarda Urugvay [[Uchinchi reyx|fashistlar Germaniyasi]] bilan diplomatik munosabatlarni uzdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Hulen |first=Bertram D. |date=22-yanvar 1942-yil |title=Actual Rupture Is Left to Congress of Each Signatory |work=[[New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1942/01/22/archives/argentina-agrees-actual-rupture-is-left-to-congress-of-each.html |access-date=22-may 2009-yil |quote=Unanimous agreement by the twenty-one American republics on a resolution for severance of relations with the Axis powers was reached late today at a three-hour consultation in the office of Foreign Minister Oswaldo Aranha of Brazil, who is chairman of the Inter-American Conference.}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=25-yanvar 1942-yil |title=Uruguay, Peru Break Relations with Axis |work=[[Chicago Tribune]] |url=https://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/473028942.html?dids=473028942:473028942&FMT=CITE&FMTS=CITE:AI&date=Jan+25%2C+1942&author=&pub=Chicago+Tribune&desc=URUGUAY%2C+PERU+BREAK+RELATIONS+WITH+THE+AXIS&pqatl=google |access-date=22-may 2009-yil |quote=Uruguay and Peru severed diplomatic relations tonight with Germany, Italy, and Japan. putting into swift effect terms of a compromise anti-axis agreement... |archive-date=20-oktabr 2012-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20121020185621/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/473028942.html?dids=473028942:473028942&FMT=CITE&FMTS=CITE:AI&date=Jan+25,+1942&author=&pub=Chicago+Tribune&desc=URUGUAY,+PERU+BREAK+RELATIONS+WITH+THE+AXIS&pqatl=google |url-status=dead }}</ref>. Ikkinchi jahon urushidan keyin Urugvay [[Germaniya|Germaniya Federativ Respublikasi va]] [[Germaniya Demokratik Respublikasi]] bilan diplomatik munosabatlar oʻrnatdi. 2011-yil oktabr oyida Urugvay prezidenti Xose Muxika Germaniyaga rasmiy tashrif bilan keldi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.lr21.com.uy/politica/474650-mujica-viaja-a-europa-inversiones-y-apoyo-a-la-ensenanza-terciaria|sarlavha=President Mujica in Belgium, Sweden, Norway, and Germany|sana=7-oktabr 2011-yil|nashriyot=La República|til=ispancha}}</ref>. == Madaniy aloqalar == Urugvayda Gyote instituti mavjud. Montevideo nemis maktabi 1857-yilda ochilgan nemislarning ikki millatli maktabidir. Bu Janubiy Amerikada ochilgan birinchi nemis maktabi hisoblanadi. Urugvaydagi Germaniya universitetlariga kirish uchun qoʻshma imtihon mavjud boʻlib, u ikkala mamlakatdagi universitetlarga kirish huquqini beradi. Nemis tilidagi maktabni mennonitlar boshqaradi. Madaniy hamkorlik shartnomasi 1989-yil 8-mayda imzolangan<ref name="germ">{{Veb manbasi|url=http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Uruguay.html|sarlavha=Uruguay|kirish sanasi=21-may 2009-yil|nashriyot=[[Germany|German Foreign Office]]}}</ref>. == Savdo aloqalari == 2009-yilda Urugvaydan Germaniyaga eksport 205 [[Yevro|million]] yevroni, Germaniyadan Urugvay importi esa 133 [[Yevro|million]] yevroni tashkil etgan. Germaniya mamlakatning [[Yevropa Ittifoqi|Yevropa Ittifoqidagi]] asosiy savdo sherigi hisoblanadi. Germaniya Urugvayga eksport qiluvchi davlatlar orasida Braziliya, AQSh, Argentina va Meksikadan keyin beshinchi oʻrinda turadi. Germaniya import qiluvchi davlatlar roʻyxatida Braziliya, Argentina, AQSh, Xitoy, Venesuela va Rossiyadan keyin yettinchi oʻrinda turadi. Urugvay nemis importini yetkazib beruvchilar orasida 84-oʻrinni va Germaniya eksportini xaridorlar orasida 108-oʻrinni egallaydi<ref name="germ"/>. == Siyosiy asoslar == Fridrix Ebert fondi va Konrad Adenauer fondi Montevideoda vakolatxonaga ega. Boshqa nemis fondlari orasida Fridrix Naumann jamgʻarmasi, Geynrix Böll jamgʻarmasi va Roza Lyuksemburg jamgʻarmasi mavjud<ref name="germ"/>. == Manbalar == <references group="" responsive="1"></references> == Havolalar == * [http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Uruguay.html Germaniya Tashqi ishlar vazirligi Urugvay bilan munosabatlar haqida] * [https://web.archive.org/web/20090122044308/http://www.montevideo.diplo.de/Vertretung/montevideo/es/Startseite.html Montevideodagi Germaniya elchixonasi (faqat nemis va ispan tillarida)] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Urugvay]] [[Turkum:Urugvayning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] q6fg5jlugnixx359bajr09m9ysrp8c0 0 810337 6221259 5495051 2026-07-31T12:27:41Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Meksika " ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221259 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Germaniya — Meksika munosabatlari |Tasvir = Germany_Mexico_Locator.png |Mamlakat1 = Germaniya |Mamlakat2 = Meksika |Rang1 = green |Rang2 = orange }} '''Germaniya — Meksika munosabatlari''' [[Germaniya]] va [[Meksika]] oʻrtasidagi [[Diplomatiya|diplomatik munosabatlardir]]. Ikkala davlat ham [[Katta yigirmatalik|G-20 ning yirik iqtisodiyotlari]], [[Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti]] va [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti|Birlashgan Millatlar Tashkilotiga aʼzo]] . == Tarixi == === XIX asr === [[Fayl:SEEMANN(1858)_-_MAZATLAN,_MEXICO.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/ff/SEEMANN%281858%29_-_MAZATLAN%2C_MEXICO.jpg/220px-SEEMANN%281858%29_-_MAZATLAN%2C_MEXICO.jpg|right|thumb| Tinch okeani sohilidagi Mazatlan porti nemis muhojiri tomonidan chizilgan. Port va shaharning pivo sanoati XIXasr boshlarida u yerda yashovchi nemis muhojirlari tomonidan ishlab chiqilgan.]] Nemis ruhoniylari va konchilar xodimlari XVIII asr oxiri va XIX asr boshlarida mustamlaka boʻlgan Meksikaga kelishgan<ref>[https://www.eluniversal.com.mx/english/mexico-and-germany-old-relationship-looking-future Mexico and Germany: and old relationship looking into the future]</ref>. Germaniya va Meksika oʻrtasidagi birinchi aloqalardan biri Prussiya aristokrati [[Aleksandr Gumboldt|Aleksandr fon Gumboldtning]] ilmiy ekspeditsiyasi boʻlib, Gumboldt 1803-yilda Meksikaga kelgan va bir yil davomida Meksika topografiyasini xaritalash, uning kon sanoatini oʻrganish, madaniyati va tarixini oʻrganish bilan shugʻullangan. Meksika va Germaniya oʻrtasidagi diplomatik munosabatlar 1879-yil 23-yanvarda Germaniya birlashgandan keyin oʻrnatilgan<ref name="Bosques"/>. Ikkinchi Meksika imperiyasi va meksikalik [[Meksikalik Maximilian I|Maksimilian I]] hukmronligi davrida nemislar Meksikaning janubiy shtatlariga, birinchi navbatda [[Yukatan (shtat)|Yukatanga]] joylashish uchun Meksikaga keltirildi. 1890-yilda Meksika Prezidenti Porfirio Dias va Germaniya kansleri [[Otto von Bismarck|Otto fon Bismark]] hamkorlikda 450 nemis oilasini Meksikaning [[Chiapas]] shtatiga olib kelishdi va u yerda mintaqa qishloq xoʻjaligini rivojlantirish uchun Sokonusko shahriga joylashtirdilar<ref>[http://www.mexicanosenalemania.com/info-gral-alemania/links-mexico/mexico-alemania-historia-de-sus-relaciones/ México — Alemania (Historia de sus Relaciones) (in Spanish)]</ref>. Bir nechta nemis muhojirlari asosan shimoliy Meksikaga koʻchib ketishdi va Mazatlan porti hamda Meksikaning pivo sanoati kabi bir qancha shaharlarni rivojlantirishga yordam berishdi. === XX asr === [[Fayl:Zimmerman_Telegram_WWI_Image.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c6/Zimmerman_Telegram_WWI_Image.jpg/220px-Zimmerman_Telegram_WWI_Image.jpg|right|thumb| Zimmerman Telegram]] Birinchi [[Birinchi jahon urushi|jahon urushi paytida]] (1914-1918) Meksika neytral boʻlib qolgan. Bu vaqt ichida Meksika birinchi jahon urushi bilan bir vaqtda yuz bergan inqilob (1910-1920) bilan band boʻlgan. 1917-yil yanvar oyida ingliz agentlari Germaniyaning Meksikadagi elchisi Geynrix fon Ekardtga [[Germaniya imperiyasi|Germaniya imperiyasining]] tashqi ishlar boʻyicha Davlat kotibi Artur Zimmerman tomonidan yuborilgan telegrammani tutib olishdi. Telegrammada Germaniya Meksikaga, agar [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Qoʻshma Shtatlar]] urushga qoʻshilsa, Meksika [[Markaziy kuchlar|Markaziy kuchlarga]] qoʻshilib, ular tomonida boʻlishini taklif qilingan. Minnatdorchilik uchun va agar Markaziy kuchlar gʻalaba qozonsa, Meksika 1848-yilda [[Amerika-Meksika urushi|Meksika-Amerika urushi]] paytida Meksika Qoʻshma Shtatlarga qarshi urushda yoʻqotgan [[Texas]], [[Nyu-Meksiko]] va [[Arizona]] hududlarini tiklashga taklif berilgandi. Zimmermann telegrammasi deb nomlanuvchi telegrammani [[Mexiko shahri|Mexiko shahriga]] yoʻnaltirish uchun [[Vashington (shahar)|Vashingtondagi]] Germaniya elchixonasiga uzatilayotganda ushlangan. Meksika oxir-oqibat telegrammani rad etdi va urush paytida betaraflikni saqlab qoldi<ref>[https://www.bbc.com/news/uk-38581861 Why was the Zimmermann Telegram so important?]</ref>. Ispaniyadagi fuqarolar urushi (1936-1939) davrida Meksika va Germaniya mojaroning qarama-qarshi tomonlarini, Meksika respublikachilarni, Germaniya esa millatchilarni qoʻllab-quvvatlagan. Bu Meksika va Germaniyani bir-biriga qarshi qoʻydi va oxir-oqibat ular oʻrtasida salbiy oʻzaro taʼsirga sabab boʻldi. 1942-yil 22-mayda Meksika Ikkinchi [[Ikkinchi jahon urushi|Jahon urushi]] paytida Germaniyaga urush eʼlon qildi. Urush toʻgʻrisidagi qarorni Meksika prezidenti Manuel Avila Kamacho tomonidan nemis suv osti kemalari Meksika [[Meksika qoʻltigʻi|koʻrfazida]] ikkita Meksika neft tankerini yoʻq qilganidan keyin qabul qildi; SS Potrero del Llano va SS Faja de Oro emalarining ikkalasi ham AQShga xom neft olib ketayotgan edi. Meksika urush paytida askar qoʻshgan ikki Lotin Amerika davlatidan biri (boshqa davlat [[Braziliya]]) edi. Filippinda Yevropaga qaraganda koʻproq meksikalik qoʻshinlar jang qildi. Biroq, bu Germaniyani oʻz tashriflarini amalga oshirishdan qaytarmadi. Ikki xalq oʻrtasidagi diplomatik aloqalar 1952-yil 16-aprelda tiklandi<ref name="Bosques"/>. Ikkinchi jahon urushidan keyin Meksika [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Germaniya Federativ Respublikasi]] (Gʻarbiy Germaniya) va [[Germaniya Demokratik Respublikasi]] (Sharqiy Germaniya) bilan diplomatik aloqalarni saqlab qoldi<ref name="East">[https://www.nd-archiv.de/artikel/910014..html Erich Honecker in Ciudad de Mexico von Präsident Jose Lopez Portillo herzlich willkommen geheißen (in German)]</ref>. Keyinchalik Meksika [[Bonn|Bonnda]] elchixonasini ham saqlab qoldi<ref name="History">{{Veb manbasi |sarlavha=History of diplomatic relations between Mexico and Germany (in Spanish) |url=http://www.sre.gob.mx/images/stories/docnormateca/manexte/embajadas/MOEMAlemania.pdf |qaralgan sana=2022-10-09 |arxivsana=2016-03-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160303222855/http://sre.gob.mx/images/stories/docnormateca/manexte/embajadas/MOEMAlemania.pdf }}</ref>. 1990-yilda Germaniya qayta birlashgandan soʻng, Meksika Germaniya Federativ Respublikasi bilan aloqalarni oʻrnatdi va 2000-yilda Meksika oʻz elchixonasini hozirgi Berlindagi joyiga koʻchirdi<ref name="History" />. === XXI asr === Ikki davlat rahbarlari o‘rtasida bir necha bor oliy darajadagi tashriflar bo‘lib o‘tgan. 2017-yil iyun oyida Germaniya kansleri [[Angela Merkel]] Meksikaga rasmiy tashrif buyurdi va Meksika prezidenti [[Enrique Peña Nieto|Enrike Penya Nyeto]] bilan uchrashdi. Har ikki yetakchi demokratiya va erkin savdoni rivojlantirish kabi umumiy qadriyatlarga asoslangan ikki tomonlama munosabatlar mustahkamligini yana bir bor tasdiqladi. Ikkala davlat ham koʻp tomonlama hamkorlikni himoya qilish, barqaror rivojlanish yoʻlidagi hamkorlik, migratsiya fenomeniga eʼtibor va iqlim oʻzgarishiga qarshi kurash kabi boshqa masalalarga eʼtibor qaratdi<ref name="Bosques">[https://centrogilbertobosques.senado.gob.mx/docs/F_Alemania.pdf Bilateral relations between Mexico and Germany (in Spanish)]</ref>. 2022-yil sentabr oyida Germaniya prezidenti [[Frank-Walter Steinmeier|Frank-Valter Shtaynmayer]] Meksikaga tashrif buyurdi va Meksika prezidenti Andres Manuel Lopes Obrador bilan uchrashdi. Tashrif davomida Shtaynmayer Meksika hukumatini [[Rossiyaning Ukrainaga bosqini (2022)|Rossiyaning Ukrainaga]] bostirib kirishiga qarshi turishda Yevropa bilan birga turishga chaqirdi<ref>[https://www.reuters.com/world/german-president-urges-mexico-stand-against-russian-invasion-2022-09-20/ German president urges Mexico to stand against Russian invasion]</ref>. == Yuqori darajadagi tashriflar == [[Fayl:Angela_Merkel_welcomes_Enrique_Peña_Nieto_in_Hamburg,_July_2017_(2).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1d/Angela_Merkel_welcomes_Enrique_Pe%C3%B1a_Nieto_in_Hamburg%2C_July_2017_%282%29.jpg/220px-Angela_Merkel_welcomes_Enrique_Pe%C3%B1a_Nieto_in_Hamburg%2C_July_2017_%282%29.jpg|right|thumb| Germaniya kansleri Angela Merkel va Meksika prezidenti Enrike Penya Nyeto 2017-yil iyul oyidagi uchrashuvi.]] '''Germaniyadan Meksikaga yuqori darajadagi tashriflar''' * Sharqiy Germaniya Bosh kotibi Erich Xonekker (1981) * Gʻarbiy Germaniya va birlashgan Germaniya kansleri [[Helmut Kohl|Gelmut Kol]] (1984, 1996) * Prezident Roman Herzog (1999) * Kansler [[Gerhard Schröder|Gerxard Shröder]] (2002) * Prezident [[Johannes Rau|Yoxannes Rau]] (2003) * Prezident [[Horst Köhler]] (2004) * Kansler [[Angela Merkel]] (2008, 2012, 2017) * Prezident Kristian Vulf (2011) * Prezident [[Frank-Walter Steinmeier|Frank-Valter Shtaynmayer]] (2022) '''Meksikadan Germaniyaga yuqori darajadagi tashriflar''' * * Prezident Adolfo Lopes Mateos (1963) * Prezident Luis Echeverria Alvares (1974) * Prezident Migel de la Madrid Xurtado (1985) * Prezident Karlos Salinas de Gortari (1991) * Prezident Ernesto Zedillo (1997) * Prezident [[Vicente Fox|Visente Foks]] (2001-yil yanvar va oktyabr, 2003-yil) * Prezident Felipe Kalderon (2007-yil yanvar va iyun, 2010-yil) * Prezident [[Enrique Peña Nieto|Enrike Penya Nieto]] (2016, 2017, 2018) == Ikki tomonlama shartnomalar == Ikki davlat oʻrtasida bir qancha ikki tomonlama shartnomalar imzolangan, jumladan, musiqa asarlari muallifi huquqlarini himoya qilish toʻgʻrisidagi bitim (1954); Yuridik yordam koʻrsatishda oʻzaro kelishuv toʻgʻrisidagi shartnoma (1956); Havo orqali tashish shartnomasi (1967); Ilmiy-texnikaviy hamkorlik shartnomasi (1974); Madaniy hamkorlik shartnomasi (1977); Investitsiyalarni ragʻbatlantirish va oʻzaro himoya qilish toʻgʻrisidagi bitim (1998); Daromad soligʻi va kapital soligʻi boʻyicha ikki tomonlama soliqqa tortish va soliq toʻlashdan boʻyin tovlashga yoʻl qoʻymaslik toʻgʻrisidagi bitim (2008) va Texnik hamkorlik toʻgʻrisidagi bitim (2012)<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Bilateral Agreements between Mexico and Germany (in Spanish) |url=https://aplicaciones.sre.gob.mx/tratados/consulta_nva.php |qaralgan sana=2022-10-09 |arxivsana=2021-06-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210624203850/https://aplicaciones.sre.gob.mx/tratados/consulta_nva.php }}</ref>. == Migratsiya == Meksikada nemis millatiga mansub jamiyat bor. Jamiyat gullab-yashnamoqda va bir qancha taniqli meksikalik siyosatchilar, jurnalistlar, rassomlar va aktyorlar nemis millatiga mansub. Meksikada, shuningdek, Shimoliy Meksikaning nemislari aʼzo boʻlgan taxminan 100 000 kishiga ega boʻlgan Mennonitlar jamoasi mavjud<ref>[http://muse.jhu.edu/login?auth=0&type=summary&url=/journals/journal_of_the_southwest/v054/54.1.bridgemon.pdf Mennonite community in Northern Chihuahua, Mexico]</ref>. == Transport == Ikki mamlakat oʻrtasida quyidagi aviakompaniyalar bilan toʻgʻridan-toʻgʻri reyslar mavjud: Condor va [[Lufthansa]]. == Savdo aloqalari == 1997-yilda Meksika [[Yevropa Ittifoqi]] (Germaniya ham kiradi) bilan Erkin savdo shartnomasini imzoladi. 2018-yilda ikki mamlakat o‘rtasidagi o‘zaro tovar ayirboshlash hajmi 24,8 milliard dollarni tashkil etgan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Mexican Ministry of the Economy: Germany (in Spanish) |url=http://www.economia-snci.gob.mx/sic_php/pages/estadisticas/ |qaralgan sana=2022-10-09 |arxivsana=2019-07-28 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190728002302/http://www.economia-snci.gob.mx/sic_php/pages/estadisticas/ }}</ref>. Germaniya Meksikaning Yevropa Ittifoqidagi eng yirik savdo sherigi va jahon miqyosida beshinchi yirik savdo sherigi hisoblanadi. Shu bilan birga, Meksika Germaniyaning [[Lotin amerikasi|Lotin Amerikasidagi]] ikkinchi yirik savdo sherigidir (Braziliyadan keyin). Germaniyaning Meksikaga asosiy eksporti quyidagilardan iborat: mashinalar, avtomobillar, kimyoviy mahsulotlar, farmatsevtika mahsulotlari va tibbiy texnologiyalar. Meksikaning Germaniyaga asosiy eksporti quyidagilardan iborat: avtomobillar va avtomobil qismlari, shuningdek elektronika sanoati mahsulotlari<ref name="Bosques"/>. Meksikada umumiy kapitali 25 milliard AQSh dollarini tashkil etgan 1300 dan ortiq nemis kompaniyalari mavjud<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.mexiko.diplo.de/Vertretung/mexiko/es/05_20Wirtschaft/0__Wirtschaft.html|sarlavha=Area de Economía (in Spanish)|kirish sanasi=2014-11-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170715114541/http://www.mexiko.diplo.de/Vertretung/mexiko/es/05_20Wirtschaft/0__Wirtschaft.html|arxivsana=2017-07-15}}</ref>. [[Audi AG|Audi]], [[Bayer]], [[BMW]], [[Doyche bank|Deutsche Bank]], [[Mercedes-Benz]], [[Siemens]] va [[Volkswagen kompaniyasi|Volkswagen]] (boshqalar qatori) kabi bir qancha nemis transmilliy kompaniyalari Meksikaga sarmoya kiritadi va ishlaydi. Germaniyada Cemex, Grupo Alfa, Mexichem va Nemak kabi meksikalik transmilliy kompaniyalar (boshqalar) ishlaydi<ref name="Bosques"/>. == Doimiy diplomatik vakolatxonalar == * Germaniyaning [[Mexiko shahri|Mexiko shahrida]] elchixonasi bor<ref>[https://mexiko.diplo.de/ Embassy of Germany in Mexico City]</ref>. * Meksikaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi va [[Frankfurtmayn|Frankfurtda]] konsulligi bor<ref>[https://embamex.sre.gob.mx/alemania/ Embassy of Mexico in Berlin]</ref><ref>[https://consulmex.sre.gob.mx/frankfurt/ Consulate of Mexico in Frankfurt]</ref>. <gallery class="center"> Fayl:Embajada de Alemania en la Ciudad de México.jpg|Germaniyaning Mexikodagi elchixonasi Fayl:Tiergarten Klingelhöferstraße 3 Botschaft Mexico.jpg|Berlindagi Meksika elchixonasi </gallery> == Manbalar == {{Manbalar|30em}} [[Turkum:Meksikaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Meksika ]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] 75ketz94qfly2tu6vrf3oyt7pgjol6t 0 810568 6221221 5238949 2026-07-31T12:19:52Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning tashqi siyosati]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221221 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Germaniya — Ukraina munosabatlari |Tasvir = Germany_Ukraine_Locator.png |Mamlakat1 = Germaniya |Mamlakat2 = Ukraina |Rang1 = green |Rang2 = orange }} '''Germaniya — Ukraina munosabatlari''' [[Germaniya]] va [[Ukraina]] oʻrtasidagi tashqi aloqalardir. Ukraina va Germaniya oʻrtasidagi diplomatik aloqalar dastlab 1918-yilda Ukraina Xalq Respublikasi va [[Germaniya imperiyasi]] oʻrtasida oʻrnatilgan boʻlsa-da, keyinchalik Ukrainaning Qizil Armiya tomonidan bosib olinishi tufayli tez orada toʻxtatildi. Hozirgi munosabatlar 1989-yilda konsullik darajasida, 1992-yilda esa keng koʻlamli diplomatik missiya sifatida qayta tiklandi. == Tarixi == [[Fayl:Petro_Poroshenko_with_Frank-Walter_Steinmeier_in_Ukraine_-_2018.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/Petro_Poroshenko_with_Frank-Walter_Steinmeier_in_Ukraine_-_2018.jpg/220px-Petro_Poroshenko_with_Frank-Walter_Steinmeier_in_Ukraine_-_2018.jpg|thumb| Germaniya prezidenti [[Frank-Walter Steinmeier|Frank-Valter Shtaynmayer]] Ukraina prezidenti [[Petro Poroshenko|Pyotr Poroshenko]] bilan 2018-yil may oyida [[Ukraina|Ukrainada]]]] [[Fayl:Olaf_Scholz_Volodymyr_Zelenskyy_2022-02-14_60.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cd/Olaf_Scholz_Volodymyr_Zelenskyy_2022-02-14_60.jpg/220px-Olaf_Scholz_Volodymyr_Zelenskyy_2022-02-14_60.jpg|thumb| Germaniya kansleri [[Olaf Scholz|Olaf Shols]] (chapda) Ukraina prezidenti [[Volodimir Zelenskiy|Vladimir Zelenskiy]] bilan (o‘ngda), 2022-yil, 14-fevral.]] === 1918-yildan keyin === 1918-yil — [[Brest sulhi|Brest-Litovsk shartnomasidan]] keyin nemis qoʻshinlari [[Rossiya Sovet Federativ Sotsialistik Respublikasi|Sovet Rossiyasiga]] qarshi Ukrainaga harbiy yordam koʻrsatdi; Germaniya harbiy maʼmuriyati Pavlo Skoropadskiyning Ukraina Xalq Respublikasiga qarshi qaratilgan toʻntarishda (1918-yil aprel) va qisqa muddatli Ukraina davlatining barpo etilishida muhim rol oʻynadi. Germaniyaning Ukrainadagi birinchi elchisi Alfons Mumm fon Shvartsenshteyn boʻlgan; Ukrainaning Germaniyadagi birinchi elchisi Teodor Shteingel bilan almashtirilgan Aleksandr Sevriuk (Muvaqqat ishlar vakili sifatida) edi. 1941—1944-yillar — Nemis qoʻshinlari (italiyaliklar, ruminlar va vengerlar yordamida) Sovet Ukrainasining koʻp qismini (shu jumladan, Sovet tomonidan bosib olingan Polshaning janubi-sharqiy qismini) va Bosh hukumat hamda Ukraina Reyxskomissariati oʻrtasidagi qismlarni egallab olishdi. === 1945-yildan keyin === 1944—1950-yillar — tirik qolgan OUN (Ukraina millatchilari tashkiloti) rahbarlari AQShning Germaniyaning ishgʻol zonasida boshpana topdilar, bu yerda koʻplab ukrainalik koʻchirilganlar yashaydi. 1953-yil — „Ozodlik“ [[Ozodlik radiosi|radiosi]] (oʻsha paytda „Ozodlik“ radiosi) Myunxenda oʻz faoliyatini boshladi va Ukrainaga ukrain tilida eshittirishni boshladi. 1959-yil — [[Stepan Bandera]] [[München|Myunxenda]] sovet agenti tomonidan oʻldirilgan === 1989-yildan keyin va demokratik diplomatik yutuqlar === 1991-yil — Germaniya TIV arxivida 2022-yilda chop etilgan fayllarga koʻra, Germaniya Ukraina mustaqilligi va Sovet Ittifoqining parchalanishiga qarshi boʻlgan<ref name="si">{{Veb manbasi|url=https://www.spiegel.de/international/germany/bonn-moscow-ties-newly-released-documents-shed-fresh-light-on-nato-s-eastward-expansion-a-5a362292-dfe6-4355-b90f-10d635d7d664|sarlavha=Bonn-Moscow Ties: Newly Released Documents Shed Fresh Light on NATO's Eastward Expansion|ish=Spiegel International|sana=3-may 2022-yil|qaralgan sana=3-sentabr 2022-yil}}</ref>. 1991-yil noyabr — Sovet Ittifoqining yaqinda parchalanishiga duch kelgan Germaniya kansleri [[Helmut Kohl|Helmut Kol]] Rossiyaga Rossiya bilan taklif qilingan konfederatsiyaga qoʻshilishi uchun „Ukraina rahbariyatiga taʼsir koʻrsatishni“ taklif qilgan<ref name="si" />. 1991-yil dekabr — Germaniya 1991-yilgi mustaqillik referendumidan keyin Ukraina mustaqilligi muqarrar boʻlgandan keyingina oʻz pozitsiyasini oʻzgartirdi va Ukrainani tan oldi<ref name="si" />. 2011-yil — „Shimoliy oqim“ Ukrainani iqtisodiy jihatdan zaiflashtiradi.  == Rossiya-Ukraina urushlari paytida == 2014-yil — Germaniya [[Vladimir Putin|Putinning]] Ukrainaga bostirib kirishini toʻxtatishga qaratilgan Normandiya formatidagi munozaralariga qoʻshildi. 2014-yil — Mojaro zonalariga hech qachon qurol yubormaslik siyosati tufayli Germaniya Ukrainaga barcha qurol sotishni toʻxtatdi. 2014-yil — Yevropa Ittifoqining Rossiyaga qarshi sanksiyalari. 2014-yildan keyin Rossiya Ukrainaga tahdid qilib, Qrimni egallab olgani va [[Rossiya-Ukraina urushi|Ukraina sharqidagi janglarga]] homiylik qilgani sababli ostpolitika siyosati keskin silkindi. Berlin Moskvaning harakatlarini xalqaro huquqni buzish sifatida qoraladi va Yevropa Ittifoqi sanksiyalarini shakllantirishda yetakchi rol oʻynadi. Biroq, Germaniya „Shimoliy oqim“ quvuri orqali Rossiyaning energiya taʼminotiga juda bogʻliq, shuning uchun u ehtiyotkorlik bilan harakat qildi va Amerikaning „Shimoliy oqim“ ni bekor qilish harakatlariga qarshi boʻldi<ref name="siddi">Marco Siddi, „German foreign policy towards Russia in the aftermath of the Ukraine crisis: A new Ostpolitik?.“ Europe-Asia Studies 68.4 (2016): 665-677.</ref>. 2018-yil iyul — Ukraina prezidenti [[Petro Poroshenko|Pyotr Poroshenko]] Rossiyadan Germaniyaga rejalashtirilgan [[Shimoliy oqim 2]] gaz quvuriga qarshi chiqdi<ref name="tggr">{{Yangiliklar manbasi |date=11-iyul 2018-yil |title=Germany and Russia gas links: Trump is not only one to ask questions |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/us-news/2018/jul/11/germany-and-russia-gas-links-trump-questions-europe-nord-stream2}}</ref>. 2021-yil dekabr — Germaniya 2021—2022-yillardagi Rossiya-Ukraina inqirozi paytida<ref name="ftblock">{{Yangiliklar manbasi |date=12-dekabr 2021-yil |title=Ukraine blames Germany for 'blocking' Nato weapons supply |work=Financial Times |url=https://www.ft.com/content/1336c9be-f1c9-4545-9f85-3b07fcb746d6}}</ref><ref name="dwesto">{{Yangiliklar manbasi |date=21-yanvar 2022-yil |title=Germany blocks Estonian arms exports to Ukraine: report |work=Deutsche Welle |url=https://www.dw.com/en/germany-blocks-estonian-arms-exports-to-ukraine-report/a-60520988}}</ref> Ukrainaga qurol yetkazib berishni blokladi. 2022-yil yanvar — Britaniya Qirollik havo kuchlarining C-17 samolyotlari minglab NLAW tankga qarshi qurollarini [[Kiyev|Kiyevga]] yetkazib berish uchun Germaniya havo hududi boʻylab uzoq aylanma yoʻlni bosib oʻtdi<ref name="biukr">{{Yangiliklar manbasi |date=18-yanvar 2022-yil |title=UK planes took a long detour around Germany to deliver weapons to Ukraine in case Russia invades |work=Business Insider |url=https://www.businessinsider.com/ukraine-uk-planes-long-detour-around-germany-deliver-weapons-2022-1?r=US&IR=T}}</ref>. Ukraina tashqi ishlar vaziri Dmitriy Kulebaning aytishicha, ukrainaliklar Germaniyaning pozitsiyasini „oʻnlab yillar davomida“ eslab qolishadi<ref name="kuleba">{{Yangiliklar manbasi |date=23-yanvar 2022-yil |title=Кулеба: українці десятиліттями пам'ятатимуть позицію Німеччини щодо зброї |language=ukraincha |work=[[Ukrayinska Pravda]] |url=https://www.pravda.com.ua/news/2022/01/23/7321400/}}</ref>. 2022-yil yanvar — Germaniyaning Ukrainadagi elchisi Anka Feldxusen Germaniya harbiy-dengiz kuchlari boshligʻi Kay-Achim Schönbaxning izohlari tufayli Ukraina tashqi ishlar vazirligiga chaqirildi; Natijada vitse-admiral Schönbax isteʼfoga chiqarildi<ref name="admiral">{{Yangiliklar manbasi |date=22-yanvar 2022-yil |title=German navy chief resigns amid diplomatic row with Kyiv |work=Politico |url=https://www.politico.eu/article/germany-defense-minister-lambrecht-weapon-supply-kyiv-ukraine/}}</ref>. 2022-yil yanvar — Germaniya Ukrainaga 5000 ta kaska taklif qildi. Taklif masxara qilinadi va transfer kechiktiriladi<ref>[https://www.cnbc.com/2022/01/27/germanys-offer-to-send-5000-helmets-to-ukraine-provokes-outrage.html ‘Itʼs a jokeʼ: Germany’s offer of 5,000 helmets to Ukraine is met with disdain amid Russia invasion fears]</ref><ref>[https://sports.yahoo.com/5-000-helmets-germany-offered-175355794.htm The 5,000 helmets Germany offered Ukraine are finally on their way as it faces a Russian onslaught from 3 sidesl ]{{Oʻlikhavola|date=avgust 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. 2022-yil fevral — Annalena Baerbok Germaniya tashqi ishlar vazirligi vakili sifatida Germaniya fuqarolaridan Ukrainani zudlik bilan tark etishni soʻradi, chunki [[Rossiya]] [[Ukraina|Ukrainaga]] bostirib kirishga tayyor edi, Bundan tashqari, G7 yigʻilishidan soʻng u Ukrainani guruh tomonidan birlashgan holda qoʻllab-quvvatlashga ishontirdi<ref name="breco">{{Yangiliklar manbasi |title=Germany asks citizens to leave Ukraine 'urgently' |publisher=Business Recorder |url=https://www.brecorder.com/news/40155612 |access-date=19-fevral 2022-yil}}</ref>. 2022-yil fevral — 26-fevral, shanba kuni Germaniya hech qachon mojaro zonalariga qurol yubormaslik haqidagi uzoq yillik siyosatdan voz kechdi; u Ukrainaning Rossiyaga qarshi kurashini qoʻllab-quvvatlashini kuchaytirdi, siyosatni oʻzgartirishda Kiyevga qurol-yarogʻ oʻtkazishni maʼqulladi va Moskvaning SWIFT banklararo tizimiga kirishini bloklashga rozi boʻldi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=M. Herszenhorn |first=David |last2=Bayer |first2=Lili |last3=Burchard |first3=Hans Von Der |date=26-fevral 2022-yil |title=Germany to send Ukraine weapons in historic shift on military aid |work=Politico |publisher=Politico |agency=Politico |url=https://www.politico.eu/article/ukraine-war-russia-germany-still-blocking-arms-supplies/ |access-date=26-fevral 2022-yil}}</ref>. 2022-yil aprel — Ukraina Germaniya prezidenti [[Frank-Walter Steinmeier|Frank-Valter Shtaynmayerning]]<ref>{{Veb manbasi|sana=2022|sarlavha=Ukraine snubs German president over past Russia links|url=https://www.theguardian.com/world/2022/apr/12/ukraine-snubs-german-president-over-past-russia-links|kirish sanasi=12-aprel 2022-yil|ish=theguardian.com|til=inglizcha}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sana=2022|sarlavha=Ukraine rejects official visit by German President Frank-Walter Steinmeier|url=https://www.dw.com/en/ukraine-rejects-official-visit-by-german-president-frank-walter-steinmeier/a-61447160|kirish sanasi=12-aprel 2022-yil|ish=DW.COM|til=inglizcha}}</ref> rasmiy tashrifi haqidagi iltimosini rad etdi. Chunki [[Frank-Walter Steinmeier|Shtaynmayer]] „[[Shimoliy oqim 2]]“ loyihasini qoʻllab-quvvatlagani va [[NATO|NATOni]] Ukrainada „urushni qoʻzgʻatuvchi“ deb atagan edi<ref name="indyru">{{Yangiliklar manbasi |date=18-iyun 2016-yil |title=German foreign minister accuses Nato of 'warmongering' with military exercises that could worsen tensions with Russia |publisher=[[The Independent]] |url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/german-foreign-minister-accuses-nato-of-warmongering-russia-military-exercises-tensions-anaconda-16-a7088936.html}}</ref>. 2022-yil aprel — Germaniya Ukrainaga zirhli zenit tizimlari va zirhli transport vositalarini yuborish majburiyatini oladi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.theguardian.com/world/2022/apr/26/germany-tanks-ukraine-defence-military|sarlavha=Germany to send anti-aircraft tanks to Ukraine in policy shift|nashriyot=Guardian News & Media Limited|til=inglizcha|qaralgan sana=26-aprel 2022-yil}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-04-26/germany-to-send-50-gepard-anti-aircraft-tanks-to-ukraine|sarlavha=Germany to Send Anti-Aircraft Tanks to Ukraine in Policy Shift|nashriyot=Bloomberg L.P.|qaralgan sana=26-aprel 2022-yil}}</ref>. Birinchi uchta Flakpanzer Gepard Ukrainaga 2022-yil 25-iyulda yetib kelgan<ref>{{Veb manbasi|muallif=Sabbagh|ism=Dan|sarlavha=Can Ukrainian forces recapture Kherson from Russia?|url=https://www.theguardian.com/world/2022/jul/26/can-ukrainian-forces-recapture-kherson-from-russia|ish=the Guardian|qaralgan sana=26-iyul 2022-yil|til=inglizcha|sana=26-iyul 2022-yil}}</ref>. 30 Gepards 2022-yil 20-sentyabrgacha yetkazib berildi<ref>{{Veb manbasi|muallif=Bundesregierung|sarlavha=Militärische Unterstützungsleistungen für die Ukraine|url=https://www.bundesregierung.de/breg-de/themen/krieg-in-der-ukraine/lieferungen-ukraine-2054514|ish=Bundesregierung.de/|kirish sanasi=26-sentabr 2022-yil|til=olmoncha|sana=20-sentabr 2022-yil}}</ref>. 2022-yil may — Germaniya hukumati Ukrainaga yettita PzH 2000 artilleriya qurolini<ref name="ppzh">{{Yangiliklar manbasi |date=6-may 2022-yil |title=Germany sends seven howitzers to Ukraine |publisher=POLITICO |url=https://www.politico.eu/article/germany-seven-howitzer-ukraine/}}</ref><ref name="dwpzh">{{Yangiliklar manbasi |date=6-may 2022-yil |title=Germany to send self-propelled howitzer artillery to Ukraine |publisher=DW News |url=https://www.youtube.com/watch?v=b60E3yEubAg}}</ref> yubordi<ref name="dnpzh">{{Yangiliklar manbasi |date=6-may 2022-yil |title=Ukraine to get a dozen howitzers from Germany and the Netherlands |publisher=Defense News |url=https://www.defensenews.com/global/europe/2022/05/06/ukraine-to-get-a-dozen-howitzers-from-germany-and-the-netherlands/}}</ref>. Ukraina qoʻshinlari Germaniyaga mashgʻulotlar oʻtkazish uchun borgan<ref name="dwukr">{{Yangiliklar manbasi |date=11-may 2022-yil |title=Ukrainian troops arrive in Germany for howitzer training |publisher=Deutsche Welle |url=https://www.dw.com/en/ukrainian-troops-arrive-in-germany-for-howitzer-training/a-61755368}}</ref> va Ukraina hukumati keyinchalik Germaniyadan yana 100 ta PzH 2000 gaubitsa sotib olishga buyurtma beradi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.spiegel.de/politik/deutschland/ukraine-darf-100-panzerhaubitzen-kaufen-a-6e1c331d-0da2-4218-9653-2ee96560da9d|sarlavha=(S+) Ukraine-Krieg: Berlin genehmigt Verkauf von 100 Panzerhaubitzen|ism=Matthias|muallif=Gebauer|sana=28-iyul 2022-yil|qaralgan sana=28-iyul 2022-yil|ish=Spiegel.de}}</ref>. == Diplomatik missiyalarning joylashuvi == Germaniyaning [[Kiyev|Kiyevda]] elchixonasi va [[Donetsk|Donetskda]] 1 ta Bosh konsulligi (Rossiya agressiyasi tufayli (Donbassdagi urush) vaqtincha [[Dnepr (shahar)|Dneprga koʻchirilgan]])<ref>[http://www.kiew.diplo.de/Vertretung/kiew/uk/Generalkonsulat__Donezk/Generalkonsulat__Donezk.html Consulate-General in Donetsk] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180119034624/http://www.kiew.diplo.de/Vertretung/kiew/uk/Generalkonsulat__Donezk/Generalkonsulat__Donezk.html |date=19-yanvar 2018-yil }}. Embassy of Germany in Ukraine.</ref><ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Consulate-General in Donetsk official website |url=http://www.donezk.diplo.de/Vertretung/donezk/de/Startseite.html |qaralgan sana=9-oktabr 2022-yil |arxivsana=7-fevral 2018-yil |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180207195800/http://www.donezk.diplo.de/Vertretung/donezk/de/Startseite.html }}</ref>. Ukrainaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi va [[Frankfurtmayn|Frankfurt]], [[Gamburg]] va [[München|Myunxenda]] 3 ta Bosh konsulliklari mavjud. === Missiya rahbari (1917—1920-yillar) === ; Germaniya * 1917—1918-yillar Alfons Mumm fon Shvartsenshteyn * 1918—1919-yillar Yoxannes (Gans) Graf fon Berchem ; Ukraina * 1918—1918-yillar Oleksandr Sevriuk <small>'' (muvaqqat ishlar vakili)''</small> * 1918—1918-yillar Omelian Koziy <small>'' (muvaqqat ishlar vakili)''</small> * 1918—1918-yillar Teodor Shteingel * 1918—1920-yillar — Mykola Porsh * 1921—1923-yillar Roman Smal-Stokki * 1923—1923-yillar [[:de:Nikolaus von Wassilko|Nikolaus fon Vasilko]] <small>'' (muvaqqat ishlar vakili)''</small> ; Sovetlar (Sovet hukumatining Ukrainadagi vakili) * 1921—1923-yillar Voldemar Aussem == Doimiy diplomatik vakolatxonalar == * Germaniyaning Kiyevda elchixonasi bor. * Ukrainaning Berlinda elchixonasi va [[Frankfurtmayn|Frankfurt]], [[Dusseldorf|Dyusseldorf]], [[Gamburg]] va [[München|Myunxenda]] bosh konsulliklari bor. <gallery class="center"> Fayl:Embassy of Germany in Kyiv 2017.jpg|Germaniyaning Kievdagi elchixonasi Fayl:Berlin, Mitte, Albrechtstrasse 26, Botschaft Ukraine.jpg|Ukrainaning Berlindagi elchixonasi </gallery> == Manbalar == <references group="" responsive="1"></references> == Adabiyotlar == * Dembinska, Magdalena va Frederik Merand, muharrirlar. ''Yevropa va Rossiya oʻrtasidagi hamkorlik va mojaro'' (Routledge, 2021). * Tuza, Liana. „Germaniya kuchining turli xil „soyalari“: Ukraina mojarosi davrida Germaniya va Yevropa Ittifoqi tashqi siyosati.“ ''Germaniya siyosati'' 27.4 (2018): 498-515. [https://www.academia.edu/download/56762660/The_Different_Shades_of_German_Power_Germany_and_EU_Foreign_Policy_during_the_Ukraine_Conflict.pdf onlayn]{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} <sup class="noprint Inline-Template" data-ve-ignore="true"><span style="white-space: nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="Dead link tagged July 2022">o'lik havola</span></nowiki>'' &#x5D;</span></sup> * Siddi, Marfko. „Ukraina inqirozidan keyin Germaniyaning Rossiyaga nisbatan tashqi siyosati: yangi Ostpolitikmi?.“ ''Yevropa-Osiyo tadqiqotlari'' 68.4 (2016): 665-677. == Havolalar == * [http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Ukraine.html Germaniya Tashqi ishlar vazirligi Ukraina bilan munosabatlar haqida] * [https://web.archive.org/web/20150214010649/http://www.kiew.diplo.de/Vertretung/kiew/uk/Startseite.html Germaniyaning Ukraina poytaxti Kiyevdagi elchixonasi (nemis va ukrain tillarida)] * [http://www.mfa.gov.ua/germany/ Ukrainaning Berlindagi elchixonasi (nemis va ukrain tillarida)] [[Turkum:Ukrainaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Ukrainaning tashqi siyosati]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] 6u1xm0orfuw73za6woa2ur90ku78dn4 6221241 6221221 2026-07-31T12:23:32Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Ukrainaning tashqi siyosati]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221241 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Germaniya — Ukraina munosabatlari |Tasvir = Germany_Ukraine_Locator.png |Mamlakat1 = Germaniya |Mamlakat2 = Ukraina |Rang1 = green |Rang2 = orange }} '''Germaniya — Ukraina munosabatlari''' [[Germaniya]] va [[Ukraina]] oʻrtasidagi tashqi aloqalardir. Ukraina va Germaniya oʻrtasidagi diplomatik aloqalar dastlab 1918-yilda Ukraina Xalq Respublikasi va [[Germaniya imperiyasi]] oʻrtasida oʻrnatilgan boʻlsa-da, keyinchalik Ukrainaning Qizil Armiya tomonidan bosib olinishi tufayli tez orada toʻxtatildi. Hozirgi munosabatlar 1989-yilda konsullik darajasida, 1992-yilda esa keng koʻlamli diplomatik missiya sifatida qayta tiklandi. == Tarixi == [[Fayl:Petro_Poroshenko_with_Frank-Walter_Steinmeier_in_Ukraine_-_2018.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/Petro_Poroshenko_with_Frank-Walter_Steinmeier_in_Ukraine_-_2018.jpg/220px-Petro_Poroshenko_with_Frank-Walter_Steinmeier_in_Ukraine_-_2018.jpg|thumb| Germaniya prezidenti [[Frank-Walter Steinmeier|Frank-Valter Shtaynmayer]] Ukraina prezidenti [[Petro Poroshenko|Pyotr Poroshenko]] bilan 2018-yil may oyida [[Ukraina|Ukrainada]]]] [[Fayl:Olaf_Scholz_Volodymyr_Zelenskyy_2022-02-14_60.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cd/Olaf_Scholz_Volodymyr_Zelenskyy_2022-02-14_60.jpg/220px-Olaf_Scholz_Volodymyr_Zelenskyy_2022-02-14_60.jpg|thumb| Germaniya kansleri [[Olaf Scholz|Olaf Shols]] (chapda) Ukraina prezidenti [[Volodimir Zelenskiy|Vladimir Zelenskiy]] bilan (o‘ngda), 2022-yil, 14-fevral.]] === 1918-yildan keyin === 1918-yil — [[Brest sulhi|Brest-Litovsk shartnomasidan]] keyin nemis qoʻshinlari [[Rossiya Sovet Federativ Sotsialistik Respublikasi|Sovet Rossiyasiga]] qarshi Ukrainaga harbiy yordam koʻrsatdi; Germaniya harbiy maʼmuriyati Pavlo Skoropadskiyning Ukraina Xalq Respublikasiga qarshi qaratilgan toʻntarishda (1918-yil aprel) va qisqa muddatli Ukraina davlatining barpo etilishida muhim rol oʻynadi. Germaniyaning Ukrainadagi birinchi elchisi Alfons Mumm fon Shvartsenshteyn boʻlgan; Ukrainaning Germaniyadagi birinchi elchisi Teodor Shteingel bilan almashtirilgan Aleksandr Sevriuk (Muvaqqat ishlar vakili sifatida) edi. 1941—1944-yillar — Nemis qoʻshinlari (italiyaliklar, ruminlar va vengerlar yordamida) Sovet Ukrainasining koʻp qismini (shu jumladan, Sovet tomonidan bosib olingan Polshaning janubi-sharqiy qismini) va Bosh hukumat hamda Ukraina Reyxskomissariati oʻrtasidagi qismlarni egallab olishdi. === 1945-yildan keyin === 1944—1950-yillar — tirik qolgan OUN (Ukraina millatchilari tashkiloti) rahbarlari AQShning Germaniyaning ishgʻol zonasida boshpana topdilar, bu yerda koʻplab ukrainalik koʻchirilganlar yashaydi. 1953-yil — „Ozodlik“ [[Ozodlik radiosi|radiosi]] (oʻsha paytda „Ozodlik“ radiosi) Myunxenda oʻz faoliyatini boshladi va Ukrainaga ukrain tilida eshittirishni boshladi. 1959-yil — [[Stepan Bandera]] [[München|Myunxenda]] sovet agenti tomonidan oʻldirilgan === 1989-yildan keyin va demokratik diplomatik yutuqlar === 1991-yil — Germaniya TIV arxivida 2022-yilda chop etilgan fayllarga koʻra, Germaniya Ukraina mustaqilligi va Sovet Ittifoqining parchalanishiga qarshi boʻlgan<ref name="si">{{Veb manbasi|url=https://www.spiegel.de/international/germany/bonn-moscow-ties-newly-released-documents-shed-fresh-light-on-nato-s-eastward-expansion-a-5a362292-dfe6-4355-b90f-10d635d7d664|sarlavha=Bonn-Moscow Ties: Newly Released Documents Shed Fresh Light on NATO's Eastward Expansion|ish=Spiegel International|sana=3-may 2022-yil|qaralgan sana=3-sentabr 2022-yil}}</ref>. 1991-yil noyabr — Sovet Ittifoqining yaqinda parchalanishiga duch kelgan Germaniya kansleri [[Helmut Kohl|Helmut Kol]] Rossiyaga Rossiya bilan taklif qilingan konfederatsiyaga qoʻshilishi uchun „Ukraina rahbariyatiga taʼsir koʻrsatishni“ taklif qilgan<ref name="si" />. 1991-yil dekabr — Germaniya 1991-yilgi mustaqillik referendumidan keyin Ukraina mustaqilligi muqarrar boʻlgandan keyingina oʻz pozitsiyasini oʻzgartirdi va Ukrainani tan oldi<ref name="si" />. 2011-yil — „Shimoliy oqim“ Ukrainani iqtisodiy jihatdan zaiflashtiradi.  == Rossiya-Ukraina urushlari paytida == 2014-yil — Germaniya [[Vladimir Putin|Putinning]] Ukrainaga bostirib kirishini toʻxtatishga qaratilgan Normandiya formatidagi munozaralariga qoʻshildi. 2014-yil — Mojaro zonalariga hech qachon qurol yubormaslik siyosati tufayli Germaniya Ukrainaga barcha qurol sotishni toʻxtatdi. 2014-yil — Yevropa Ittifoqining Rossiyaga qarshi sanksiyalari. 2014-yildan keyin Rossiya Ukrainaga tahdid qilib, Qrimni egallab olgani va [[Rossiya-Ukraina urushi|Ukraina sharqidagi janglarga]] homiylik qilgani sababli ostpolitika siyosati keskin silkindi. Berlin Moskvaning harakatlarini xalqaro huquqni buzish sifatida qoraladi va Yevropa Ittifoqi sanksiyalarini shakllantirishda yetakchi rol oʻynadi. Biroq, Germaniya „Shimoliy oqim“ quvuri orqali Rossiyaning energiya taʼminotiga juda bogʻliq, shuning uchun u ehtiyotkorlik bilan harakat qildi va Amerikaning „Shimoliy oqim“ ni bekor qilish harakatlariga qarshi boʻldi<ref name="siddi">Marco Siddi, „German foreign policy towards Russia in the aftermath of the Ukraine crisis: A new Ostpolitik?.“ Europe-Asia Studies 68.4 (2016): 665-677.</ref>. 2018-yil iyul — Ukraina prezidenti [[Petro Poroshenko|Pyotr Poroshenko]] Rossiyadan Germaniyaga rejalashtirilgan [[Shimoliy oqim 2]] gaz quvuriga qarshi chiqdi<ref name="tggr">{{Yangiliklar manbasi |date=11-iyul 2018-yil |title=Germany and Russia gas links: Trump is not only one to ask questions |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/us-news/2018/jul/11/germany-and-russia-gas-links-trump-questions-europe-nord-stream2}}</ref>. 2021-yil dekabr — Germaniya 2021—2022-yillardagi Rossiya-Ukraina inqirozi paytida<ref name="ftblock">{{Yangiliklar manbasi |date=12-dekabr 2021-yil |title=Ukraine blames Germany for 'blocking' Nato weapons supply |work=Financial Times |url=https://www.ft.com/content/1336c9be-f1c9-4545-9f85-3b07fcb746d6}}</ref><ref name="dwesto">{{Yangiliklar manbasi |date=21-yanvar 2022-yil |title=Germany blocks Estonian arms exports to Ukraine: report |work=Deutsche Welle |url=https://www.dw.com/en/germany-blocks-estonian-arms-exports-to-ukraine-report/a-60520988}}</ref> Ukrainaga qurol yetkazib berishni blokladi. 2022-yil yanvar — Britaniya Qirollik havo kuchlarining C-17 samolyotlari minglab NLAW tankga qarshi qurollarini [[Kiyev|Kiyevga]] yetkazib berish uchun Germaniya havo hududi boʻylab uzoq aylanma yoʻlni bosib oʻtdi<ref name="biukr">{{Yangiliklar manbasi |date=18-yanvar 2022-yil |title=UK planes took a long detour around Germany to deliver weapons to Ukraine in case Russia invades |work=Business Insider |url=https://www.businessinsider.com/ukraine-uk-planes-long-detour-around-germany-deliver-weapons-2022-1?r=US&IR=T}}</ref>. Ukraina tashqi ishlar vaziri Dmitriy Kulebaning aytishicha, ukrainaliklar Germaniyaning pozitsiyasini „oʻnlab yillar davomida“ eslab qolishadi<ref name="kuleba">{{Yangiliklar manbasi |date=23-yanvar 2022-yil |title=Кулеба: українці десятиліттями пам'ятатимуть позицію Німеччини щодо зброї |language=ukraincha |work=[[Ukrayinska Pravda]] |url=https://www.pravda.com.ua/news/2022/01/23/7321400/}}</ref>. 2022-yil yanvar — Germaniyaning Ukrainadagi elchisi Anka Feldxusen Germaniya harbiy-dengiz kuchlari boshligʻi Kay-Achim Schönbaxning izohlari tufayli Ukraina tashqi ishlar vazirligiga chaqirildi; Natijada vitse-admiral Schönbax isteʼfoga chiqarildi<ref name="admiral">{{Yangiliklar manbasi |date=22-yanvar 2022-yil |title=German navy chief resigns amid diplomatic row with Kyiv |work=Politico |url=https://www.politico.eu/article/germany-defense-minister-lambrecht-weapon-supply-kyiv-ukraine/}}</ref>. 2022-yil yanvar — Germaniya Ukrainaga 5000 ta kaska taklif qildi. Taklif masxara qilinadi va transfer kechiktiriladi<ref>[https://www.cnbc.com/2022/01/27/germanys-offer-to-send-5000-helmets-to-ukraine-provokes-outrage.html ‘Itʼs a jokeʼ: Germany’s offer of 5,000 helmets to Ukraine is met with disdain amid Russia invasion fears]</ref><ref>[https://sports.yahoo.com/5-000-helmets-germany-offered-175355794.htm The 5,000 helmets Germany offered Ukraine are finally on their way as it faces a Russian onslaught from 3 sidesl ]{{Oʻlikhavola|date=avgust 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. 2022-yil fevral — Annalena Baerbok Germaniya tashqi ishlar vazirligi vakili sifatida Germaniya fuqarolaridan Ukrainani zudlik bilan tark etishni soʻradi, chunki [[Rossiya]] [[Ukraina|Ukrainaga]] bostirib kirishga tayyor edi, Bundan tashqari, G7 yigʻilishidan soʻng u Ukrainani guruh tomonidan birlashgan holda qoʻllab-quvvatlashga ishontirdi<ref name="breco">{{Yangiliklar manbasi |title=Germany asks citizens to leave Ukraine 'urgently' |publisher=Business Recorder |url=https://www.brecorder.com/news/40155612 |access-date=19-fevral 2022-yil}}</ref>. 2022-yil fevral — 26-fevral, shanba kuni Germaniya hech qachon mojaro zonalariga qurol yubormaslik haqidagi uzoq yillik siyosatdan voz kechdi; u Ukrainaning Rossiyaga qarshi kurashini qoʻllab-quvvatlashini kuchaytirdi, siyosatni oʻzgartirishda Kiyevga qurol-yarogʻ oʻtkazishni maʼqulladi va Moskvaning SWIFT banklararo tizimiga kirishini bloklashga rozi boʻldi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=M. Herszenhorn |first=David |last2=Bayer |first2=Lili |last3=Burchard |first3=Hans Von Der |date=26-fevral 2022-yil |title=Germany to send Ukraine weapons in historic shift on military aid |work=Politico |publisher=Politico |agency=Politico |url=https://www.politico.eu/article/ukraine-war-russia-germany-still-blocking-arms-supplies/ |access-date=26-fevral 2022-yil}}</ref>. 2022-yil aprel — Ukraina Germaniya prezidenti [[Frank-Walter Steinmeier|Frank-Valter Shtaynmayerning]]<ref>{{Veb manbasi|sana=2022|sarlavha=Ukraine snubs German president over past Russia links|url=https://www.theguardian.com/world/2022/apr/12/ukraine-snubs-german-president-over-past-russia-links|kirish sanasi=12-aprel 2022-yil|ish=theguardian.com|til=inglizcha}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sana=2022|sarlavha=Ukraine rejects official visit by German President Frank-Walter Steinmeier|url=https://www.dw.com/en/ukraine-rejects-official-visit-by-german-president-frank-walter-steinmeier/a-61447160|kirish sanasi=12-aprel 2022-yil|ish=DW.COM|til=inglizcha}}</ref> rasmiy tashrifi haqidagi iltimosini rad etdi. Chunki [[Frank-Walter Steinmeier|Shtaynmayer]] „[[Shimoliy oqim 2]]“ loyihasini qoʻllab-quvvatlagani va [[NATO|NATOni]] Ukrainada „urushni qoʻzgʻatuvchi“ deb atagan edi<ref name="indyru">{{Yangiliklar manbasi |date=18-iyun 2016-yil |title=German foreign minister accuses Nato of 'warmongering' with military exercises that could worsen tensions with Russia |publisher=[[The Independent]] |url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/german-foreign-minister-accuses-nato-of-warmongering-russia-military-exercises-tensions-anaconda-16-a7088936.html}}</ref>. 2022-yil aprel — Germaniya Ukrainaga zirhli zenit tizimlari va zirhli transport vositalarini yuborish majburiyatini oladi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.theguardian.com/world/2022/apr/26/germany-tanks-ukraine-defence-military|sarlavha=Germany to send anti-aircraft tanks to Ukraine in policy shift|nashriyot=Guardian News & Media Limited|til=inglizcha|qaralgan sana=26-aprel 2022-yil}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-04-26/germany-to-send-50-gepard-anti-aircraft-tanks-to-ukraine|sarlavha=Germany to Send Anti-Aircraft Tanks to Ukraine in Policy Shift|nashriyot=Bloomberg L.P.|qaralgan sana=26-aprel 2022-yil}}</ref>. Birinchi uchta Flakpanzer Gepard Ukrainaga 2022-yil 25-iyulda yetib kelgan<ref>{{Veb manbasi|muallif=Sabbagh|ism=Dan|sarlavha=Can Ukrainian forces recapture Kherson from Russia?|url=https://www.theguardian.com/world/2022/jul/26/can-ukrainian-forces-recapture-kherson-from-russia|ish=the Guardian|qaralgan sana=26-iyul 2022-yil|til=inglizcha|sana=26-iyul 2022-yil}}</ref>. 30 Gepards 2022-yil 20-sentyabrgacha yetkazib berildi<ref>{{Veb manbasi|muallif=Bundesregierung|sarlavha=Militärische Unterstützungsleistungen für die Ukraine|url=https://www.bundesregierung.de/breg-de/themen/krieg-in-der-ukraine/lieferungen-ukraine-2054514|ish=Bundesregierung.de/|kirish sanasi=26-sentabr 2022-yil|til=olmoncha|sana=20-sentabr 2022-yil}}</ref>. 2022-yil may — Germaniya hukumati Ukrainaga yettita PzH 2000 artilleriya qurolini<ref name="ppzh">{{Yangiliklar manbasi |date=6-may 2022-yil |title=Germany sends seven howitzers to Ukraine |publisher=POLITICO |url=https://www.politico.eu/article/germany-seven-howitzer-ukraine/}}</ref><ref name="dwpzh">{{Yangiliklar manbasi |date=6-may 2022-yil |title=Germany to send self-propelled howitzer artillery to Ukraine |publisher=DW News |url=https://www.youtube.com/watch?v=b60E3yEubAg}}</ref> yubordi<ref name="dnpzh">{{Yangiliklar manbasi |date=6-may 2022-yil |title=Ukraine to get a dozen howitzers from Germany and the Netherlands |publisher=Defense News |url=https://www.defensenews.com/global/europe/2022/05/06/ukraine-to-get-a-dozen-howitzers-from-germany-and-the-netherlands/}}</ref>. Ukraina qoʻshinlari Germaniyaga mashgʻulotlar oʻtkazish uchun borgan<ref name="dwukr">{{Yangiliklar manbasi |date=11-may 2022-yil |title=Ukrainian troops arrive in Germany for howitzer training |publisher=Deutsche Welle |url=https://www.dw.com/en/ukrainian-troops-arrive-in-germany-for-howitzer-training/a-61755368}}</ref> va Ukraina hukumati keyinchalik Germaniyadan yana 100 ta PzH 2000 gaubitsa sotib olishga buyurtma beradi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.spiegel.de/politik/deutschland/ukraine-darf-100-panzerhaubitzen-kaufen-a-6e1c331d-0da2-4218-9653-2ee96560da9d|sarlavha=(S+) Ukraine-Krieg: Berlin genehmigt Verkauf von 100 Panzerhaubitzen|ism=Matthias|muallif=Gebauer|sana=28-iyul 2022-yil|qaralgan sana=28-iyul 2022-yil|ish=Spiegel.de}}</ref>. == Diplomatik missiyalarning joylashuvi == Germaniyaning [[Kiyev|Kiyevda]] elchixonasi va [[Donetsk|Donetskda]] 1 ta Bosh konsulligi (Rossiya agressiyasi tufayli (Donbassdagi urush) vaqtincha [[Dnepr (shahar)|Dneprga koʻchirilgan]])<ref>[http://www.kiew.diplo.de/Vertretung/kiew/uk/Generalkonsulat__Donezk/Generalkonsulat__Donezk.html Consulate-General in Donetsk] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180119034624/http://www.kiew.diplo.de/Vertretung/kiew/uk/Generalkonsulat__Donezk/Generalkonsulat__Donezk.html |date=19-yanvar 2018-yil }}. Embassy of Germany in Ukraine.</ref><ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Consulate-General in Donetsk official website |url=http://www.donezk.diplo.de/Vertretung/donezk/de/Startseite.html |qaralgan sana=9-oktabr 2022-yil |arxivsana=7-fevral 2018-yil |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180207195800/http://www.donezk.diplo.de/Vertretung/donezk/de/Startseite.html }}</ref>. Ukrainaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi va [[Frankfurtmayn|Frankfurt]], [[Gamburg]] va [[München|Myunxenda]] 3 ta Bosh konsulliklari mavjud. === Missiya rahbari (1917—1920-yillar) === ; Germaniya * 1917—1918-yillar Alfons Mumm fon Shvartsenshteyn * 1918—1919-yillar Yoxannes (Gans) Graf fon Berchem ; Ukraina * 1918—1918-yillar Oleksandr Sevriuk <small>'' (muvaqqat ishlar vakili)''</small> * 1918—1918-yillar Omelian Koziy <small>'' (muvaqqat ishlar vakili)''</small> * 1918—1918-yillar Teodor Shteingel * 1918—1920-yillar — Mykola Porsh * 1921—1923-yillar Roman Smal-Stokki * 1923—1923-yillar [[:de:Nikolaus von Wassilko|Nikolaus fon Vasilko]] <small>'' (muvaqqat ishlar vakili)''</small> ; Sovetlar (Sovet hukumatining Ukrainadagi vakili) * 1921—1923-yillar Voldemar Aussem == Doimiy diplomatik vakolatxonalar == * Germaniyaning Kiyevda elchixonasi bor. * Ukrainaning Berlinda elchixonasi va [[Frankfurtmayn|Frankfurt]], [[Dusseldorf|Dyusseldorf]], [[Gamburg]] va [[München|Myunxenda]] bosh konsulliklari bor. <gallery class="center"> Fayl:Embassy of Germany in Kyiv 2017.jpg|Germaniyaning Kievdagi elchixonasi Fayl:Berlin, Mitte, Albrechtstrasse 26, Botschaft Ukraine.jpg|Ukrainaning Berlindagi elchixonasi </gallery> == Manbalar == <references group="" responsive="1"></references> == Adabiyotlar == * Dembinska, Magdalena va Frederik Merand, muharrirlar. ''Yevropa va Rossiya oʻrtasidagi hamkorlik va mojaro'' (Routledge, 2021). * Tuza, Liana. „Germaniya kuchining turli xil „soyalari“: Ukraina mojarosi davrida Germaniya va Yevropa Ittifoqi tashqi siyosati.“ ''Germaniya siyosati'' 27.4 (2018): 498-515. [https://www.academia.edu/download/56762660/The_Different_Shades_of_German_Power_Germany_and_EU_Foreign_Policy_during_the_Ukraine_Conflict.pdf onlayn]{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} <sup class="noprint Inline-Template" data-ve-ignore="true"><span style="white-space: nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="Dead link tagged July 2022">o'lik havola</span></nowiki>'' &#x5D;</span></sup> * Siddi, Marfko. „Ukraina inqirozidan keyin Germaniyaning Rossiyaga nisbatan tashqi siyosati: yangi Ostpolitikmi?.“ ''Yevropa-Osiyo tadqiqotlari'' 68.4 (2016): 665-677. == Havolalar == * [http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Ukraine.html Germaniya Tashqi ishlar vazirligi Ukraina bilan munosabatlar haqida] * [https://web.archive.org/web/20150214010649/http://www.kiew.diplo.de/Vertretung/kiew/uk/Startseite.html Germaniyaning Ukraina poytaxti Kiyevdagi elchixonasi (nemis va ukrain tillarida)] * [http://www.mfa.gov.ua/germany/ Ukrainaning Berlindagi elchixonasi (nemis va ukrain tillarida)] [[Turkum:Ukrainaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] lbnefwodih1nna1jfoh6kn56erv80on 6221242 6221241 2026-07-31T12:23:46Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Ukraina" ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221242 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Germaniya — Ukraina munosabatlari |Tasvir = Germany_Ukraine_Locator.png |Mamlakat1 = Germaniya |Mamlakat2 = Ukraina |Rang1 = green |Rang2 = orange }} '''Germaniya — Ukraina munosabatlari''' [[Germaniya]] va [[Ukraina]] oʻrtasidagi tashqi aloqalardir. Ukraina va Germaniya oʻrtasidagi diplomatik aloqalar dastlab 1918-yilda Ukraina Xalq Respublikasi va [[Germaniya imperiyasi]] oʻrtasida oʻrnatilgan boʻlsa-da, keyinchalik Ukrainaning Qizil Armiya tomonidan bosib olinishi tufayli tez orada toʻxtatildi. Hozirgi munosabatlar 1989-yilda konsullik darajasida, 1992-yilda esa keng koʻlamli diplomatik missiya sifatida qayta tiklandi. == Tarixi == [[Fayl:Petro_Poroshenko_with_Frank-Walter_Steinmeier_in_Ukraine_-_2018.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/Petro_Poroshenko_with_Frank-Walter_Steinmeier_in_Ukraine_-_2018.jpg/220px-Petro_Poroshenko_with_Frank-Walter_Steinmeier_in_Ukraine_-_2018.jpg|thumb| Germaniya prezidenti [[Frank-Walter Steinmeier|Frank-Valter Shtaynmayer]] Ukraina prezidenti [[Petro Poroshenko|Pyotr Poroshenko]] bilan 2018-yil may oyida [[Ukraina|Ukrainada]]]] [[Fayl:Olaf_Scholz_Volodymyr_Zelenskyy_2022-02-14_60.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cd/Olaf_Scholz_Volodymyr_Zelenskyy_2022-02-14_60.jpg/220px-Olaf_Scholz_Volodymyr_Zelenskyy_2022-02-14_60.jpg|thumb| Germaniya kansleri [[Olaf Scholz|Olaf Shols]] (chapda) Ukraina prezidenti [[Volodimir Zelenskiy|Vladimir Zelenskiy]] bilan (o‘ngda), 2022-yil, 14-fevral.]] === 1918-yildan keyin === 1918-yil — [[Brest sulhi|Brest-Litovsk shartnomasidan]] keyin nemis qoʻshinlari [[Rossiya Sovet Federativ Sotsialistik Respublikasi|Sovet Rossiyasiga]] qarshi Ukrainaga harbiy yordam koʻrsatdi; Germaniya harbiy maʼmuriyati Pavlo Skoropadskiyning Ukraina Xalq Respublikasiga qarshi qaratilgan toʻntarishda (1918-yil aprel) va qisqa muddatli Ukraina davlatining barpo etilishida muhim rol oʻynadi. Germaniyaning Ukrainadagi birinchi elchisi Alfons Mumm fon Shvartsenshteyn boʻlgan; Ukrainaning Germaniyadagi birinchi elchisi Teodor Shteingel bilan almashtirilgan Aleksandr Sevriuk (Muvaqqat ishlar vakili sifatida) edi. 1941—1944-yillar — Nemis qoʻshinlari (italiyaliklar, ruminlar va vengerlar yordamida) Sovet Ukrainasining koʻp qismini (shu jumladan, Sovet tomonidan bosib olingan Polshaning janubi-sharqiy qismini) va Bosh hukumat hamda Ukraina Reyxskomissariati oʻrtasidagi qismlarni egallab olishdi. === 1945-yildan keyin === 1944—1950-yillar — tirik qolgan OUN (Ukraina millatchilari tashkiloti) rahbarlari AQShning Germaniyaning ishgʻol zonasida boshpana topdilar, bu yerda koʻplab ukrainalik koʻchirilganlar yashaydi. 1953-yil — „Ozodlik“ [[Ozodlik radiosi|radiosi]] (oʻsha paytda „Ozodlik“ radiosi) Myunxenda oʻz faoliyatini boshladi va Ukrainaga ukrain tilida eshittirishni boshladi. 1959-yil — [[Stepan Bandera]] [[München|Myunxenda]] sovet agenti tomonidan oʻldirilgan === 1989-yildan keyin va demokratik diplomatik yutuqlar === 1991-yil — Germaniya TIV arxivida 2022-yilda chop etilgan fayllarga koʻra, Germaniya Ukraina mustaqilligi va Sovet Ittifoqining parchalanishiga qarshi boʻlgan<ref name="si">{{Veb manbasi|url=https://www.spiegel.de/international/germany/bonn-moscow-ties-newly-released-documents-shed-fresh-light-on-nato-s-eastward-expansion-a-5a362292-dfe6-4355-b90f-10d635d7d664|sarlavha=Bonn-Moscow Ties: Newly Released Documents Shed Fresh Light on NATO's Eastward Expansion|ish=Spiegel International|sana=3-may 2022-yil|qaralgan sana=3-sentabr 2022-yil}}</ref>. 1991-yil noyabr — Sovet Ittifoqining yaqinda parchalanishiga duch kelgan Germaniya kansleri [[Helmut Kohl|Helmut Kol]] Rossiyaga Rossiya bilan taklif qilingan konfederatsiyaga qoʻshilishi uchun „Ukraina rahbariyatiga taʼsir koʻrsatishni“ taklif qilgan<ref name="si" />. 1991-yil dekabr — Germaniya 1991-yilgi mustaqillik referendumidan keyin Ukraina mustaqilligi muqarrar boʻlgandan keyingina oʻz pozitsiyasini oʻzgartirdi va Ukrainani tan oldi<ref name="si" />. 2011-yil — „Shimoliy oqim“ Ukrainani iqtisodiy jihatdan zaiflashtiradi.  == Rossiya-Ukraina urushlari paytida == 2014-yil — Germaniya [[Vladimir Putin|Putinning]] Ukrainaga bostirib kirishini toʻxtatishga qaratilgan Normandiya formatidagi munozaralariga qoʻshildi. 2014-yil — Mojaro zonalariga hech qachon qurol yubormaslik siyosati tufayli Germaniya Ukrainaga barcha qurol sotishni toʻxtatdi. 2014-yil — Yevropa Ittifoqining Rossiyaga qarshi sanksiyalari. 2014-yildan keyin Rossiya Ukrainaga tahdid qilib, Qrimni egallab olgani va [[Rossiya-Ukraina urushi|Ukraina sharqidagi janglarga]] homiylik qilgani sababli ostpolitika siyosati keskin silkindi. Berlin Moskvaning harakatlarini xalqaro huquqni buzish sifatida qoraladi va Yevropa Ittifoqi sanksiyalarini shakllantirishda yetakchi rol oʻynadi. Biroq, Germaniya „Shimoliy oqim“ quvuri orqali Rossiyaning energiya taʼminotiga juda bogʻliq, shuning uchun u ehtiyotkorlik bilan harakat qildi va Amerikaning „Shimoliy oqim“ ni bekor qilish harakatlariga qarshi boʻldi<ref name="siddi">Marco Siddi, „German foreign policy towards Russia in the aftermath of the Ukraine crisis: A new Ostpolitik?.“ Europe-Asia Studies 68.4 (2016): 665-677.</ref>. 2018-yil iyul — Ukraina prezidenti [[Petro Poroshenko|Pyotr Poroshenko]] Rossiyadan Germaniyaga rejalashtirilgan [[Shimoliy oqim 2]] gaz quvuriga qarshi chiqdi<ref name="tggr">{{Yangiliklar manbasi |date=11-iyul 2018-yil |title=Germany and Russia gas links: Trump is not only one to ask questions |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/us-news/2018/jul/11/germany-and-russia-gas-links-trump-questions-europe-nord-stream2}}</ref>. 2021-yil dekabr — Germaniya 2021—2022-yillardagi Rossiya-Ukraina inqirozi paytida<ref name="ftblock">{{Yangiliklar manbasi |date=12-dekabr 2021-yil |title=Ukraine blames Germany for 'blocking' Nato weapons supply |work=Financial Times |url=https://www.ft.com/content/1336c9be-f1c9-4545-9f85-3b07fcb746d6}}</ref><ref name="dwesto">{{Yangiliklar manbasi |date=21-yanvar 2022-yil |title=Germany blocks Estonian arms exports to Ukraine: report |work=Deutsche Welle |url=https://www.dw.com/en/germany-blocks-estonian-arms-exports-to-ukraine-report/a-60520988}}</ref> Ukrainaga qurol yetkazib berishni blokladi. 2022-yil yanvar — Britaniya Qirollik havo kuchlarining C-17 samolyotlari minglab NLAW tankga qarshi qurollarini [[Kiyev|Kiyevga]] yetkazib berish uchun Germaniya havo hududi boʻylab uzoq aylanma yoʻlni bosib oʻtdi<ref name="biukr">{{Yangiliklar manbasi |date=18-yanvar 2022-yil |title=UK planes took a long detour around Germany to deliver weapons to Ukraine in case Russia invades |work=Business Insider |url=https://www.businessinsider.com/ukraine-uk-planes-long-detour-around-germany-deliver-weapons-2022-1?r=US&IR=T}}</ref>. Ukraina tashqi ishlar vaziri Dmitriy Kulebaning aytishicha, ukrainaliklar Germaniyaning pozitsiyasini „oʻnlab yillar davomida“ eslab qolishadi<ref name="kuleba">{{Yangiliklar manbasi |date=23-yanvar 2022-yil |title=Кулеба: українці десятиліттями пам'ятатимуть позицію Німеччини щодо зброї |language=ukraincha |work=[[Ukrayinska Pravda]] |url=https://www.pravda.com.ua/news/2022/01/23/7321400/}}</ref>. 2022-yil yanvar — Germaniyaning Ukrainadagi elchisi Anka Feldxusen Germaniya harbiy-dengiz kuchlari boshligʻi Kay-Achim Schönbaxning izohlari tufayli Ukraina tashqi ishlar vazirligiga chaqirildi; Natijada vitse-admiral Schönbax isteʼfoga chiqarildi<ref name="admiral">{{Yangiliklar manbasi |date=22-yanvar 2022-yil |title=German navy chief resigns amid diplomatic row with Kyiv |work=Politico |url=https://www.politico.eu/article/germany-defense-minister-lambrecht-weapon-supply-kyiv-ukraine/}}</ref>. 2022-yil yanvar — Germaniya Ukrainaga 5000 ta kaska taklif qildi. Taklif masxara qilinadi va transfer kechiktiriladi<ref>[https://www.cnbc.com/2022/01/27/germanys-offer-to-send-5000-helmets-to-ukraine-provokes-outrage.html ‘Itʼs a jokeʼ: Germany’s offer of 5,000 helmets to Ukraine is met with disdain amid Russia invasion fears]</ref><ref>[https://sports.yahoo.com/5-000-helmets-germany-offered-175355794.htm The 5,000 helmets Germany offered Ukraine are finally on their way as it faces a Russian onslaught from 3 sidesl ]{{Oʻlikhavola|date=avgust 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. 2022-yil fevral — Annalena Baerbok Germaniya tashqi ishlar vazirligi vakili sifatida Germaniya fuqarolaridan Ukrainani zudlik bilan tark etishni soʻradi, chunki [[Rossiya]] [[Ukraina|Ukrainaga]] bostirib kirishga tayyor edi, Bundan tashqari, G7 yigʻilishidan soʻng u Ukrainani guruh tomonidan birlashgan holda qoʻllab-quvvatlashga ishontirdi<ref name="breco">{{Yangiliklar manbasi |title=Germany asks citizens to leave Ukraine 'urgently' |publisher=Business Recorder |url=https://www.brecorder.com/news/40155612 |access-date=19-fevral 2022-yil}}</ref>. 2022-yil fevral — 26-fevral, shanba kuni Germaniya hech qachon mojaro zonalariga qurol yubormaslik haqidagi uzoq yillik siyosatdan voz kechdi; u Ukrainaning Rossiyaga qarshi kurashini qoʻllab-quvvatlashini kuchaytirdi, siyosatni oʻzgartirishda Kiyevga qurol-yarogʻ oʻtkazishni maʼqulladi va Moskvaning SWIFT banklararo tizimiga kirishini bloklashga rozi boʻldi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=M. Herszenhorn |first=David |last2=Bayer |first2=Lili |last3=Burchard |first3=Hans Von Der |date=26-fevral 2022-yil |title=Germany to send Ukraine weapons in historic shift on military aid |work=Politico |publisher=Politico |agency=Politico |url=https://www.politico.eu/article/ukraine-war-russia-germany-still-blocking-arms-supplies/ |access-date=26-fevral 2022-yil}}</ref>. 2022-yil aprel — Ukraina Germaniya prezidenti [[Frank-Walter Steinmeier|Frank-Valter Shtaynmayerning]]<ref>{{Veb manbasi|sana=2022|sarlavha=Ukraine snubs German president over past Russia links|url=https://www.theguardian.com/world/2022/apr/12/ukraine-snubs-german-president-over-past-russia-links|kirish sanasi=12-aprel 2022-yil|ish=theguardian.com|til=inglizcha}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sana=2022|sarlavha=Ukraine rejects official visit by German President Frank-Walter Steinmeier|url=https://www.dw.com/en/ukraine-rejects-official-visit-by-german-president-frank-walter-steinmeier/a-61447160|kirish sanasi=12-aprel 2022-yil|ish=DW.COM|til=inglizcha}}</ref> rasmiy tashrifi haqidagi iltimosini rad etdi. Chunki [[Frank-Walter Steinmeier|Shtaynmayer]] „[[Shimoliy oqim 2]]“ loyihasini qoʻllab-quvvatlagani va [[NATO|NATOni]] Ukrainada „urushni qoʻzgʻatuvchi“ deb atagan edi<ref name="indyru">{{Yangiliklar manbasi |date=18-iyun 2016-yil |title=German foreign minister accuses Nato of 'warmongering' with military exercises that could worsen tensions with Russia |publisher=[[The Independent]] |url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/german-foreign-minister-accuses-nato-of-warmongering-russia-military-exercises-tensions-anaconda-16-a7088936.html}}</ref>. 2022-yil aprel — Germaniya Ukrainaga zirhli zenit tizimlari va zirhli transport vositalarini yuborish majburiyatini oladi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.theguardian.com/world/2022/apr/26/germany-tanks-ukraine-defence-military|sarlavha=Germany to send anti-aircraft tanks to Ukraine in policy shift|nashriyot=Guardian News & Media Limited|til=inglizcha|qaralgan sana=26-aprel 2022-yil}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-04-26/germany-to-send-50-gepard-anti-aircraft-tanks-to-ukraine|sarlavha=Germany to Send Anti-Aircraft Tanks to Ukraine in Policy Shift|nashriyot=Bloomberg L.P.|qaralgan sana=26-aprel 2022-yil}}</ref>. Birinchi uchta Flakpanzer Gepard Ukrainaga 2022-yil 25-iyulda yetib kelgan<ref>{{Veb manbasi|muallif=Sabbagh|ism=Dan|sarlavha=Can Ukrainian forces recapture Kherson from Russia?|url=https://www.theguardian.com/world/2022/jul/26/can-ukrainian-forces-recapture-kherson-from-russia|ish=the Guardian|qaralgan sana=26-iyul 2022-yil|til=inglizcha|sana=26-iyul 2022-yil}}</ref>. 30 Gepards 2022-yil 20-sentyabrgacha yetkazib berildi<ref>{{Veb manbasi|muallif=Bundesregierung|sarlavha=Militärische Unterstützungsleistungen für die Ukraine|url=https://www.bundesregierung.de/breg-de/themen/krieg-in-der-ukraine/lieferungen-ukraine-2054514|ish=Bundesregierung.de/|kirish sanasi=26-sentabr 2022-yil|til=olmoncha|sana=20-sentabr 2022-yil}}</ref>. 2022-yil may — Germaniya hukumati Ukrainaga yettita PzH 2000 artilleriya qurolini<ref name="ppzh">{{Yangiliklar manbasi |date=6-may 2022-yil |title=Germany sends seven howitzers to Ukraine |publisher=POLITICO |url=https://www.politico.eu/article/germany-seven-howitzer-ukraine/}}</ref><ref name="dwpzh">{{Yangiliklar manbasi |date=6-may 2022-yil |title=Germany to send self-propelled howitzer artillery to Ukraine |publisher=DW News |url=https://www.youtube.com/watch?v=b60E3yEubAg}}</ref> yubordi<ref name="dnpzh">{{Yangiliklar manbasi |date=6-may 2022-yil |title=Ukraine to get a dozen howitzers from Germany and the Netherlands |publisher=Defense News |url=https://www.defensenews.com/global/europe/2022/05/06/ukraine-to-get-a-dozen-howitzers-from-germany-and-the-netherlands/}}</ref>. Ukraina qoʻshinlari Germaniyaga mashgʻulotlar oʻtkazish uchun borgan<ref name="dwukr">{{Yangiliklar manbasi |date=11-may 2022-yil |title=Ukrainian troops arrive in Germany for howitzer training |publisher=Deutsche Welle |url=https://www.dw.com/en/ukrainian-troops-arrive-in-germany-for-howitzer-training/a-61755368}}</ref> va Ukraina hukumati keyinchalik Germaniyadan yana 100 ta PzH 2000 gaubitsa sotib olishga buyurtma beradi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.spiegel.de/politik/deutschland/ukraine-darf-100-panzerhaubitzen-kaufen-a-6e1c331d-0da2-4218-9653-2ee96560da9d|sarlavha=(S+) Ukraine-Krieg: Berlin genehmigt Verkauf von 100 Panzerhaubitzen|ism=Matthias|muallif=Gebauer|sana=28-iyul 2022-yil|qaralgan sana=28-iyul 2022-yil|ish=Spiegel.de}}</ref>. == Diplomatik missiyalarning joylashuvi == Germaniyaning [[Kiyev|Kiyevda]] elchixonasi va [[Donetsk|Donetskda]] 1 ta Bosh konsulligi (Rossiya agressiyasi tufayli (Donbassdagi urush) vaqtincha [[Dnepr (shahar)|Dneprga koʻchirilgan]])<ref>[http://www.kiew.diplo.de/Vertretung/kiew/uk/Generalkonsulat__Donezk/Generalkonsulat__Donezk.html Consulate-General in Donetsk] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180119034624/http://www.kiew.diplo.de/Vertretung/kiew/uk/Generalkonsulat__Donezk/Generalkonsulat__Donezk.html |date=19-yanvar 2018-yil }}. Embassy of Germany in Ukraine.</ref><ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Consulate-General in Donetsk official website |url=http://www.donezk.diplo.de/Vertretung/donezk/de/Startseite.html |qaralgan sana=9-oktabr 2022-yil |arxivsana=7-fevral 2018-yil |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180207195800/http://www.donezk.diplo.de/Vertretung/donezk/de/Startseite.html }}</ref>. Ukrainaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi va [[Frankfurtmayn|Frankfurt]], [[Gamburg]] va [[München|Myunxenda]] 3 ta Bosh konsulliklari mavjud. === Missiya rahbari (1917—1920-yillar) === ; Germaniya * 1917—1918-yillar Alfons Mumm fon Shvartsenshteyn * 1918—1919-yillar Yoxannes (Gans) Graf fon Berchem ; Ukraina * 1918—1918-yillar Oleksandr Sevriuk <small>'' (muvaqqat ishlar vakili)''</small> * 1918—1918-yillar Omelian Koziy <small>'' (muvaqqat ishlar vakili)''</small> * 1918—1918-yillar Teodor Shteingel * 1918—1920-yillar — Mykola Porsh * 1921—1923-yillar Roman Smal-Stokki * 1923—1923-yillar [[:de:Nikolaus von Wassilko|Nikolaus fon Vasilko]] <small>'' (muvaqqat ishlar vakili)''</small> ; Sovetlar (Sovet hukumatining Ukrainadagi vakili) * 1921—1923-yillar Voldemar Aussem == Doimiy diplomatik vakolatxonalar == * Germaniyaning Kiyevda elchixonasi bor. * Ukrainaning Berlinda elchixonasi va [[Frankfurtmayn|Frankfurt]], [[Dusseldorf|Dyusseldorf]], [[Gamburg]] va [[München|Myunxenda]] bosh konsulliklari bor. <gallery class="center"> Fayl:Embassy of Germany in Kyiv 2017.jpg|Germaniyaning Kievdagi elchixonasi Fayl:Berlin, Mitte, Albrechtstrasse 26, Botschaft Ukraine.jpg|Ukrainaning Berlindagi elchixonasi </gallery> == Manbalar == <references group="" responsive="1"></references> == Adabiyotlar == * Dembinska, Magdalena va Frederik Merand, muharrirlar. ''Yevropa va Rossiya oʻrtasidagi hamkorlik va mojaro'' (Routledge, 2021). * Tuza, Liana. „Germaniya kuchining turli xil „soyalari“: Ukraina mojarosi davrida Germaniya va Yevropa Ittifoqi tashqi siyosati.“ ''Germaniya siyosati'' 27.4 (2018): 498-515. [https://www.academia.edu/download/56762660/The_Different_Shades_of_German_Power_Germany_and_EU_Foreign_Policy_during_the_Ukraine_Conflict.pdf onlayn]{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} <sup class="noprint Inline-Template" data-ve-ignore="true"><span style="white-space: nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="Dead link tagged July 2022">o'lik havola</span></nowiki>'' &#x5D;</span></sup> * Siddi, Marfko. „Ukraina inqirozidan keyin Germaniyaning Rossiyaga nisbatan tashqi siyosati: yangi Ostpolitikmi?.“ ''Yevropa-Osiyo tadqiqotlari'' 68.4 (2016): 665-677. == Havolalar == * [http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Ukraine.html Germaniya Tashqi ishlar vazirligi Ukraina bilan munosabatlar haqida] * [https://web.archive.org/web/20150214010649/http://www.kiew.diplo.de/Vertretung/kiew/uk/Startseite.html Germaniyaning Ukraina poytaxti Kiyevdagi elchixonasi (nemis va ukrain tillarida)] * [http://www.mfa.gov.ua/germany/ Ukrainaning Berlindagi elchixonasi (nemis va ukrain tillarida)] [[Turkum:Ukrainaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Ukraina]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] 2e2vu3twenqe7qihj3wz5vndlixqdog 0 810598 6221255 5243643 2026-07-31T12:27:15Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Janubiy Koreya" ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221255 wikitext text/x-wiki {{Infobox bilateral relations|Germaniya-Janubiy Koreya|Tasvir=Germany_South_Korea_Locator.png|Mamlakat1=Germaniya|Mamlakat2=Janubiy Koreya|envoy1=|envoy2=|elchi1=Janubiy Koreya elchixonasi [[Berlin]]da|elchi2=Germaniya elchixonasi [[Seul]]da|Rang1=green|Rang2=orange}} '''Germaniya-Janubiy Koreya munosabatlari''' o‘tgan asrning 50-yillarida o‘rnatilgan bo‘lib, bugungi kunda ikki davlat tashqi siyosatida muhim o‘rin tutadi. Ikkala mamlakat ham Ikkinchi Jahon urushi boʻyicha umumiy tarixga ega, 1950- va 1960-yillarda iqtisodiy moʻjizani boshdan kechirgan. Iqtisodiy nuqtai nazardan, har ikki mamlakat ham kam xomashyoga ega va yuqori texnologiyali sektorda bozor yetakchilari hisoblanadi. 2011-yilda [[Yevropa Ittifoqi]] va Janubiy Koreya o‘rtasida erkin savdo bitimi kuchga kirganidan so‘ng savdo hajmi tez sur’atlar bilan o‘sdi. Barkamol siyosiy va iqtisodiy aloqalar negizida madaniy aloqalar ham yanada rivojlanmoqda. == Tarixi == [[File:Staatsbesuch_des_südkoreanischen_Präsidenten_Park_Chung-hee_.png|250px|thumb|1964-yilda Janubiy Koreya Prezidenti Pak Chung Xining G'arbiy Germaniyaga davlat tashrifi]] Koreyaning [[Choson|Joseon]] davlati birinchi marta [[Germaniya imperiyasi]] bilan 1883-yilgi Germaniya-Koreya shartnomasiga binoan diplomatik aloqalar oʻrnatgan va u Koreya 1905-yilda [[Yaponiya]] tomonidan qoʻshib olinganidan keyin ham oʻz kuchida qolgan<ref>Korean Mission {{Google books|9OdAAAAAYAAJ|p. 36.}}; excerpt, „''Official rescript issued by Japan, November 22, 1905, declares: 'In bringing this agreement to the notice of the powers having treaties with Korea, the Imperial Government declares that * * * they will see that these treaties are maintained and respected, and they also engage not to prejudice In any way the legitimate commercial and industrial interests of those powers in Koreaʼ.''“</ref>. 1955-yilda [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Gʻarbiy Germaniya]] [[Koreya Respublikasi|Janubiy Koreyani]] suveren davlat sifatida rasman tan oldi. 1964 yilda  Janubiy Koreya Prezidenti Pak Chung Xi Koreya Respublikasining birinchi davlat rahbari sifatida Germaniya Federativ Respublikasiga tashrif buyurdi. Federal prezident Geynrix Lyubke 1967-yilda Janubiy Koreyaga javob tashrifi bilan borgan. Bu Yevropa davlat rahbarining Janubiy Koreyaga birinchi davlat tashrifi sifatida baholandi. Ushbu oʻzaro tashriflar bilan munosabatlar eng yuqori choʻqqiga chiqdi. Janubiy Koreya nuqtayi nazaridan ularning rivojlanish rejalarini Germaniya Federativ Respublikasi tomonidan qoʻllab-quvvatlanishi katta ahamiyatga ega edi. Germaniya Federativ Respublikasi ham rejalarni amalga oshirish uchun moliyaviy yordam koʻrsatishni davom ettirishga tayyor edi. Bundan tashqari, boʻlinish muammosi eʼtiborga tushdi: Janubiy Koreya ham, Gʻarbiy Germaniya ham boʻlingan milliy hududga duch kelgan va bu vaziyatni hal qila oladigan siyosat yurgizishga majbur boʻldi. Ikkala xalqning boʻlinishining umumiy taqdiri va birlashish maqsadi nafaqat doʻstona muhit yaratgan. == Hozirgi aloqalar == 1990-yilda Germaniya qayta birlashganidan buyon har ikki davlat bir-biri bilan diplomatik munosabatlarni yaxshilash uchun katta saʼy-harakatlarni amalga oshirdi. 2000-yillarning oʻrtalarida 1883-yilgi Germaniya-Koreya shartnomasi ikki davlat tomonidan yangilandi va 2008-yil 19-dekabrda dastlabki shartnomaning 125-yilligini nishonlash shakli sifatida rasman kuchga kirdi<ref>[http://www.auswaertiges-amt.de/sid_213362F4E7A5F4F7E816E3BC5C759D43/DE/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/KoreaRepublik/Bilateral_node.html Beziehungen zwischen der Republik Korea und Deutschland], [[Foreign Office (Germany)]] (in German)</ref>. 2012-yilning 20-dekabr kuni Germaniya kansleri [[Angela Merkel]] [[Park Geun-hye|Pak Kin Xeni]] Janubiy Koreya prezidenti etib tayinlangani bilan tabrikladi va uni Germaniyaga rasmiy tashrif bilan taklif qildi. Ikkala siyosatchi ham ikki davlat o‘rtasidagi „anʼanaviy juda yaxshi aloqalarni“ yanada rivojlantirish va mustahkamlash muhimligini taʼkidladilar. Merkel, shuningdek, Germaniyaning o‘zi qayta birlashish jarayonini boshidan kechirganligi sababli, Koreyaning kelajakdagi qayta birlashuvi mumkin bo‘lgan muammolarga yordam berishga vaʼda berdi. == Mamlakatni taqqoslash == {| class="wikitable" |'''Rasmiy nomi''' | style="text-align:center" | '''[[Janubiy Koreya|Janubiy Koreya]]''' | style="text-align:center" | ''' [[Germaniya|Germaniya Federativ Respublikasi]]''' |- | '''Bayroq''' | style="text-align:center" |[[File:Flag_of_South_Korea.svg|110px|]] | style="text-align:center" |[[File:Flag_of_Germany.svg|110px|]] |- | '''Gerb''' | style="text-align:center" |[[File:Emblem_of_South_Korea.svg|110px|]] | style="text-align:center" |[[File:Coat_of_arms_of_Germany.svg|110px]] |- |'''Aholisi''' |50,620,000 |82,060,000 |- |'''Hududi''' |{{Convert|100,210|km2|mi2|abbr=on}} |{{Convert|357,021|km2|mi2|abbr=on}} |- |'''Aholi zichligi''' |{{Convert|493|/sqkm|/sqmi|abbr=on}} |{{Convert|246|/sqkm|/sqmi|abbr=on}} |- |'''Poytaxti''' |[[Seul|Seul]] |[[Berlin]] |- |'''Katta shahri''' |[[Seul|Seul]] — 10,464,051 |Rhine-Ruhr — 8,431,700 |- |'''Hukumat''' |[[Unitar davlat|Unitar]] [[Prezidentlik respublika|prezidentlik]] konstitutsiyaviy respublika |Federal parlament respublikasi |- |'''Rasmiy tili''' |[[Koreys tili]] |[[Nemis tili]] |- |'''Hozirgi rahbar''' |Prezident [[Yoon Suk-yeol]]<br /> Bosh vazir Han Duck-soo |Prezident [[Frank-Walter Steinmeier]]<br /> Kansler [[Olaf Scholz]] |- |'''YaIM (nominal)''' |[[AQSh dollari|$]]2.035 trillion ($39,500 aholi jon boshiga) |$4.199 trillion ($50,800 aholi jon boshiga) |- |} == Manbalar == <references /> [[Turkum:Janubiy Koreyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Janubiy Koreya]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] cdcdlpg2esf1hjn3ll6fmigdwqlv4xg 0 810638 6221261 5425824 2026-07-31T12:27:55Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Namibiya " ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221261 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Germany_Namibia_Locator.png|250px|thumb|[[Germaniya]] va [[Namibiya]] davlatlarining xaritada joylashuvi. Yashil rangda Germaniya, sariq rangda Namibiya koʻrsatilgan.]] '''Germaniya — Namibiya munosabatlari''' [[Germaniya]] va [[Namibiya|Namibiyaning]] ikki tomonlama munosabatlariga ishora qiladi. Bu munosabatlar alohida ahamiyatga ega, chunki Namibiya XIX asrda [[Germaniya imperiyasi]] tomonidan mustamlaka qilingan va bosib olingan. Shuningdek, bugungi kunda Namibiyada 30 000 ga yaqin nemis namibiyaliklar jamoasi istiqomat qiladi<ref>[https://www.thelocal.de/20210624/namdeutsch-how-has-the-german-colonial-period-left-its-mark-on-namibian-culture/ Namdeutsch: How has the German colonial period left its mark on Namibian culture?]</ref>. Ikkala davlat ham [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti|Birlashgan Millatlar Tashkilotiga]] aʼzo. == Tarixi == === Mustamlakachilikdan oldingi munosabatlar === Ikki mamlakat xalqlari oʻrtasidagi birinchi aloqalar nemis missionerlari XVIII asr oxiri va XIX asr boshlarida Janubiy Namibiyada ishlay boshlash uchun London Missionerlik Jamiyati tomonidan yollanganida sodir boʻlgan. === Germaniyaning Janubiy Gʻarbiy Afrikasi va Herero va Namaka genotsidi === Afrika uchun kurash paytida, hozirgi Namibiya [[Germaniya]] tomonidan bosib olingan va ''Germaniyaning Janubiy-Gʻarbiy Afrikasi'' sifatida tanilgan boʻlsa, [[Birlashgan Qirollik]] Uolvis koʻrfazini egallab oldi va port hududini Kap koloniyasiga qoʻshib oldi. 1890-yilda Britaniya hukumati Kaprivi zonasini nemislarga boʻlib berdi. Bu Germaniyaga [[Zambezi|Zambezi daryosi]] va uning boshqa [[Sharqiy Afrika]] hududlariga kirish imkonini beradi va u [[Zanjibar|Zanzibar]] (Birlashgan Qirollikka oʻtkazilgan) boʻyicha daʼvolaridan voz kechadi<ref>[https://www.sahistory.org.za/place/namibia South African History Online: Namibia]</ref>. 1904—1908-yillarda Germaniya Namibiyaning Herero va Namaka xalqiga qarshi genotsidni boshladi. Genotsid 1904-yilda Gerero va Nama qoʻzgʻolonlaridan soʻng, ularning yerlari va chorva mollarini nemislar egallab olganidan keyin boshlangan. Bunga javoban Lotar fon Trota boshchiligidagi nemis harbiy maʼmuriyati aholini yoʻq qilishga chaqirdi<ref name="Namibia">[https://www.bbc.com/news/world-europe-57279008 Germany officially recognises colonial-era Namibia genocide]</ref>. Genotsid paytida oʻn minglab Herero va Namaka odamlari oʻldirilgan. 1915-yilda, Birinchi [[Birinchi jahon urushi|jahon urushi]] paytida, Janubiy Afrika qoʻshinlari bostirib kirib, hududni egallab olishgan. Urushdan soʻng, [[Versal sulh shartnomasi|Versal shartnomasining]] imzolanishi bilan Germaniya 1920-yilda oʻz hududini oʻsha paytda [[Britaniya imperiyasi|Britaniya imperiyasining]] oʻzini oʻzi boshqaradigan dominioni boʻlgan Janubiy Afrika Ittifoqiga berishga majbur boʻldi<ref name="BBC">[https://www.bbc.com/news/world-africa-13891138 Namibia profile — Timeline]</ref>. Bu hudud keyingi 70 yil davomida ''Janubiy-Gʻarbiy Afrika'' deb ataladi. === Namibiya mustaqilligi va mustaqillikdan keyingi munosabatlar === 1966-yilda SWAPO (Janubiy [[Gʻarbiy Afrika]] xalq tashkiloti) Janubiy Afrika ishgʻoliga qarshi qurolli kurashni boshladi, bu Janubiy Afrika chegara urushi deb nomlandi<ref name="BBC"/>. 1989-yilda Namibiyada harbiy harakatlar toʻxtadi va 1990-yil mart oyida Namibiya mustaqil davlatga aylandi. Namibiya mustaqilligi oʻsha yilning oktyabr oyida Germaniyaning qayta birlashishi bilan ikki mamlakat diplomatik munosabatlar oʻrnatganiga toʻgʻri keldi. 1998-yil mart oyida Germaniya prezidenti Roman Herzog Namibiyaga rasmiy tashrif bilan keldi<ref name="DW">[https://www.dw.com/en/namibia-a-timeline-of-germanys-brutal-colonial-history/a-57729985 Namibia: A timeline of Germany’s brutal colonial history]</ref>. 2004-yil avgust oyida Germaniya taraqqiyot vaziri Xaydemarie Viczorek-Zeul Germaniyaning 100 yildan keyin Herero va Nama xalqlarining genotsidi uchun tarixiy va maʼnaviy javobgarligini tan oldi. Natijada, Germaniya Namibiyaga rivojlanish yordami berishga qaror qildi<ref name="DW"/>. 2011-yil sentabr oyida Germaniya hukumati mustamlaka davridagi qotilliklardan qolgan bosh suyaklarini Namibiyaga qaytardi. 2014- va 2018-yillardagi alohida marosimlarda koʻproq bosh suyagi va tana suyaklari Namibiyaga qaytariladi<ref name="DW" />. 2015-yilda Germaniya va Namibiya hukumatlari oʻrtasida rasmiy uzr soʻrash va yordam puli boʻyicha muzokaralar boshlandi. 2016-yilda Germaniya hukumati Herero va Namaning nemis qoʻshinlari tomonidan ommaviy oʻldirilishini rasmiy hujjatda genotsid deb tan oldi<ref name="DW"/>. 2021-yilning may oyida ikkala davlat ham Germaniya 1900-yillar boshlarida Herero va Nama xalqlariga qarshi qilingan vahshiyliklarni genotsid deb tan olish toʻgʻrisida kelishuvga erishilganini eʼlon qildi. Germaniya hukumati 30 yil davomida Namibiya infratuzilmasi va rivojlanishi uchun 1,1 milliard yevro sarflashga vaʼda berdi. Toʻlovlar kompensatsiyalarni oʻz ichiga olmaydi<ref name="Namibia"/>. == Ikki tomonlama shartnomalar == Ikki davlat oʻrtasida ikki tomonlama soliqqa tortish hamda daromad va kapital soliqlariga nisbatan soliq toʻlashdan boʻyin tovlashning oldini olish toʻgʻrisidagi bitim (1996), investitsiyalarni ragʻbatlantirish toʻgʻrisidagi bitim (1997) kabi bir qator ikki tomonlama bitimlar imzolangan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Agreement on Double Taxation Germany-Namibia |url=http://internationaltaxtreaty.com/download/Namibia/DTC/Namibia-Germany-DTC-May-1996.pdf |qaralgan sana=2022-10-09 |arxivsana=2022-11-22 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221122172021/http://internationaltaxtreaty.com/download/Namibia/DTC/Namibia-Germany-DTC-May-1996.pdf }}</ref><ref name="Embassy">[https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/laenderinformationen/namibia-node/namibia/209094 Germany and Namibia: Bilateral relations]</ref>. == Turizm va transport == Har yili Namibiyaga 120 000 ga yaqin nemis sayyohlari tashrif buyurishadi<ref name="Embassy"/>. Eurowings Discover bilan Frankfurt va Windhuk oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri reyslar mavjud. == Savdo aloqalari == 2018-yilda ikki davlat oʻrtasidagi tovar ayirboshlash hajmi 200 million yevroni tashkil etdi<ref name="Embassy"/>. Germaniyaning Namibiyaga asosiy eksporti quyidagilardan iborat: mashinalar, oziq-ovqat mahsulotlari, elektrotexnika mahsulotlari, kimyo mahsulotlari, avtomobilsozlik mahsulotlari, oʻlchash va nazorat qilish texnologiyasi. Namibiyaning Germaniyaga asosiy eksport mahsulotlariga quyidagilar kiradi: rangli metallar, oziq-ovqat mahsulotlari, xom ashyo (yoqilgʻidan tashqari), avtomobil mahsulotlari, mashinasozlik, charm mahsulotlari va tabiiy yogʻlar<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Namibia, German trade grows to N$3.6 billion |url=https://www.thebrief.com.na/index.php/news/africa/item/203-namibia-german-trade-grows-to-n-3-6-billion |qaralgan sana=2022-10-09 |arxivsana=2022-10-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221012200158/https://www.thebrief.com.na/index.php/news/africa/item/203-namibia-german-trade-grows-to-n-3-6-billion }}</ref>. == Doimiy diplomatik vakolatxonalar == * Germaniyaning [[Vindxuk|Vindxukda]] elchixonasi bor<ref>[https://windhuk.diplo.de/na-en Embassy of Germany in Windhoek]</ref>. * [[Berlin|Berlinda]] Namibiya elchixonasi bor<ref>[http://www.namibia-botschaft.de Embassy of Namibia in Berlin]</ref>. <gallery class="center"> Fayl:Windhoek-269058 1920.jpg|Vindxukdagi Germaniya elchixonasi joylashgan Sanlam markazi (chapda). Fayl:Platanenallee 36, Reichsstraße 17 (09096391) 001.jpg|Berlindagi Namibiya elchixonasi </gallery> == Manbalar == {{Manbalar}} [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Namibiya ]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] [[Turkum:Pages with unreviewed translations]] 148hsh22xbusprmh0p7y9j07g80ew25 0 812365 6221220 5856783 2026-07-31T12:19:48Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning tashqi siyosati]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221220 wikitext text/x-wiki {{Infobox bilateral relations|Germaniya-Turkiya|Tasvir=Germany_Turkey_Locator.png|Mamlakat1=Germaniya|Mamlakat2=Turkiya|envoy1=|envoy2=|elchi1=Turkiya elchixonasi [[Berlin]]da|elchi2=Germaniya elchixonasi [[Anqara]]da|Rang1=green|Rang2=orange}} '''Germaniya — Turkiya munosabatlari''' ({{Lang-de|Deutsch-türkische Beziehungen}}; {{Lang-tr|Almanya-Türkiye ilişkileri}}) - [[Usmonlilar imperiyasi|Usmonlilar imperiyasi davrida]] boshlangan va iqtisodiy, harbiy, madaniy va ijtimoiy munosabatlarni oʻz ichiga oluvchi va koʻp jihatlarga ega mustahkam aloqalar rivojlanishi bilan tugagan. [[Turkiya]] [[Germaniya]] ikkinchi eng yirik aʼzosi boʻlgan [[Yevropa Ittifoqi|Yevropa Ittifoqiga]] nomzodligicha qolmoqda. Yana [[Germaniyadagi turklar|Germaniyada bir necha million kishilik turk diasporasi]] mavjudligi sabab necha o‘n yillar davomida o‘zaro aloqalar chambarchas bogʻliq holda rivojlandi. Turkiya bilan aloqalar 2016 – 2017-yillardagi Turkiyadagi tozalashlardan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Turkey quickly sliding into authoritarian rule after move to increase Erdogan's powers|url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/turkey-increase-executive-powers-president-recep-tayyip-erdogan-authoritarian-rule-government-a7501666.html|ish=The Independent|kirish sanasi=9 January 2017|sana=30 December 2016}}</ref><ref>{{Veb manbasi|muallif=Chan|ism=Sewell|sarlavha=Turkey's Parliament Starts Debate on Expansion of President's Powers|url=https://www.nytimes.com/2017/01/09/world/middleeast/turkeys-parliament-starts-debate-on-expansion-of-presidents-powers.html|ish=The New York Times|kirish sanasi=9 January 2017|sana=9 January 2017}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Dombey |first=Daniel |date=6 May 2014 |title=Turkey's Erdogan lurches toward authoritarianism |work=Financial Times |url=https://www.ft.com/content/e89e8d74-cfc1-11e3-a2b7-00144feabdc0 |access-date=10 January 2017}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Can Turkey's Democracy Survive President Erdogan?|url=https://www.nytimes.com/2016/11/02/opinion/can-turkeys-democracy-survive-president-erdogan.html|ish=The New York Times|kirish sanasi=10 January 2017|sana=1 November 2016}}</ref><ref>{{Veb manbasi|muallif=Braun|ism=Stefan|sarlavha=Europarat sieht Türkei auf dem Weg in die Autokratie|url=http://www.sueddeutsche.de/politik/erdoan-autokratie-tendenz-in-tuerkei-1.3399343|nashriyot=[[Süddeutsche Zeitung]]|kirish sanasi=3 March 2017|til=de}}</ref> keyin sezilarli darajada yomonlashdi. Bunga ''Die Welt'' nashri jurnalisti Deniz Yücelning hibsga olingani ham sabab bo‘lgan edi. == Tarixi == [[Fayl:Albrecht_Dürer_-_Landscape_with_the_Cannon_(NGA_1950.17.21).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e8/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Landscape_with_the_Cannon_%28NGA_1950.17.21 %29.jpg/220px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Landscape_with_the_Cannon_%28NGA_1950.17.21 %29.jpg|thumb| ''"Buyuk qurol"'' (1518), Turklarning nemis yerlari uchun tahdidi haqida [[Albrecht Dürer|Albrecht Dyurer]] ishlagan surat.]] [[Fayl:Vienna_Battle_1683.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/84/Vienna_Battle_1683.jpg/220px-Vienna_Battle_1683.jpg|thumb| 1683-yildagi [[Vena jangi|Venaning ikkinchi qamali,]] Frans Geffels ishlagan surat.]] [[Fayl:Drei_Kaiser_Bund.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4b/Drei_Kaiser_Bund.jpg/220px-Drei_Kaiser_Bund.jpg|thumb| Birinchi [[Birinchi jahon urushi|jahon urushi]] davrida [[Markaziy kuchlar|markaziy kuchlarning]] uch imperatori: [[Wilhelm II (Germaniya imperatori)|Vilgelm II]], [[Mehmed V]], [[Franz Joseph I|Frants Jozef]]. Uchala imperiya ham ([[Germaniya imperiyasi|nemis]], [[Usmonlilar imperiyasi|turk]], [[Avstriya-Vengriya imperiyasi|avstriya]]) urushdan keyin barham topdi.]] [[Fayl:Sommerhaus_der_dt_botschaft_in_tarabya_istanbul.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3e/Sommerhaus_der_dt_botschaft_in_tarabya_istanbul.jpg/220px-Sommerhaus_der_dt_botschaft_in_tarabya_istanbul.jpg|thumb| Nemis konsulligining yozgi qarorgohi (1923-yilgacha Germaniya elchixonasi) Tarabya, [[Istanbul]], [[Bosfor|Bosfor boʻgʻozida]].]] === Oʻrta asrlar va dastlabki yangi davrlar === ==== [[Muqaddas Rim imperiyasi]] va [[Koʻniya sultonligi|Rum sultonligi]] oʻrtasidagi urushlar ==== * 1101-yilgi salib yurishi (1101) * Dorilaeum jangi (1147) * Filomelion jangi (1190) * Ikoniy jangi (1190) ==== [[Muqaddas Rim imperiyasi]] va [[Usmonlilar imperiyasi|Usmonlilar davlati]] oʻrtasidagi urushlar ==== * [[Nikopol jangi]] (1396) * [[Mohács jangi|Mohach jangi]] (1526) * Turklarning Venani birinchi marta qamal qilishi (1529) * Vengriyadagi kichik urush (1530-1552) * 1536-38-yillardagi [[Italiya]] urushi * Buda qamali (1541) * 1542-46-yillardagi Italiya urushi * Estergom qamali (1543) * Nitsa qamali (1543) * 1551-59-yillardagi Italiya urushi * Uzoq Turk urushi (1591-1606) * Turklarning Ersekuyverni qamal qilishi (1663) * Sen-Gotard jangi (1664) * Buyuk Turk urushi (1683-1699) * [[Vena jangi|Turklarning Venani ikkinchi marta qamal qilishi]] (1683) * Parkani jangi (1683) * Muqaddas Liganing Budani birinchi marta qamal qilishi (1684) * Muqaddas Liganing Ersekuyverni qamal qilishi (1685) * Muqaddas Liganing Budani ikkinchi marta qamal qilishi (1686) * Pech qamali (1686) * Ikkinchi Mohach jangi (1687) * Muqaddas Liganing Belgradni qamal qilish (1688) * Turklarning Belgradni qamal qilishi (1690) * Slankamen jangi (1691) * Lugos jangi (1695) * Ulash jangi (1696) * Seney jangi (1696) * Zenta jangi (1697) === XIX asr oxiri va Birinchi jahon urushi === [[Fayl:Ahmed_Cemal_Paşa_and_Erich_von_Falkenhayn.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4e/Ahmed_Cemal_Pa%C5%9Fa_and_Erich_von_Falkenhayn.jpg/220px-Ahmed_Cemal_Pa%C5%9Fa_and_Erich_von_Falkenhayn.jpg|thumb| Usmonli Yildirim armiyasiga qoʻmondonlik qilgan nemis generali Erich von Falkenhayn va hamrohlik qilgan [[Jamol Posho|Jemal Posho]].]] * [[Bagʻdod temir yoʻli|Bagʻdod temiryoʻli]] * Usmonli-Germaniya ittifoqi * Geben va Breslauning taʼqibi * Birinchi jahon urushining Yaqin Sharq teatri Germaniyaning [[Bagʻdod temir yoʻli|Bagʻdodga temiryoʻl tizimini qurish]] boʻyicha takliflari inglizlarni xavotirga soldi, chunki bu Britaniyaning Hindiston bilan aloqalari ustidan nazoratini xavf ostiga qoʻyar edi. Biroq bu masalalar 1914-yil fevralida tinch yoʻl bilan hal qilindi va Buyuk urush bilan yakunlangan iyul inqirozida rol oʻynamadi. Usmonli-Germaniya ittifoqi [[Germaniya imperiyasi]] va Usmonlilar imperiyasi oʻrtasida 1914-yil 2-avgustda, Birinchi jahon urushi boshlanganidan koʻp oʻtmay tuzilgan ittifoq edi. Ittifoq tobora zaiflashib borayotgan Usmonli qurolli kuchlarini  mustahkamlash va modernizatsiya qilish boʻyicha hamkorlikning bir qismi sifatida, shuningdek, Germaniyaning qoʻshni Britaniya mustamlakalariga xavfsiz oʻtishini taʼminlash uchun tuzilgan edi. Shartnoma qilishda Usmonlilar tashabbusi koʻrsatgan. U 1915-yil yanvarida Usmonlilarning urushga kirishini vaʼda qilgan keng koʻlamli harbiy ittifoq bilan almashtirildi<ref>Hew Strachan, ''The First World War: Volume I: To Arms. Vol. 1. Oxford University Press, 2003) pp 644-93.''</ref><ref>Gerard E. Silberstein, „The Central Powers and the Second Turkish Alliance, 1915.“ ''Slavic Review'' 24.1 (1965): 77-89. [https://www.jstor.org/stable/2492991 in JSTOR]</ref><ref>Frank G. Weber, ''Eagles on the Crescent: Germany, Austria, and the diplomacy of the Turkish alliance, 1914-1918'' (Cornell University Press, 1970).</ref>. Birinchi [[Birinchi jahon urushi|jahon urushining]] [[Markaziy kuchlar|markaziy kuchlari]] oxir-oqibat nemislar va Usmonlilar, shuningdek, [[Avstriya-Vengriya imperiyasi]] va [[Bolgariya|Bolgariyadan]] iborat boʻldi. Nemis generali Otto Liman fon Sanders Gelipolini himoya etgan Usmonli beshinchi armiyasiga qoʻmondonlik qilgan. Generallar Erich fon Falkenhayn va Otto Liman von Sanders Sinay va Falastin yurishi paytida Usmonlilarning Yildirim armiyasiga qoʻmondonlik qilgan. === Ikkinchi jahon urushi === [[Fayl:German-Turkish_Treaty_of_Friendship_and_Non-Aggression.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6d/German-Turkish_Treaty_of_Friendship_and_Non-Aggression.jpg/220px-German-Turkish_Treaty_of_Friendship_and_Non-Aggression.jpg|thumb| Germaniya-Turkiya oʻrtasida doʻstlik va hujum qilmaslik toʻgʻrisidagi shartnoma]] Ikkinchi [[Ikkinchi jahon urushi|jahon urushi davrida]] Turkiya 1944-yil avgustiga qadar Germaniya bilan diplomatik aloqalarini saqlab turdi. Germaniya-Turkiya doʻstlik shartnomasi 1941-yil 18-iyunda imzolangan. 1941-yil oktabrida „Klodius kelishuvi“ga (nemis muzokarachisi doktor Karl Avgust Klodius nomi bilan atalgan) erishildi. Unga koʻra, Turkiya 1941-1942-yillarda Germaniyaga 45 000 tonna xromit rudasini eksport qilishi kerak edi va Germaninyaning harbiy uskunalar yetkazib berishiga bog‘liq tarzda 1943-1944 yillarda 90 000 tonnadan mineral eksport qildi. Nemislar rudani tashish uchun 117 ta temiryoʻl lokomotivi va 1250 ta yuk vagonini bergan. Ushbu strategik mineralning Germaniyaga yetkazib berilishi oldini olish maqsadida Qoʻshma Shtatlar va [[Birlashgan Qirollik]] „oldinini oluvchi xarid“ga shoshqaloqlik bilan kirishib, kerak boʻlmasa ham, turk xromitini sotib olgan. „Paket kelishuvi“ doirasida britaniyalilklar va amerikaliklar Turkiyaning quritilgan meva va tamaki mahsulotlarini ham xarid qilgan<ref name="dos">[https://1997-2001.state.gov/www/regions/eur/rpt_9806_ng_turkey.pdf Allied Relations and Negotiations With Turkey], [[US State Department]], pp. 6-8</ref>. 1944-yil avgust oyida Sovet armiyasi Bolgariyaga kirdi va Turkiya bilan [[Berlin-Rim oʻqi|O‘q kuchlari]] oʻrtasidagi quruqlikdagi aloqani uzib tashladi. Turkiya Germaniya bilan diplomatik va savdo aloqalarini uzdi va 1945-yil 23-fevralda Germaniyaga qarshi urush eʼlon qildi<ref name="dos"/>. == Siyosiy munosabatlar == === Turkiyaning Yevropa Ittifoqiga qoʻshilishi masalasi === Germaniyaning Turkiya tashabbusini qoʻllab-quvvatlashi ushbu mamlakat siyosiy maydonida izchil boʻlmagan. Vaqt oʻtishi bilan bu turlicha tus olgan; masalan, sobiq kansler [[Helmut Kohl|Helmut Kol]] bu masalaga qarshi chiqqan, [[Gerhard Schröder|Gerhard Shröder]] esa ashaddiy tarafdor sifatida koʻrilgan.  [[Fayl:Modern_Istanbul_skyline.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4f/Modern_Istanbul_skyline.jpg/220px-Modern_Istanbul_skyline.jpg|thumb| [[Istanbul|Istanbulning]] [[Bosfor|Bosfor boʻgʻozidan]] koʻrinib turgan Levent moliyaviy tumani. Turkiya Yevropa Ittifoqiga qoʻshilishi bilan Istanbul YeIning eng yirik shahriga aylanadi, Turkiya esa [[Yevropa Ittifoqi|Yevropa Ittifoqining]] eng yirik (quruqlikdagi) aʼzosi boʻladi.]] Germaniya kansleri [[Angela Merkel]] „aniq belgilanmagan hamkorlik“<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.etaiwannews.com/etn/news_content.php?id=990835&lang=eng_news|sarlavha=Turkey ready to step up EU entry talks - Taiwan News Online|nashriyot=Etaiwannews.com|sana=2009-06-30|kirish sanasi=2012-05-09|qaralgan sana=2022-10-14|arxivsana=2011-06-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110629111833/http://www.etaiwannews.com/etn/news_content.php?id=990835&lang=eng_news}}</ref> tarafdori va Turkiyaning Yevropa Ittifoqiga toʻliq aʼzo boʻlishiga qarshi chiqqan. Turkiyaning oʻsha vaqtdagi bosh vaziri [[Recep Tayyip Erdoğan|Rejep Tayyip Erdog‘an]] 2009-yil iyul oyida bunga javoban, „Biz hech qachon imtiyozli hamkorlikni qabul qilmaymiz. Biz Yevropa Ittifoqiga toʻliq aʼzo boʻlishni istaymiz. Biz to‘liq aʼzolikdan boshqa narsani xohlamaymiz“, degan edi. 2006-yilda Merkel Turkiya oʻz portlarini Yevropa Ittifoqiga aʼzo [[Kipr Respublikasi|Kiprga]] ochishdan bosh tortgani sababli ushbu mamlakatning „Yevropa Ittifoqiga qoʻshilishga intilishlari haqida gap ketganda, u og‘ir muammoga duch kelishi mumkin“, degan edi<ref name="spi">{{Veb manbasi|url=http://www.spiegel.de/international/0,1518,446747,00.html|sarlavha=Merkel Worried about Turkey: Situation Is "Very, Very Serious" - SPIEGEL ONLINE|nashriyot=[[Spiegel.de]]|kirish sanasi=2012-05-09}}</ref>. Merkel yana shunday qoʻshimcha qilgan:<blockquote>Biz Kipr bilan cheklanmagan savdoga oid [[Yevropa iqtisodiy hamjamiyati bilan Turkiya uyushmasi toʻgʻrisidagi bitim|Anqara protokollarini]] ham amalga oshirishimiz kerak. Aks holda, Turkiyaning aʼzo boʻlish boʻyicha muzokaralarni davom ettirishi bilan bogʻliq vaziyat juda chigallashib ketadi. Men Turkiya bunday murakkab vaziyatga duchn kelmasligi va Yevropa Ittifoqi bunday holatga tushirmasligi uchun hamma ishni qilishga chaqiraman.</blockquote>Merkel, shuningdek, Anqara oʻz portlarini Kipr kemalari uchun ochish boʻyicha  muzokaralarni yon berishlarsiz  davom ettirishini tasavvur qila olmasligini aytgan<ref name="spi"/>. Turkiya hukumati bunga javoban Yevropa Ittifoqidan orolning Turkiya nazorati ostidagi qismiga qoʻyilgan embargoni bekor qilishni talab qilgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.spiegel.de/international/0,1518,452889,00.html|sarlavha=The World from Berlin: Talking Tough with Turkey - SPIEGEL ONLINE|nashriyot=Spiegel.de|sana=2006-11-27|kirish sanasi=2012-05-09}}</ref>. [[Fayl:Merkel,_Putin,_Erdoğan_and_Macron_during_the_joint_press_release.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b5/Merkel%2C_Putin%2C_Erdo%C4%9Fan_and_Macron_during_the_joint_press_release.jpg/220px-Merkel%2C_Putin%2C_Erdo%C4%9Fan_and_Macron_during_the_joint_press_release.jpg|thumb| [[Angela Merkel]], [[Emmanuel Macron|Emmanuel Makron]], [[Recep Tayyip Erdoğan|Rejep Tayyip Erdogʻan]] va [[Vladimir Putin]] Turkiyaning Istanbul shahrida Suriya sammiti doirasida matbuot anjumani oʻtkazmoqda.]] 2013-yil 20-iyunida [[Anqara|Anqaraning]] Taksim maydonida va butun mamlakat bo‘ylab [[Gezi bogʻini eʼtirozlari (2013)|ommaviy namoyishlarni]] bostirishi ortidan Germaniya [[Turkiya]] bilan [[Yevropa Ittifoqi|Yevropa Ittifoqiga]] kirish bo‘yicha yangi muzokaralar boshlanishiga to‘sqinlik qilgan<ref name="Dombey FT">{{Yangiliklar manbasi |last=Dombey |first=Daniel, James Fontanella-Khan, and Quentin Peel |date=21 June 2013 |title=Germany blocks Turkey's bid to join EU |work=Financial Times |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/0/2432cc2c-d9c0-11e2-bab1-00144feab7de.html#axzz2WsY07fBe |access-date=21 June 2013}}</ref>. ''[[Financial Times]]'' nashriga koʻra, turk rasmiylaridan biri bunday xatti-harakat [[Yevropa Ittifoqi]] bilan siyosiy munosabatlarni uzishi mumkinligini aytgan<ref name="Dombey FT" />. Turkiyaning Yevropa Ittifoqi ishlari boʻyicha vaziri Egemen Bagish, „Yevropa Ittifoqiga Turkiya Turkiyaga Yevropa Ittifoqidan koʻra koʻproq muhtoj“, dedi<ref name="Dombey FT" />. Germaniya taʼkidlashicha, bu shart texnik muammodan kelib chiqqan, biroq Angela Merkel Anqara, asosan, tinch namoyishchilarga qarshi politsiya kuchini koʻp qoʻllagani oʻzini „larzaga solgani“ni aytgan<ref name="Dombey FT" />. 25-iyunda Yevropa Ittifoqi tashqi ishlar vazirlari Germaniyaning Turkiya bilan Yevropa Ittifoqiga aʼzo boʻlish boʻyicha keyingi muzokaralarini Turkiya noroziliklarga munosabat bildirgani sababli taxminan toʻrt oyga kechiktirish taklifini qoʻllab-quvvatladi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.reuters.com/article/us-turkey-protests-eu-idUSBRE95N19F20130624|sarlavha=Germany proposes delaying EU-Turkey talks over protests|sana=24 June 2017}}</ref>. Turkiya uchun yangi sahifalarni ochish kechikishi mamlakatning Yevropa Ittifoqiga qabul qilinishiga oid yangi shubhalarni keltirib chiqardi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.irishtimes.com/news/world/europe/eu-delays-latest-round-of-turkish-entry-talks-1.1442056|sarlavha=EU delays latest round of Turkish entry talks|ish=The Irish Times|sana=25 June 2013}}</ref>. Iyun oyi boshida Germaniya kansleri Angela Merkel Turkiyaning ehtimoliy aʼzoligi haqidagi izohlarida murosa taklifiga toʻxtalmadi, biroq Turkiya oʻzining aʼzolikka intilishlariga turtki berish uchun Yevropa Ittifoqiga aʼzo [[Kipr Respublikasi|Kipr]] bilan munosabatlarida oldinga siljishi kerakligini aytdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.ft.com/intl/cms/s/0/6fff1f90-dd15-11e2-9700-00144feab7de.html|sarlavha=Germany aims for compromise over Turkey EU membership talks|ish=Financial Times}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.reuters.com/article/us-germany-turkey-merkel-idUSBRE95N11420130624|sarlavha=Germany's Merkel calls on Turkey to remove hurdles to EU accession|sana=24 June 2017}}</ref>. === Yevropa Ittifoqi sanksiyalari === 2020-yil dekabrida Germaniya kansleri Angela Merkel [[Oʻrta dengiz|O‘rta yer dengizidagi]] gaz quduqlarini burg‘ulashi va umuman, tashqi siyosati sabab Turkiyaga qarshi sanksiyalarga qarshi chiqqan Yevropa Ittifoqi yetakchilari qatorida bo‘ldi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.euractiv.com/section/global-europe/news/merkel-and-borissov-blocked-eu-sanctions-against-turkey-at-summit-sources/|sarlavha=Merkel and Borissov blocked EU sanctions against Turkey at summit: sources|ish=Euractiv|sana=11 December 2020}}</ref>. === Noxush diplomatik hodisalar === 2018-yil avgustida Germaniya o‘t o‘chiruvchilari Turkiya prezidenti Rejep Tayyip Erdog‘anning [[Wiesbaden|Wiesbadendagi]] to‘rt metrlik oltin haykalini xavfsizlik nuqtai nazaridan olib tashladi, bu esa mahalliy aholi noroziligiga sabab bo‘ldi<ref>Madeline Chambers (29 August 2018), [https://www.reuters.com/article/us-germany-turkey-statue-idUSKCN1LE0XP Germany removes golden statue of Erdogan after protests] ''[[Reuters]]''.</ref>. 2022-yil aprelida Turkiya Germaniyaning o‘z elchisini chaqirib olishini qoraladi. Germaniya elchisi Yurgen Shulsni Usmon Kavalaning umrbod qamoq jazosiga hukm qilingani bilan bog‘liq janjal sabab shoshilinch chaqirib oldi, chunki Usmon Kavala noroziliklarni moliyalashtirish yo‘li bilan hukumatni ag‘darishga uringanlikda ayblangan turk filantropi edi<ref>Tuvan Gumrukcu (29 April 2022), [https://www.reuters.com/world/middle-east/turkey-condemns-germanys-summoning-ambassador-over-kavala-ruling-2022-04-29/ Turkey, Germany summon each other’s envoys amid row over jailing of Turkish philanthropist] ''[[Reuters]]''.</ref>. 2022-yil mayida tashqi ishlar vaziri Mavlud Chavusho‘g‘li Germaniya va [[Fransiya]] elchilarini chaqirib, har ikki mamlakatda Turkiyadagi Kurdiston Ishchilar partiyasi (PKK) uyushtirgan tadbirlarga norozilik bildirdi<ref>Tuvan Gumrukcu (31 May 2022), [https://www.reuters.com/world/turkey-summons-german-french-envoys-over-kurdish-militant-events-minister-says-2022-05-31/ Turkey summons German, French envoys over Kurdish militant events, minister says] ''[[Reuters]]''.</ref>. 2022-yil iyulida ''[[Deutsche Welle]]'' (DW) sayti Anqara sudi translyatsiya litsenziyasini olish talabini bajarishdan bosh tortgani uchun bloklandi; DW mamlakat regulyatori teleko‘rsatuv va radioeshittirishlarni nazorat qilishi senzuraga sabab bo‘lishini ochiq aytgan edi<ref>Laura Pitel (1 July 2022), [https://www.ft.com/content/49b4e348-304b-453c-9a65-48ee3e155109 Turkey bans access to US and German public broadcasters] ''[[Financial Times]]''.</ref>. === Davlat safarlari === [[Fayl:Istanbul_-_German_Fountain_-_medallions_-_P1030874.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5b/Istanbul_-_German_Fountain_-_medallions_-_P1030874.JPG/220px-Istanbul_-_German_Fountain_-_medallions_-_P1030874.JPG|thumb| [[Istanbul|Istanbuldagi]] Nemis favvorasi gumbazidagi [[Wilhelm II (Germaniya imperatori)|Vilgelm II]] monogrammasi va [[Abdulhamid II|Abdul Hamid II]] ''[[Tugʻro|tug‘rosi]]'', Kayzerning 1898-yilda Turkiyaga safariga bagʻishlangan.]] 2006-yilda kansler [[Angela Merkel]] Turkiyaga tashrif buyurdi va bosh vazir Rejep Tayyip Erdog‘an bilan ikki tomonlama munosabatlar boʻyicha muzokara oʻtkazdi va Turkiyaning Yevropa Ittifoqiga kirish masalasini muhokama qildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.spiegel.de/international/0,1518,440939,00.html|sarlavha=The World From Berlin: Avoiding an EU-Turkey Ice Age - SPIEGEL ONLINE|nashriyot=Spiegel.de|kirish sanasi=2012-05-09}}</ref>. 2008-yilda bosh vazir Rejep Tayyip Erdog‘an Berlinga rasmiy safar qildi va kansler Merkel bilan uchrashdi, shuningdek, [[München|Myunxenga]] ham bordi. U safari chog‘ida Germaniya hukumatiga turk o‘rta maktablari tashkil etishni va nemis litseylari uchun Turkiyadan ko‘proq o‘qituvchilarni yuborishni taklif qildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.spiegel.de/international/germany/0,1518,534090,00.html|sarlavha=Turkey's Prime Minister Surprises Merkel: Erdogan Proposes Turkish-Medium High Schools for Germany - SPIEGEL ONLINE|nashriyot=Spiegel.de|kirish sanasi=2012-05-09}}</ref>. 2011-yilda bosh vazir [[Recep Tayyip Erdoğan|Rejep Tayyip Erdog‘an]] [[Germaniya|Germaniyaga]] yana bir marta tashrif buyurdi va [[Dusseldorf|Dyusseldorfdagi]] nutqi chogʻida [[Germaniyadagi turklar|Germaniyadagi turklarni]] [[Ijtimoiy integratsiya|integratsiyalashga]], lekin [[Assimilyatsiya (etnografiya)|assimilyatsiya]] qilmaslikka chaqirdi, bu bayonot Germaniyada siyosiy norozilikka sabab boʻldi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.spiegel.de/international/europe/0,1518,748070,00.html|sarlavha=Erdogan Urges Turks Not to Assimilate: 'You Are Part of Germany, But Also Part of Our Great Turkey' - SPIEGEL ONLINE|nashriyot=Spiegel.de|kirish sanasi=2012-05-09}}</ref>. 2018-yilda Erdog‘anning davlat safari oldidan „Erdogan Not Welcome“ uyushmasi Berlin, Essen va Bielefeld shaharlarida norozilik namoyishlari uyushtirdi va ularda taxminan 80-200 kishi ishtirok etdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2018-09-22 |title=Hunderte Menschen demonstrieren gegen Erdogan-Besuch |language=de |work=merkur.de |url=https://www.merkur.de/politik/demonstrationen-in-neun-staedten-gegen-erdogan-zr-10264194.html |access-date=2018-09-26 |archive-date=2018-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180926085940/https://www.merkur.de/politik/demonstrationen-in-neun-staedten-gegen-erdogan-zr-10264194.html |url-status=dead }}</ref>. Erdog‘anning Turkiyadagi va xorijdagi tarafdorlari uchun eng muhim voqea Kyoln jome shaharchasida yangi ko‘p million yevrolik masjidning ochilishi bo‘ldi. Masjidni Germaniyadagi Turkiya hukumati nazorat qiladigan DITIB islomiy tashkiloti boshqaradi. [[Masjid]] Kyolnning Erenfeld tumanida joylashgan boʻlib, „Kichik Istanbul“ deb ham ataladi. Tashrif sharafiga uyushtirilgan davlat ziyofatiga mezbonlik qilgan Germaniya prezidenti [[Frank-Walter Steinmeier|Frank-Valter Shtaynmayer]] Turkiyada bir yilga qamalgan [[Germaniyadagi turklar|nemis-turk]] jurnalisti Deniz Yucelning tanqidlariga sabab bo‘ldi. Yucel bu safarni Turkiyada erkin, demokratik va dunyoviy jamiyatni orzu qilgan barcha kishilarga nisbatan xiyonat deb atadi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2018-09-28 |title=Erdogan tries to turn the page on controversial German visit, but can he succeed? - France 24 |language=en-US |work=France 24 |url=https://www.france24.com/en/20180928-turkey-germany-erdogan-merkel-mosque |access-date=2018-09-29}}</ref><ref name="www.dw.com">{{Veb manbasi|url=https://www.dw.com/de/gastkommentar-der-ditib-islam-hat-keinen-platz-in-deutschland/a-45633455|sarlavha=Gastkommentar: Der DITIB-Islam hat keinen Platz in Deutschland {{!}} DW {{!}} 26.09.2018|muallif=(www.dw.com)|ism=Deutsche Welle|ish=DW.COM|til=de|kirish sanasi=2018-09-29}}</ref>. == Iqtisodiy aloqalar == Germaniya va Turkiya tarix davomida bir-biri bilan kuchli iqtisodiy aloqalar oʻrnatgan. Ayniqsa, mashinasozlik, elektrotexnika uskunalari va avtotransport vositalari va avtomobil sanoati uchun ehtiyot qismlar Germaniya Turkiyaga eksportining asosiy qismini tashkil qiladi. Toʻqimachilik/charm buyumlari va oziq-ovqat mahsulotlari, shuningdek, tobora ortib borayotgan motorli transport vositalari va elektron mahsulotlar Germaniya Turkiyadan import qilayotgan asosiy mahsulotlaridir<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Tuerkei.html|sarlavha=diplo - Startseite - HTTP Status 404|til=de|nashriyot=Auswaertiges-amt.de|kirish sanasi=2012-05-09}}</ref>. Ayni paytda Germaniyadagi turk ishbilarmonlariga tegishli kompaniyalarda 200 mingga yaqin kishi ishlaydi. Turkiyaga har yili uch milliondan ortiq nemis sayyoh tashrif buyuradi. Turkiyada 4000 dan ortiq nemis kompaniyasi faoliyat yuritadi. Germaniya tashqi savdo, moliyaviy va texnik hamkorlik, turizm va mudofaa sanoati kabi sohalarda Turkiyaning eng birinchi sherigi boʻlib qoldi<ref>{{Veb manbasi|url=http://d-nb.info/1033336092/04|sarlavha=From past to present relations between Germany and Turkey' -|kirish sanasi=2012-01-01}}</ref>. 2020-yilda Germaniya Turkiyaning eng katta savdo sherigi boʻlib, oʻzaro savdo hajmi 38 milliard dollarni tashkil qildi. Nemis kompaniyalari Turkiyaning energetika sohasiga qariyb 25 milliard yevro sarmoya kiritgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.hurriyetdailynews.com/germany-invests-25-bln-in-turkish-energy-sector-employing-15-000-165233|sarlavha=Germany invests €25 bln in Turkish energy sector, employing 15,000|nashriyot=hurriyetdailynews}}</ref>. == Qurol-yarogʻ bitimlari == Germaniya imperatori [[Wilhelm II (Germaniya imperatori)|Vilhelm II]] 1889-yilda Usmonli armiyasiga Germaniyada ishlab chiqarilgan miltiqlarni sotishni taʼminlash uchun Istanbulga tashrif buyurgan edi<ref name="istanbulnet">{{Veb manbasi|url=http://www.istanbul.net.tr/istanbul_eski_eserler_detay.asp?id=135|sarlavha=Alman Çeşmesi|kirish sanasi=16 September 2006|arxivurl=https://web.archive.org/web/20070927210356/http://www.istanbul.net.tr/istanbul_eski_eserler_detay.asp?id=135|arxivsana=27 September 2007}}</ref>. Turkiya armiyasi ixtiyorida Germaniyaning Type 214 rusumli suv osti kemasi bor<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.dailysabah.com/politics/eu-affairs/germany-rejects-greek-request-to-freeze-submarine-sale-to-turkey|sarlavha=Germany rejects Greek request to freeze submarine sale to Turkey|ish=Daily Sabah|sana=29 January 2021}}</ref>. Bundan tashqari, Turkiyaning „Altay“ tanklari nemis MTU dvigatellari va RENK transmissiyalariga tayanadi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.defensenews.com/industry/2020/11/19/turkey-in-talks-with-south-korea-to-salvage-altay-tank-program/|sarlavha=Turkey in talks with South Korea to salvage Altay tank program|ish=Defense News|sana=19 November 2020}}</ref>. Germaniya, shuningdek, dronlar, Leopard tank 2A4, KORKUT zenit tizimi, PorSav raketalari, MILGEM harbiy kemasi, Airbus A400M Atlas harbiy-transport samolyotlari va MEKO fregatlarini ishlab chiqish va ishlatishda texnik yordam koʻrsatgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.thenationalherald.com/greece_politics/arthro/greece_wants_germany_to_stop_selling_submarines_to_turkey-1172885/|sarlavha=Greece Wants Germany To Stop Selling Submarines to Turkey|ish=The National Herald|sana=11 September 2020|qaralgan sana=2022-10-14|arxivsana=2021-01-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210119135233/https://www.thenationalherald.com/greece_politics/arthro/greece_wants_germany_to_stop_selling_submarines_to_turkey-1172885/}}</ref>. 2021-yil iyul oyi holatiga koʻra, 2022-yilda Turkiyaga oltita nemis suvosti kemasi, shuningdek, keyingi bir necha yil ichida 4 milliard dollarga teng boshqa beshta „Reys“ rusumidagi suv osti kemasi yetkazib berilishi kerak<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.economist.com/europe/2021/07/03/german-submarines-are-giving-turkey-an-edge-over-greece|sarlavha=German submarines are giving Turkey an edge over Greece|ish=Economist|sana=3 July 2021}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.voanews.com/europe/greece-still-hopes-halt-german-submarine-deal-turkey|sarlavha=Greece Still Hopes to Halt German Submarine Deal with Turkey|ish=VOA News|sana=7 July 2021}}</ref>. == Turkiya va Germaniya siyosiy partiyalari oʻrtasidagi munosabatlar == === HDP va Germaniyaning yashillar partiyasi === [[Fayl:Birlik_90_Yeşiller_eşbaşkanı,_Cem_Özdemir_Cizre_ziyareti.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/46/Birlik_90_Ye%C5%9Filler_e%C5%9Fba%C5%9Fkan%C4%B1%2C_Cem_%C3%96zdemir_Cizre_ziyareti.jpg/220px-Birlik_90_Ye%C5%9Filler_e%C5%9Fba%C5%9Fkan%C4%B1%2C_Cem_%C3%96zdemir_Cizre_ziyareti.jpg|thumb| Germaniya Yashillar partiyasi rahbari Jem Oʻzdemir Shirnakdagi toʻqnashuvlar paytida Turkiyada, 2015-yil 15-sentabr]] 2015-yilning mayida Germaniyaning „Alyans '90/Yashillar“ partiyasi Germaniyada yashovchi turk vatandoshlarini 2015-yil iyunida boʻlib oʻtgan Turkiya umumiy saylovida Turk partiyasi HDP'ga (Demokratik partiya) ovoz berishga undagan. === AKP va CDU === 2004-yil 16-fevralda Germaniya muxolifati CDU’ning (Germaniyaning xristian-demokratik partiyasi) o‘sha paytdagi raisi [[Angela Merkel]] Turkiyaning hukmron partiyasi [[Adolat va Taraqqiyot Partiyasi|AKP]] vakillari bilan uchrashgan edi. Matbuotning bunga munosabati taajjub uyg‘otgandi. Masalan, Germaniyaning „Der Spiegel“ jurnali dastlab „Anti-Türkei-Reise“ ''(Aksil-Turkiya-sayohati)'' haqida yozgan, oradan bir necha soat oʻtib  esa „CDU islamischer AKP kooperieren“ ''(CDU islomiy AKP bilan hamkorlik qiladi)''<ref>[http://www.spiegel.de/politik/ausland/eu-wahlkampf-merkel-auf-anti-tuerkei-reise-a-286545.html EU-Wahlkampf: Merkel auf Anti-Türkei-Reise] (''Spiegel-online'', 16.02.2004 — 06:33 [[Central European Time|CET]]) ([https://translate.google.com/translate?hl=en&sl=auto&tl=en&u=http%3A%2F%2Fwww.spiegel.de%2Fpolitik%2Fausland%2Feu-wahlkampf-merkel-auf-anti-tuerkei-reise-a-286545.html&sandbox=1 Google translation]), [http://www.spiegel.de/politik/deutschland/merkels-tuerkeireise-cdu-will-mit-islamischer-akp-kooperieren-a-286619.html Merkels Türkeireise: CDU will mit islamischer AKP kooperieren] (''Spiegel-online'', 16.02.2004 — 13:36 [[Central European Time|CET]])) ([https://translate.google.com/translate?hl=en&sl=auto&tl=en&u=http%3A%2F%2Fwww.spiegel.de%2Fpolitik%2Fdeutschland%2Fmerkels-tuerkeireise-cdu-will-mit-islamischer-akp-kooperieren-a-286619.html Google translation])</ref> deya xabar tarqatgan. 2016-yil 31-iyulda Germaniyaning yakshanba kuni chiqadigan „Bild am Sonntag“ gazetasi ma’lum qilishicha, „Union der Vielfalt“, CDU aʼzolaridan iborat guruh partiya rahbariyatini AKP mamlakatga kirib kelishidan ogohlantirgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=31 July 2016 |title=Einfluss auf Union: Migranten warnen CDU vor Infiltration durch AKP - WELT |work=Die Welt |url=https://www.welt.de/politik/deutschland/article157412790/Migranten-warnen-CDU-vor-Infiltration-durch-AKP.html}}</ref>. === Rejep Tayyip Erdogʻan va FDP siyosatchisi Volfgang Kubicki === 2022-yil sentabrida Rejep Tayyip Erdogʻan Ozod Demokratik partiya (FDP) siyosatchisi va [[Bundestag gfr parlamentidagi quyi palata|Bundestag]] vitse-prezidenti Volfgang Kubickini haqorat qilganlikda ayblab, sudga bergan<ref>{{Veb manbasi|muallif=Stroh|ism=Kassian|sarlavha=Türkei: Präsident Erdoğan zeigt Wolfgang Kubicki wegen Verleumdung an|url=https://www.sueddeutsche.de/politik/tuerkei-erdogan-kubicki-anzeige-1.5666663|kirish sanasi=2022-09-30|ish=[[Süddeutsche Zeitung]]|til=de}}</ref>. == Turk diasporasi == [[Fayl:Türkisches_Kinderfest_2007_08.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2b/T%C3%BCrkisches_Kinderfest_2007_08.JPG/220px-T%C3%BCrkisches_Kinderfest_2007_08.JPG|thumb| Turk va [[Kiprlik turklar|kiprlik]] turk yoshlari [[Schleswig-Holstein|Shlezvig-Golshteynning]] [[Uetersen]] shahrida Usmonli harbiy orkestri sifatida chiqish qilmoqda.]] [[Germaniyadagi turklar|Germaniyada kamida 2,1 million turk istiqomat]] qiladi, ular eng katta etnik ozchilikni tashkil etadi<ref>{{Veb manbasi|url=http://fp.arizona.edu/mesassoc/Bulletin/white.htm|sarlavha=Turks in Germany: Overview of the Literature|muallif=Jenny B. White|ish=University of Nebraska-Omaha|kirish sanasi=May 12, 2010|arxivurl=https://web.archive.org/web/20070529164312/http://fp.arizona.edu/mesassoc/Bulletin/white.htm|arxivsana=May 29, 2007}}</ref>. Ularning mutlaq koʻpchiligi Gʻarbiy Germaniyada yashaydi. Germaniya hukumati XIX asrdan boshlab yaxshi bo‘lib kelgan turk-german munosabatlariga asoslangan holda turklarning oʻz mamlakatiga koʻchishini qo‘llab-quvvatlagan. Biroq katta miqyosdagi koʻchish XX asrgacha yuz bermagan. Germaniya [[Ikkinchi jahon urushi|Ikkinchi jahon urushidan]] keyin ish kuchining keskin tanqisligidan aziyat chekkan va 1961-yilda [[Germaniya|Germaniya Federativ Respublikasi]] (Gʻarbiy Germaniya) bu boʻshliqni toʻldirish, xususan, Germaniyaning iqtisodiy moʻjizasini kuchaytirishga yordam bergan zavodlarda ishlash uchun [[Turkiya|turk]] ishchilarini oʻz mamlakatiga rasman taklif qilgan. Nemis hukumati bu odamlarga ''[[Gastarbayter|Gastarbeiter]]'' ([[Nemis tili|nemischa]] ''mehmon ishchilar'') deb nom bergan. Germaniyadagi turklarning koʻpchiligi oʻz ajdodlarini Markaziy va Sharqiy [[Onadoʻli|Onadoʻlidan]] deb biladi. Bugungi kunda turklar Germaniyadagi eng katta etnik ozchilikdir va Germaniyadagi musulmon ozchilikning aksariyat qismini tashkil qiladi. == Turkiyadagi tozalashlar == [[Fayl:2017-07-06-Cosmo_-_Wir_wollen_das_Meer_sehen-3319.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/2017-07-06-Cosmo_-_Wir_wollen_das_Meer_sehen-3319.jpg/220px-2017-07-06-Cosmo_-_Wir_wollen_das_Meer_sehen-3319.jpg|thumb| Kyolndagi bepul Deniz Yücelni ozod qilis kampaniyasi, 2017-yil 6-iyul]] 2018-yil 14-avgustda Turkiya politsiyasi yana bir [[Germaniya]] vatandoshini terrorizmga aloqadorlikda ayblab, hibsga oldi. Germaniya hokimiyati vakillari o‘sha paytda Turkiyada to‘qqiz nemis vatandoshi „siyosiy sabablarga ko‘ra“ hibsda saqlanayotganini aytgan edi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=16 August 2018 |title=Turkey arrests another German citizen |work=Deutsche Welle |url=https://www.dw.com/en/turkey-arrests-another-german-citizen/a-45111256}}</ref>. 2018-yil oktabrida Germaniya Turkiya hukumatini tanqid qilgani uchun hibsga olingan nemislarni nazarda tutib, ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalarida Turkiyaga safar qilayotgan vatandoshlarini o‘ta ehtiyot bo‘lishi zarurligi haqida ogohlantirgan edi. „Baʼzi hollarda boshqa birovning postiga „layk qoʻyish“ kifoya qiladi, – degan edi Germaniya tashqi ishlar vazirligi vakili hatto shaxsiy sharhlar ham xavfli boʻlishi mumkinligidan ogohlantirib. – Ijtimoiy tarmoqlardagi ommaviy boʻlmagan izohlar Turkiya rasmiylariga chaqimchilik orqali yuborilishi mumkin“<ref>[http://www.hurriyetdailynews.com/germany-warns-citizens-about-social-media-posts-when-visiting-turkey-138222 Germany warns citizens about social media posts when visiting Turkey]</ref>. [[Fayl:2364246_İsmet_Yılmaz_und_Ursula_von_der_Leyen_im_Januar_2016.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/86/2364246_%C4%B0smet_Y%C4%B1lmaz_und_Ursula_von_der_Leyen_im_Januar_2016.jpg/220px-2364246_%C4%B0smet_Y%C4%B1lmaz_und_Ursula_von_der_Leyen_im_Januar_2016.jpg|thumb| Turkiya mudofaa vaziri İsmet Yilmaz va Germaniya mudofaa vaziri [[Ursula von der Leyen|Ursula fon der Leyen]], Injirlik havo bazasi, 2016-yil 21-yanvar]] == Germaniyadagi turk josusligi == 2015-yil iyul oyida „Der Tagesspiegel''“'' gazetasi nemis federal prokurorlari Turkiyaning MIT (Milliy razvedka agentligi) uch erkak — ikki turk va bir nemis vatandoshi Erdogʻan tanqidchilari, xususan, [[kurdlar]] va musulmon ozchilik hisoblanmish [[Turkiya alaviylari|alaviylar]] jamoasi aʼzolari ortidan josuslik qilish uchun ko‘rsatma olgani haqidagi daʼvolarni tekshirayotgani haqida xabar bergan edi<ref name="dw.com">{{Veb manbasi|sarlavha=Report: Turkey's MIT agency menacing 'German Turks'|ish=[[Deutsche Welle]]|url=http://www.dw.com/en/report-turkeys-mit-agency-menacing-german-turks/a-19490657|til=en}}</ref>. 2016-yilda Bundestag parlament nazorati guruhi aʼzolari Germaniya hukumatidan MIT razvedka boshqarmasining xabarchilari va zobitlari Germaniyada turk millatiga mansub nemislarga bosim oʻtkazayotgani haqidagi xabarlar yuzasidan javob talab qilgan edi. Maʼlumotlarga koʻra, Turkiyaning Germaniyada „nemis turklari“ga bosim oʻtkazayotgan 6000 nafar maʼlumotchisi va MIT xodimi bor ekan. Hans-Kristian Ströbele Turkiya MIT agentligining Germaniyada „aql bovar qilmaydigan“ darajada „maxfiy faoliyat“ yuritayotganini aytdi. Erich Shmidt-Eenboom soʻzlariga koʻra, hatto sobiq kommunistik [[Germaniya Demokratik Respublikasi|Sharqiy Germaniyaning]] „Stasi“ maxfiy politsiyasi ham sobiq [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Gʻarbiy Germaniyada]] bunday katta „agentlar armiyasi“ni boshqarishga muvaffaq boʻlmagan: „Bu yerda gap nafaqat razvedka maʼlumotlarini yigʻish, balki tobora ortib borayotgan razvedka xizmati repressiyasi haqida“ ketmoqda<ref name="dw.com"/>. Nemis qonun chiqaruvchilari Turkiyani Germaniyadagi gumon qilingan Gulen tarafdorlari ortidan josuslik qilayotganlikda ayblab, tergov o‘tkazishni talab qildi<ref name="auto2">{{Veb manbasi|url=http://hizmetnews.com/20806/german-lawmakers-call-probe-imams-suspected-spying-turkey/#.WGD--bmdVpI|sarlavha=German Lawmakers Call for Probe on Imams Suspected of Spying for Turkey|sana=10 December 2016|nashriyot=turkeypurge|kirish sanasi=10 December 2016|qaralgan sana=2022-10-14|arxivsana=2016-12-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161226220830/http://hizmetnews.com/20806/german-lawmakers-call-probe-imams-suspected-spying-turkey/#.WGD--bmdVpI}}</ref>. 2017-yil martida Turkiya maxfiy razvedka xizmati MIT quvg‘indagi [[Fethullah Gülen|Fathulloh Gulen]] tarafdorlari bilan bog‘liq 300 dan ortiq odam va 200 ta uyushma va maktabnu kuzatib, josuslik qilganlikda ayblangan edi. [[Quyi Saksoniya]] zamini ichki ishlar vaziri Boris Pistorius buni „chidab boʻlmas va qabul qilib boʻlmas holat“ deb atadi va „chet eldagi odamlarni tergov qilishning shiddati va shafqatsizligi hayratlanarli“ ekanini aytdi. Germaniya xavfsizlik rasmiysi, „Turkiya bu yerda yashayotgan turklarga nisbatan josuslik qilayotgani ochiqchasiga aytilganidan dahshatga tushdik“, dedi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Germany accuses Turkey of 'unacceptable' spying|url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/germany-turkey-unacceptable-spying-merkel-erdogan-fethullah-gulen-coup-plot-july-hizmet-movement-a7653471.html|ish=The Independent|kirish sanasi=30 March 2017|sana=28 March 2017}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Germany to investigate claims of 'intolerable' spying by Turkey|url=https://www.theguardian.com/world/2017/mar/28/germany-accuses-turkey-of-intolerable-spying-on-gulen-supporters|ish=The Guardian|kirish sanasi=30 March 2017|sana=28 March 2017}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Turks in Germany warned over surveillance from Ankara|url=http://www.dw.com/en/turks-in-germany-warned-over-surveillance-from-ankara/a-38151664|ish=Deutsche Welle|kirish sanasi=30 March 2017|til=en}}</ref>. 2017-yil 30-martda ichki ishlar vaziri Tomas de Mezyer bu harakat Turkiya-Germaniya munosabatlariga ta’sir ko‘rsatish, yaʼni „bizni qandaydir tarzda g‘azablantirish“ uchun qilingan bo‘lishi mumkin, degan shubhani bildirdi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Germany: Turkish spy list may be deliberate provocation|url=http://www.foxnews.com/world/2017/03/30/germany-turkish-spy-list-may-be-deliberate-provocation.html|nashriyot=Fox News|kirish sanasi=30 March 2017|sana=30 March 2017}}</ref>. 300 kishi orasida siyosatchilar, jumladan ,[[:de:Michelle Müntefering|Mishel]] Myuntefering ham borligi maʼlum boʻlgach, xavotir yanada chuqurlashdi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Müntefering wirft türkischem Geheimdienst Denunziation vor|url=https://www.tagesschau.de/inland/tuerkei-geheimdienst-101.html|ish=tagesschau.de|kirish sanasi=30 March 2017|til=de-DE}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Name of German SPD lawmaker Michelle Müntefering found on Turkish spying list|url=http://www.dw.com/en/name-of-german-spd-lawmaker-michelle-m%C3%BCntefering-found-on-turkish-spying-list/a-38195162|ish=Deutsche Welle|kirish sanasi=30 March 2017|til=en}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=29 March 2017 |title=Spionage-Affäre: Michelle Müntefering auf türkischer Geheimdienstliste |language=de-DE |work=Faz.net |publisher=Frankfurter Allgemeine Zeitung |url=https://www.faz.net/aktuell/politik/tuerkei/tuerkei-spaeht-offenbar-abgeordnete-muentefering-aus-14948135.html |access-date=30 March 2017}}</ref>. 2017-yil oktabrida nemis matbuoti xabarlariga ko‘ra, Germaniyaning immigratsiya idoralarida ishlaydigan amaldorlar Turkiyaga boshpana so‘ragan turklar haqidagi maʼlumotlarni uzatgan. Koʻp hollarda hatto ularning manzili ham maʼlum boʻlgan, hatto ularning oilalari xavfsiz boʻlmagan. Bu voqealar turk josuslari Germaniya hukumatiga kirib kelgan bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatdi<ref>[https://www.dw.com/en/turkey-spies-betraying-asylum-seekers-in-german-immigration-offices/a-40974950 Turkey spies betraying asylum seekers in German immigration offices]</ref>. Bundan tashqari, Germaniyaning [[Shimoliy Reyn-Vestfaliya]] zamini ichki ishlar vaziri Gerbert Reul zamin parlamentiga hisobot taqdim etib, „Osmanen Germania''“'' turk-nemis tashkiloti MIT bilan hamkorlik qilishi haqidagi ayblovlarni rad etdi<ref>[http://www.middleeasteye.net/news/sons-akp-turkish-german-biker-turkish-spies-1997656524 'Sons of AKP': Turkish-German biker gang accused of aiding Turkish spies]</ref>. 2018-yil iyulida Germaniya tashkilot faoliyatini uyushgan jinoyatchilikka aloqadorligi va keng jamoatchilikka tahdid solayotgani haqidagi ayblovlar bilan taqiqlab qo‘ydi<ref>[http://www.hurriyetdailynews.com/germany-bans-turkish-biker-gang-osmanen-germania-134387 Germany bans Turkish biker gang Osmanen Germania]</ref>. 2021-yil oktabrida Germaniya hukumati [[Dusseldorf|Dyusseldorfdagi]] mehmonxonada bir turkni Turkiya nomidan josuslik qilgani uchun hibsga oldi. Politsiya uning yonidan to‘pponcha, o‘q-dori va Gulen tarafdorlari ismlari yozilgan ro‘yxat topgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.dw.com/en/germany-investigates-man-on-suspicion-of-spying-for-turkey/a-59374615|sarlavha=Germany investigates man on suspicion of spying for Turkey|ish=dw.com}}</ref>. == Irini operatsiyasi == 2020-yilning 23-oktabrda Germaniyaning „Gamburg“ fregati Liviyaga qurol-yarog‘ embargosi sabab toʻxtatilgan turk yuk kemasiga yoʻnalishini davom ettirishga buyruq bergan. Biroq nemis rasmiylariga koʻra, hech qanday qurol-yarog‘ topilmagani uchun kema oʻtishiga ruxsat etilgan. Turkiya rasmiylari bu dengiz qonunchiligining buzilishi ekanini, chunki Germaniya buni Turkiya ruxsatisiz qilganini aytgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=23 November 2020 |title=Turkey protests German search of Libya-bound Turkish ship |work=AP NEWS |url=https://apnews.com/article/turkey-libya-mediterranean-sea-blockades-berlin-6084893bd5bc8707468e6711a5efb1e5}}</ref>. == Doimiy diplomatik vakolatxonalar == {{Col-begin}} {{col-2}}Germaniya * [[Anqara]] (Elchixona) * [[Istanbul]] (Bosh konsullik) * [[Izmir]] (Bosh konsullik) * [[Antaliya]] (Bosh konsullik){{col-2}}Turkiya * [[Berlin]] ([[Turkiya elchixonasi, Berlin|Elchixona]]) * Berlin (Bosh konsullik) * [[Kyoln|Kyoln]] (Bosh konsullik) * [[Dyusseldorf]] (Bosh konsullik) * [[Essen]] (Bosh konsullik) * [[Frankfurt]] (Bosh konsullik) * [[Gamburg]] (Bosh konsullik) * [[Gannover|Gannover]] (Bosh konsullik) * [[Karlsrue]] (Bosh konsullik) * [[Maynts]] (Bosh konsullik) * [[Myunxen|Myunxen]] (Bosh konsullik) * [[Myunster]] (Bosh konsullik) * [[Nyurnberg|Nyurnberg]] (Bosh konsullik) * [[Shtutgart]] (Bosh konsullik){{Col-end}}<gallery class="center"> Fayl:Embassy of Germany in Ankara 01.JPG|Anqaradagi Germaniya elchixonasi Fayl:Consulate-General of Germany in İstanbul.jpg|Germaniyaning Istanbuldagi bosh konsulligi Fayl:Consulate-General of Germany in İzmir.jpg|Germaniyaning Izmirdagi bosh konsulligi </gallery><gallery class="center"> Fayl:2012-12-29 AMA fec (6a) türkische botschaft.JPG|Turkiyaning Berlindagi elchixonasi Fayl:Turkish consulate-general Hamburg 1.jpg|Turkiyaning Gamburgdagi bosh konsulligi Fayl:An der Christuskirche 3, Hannover-Nordstadt, mobile Polizeiwache (Gesamtkonzept - Architekten), Türkisches Generalkonsulat, (23).JPG|Turkiyaning Gannoverdagi bosh konsulligi </gallery> == Mamlakatni taqqoslash == {| class="wikitable" |- ! ! {{flagicon|France}} '''Germaniya''' ! {{flagicon|Turkey}} '''Turkiya''' |- | '''Bayroq''' | style="text-align:center" |{{Flagdeco|Germany|size=150px}} | style="text-align:center" |[[Fayl:Flag_of_Turkey.svg|160px]] |- | '''Gerb''' | style="text-align:center" |[[Fayl:Coat_of_arms_of_Germany.svg|157x157px]] | style="text-align:center" |[[Fayl:Emblem_of_Turkey.svg|157x157px]] |- | '''[[Aholi boʻyicha davlatlar roʻyxati|Aholi]]''' | 82 066 000 | 85 814 871 |- | '''[[Maydoniga koʻra davlatlar roʻyxati|Hudud]]''' | 357 021 km<sup>2</sup> (137 847 kv. mil) | 783 356 km<sup>2</sup> (302 455 kv milya) |- | '''[[Aholi zichligi boʻyicha davlatlar statistikasi|Aholi zichligi]]''' | 229/km<sup>2</sup> (593/kv. milya) | 102/km<sup>2</sup> (264,2/kv. milya) |- | '''Poytaxt''' | [[Berlin]] | [[Anqara]] |- | '''Eng katta shahar''' | [[Berlin]] — 3 769 495 (6 144 600 shahar artofi bilan) | [[Istanbul]] — 15 214 177 (5 343 220 shahar artofi bilan) |- | '''Global shaharlar''' | Berlin, München, Dortmund, Frankfurt am Main, Nürnberg, Hamburg, Düsseldorf, Köln, Gelsenkirchen, Bremen, Hannover, Bonn, Leverkusen, Mannheim, Bochum, Stuttgart, Karlsruhe, Cottbus, Mönchengladbach, Darmstadt, Rostock, Wiesbaden, Potsdam, Münster, Essen, Osnabrück | Ankara, Istanbul, Izmir, Antalya, Bursa, Trabzon, Erzurum, Gaziantep, Kocaeli, Sakarya, Muğla, Diyarbakır, Kayseri, Sivas, Mardin, Eskişehir, Malatya, Edirne, Afyonkarahisar, Kırklareli, Denizli, Mersin, Tekirdağ, Adana, Şanlıurfa, Konya |- | '''Boshqaruv shakli''' | Federal [[Parlamentarizm|parlament]] [[Konstitutsiya|konstitutsiyaviy]] [[respublika]] | [[Unitar davlat|Unitar]] [[Prezidentlik respublika|prezidentlik]] [[Konstitutsiya|konstitutsiyaviy]] [[respublika]] |- | '''Rasmiy til''' | [[Nemis tili|nemis]] | [[Turk tili|turk]] |- | '''Hozirgi rahbar''' | Prezident [[Frank-Walter Steinmeier|Frank-Valter Shtaynmayer]] <br /> Kansler [[Olaf Scholz]] | Prezident Rejep Tayyip Erdog‘an<br /> Vitse-prezident Fuat Oktay |- | '''Asosiy dinlar''' | 58 % xristianlik, 37 % dinsizlar, 4 % islom, 1 % boshqa | 89,5 % islom, 8,9 % dinsiz, 1,6 % boshqa <ref>{{Veb manbasi|muallif=Özkök|ism=Ertuğrul|sarlavha=Turkey is no longer the country with 99% population is Muslim|sana=21 May 2019|url=https://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/ertugrul-ozkok/turkiye-artik-yuzde-99u-musluman-olan-ulke-degil-41220410}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://t24.com.tr/haber/optimar-dan-din-inanc-anketi-yuzde-89-allah-in-varligina-ve-birligine-inaniyor,821459|sarlavha=Faith survey from Optimar: 89% of population believes monotheism|sana=15 May 2019|nashriyot=T24.com.tr|til=Turkish}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://odatv.com/tengricilik-de-yukseliste-09041815.html|sarlavha=Tengrism is also rising|ish=odatv.com|nashriyot=[[OdaTV]]|sana=9 April 2018|kirish sanasi=15 August 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190815144535/https://odatv.com/tengricilik-de-yukseliste-09041815.html|arxivsana=15 August 2019}}</ref> |- | '''Etnik guruhlar''' | 80 % [[nemislar]], 5 % [[Germaniyadagi turklar|turklar]], 5 % boshqa yevropaliklar, 10 % boshqalar | 85 % [[turklar]], 9 % [[kurdlar]], 6 % boshqalar |- | '''[[Dunyo mamlakatlarining YaIM (XQP)|YaIM (PPP)]]''' | $3,615 trillion, aholi jon boshiga $50,206 | $0,857 [[trillion]] <ref>{{Veb manbasi|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=32&pr.y=19&sy=2015&ey=2016&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C672%2C914%2C946%2C612%2C137%2C614%2C546%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C624%2C692%2C522%2C694%2C622%2C142%2C156%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C359%2C960%2C453%2C423%2C968%2C935%2C922%2C128%2C714%2C611%2C862%2C321%2C135%2C243%2C716%2C248%2C456%2C469%2C722%2C253%2C942%2C642%2C718%2C643%2C724%2C939%2C576%2C644%2C936%2C819%2C961%2C172%2C813%2C132%2C199%2C646%2C733%2C648%2C184%2C915%2C524%2C134%2C361%2C652%2C362%2C174%2C364%2C328%2C732%2C258%2C366%2C656%2C734%2C654%2C144%2C336%2C146%2C263%2C463%2C268%2C528%2C532%2C923%2C944%2C738%2C176%2C578%2C534%2C537%2C536%2C742%2C429%2C866%2C433%2C369%2C178%2C744%2C436%2C186%2C136%2C925%2C343%2C869%2C158%2C746%2C439%2C926%2C916%2C466%2C664%2C112%2C826%2C111%2C542%2C298%2C967%2C927%2C443%2C846%2C917%2C299%2C544%2C582%2C941%2C474%2C446%2C754%2C666%2C698%2C668&s=NGDPD&grp=0&a=|sarlavha=International Monetary Fund, Report on selected countries|ish=imf.org|kirish sanasi=2017-06-24}}</ref>, aholi jon boshiga $10,848 |} == Manbalar == {{manbalar}} <references responsive="1"></references> == Adabiyotlar == * Flaningam, ML „Germaniyaning Sharqqa kengayishi, fakt va fantastika: Germaniya Usmonli savdo munosabatlarida 1890-1914 yillardagi tadqiqot“ ''Markaziy Yevropa ishlari jurnali'' (1955) 14#4, 319-333-betlar. * McMurray, Jxaonatan S. ''Uzoq aloqalar: Germaniya, Usmonli imperiyasi va Bagʻdod temiryoʻli qurilishi'' (Grinvud, 2001). == Havolalar == * Media related to Relations of Germany and Turkey at Wikimedia Commons * [http://www.mfa.gov.tr/turkey_s-political-relations-with-germany.en.mfa Turkish Ministry of Foreign Affairs about relations with Germany] * [https://web.archive.org/web/20070817224037/http://www.abgs.gov.tr/?p=1&l=2 Turkish Secretariat General for EU Affairs] [[Turkum:Turkiyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] j25qrwn1fzfjof4c1laxww90vp0atsg 6221240 6221220 2026-07-31T12:23:26Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Turkiya" ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221240 wikitext text/x-wiki {{Infobox bilateral relations|Germaniya-Turkiya|Tasvir=Germany_Turkey_Locator.png|Mamlakat1=Germaniya|Mamlakat2=Turkiya|envoy1=|envoy2=|elchi1=Turkiya elchixonasi [[Berlin]]da|elchi2=Germaniya elchixonasi [[Anqara]]da|Rang1=green|Rang2=orange}} '''Germaniya — Turkiya munosabatlari''' ({{Lang-de|Deutsch-türkische Beziehungen}}; {{Lang-tr|Almanya-Türkiye ilişkileri}}) - [[Usmonlilar imperiyasi|Usmonlilar imperiyasi davrida]] boshlangan va iqtisodiy, harbiy, madaniy va ijtimoiy munosabatlarni oʻz ichiga oluvchi va koʻp jihatlarga ega mustahkam aloqalar rivojlanishi bilan tugagan. [[Turkiya]] [[Germaniya]] ikkinchi eng yirik aʼzosi boʻlgan [[Yevropa Ittifoqi|Yevropa Ittifoqiga]] nomzodligicha qolmoqda. Yana [[Germaniyadagi turklar|Germaniyada bir necha million kishilik turk diasporasi]] mavjudligi sabab necha o‘n yillar davomida o‘zaro aloqalar chambarchas bogʻliq holda rivojlandi. Turkiya bilan aloqalar 2016 – 2017-yillardagi Turkiyadagi tozalashlardan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Turkey quickly sliding into authoritarian rule after move to increase Erdogan's powers|url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/turkey-increase-executive-powers-president-recep-tayyip-erdogan-authoritarian-rule-government-a7501666.html|ish=The Independent|kirish sanasi=9 January 2017|sana=30 December 2016}}</ref><ref>{{Veb manbasi|muallif=Chan|ism=Sewell|sarlavha=Turkey's Parliament Starts Debate on Expansion of President's Powers|url=https://www.nytimes.com/2017/01/09/world/middleeast/turkeys-parliament-starts-debate-on-expansion-of-presidents-powers.html|ish=The New York Times|kirish sanasi=9 January 2017|sana=9 January 2017}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Dombey |first=Daniel |date=6 May 2014 |title=Turkey's Erdogan lurches toward authoritarianism |work=Financial Times |url=https://www.ft.com/content/e89e8d74-cfc1-11e3-a2b7-00144feabdc0 |access-date=10 January 2017}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Can Turkey's Democracy Survive President Erdogan?|url=https://www.nytimes.com/2016/11/02/opinion/can-turkeys-democracy-survive-president-erdogan.html|ish=The New York Times|kirish sanasi=10 January 2017|sana=1 November 2016}}</ref><ref>{{Veb manbasi|muallif=Braun|ism=Stefan|sarlavha=Europarat sieht Türkei auf dem Weg in die Autokratie|url=http://www.sueddeutsche.de/politik/erdoan-autokratie-tendenz-in-tuerkei-1.3399343|nashriyot=[[Süddeutsche Zeitung]]|kirish sanasi=3 March 2017|til=de}}</ref> keyin sezilarli darajada yomonlashdi. Bunga ''Die Welt'' nashri jurnalisti Deniz Yücelning hibsga olingani ham sabab bo‘lgan edi. == Tarixi == [[Fayl:Albrecht_Dürer_-_Landscape_with_the_Cannon_(NGA_1950.17.21).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e8/Albrecht_D%C3%BCrer_-_Landscape_with_the_Cannon_%28NGA_1950.17.21 %29.jpg/220px-Albrecht_D%C3%BCrer_-_Landscape_with_the_Cannon_%28NGA_1950.17.21 %29.jpg|thumb| ''"Buyuk qurol"'' (1518), Turklarning nemis yerlari uchun tahdidi haqida [[Albrecht Dürer|Albrecht Dyurer]] ishlagan surat.]] [[Fayl:Vienna_Battle_1683.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/84/Vienna_Battle_1683.jpg/220px-Vienna_Battle_1683.jpg|thumb| 1683-yildagi [[Vena jangi|Venaning ikkinchi qamali,]] Frans Geffels ishlagan surat.]] [[Fayl:Drei_Kaiser_Bund.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4b/Drei_Kaiser_Bund.jpg/220px-Drei_Kaiser_Bund.jpg|thumb| Birinchi [[Birinchi jahon urushi|jahon urushi]] davrida [[Markaziy kuchlar|markaziy kuchlarning]] uch imperatori: [[Wilhelm II (Germaniya imperatori)|Vilgelm II]], [[Mehmed V]], [[Franz Joseph I|Frants Jozef]]. Uchala imperiya ham ([[Germaniya imperiyasi|nemis]], [[Usmonlilar imperiyasi|turk]], [[Avstriya-Vengriya imperiyasi|avstriya]]) urushdan keyin barham topdi.]] [[Fayl:Sommerhaus_der_dt_botschaft_in_tarabya_istanbul.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3e/Sommerhaus_der_dt_botschaft_in_tarabya_istanbul.jpg/220px-Sommerhaus_der_dt_botschaft_in_tarabya_istanbul.jpg|thumb| Nemis konsulligining yozgi qarorgohi (1923-yilgacha Germaniya elchixonasi) Tarabya, [[Istanbul]], [[Bosfor|Bosfor boʻgʻozida]].]] === Oʻrta asrlar va dastlabki yangi davrlar === ==== [[Muqaddas Rim imperiyasi]] va [[Koʻniya sultonligi|Rum sultonligi]] oʻrtasidagi urushlar ==== * 1101-yilgi salib yurishi (1101) * Dorilaeum jangi (1147) * Filomelion jangi (1190) * Ikoniy jangi (1190) ==== [[Muqaddas Rim imperiyasi]] va [[Usmonlilar imperiyasi|Usmonlilar davlati]] oʻrtasidagi urushlar ==== * [[Nikopol jangi]] (1396) * [[Mohács jangi|Mohach jangi]] (1526) * Turklarning Venani birinchi marta qamal qilishi (1529) * Vengriyadagi kichik urush (1530-1552) * 1536-38-yillardagi [[Italiya]] urushi * Buda qamali (1541) * 1542-46-yillardagi Italiya urushi * Estergom qamali (1543) * Nitsa qamali (1543) * 1551-59-yillardagi Italiya urushi * Uzoq Turk urushi (1591-1606) * Turklarning Ersekuyverni qamal qilishi (1663) * Sen-Gotard jangi (1664) * Buyuk Turk urushi (1683-1699) * [[Vena jangi|Turklarning Venani ikkinchi marta qamal qilishi]] (1683) * Parkani jangi (1683) * Muqaddas Liganing Budani birinchi marta qamal qilishi (1684) * Muqaddas Liganing Ersekuyverni qamal qilishi (1685) * Muqaddas Liganing Budani ikkinchi marta qamal qilishi (1686) * Pech qamali (1686) * Ikkinchi Mohach jangi (1687) * Muqaddas Liganing Belgradni qamal qilish (1688) * Turklarning Belgradni qamal qilishi (1690) * Slankamen jangi (1691) * Lugos jangi (1695) * Ulash jangi (1696) * Seney jangi (1696) * Zenta jangi (1697) === XIX asr oxiri va Birinchi jahon urushi === [[Fayl:Ahmed_Cemal_Paşa_and_Erich_von_Falkenhayn.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4e/Ahmed_Cemal_Pa%C5%9Fa_and_Erich_von_Falkenhayn.jpg/220px-Ahmed_Cemal_Pa%C5%9Fa_and_Erich_von_Falkenhayn.jpg|thumb| Usmonli Yildirim armiyasiga qoʻmondonlik qilgan nemis generali Erich von Falkenhayn va hamrohlik qilgan [[Jamol Posho|Jemal Posho]].]] * [[Bagʻdod temir yoʻli|Bagʻdod temiryoʻli]] * Usmonli-Germaniya ittifoqi * Geben va Breslauning taʼqibi * Birinchi jahon urushining Yaqin Sharq teatri Germaniyaning [[Bagʻdod temir yoʻli|Bagʻdodga temiryoʻl tizimini qurish]] boʻyicha takliflari inglizlarni xavotirga soldi, chunki bu Britaniyaning Hindiston bilan aloqalari ustidan nazoratini xavf ostiga qoʻyar edi. Biroq bu masalalar 1914-yil fevralida tinch yoʻl bilan hal qilindi va Buyuk urush bilan yakunlangan iyul inqirozida rol oʻynamadi. Usmonli-Germaniya ittifoqi [[Germaniya imperiyasi]] va Usmonlilar imperiyasi oʻrtasida 1914-yil 2-avgustda, Birinchi jahon urushi boshlanganidan koʻp oʻtmay tuzilgan ittifoq edi. Ittifoq tobora zaiflashib borayotgan Usmonli qurolli kuchlarini  mustahkamlash va modernizatsiya qilish boʻyicha hamkorlikning bir qismi sifatida, shuningdek, Germaniyaning qoʻshni Britaniya mustamlakalariga xavfsiz oʻtishini taʼminlash uchun tuzilgan edi. Shartnoma qilishda Usmonlilar tashabbusi koʻrsatgan. U 1915-yil yanvarida Usmonlilarning urushga kirishini vaʼda qilgan keng koʻlamli harbiy ittifoq bilan almashtirildi<ref>Hew Strachan, ''The First World War: Volume I: To Arms. Vol. 1. Oxford University Press, 2003) pp 644-93.''</ref><ref>Gerard E. Silberstein, „The Central Powers and the Second Turkish Alliance, 1915.“ ''Slavic Review'' 24.1 (1965): 77-89. [https://www.jstor.org/stable/2492991 in JSTOR]</ref><ref>Frank G. Weber, ''Eagles on the Crescent: Germany, Austria, and the diplomacy of the Turkish alliance, 1914-1918'' (Cornell University Press, 1970).</ref>. Birinchi [[Birinchi jahon urushi|jahon urushining]] [[Markaziy kuchlar|markaziy kuchlari]] oxir-oqibat nemislar va Usmonlilar, shuningdek, [[Avstriya-Vengriya imperiyasi]] va [[Bolgariya|Bolgariyadan]] iborat boʻldi. Nemis generali Otto Liman fon Sanders Gelipolini himoya etgan Usmonli beshinchi armiyasiga qoʻmondonlik qilgan. Generallar Erich fon Falkenhayn va Otto Liman von Sanders Sinay va Falastin yurishi paytida Usmonlilarning Yildirim armiyasiga qoʻmondonlik qilgan. === Ikkinchi jahon urushi === [[Fayl:German-Turkish_Treaty_of_Friendship_and_Non-Aggression.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6d/German-Turkish_Treaty_of_Friendship_and_Non-Aggression.jpg/220px-German-Turkish_Treaty_of_Friendship_and_Non-Aggression.jpg|thumb| Germaniya-Turkiya oʻrtasida doʻstlik va hujum qilmaslik toʻgʻrisidagi shartnoma]] Ikkinchi [[Ikkinchi jahon urushi|jahon urushi davrida]] Turkiya 1944-yil avgustiga qadar Germaniya bilan diplomatik aloqalarini saqlab turdi. Germaniya-Turkiya doʻstlik shartnomasi 1941-yil 18-iyunda imzolangan. 1941-yil oktabrida „Klodius kelishuvi“ga (nemis muzokarachisi doktor Karl Avgust Klodius nomi bilan atalgan) erishildi. Unga koʻra, Turkiya 1941-1942-yillarda Germaniyaga 45 000 tonna xromit rudasini eksport qilishi kerak edi va Germaninyaning harbiy uskunalar yetkazib berishiga bog‘liq tarzda 1943-1944 yillarda 90 000 tonnadan mineral eksport qildi. Nemislar rudani tashish uchun 117 ta temiryoʻl lokomotivi va 1250 ta yuk vagonini bergan. Ushbu strategik mineralning Germaniyaga yetkazib berilishi oldini olish maqsadida Qoʻshma Shtatlar va [[Birlashgan Qirollik]] „oldinini oluvchi xarid“ga shoshqaloqlik bilan kirishib, kerak boʻlmasa ham, turk xromitini sotib olgan. „Paket kelishuvi“ doirasida britaniyalilklar va amerikaliklar Turkiyaning quritilgan meva va tamaki mahsulotlarini ham xarid qilgan<ref name="dos">[https://1997-2001.state.gov/www/regions/eur/rpt_9806_ng_turkey.pdf Allied Relations and Negotiations With Turkey], [[US State Department]], pp. 6-8</ref>. 1944-yil avgust oyida Sovet armiyasi Bolgariyaga kirdi va Turkiya bilan [[Berlin-Rim oʻqi|O‘q kuchlari]] oʻrtasidagi quruqlikdagi aloqani uzib tashladi. Turkiya Germaniya bilan diplomatik va savdo aloqalarini uzdi va 1945-yil 23-fevralda Germaniyaga qarshi urush eʼlon qildi<ref name="dos"/>. == Siyosiy munosabatlar == === Turkiyaning Yevropa Ittifoqiga qoʻshilishi masalasi === Germaniyaning Turkiya tashabbusini qoʻllab-quvvatlashi ushbu mamlakat siyosiy maydonida izchil boʻlmagan. Vaqt oʻtishi bilan bu turlicha tus olgan; masalan, sobiq kansler [[Helmut Kohl|Helmut Kol]] bu masalaga qarshi chiqqan, [[Gerhard Schröder|Gerhard Shröder]] esa ashaddiy tarafdor sifatida koʻrilgan.  [[Fayl:Modern_Istanbul_skyline.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4f/Modern_Istanbul_skyline.jpg/220px-Modern_Istanbul_skyline.jpg|thumb| [[Istanbul|Istanbulning]] [[Bosfor|Bosfor boʻgʻozidan]] koʻrinib turgan Levent moliyaviy tumani. Turkiya Yevropa Ittifoqiga qoʻshilishi bilan Istanbul YeIning eng yirik shahriga aylanadi, Turkiya esa [[Yevropa Ittifoqi|Yevropa Ittifoqining]] eng yirik (quruqlikdagi) aʼzosi boʻladi.]] Germaniya kansleri [[Angela Merkel]] „aniq belgilanmagan hamkorlik“<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.etaiwannews.com/etn/news_content.php?id=990835&lang=eng_news|sarlavha=Turkey ready to step up EU entry talks - Taiwan News Online|nashriyot=Etaiwannews.com|sana=2009-06-30|kirish sanasi=2012-05-09|qaralgan sana=2022-10-14|arxivsana=2011-06-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110629111833/http://www.etaiwannews.com/etn/news_content.php?id=990835&lang=eng_news}}</ref> tarafdori va Turkiyaning Yevropa Ittifoqiga toʻliq aʼzo boʻlishiga qarshi chiqqan. Turkiyaning oʻsha vaqtdagi bosh vaziri [[Recep Tayyip Erdoğan|Rejep Tayyip Erdog‘an]] 2009-yil iyul oyida bunga javoban, „Biz hech qachon imtiyozli hamkorlikni qabul qilmaymiz. Biz Yevropa Ittifoqiga toʻliq aʼzo boʻlishni istaymiz. Biz to‘liq aʼzolikdan boshqa narsani xohlamaymiz“, degan edi. 2006-yilda Merkel Turkiya oʻz portlarini Yevropa Ittifoqiga aʼzo [[Kipr Respublikasi|Kiprga]] ochishdan bosh tortgani sababli ushbu mamlakatning „Yevropa Ittifoqiga qoʻshilishga intilishlari haqida gap ketganda, u og‘ir muammoga duch kelishi mumkin“, degan edi<ref name="spi">{{Veb manbasi|url=http://www.spiegel.de/international/0,1518,446747,00.html|sarlavha=Merkel Worried about Turkey: Situation Is "Very, Very Serious" - SPIEGEL ONLINE|nashriyot=[[Spiegel.de]]|kirish sanasi=2012-05-09}}</ref>. Merkel yana shunday qoʻshimcha qilgan:<blockquote>Biz Kipr bilan cheklanmagan savdoga oid [[Yevropa iqtisodiy hamjamiyati bilan Turkiya uyushmasi toʻgʻrisidagi bitim|Anqara protokollarini]] ham amalga oshirishimiz kerak. Aks holda, Turkiyaning aʼzo boʻlish boʻyicha muzokaralarni davom ettirishi bilan bogʻliq vaziyat juda chigallashib ketadi. Men Turkiya bunday murakkab vaziyatga duchn kelmasligi va Yevropa Ittifoqi bunday holatga tushirmasligi uchun hamma ishni qilishga chaqiraman.</blockquote>Merkel, shuningdek, Anqara oʻz portlarini Kipr kemalari uchun ochish boʻyicha  muzokaralarni yon berishlarsiz  davom ettirishini tasavvur qila olmasligini aytgan<ref name="spi"/>. Turkiya hukumati bunga javoban Yevropa Ittifoqidan orolning Turkiya nazorati ostidagi qismiga qoʻyilgan embargoni bekor qilishni talab qilgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.spiegel.de/international/0,1518,452889,00.html|sarlavha=The World from Berlin: Talking Tough with Turkey - SPIEGEL ONLINE|nashriyot=Spiegel.de|sana=2006-11-27|kirish sanasi=2012-05-09}}</ref>. [[Fayl:Merkel,_Putin,_Erdoğan_and_Macron_during_the_joint_press_release.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b5/Merkel%2C_Putin%2C_Erdo%C4%9Fan_and_Macron_during_the_joint_press_release.jpg/220px-Merkel%2C_Putin%2C_Erdo%C4%9Fan_and_Macron_during_the_joint_press_release.jpg|thumb| [[Angela Merkel]], [[Emmanuel Macron|Emmanuel Makron]], [[Recep Tayyip Erdoğan|Rejep Tayyip Erdogʻan]] va [[Vladimir Putin]] Turkiyaning Istanbul shahrida Suriya sammiti doirasida matbuot anjumani oʻtkazmoqda.]] 2013-yil 20-iyunida [[Anqara|Anqaraning]] Taksim maydonida va butun mamlakat bo‘ylab [[Gezi bogʻini eʼtirozlari (2013)|ommaviy namoyishlarni]] bostirishi ortidan Germaniya [[Turkiya]] bilan [[Yevropa Ittifoqi|Yevropa Ittifoqiga]] kirish bo‘yicha yangi muzokaralar boshlanishiga to‘sqinlik qilgan<ref name="Dombey FT">{{Yangiliklar manbasi |last=Dombey |first=Daniel, James Fontanella-Khan, and Quentin Peel |date=21 June 2013 |title=Germany blocks Turkey's bid to join EU |work=Financial Times |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/0/2432cc2c-d9c0-11e2-bab1-00144feab7de.html#axzz2WsY07fBe |access-date=21 June 2013}}</ref>. ''[[Financial Times]]'' nashriga koʻra, turk rasmiylaridan biri bunday xatti-harakat [[Yevropa Ittifoqi]] bilan siyosiy munosabatlarni uzishi mumkinligini aytgan<ref name="Dombey FT" />. Turkiyaning Yevropa Ittifoqi ishlari boʻyicha vaziri Egemen Bagish, „Yevropa Ittifoqiga Turkiya Turkiyaga Yevropa Ittifoqidan koʻra koʻproq muhtoj“, dedi<ref name="Dombey FT" />. Germaniya taʼkidlashicha, bu shart texnik muammodan kelib chiqqan, biroq Angela Merkel Anqara, asosan, tinch namoyishchilarga qarshi politsiya kuchini koʻp qoʻllagani oʻzini „larzaga solgani“ni aytgan<ref name="Dombey FT" />. 25-iyunda Yevropa Ittifoqi tashqi ishlar vazirlari Germaniyaning Turkiya bilan Yevropa Ittifoqiga aʼzo boʻlish boʻyicha keyingi muzokaralarini Turkiya noroziliklarga munosabat bildirgani sababli taxminan toʻrt oyga kechiktirish taklifini qoʻllab-quvvatladi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.reuters.com/article/us-turkey-protests-eu-idUSBRE95N19F20130624|sarlavha=Germany proposes delaying EU-Turkey talks over protests|sana=24 June 2017}}</ref>. Turkiya uchun yangi sahifalarni ochish kechikishi mamlakatning Yevropa Ittifoqiga qabul qilinishiga oid yangi shubhalarni keltirib chiqardi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.irishtimes.com/news/world/europe/eu-delays-latest-round-of-turkish-entry-talks-1.1442056|sarlavha=EU delays latest round of Turkish entry talks|ish=The Irish Times|sana=25 June 2013}}</ref>. Iyun oyi boshida Germaniya kansleri Angela Merkel Turkiyaning ehtimoliy aʼzoligi haqidagi izohlarida murosa taklifiga toʻxtalmadi, biroq Turkiya oʻzining aʼzolikka intilishlariga turtki berish uchun Yevropa Ittifoqiga aʼzo [[Kipr Respublikasi|Kipr]] bilan munosabatlarida oldinga siljishi kerakligini aytdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.ft.com/intl/cms/s/0/6fff1f90-dd15-11e2-9700-00144feab7de.html|sarlavha=Germany aims for compromise over Turkey EU membership talks|ish=Financial Times}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.reuters.com/article/us-germany-turkey-merkel-idUSBRE95N11420130624|sarlavha=Germany's Merkel calls on Turkey to remove hurdles to EU accession|sana=24 June 2017}}</ref>. === Yevropa Ittifoqi sanksiyalari === 2020-yil dekabrida Germaniya kansleri Angela Merkel [[Oʻrta dengiz|O‘rta yer dengizidagi]] gaz quduqlarini burg‘ulashi va umuman, tashqi siyosati sabab Turkiyaga qarshi sanksiyalarga qarshi chiqqan Yevropa Ittifoqi yetakchilari qatorida bo‘ldi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.euractiv.com/section/global-europe/news/merkel-and-borissov-blocked-eu-sanctions-against-turkey-at-summit-sources/|sarlavha=Merkel and Borissov blocked EU sanctions against Turkey at summit: sources|ish=Euractiv|sana=11 December 2020}}</ref>. === Noxush diplomatik hodisalar === 2018-yil avgustida Germaniya o‘t o‘chiruvchilari Turkiya prezidenti Rejep Tayyip Erdog‘anning [[Wiesbaden|Wiesbadendagi]] to‘rt metrlik oltin haykalini xavfsizlik nuqtai nazaridan olib tashladi, bu esa mahalliy aholi noroziligiga sabab bo‘ldi<ref>Madeline Chambers (29 August 2018), [https://www.reuters.com/article/us-germany-turkey-statue-idUSKCN1LE0XP Germany removes golden statue of Erdogan after protests] ''[[Reuters]]''.</ref>. 2022-yil aprelida Turkiya Germaniyaning o‘z elchisini chaqirib olishini qoraladi. Germaniya elchisi Yurgen Shulsni Usmon Kavalaning umrbod qamoq jazosiga hukm qilingani bilan bog‘liq janjal sabab shoshilinch chaqirib oldi, chunki Usmon Kavala noroziliklarni moliyalashtirish yo‘li bilan hukumatni ag‘darishga uringanlikda ayblangan turk filantropi edi<ref>Tuvan Gumrukcu (29 April 2022), [https://www.reuters.com/world/middle-east/turkey-condemns-germanys-summoning-ambassador-over-kavala-ruling-2022-04-29/ Turkey, Germany summon each other’s envoys amid row over jailing of Turkish philanthropist] ''[[Reuters]]''.</ref>. 2022-yil mayida tashqi ishlar vaziri Mavlud Chavusho‘g‘li Germaniya va [[Fransiya]] elchilarini chaqirib, har ikki mamlakatda Turkiyadagi Kurdiston Ishchilar partiyasi (PKK) uyushtirgan tadbirlarga norozilik bildirdi<ref>Tuvan Gumrukcu (31 May 2022), [https://www.reuters.com/world/turkey-summons-german-french-envoys-over-kurdish-militant-events-minister-says-2022-05-31/ Turkey summons German, French envoys over Kurdish militant events, minister says] ''[[Reuters]]''.</ref>. 2022-yil iyulida ''[[Deutsche Welle]]'' (DW) sayti Anqara sudi translyatsiya litsenziyasini olish talabini bajarishdan bosh tortgani uchun bloklandi; DW mamlakat regulyatori teleko‘rsatuv va radioeshittirishlarni nazorat qilishi senzuraga sabab bo‘lishini ochiq aytgan edi<ref>Laura Pitel (1 July 2022), [https://www.ft.com/content/49b4e348-304b-453c-9a65-48ee3e155109 Turkey bans access to US and German public broadcasters] ''[[Financial Times]]''.</ref>. === Davlat safarlari === [[Fayl:Istanbul_-_German_Fountain_-_medallions_-_P1030874.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5b/Istanbul_-_German_Fountain_-_medallions_-_P1030874.JPG/220px-Istanbul_-_German_Fountain_-_medallions_-_P1030874.JPG|thumb| [[Istanbul|Istanbuldagi]] Nemis favvorasi gumbazidagi [[Wilhelm II (Germaniya imperatori)|Vilgelm II]] monogrammasi va [[Abdulhamid II|Abdul Hamid II]] ''[[Tugʻro|tug‘rosi]]'', Kayzerning 1898-yilda Turkiyaga safariga bagʻishlangan.]] 2006-yilda kansler [[Angela Merkel]] Turkiyaga tashrif buyurdi va bosh vazir Rejep Tayyip Erdog‘an bilan ikki tomonlama munosabatlar boʻyicha muzokara oʻtkazdi va Turkiyaning Yevropa Ittifoqiga kirish masalasini muhokama qildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.spiegel.de/international/0,1518,440939,00.html|sarlavha=The World From Berlin: Avoiding an EU-Turkey Ice Age - SPIEGEL ONLINE|nashriyot=Spiegel.de|kirish sanasi=2012-05-09}}</ref>. 2008-yilda bosh vazir Rejep Tayyip Erdog‘an Berlinga rasmiy safar qildi va kansler Merkel bilan uchrashdi, shuningdek, [[München|Myunxenga]] ham bordi. U safari chog‘ida Germaniya hukumatiga turk o‘rta maktablari tashkil etishni va nemis litseylari uchun Turkiyadan ko‘proq o‘qituvchilarni yuborishni taklif qildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.spiegel.de/international/germany/0,1518,534090,00.html|sarlavha=Turkey's Prime Minister Surprises Merkel: Erdogan Proposes Turkish-Medium High Schools for Germany - SPIEGEL ONLINE|nashriyot=Spiegel.de|kirish sanasi=2012-05-09}}</ref>. 2011-yilda bosh vazir [[Recep Tayyip Erdoğan|Rejep Tayyip Erdog‘an]] [[Germaniya|Germaniyaga]] yana bir marta tashrif buyurdi va [[Dusseldorf|Dyusseldorfdagi]] nutqi chogʻida [[Germaniyadagi turklar|Germaniyadagi turklarni]] [[Ijtimoiy integratsiya|integratsiyalashga]], lekin [[Assimilyatsiya (etnografiya)|assimilyatsiya]] qilmaslikka chaqirdi, bu bayonot Germaniyada siyosiy norozilikka sabab boʻldi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.spiegel.de/international/europe/0,1518,748070,00.html|sarlavha=Erdogan Urges Turks Not to Assimilate: 'You Are Part of Germany, But Also Part of Our Great Turkey' - SPIEGEL ONLINE|nashriyot=Spiegel.de|kirish sanasi=2012-05-09}}</ref>. 2018-yilda Erdog‘anning davlat safari oldidan „Erdogan Not Welcome“ uyushmasi Berlin, Essen va Bielefeld shaharlarida norozilik namoyishlari uyushtirdi va ularda taxminan 80-200 kishi ishtirok etdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2018-09-22 |title=Hunderte Menschen demonstrieren gegen Erdogan-Besuch |language=de |work=merkur.de |url=https://www.merkur.de/politik/demonstrationen-in-neun-staedten-gegen-erdogan-zr-10264194.html |access-date=2018-09-26 |archive-date=2018-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180926085940/https://www.merkur.de/politik/demonstrationen-in-neun-staedten-gegen-erdogan-zr-10264194.html |url-status=dead }}</ref>. Erdog‘anning Turkiyadagi va xorijdagi tarafdorlari uchun eng muhim voqea Kyoln jome shaharchasida yangi ko‘p million yevrolik masjidning ochilishi bo‘ldi. Masjidni Germaniyadagi Turkiya hukumati nazorat qiladigan DITIB islomiy tashkiloti boshqaradi. [[Masjid]] Kyolnning Erenfeld tumanida joylashgan boʻlib, „Kichik Istanbul“ deb ham ataladi. Tashrif sharafiga uyushtirilgan davlat ziyofatiga mezbonlik qilgan Germaniya prezidenti [[Frank-Walter Steinmeier|Frank-Valter Shtaynmayer]] Turkiyada bir yilga qamalgan [[Germaniyadagi turklar|nemis-turk]] jurnalisti Deniz Yucelning tanqidlariga sabab bo‘ldi. Yucel bu safarni Turkiyada erkin, demokratik va dunyoviy jamiyatni orzu qilgan barcha kishilarga nisbatan xiyonat deb atadi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2018-09-28 |title=Erdogan tries to turn the page on controversial German visit, but can he succeed? - France 24 |language=en-US |work=France 24 |url=https://www.france24.com/en/20180928-turkey-germany-erdogan-merkel-mosque |access-date=2018-09-29}}</ref><ref name="www.dw.com">{{Veb manbasi|url=https://www.dw.com/de/gastkommentar-der-ditib-islam-hat-keinen-platz-in-deutschland/a-45633455|sarlavha=Gastkommentar: Der DITIB-Islam hat keinen Platz in Deutschland {{!}} DW {{!}} 26.09.2018|muallif=(www.dw.com)|ism=Deutsche Welle|ish=DW.COM|til=de|kirish sanasi=2018-09-29}}</ref>. == Iqtisodiy aloqalar == Germaniya va Turkiya tarix davomida bir-biri bilan kuchli iqtisodiy aloqalar oʻrnatgan. Ayniqsa, mashinasozlik, elektrotexnika uskunalari va avtotransport vositalari va avtomobil sanoati uchun ehtiyot qismlar Germaniya Turkiyaga eksportining asosiy qismini tashkil qiladi. Toʻqimachilik/charm buyumlari va oziq-ovqat mahsulotlari, shuningdek, tobora ortib borayotgan motorli transport vositalari va elektron mahsulotlar Germaniya Turkiyadan import qilayotgan asosiy mahsulotlaridir<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Tuerkei.html|sarlavha=diplo - Startseite - HTTP Status 404|til=de|nashriyot=Auswaertiges-amt.de|kirish sanasi=2012-05-09}}</ref>. Ayni paytda Germaniyadagi turk ishbilarmonlariga tegishli kompaniyalarda 200 mingga yaqin kishi ishlaydi. Turkiyaga har yili uch milliondan ortiq nemis sayyoh tashrif buyuradi. Turkiyada 4000 dan ortiq nemis kompaniyasi faoliyat yuritadi. Germaniya tashqi savdo, moliyaviy va texnik hamkorlik, turizm va mudofaa sanoati kabi sohalarda Turkiyaning eng birinchi sherigi boʻlib qoldi<ref>{{Veb manbasi|url=http://d-nb.info/1033336092/04|sarlavha=From past to present relations between Germany and Turkey' -|kirish sanasi=2012-01-01}}</ref>. 2020-yilda Germaniya Turkiyaning eng katta savdo sherigi boʻlib, oʻzaro savdo hajmi 38 milliard dollarni tashkil qildi. Nemis kompaniyalari Turkiyaning energetika sohasiga qariyb 25 milliard yevro sarmoya kiritgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.hurriyetdailynews.com/germany-invests-25-bln-in-turkish-energy-sector-employing-15-000-165233|sarlavha=Germany invests €25 bln in Turkish energy sector, employing 15,000|nashriyot=hurriyetdailynews}}</ref>. == Qurol-yarogʻ bitimlari == Germaniya imperatori [[Wilhelm II (Germaniya imperatori)|Vilhelm II]] 1889-yilda Usmonli armiyasiga Germaniyada ishlab chiqarilgan miltiqlarni sotishni taʼminlash uchun Istanbulga tashrif buyurgan edi<ref name="istanbulnet">{{Veb manbasi|url=http://www.istanbul.net.tr/istanbul_eski_eserler_detay.asp?id=135|sarlavha=Alman Çeşmesi|kirish sanasi=16 September 2006|arxivurl=https://web.archive.org/web/20070927210356/http://www.istanbul.net.tr/istanbul_eski_eserler_detay.asp?id=135|arxivsana=27 September 2007}}</ref>. Turkiya armiyasi ixtiyorida Germaniyaning Type 214 rusumli suv osti kemasi bor<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.dailysabah.com/politics/eu-affairs/germany-rejects-greek-request-to-freeze-submarine-sale-to-turkey|sarlavha=Germany rejects Greek request to freeze submarine sale to Turkey|ish=Daily Sabah|sana=29 January 2021}}</ref>. Bundan tashqari, Turkiyaning „Altay“ tanklari nemis MTU dvigatellari va RENK transmissiyalariga tayanadi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.defensenews.com/industry/2020/11/19/turkey-in-talks-with-south-korea-to-salvage-altay-tank-program/|sarlavha=Turkey in talks with South Korea to salvage Altay tank program|ish=Defense News|sana=19 November 2020}}</ref>. Germaniya, shuningdek, dronlar, Leopard tank 2A4, KORKUT zenit tizimi, PorSav raketalari, MILGEM harbiy kemasi, Airbus A400M Atlas harbiy-transport samolyotlari va MEKO fregatlarini ishlab chiqish va ishlatishda texnik yordam koʻrsatgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.thenationalherald.com/greece_politics/arthro/greece_wants_germany_to_stop_selling_submarines_to_turkey-1172885/|sarlavha=Greece Wants Germany To Stop Selling Submarines to Turkey|ish=The National Herald|sana=11 September 2020|qaralgan sana=2022-10-14|arxivsana=2021-01-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210119135233/https://www.thenationalherald.com/greece_politics/arthro/greece_wants_germany_to_stop_selling_submarines_to_turkey-1172885/}}</ref>. 2021-yil iyul oyi holatiga koʻra, 2022-yilda Turkiyaga oltita nemis suvosti kemasi, shuningdek, keyingi bir necha yil ichida 4 milliard dollarga teng boshqa beshta „Reys“ rusumidagi suv osti kemasi yetkazib berilishi kerak<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.economist.com/europe/2021/07/03/german-submarines-are-giving-turkey-an-edge-over-greece|sarlavha=German submarines are giving Turkey an edge over Greece|ish=Economist|sana=3 July 2021}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.voanews.com/europe/greece-still-hopes-halt-german-submarine-deal-turkey|sarlavha=Greece Still Hopes to Halt German Submarine Deal with Turkey|ish=VOA News|sana=7 July 2021}}</ref>. == Turkiya va Germaniya siyosiy partiyalari oʻrtasidagi munosabatlar == === HDP va Germaniyaning yashillar partiyasi === [[Fayl:Birlik_90_Yeşiller_eşbaşkanı,_Cem_Özdemir_Cizre_ziyareti.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/46/Birlik_90_Ye%C5%9Filler_e%C5%9Fba%C5%9Fkan%C4%B1%2C_Cem_%C3%96zdemir_Cizre_ziyareti.jpg/220px-Birlik_90_Ye%C5%9Filler_e%C5%9Fba%C5%9Fkan%C4%B1%2C_Cem_%C3%96zdemir_Cizre_ziyareti.jpg|thumb| Germaniya Yashillar partiyasi rahbari Jem Oʻzdemir Shirnakdagi toʻqnashuvlar paytida Turkiyada, 2015-yil 15-sentabr]] 2015-yilning mayida Germaniyaning „Alyans '90/Yashillar“ partiyasi Germaniyada yashovchi turk vatandoshlarini 2015-yil iyunida boʻlib oʻtgan Turkiya umumiy saylovida Turk partiyasi HDP'ga (Demokratik partiya) ovoz berishga undagan. === AKP va CDU === 2004-yil 16-fevralda Germaniya muxolifati CDU’ning (Germaniyaning xristian-demokratik partiyasi) o‘sha paytdagi raisi [[Angela Merkel]] Turkiyaning hukmron partiyasi [[Adolat va Taraqqiyot Partiyasi|AKP]] vakillari bilan uchrashgan edi. Matbuotning bunga munosabati taajjub uyg‘otgandi. Masalan, Germaniyaning „Der Spiegel“ jurnali dastlab „Anti-Türkei-Reise“ ''(Aksil-Turkiya-sayohati)'' haqida yozgan, oradan bir necha soat oʻtib  esa „CDU islamischer AKP kooperieren“ ''(CDU islomiy AKP bilan hamkorlik qiladi)''<ref>[http://www.spiegel.de/politik/ausland/eu-wahlkampf-merkel-auf-anti-tuerkei-reise-a-286545.html EU-Wahlkampf: Merkel auf Anti-Türkei-Reise] (''Spiegel-online'', 16.02.2004 — 06:33 [[Central European Time|CET]]) ([https://translate.google.com/translate?hl=en&sl=auto&tl=en&u=http%3A%2F%2Fwww.spiegel.de%2Fpolitik%2Fausland%2Feu-wahlkampf-merkel-auf-anti-tuerkei-reise-a-286545.html&sandbox=1 Google translation]), [http://www.spiegel.de/politik/deutschland/merkels-tuerkeireise-cdu-will-mit-islamischer-akp-kooperieren-a-286619.html Merkels Türkeireise: CDU will mit islamischer AKP kooperieren] (''Spiegel-online'', 16.02.2004 — 13:36 [[Central European Time|CET]])) ([https://translate.google.com/translate?hl=en&sl=auto&tl=en&u=http%3A%2F%2Fwww.spiegel.de%2Fpolitik%2Fdeutschland%2Fmerkels-tuerkeireise-cdu-will-mit-islamischer-akp-kooperieren-a-286619.html Google translation])</ref> deya xabar tarqatgan. 2016-yil 31-iyulda Germaniyaning yakshanba kuni chiqadigan „Bild am Sonntag“ gazetasi ma’lum qilishicha, „Union der Vielfalt“, CDU aʼzolaridan iborat guruh partiya rahbariyatini AKP mamlakatga kirib kelishidan ogohlantirgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=31 July 2016 |title=Einfluss auf Union: Migranten warnen CDU vor Infiltration durch AKP - WELT |work=Die Welt |url=https://www.welt.de/politik/deutschland/article157412790/Migranten-warnen-CDU-vor-Infiltration-durch-AKP.html}}</ref>. === Rejep Tayyip Erdogʻan va FDP siyosatchisi Volfgang Kubicki === 2022-yil sentabrida Rejep Tayyip Erdogʻan Ozod Demokratik partiya (FDP) siyosatchisi va [[Bundestag gfr parlamentidagi quyi palata|Bundestag]] vitse-prezidenti Volfgang Kubickini haqorat qilganlikda ayblab, sudga bergan<ref>{{Veb manbasi|muallif=Stroh|ism=Kassian|sarlavha=Türkei: Präsident Erdoğan zeigt Wolfgang Kubicki wegen Verleumdung an|url=https://www.sueddeutsche.de/politik/tuerkei-erdogan-kubicki-anzeige-1.5666663|kirish sanasi=2022-09-30|ish=[[Süddeutsche Zeitung]]|til=de}}</ref>. == Turk diasporasi == [[Fayl:Türkisches_Kinderfest_2007_08.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2b/T%C3%BCrkisches_Kinderfest_2007_08.JPG/220px-T%C3%BCrkisches_Kinderfest_2007_08.JPG|thumb| Turk va [[Kiprlik turklar|kiprlik]] turk yoshlari [[Schleswig-Holstein|Shlezvig-Golshteynning]] [[Uetersen]] shahrida Usmonli harbiy orkestri sifatida chiqish qilmoqda.]] [[Germaniyadagi turklar|Germaniyada kamida 2,1 million turk istiqomat]] qiladi, ular eng katta etnik ozchilikni tashkil etadi<ref>{{Veb manbasi|url=http://fp.arizona.edu/mesassoc/Bulletin/white.htm|sarlavha=Turks in Germany: Overview of the Literature|muallif=Jenny B. White|ish=University of Nebraska-Omaha|kirish sanasi=May 12, 2010|arxivurl=https://web.archive.org/web/20070529164312/http://fp.arizona.edu/mesassoc/Bulletin/white.htm|arxivsana=May 29, 2007}}</ref>. Ularning mutlaq koʻpchiligi Gʻarbiy Germaniyada yashaydi. Germaniya hukumati XIX asrdan boshlab yaxshi bo‘lib kelgan turk-german munosabatlariga asoslangan holda turklarning oʻz mamlakatiga koʻchishini qo‘llab-quvvatlagan. Biroq katta miqyosdagi koʻchish XX asrgacha yuz bermagan. Germaniya [[Ikkinchi jahon urushi|Ikkinchi jahon urushidan]] keyin ish kuchining keskin tanqisligidan aziyat chekkan va 1961-yilda [[Germaniya|Germaniya Federativ Respublikasi]] (Gʻarbiy Germaniya) bu boʻshliqni toʻldirish, xususan, Germaniyaning iqtisodiy moʻjizasini kuchaytirishga yordam bergan zavodlarda ishlash uchun [[Turkiya|turk]] ishchilarini oʻz mamlakatiga rasman taklif qilgan. Nemis hukumati bu odamlarga ''[[Gastarbayter|Gastarbeiter]]'' ([[Nemis tili|nemischa]] ''mehmon ishchilar'') deb nom bergan. Germaniyadagi turklarning koʻpchiligi oʻz ajdodlarini Markaziy va Sharqiy [[Onadoʻli|Onadoʻlidan]] deb biladi. Bugungi kunda turklar Germaniyadagi eng katta etnik ozchilikdir va Germaniyadagi musulmon ozchilikning aksariyat qismini tashkil qiladi. == Turkiyadagi tozalashlar == [[Fayl:2017-07-06-Cosmo_-_Wir_wollen_das_Meer_sehen-3319.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/2017-07-06-Cosmo_-_Wir_wollen_das_Meer_sehen-3319.jpg/220px-2017-07-06-Cosmo_-_Wir_wollen_das_Meer_sehen-3319.jpg|thumb| Kyolndagi bepul Deniz Yücelni ozod qilis kampaniyasi, 2017-yil 6-iyul]] 2018-yil 14-avgustda Turkiya politsiyasi yana bir [[Germaniya]] vatandoshini terrorizmga aloqadorlikda ayblab, hibsga oldi. Germaniya hokimiyati vakillari o‘sha paytda Turkiyada to‘qqiz nemis vatandoshi „siyosiy sabablarga ko‘ra“ hibsda saqlanayotganini aytgan edi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=16 August 2018 |title=Turkey arrests another German citizen |work=Deutsche Welle |url=https://www.dw.com/en/turkey-arrests-another-german-citizen/a-45111256}}</ref>. 2018-yil oktabrida Germaniya Turkiya hukumatini tanqid qilgani uchun hibsga olingan nemislarni nazarda tutib, ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalarida Turkiyaga safar qilayotgan vatandoshlarini o‘ta ehtiyot bo‘lishi zarurligi haqida ogohlantirgan edi. „Baʼzi hollarda boshqa birovning postiga „layk qoʻyish“ kifoya qiladi, – degan edi Germaniya tashqi ishlar vazirligi vakili hatto shaxsiy sharhlar ham xavfli boʻlishi mumkinligidan ogohlantirib. – Ijtimoiy tarmoqlardagi ommaviy boʻlmagan izohlar Turkiya rasmiylariga chaqimchilik orqali yuborilishi mumkin“<ref>[http://www.hurriyetdailynews.com/germany-warns-citizens-about-social-media-posts-when-visiting-turkey-138222 Germany warns citizens about social media posts when visiting Turkey]</ref>. [[Fayl:2364246_İsmet_Yılmaz_und_Ursula_von_der_Leyen_im_Januar_2016.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/86/2364246_%C4%B0smet_Y%C4%B1lmaz_und_Ursula_von_der_Leyen_im_Januar_2016.jpg/220px-2364246_%C4%B0smet_Y%C4%B1lmaz_und_Ursula_von_der_Leyen_im_Januar_2016.jpg|thumb| Turkiya mudofaa vaziri İsmet Yilmaz va Germaniya mudofaa vaziri [[Ursula von der Leyen|Ursula fon der Leyen]], Injirlik havo bazasi, 2016-yil 21-yanvar]] == Germaniyadagi turk josusligi == 2015-yil iyul oyida „Der Tagesspiegel''“'' gazetasi nemis federal prokurorlari Turkiyaning MIT (Milliy razvedka agentligi) uch erkak — ikki turk va bir nemis vatandoshi Erdogʻan tanqidchilari, xususan, [[kurdlar]] va musulmon ozchilik hisoblanmish [[Turkiya alaviylari|alaviylar]] jamoasi aʼzolari ortidan josuslik qilish uchun ko‘rsatma olgani haqidagi daʼvolarni tekshirayotgani haqida xabar bergan edi<ref name="dw.com">{{Veb manbasi|sarlavha=Report: Turkey's MIT agency menacing 'German Turks'|ish=[[Deutsche Welle]]|url=http://www.dw.com/en/report-turkeys-mit-agency-menacing-german-turks/a-19490657|til=en}}</ref>. 2016-yilda Bundestag parlament nazorati guruhi aʼzolari Germaniya hukumatidan MIT razvedka boshqarmasining xabarchilari va zobitlari Germaniyada turk millatiga mansub nemislarga bosim oʻtkazayotgani haqidagi xabarlar yuzasidan javob talab qilgan edi. Maʼlumotlarga koʻra, Turkiyaning Germaniyada „nemis turklari“ga bosim oʻtkazayotgan 6000 nafar maʼlumotchisi va MIT xodimi bor ekan. Hans-Kristian Ströbele Turkiya MIT agentligining Germaniyada „aql bovar qilmaydigan“ darajada „maxfiy faoliyat“ yuritayotganini aytdi. Erich Shmidt-Eenboom soʻzlariga koʻra, hatto sobiq kommunistik [[Germaniya Demokratik Respublikasi|Sharqiy Germaniyaning]] „Stasi“ maxfiy politsiyasi ham sobiq [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Gʻarbiy Germaniyada]] bunday katta „agentlar armiyasi“ni boshqarishga muvaffaq boʻlmagan: „Bu yerda gap nafaqat razvedka maʼlumotlarini yigʻish, balki tobora ortib borayotgan razvedka xizmati repressiyasi haqida“ ketmoqda<ref name="dw.com"/>. Nemis qonun chiqaruvchilari Turkiyani Germaniyadagi gumon qilingan Gulen tarafdorlari ortidan josuslik qilayotganlikda ayblab, tergov o‘tkazishni talab qildi<ref name="auto2">{{Veb manbasi|url=http://hizmetnews.com/20806/german-lawmakers-call-probe-imams-suspected-spying-turkey/#.WGD--bmdVpI|sarlavha=German Lawmakers Call for Probe on Imams Suspected of Spying for Turkey|sana=10 December 2016|nashriyot=turkeypurge|kirish sanasi=10 December 2016|qaralgan sana=2022-10-14|arxivsana=2016-12-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161226220830/http://hizmetnews.com/20806/german-lawmakers-call-probe-imams-suspected-spying-turkey/#.WGD--bmdVpI}}</ref>. 2017-yil martida Turkiya maxfiy razvedka xizmati MIT quvg‘indagi [[Fethullah Gülen|Fathulloh Gulen]] tarafdorlari bilan bog‘liq 300 dan ortiq odam va 200 ta uyushma va maktabnu kuzatib, josuslik qilganlikda ayblangan edi. [[Quyi Saksoniya]] zamini ichki ishlar vaziri Boris Pistorius buni „chidab boʻlmas va qabul qilib boʻlmas holat“ deb atadi va „chet eldagi odamlarni tergov qilishning shiddati va shafqatsizligi hayratlanarli“ ekanini aytdi. Germaniya xavfsizlik rasmiysi, „Turkiya bu yerda yashayotgan turklarga nisbatan josuslik qilayotgani ochiqchasiga aytilganidan dahshatga tushdik“, dedi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Germany accuses Turkey of 'unacceptable' spying|url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/germany-turkey-unacceptable-spying-merkel-erdogan-fethullah-gulen-coup-plot-july-hizmet-movement-a7653471.html|ish=The Independent|kirish sanasi=30 March 2017|sana=28 March 2017}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Germany to investigate claims of 'intolerable' spying by Turkey|url=https://www.theguardian.com/world/2017/mar/28/germany-accuses-turkey-of-intolerable-spying-on-gulen-supporters|ish=The Guardian|kirish sanasi=30 March 2017|sana=28 March 2017}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Turks in Germany warned over surveillance from Ankara|url=http://www.dw.com/en/turks-in-germany-warned-over-surveillance-from-ankara/a-38151664|ish=Deutsche Welle|kirish sanasi=30 March 2017|til=en}}</ref>. 2017-yil 30-martda ichki ishlar vaziri Tomas de Mezyer bu harakat Turkiya-Germaniya munosabatlariga ta’sir ko‘rsatish, yaʼni „bizni qandaydir tarzda g‘azablantirish“ uchun qilingan bo‘lishi mumkin, degan shubhani bildirdi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Germany: Turkish spy list may be deliberate provocation|url=http://www.foxnews.com/world/2017/03/30/germany-turkish-spy-list-may-be-deliberate-provocation.html|nashriyot=Fox News|kirish sanasi=30 March 2017|sana=30 March 2017}}</ref>. 300 kishi orasida siyosatchilar, jumladan ,[[:de:Michelle Müntefering|Mishel]] Myuntefering ham borligi maʼlum boʻlgach, xavotir yanada chuqurlashdi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Müntefering wirft türkischem Geheimdienst Denunziation vor|url=https://www.tagesschau.de/inland/tuerkei-geheimdienst-101.html|ish=tagesschau.de|kirish sanasi=30 March 2017|til=de-DE}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Name of German SPD lawmaker Michelle Müntefering found on Turkish spying list|url=http://www.dw.com/en/name-of-german-spd-lawmaker-michelle-m%C3%BCntefering-found-on-turkish-spying-list/a-38195162|ish=Deutsche Welle|kirish sanasi=30 March 2017|til=en}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=29 March 2017 |title=Spionage-Affäre: Michelle Müntefering auf türkischer Geheimdienstliste |language=de-DE |work=Faz.net |publisher=Frankfurter Allgemeine Zeitung |url=https://www.faz.net/aktuell/politik/tuerkei/tuerkei-spaeht-offenbar-abgeordnete-muentefering-aus-14948135.html |access-date=30 March 2017}}</ref>. 2017-yil oktabrida nemis matbuoti xabarlariga ko‘ra, Germaniyaning immigratsiya idoralarida ishlaydigan amaldorlar Turkiyaga boshpana so‘ragan turklar haqidagi maʼlumotlarni uzatgan. Koʻp hollarda hatto ularning manzili ham maʼlum boʻlgan, hatto ularning oilalari xavfsiz boʻlmagan. Bu voqealar turk josuslari Germaniya hukumatiga kirib kelgan bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatdi<ref>[https://www.dw.com/en/turkey-spies-betraying-asylum-seekers-in-german-immigration-offices/a-40974950 Turkey spies betraying asylum seekers in German immigration offices]</ref>. Bundan tashqari, Germaniyaning [[Shimoliy Reyn-Vestfaliya]] zamini ichki ishlar vaziri Gerbert Reul zamin parlamentiga hisobot taqdim etib, „Osmanen Germania''“'' turk-nemis tashkiloti MIT bilan hamkorlik qilishi haqidagi ayblovlarni rad etdi<ref>[http://www.middleeasteye.net/news/sons-akp-turkish-german-biker-turkish-spies-1997656524 'Sons of AKP': Turkish-German biker gang accused of aiding Turkish spies]</ref>. 2018-yil iyulida Germaniya tashkilot faoliyatini uyushgan jinoyatchilikka aloqadorligi va keng jamoatchilikka tahdid solayotgani haqidagi ayblovlar bilan taqiqlab qo‘ydi<ref>[http://www.hurriyetdailynews.com/germany-bans-turkish-biker-gang-osmanen-germania-134387 Germany bans Turkish biker gang Osmanen Germania]</ref>. 2021-yil oktabrida Germaniya hukumati [[Dusseldorf|Dyusseldorfdagi]] mehmonxonada bir turkni Turkiya nomidan josuslik qilgani uchun hibsga oldi. Politsiya uning yonidan to‘pponcha, o‘q-dori va Gulen tarafdorlari ismlari yozilgan ro‘yxat topgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.dw.com/en/germany-investigates-man-on-suspicion-of-spying-for-turkey/a-59374615|sarlavha=Germany investigates man on suspicion of spying for Turkey|ish=dw.com}}</ref>. == Irini operatsiyasi == 2020-yilning 23-oktabrda Germaniyaning „Gamburg“ fregati Liviyaga qurol-yarog‘ embargosi sabab toʻxtatilgan turk yuk kemasiga yoʻnalishini davom ettirishga buyruq bergan. Biroq nemis rasmiylariga koʻra, hech qanday qurol-yarog‘ topilmagani uchun kema oʻtishiga ruxsat etilgan. Turkiya rasmiylari bu dengiz qonunchiligining buzilishi ekanini, chunki Germaniya buni Turkiya ruxsatisiz qilganini aytgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=23 November 2020 |title=Turkey protests German search of Libya-bound Turkish ship |work=AP NEWS |url=https://apnews.com/article/turkey-libya-mediterranean-sea-blockades-berlin-6084893bd5bc8707468e6711a5efb1e5}}</ref>. == Doimiy diplomatik vakolatxonalar == {{Col-begin}} {{col-2}}Germaniya * [[Anqara]] (Elchixona) * [[Istanbul]] (Bosh konsullik) * [[Izmir]] (Bosh konsullik) * [[Antaliya]] (Bosh konsullik){{col-2}}Turkiya * [[Berlin]] ([[Turkiya elchixonasi, Berlin|Elchixona]]) * Berlin (Bosh konsullik) * [[Kyoln|Kyoln]] (Bosh konsullik) * [[Dyusseldorf]] (Bosh konsullik) * [[Essen]] (Bosh konsullik) * [[Frankfurt]] (Bosh konsullik) * [[Gamburg]] (Bosh konsullik) * [[Gannover|Gannover]] (Bosh konsullik) * [[Karlsrue]] (Bosh konsullik) * [[Maynts]] (Bosh konsullik) * [[Myunxen|Myunxen]] (Bosh konsullik) * [[Myunster]] (Bosh konsullik) * [[Nyurnberg|Nyurnberg]] (Bosh konsullik) * [[Shtutgart]] (Bosh konsullik){{Col-end}}<gallery class="center"> Fayl:Embassy of Germany in Ankara 01.JPG|Anqaradagi Germaniya elchixonasi Fayl:Consulate-General of Germany in İstanbul.jpg|Germaniyaning Istanbuldagi bosh konsulligi Fayl:Consulate-General of Germany in İzmir.jpg|Germaniyaning Izmirdagi bosh konsulligi </gallery><gallery class="center"> Fayl:2012-12-29 AMA fec (6a) türkische botschaft.JPG|Turkiyaning Berlindagi elchixonasi Fayl:Turkish consulate-general Hamburg 1.jpg|Turkiyaning Gamburgdagi bosh konsulligi Fayl:An der Christuskirche 3, Hannover-Nordstadt, mobile Polizeiwache (Gesamtkonzept - Architekten), Türkisches Generalkonsulat, (23).JPG|Turkiyaning Gannoverdagi bosh konsulligi </gallery> == Mamlakatni taqqoslash == {| class="wikitable" |- ! ! {{flagicon|France}} '''Germaniya''' ! {{flagicon|Turkey}} '''Turkiya''' |- | '''Bayroq''' | style="text-align:center" |{{Flagdeco|Germany|size=150px}} | style="text-align:center" |[[Fayl:Flag_of_Turkey.svg|160px]] |- | '''Gerb''' | style="text-align:center" |[[Fayl:Coat_of_arms_of_Germany.svg|157x157px]] | style="text-align:center" |[[Fayl:Emblem_of_Turkey.svg|157x157px]] |- | '''[[Aholi boʻyicha davlatlar roʻyxati|Aholi]]''' | 82 066 000 | 85 814 871 |- | '''[[Maydoniga koʻra davlatlar roʻyxati|Hudud]]''' | 357 021 km<sup>2</sup> (137 847 kv. mil) | 783 356 km<sup>2</sup> (302 455 kv milya) |- | '''[[Aholi zichligi boʻyicha davlatlar statistikasi|Aholi zichligi]]''' | 229/km<sup>2</sup> (593/kv. milya) | 102/km<sup>2</sup> (264,2/kv. milya) |- | '''Poytaxt''' | [[Berlin]] | [[Anqara]] |- | '''Eng katta shahar''' | [[Berlin]] — 3 769 495 (6 144 600 shahar artofi bilan) | [[Istanbul]] — 15 214 177 (5 343 220 shahar artofi bilan) |- | '''Global shaharlar''' | Berlin, München, Dortmund, Frankfurt am Main, Nürnberg, Hamburg, Düsseldorf, Köln, Gelsenkirchen, Bremen, Hannover, Bonn, Leverkusen, Mannheim, Bochum, Stuttgart, Karlsruhe, Cottbus, Mönchengladbach, Darmstadt, Rostock, Wiesbaden, Potsdam, Münster, Essen, Osnabrück | Ankara, Istanbul, Izmir, Antalya, Bursa, Trabzon, Erzurum, Gaziantep, Kocaeli, Sakarya, Muğla, Diyarbakır, Kayseri, Sivas, Mardin, Eskişehir, Malatya, Edirne, Afyonkarahisar, Kırklareli, Denizli, Mersin, Tekirdağ, Adana, Şanlıurfa, Konya |- | '''Boshqaruv shakli''' | Federal [[Parlamentarizm|parlament]] [[Konstitutsiya|konstitutsiyaviy]] [[respublika]] | [[Unitar davlat|Unitar]] [[Prezidentlik respublika|prezidentlik]] [[Konstitutsiya|konstitutsiyaviy]] [[respublika]] |- | '''Rasmiy til''' | [[Nemis tili|nemis]] | [[Turk tili|turk]] |- | '''Hozirgi rahbar''' | Prezident [[Frank-Walter Steinmeier|Frank-Valter Shtaynmayer]] <br /> Kansler [[Olaf Scholz]] | Prezident Rejep Tayyip Erdog‘an<br /> Vitse-prezident Fuat Oktay |- | '''Asosiy dinlar''' | 58 % xristianlik, 37 % dinsizlar, 4 % islom, 1 % boshqa | 89,5 % islom, 8,9 % dinsiz, 1,6 % boshqa <ref>{{Veb manbasi|muallif=Özkök|ism=Ertuğrul|sarlavha=Turkey is no longer the country with 99% population is Muslim|sana=21 May 2019|url=https://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/ertugrul-ozkok/turkiye-artik-yuzde-99u-musluman-olan-ulke-degil-41220410}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://t24.com.tr/haber/optimar-dan-din-inanc-anketi-yuzde-89-allah-in-varligina-ve-birligine-inaniyor,821459|sarlavha=Faith survey from Optimar: 89% of population believes monotheism|sana=15 May 2019|nashriyot=T24.com.tr|til=Turkish}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://odatv.com/tengricilik-de-yukseliste-09041815.html|sarlavha=Tengrism is also rising|ish=odatv.com|nashriyot=[[OdaTV]]|sana=9 April 2018|kirish sanasi=15 August 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190815144535/https://odatv.com/tengricilik-de-yukseliste-09041815.html|arxivsana=15 August 2019}}</ref> |- | '''Etnik guruhlar''' | 80 % [[nemislar]], 5 % [[Germaniyadagi turklar|turklar]], 5 % boshqa yevropaliklar, 10 % boshqalar | 85 % [[turklar]], 9 % [[kurdlar]], 6 % boshqalar |- | '''[[Dunyo mamlakatlarining YaIM (XQP)|YaIM (PPP)]]''' | $3,615 trillion, aholi jon boshiga $50,206 | $0,857 [[trillion]] <ref>{{Veb manbasi|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=32&pr.y=19&sy=2015&ey=2016&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C672%2C914%2C946%2C612%2C137%2C614%2C546%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C624%2C692%2C522%2C694%2C622%2C142%2C156%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C359%2C960%2C453%2C423%2C968%2C935%2C922%2C128%2C714%2C611%2C862%2C321%2C135%2C243%2C716%2C248%2C456%2C469%2C722%2C253%2C942%2C642%2C718%2C643%2C724%2C939%2C576%2C644%2C936%2C819%2C961%2C172%2C813%2C132%2C199%2C646%2C733%2C648%2C184%2C915%2C524%2C134%2C361%2C652%2C362%2C174%2C364%2C328%2C732%2C258%2C366%2C656%2C734%2C654%2C144%2C336%2C146%2C263%2C463%2C268%2C528%2C532%2C923%2C944%2C738%2C176%2C578%2C534%2C537%2C536%2C742%2C429%2C866%2C433%2C369%2C178%2C744%2C436%2C186%2C136%2C925%2C343%2C869%2C158%2C746%2C439%2C926%2C916%2C466%2C664%2C112%2C826%2C111%2C542%2C298%2C967%2C927%2C443%2C846%2C917%2C299%2C544%2C582%2C941%2C474%2C446%2C754%2C666%2C698%2C668&s=NGDPD&grp=0&a=|sarlavha=International Monetary Fund, Report on selected countries|ish=imf.org|kirish sanasi=2017-06-24}}</ref>, aholi jon boshiga $10,848 |} == Manbalar == {{manbalar}} <references responsive="1"></references> == Adabiyotlar == * Flaningam, ML „Germaniyaning Sharqqa kengayishi, fakt va fantastika: Germaniya Usmonli savdo munosabatlarida 1890-1914 yillardagi tadqiqot“ ''Markaziy Yevropa ishlari jurnali'' (1955) 14#4, 319-333-betlar. * McMurray, Jxaonatan S. ''Uzoq aloqalar: Germaniya, Usmonli imperiyasi va Bagʻdod temiryoʻli qurilishi'' (Grinvud, 2001). == Havolalar == * Media related to Relations of Germany and Turkey at Wikimedia Commons * [http://www.mfa.gov.tr/turkey_s-political-relations-with-germany.en.mfa Turkish Ministry of Foreign Affairs about relations with Germany] * [https://web.archive.org/web/20070817224037/http://www.abgs.gov.tr/?p=1&l=2 Turkish Secretariat General for EU Affairs] [[Turkum:Turkiyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Turkiya]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] 8dt0irtax8um4ducr7z1yzrv0sqfanz 0 812851 6221254 5875074 2026-07-31T12:27:08Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Indoneziya" ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221254 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Germaniya— Indoneziya munosabatlari |Tasvir = Germany_Indonesia_Locator.svg |Mamlakat1 = Germaniya |Mamlakat2 = Indoneziya |Rang1 = green |Rang2 = orange }} '''[[Germaniya]] va [[Indoneziya]]''' – 1952-yilda diplomatik munosabatlar oʻrnatgan<ref name="setneg"/>. Biroq, [[Germaniya]] va [[Indoneziya]] xalqlari oʻrtasidagi munosabatlar XIX asrda, koʻp sonli nemis fuqarolari Gollandiya Sharqiy Hindistoniga koʻchib kelgan paytdan boshlangan<ref name="auswaertiges"/>. Germaniyaning [[Jakarta|Jakartada]] elchixonasi, Indoneziyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi bor. XXI asr boshlarida ikki davlat oʻrtasidagi ikki tomonlama munosabatlar diqqatga sazovordir, chunki ikkalasi ham har bir mintaqada muhim geosiyosiy taʼsirga ega, Germaniya [[Yevropa Ittifoqi|Yevropa Ittifoqidagi]] eng yirik iqtisodiyot va Indoneziya [[Janubi-Sharqiy Osiyo davlatlari uyushmasi|ASEANdagi]] eng yirik iqtisodiyotga ega mamlakat<ref name="setneg"/><ref name="DW">{{Veb manbasi|sarlavha=Germany, Indonesia take relations a step further|url=http://www.dw.de/germany-indonesia-take-relations-a-step-further/a-16078973|muallif=Ayu Purwaningsih|sana=6-iyul 2012-yil|nashriyot=Deutsche Welle|qaralgan sana=3-mart 2014-yil}}</ref>. Har ikki davlat 2004-yil dekabr oyida Hind okeanida 540 [[Nemislar|nemisning]] hayotiga zomin boʻlgan va minglab odamlar yaralangan sunami falokatida gumanitar yordam koʻrsatishda jiddiy ishtirok etgan. Ikkala davlat ham [[Katta yigirmatalik|G-20 ning asosiy iqtisodiyoti]] aʼzolaridir. [[BBC]] Jahon xizmatining 2013-yilgi soʻroviga koʻra, indoneziyaliklarning 60 foizi Germaniya taʼsiriga ijobiy baho bergan boʻlsa, atigi 21 foizi salbiy fikr bildirgan, bu esa [[Janubiy Koreya]] va Avstraliyadan keyin Osiyo-Tinch okeani mintaqasidagi Germaniya haqidagi eng ijobiy tasavvurlardan biridir<ref>[http://www.globescan.com/images/images/pressreleases/bbc2013_country_ratings/2013_country_rating_poll_bbc_globescan.pdf 2013 World Service Poll] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20151010192245/http://www.globescan.com/images/images/pressreleases/bbc2013_country_ratings/2013_country_rating_poll_bbc_globescan.pdf |date=10-oktabr 2015-yil }} ''[[BBC]]''</ref>. == Tarixi == [[Fayl:Bundesarchiv_Bild_183-57000-0163,_Berlin,_V._SED-Parteitag,_2.Tag.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c5/Bundesarchiv_Bild_183-57000-0163 %2C_Berlin%2C_V._SED-Parteitag%2C_2.Tag.jpg/220px-Bundesarchiv_Bild_183-57000-0163 %2C_Berlin%2C_V._SED-Parteitag%2C_2.Tag.jpg|alt=D. N. Aidit and Revang, poring over documents|thumb| Aidit ''(oʻngda)'' va Revang Germaniya Sotsialistik birlik partiyasining Sharqiy Berlindagi beshinchi qurultoyida. 1958-yil 11-iyul]] Germaniya va Indoneziya xalqlari oʻrtasidagi munosabatlar XIX asrda Gollandiya Sharqiy Hindistoni mustamlakasi davrida boshlangan. Indoneziyalik rassom [[Raden Saleh]] (1807—1880) bir necha bor Germaniyada boʻlgan va uning asarlari mahalliy sanʼat sahnasiga taʼsir qilgan. Nemis rassomi Valter Spies (1895—1942) Bali orolida yashagan va uning asarlari mahalliy sanʼatga taʼsir koʻrsatgan<ref name="auswaertiges"/>. Boshqa tomondan, koʻp sonli nemis olimlari va sanʼatkorlari Indoneziyaga qiziqish bildirishgan. Masalan, Prussiya geografi Franz Vilgelm Jungxuhn oʻz ishining katta qismini Indoneziya geografiyasi va geologiyasini oʻrganishga sarfladi. Nemis tadqiqotchisi Lidiya Kieven PhD ilmiy mavzusida<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://www.lydia-kieven.de/ |qaralgan sana=2022-10-15 |arxivsana=2022-02-19 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220219182949/https://www.lydia-kieven.de/ }}</ref> Sharqiy Yava ibodatxonalarining diniy funksiyasi va sanʼati haqida tadqiqot olib borgan<ref>Worshiping Siva and Buddha: The Temple Art of East Java; 1 July 2003; Ann Rasmussen Kinney, Marijke J. Klokke, Lydia Kieven, Rio Helmi; https://www.amazon.de/-/en/Ann-Rasmussen-Kinney/dp/0824827791</ref><ref>Following the Cap-Figure in Majapahit Temple Reliefs; Verhandelingen van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde, Band: 280; 2013; https://brill.com/view/title/22937</ref>. Prezident B.J.Habibi umrining koʻp qismini Germaniyada oʻtkazgan. Ikki tomonlama diplomatik munosabatlar rasman 1952-yilda Indoneziya [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Germaniya Federativ Respublikasi]] uchun [[Bonn|Bonnda]] vakolatxonasini va 1976-yilda Sharqiy Berlinda [[Germaniya Demokratik Respublikasi]] uchun elchixonani ochganida oʻrnatilgan<ref name="setneg">{{Veb manbasi|sarlavha=Hubungan kerjasama bilateral Indonesia-Jerman|url=http://www.setneg.go.id/index.php?lang=id&option=com_content&task=view&id=6018|til=id|nashriyot=Sekretariat Negara Republik Indonesia|qaralgan sana=3-mart 2014-yil}}</ref>. 1965- va 1966-yillarda Bundesnachrichtendienst (Federal razvedka xizmati) Indoneziya armiyasiga 1965—1966-yillarda Indoneziyadagi ommaviy qotilliklarni aniqlashda yordam bergan<ref>[https://www.german-foreign-policy.com/en/news/detail/8334/ ''Complicity in Mass Murder'', german-foreign-policy.com 14 July 2020.]</ref>. 2011-yil 1-dekabrda Indoneziyaga rasmiy tashrifi chogʻida Federal Prezident Kristian Vulf va uning hamkasbi Indoneziya Prezidenti [[Susilo Bambang Yudhoyono|Susilo Bambang Yudxoyono]]<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.kompas.id/baca/riset/2021/10/04/angela-merkel-dan-deklarasi-jakarta/|sarlavha=Angela Merkel dan Deklarasi Jakarta|sana=4-oktabr 2021-yil}}</ref> Germaniya va Indoneziya oʻrtasidagi strategik hamkorlikning beshta asosiy sektorini belgilab oldilar. Bular savdo va investitsiyalar, sogʻliqni saqlash, taʼlim, texnologik tadqiqotlar va innovatsiyalar va mudofaa edi<ref name="setneg"/>. == Iqtisodiy aloqalar == Hozirda  Indoneziyada 300 ga yaqin nemis kompaniyalari faoliyat yuritadi. 2012-yilda umumiy savdo hajmi 7,24 mlrdni tashkil etgan. Germaniyaning Indoneziyaga asosiy eksporti mashinalar, kimyo mahsulotlari, aloqa texnologiyalari, elektr jihozlari, elektron komponentlar, metallar, avtotransport vositalari va farmasevtika mahsulotlaridiir. Indoneziyaning Germaniyaga asosiy eksporti oziq-ovqat, oʻsimlik moylari, toʻqimachilik, qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, elektron qurilmalar, poyabzal va mineral rudalardir<ref name="auswaertiges">{{Veb manbasi|sarlavha=Indonesia|url=http://www.auswaertiges-amt.de/EN/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/01-Nodes/Indonesien_node.html|nashriyot=Federal Foreign Office|qaralgan sana=3-mart 2014-yil}}</ref>. Germaniya Indoneziya bilan hamkorlikni rivojlantirish dasturini koʻp yillar davomida qoʻllab-quvvatlab keladi. 1967-yildan 2007-yilgacha oʻttiz yil davomida Germaniya Indoneziya boʻyicha hukumatlararo guruh va Indoneziya boʻyicha maslahat guruhi qoshida tashkil etilgan xalqaro muvofiqlashtirish kelishuvlari doirasida Indoneziyaga yordam koʻrsatadi. == Taʼlim va madaniyat == Bugungi kunga qadar Germaniya Indoneziya kollejlari talabalari uchun Yevropadagi eng mashhur oʻqish joyiga aylangan<ref>{{Veb manbasi|url=http://making.duolingo.com/which-countries-study-which-languages-and-what-can-we-learn-from-it|sarlavha=What is the most popular language to study in your country?|sana=5-may 2016-yil}}</ref>. 30 000 dan ortiq indoneziyalik bakalavrlar Germaniyada tahsil olayotganliklari qayd etilgan, ulardan biri mamlakatning sobiq prezidenti B.J.Habibidir. Bundan tashqari, Indoneziyada [[Nemis tili|nemis tilini]] oʻrganish boʻyicha koʻplab oʻquv markazlari mavjud boʻlib, ulardan biri Gyote institutining nemis madaniyati muassasasi boʻlib, uning ofislari Jakarta, [[Bandung]] va [[Surabaya|Surabayada]] joylashgan<ref name="auswaertiges"/>. == Yuqori darajadagi tashriflar == Federal prezident Kristian Vulf 2011-yil oxirida Indoneziyaga rasmiy tashrif bilan keldi. Federal kansler [[Angela Merkel]] 2012-yil iyul oyida<ref name="DW"/> Jakartaga tashrif buyurdi. Indoneziya prezidenti [[Susilo Bambang Yudhoyono|Susilo Bambang Yudxoyono]] 2013-yil 3-6-mart kunlari Berlinga rasmiy tashrif bilan keldi.  == Manbalar == {{manbalar}} <references responsive="1"></references> == Havolalar == * [http://www.jakarta.diplo.de/Vertretung/jakarta/en/03_20Politik/Bilateral_20Relations/0-Bilateral_20Relations.html Germaniyaning Indoneziyadagi elchixonasi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140302234113/http://www.jakarta.diplo.de/Vertretung/jakarta/en/03_20Politik/Bilateral_20Relations/0-Bilateral_20Relations.html |date=2-mart 2014-yil }} * [http://www.kemlu.go.id/berlin/Pages/default.aspx?l=en Indoneziyaning Germaniyadagi elchixonasi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130831193527/http://www.kemlu.go.id/berlin/Pages/default.aspx?l=en |date=2013-08-31 }} [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Indoneziya]] [[Turkum:Indoneziyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] 0uwpdqb5rvhu7kv1b2tj3jxvskkpgjt 0 812875 6221260 5230950 2026-07-31T12:27:48Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Moʻgʻuliston " ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221260 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Germany_Mongolia_Locator_(cropped).png|250px|thumb|[[Germaniya]] va [[Moʻgʻuliston]] davlatlarining xaritada joylashuvi. Yashil rangda Germaniya, sariq rangda Moʻgʻuliston koʻrsatilgan.]] '''Germaniya — Moʻgʻuliston munosabatlari''' [[Germaniya]] va [[Mongoliya|Moʻgʻuliston]] oʻrtasidagi ikki tomonlama munosabatlarga ishora qiladi. Tarixan, Moʻgʻuliston Xalq Respublikasi [[Germaniya Demokratik Respublikasi]] bilan yaqin aloqada boʻlib, bugungi kungacha saqlanib qolgan<ref name="Federal Foreign Office Mongolia">{{Veb manbasi|sarlavha=Mongolia|url=http://www.auswaertiges-amt.de/EN/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/01-Nodes/Mongolei_node.html|ish=Federal Foreign Office|kirish sanasi=22 August 2017}}</ref>. Moʻgʻuliston 1974-yilda [[Germaniya|Germaniya Federativ Respublikasi]] bilan aloqalar oʻrnatgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Germany and Mongolia: 40 years of close partnership |language=en |work=German Federal Foreign Office |url=https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/laenderinformationen/mongolei-node/140706-steinmeier-in-der-mongolei/263568 |access-date=3 January 2021}}</ref>. Sovuq urush davrida koʻplab grantlar va katta miqdordagi iqtisodiy yordamlar tufayli nemis madaniyati bugungi kunda ham Moʻgʻulistonda mustahkam oʻrnashgan . 30 000 ga yaqin moʻgʻullar hali ham nemis tilida gaplashadi.  Germaniya, shuningdek, Moʻgʻulistonning Yevropa Ittifoqidagi Buyuk Britaniyadan keyin eng muhim savdo sherigi boʻlib, ikki tomonlama savdo hajmi 126 million yevroni tashkil etadi<ref>Federal Tashqi ishlar vazirligi: Moʻgʻuliston va Germaniya oʻrtasidagi munosabatlar, 2015-yil avgust holatiga koʻra, 2016-yil 27-yanvarda olingan</ref> == Mamlakatni taqqoslash == {| class="wikitable" |- ! ! {{flagicon|Germany}} '''Germaniya''' ! {{flagicon|Mongolia}} '''Moʻgʻuliston''' |- | '''Bayroq''' | style="text-align:center" |{{Flagdeco|Germany|size=140px}} | style="text-align:center" |{{Flagdeco|Mongolia|size=160px}} |- | '''Gerb''' | style="text-align:center" |[[Fayl:Coat_of_arms_of_Germany.svg|157x157px]] | style="text-align:center" |[[Fayl:State_emblem_of_Mongolia.svg|157x157px]] |- | '''Aholisi''' | 83,695,430 million | 3,227,863 million |- | '''Aholi zichligi''' | 232/km2 | 2.07/km2 |- | '''Hududi''' | 357,022 km² | 1,564,116 km² |- | '''Poytaxti''' | [[Berlin]] | [[Ulan-Bator]] |- | '''Hukumat''' | Federal parlament respublikasi | Unitar yarim prezidentlik respublikasi |- | '''Rasmiy tili''' | [[Nemis tili]] | [[Mo'g'ul tili]] |- | '''Pul birligi''' | Yevro | Tugrik |- | '''YaIM (nominal)''' | 4.031 trillion dollar | 13.7 miliard dollar |- | '''Hozirgi davlat rahbari''' | Prezident [[Frank-Walter Steinmeier]] | Prezident [[Ukhnaagiin Khürelsükh]] |- | '''Inson taraqqiyoti indeksi''' | 0.942 | 0.727 |- | '''Xalqaro qoʻngʻiroq kodi''' | +49 | +976 |} == Tarixi == === Ilk aloqalar === Nemis va moʻgʻul xalqlari oʻrtasidagi eng dastlabki aloqa 1241-yilda [[Legnitsa jangi]] paytida sodir boʻlgani aytiladi. Baydar boshchiligidagi [[Moʻgʻullar davlati|moʻgʻullar]] [[polyaklar]], moraviyaliklar va [[Nemislar|nemislarning]] birlashgan qoʻshinlari ustidan gʻalaba qozonishgan, ammo moʻgʻullar koʻp oʻtmay Vengriyaga chekinishgan<ref>Bettina Ehlers: [https://books.google.de/books/about/Kompendium_der_deutsch_mongolischen_Bezi.html?id=_O7fAAAAMAAJ&redir_esc=y Kompendium der deutsch-mongolischen Beziehungen] (Hamburg 2000, S. 40, siehe Literatur)</ref>. Keyingi uchrashuv 1776-yilda Piter Simon Pallas oʻzining „Moʻgʻul xalqlari haqidagi tarixiy maʼlumotlar toʻplami“ asarini nashr etgunga qadar sodir boʻlmadi. Keyingi oʻn yilliklarda Moʻgʻuliston va uning madaniyatiga oid boshqa asarlar turli yozuvchilar tomonidan nashr etildi === XX asr === Moʻgʻuliston 1911-yilda mustaqilligini eʼlon qilgandan soʻng, [[Sankt-Peterburg|Sankt-Peterburgdagi]] vakili orqali Germaniya bilan aloqalarni oʻrnatish boʻyicha yakuni muvaffaqiyatsiz tashabbuslarni amalga oshirgan<ref name="Historical Dictionary of Mongolia">{{Kitob manbasi|last=Sanders|first=Alan|title=Historical Dictionary of Mongolia|date=1996|page=368|isbn=9781538102275|url=https://books.google.com/books?id=UGwvDwAAQBAJ&q=east+germany+mongolia+relations&pg=PA368|accessdate=22 August 2017}}</ref>. 1921-yilda oʻsha paytdagi Niislel-Chyuree (hozirgi Ulan-Bator) hududida birinchi nemis-moʻgʻul savdo kompaniyasi tashkil etilgan. Bu jarayonda nemis ishbilarmonlari Moʻgʻulistonda birinchi tijorat boʻlimlarini ochdilar. Biroz vaqt oʻtgach, diplomatlar eʼtiborini Moʻgʻulistonga qaratdi. Keyingi yillarda Mongoliyaga asosan nemis mashinalari eksport qilindi. 1921-yilgi Moʻgʻuliston inqilobidan keyin Moʻgʻuliston Xalq partiyasi Germaniya bilan iqtisodiy aloqalarni oʻrnatishni ustuvor vazifa qilib qoʻydi va 1927-yilda 50 nafar moʻgʻul talabalarining birinchi guruhi, jumladan, zamonaviy moʻgʻul adabiyotining asoschisi Dashdorjiin Natsagdorj taʼlim uchun Germaniya va [[Fransiya|Fransiyaga]] yuborildi. Xuddi shu yili nemis savdogarlariga qarshi josuslik ayblovlari tufayli nemis-moʻgʻul munosabatlari juda keskinlashdi. Bu, asosan, nemislarni salbiy kapitalistik taʼsir sifatida koʻrgan Moʻgʻulistonda stalinizmning tarqalishi bilan bogʻliq. 1930-yilga kelib barcha nemis savdogarlari Moʻgʻulistondan chiqib ketishdi. === Sovuq urush === ==== Sharqiy Germaniya ==== 1950-yilgacha nemis davlatlari bilan Moʻgʻuliston oʻrtasida diplomatik aloqalar boʻlmagan. Moʻgʻuliston va Sharqiy Germaniya bilan 1950-yil 13-aprelda aloqalarni oʻrnatgan<ref name="Улс төрийн харилцаа - Монгол улсаас Герман улсад суугаа элчих сайдын яам">{{Veb manbasi|sarlavha=Улс төрийн харилцаа|url=http://berlin.embassy.mn/index.php?moduls=12|ish=Монгол улсаас Герман улсад суугаа элчих сайдын яам|kirish sanasi=22 August 2017}}</ref>. Ikki davlat oʻrtasidagi yaqin aloqalar, birinchi navbatda, Germaniyadagi moʻgʻul talabalari uchun iqtisodiy yordam va stipendiyalar orqali ifodalangan. GDR mavjud boʻlgan davrda ikki davlat oʻrtasidagi munosabatlarni mustahkamlash maqsadida ikki tomonning koʻplab davlat tashriflari amalga oshirildi. Shunday qilib, GDR Moʻgʻulistonning Yevropadagi eng muhim hamkoriga aylandi. Davlatlar oʻrtasida quyidagi oliy darajadagi tashriflar amalga oshirildi. {| class="wikitable sortable" !Yil ! Shaxs ! Idora ! Joy |- | 1955-yil | style="text-align:right" | Otto Grotevol | style="text-align:left" | Sharqiy Germaniya Vazirlar Kengashi raisi | [[Ulan-Bator]] |- | 1957-yil | style="text-align:right" | Yumjaagiin Tsedenbal | style="text-align:left" | Moʻgʻuliston Xalq partiyasi Bosh kotibi | [[Berlin]] |- | 1960-yil | style="text-align:right" | Geynrix Rau | style="text-align:left" | Tashqi savdo va nemislararo savdo vaziri | [[Ulan-Bator]] |- | 1968-yil | style="text-align:right" | Villi Stop | style="text-align:left" | Sharqiy Germaniya Vazirlar Kengashi raisi | [[Ulan-Bator]] |- | 1969-yil | style="text-align:right" | Yumjaagiin Tsedenbal | style="text-align:left" | Moʻgʻuliston Xalq partiyasi Bosh kotibi | [[Berlin]] |- | 1973-yil | style="text-align:right" | Erich Xonekker | style="text-align:left" | Germaniya Sotsialistik birlik partiyasi Bosh kotibi | [[Ulan-Bator]] |- | 1977-yil | style="text-align:right" | Yumjaagiin Tsedenbal | style="text-align:left" | Moʻgʻuliston Xalq partiyasi Bosh kotibi | [[Berlin]] |- | 1989-yil | Jambin Batmonx | Moʻgʻuliston Xalq partiyasi Bosh kotibi | [[Berlin]] |} 1989-yilda [[München|Myunxenda]] Moʻgʻuliston muzeylaridan „Moʻgʻul otliq xalqining sanʼati va madaniyati“ga bagʻishlangan 300 ga yaqin eksponatlar tashkil etilgan<ref>Prause, Gerbard, [http://www.zeit.de/1989/42/reich-der-reiter Reich der Reiter. Die hohe Kultur eines alten Volkes], Die Zeit vom 13. Oktober 1989, abgerufen am 27. Januar 2016.</ref>. ==== Gʻarbiy Germaniya ==== Moʻgʻuliston-Gʻarbiy Germaniya aloqalari 1974-yil 31-yanvarda oʻrnatilgan<ref name="Улс төрийн харилцаа - Монгол улсаас Герман улсад суугаа элчих сайдын яам"/><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=ХХI зууны Монгол-Германы харилцааг гэрэлтэй, өөдрөгөөр төсөөлдөг|url=https://mass.mn/n/26685|kirish sanasi=2021-06-22|ish=mass.mn}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Монгол, Германы дипломат харилцааны 40 жилийн ойд зориулсан арга хэмжээ болов|url=http://www.mglnews.mn/content/read/24117.htm|kirish sanasi=2021-06-22|ish=www.mglnews.mn|til=mn}}</ref>. == Iqtisodiyot, taʼlim va fan == Ikki davlat oʻrtasidagi savdo aloqalari 1955-yilda GDR Bosh vaziri Otto Grotevolning tashrifi natijasida oʻrnatilgan. Bular, birinchi navbatda, Germaniya Demokratik Respublikasining rivojlanish yordamiga asoslangan edi. Natijada 1960—1984-yillarda koʻplab turli zavodlar, jumladan, gugurt zavodi, gilam fabrikasi va goʻsht kombinati qurildi. GDR va Moʻgʻuliston ham togʻ-kon sanoati sohasida hamkorlik qilishga kelishib oldilar. Bundan tashqari, 1968-yil noyabr oyida iqtisodiy va ilmiy-texnikaviy hamkorlik boʻyicha qoʻmita tashkil etildi. 1973-yil sentyabr oyida maktab va universitet darajalarini oʻzaro tan olish toʻgʻrisida kelishib olindi. === Post-kommunistik davr === Germaniya qayta birlashganidan beri Germaniya va Moʻgʻulistonning turli yuqori martabali siyosatchilari va delegatsiyalari tomonidan koʻplab tashriflar amalga oshirilgan. Quyida 1990-yildan beri eng muhim davlat tashriflari roʻyxati keltirilgan:<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=МОНГОЛ УЛСААС ХОЛБООНЫ БҮГД НАЙРАМДАХ ГЕРМАН УЛСАД СУУГАА ЭЛЧИН САЙДЫН ЯАМ, EMBASSY OF MONGOLIA IN THE FEDERAL REPUBLIC OF GERMANY|url=https://berlin.embassy.mn/index.php?moduls=12|kirish sanasi=2021-06-22|ish=berlin.embassy.mn}}</ref> {| class="wikitable sortable" !Yil ! Shaxs ! Idora ! Joy |- | 1990-yil sentyabr | style="text-align:right" | Regierungsdelegation | style="text-align:left" | Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot federal vazirligi delegatsiyasi | [[Ulan-Bator]] |- | style="text-align:right" | 1991-yil iyun | style="text-align:right" | Tserenpil Gombosuren<ref>Der mongolische Außenminister Tserenpil Gombosuren wurde vom Präsident der Industrie- und Handelskammer der Mongolei Sed-Ochir Bayarbaatar begleitet (Bettina Ehlers: Kompendium der deutsch-mongolischen Beziehungen, Hamburg 2000, vgl. S. 43, siehe Literatur)</ref> | style="text-align:left" | Moʻgʻuliston tashqi ishlar vaziri | [[Berlin]] |- | style="text-align:right" | 1991-yil sentyabr | style="text-align:right" | Diter-Yulius Kronenberg | style="text-align:left" | Germaniya Bundestagi vitse-prezidenti | [[Ulan-Bator]] |- | style="text-align:right" | 1992-yil fevral | style="text-align:right" | Dashiin Byambasüren | style="text-align:left" | Moʻgʻuliston Bosh vaziri | [[Berlin]] |- | style="text-align:right" | 1992-yil avgust | style="text-align:right" | Karl-Diter Spranger | style="text-align:left" | Iqtisodiy hamkorlik va rivojlanish federal vaziri | [[Berlin]] |- | style="text-align:right" | 1993-yil yanvar | style="text-align:right" | Natsagiin Bagabandi | style="text-align:left" | Moʻgʻuliston parlamenti spikeri | [[Berlin]] |- | style="text-align:right" | 1994-yil noyabr | style="text-align:right" | Lkhamsuren Enebish | style="text-align:left" | Bosh vazir oʻrinbosari | [[Berlin]] |- | style="text-align:right" | 1994-yil dekabr | style="text-align:right" | Chojisuren Purevdorj | style="text-align:left" | Bosh vazir oʻrinbosari | [[Berlin]] |- | style="text-align:right" | 1995-yil iyul | style="text-align:right" | Burkhard Xirsh | style="text-align:left" | Germaniya Bundestagi vitse-prezidenti | [[Ulan-Bator]] |- | style="text-align:right" | 1995-yil sentyabr | style="text-align:right" | Punsalmaagiin Ochirbat | style="text-align:left" | Mongoliya prezidenti | [[Berlin]] |- | style="text-align:right" | 1996-yil fevral | style="text-align:right" | Chojisuren Purevdorj | style="text-align:left" | Bosh vazir oʻrinbosari | [[Berlin]] |- | style="text-align:right" | 1996-yil sentyabr | style="text-align:right" | Klaus Kinkel | style="text-align:left" | Federal tashqi ishlar vaziri | [[Ulan-Bator]] |- | style="text-align:right" | 1996-yil oktyabr | style="text-align:right" | Radnaasumberel Gonchigdorj | style="text-align:left" | Moʻgʻuliston parlamenti spikeri | [[Berlin]] |- | style="text-align:right" | 1997-yil sentyabr | style="text-align:right" | Shukher Altangerel | style="text-align:left" | Moʻgʻuliston tashqi ishlar vaziri | [[Berlin]] |- | 2000-yil | Natsagiin Bagabandi | Moʻgʻuliston Prezidenti | [[Berlin]] |- | 2011-yil | [[Angela Merkel]] | Germaniya kansleri | [[Ulan-Bator]] |- | 2012-yil | Tsaxiagiin Elbegdorj | Moʻgʻuliston Prezidenti | [[Berlin]] |- | 2015-yil | Tsaxiagiin Elbegdorj | Moʻgʻuliston Prezidenti | [[Berlin]] |} == Madaniy aloqalar == 1995-yil may oyidan iyun oyigacha [[Ulan-Bator|Ulan]]-Batorda Piter Truxart rahbarligida nemis-moʻgʻul aralash madaniyat komissiyasi yigʻildi<ref>Bundesanzeiger: {{Veb manbasi|url=http://www.ifa.de/fileadmin/pdf/abk/bilat/mongolei.pdf|sarlavha=Bekanntmachung des deutsch-mongolischen Abkommens über kulturelle Zusammenarbeit vom 29. Juli 1998|kirish sanasi=2021-06-22|arxivsana=2016-01-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160127081303/http://www.ifa.de/fileadmin/pdf/abk/bilat/mongolei.pdf}}, abgerufen am 27. Januar 2016</ref>. 1997-yil 16-sentabrda Germaniya va Moʻgʻuliston oʻrtasida madaniy almashinuv va hamkorlik toʻgʻrisida shartnoma imzolangan<ref>Bundesanzeiger: {{Veb manbasi|url=http://www.ifa.de/fileadmin/pdf/abk/bilat/mongolei.pdf|sarlavha=Bekanntmachung des deutsch-mongolischen Abkommens über kulturelle Zusammenarbeit vom 29. Juli 1998|kirish sanasi=2021-06-22|arxivsana=2016-01-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160127081303/http://www.ifa.de/fileadmin/pdf/abk/bilat/mongolei.pdf}}, abgerufen am 27. Januar 2016</ref>. == Shartnomalar == 1994-yil 22-avgustda Germaniya va Moʻgʻuliston oʻrtasida Germaniya va Moʻgʻuliston fuqarolarini ikki tomonlama soliqqa tortishning oldini olish maqsadida ikki tomonlama soliq toʻlash toʻgʻrisidagi bitim imzolangan<ref>[http://www.doppelbesteuerung.eu/normen-dba/mongolei/ Internationales Steuerrecht — Doppelbesteuerungsabkommen Mongolei], abgerufen am 27. Januar 2016</ref>. Oradan bir yil oʻtib, 1995-yil oktabr oyida ikki davlat oʻrtasida moliyaviy hamkorlik shartnomasi imzolandi. 1998-yil mart oyida Germaniya Bundestagining Iqtisodiy hamkorlik va rivojlanish qoʻmitasi delegatsiyasi Moʻgʻulistonga safar qildi. == Savdo aloqalari == Germaniya [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniya]] bilan birgalikda Moʻgʻulistonning [[Yevropa Ittifoqi|Yevropa Ittifoqidagi]] asosiy savdo sherigi hisoblanadi, ammo 2020-yil 31-yanvar kuni Birlashgan Qirollik Yevropa Ittifoqini tark etdi<ref name="Federal Foreign Office Mongolia"/>. 2015-yilda Moʻgʻuliston Berlin xalqaro turizm birjasining rasmiy hamkori boʻlgan. == Diaspora == 2010-yilgi Moʻgʻuliston milliy roʻyxatida 3852 nafar Moʻgʻuliston fuqarosi Germaniyada yashab kelgan<ref name="2010 Mongolian Census">{{Veb manbasi|sarlavha=ХҮН АМ, ОРОН СУУЦНЫ 2010 ОНЫ УЛСЫН ТООЛЛОГЫН ҮР ДҮН|url=http://www.tuv.nso.mn/uploads/users/4/files/XAOCT%20uls.pdf|ish=National Statistics Office of Mongolia|kirish sanasi=21 August 2017|arxivsana=2017-12-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171215125043/http://www.tuv.nso.mn/uploads/users/4/files/XAOCT%20uls.pdf}}</ref>. == Manbalar == {{Manbalar}} [[Turkum:Mongoliyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Moʻgʻuliston ]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] la8iuseu4644cez1ejydram89cctuxj 0 812956 6221258 3148328 2026-07-31T12:27:32Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Kosovo " ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221258 wikitext text/x-wiki [[File:Germany_Kosovo_Locator.png|250px|thumb|[[Germaniya]] va [[Kosovo]] davlatlarining xaritada joylashuvi. Yashil rangda Germaniya, sariq rangda Kosovo koʻrsatilgan.]] '''Germaniya — Kosovo munosabatlari''' [[Germaniya]] va dunyo davlatlarining ba‘zilari tan olgan [[Kosovo|Kosovo Respublikasi]] oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlardir. == Tarixi == [[Fayl:German_KFOR_armoured_vehicle,_1999.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ef/German_KFOR_armoured_vehicle%2C_1999.jpg/275px-German_KFOR_armoured_vehicle%2C_1999.jpg|thumb|275x275px| Kosovodagi nemis askarlari, 1999-yil]] 2008-yil 17-fevralda Kosovo Respublikasi [[Serbiya|Serbiyadan]] mustaqilligini eʼlon qildi, Germaniya uni 2008-yil 20-fevralda tan oldi<ref name="Germany recognises Kosovo">{{Veb manbasi|sarlavha=Germany recognises Kosovo|nashriyot=German Federal Government|url=http://www.bundesregierung.de/Content/EN/Archiv16/Artikel/2008/02/2008-02-20-deutschland-erkennt-kosovo-an__en.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110926232038/http://www.bundesregierung.de/Content/EN/Archiv16/Artikel/2008/02/2008-02-20-deutschland-erkennt-kosovo-an__en.html|arxivsana=2011-09-26}}</ref>. 2008-yil 27-fevralda Germaniya [[Prishtina|Prishtinada]]<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.pristina.diplo.de/Vertretung/pristina/de/Startseite.html|sarlavha=Deutsche Botschaft Pristina - Startseite|nashriyot=|kirish sanasi=2018-12-21|arxivsana=2018-03-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180323090232/http://www.pristina.diplo.de/Vertretung/pristina/de/Startseite.html}}</ref> elchixonasini ochdi, Kosovo Respublikasining [[Berlin|Berlinda]]<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.auswaertiges-amt.de/DE/Laenderinformationen/Kosovo/VertretungenKosovo_node.html|sarlavha=Vertretungen Kosovo|nashriyot=Auswärtiges Amt|sana=|kirish sanasi=2011-12-20|arxivsana=2011-11-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20111120032452/http://www.auswaertiges-amt.de/DE/Laenderinformationen/Kosovo/VertretungenKosovo_node.html}}</ref> elchixonasi va [[Frankfurtmayn|Frankfurt]] va [[Stuttgart|Shtutgartda]]<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.mfa-ks.net/?page=2,67|sarlavha=Consular Missions Of The Republic Of Kosovo - Diplomatic Missions - Ministry of Foreign Affairs - Republic of Kosovo|ish=Ministry of Foreign Affairs - Republic of Kosovo|kirish sanasi=2018-12-21|arxivsana=2016-05-13|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160513154127/http://www.mfa-ks.net/?page=2,67}}</ref> konsulliklari bor. Germaniya Kosovo Respublikasiga [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika Qoʻshma Shtatlaridan]] keyin ikkinchi yirik iqtisodiy yordam koʻrsatadigan davlatdir<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.bundesregierung.de/nn_6562/Content/EN/Artikel/2008/07/2008-07-11-kosovogeberkonferenz__en.html|sarlavha=Archived copy|kirish sanasi=2009-05-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090805231133/http://www.bundesregierung.de/nn_6562/Content/EN/Artikel/2008/07/2008-07-11-kosovogeberkonferenz__en.html|arxivsana=2009-08-05}}</ref>. 2008-yil 19-noyabrda Germaniya Federal razvedka xizmatining (BND) uch agenti Kosovo Respublikasida besh kun avval sodir etilgan portlashda ishtirok etganlikda ayblanib hibsga olingan<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=23 November 2008 |title=Germans held in Kosovo over blast |work=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7744535.stm |access-date=3 May 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181221135701/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7744535.stm |archive-date=2018-12-21}}</ref>. Nemis ommaviy axborot vositalarining taxminicha, hibsga olish BND uchun qandaydir jazo boʻlishi kerak edi, u 2005-yilda Bosh vazir Hoshim Tachi Kosovar alban mafiyasining aʼzosi ekanligini tasdiqlovchi dalillarni chop etgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.spiegel.de/international/germany/0,1518,593713,00.html|sarlavha=Covert Cock-Up: Germany's Failed Spy Mission in Kosovo|muallif=((SPIEGEL ONLINE, Hamburg, Germany))|sana=1 December 2008|ish=SPIEGEL ONLINE|kirish sanasi=2018-12-21|arxivsana=2012-05-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120503121141/http://www.spiegel.de/international/germany/0,1518,593713,00.html}}</ref>. Kosovo Respublikasi politsiyasi portlashda uchta agentning ishtiroki borligini tasdiqlovchi videotasma borligini taʼkidlagan boʻlsa-da (bu hech qachon jamoatchilikka koʻrsatilmagan) <ref>{{Veb manbasi|url=http://www.spiegel.de/international/europe/0,1518,592585,00.html|sarlavha=German Spy Scandal: Kosovo Claims to Have Video of 'Terrorism'|muallif=((SPIEGEL ONLINE, Hamburg, Germany))|sana=25 November 2008|ish=SPIEGEL ONLINE|kirish sanasi=2018-12-21|arxivsana=2012-04-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120414135600/http://www.spiegel.de/international/europe/0,1518,592585,00.html}}</ref>. Mahbuslar 2008-yil 28-noyabrda ozod qilingan. Bomba portlash uchun mas’uliyatni ilgari nomaʼlum boʻlgan Kosovo Respublikasi armiyasi oʻz zimmasiga olgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.rferl.org/Content/Three_German_Spies_Await_Release_At_Kosovo_Airport/1354240.html|sarlavha=Three German Spies Await Release At Kosovo Airport|ish=RadioFreeEurope/RadioLiberty|arxivurl=https://web.archive.org/web/20081204093127/http://www.rferl.org/content/Three_German_Spies_Await_Release_At_Kosovo_Airport/1354240.html|arxivsana=2008-12-04}}</ref>. == Harbiy hamkorlik == 1999-yilda Germaniya NATOning Yugoslaviyani bombardimon qilishida ishtirok etdi, buning natijasida BMTning Kosovodagi missiyasi tashkil etildi, soʻngra mustaqillik eʼlon qilindi. 2009-yilda Germaniya Kosovo Respublikasiga tinchlikparvar kuchlar sifatida 2350 askar yubordi va nemis qurolli kuchlarining dastlabki soni 8500 zobit va erkak bo‘lgan. 1999-yil 8-oktyabrdan 2000-yil 18-aprelgacha Klaus Reynxard KFORning 2-qoʻmondoni boʻlgan. 2003 yil 3 oktyabrdan 2004 yil 1 sentyabrgacha Xolger Kammerhoff KFORning 8-qoʻmondoni edi. Roland Kater 2006 yil 1 sentyabrdan 2007 yil 31 avgustgacha Kosovo kuchlarining 11-qoʻmondoni boʻlgan. Germaniya [[Yevropa Ittifoqi]] politsiyasi, Kosovo Respublikasidagi fuqarolik va yuridik missiyalarini qo‘llab-quvvatlash uchun tinchlikparvar kuchlar sifatida 600 askarini yuborgan. == Manbalar == <references group="" responsive="1"></references> [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Kosovo ]] [[Turkum:Kosovoning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] rucqyuxktsz5czf46ulofesdhqy3jep 0 813019 6221266 3148323 2026-07-31T12:28:23Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Qatar " ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221266 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar |Nomi = Germaniya— Qatar munosabatlari |Tasvir = Germany_Qatar_Locator.png |Mamlakat1 = Germaniya |Mamlakat2 = Qatar |Rang1 = green |Rang2 = orange }} '''Germaniya — Qatar munosabatlari''' [[Germaniya]] va [[Qatar]] oʻrtasida 1973-yilda oʻrnatilgan ikki tomonlama diplomatik munosabatlardir<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.gulf-times.com/story/394478/FM-hails-deep-rooted-ties-between-Qatar-Germany|sarlavha=FM hails deep-rooted ties between Qatar, Germany|nashriyot=Gulf Times|muallif=Ayman Adly|sana=1 June 2014|kirish sanasi=3 September 2017|arxivsana=2018-10-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181002181058/https://www.gulf-times.com/story/394478/FM-hails-deep-rooted-ties-between-Qatar-Germany}}</ref>. == Diplomatik missiyalar == 2005-yilda Qatar Berlinda elchixonasini ochdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://botschaft-katar.de/en/contact/|sarlavha=Contact|nashriyot=Embassy of Qatar in Germany|kirish sanasi=3 September 2017|arxivsana=2018-12-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181227112846/http://botschaft-katar.de/en/contact/}}</ref>. 2017-yilda Saud bin Abdulrahmon Ol Tani Qatarning Germaniyadagi elchisi boʻldi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.mofa.gov.qa/en/all-mofa-news/details/2017/06/22/qatar-ambassador-to-germany-stresses-need-to-lifting-the-siege-then-dialogue-to-resolve-gulf-crisis|sarlavha=Qatar Ambassador to Germany Stresses Need to Lifting the Siege, Then Dialogue to Resolve Gulf Crisis|nashriyot=Ministry of Foreign Affairs (Qatar)|sana=22 June 2017|kirish sanasi=3 September 2017|arxivsana=2018-12-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181225175106/https://www.mofa.gov.qa/en/all-mofa-news/details/2017/06/22/qatar-ambassador-to-germany-stresses-need-to-lifting-the-siege-then-dialogue-to-resolve-gulf-crisis}}</ref>. Germaniyaning [[Doʻha|Dohada]] elchixonasi bor, uni 2017-yildan beri Hans-Udo Muzel boshqarib keladi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.doha.diplo.de/Vertretung/doha/de/02-Botschaft/BotschafterAbteilungen/0-Behoerdenleiter-Abteilungen.html|sarlavha=Der Botschafter und die Referate der Botschaft|nashriyot=German Embassy Doha|til=German|kirish sanasi=3 September 2017|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171222170418/http://www.doha.diplo.de/Vertretung/doha/de/02-Botschaft/BotschafterAbteilungen/0-Behoerdenleiter-Abteilungen.html|arxivsana=2017-12-22}}</ref>. == Diplomatik tashriflar == 1999-yilda Qatar amiri Hamad bin Xalifa Ol Tani Germaniyaga tashrif buyurdi, bu Qatar rahbarining ushbu mamlakatga birinchi rasmiy tashrifi boʻlgan. 2001-yilda Germaniya Federativ Respublikasi Federal Prezidenti [[Johannes Rau|Yoxannes Rau]] Qatarga, 2002-yilda Quyi Saksoniya Bosh vaziri Zigmar Gabriel bu davlatga davlat tashrifi bilan keldi. 2005-yilda [[Gerhard Schröder|Gerxard Shreder]] Qatarga rasmiy tashrif bilan kelgan birinchi Germaniya kansleri bo‘ldi. Tashrif davomida tomonlar xavfsizlik shartnomasini imzoladilar<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.ifimes.org/en/9402|sarlavha=Germany and the Qatar Crisis|nashriyot=International Institute for Middle East and Balkan Studies|muallif=Jeremias Kettner|sana=24 June 2017|kirish sanasi=3 September 2017|arxivsana=2018-12-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181225130149/http://www.ifimes.org/en/9402}}</ref>. 2017-yil sentabr oyida Qatar amiri [[Tamim ibn Hamad al Tani|Tamim bin Hamad Ol Tani]] Germaniyaga davlat tashrifi bilan bo‘lib, u yerda kansler [[Angela Merkel]] bilan [[Qatarning diplomatik munosabatlari oʻzgarishi (2017)|Qatardagi diplomatik inqiroz]] yuzasidan muzokaralar o‘tkazdi. Angela Merkel diplomatik inqiroz va muammoning tez yechimi yoʻqligidan jiddiy xavotir bildirdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.france24.com/en/20170915-qatar-emir-angela-merkel-emmanuel-macron-gulf-crisis|sarlavha=Qatar emir meets Merkel, Macron on first foreign tour since crisis|nashriyot=France 24|sana=15 September 2017|kirish sanasi=15 September 2017|arxivsana=2018-12-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181225175304/https://www.france24.com/en/20170915-qatar-emir-angela-merkel-emmanuel-macron-gulf-crisis}}</ref>. == Diplomatik aloqalar == === Siyosat === 2014-yil avgust oyida Germaniya Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot federal vaziri Gerd Myuller Qatar [[Iroq va Shom Islom Davlati|IShID]] jangarilarini moliyalashtirayotganini daʼvo qilgan edi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.reuters.com/article/us-iraq-security-germany-qatar/german-minister-accuses-qatar-of-funding-islamic-state-fighters-idUSKBN0GK1I720140820|sarlavha=German minister accuses Qatar of funding Islamic State fighters|nashriyot=Reuters|sana=20 August 2014|kirish sanasi=4 September 2017|arxivsana=2015-11-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151115192119/http://www.reuters.com/article/2014/08/20/us-iraq-security-germany-qatar-idUSKBN0GK1I720140820}}</ref>. Germaniya hukumati Gerd Myuller aytganidan afsusda ekanligini va Qatar bilan hech qanday tushunmovchilik bo‘lishini istamasligini izohladi<ref>{{Veb manbasi|url=https://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2014/08/22/Germany-regrets-minister-s-claim-on-Qatar-ISIS-funding-.html|sarlavha=Germany ‘regrets’ minister’s claim on Qatar ISIS funding|nashriyot=Al Arabiya|sana=22 August 2017|kirish sanasi=4 September 2017|arxivsana=2018-12-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181225175223/https://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2014/08/22/Germany-regrets-minister-s-claim-on-Qatar-ISIS-funding-.html}}</ref>. Germaniya vazir Myullerning bayonotiga izoh bergan kunning ertasiga Qatar rasmiylari IShID harakatlarini qoraladi va bu guruhga hech qanday mablag‘ ajratmayotganini eʼlon qildi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.reuters.com/article/us-iraq-security-qatar/qatar-condemns-islamic-state-and-rejects-funding-accusations-idUSKBN0GN0JK20140823|sarlavha=Qatar condemns Islamic State and rejects funding accusations|nashriyot=Reuters|sana=23 August 2017|kirish sanasi=4 September 2017|arxivsana=2018-12-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181225175100/https://www.reuters.com/article/us-iraq-security-qatar/qatar-condemns-islamic-state-and-rejects-funding-accusations-idUSKBN0GN0JK20140823}}</ref>. === Qatar diplomatik inqirozi === 2017-yil 6-iyun kuni Germaniya tashqi ishlar vaziri Zigmar Gabriel [[Saudiya Arabistoni]] hukumati tomonidan tashkil etilgan [[Qatarning diplomatik munosabatlari oʻzgarishi (2017)|Qatarga boykotni]] qoraladi<ref>{{Veb manbasi|url=https://global.handelsblatt.com/politics/german-foreign-minister-voices-support-for-qatar-bashes-trump-777208|sarlavha=Foreign Minister Supports Qatar, Bashes Trump|nashriyot=Handelsblatt Global|sana=6 June 2017|kirish sanasi=3 September 2017|arxivsana=2017-09-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170903120654/https://global.handelsblatt.com/politics/german-foreign-minister-voices-support-for-qatar-bashes-trump-777208}}</ref>. 2017-yil iyul oyida Zigmar Gabriel blokada ishtirokchilarini Qatarning suveren davlat sifatidagi huquqlarini hurmat qilishga chaqirdi va diplomatik inqiroz sharoitida qatarliklarning ehtiyotkor xatti-harakatlarini olqishladi <ref>{{Veb manbasi|url=http://www.aljazeera.com/news/2017/07/german-fm-qatar-sovereignty-respected-170704153858775.html|sarlavha=German FM: Qatar's sovereignty must be respected|nashriyot=Al Jazeera|sana=4 July 2017|kirish sanasi=3 September 2017|arxivsana=2018-12-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181225225040/https://www.aljazeera.com/news/2017/07/german-fm-qatar-sovereignty-respected-170704153858775.html}}</ref> . 2017-yilning 5-iyulida Qatar hukumati munosabatlardagi yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan tushunmovchiliklarni bartaraf etish maqsadida Germaniya razvedka xizmatlariga terrorchilik guruhlarini moliyalashtirish bo‘yicha ularda mavjud bo‘lgan deyarli barcha maʼlumotlarni taqdim etishga rozi bo‘ldi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.rt.com/news/395499-qatar-welcomes-german-intelligence/|sarlavha=Qatar ‘open’ to German intel in effort to clear up Arab states’ accusations|nashriyot=Russia Today|sana=6 July 2017|kirish sanasi=3 September 2017|arxivsana=2018-12-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181225175150/https://www.rt.com/news/395499-qatar-welcomes-german-intelligence/}}</ref>. === Harbiy hamkorlik === 2013-yil aprel oyida Qatar Germaniyaning Krauss-Maffei Wegmann mudofaa kompaniyasi bilan 62 ta Leopard 2 tanki uchun 2,5 [[AQSh dollari|milliard]] dollarlik shartnoma imzoladi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.dw.com/en/german-tank-producer-secures-huge-order-from-qatar/a-16754997|sarlavha=German tank producer secures huge order from Qatar|nashriyot=Deutsche Welle|sana=18 April 2013|kirish sanasi=3 September 2017|arxivsana=2018-12-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181226035455/https://www.dw.com/en/german-tank-producer-secures-huge-order-from-qatar/a-16754997}}</ref>. 2016-yilning oktyabriga kelib, tanklarning qariyb yarmi Qatarga yetkazib berildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.janes.com/article/64957/qatar-takes-delivery-of-leopard-2a7-mbts|sarlavha=Qatar takes delivery of Leopard 2A7+ MBTs|nashriyot=Jane's 360|muallif=Christopher F Foss|sana=27 October 2016|kirish sanasi=3 September 2017|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161027163625/http://www.janes.com/article/64957/qatar-takes-delivery-of-leopard-2a7-mbts|arxivsana=2016-10-27}}</ref>. === Biznes va investitsiyalar === Qatar Germaniyaning eng mashhur kompaniyalariga, jumladan, [[Volkswagen kompaniyasi|Volkswagen]], [[Siemens]] va [[Doyche bank|Deutsche Bank]]<ref>{{Veb manbasi|url=https://global.handelsblatt.com/finance/qatar-looks-for-leverage-734542|sarlavha=Qatar Looks for Leverage|muallif=Christopher Cermak|nashriyot=Handelsblatt Global|sana=25 March 2017|kirish sanasi=3 September 2017|arxivsana=2017-09-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170903115804/https://global.handelsblatt.com/finance/qatar-looks-for-leverage-734542}}</ref> ga yirik sarmoya kiritdi. 2000-yilda Germaniya-Qatar biznes-forumi, 2007-yilda ikki davlat o‘rtasida qo‘shma iqtisodiy komissiya tashkil etildi. 2015-yilda Qatar tashqi savdosining 7,3 foizi Germaniya hissasiga to‘g‘ri kelgan. Qatarning Germaniyaga asosiy eksporti suyultirilgan gaz hisoblanadi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.gulf-times.com/story/435879/Germany-and-Qatar-powerful-trading-partners|sarlavha=Germany and Qatar — powerful trading partners|nashriyot=Gulf Times|muallif=Denise Marray|sana=21 April 2015|kirish sanasi=3 September 2017|arxivsana=2018-12-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181225175704/https://www.gulf-times.com/story/435879/Germany-and-Qatar-powerful-trading-partners}}</ref>. Germaniyaning Qatarga asosiy eksporti avtomobillar va mexanizmlardir<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.auswaertiges-amt.de/EN/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/01-Nodes/Katar_node.html|sarlavha=Qatar|nashriyot=German Federal Foreign Office|kirish sanasi=3 September 2017|arxivsana=2017-10-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20171023135921/http://www.auswaertiges-amt.de/EN/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/01-Nodes/Katar_node.html}}</ref>. === Sanʼat va madaniyat === 2017-yilda Qatarda Qatar muzeylar boshqarmasi tashabbusi bilan mamlakatlar o‘rtasidagi madaniy aloqalarni mustahkamlash maqsadida Germaniya madaniyati yili bo‘lib o‘tdi. Birinchi qoʻshma tadbir Germaniya dirijyori David Niemann boshchiligidagi Qatar filarmonik orkestrining chiqishlari boʻldi. Ular Qatar opera teatrida german va qatar musiqalarini ijro etishdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.thepeninsulaqatar.com/article/02/02/2017/Exciting-start-to-Qatar-Germany-2017-Year-of-Culture|sarlavha=Exciting start to Qatar-Germany 2017 Year of Culture|nashriyot=The Peninsula|sana=2 February 2017|kirish sanasi=3 September 2017|arxivsana=2017-02-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170201232055/http://thepeninsulaqatar.com/article/02/02/2017/Exciting-start-to-Qatar-Germany-2017-Year-of-Culture}}</ref>. == Manbalar == <references group="" responsive="1"></references> [[Turkum:Qatarning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Qatar ]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] iw437kqlw6uqcyl5euy0qkxejfr5u38 0 813022 6221639 6070552 2026-08-01T05:29:44Z AnvarxonM 75105 6221639 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | name = Álex Baena | image = Alex Baena France v Spain 7.24.26-024.jpg | full_name = Alejandro Baena Rodríguez<ref name="name">{{cite web |title=Men's Olympic Football Tournament Paris 2024: Spain (ESP) |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce158/pdf/SquadLists-English.pdf|publisher=FIFA|page=13|date=27 July 2024|access-date=16 December 2025}}</ref> | birth_date = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|2001|7|20|df=y}} | birth_place = [[Roquetas de Mar]], Ispaniya<ref name="place">{{cite web |title=Álex Baena celebra en "casa" su oro olímpico y su triunfo en la Eurocopa arropado por cientos de roqueteros|trans-title=Álex Baena celebrates his Olympic gold and his Euro victory at "home" surrounded by hundreds of Roquetas residents|language=es|url=https://roquetasdemar.es/alex-baena-celebra-en-casa-su-oro-olimpico-y-su-triunfo-en-la-eurocopa-arropado-por-cientos-de-roqueteros/|publisher=Ayuntamiento de Roquetas de Mar|date=12 August 2024}}</ref> | height = 1.74 m<ref>{{cite web|url=https://www.atleticodemadrid.com/jugadores/alejandro-baena-rodriguez-2025-2026|title=Alejandro Baena Rodríguez|website=Atlético Madrid|access-date=21 July 2026|language=es}}</ref> | position = Vinger | currentclub = [[Atlético Madrid]] | clubnumber = 10 | youthyears1 = 2007—2011 | youthclubs1 = [[CD Roquetas|Roquetas]] | youthyears2 = 2011—2019 | youthclubs2 = [[Villarreal CF|Villarreal]] | yillar1 = 2018—2019 | klublar1 = [[Villarreal CF C|Villarreal C]] | isht1 = 2 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2019—2021 | klublar2 = [[Villarreal CF B|Villarreal B]] | isht2 = 23 | gollar2 = 0 | yillar3 = 2020—2025 | klublar3 = [[Villarreal CF|Villarreal]] | isht3 = 108 | gollar3 = 15 | yillar4 = 2021—2022 | klublar4 = {{ijara}} [[Girona FC|Girona]] | isht4 = 38 | gollar4 = 5 | yillar5 = 2025— | klublar5 = [[Atlético Madrid]] | isht5 = 27 | gollar5 = 2 | milliyyillar1 = 2017 | milliyjamoa1 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (16 yoshgacha)|Ispaniya U16]] | milliyisht1 = 3 | milliygollar1 = 2 | milliyyillar2 = 2017—2018 | milliyjamoa2 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|Ispaniya U17]] | milliyisht2 = 11 | milliygollar2 = 3 | milliyyillar3 = 2018—2019 | milliyjamoa3 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (18 yoshgacha)|Ispaniya U18]] | milliyisht3 = 10 | milliygollar3 = 3 | milliyyillar4 = 2019—2020 | milliyjamoa4 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (19 yoshgacha)|Ispaniya U19]] | milliyisht4 = 7 | milliygollar4 = 0 | milliyyillar5 = 2019 | milliyjamoa5 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)|Ispaniya U20]] | milliyisht5 = 5 | milliygollar5 = 1 | milliyyillar6 = 2022—2023 | milliyjamoa6 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (21 yoshgacha)|Ispaniya U21]] | milliyisht6 = 12 | milliygollar6 = 2 | milliyyillar7 = 2024 | milliyjamoa7 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Ispaniya U23]] | milliyisht7 = 5 | milliygollar7 = 2 | milliyyillar8 = 2023— | milliyjamoa8 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] | milliyisht8 = 24 | milliygollar8 = 3 | medaltemplates = {{MedalSport|Men's [[Association football|football]]}} {{MedalCountry|{{fb|ESP}}}} {{MedalCompetition|[[FIFA World Cup]]}} {{Medal|Gold|[[2026 FIFA World Cup|2026 Canada–Mexico–US]]|}} {{Medal|Competition|[[UEFA European Championship]]}} {{Medal|Gold|[[UEFA Euro 2024|2024 Germany]]|[[UEFA Euro 2024 squads#Spain|Team]]}} {{Medal|Competition|[[UEFA Nations League]]}} {{Medal|Runner-up|[[2025 UEFA Nations League Finals|2025 Germany]]|[[2025 UEFA Nations League Finals squads#Spain|Team]]}} {{Medal|Competition|[[Football at the Summer Olympics|Olympic Games]]}} {{Medal|Gold|[[2024 Summer Olympics|2024 Paris]]|[[Football at the 2024 Summer Olympics – Men's team squads#Spain|Team]]}} {{Medal|Competition|[[UEFA European Under-21 Championship]]}} {{Medal|RU|[[2023 UEFA European Under-21 Championship|2023 Georgia–Romania]]|[[2023 UEFA European Under-21 Championship squads#Spain|Team]]}} | club-update = 24 May 2026 | nationalteam-update = 19 July 2026 }} '''Alejandro „Álex“ Baena Rodríguez''' ({{Talaffuz|Alexandro Baena Rodriges}}) 2001-yil 20-iyulda Ispaniyada tavallud topgan. [[Ispaniya|Ispaniyalik]] [[Futbol|futbolchi]] „Villarreal“da [[yarim himoyachi]] vazifasini bajaradi. == Jamoalardagi faoliyati == Alejandro Baena Rodríguez „Roquetas“ va „Villarreal“ klublari tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. 2019-yilda oʻyin amaliyotiga ega boʻlish uchun Alejandro Baena Rodríguez ikkinchisining zaxira jamoasida oʻynay boshladi. 2019-yilning 18-dekabrida Alejandro Baena Rodríguez [[Copa del Rey|Copa del Reyning]] „Comiglia“ga qarshi oʻyinida asosiy tarkibda debyut qildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2018—12—13 |title=Комилья VS. Вильярреал 0:5 |language=inglizcha |publisher=soccerway.com |url=https://int.soccerway.com/matches/2019/12/18/spain/copa-del-rey/comillas/villarreal-club-de-futbol/3185257/}}</ref>. 2020-yilning 13-iyulida u [[La Liga|La Ligadagi]] debyutini „Real Sosedad“ga qarshi oʻtkazdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2020—07—13 |title=Вильярреал VS. Реал Сосьедад 1:2 |language=inglizcha |publisher=soccerway.com |url=https://int.soccerway.com/matches/2020/07/13/spain/primera-division/villarreal-club-de-futbol/real-sociedad-de-futbol/3059168/}}</ref>. 2021-yilda Alejandro Baena Rodríguez „Makkabi Tel-Aviv“ga qarshi durang oʻyinida „Villarreal“ safida birinchi gollarini urib, klubga Yevropa ligasini yutishiga yordam berdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2020—11—05 |title=Вильярреал VS. Маккаби Тель-Авив 4:0 |language=inglizcha |publisher=soccerway.com |url=https://int.soccerway.com/matches/2020/11/05/europe/uefa-cup/villarreal-club-de-futbol/maccabi-tel-aviv-fc/3404212/}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2020—11—26 |title=Маккаби Тель-Авив VS. Вильярреал 1:1 |language=inglizcha |publisher=soccerway.com |url=https://int.soccerway.com/matches/2020/11/26/europe/uefa-cup/maccabi-tel-aviv-fc/villarreal-club-de-futbol/3404213/}}</ref>. 2021-yilning 19-avgustida Baena bir yillik ijara shartnomasi asosida Segunda Diviziyasining „Girona“ klubiga oʻtdi. U kataloniyaliklar safida asosiy tarkibda maydonga tushganidan soʻng „Sariq suvosti kemasi“ga qaytdi va 2022-yil 13-avgust kuni „Real Valyadolid“ ustidan 3:0 hisobida gʻalaba qozongan uchrashuvda dubl qayd etdi. 2022-yil 26-avgust kuni Baena va jamoadoshi Nikolas Jekson asosiy tarkibga koʻtarildi va u yerdan munosib joy olishdi. 2021-yilning yozida Alejandro Baena Rodríguez „Girona“ga ijaraga berildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://villarrealcf.es/en/news/item/31479-alex-baena-loaned-to-girona-fc|sarlavha=Álex Baena, loaned to Girona FC|nashriyot=Villarreal CF|sana=19-avgust 2021-yil|qaralgan sana=19-avgust 2021-yil|arxivsana=2022-08-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220814153722/https://villarrealcf.es/en/news/item/31479-alex-baena-loaned-to-girona-fc}}</ref>. 22-avgust kuni „Las-Palmas“ga qarshi oʻyinda u Segundada debyut qildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2021—08—22 |title=Жирона VS. Лас-Пальмас 0:0 |language=inglizcha |publisher=soccerway.com |url=https://int.soccerway.com/matches/2021/08/22/spain/segunda-division/girona-fc/union-deportiva-las-palmas/3530632/}}</ref>. 8-noyabr kuni „[[Tenerife]]“[[Tenerife|ga]] qarshi bahsda Alejandro Baena Rodríguez „Girona“ safida ilk golini urdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2021—11—08 |title=Тенерифе VS. Жирона 2:1 |language=inglizcha |publisher=soccerway.com |url=https://int.soccerway.com/matches/2021/11/08/spain/segunda-division/club-deportivo-tenerife/girona-fc/3530777/}}</ref>. Ijara muddati tugagach, u „Villarreal“ga qaytdi. == Xalqaro karyerasi == 2018-yilda Ispaniya yoshlar terma jamoasi tarkibida Alejandro Baena Rodríguez [[Angliya|Angliyada]] boʻlib oʻtgan yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida ishtirok etdi. Turnirda u Belgiya, Gollandiya va Germaniya jamoalariga qarshi oʻyinlarda maydonga tushdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://int.soccerway.com/matches/2018/05/05/europe/uefa-u17-championship/serbia-under-17/spain-under-17/2770656/|sarlavha=Бельгия (до 17) VS. Испания (до 17) 2:1|nashriyot=soccerway.com|sana=14-may 2018-yil|til=inglizcha}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://int.soccerway.com/matches/2018/05/08/europe/uefa-u17-championship/netherlands-under-17/spain-under-17/2770658/|sarlavha=Нидерланды (до 17) VS. Испания (до 17) 2:0|nashriyot=soccerway.com|sana=8-may 2018-yil|til=inglizcha}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://int.soccerway.com/matches/2018/05/11/europe/uefa-u17-championship/spain-under-17/germany-under-17/2770660/|sarlavha=Испания (до 17) VS. Германия (до 17) 5:1|nashriyot=soccerway.com|sana=11-may 2018-yil|til=inglizcha}}</ref>. Belgiyalik va nemislarga qarshi bahslarda Alejandro Baena Rodríguez gol urdi. {| class="wikitable" style="text-align:center" ! rowspan="2" |Jamoa ! rowspan="2" |Mavsum ! colspan="2" |Liga ! colspan="2" |Milliy kubok ! colspan="2" |Xalqaro kubok ! colspan="2" |Jami |- !Oʻyin !Gol !Oʻyin !Gol !Oʻyin !Gol !Oʻyin !Gol |- | rowspan="3" |'''[[Villarreal Club de Fútbol "C"|Villarreal C. F. „C“]]'''<small>{{ESP}}</small> |2018-19 |1 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |1 |0 |- |2019-20 |1 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |1 |0 |- !Jami !2 !0 !0 !0 !0 !0 !2 !0 |- | rowspan="2" |'''[[Villarreal Club de Fútbol "B"|Villarreal C. F. „B“]]'''<small>{{ESP}}</small> |2019-20 |23 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |23 |0 |- !Jami !23 !0 !0 !0 !0 !0 !23 !0 |- | rowspan="2" |'''[[Villarreal Club de Fútbol|Villarreal C. F.]]'''<small>{{ESP}}</small> |2019-20 |1 |0 |1 |0 |0 |0 |2 |0 |- |2020-21 |6 |0 |5 |0 |9 |2 |20 |2 |- | rowspan="2" |'''[[Girona Fútbol Club|Girona F. C.]]'''<small>{{ESP}}</small> |[[Anexo:Temporada 2021-22 del Girona Fútbol Club|2021-22]] |42 |5 |3 |0 | colspan="2" |― |45 |5 |- !Jami !42 !5 !3 !0 !0 !0 !45 !5 |- | rowspan="2" |'''Villarreal C. F.'''<small>{{ESP}}</small> |2022-23 |8 |3 |0 |0 |6 |4 |14 |7 |- !Jami !15 !3 !6 !0 !15 !6 !36 !9 |- ! colspan="2" |Umumiy karyerasida !82 !8 !9 !0 !15 !6 !106 !14 |} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons category}} * [https://villarrealcf.es/en/player/alex-baena/ Álex Baena] Villarreal CF saytida * {{BDFutbol|304049}} * {{Soccerway|alejandro-baena-rodriguez/517637}} * {{UEFA player}} * {{Olympics.com|alex-baena|Alex Baena}} * [https://www.coe.es/deportistas/info-atleta/?idath=25321664&athcode=ATH-7b78e7d5-e9b3-4a18-8365-b9f05adfc987 Alejandro Baena Rodríguez – COE – Paris 2024] {{in lang|es}} {{Atlético Madrid tarkibi}} {{Navboxes | title = Ispaniya tarkibi | bg = #C60B1E | fg = #FBEA0E | bordercolor = #000033 | list = {{Ispaniya tarkibi 2024-yilgi UEFA Yevropa chempionati}} {{Ispaniya tarkibi 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari}} {{Ispaniya tarkibi 2026-yilgi FIFA jahon chempionati}} }} {{DEFAULTSORT:Baena, Álex}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Ispaniyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Futboldagi erkak qanot yarim himoyachilari]] [[Category:Villarreal CF C futbolchilari]] [[Category:Villarreal CF B futbolchilari]] [[Category:Villarreal CF futbolchilari]] [[Category:Girona FC futbolchilari]] [[Category:Atlético Madrid futbolchilari]] [[Category:La Liga oʻyinchilari]] [[Category:Segunda División futbolchilari]] [[Category:Segunda División B oʻyinchilari]] [[Category:Tercera División oʻyinchilari]] [[Turkum:UEFA Yevropa Ligasida gʻolib boʻlgan futbolchilar]] [[Turkum:Ispaniya milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi futbolchilar]] [[Turkum:UEFA Yevro 2024 oʻyinchilari]] [[Turkum:UEFA Yevropa chempionatida gʻolib boʻlgan oʻyinchilar]] [[Turkum:Olimpiyada medalini olgan futbolchilar]] [[Turkum:2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida medal sohiblari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026 oʻyinchilari]] [[Turkum:Futbol boʻyicha jahon chempionlari]] c24d4u13oi7sengulzvvzvcgtq54dqc 0 813043 6221268 3148320 2026-07-31T12:28:36Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Saudiya " ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221268 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Germany_Saudi_Arabia_Locator.png|250px|thumb|[[Germaniya]] va [[Saudiya Arabistoni]] davlatlarining xaritada joylashuvi. Yashil rangda Germaniya, sariq rangda Saudiya Arabistoni koʻrsatilgan.]] '''Germaniya — Saudiya Arabistoni munosabatlari''' [[Germaniya]] va [[Saudiya Arabistoni]] oʻrtasidagi xalqaro munosabatlarga ishora qiladi. == Tarixi == Saudiya Arabistoni va Germaniya oʻrtasidagi munosabatlar 1929-yilda [[Weimar Respublikasi|Veymar Respublikasi]] va Hijoz va Nejd qirolligi oʻrtasida shartnoma imzolanishi bilan shakllangan<ref name=":0">{{Veb manbasi|sana=2017-10-18|sarlavha=Saudi Arabia, Germany long-standing partners in changing times|url=https://www.arabnews.com/node/1179291/saudi-arabia|kirish sanasi=2021-06-08|ish=Arab News|til=en}}</ref>. Germaniya Federativ Respublikasi va Saudiya Arabistoni oʻrtasidagi munosabatlar 1954-yilda oʻrnatilgan<ref name=":0" />. == Bahslar == === Masjidlarni moliyalashtirish === [[Fayl:2017-01-26_Bonn-Bad_Godesberg_Koenig-Fahd-Akademie.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0e/2017-01-26_Bonn-Bad_Godesberg_Koenig-Fahd-Akademie.JPG/220px-2017-01-26_Bonn-Bad_Godesberg_Koenig-Fahd-Akademie.JPG|thumb| Germaniyadagi Qirol Fahd akademiyasi qurilishi Saudiya Arabistoni tomonidan moliyalashtirilgan.]] Saudiya Arabistoni Germaniyada bir nechta masjidlarning qurilishi va taʼmirlanishini moliyalashtiradi<ref>{{Veb manbasi|muallif=Welle (www.dw.com)|ism=Deutsche|sarlavha=Germany to curb mosque funding from Gulf states {{!}} DW {{!}} 28.12.2018|url=https://www.dw.com/en/germany-to-curb-mosque-funding-from-gulf-states/a-46882682|kirish sanasi=2021-06-08|ish=DW.COM|til=en-GB}}</ref>. Bir qancha siyosatchilar Saudiya Arabistoni tomonidan moliyalashtirilayotgan masjidlar islom ekstremizmi uchun asos boʻlayotganidan xavotir bildirishgan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=ʻSaudi-funded mosques breeding extremism’|url=https://www.thelocal.de/20151206/saudi-funded-mosques-breeding-extremism-germany/|kirish sanasi=2021-06-08|ish=www.thelocal.de}}</ref>. === Qurol eksporti === Germaniya 2017-yilning uchinchi moliyaviy choragida 450 million yevro eksport hajmi bilan Saudiya Arabistoniga qurol eksport qiluvchi yetakchi mamlakatlardan biri boʻlgan<ref>{{Veb manbasi|sana=2020-11-15|sarlavha=ʻMakes no difference’: Saudi minister slams German arms ban|url=https://www.aljazeera.com/news/2020/11/15/saudi-minister-slams-german-arms-ban-kingdom-doesnt-need-them|kirish sanasi=2021-06-08|ish=www.aljazeera.com|til=en}}</ref>. 2018-yilda Jamol Qoshiqchi oʻldirilishi ortidan Germaniya Saudiya Arabistoniga qurol eksportini toʻxtatdi, bu esa munosabatlarni keskinlashtirdi<ref>{{Veb manbasi|sana=2019-02-20|sarlavha=Britain urges Germany to ease curbs on arms sales to Saudi|url=https://apnews.com/article/f781d0b988ad4eab9fd8f2867a9569fd|kirish sanasi=2021-06-08|ish=AP NEWS}}</ref><ref>{{Veb manbasi|muallif=Welle (www.dw.com)|ism=Deutsche|sarlavha=Germany sells arms to members of Saudi-led Yemen coalition {{!}} DW {{!}} 02.04.2020|url=https://www.dw.com/en/germany-sells-arms-to-members-of-saudi-led-yemen-coalition/a-53000044|kirish sanasi=2021-06-08|ish=DW.COM|til=en-GB}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Noack |first=Rick |date=2019-03-27 |title=Germany halted all arms exports to Saudi Arabia. It worked too well, and now Berlin is looking for a way out. |work=[[The Washington Post]] |url=https://www.washingtonpost.com/world/2019/03/27/germany-halted-all-arms-exports-saudi-arabia-it-worked-too-well-now-they-are-looking-way-out/ |access-date=2021-06-08}}</ref>. == Diaspora == === Saudiya Arabistonidagi nemis diasporasi === Saudiya Arabistonida nemislarning kichik bir jamoasi ishlaydi, chunki qirollikda bir qator nemis kompaniyalari mavjud<ref>{{Veb manbasi|sana=2019-10-03|sarlavha=Ambassador sees Germans coming soon to Saudi Arabia ʻin large numbers’ as Kingdom opens doors to world tourists|url=https://www.arabnews.com/node/1563316/saudi-arabia|kirish sanasi=2021-06-08|ish=Arab News|til=en}}</ref>. Nemis xalqaro maktabi Jidda va Germaniya xalqaro maktabi Riyod diplomatlar farzandlarining, shuningdek, diasporaning taʼlim ehtiyojlarini toʻliq qondiradi. === Germaniyadagi Saudiya diasporasi === Germaniyada kichik Saudiya diasporasi mavjud boʻlib, unga [[Saudiya Arabistonida ayollar huquqlari|patriarxiya qonunlari]] tufayli qirollikdan qochib ketgan qochqin ayollar kiradi<ref>{{Veb manbasi|muallif=Welle (www.dw.com)|ism=Deutsche|sarlavha=Saudi women refugees in Germany: Still living in fear {{!}} DW {{!}} 19.02.2019|url=https://www.dw.com/en/saudi-women-refugees-in-germany-still-living-in-fear/a-47576575|kirish sanasi=2021-06-08|ish=DW.COM|til=en-GB}}</ref>. == Madaniy aloqalar == 2006-yil 2-aprelda ikki davlat oʻrtasida ikki tomonlama madaniy hamkorlik toʻgʻrisidagi hukumatlararo bitim kuchga kirdi va bu oʻzaro madaniy almashinuvning boshlanishi edi. Germaniya elchixonasi va Bosh konsulligi madaniy tadbirlar hamda maʼruzalar tashkil qiladi, nemis musiqalari va filmlarini taqdim etadi. Biroq, madaniy sohadagi diniy sabablarga koʻra taqiqlar Saudiya Arabistonida madaniy almashinuv imkoniyatlarini cheklaydi. Robert Bosch fondining madaniyat menejeri 2011-yildan beri Jiddada ishlaydi. 2015-yilda Germaniya Saudiya Arabistonining Al-Jenadriyah madaniyat festivalining mehmoni sifatida rejalashtirilgan edi . Ammo qirol Abdullaning vafoti sababli festival bekor qilindi. Keyingi yili Germaniya bu rolni zimmasiga oldi va pavilonida oʻz madaniyati va iqtisodiyotini, jumladan [[Volkswagen]], [[Airbus]] va Herrenknecht kabi nemis kompaniyalari faoliyatini taqdim etdi. Dasturni ishlab chiqishda Gyote Instituti ishtirok etdi.  Germaniya tashqi ishlar vaziri Frank-Valter Shtaynmayer Saudiya Arabistoni qiroli bilan festivalni baham koʻrish uchun mamlakatga tashrif buyurdi. Salmon ibn Abdulaziz festivalni ochib berdi. Saudiya Arabistonida qisqa vaqt oldin sodir boʻlgan ommaviy qatllar tufayli Shtaynmayerning festivalda ishtirok etishi Germaniyada tanqidlarga uchradi<ref name="SPON-1071288">{{Internetquelle |url=http://www.spiegel.de/politik/deutschland/steinmeier-in-saudi-arabien-cdu-kritisiert-reiseplaene-a-1071288.html |titel=Reise nach Saudi-Arabien: CDU-Politiker attackieren Steinmeier |autor= |werk=[[Spiegel Online]] |datum=2016-01-10 |zugriff=2018-06-09}}</ref><ref name="welt-150813534">{{Internetquelle | url=http://www.welt.de/politik/deutschland/article150813534/Koalition-streitet-ueber-Saudi-Arabien-Politik.html | titel=Massenexekutionen: Koalition streitet über Saudi-Arabien-Politik | autor=Robin Alexander | werk=[[Die Welt#Online-Ausgabe|welt.de]] | datum=2016-01-10 |zugriff=2018-10-07}}</ref><ref>https://taz.de/Kommentar-Umgang-mit-Saudi-Arabien/!5262909/</ref>. 2019-yilda suratga ''olingan „Mukammal nomzod“ filmi Saudiya-Germaniya hamkorlikdagi yirik suratga olishning birinchi namunasidir<ref>{{Veb manbasi|sana=2020-01-10|sarlavha=ʻThe Perfect Candidate,’ a Saudi movie to debut in German language|url=https://arab.news/8sjwa|kirish sanasi=2021-06-08|ish=Arab News|til=en}}</ref>. == Manbalar == {{Manbalar}} [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Saudiya ]] [[Turkum:Saudiya Arabistonining ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] ckxx99eaiv7zogvqjpamgw4ekas4pdm 0 813419 6221257 3099721 2026-07-31T12:27:27Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Kolumbiya" ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221257 wikitext text/x-wiki {{Infobox bilateral relations|Germaniya — Kolumbiya|Tasvir=Colombia_Germany_Locator.png|Mamlakat1=Germaniya|Mamlakat2=Kolumbiya|Rang1=green|Rang2=orange}} '''Germaniya — Kolumbiya munosabatlari''' [[Germaniya]] va [[Kolumbiya]] oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlardir. Davlatlar [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti]] (BMT) va [[Jahon savdo tashkiloti|Jahon Savdo Tashkilotining]] toʻliq aʼzolaridir. == Tarixi == Ikki davlat oʻrtasidagi birinchi aloqa 1533-yilda Xitoykota yaqinida vafot etgan nemis tadqiqotchisi Ambrosius Eingerning hozirgi Kolumbiyaga kelishi bilan sodir boʻlgan. Germaniya va Kolumbiya oʻrtasida diplomatik munosabatlar 1882-yilda oʻrnatilgan<ref name="автоссылка1">{{Veb manbasi|url=https://www.cancilleria.gov.co/republica-federal-alemania|sarlavha=República Federal de Alemania {{!}} Cancillería<!-- Заголовок добавлен ботом -->|kirish sanasi=2021-08-07|arxivsana=2021-08-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210807185735/https://www.cancilleria.gov.co/republica-federal-alemania}}</ref>, 1892-yilda esa Konsullik, savdo va dengizchilik shartnomasini ratifikatsiya qilish akti bilan rasmiylashtirildi. [[Birinchi jahon urushi|Birinchi jahon urushi boshlanganda]], Kolumbiya [[Antanta|Antantaning]] noroziligiga qaramay, oʻzini betaraf deb eʼlon qildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.revistacredencial.com/credencial/historia/temas/la-neutralidad-colombiana-durante-la-primera-guerra-mundial|sarlavha=La Neutralidad Colombiana Durante La Primera Guerra Mundial {{!}} Revista Credencial<!-- Заголовок добавлен ботом -->|kirish sanasi=2021-08-07|arxivsana=2021-04-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210415030247/http://www.revistacredencial.com/credencial/historia/temas/la-neutralidad-colombiana-durante-la-primera-guerra-mundial}}</ref>. Bu vaqtdagi eng muhim voqea "Prinz Avgust Wilhelm kreyserining Puerto-Kolumbiyada panoh topishi boʻlib, u 1918-yilda Germaniya urushda magʻlub boʻlganida ekipaji tomonidan yoqib yuborilgan va choʻkib ketgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.bbc.com/mundo/noticias-america-latina-44152253|sarlavha=Архивированная копия|kirish sanasi=2021-08-07|arxivsana=2021-08-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210807185735/https://www.bbc.com/mundo/noticias-america-latina-44152253}}</ref>. 1919-yilda SCADTA (hozirgi Avianca) kolumbiyalik va nemis ishbilarmonlari tomonidan asos solingan va dunyodagi ikkinchi aviakompaniyaga aylandi<ref>{{Veb manbasi|url=https://scadta.co/colombo-alemana/|sarlavha=Una empresa Colombo-Alemana de Transporte Aéreo {{!}} SCADTA<!-- Заголовок добавлен ботом -->|kirish sanasi=2021-08-07|arxivsana=2021-08-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210807185737/https://scadta.co/colombo-alemana/}}</ref>. Urushlararo yillar davomida Germaniya „madaniy targʻibot“ ni olib bordi, yaʼni Kolumbiyada madaniy taʼsirni oshirishga harakat qildi, garchi bu mamlakat manfaatlari asta-sekin [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Amerika Qoʻshma Shtatlari]] foydasiga moyil boʻlgan boʻlsa ham germaniyaliklar toʻxtashmadi<ref>{{Veb manbasi|url=https://revistas.unal.edu.co/index.php/achsc/article/view/53335/55000#nu58|sarlavha=Vista de La Legación de Alemania en Bogotá en la década de 1930 {{!}} Anuario Colombiano de Historia Social y de la Cultura<!-- Заголовок добавлен ботом -->|kirish sanasi=2021-08-07|arxivsana=2021-08-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210807185746/https://revistas.unal.edu.co/index.php/achsc/article/view/53335/55000#nu58}}</ref>. [[Ikkinchi jahon urushi]] boshlanishida Kolumbiya oʻzini neytral deb eʼlon qildi, biroq [[Pyorl Harborga hujum|Pearl-Harborga]]<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.voyagesphotosmanu.com/segunda_guerra_mundial_colombia.html|sarlavha=Архивированная копия|kirish sanasi=2021-08-07|arxivsana=2020-09-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200930171924/https://www.voyagesphotosmanu.com/segunda_guerra_mundial_colombia.html}}</ref> qilingan hujumdan soʻng Germaniya bilan diplomatik munosabatlarni uzdi va keyin 1943-yilda [[Karib dengizi]] jangidagi bir qator voqealardan soʻng unga qarshi urush eʼlon qildi. Nemis suv osti kemalari Kolumbiyaning SS Resolute, SS Roamar, SS Urious va SS Ruby kemalarini cho‘ktirdi. Yagona toʻqnashuv „ARC Caldas“ korveti va „U-154“ suv osti kemasi oʻrtasidagi dengiz jangi boʻlib, u odamlarning halok boʻlishiga olib kelmadi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.eltiempo.com/archivo/documento/MAM-176772|sarlavha=CLAVE 1944 RC CALDAS HUNDE SUBMARINO NAZI - Archivo Digital de Noticias de Colombia y el Mundo desde 1.990 - eltiempo.com<!-- Заголовок добавлен ботом -->|kirish sanasi=2021-08-07|arxivsana=2021-04-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210414175308/https://www.eltiempo.com/archivo/documento/MAM-176772}}</ref>. Germaniya mulki kolumbiyaliklar tomonidan musodara qilingan va Germaniya fuqarolari internirlangan<ref name="Tiempo">[http://www.eltiempo.com/100/dk100/cronologia_centenario/ARTICULO-WEB-PLANT_NOTA_INTERIOR_100-7765960.html]</ref>. XXI [[XXI asr|asrga]] kelib Kolumbiya prezidenti [[Juan Manuel Santos|Xuan Manuel Santos]] va FARC-AN oʻrtasida tinchlik bitimlari imzolanishidan oldin Germaniya Kolumbiyaga mojaroni hal qilish uchun 75 million [[Yevro|yevro miqdorida]] moliyaviy yordam taklif qilgan<ref name="автоссылка1">{{Veb manbasi|url=https://www.cancilleria.gov.co/republica-federal-alemania|sarlavha=República Federal de Alemania {{!}} Cancillería<!-- Заголовок добавлен ботом -->|kirish sanasi=2021-08-07|arxivsana=2021-08-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210807185735/https://www.cancilleria.gov.co/republica-federal-alemania}}</ref>. == Savdo aloqalari == Germaniya Kolumbiyaga 2 173 254 ming [[AQSh dollari|AQSH dollari miqdoridagi]] mahsulotlar: mashinalar, kimyo va avtomobillar eksport qiladi. Kolumbiya Germaniyaga 449,453 ming AQSH dollari miqdorida mahsulot eksport qiladi. Asosiy eksportlari: kofe va banan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.mincit.gov.co/getattachment/37b4e8da-9ab3-4222-8e8b-f228929563ae/Alemania|sarlavha=Архивированная копия|kirish sanasi=2021-08-07|arxivsana=2021-08-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210807185737/https://www.mincit.gov.co/getattachment/37b4e8da-9ab3-4222-8e8b-f228929563ae/Alemania}}</ref>. == Diplomatik missiyalar == * Germaniyaning [[Bogota|Bogotada]] elchixonasi bor<ref>{{Veb manbasi|url=https://tramites.cancilleria.gov.co/apostillalegalizacion/directorio/misionesAcreditadas.aspx|sarlavha=Directorio<!-- Заголовок добавлен ботом -->|kirish sanasi=2021-08-07|arxivsana=2021-06-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210628170644/https://tramites.cancilleria.gov.co/apostillalegalizacion/directorio/misionesAcreditadas.aspx}}</ref>. * Kolumbiyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi va [[Frankfurtmayn|Frankfurtda]] bosh konsulligi, shuningdek [[Bremen]], [[Gamburg]] va [[Stuttgart|Shtutgartda]] faxriy konsulliklari mavjud<ref>{{Veb manbasi|url=https://alemania.embajada.gov.co/node/page/6141/consulados-honorarios|sarlavha=Consulados honorarios {{!}} Embajada de Colombia en Alemania<!-- Заголовок добавлен ботом -->|kirish sanasi=2021-08-07|arxivsana=2021-08-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210807185745/https://alemania.embajada.gov.co/node/page/6141/consulados-honorarios}}</ref>. == Manbalar == <references group="" responsive="1"></references> [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Kolumbiya]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] jwsn7x9aez8lqlqm2y964o4uq55rfx1 0 813447 6221252 3099701 2026-07-31T12:26:46Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "BAA" ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221252 wikitext text/x-wiki [[File:Germany_United_Arab_Emirates_Locator.png|250px|thumb|[[Germaniya]] va [[BAA]] davlatlarining xaritada joylashuvi. Yashil rangda Germaniya, sariq rangda BAA koʻrsatilgan.]] '''Germaniya — BAA munosabatlari''' [[Germaniya]] va [[Birlashgan Arab Amirliklari]] (BAA) oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlardir. == Tarixi == [[Fayl:Be_Embassy_of_UAE_03.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/64/Be_Embassy_of_UAE_03.jpg/275px-Be_Embassy_of_UAE_03.jpg|thumb|275x275px| Birlashgan Arab Amirliklarining Berlindagi elchixonasi.]] 1972-yil may oyida [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Germaniya Federativ Respublikasi]] va Birlashgan Arab Amirliklari oʻrtasida diplomatik munosabatlar oʻrnatilgan. 2004-yil aprel oyida mamlakatlar strategik sheriklik oʻrnatilganligini eʼlon qildilar. 2009-yil yanvar oyida Germaniya va BAA tashqi ishlar vazirliklari ishtirokida muntazam siyosiy maslahatlashuvlar oʻtkazishni boshlashga kelishib oldilar<ref name="cs">{{Veb manbasi|url=https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/laenderinformationen/vae-node/unitedarabemirates/228542|sarlavha=United Arab Emirates — Federal Foreign Office<!-- Заголовок добавлен ботом -->|kirish sanasi=2018-12-27|arxivsana=2018-12-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181227181545/https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/laenderinformationen/vae-node/unitedarabemirates/228542}}</ref>. 2015-yil avgust oyida BAA tashqi ishlar vaziri Abdulla bin Zoid Ol Nahayon Germaniyaga tashrif buyurdi. 2017-yilning iyul oyi boshida Germaniya tashqi ishlar vaziri Zigmar Gabriel Abu-Dabiga keldi. 2017-yil may oyida Germaniya kansleri [[Angela Merkel]] 2016-yil may oyida Berlinga rasmiy tashrif bilan kelgan Abu-Dabi valiahd shahzodasi Muhammad bin Zoid Al Nahayon bilan muzokaralar o‘tkazish uchun BAAga tashrif buyurgan<ref name="cs">{{Veb manbasi|url=https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/laenderinformationen/vae-node/unitedarabemirates/228542|sarlavha=United Arab Emirates — Federal Foreign Office<!-- Заголовок добавлен ботом -->|kirish sanasi=2018-12-27|arxivsana=2018-12-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181227181545/https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/laenderinformationen/vae-node/unitedarabemirates/228542}}</ref>. == Savdo aloqalari == 2008-yilda Germaniyaning BAAga eksporti 5,84 milliard y<nowiki/>[[Yevro|evro]]<nowiki/>ni tashkil etgan. Nemis kompaniyalari BAAdagi infratuzilma loyihalariga katta hissa qo‘shmoqda va mamlakatda muqobil energetikani rivojlantirishda yetakchi rol o‘ynamoqda<ref>Saudi Gazette, „UAE, Germany to cooperate in averting financial mayhem“ {{Veb manbasi|url=http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method%3Dhome.regcon%26contentID%3D2008103120686|sarlavha=Archived copy|kirish sanasi=2010-12-06|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110716184614/http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentID=2008103120686|arxivsana=2011-07-16}}</ref>. 2016-yilda Germaniyaning BAAga eksporti taxminan 14,5 milliard yevroni tashkil etdi va bu BAAni ([[Saudiya Arabistoni]] bilan birga) Germaniyaning butun [[Yaqin Sharq]] va [[Shimoliy Afrika|Shimoliy Afrika mintaqasidagi]] eng yirik eksport bozoriga aylantirdi. BAAdan Germaniyaga mahsulot eksporti 0,9 milliard yevroni tashkil etadi. Germaniyaning BAAga eksporti: samolyotlar, avtomobillar, mashinalar, elektrotexnika va kimyo mahsulotlari. BAAning Germaniyaga eksporti: alyuminiy mahsulotlari va kimyo mahsulotlari<ref name="cs">{{Veb manbasi|url=https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/laenderinformationen/vae-node/unitedarabemirates/228542|sarlavha=United Arab Emirates — Federal Foreign Office<!-- Заголовок добавлен ботом -->|kirish sanasi=2018-12-27|arxivsana=2018-12-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181227181545/https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/laenderinformationen/vae-node/unitedarabemirates/228542}}</ref> . BAAda 900 ga yaqin nemis kompaniyalari, ularning aksariyati Dubay (600 ga yaqin) va Abu-Dabida, qolganlari esa beshta shimoliy mintaqalarida tashkil etilgan. BAAda 14500 ga yaqin nemis fuqarolari istiqomat qiladi, ularning aksariyati Dubayda joylashgan. Mamlakatlar havo transporti toʻgʻrisidagi bitim, investitsiyalarni himoya qilish toʻgʻrisidagi bitimlarni imzolagan<ref name="cs">{{Veb manbasi|url=https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/laenderinformationen/vae-node/unitedarabemirates/228542|sarlavha=United Arab Emirates — Federal Foreign Office<!-- Заголовок добавлен ботом -->|kirish sanasi=2018-12-27|arxivsana=2018-12-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181227181545/https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/laenderinformationen/vae-node/unitedarabemirates/228542}}</ref>. == Diplomatik missiyalar == * Germaniyaning [[Abu-Dabi|Abu Dabida]] elchixonasi va [[Dubay|Dubayda]] bosh konsulligi mavjud<ref>{{Veb manbasi|url=https://uae.diplo.de/ae-en|sarlavha=German Missions in the United Arab Emirates — Federal Foreign Office<!-- Заголовок добавлен ботом -->|kirish sanasi=2018-12-27|arxivsana=2018-12-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181227181938/https://uae.diplo.de/ae-en}}</ref>. * BAA [[Berlin|Berlinda]] elchixonasiga ega<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.mofa.gov.ae/EN/DiplomaticMissions/Embassies/Berlin/Pages/home.aspx|sarlavha=Berlin<!-- Заголовок добавлен ботом -->|kirish sanasi=2018-12-27|arxivsana=2018-12-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181228035033/https://www.mofa.gov.ae/EN/DiplomaticMissions/Embassies/Berlin/Pages/home.aspx}}</ref>. == Manbalar == <references group="" responsive="1"></references> [[Turkum:Birlashgan Arab Amirliklarining ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|BAA]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] 5fsshevvwepogunno0jou8hgm2aumti 0 813451 6221253 3100409 2026-07-31T12:26:54Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Filippin" ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221253 wikitext text/x-wiki [[File:Germany_Philippines_Locator.png|250px|thumb|[[Germaniya]] va [[Filippin]] davlatlarining xaritada joylashuvi. Yashil rangda Germaniya, sariq rangda BAA koʻrsatilgan.]] '''Germaniya — Filippin munosabatlari''' ({{Lang-de|Deutsch-philippinische Beziehungen}}; Filipino) [[Germaniya]] va [[Filippin|Filippinning]] ikki tomonlama munosabatlariga ishora qiladi. Ikki davlat oʻrtasidagi munosabatlar mustahkam va ijobiy boʻlib qolmoqda. 1955-yil 25-aprelda imzolangan shartnoma ikki davlat oʻrtasida hamkorlikka olib keldi. Germaniyaning [[Manila|Maniladagi]] elchixonasi va Sebu shahrida faxriy konsulligi, Filippinning [[Berlin|Berlindagi]] elchixonasi, [[Frankfurtmayn|Frankfurtdagi]] Bosh konsulligi va [[Essen]], [[München|Myunxen]] va [[Stuttgart|Shtutgartda]] faxriy konsulliklari bor. Germaniya [[Niderlandiya|Gollandiya]], [[Fransiya]] va [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniyadan]] keyin Filippinning Yevropa Ittifoqidagi eng yirik savdo sherigi hisoblanadi. == Tarixi == Nemis-filipin munosabatlarining boshlanishi XIX asrning milliy qahramoni Jose Rizalga borib taqaladi, u bir muncha vaqt Germaniyada yashab, u yerda oʻzining mashhur romani ''Noli Me Tangereni'' yozib tugatgan va asarni professor Ferdinand Blumentritt yordamida nashr etgan. [[Berlin|Berlinda]] Rizal yashagan uyga esdalik lavhasi qoʻyilgan va binoni egasidan sotib olish ishlari olib borilmoqda<ref name="ManilaTimes">{{Citation|url=http://www.manilatimes.net/national/2008/mar/12/yehey/top_stories/20080312top6.html|journal=The Manila Times|date=March 12, 2008|title=German ambassador helping Philippines from 'sidelines'|access-date=October 13, 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090620003751/http://www.manilatimes.net/national/2008/mar/12/yehey/top_stories/20080312top6.html|archivedate=June 20, 2009}}</ref>. Jose Rizalning haqiqiy oʻlchamdagi haykali Geydelbergning Vilgelmsfeld shahridagi kichik parkdagi favvorada turibdi. Filippindan Germaniyaga ommaviy migratsiya 1960-yillarning oxirida boshlangan, koʻp sonli filippinlik hamshiralar Germaniya kasalxonalarida ishlagan; ammo, 1973-yilgi neft inqirozining boshlanishi bilan, Germaniyada ''[[Gastarbayter|gastarbayterni]]'' yollash asosan toʻxtab qoldi. Filippinlik hamshiralarni yollash 2013-yilda Germaniya Federal bandlik agentligi va Filippinning chet elda bandlik boshqarmasi oʻrtasidagi kelishuv doirasida qayta boshlangan<ref name="Dr. Streda College">{{Veb manbasi|url=http://www.manila.diplo.de/Vertretung/manila/en/00-Startseite/nurses_20to_20Germany.html|sarlavha=Germany starts hiring of Filipino nurses|nashriyot=German Embassy in Manila|kirish sanasi=January 20, 2014|arxivsana=2018-04-06|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180406122859/http://www.manila.diplo.de/Vertretung/manila/en/00-Startseite/nurses_20to_20Germany.html}}</ref>. Nikoh orqali immigratsiya 1980-yillarda boshlangan, har yili taxminan 1000 ayol Filippin elchixonasiga 1990-yilgacha Nikoh shartnomasini tuzish huquqini tasdiqlovchi guvohnoma olish uchun murojaat qilgan<ref name="Hardillo2007">{{Citation|last=Hardillo-Werning|first1=Mary Lou U.|chapter=The Filipino Women Migrants in Germany|pages=270–282|title=In De Olde Worlde: Views of Filipino Migrants in Europe|editor-last=Mongaya Hoegsholm|editor-first=Filomenita|publisher=Philippine Social Science Council/Philippine Migration Research Network|year=2007|isbn=978-971-8514-29-0}}</ref>. == Ikki tomonlama munosabatlar == [[Fayl:Angela_Merkel_and_Benigno_Aquino_III_9.19.14.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/47/Angela_Merkel_and_Benigno_Aquino_III_9.19.14.jpg/220px-Angela_Merkel_and_Benigno_Aquino_III_9.19.14.jpg|thumb| Filippin prezidenti Benigno Akino III Germaniya kansleri [[Angela Merkel]] bilan [[Berlin|Berlinda]] uchrashdi, 2014-yil 19-sentabr]] Filippin tashqi ishlar kotibi Albert del Rosario 2011-yil dekabr oyida Germaniyaga tashrif buyurdi. Rosario hamkasbi Germaniya tashqi ishlar vaziri Vestervelle bilan uchrashdi. Shuningdek, Germaniya tashqi ishlar vaziri Vestervelle 2013-yilning fevral oyida nemis biznes delegatsiyasi hamrohligida Filippinga tashrif buyurgan. Vestervelle prezident Benigno Aquino III va tashqi ishlar kotibi Albert del Rosario bilan muzokaralar olib borgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.philstar.com/headlines/2013/04/15/930820/del-rosario-seeks-support-stronger-philippine-german-relations|sarlavha=Del Rosario seeks support for stronger Philippine-German relations|kirish sanasi=April 15, 2013}}</ref>. Germaniya va Filippin tarixi Manila koʻrfazidagi jang kabi oʻziga xos chorrahalarga kelgan. 2008-yilda Germaniyaning Mabuhay koʻrgazmasining ochilish marosimida sobiq prezident Fidel V. Ramos ishtirok etgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://globalnation.inquirer.net/features/people/view/20090717-215922/The-Philippine-German-connection|sarlavha=The Philippine-German connection|nashriyot=Global Inquirer|kirish sanasi=July 17, 2009|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090720193904/http://globalnation.inquirer.net/features/people/view/20090717-215922/The-Philippine-German-connection|arxivsana=July 20, 2009}}</ref>. == Germaniyadagi filippinliklar == Germaniyada 60 000 dan ortiq filippinliklar<ref name="ManilaTimes"/> turli tabaqadagi odamlar, jumladan, tibbiyot sektori va dengiz sanoatidagi mehnat muhojirlari, shuningdek, xalqaro nikoh agentliklari orqali tanishgan nemis erkaklariga turmushga chiqqan bir qancha ayollardan iborat<ref name="ManilaTimes" /><ref name="Hardillo2007"/>. Germaniyadagi filippinliklar yuzdan ortiq fuqarolik tashkilotlarini tuzganlar<ref name="Hardillo2007" /> . Karaoke tanlovlari ijtimoiy yigʻilishning ayniqsa mashhur shaklidir<ref name="OFWJC">{{Citation|last=Opiniano|first1=Jeremaiah M.|url=http://www.ofwjournalism.net/previousweb/vol3no12/latestories3124.php|title=A taste of Filipino life in Germany|volume=3|issue=12|date=December 30, 2004|access-date=October 13, 2008|journal=OFWJC Newspacket|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080618155109/http://www.ofwjournalism.net/previousweb/vol3no12/latestories3124.php|archivedate=June 18, 2008}}</ref>. Cherkovga asoslangan koʻngillilar ishi ham keng tarqalgan va ayniqsa, Filippindagi mahalliy hamjamiyatga yordam berishga, shuningdek, Filippindagi xayriya loyihalari uchun pul yigʻishga qaratilgan ayol muhojirlarning ijtimoiy faolligini ragʻbatlantirishda muvaffaqiyat keltirgan<ref name="Hardillo2007" />. Filippinliklar nemis jamiyatiga yaxshi integratsiyalashgan, ularni qoʻshnilari mehnatkash, mohir va tinchliksevar deb bilishadi<ref name="ManilaTimes" />. [[Niderlandiya|Niderlandiyaning]] van Tilburg universiteti tomonidan 1997-yilda oʻtkazilgan soʻrov natijalariga koʻra, ishtirok etganlarning 75 % i madaniy va tilshunoslik bilan bogʻliq muammolar yoʻqligini his qiladi<ref name="OFWJC" />. Germaniyadagi filippinliklar soni boʻyicha ishonchli hisob-kitoblarni olish qiyin. Germaniyaning Filippindagi elchixonasi 2008-yil holatiga koʻra 35 000 filippinlik fuqaro Germaniyada ishlagan, yana 30 000 nafari esa Germaniya fuqaroligiga qabul qilingan<ref name="ManilaTimes" />. Har yili taxminan 1300 filippinlik Germaniya fuqaroligini oladi<ref name="OFWJC" />. Germaniya Federal Statistika boshqarmasining rasmiy maʼlumotlariga koʻra, 2003-yil holatiga koʻra, mamlakatda 23 171 filippinlik istiqomat qilgan; Bu raqamga Germaniya fuqarosi sifatida qabul qilingan filippinliklar ham<nowiki/>[[Noqonuniy migratsiya|, mamlakatda noqonuniy yashaganlar]] ham kirmagan. 2007-yilda Filippin migratsiya tadqiqot tarmogʻi olimlari tomonidan oʻtkazilgan tadqiqot noqonuniy yashovchilar soni 40 000 dan oshishi mumkinligini koʻrsatgan<ref name="Hardillo2007" />. Biroq, Filippin bosh konsulligi Germaniyada noqonuniy istiqomat qilayotgan filippinliklar soni juda oz ekanligini taʼkidlamoqda<ref name="OFWJC" />. Germaniya Federal Statistika boshqarmasi maʼlumotlariga koʻra, hamshiralarning ayollar ustunlik qilgan migratsiyasi natijasida Germaniyadagi Filippin hamjamiyatida gender nomutanosibligi kuchli boʻlib, har bir erkakka deyarli 3,5 ayol toʻgʻri keladi<ref name="Hardillo2007" />. Faqat Gamburgda bu nisbat teskari<ref name="OFWJC" />. * Shimoliy Reyn-Vestfaliya — 4517<ref name="OFWJC"/> * Gessen — 3682<ref name="OFWJC" /> * Bavariya — 3503<ref name="OFWJC" /> * Baden-Vyurtemberg — 3282<ref name="OFWJC" /> == Filippindagi nemislar == Filippindagi nemislarning joylashishi mustamlaka davrida [[Germaniya mustamlakachiligi|Germaniya imperiyasi]] Filippinni egallashga harakat qilganda boshlangan. Bu ayni paytda mamlakatda istiqomat qiluvchi sof yoki aralash nemis millatiga mansub Filippin fuqarolariga ham tegishli. Soʻnggi yillarda bir nechta nemis korxonalari Filippinda doʻkonlar ochganlar va bir qator nemislar Filippinni yangi qarorgoh sifatida tanlaganlar. Filippinda, 1906-yil yanvar oyida tashkil etilganidan beri, Nemis klubi nemislar va filippinliklar uchun dam olish va oʻzaro muloqot qilish joyi boʻlgan. Taxminan 4000-6000 nemis Filippinda ishlaydi, oʻqiydi yoki shunchaki yashaydi. 2009-yilda 52 nemis kompaniyasi Filippinda joylashgan edi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.gpcci.org/home/wp-content/uploads/2012/05/Facts-about-German-Investments-in-the-Philippines-120509.pdf|sarlavha=GERMAN INVESTMENTSIN THE PHILIPPINES|kirish sanasi=March 27, 2015|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131228230946/http://www.gpcci.org/home/wp-content/uploads/2012/05/Facts-about-German-Investments-in-the-Philippines-120509.pdf|arxivsana=December 28, 2013}}</ref>. == Manbalar == <references group="" responsive="1"></references> [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Filippin]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] q8kx6y2kx505hbrbfw5zp6pi1ojfeec 0 813457 6221278 3777157 2026-07-31T12:29:52Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Tayvan " ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221278 wikitext text/x-wiki [[File:Germany–Taiwan_Locator.svg|300px|thumb|[[Germaniya]] va [[Tayvan]] davlatlarining xaritada joylashuvi. Yashil rangda Germaniya, sariq rangda Tayvan koʻrsatilgan.]] 1861-yilda [[Prussiya]] va [[Sin (sulola)|Sin sulolasi]] Eulenburg ekspeditsiyasi paytida birinchi Xitoy-Germaniya shartnomasini imzoladilar. [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Gʻarbiy Germaniya]] 1955-yilda Xitoy Respublikasi bilan diplomatik munosabatlar oʻrnatgan. 1972-yilda Xitoy Xalq Respublikasini tan olganidan keyin ikki davlat oʻrtasida norasmiy diplomatik munosabatlar oʻrnatilgan. == Tarixi == === Dastlabki yillar === Tayvan XIX asrning oʻrtalarida Xitoyning soʻnggi Sin imperator sulolasi tomonidan tashqi savdo uchun oʻz portlarini ochganligi sababli orolda nemis savdo kompaniyalari oʻz faoliyatini boshladi. Bu kompaniyalar Dagou (Kaohsiung) va Anping (Tainan) kabi janubiy port shaharlari savdo biznesi uchun shimoliy hamkasblari Tamsui va Keelungga qaraganda afzalroq boʻlgan. Birinchi Xitoy-Yaponiya urushida Sin magʻlubiyatga uchragach, Tayvan 1895-yilda [[Yaponiya imperiyasi|Yaponiya imperiyasi qoʻl ostiga]] oʻtdi. Germaniya imperiyasi oʻsha yili Tamsui Riverda konsullikni ochdi. 1908-yilda Yaponiya imperator hukumati tomonidan konsullik yopildi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.taipeitimes.com/News/front/archives/2018/12/13/2003706019|sarlavha=German mission unveils plaque at consulate site - Taipei Times|sana=13-dekabr 2018-yil}}</ref>. 1896-yilda Tashqi ishlar vazirligi davlat kotibi oʻrinbosari Xara Takashi yangi koloniyani Yapon metropoliyasining kengaytmasiga aylantirishni koʻrib chiqdi, Elzas-Lotaringiya va Germaniya oʻrtasidagi hamda Jazoir va Fransiya oʻrtasidagi munosabatlar misollarida namuna oldi. Bundan farqli oʻlaroq, Goto Shinpei irqiy jihatdan tayvanliklar metropolda yaponlarga juda oʻxshamaydi va shuning uchun Tayvan oroli boshqa maʼmuriy tuzilishga ega boʻlishi kerak degan fikrda edi. 1898-yilda Goto Tayvan mustamlaka hukumatining fuqarolik maʼmuriyati boshligʻi etib tayinlandi va buning natijasida „laissez-faire“ assimilyatsiya siyosati ustun keldi<ref name="TaiwanGermany">{{Veb manbasi|url=https://cross-currents.berkeley.edu/e-journal/issue-32/nishiyama|sarlavha=School Politics in the Borderlands and Colonies of Imperial Germany: A Japanese Colonial Perspective, ca. 1900–1925 &#124; Cross-Currents|qaralgan sana=2022-10-17|arxivsana=2022-01-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220126102819/https://cross-currents.berkeley.edu/e-journal/issue-32/nishiyama}}</ref>. Biroq, Germaniya munosabatlaridagi mustamlaka hukumati manfaatlari darhol yoʻqolmadi. Bir yil oʻtgach, Tayvan Uyushmasi aʼzosi Sakatani Yoshiro Strasburg universitetiga ishora qilib, Tayvanda Yaponiya universitetini tashkil etishni taklif qildi. Hukumat doiralarida taklif maʼqullanmadi. Bundan tashqari, Elzas-Lotaringiyaga birinchi qayd etilgan yapon delegatsiyasi 1900-yilda maktablar va davlat muassasalari, masalan, sudlar, qamoqxonalar va shahar maʼmuriyatiga tashrif buyurgan Tayvan mustamlaka hukumatining davlat xizmatchisi tomonidan boʻlgan. 30 yil oʻtgach, bu amaldor Ishizuka Eizo Tayvan gubernatori boʻldi. Biroq, bu tashrifdan soʻng, Tayvandagi mustamlaka hukumati bilan bogʻliq boshqa hech qanday delegatsiya Elzas-Lotaringiyaga yuborilmagan<ref name="TaiwanGermany"/>. === Ikkinchi jahon urushidan keyingi aloqalar === Urushdan soʻng, Tayvan 34 yil oldin Sin agʻdarilgan rejim Xitoy Respublikasiga qaytarildi va Germaniya ittifoqchilar tomonidan ishgʻol qilindi. Biroq, [[Sovuq urush]] boshlanishi bilan [[Germaniya|Germaniya Federativ Respublikasi]] yoki [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Gʻarbiy Germaniya]] dastlab [[Xitoy|Xitoy Xalq Respublikasini,]] birinchi navbatda, Hallshteyn doktrinasidagi qatʼiy antikommunistik tashqi siyosati tufayli tan olmadi, ammo hali ham Xitoy Xalq Respublikasi bilan diplomatik munosabatlarni saqlab qoldi. 1949-yilda Xitoy fuqarolar urushida magʻlubiyatga uchragan Xitoy hukumati Tayvanga qochib ketgan.  Gʻarbiy Germaniya Germaniyani qayta birlashtirishda Xitoy tomonidan qoʻllab-quvvatlanishiga umid qilib, „Yagona Xitoy“ siyosatini rasman qoʻllab-quvvatladi. 1972-yilda Gʻarbiy Germaniya XXR bilan rasman diplomatik aloqalar oʻrnatdi, lekin norasmiy aloqalar 1964-yildan beri mavjud boʻlgan<ref>[http://dcg.de/runge/kooperation.html Kooperation im Wandel: 30 Jahre diplomatische Beziehungen Bundesrepublik Deutschland — Volksrepublik China]</ref><ref>Alexander Troche: ''Berlin wird am Mekong verteidigt.'' Die Ostasienpolitik der Bundesrepublik in China, Taiwan und Süd-Vietnam 1954-1966. Düsseldorf 2001, S. 86.</ref><ref>Gunter Schubert: Gunter Schubert — The European Dimension of German-Taiwanese Relations. Vortrag auf der Konferenz „The Role of France and Germany in Sino-European Relations“ in Hongkong Juli / August 2001 [http://www.ceri-sciences-po.org/ PDF]</ref>. === Yaqin tarix === 2020-yilda Germaniya Tashqi ishlar vazirligi ikki tomonlama munosabatlar tasvirlangan sahifadan Tayvan bayrogʻini olib tashlagach, ikki davlat oʻrtasida diplomatik kelishmovchilik yuzaga keldi<ref>{{Veb manbasi|muallif=Silk|ism=John|sarlavha=Taiwan condemns flag removal from Germany's foreign ministry website|url=https://www.dw.com/en/taiwan-germany-flag-removal/a-54163977|ish=www.dw.com|nashriyot=DW|kirish sanasi=17-iyul 2021-yil}}</ref>. 2020-yilda Daniela Kluckert Tayvan bilan munosabatlarni mustahkamlash tarafdori ekanligini bildirdi<ref>{{Veb manbasi|muallif=Everington|ism=Keoni|sarlavha=German MP sports T-shirt supporting Taiwan|url=https://www.taiwannews.com.tw/en/news/4080290|ish=www.taiwannews.com.tw|sana=17 December 2020|nashriyot=Taiwan News|qaralgan sana=17-iyul 2021-yil}}</ref>. 2021-yil yanvar oyida Germaniya hukumati Tayvan hukumatiga murojaat qilib, Tayvan yarimoʻtkazgich kompaniyalarini ishlab chiqarishni koʻpaytirishga koʻndirishga yordam berishni soʻradi, chunki global yarim oʻtkazgich tanqisligi Germaniya iqtisodiyotining COVID-19 pandemiyasidan tiklanishiga toʻsqinlik qilmoqda edi. Yarimoʻtkazgichlarning yetishmasligi avtomobil ishlab chiqarish liniyalarining ishlamay qolishiga olib keldi. Germaniya Iqtisodiyot vaziri Piter Altmayer Tayvanning yarimoʻtkazgich kompaniyalarini ishlab chiqarish quvvatlarini oshirishga harakat qilish uchun Tayvan iqtisodiyot vaziri Van Mei-hua bilan shaxsan bogʻlandi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Nienaber |first=Michael |date=24-yanvar 2021-yil |title=Germany urges Taiwan to help ease auto chip shortage |work=www.reuters.com |agency=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-taiwan-autos-chips/germany-urges-taiwan-to-help-ease-auto-chip-shortage-idUSKBN29T04V |access-date=25-yanvar 2021-yil}}</ref>. Bunga javoban Van Mey-hua Germaniyadan [[COVID-19 koronavirus infeksiyasi|COVID-19]] ga qarshi vaksinalarni taʼminlashda yordam soʻradi<ref>{{Veb manbasi|muallif=<!--Not stated-->|sana=28-yanvar 2021-yil|sarlavha=Taiwan asks Germany to help obtain coronavirus vaccines|url=https://www.taiwannews.com.tw/en/news/4114127|kirish sanasi=17-iyul 2021-yil|ish=[[Taiwan News]]|til=inglizcha}}</ref>. 2021-yil iyul oyida Germaniya va Tayvan ikki davlat oʻrtasidagi havo qatnovini kengaytirish toʻgʻrisidagi bitimni imzoladilar. Haftalik yoʻlovchi reyslari 7 tadan 12 taga koʻpaytirildi va beshinchi erkinlik (havo erkinliklari) huquqi bilan yuk reyslari 3 tadan 5 taga koʻpaytirildi<ref>{{Veb manbasi|muallif=Hsiao-han|ism=Yu|sarlavha=Taiwan, Germany sign air transport agreement|url=https://focustaiwan.tw/politics/202107150026|ish=focustaiwan.tw|nashriyot=Focus Taiwan|qaralgan sana=17-iyul 2021-yil}}</ref>. 2021-yil iyul oyida Germaniyaning Tayvandagi vakili Tomas Prinz Tayvanning diplomatiya uchun medali bilan taqdirlandi<ref>{{Veb manbasi|muallif=Yu-chen|ism=Chung|sarlavha=Departing German envoy to Taiwan receives Grand Medal of Diplomacy|url=https://focustaiwan.tw/politics/202107160020|ish=focustaiwan.tw|nashriyot=Focus Taiwan|qaralgan sana=17-iyul 2021-yil}}</ref>. 2021-yil oktabr oyida Global Times gazetasining „Tayvan masalasiga yakuniy yechim“ga chaqirgan tvitini Erkin Demokratik partiya vakili Frank Myuller-Rozenritt „yahudiylar masalasining yakuniy yechimi“ga oʻxshashligi uchun qoraladi<ref>{{Veb manbasi|muallif=Haime|ism=Jordyn|sarlavha=Chinese state-run site proposes 'final solution to the Taiwan question'|url=https://www.jpost.com/international/chinese-state-run-site-proposes-final-solution-to-the-taiwan-question-682664|ish=www.jpost.com|nashriyot=The Jerusalem Post|qaralgan sana=21-oktabr 2021-yil}}</ref>. 2021-yil dekabr oyida Bundestag hukumatni Tayvan bilan aloqa va hamkorlikni kengaytirishga chaqiruvchi rezolyutsiya qabul qildi<ref>{{Veb manbasi|muallif=Staff Writer|sarlavha=Bundestag votes to expand Taiwan ties|url=https://www.taipeitimes.com/News/front/archives/2021/12/13/2003769497|ish=taipeitimes.com|sana=13 December 2021|nashriyot=Taipei Times|qaralgan sana=18-dekabr 2021-yil}}</ref>. 2022-yil oktyabr oyida Klaus-Piter Vilsh boshchiligidagi Bundestag delegatsiyasi Tayvanga tashrif buyurdi<ref>{{Veb manbasi|muallif=Ruei-chi|ism=Wu|sarlavha=First German parliamentary group since COVID-19 arrives in Taiwan|url=https://focustaiwan.tw/politics/202210020004|ish=focustaiwan.tw|nashriyot=Focus Taiwan|qaralgan sana=2-oktabr 2022-yil}}</ref>. == Vakillik idoralari == === Taypey nemis instituti === Germaniyaning Taypey nemis instituti har yili Oktoberfest bayramini oʻtkazadi<ref>{{Veb manbasi|muallif=<!--Not stated-->|sana=26-sentabr 2021-yil|sarlavha=German Trade Office Oktoberfest 2020 kicks off in Taipei|url=https://www.taiwannews.com.tw/en/news/4017164|kirish sanasi=17-iyul 2021-yil|ish=[[Taiwan News]]|til=inglizcha}}</ref>. == Manbalar == <references group="" responsive="1"></references> [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Tayvan ]] [[Turkum:Tayvanning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] pv919i6qpk47v3nqotxec2fgsxty1u2 0 813627 6221265 5168203 2026-07-31T12:28:16Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Pokiston " ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221265 wikitext text/x-wiki {{Infobox bilateral relations|Germaniya — Pokiston|Tasvir=Pakistan_Germany_Locator.svg|Mamlakat1=Germaniya|Mamlakat2=Pokiston|Rang1=orange|Rang2=green}} '''Germaniya — Pokiston munosabatlari''' ({{lang-de|Deutschland–Pakistan Beziehungen}}; {{lang-ur|جرمنی پاکستان تعلقات}}) [[Germaniya|Germaniya Federativ Respublikasi]] [[Pokiston|va Pokiston Islom Respublikasi]] oʻrtasidagi ikki tomonlama munosabatlarni nazarda tutadi<ref name="Die Missionen Genannt auf den mit Pakistan" /><ref name="Ministrium die Internationale Beziehungen, Islamabad Auslandsvertretung">{{Veb manbasi|sarlavha=Der Pakistan und Duestschland Beziehung|url=http://www.auswaertiges-amt.de/EN/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/01-Laender/Pakistan.html|kirish sanasi=25-iyun 2013-yil|ish=Ministrium die Internationale Beziehungen und missionian Auslandsvertretung|nashriyot=Ministrium die Internationale Beziehungen, Islamabad Auslandsvertretung}}</ref>. Ikki davlat 1950-yillarda ijtimoiy, taʼlim va iqtisodiy rivojlanishga eʼtibor qaratgan holda diplomatik aloqalarni oʻrnatgan<ref name="Ministrium die Internationale Beziehungen, Islamabad Auslandsvertretung" /> va Pokiston [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Gʻarbiy Germaniyaga]] 120 million rupiya qarz bergan. Mamlakatlar 1963-yildan buyon iliq aloqalarga ega<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.thenews.com.pk/archive/print/536100-pakistan-lent-rs120-million-to-west-germany-in-1963|sarlavha=Pakistan lent Rs 120 million to West Germany in 1963|ish=thenews.com.pk}}</ref>. Germaniya [[Islomobod|Islomoboddagi]] elchixonasi va [[Karachi]], [[Lohur|Lahor]], [[Peshovar]] va [[Kvetta|Kvettadagi]] bosh konsulliklari orqali vakillik qiladi<ref name="Ministrium die Internationale Beziehungen, Islamabad Auslandsvertretung" />. Pokiston [[Berlin|Berlindagi]] elchixona va [[Gamburg|Gamburgdagi]] bosh konsullikka ega<ref name="Die Missionen Genannt auf den mit Pakistan">{{Veb manbasi|muallif=Staffe|sarlavha=Die Auslandsvertretung auf den mit Pakistan im Berlin, Duetschland|url=http://www.pakistanembassy.de/index.php?id=63&L=1%2F%2Fphpopenchat%2Fcontrib%2Fyabbse%2Fpoc.php%3Fsourcedir%3D|ish=Government auf dem mit Pakistan|nashriyot=Die Missionen Genannt auf den mit Pakistan|qaralgan sana=25-iyun 2013-yil}}{{Oʻlikhavola|date=iyul 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Kuchli hamkorlik va tarixiy aloqalarga qaramay, ikki davlat, birinchi navbatda[[Afgʻonistondagi urush (2001—2021)|, Afgʻonistondagi urushga]] oid kelishmovchiliklar va turli siyosatlar, shuningdek, 2014-yildan keyin AQSh boshchiligidagi koalitsiya qoʻshinlarining chekinishi va 2021-yilda olib chiqilishi tufayli oʻsib borayotgan keskinlikni boshdan kechirgan<ref name="Ajj Television, archives">{{Yangiliklar manbasi |date=22-iyun 2007-yil |title=Germany warns of terror threat, action being planned in Pakistan |work=Ajj Television, archives |url=http://www.aaj.tv/2007/06/germany-warns-of-terror-threat-action-being-planned-in-pakistan/ |access-date=25-iyun 2013-yil |archive-date=26-dekabr 2018-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226232503/http://www.aaj.tv/2007/06/germany-warns-of-terror-threat-action-being-planned-in-pakistan/ |url-status=dead }}</ref>. Germaniya Pokistonning eng yirik savdo hamkorlaridan biridir. Rasmiy hisob-kitoblarga koʻra, 2019-yilda Germaniyada taxminan 124 ming pokistonlik istiqomat qilgan.  == Mamlakatni taqqoslash == {| class="wikitable" !Umumiy ism ! [[Germaniya]] ! [[Pokiston]] |- ! Rasmiy nomi ! Germaniya Federativ Respublikasi ! Pokiston Islom Respublikasi |- | Gerb | style="text-align:center" |[[Fayl:Coat_of_arms_of_Germany.svg|169x169px]] | style="text-align:center" |[[Fayl:State_emblem_of_Pakistan.svg|149x149px]] |- | Bayroq | style="text-align:center" |{{Flagicon|Germany}} | style="text-align:center" |{{Flagicon|Pakistan}} |- | [[Maydoniga koʻra davlatlar roʻyxati|Hudud]] | 357 386&nbsp;km <sup>2</sup> (137 988 kv. mil) | 881 913&nbsp;km <sup>2</sup> (340 509 kv. mil) |- | [[Aholi boʻyicha davlatlar roʻyxati|Aholi]] | 82 800 000 (2018) | 209 970 000 (2017) |- | [[Aholi zichligi boʻyicha davlatlar statistikasi|Aholi zichligi]] | 232/km <sup>2</sup> (600,9/kv mi) | 244,4/km <sup>2</sup> (633/kv mi) |- | [[Davlat poytaxtlari roʻyxati|Poytaxt]] | [[Berlin]] | [[Islomobod]] |- | Eng katta Metropolitan hududi | [[Berlin]] (3 711 930) | [[Karachi]] (14 910 352)<ref name="census2017">{{Veb manbasi|url=http://www.pbs.gov.pk/content/provisional-summary-results-6th-population-and-housing-census-2017-0|sarlavha=PROVISIONAL SUMMARY RESULTS OF 6TH POPULATION AND HOUSING CENSUS-2017|nashriyot=[[Pakistan Bureau of Statistics]]|qaralgan sana=21-oktabr 2017-yil}}</ref> |- | Hukumat | Federal [[Parlamentarizm|parlament]] [[Respublika|respublikasi]] | Federal parlament respublikasi |- | Hozirgi rahbar | [[Frank-Walter Steinmeier|Frank-Valter Shtaynmayer]] | Orif Alvi |- | Rasmiy tillar | [[Nemis tili|nemis]] | [[urdu]] |- | [[YIM boʻyicha davlatlar roʻyxati|YaIM (nominal)]] | 4,211 trillion dollar | 324,73 milliard dollar (2018)<ref>{{Veb manbasi|url=http://statisticstimes.com/economy/countries-by-projected-gdp.php|sarlavha=Countries by Projected GDP 2021 - StatisticsTimes.com|ish=statisticstimes.com}}</ref> |- | [[Dunyo mamlakatlarining YaIM (XQP)|YaIM (PPP)]] | 4,373 trillion dollar | 1,141 trillion dollar (2018)<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2018/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=64&pr.y=11&sy=2018&ey=2018&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C556%2C513%2C514%2C518%2C558%2C564%2C524%2C534&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a=#cs31|sarlavha=World Economic Outlook Database, April 2018|ish=www.imf.org}}</ref> |- | [[YIM jon boshi hisobi boʻyicha mamlakatlar roʻyxati|Aholi jon boshiga YaIM (nominal).]] | 50 841 dollar | 1650 dollar |- | Aholi jon boshiga YaIM (PPP). | 52 801 dollar | 5 374 dollar |- | [[Inson kamoloti indeksi|Inson taraqqiyoti indeksi]] |{{Oʻsish}} 0,936 (<span style="color:#090;">juda yuqori</span>) |{{Oʻsish}} 0,562 (<span style="color:#fc0;">oʻrta</span>) |- | Harbiy xarajatlar | 44,3 milliard dollar | 9,6 milliard dollar<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Gurung |first=Shaurya Karanbir |title=20% increase in Pakistan defence budget signals neighbour's intent |work=The Economic Times |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/defence/20-increase-in-pakistan-defence-budget-signals-neighbours-intent/articleshow/63966279.cms}}</ref> |} == Tarixi == [[Fayl:Bundesarchiv_B_145_Bild-F018078-0008,_Bonn,_BMJ,_Empfang_Staatssekretär_aus_Afghanistan.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c5/Bundesarchiv_B_145_Bild-F018078-0008 %2C_Bonn%2C_BMJ%2C_Empfang_Staatssekret%C3%A4r_aus_Afghanistan.jpg/220px-Bundesarchiv_B_145_Bild-F018078-0008 %2C_Bonn%2C_BMJ%2C_Empfang_Staatssekret%C3%A4r_aus_Afghanistan.jpg|thumb| Ikki davlat davlat kotiblarining [[Bonn|Bonndagi]] ziyofati. 1964-yil]] [[Fayl:Bundesarchiv_B_145_Bild-F009528-0017,_Staatspräsident_von_Pakistan_in_München.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a2/Bundesarchiv_B_145_Bild-F009528-0017 %2C_Staatspr%C3%A4sident_von_Pakistan_in_M%C3%BCnchen.jpg/220px-Bundesarchiv_B_145_Bild-F009528-0017 %2C_Staatspr%C3%A4sident_von_Pakistan_in_M%C3%BCnchen.jpg|thumb| Ayub Xon 1961-yil 22- yanvarda Germaniyada.]] Pokiston va Germaniya oʻrtasida 1951-yilda diplomatik aloqalar oʻrnatilganidan beri iliq doʻstona munosabatlar mavjud. Pokiston Germaniya Federativ Respublikasi (Gʻarbiy Germaniya) bilan munosabatlarni oʻrnatgan birinchi Osiyo davlatlaridan biri boʻlgan. Bu munosabatlar demokratiya, plyuralizm, inson huquqlarini hurmat qilish, madaniy va diniy xilma-xillik va iqtisodiy liberalizm kabi umumiy qadriyatlarga asoslanadi. Pokiston-Germaniya munosabatlari 1951-yilda boshlanganidan buyon yuksalish yoʻlida bormoqda. === Sovuq urush davridagi munosabatlar: 1950—1990-yillar === Ikki tomonlama munosabatlar 1940-yillarning oxiri, 1950-yillarda ikkala davlat oʻrnatilgandan keyin tiklandi<ref name="Daily Times, Pakistan">{{Yangiliklar manbasi |last=Staffe |date=15-sentabr 2010-yil |title=Pak-German bilateral relations need to be strengthened |work=Daily Times, Pakistan |url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2010/09/15/story_15-9-2010_pg5_12 |access-date=25-iyun 2013-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20131213030406/http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2010%2F09%2F15%2Fstory_15-9-2010_pg5_12 |archive-date=13-dekabr 2013-yil}}</ref>. [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Gʻarbiy]] va [[Germaniya Demokratik Respublikasi|Sharqiy]] Germaniya ham 1950-yillarda [[Hindiston]] bilan ittifoq tuzishga moyil boʻlgan<ref name="Robotka, Humboldt University of Berlin">{{Veb manbasi|muallif=Robotka|ism=Bettina|sarlavha=Germany's South Asia Strategy: Implications for Pakistan|url=http://www.iobm.edu.pk/PBR/PBR_1110/111006_424-438-German%20south%20asia%20stratgey.pdf|ish=Centre of Area and Policy Studies of Humboldt University of Berlin|nashriyot=Robotka, Humboldt University of Berlin|qaralgan sana=24-iyun 2013-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120513172800/http://iobm.edu.pk/PBR/PBR_1110/111006_424-438-German%20south%20asia%20stratgey.pdf|arxivsana=13 May 2012}}</ref>. Pokistonning [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Gʻarbiy Germaniya]] bilan munosabatlari nisbatan sogʻlom va oʻzaro hamkorlikka asoslangan boʻlsa-da, [[Germaniya Demokratik Respublikasi|Sharqiy Germaniya]] bilan munosabatlari yomonlashgan edi. Aksincha, Sharqiy-Germaniya 1950-yillarda Sharqiy-Pokiston bilan mustahkam aloqalarni saqlab qolgan. 1961-yilda Prezident [[Ayub Xon (general)|Ayub Xon]] [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Gʻarbiy Germaniyaga]] birinchi davlat tashrifi bilan prezident [[Heinrich Lübke|Geynrix Lyubke]] va kansler [[Konrad Adenauer]] bilan uchrashdi. Bu vaqt ichida Germaniya sanoatni rivojlantirish dasturini ishga tushirish uchun Pokiston bilan hamkorlik qildi; shuning uchun Germaniyaning birinchi iqtisodiy hamkorlaridan biriga aylangan. 1960-yillarda Gʻarbiy Germaniya Pokistonga sanoatlashtirishning oʻsishiga yordam berish uchun uzoq muddatli va ogʻir sanoat dasturlarini boshladi. Gʻarbiy Germaniya Pokistonni „rivojlanayotgan mamlakatda muvaffaqiyatli rivojlanish siyosatining namunasi“ sifatida rivojlantirdi. Shu bilan birga, Pokiston va Sharqiy Germaniya fuqarolik jamiyati doʻstona impulslar yarata boshladi: 1968-yilda Karachida GDRga bagʻishlangan kitob koʻrgazmasi tashkil etildi va Leypsig savdo yarmarkasiga pokistonlik rahbarlik qiladigan ofis qoʻshildi. Keyingi yil Pokiston-GDR doʻstlik jamiyatlari bir qator jamgʻarmalarining boshlanishi boʻldi<ref name=":0">{{jurnal manbasi|last=Benatar|first1=Alexander|date=2021|title=Relations between Pakistan and the GDR until 1973|url=https://www.projekt-mida.de/wp-content/uploads/2021/06/Benatar-Alexander-Relations-between-Pakistan-and-the-GDR-until-1973.pdf|journal=MIDA Archival Reflexicon|pages=2–3}}</ref>. [[Hindiston — Pokiston urushi|1971-yilgi]] [[Hindiston-Pokiston munosabatlari|Hindiston va Pokiston]] urushi paytida Germaniya betaraflik siyosatini saqlab qolgan boʻlsa ham; Sharqiy Germaniya Bangladesh 1971-yilda [[Bangladesh ozodlik urushi|mustaqillikka erishganidan]] keyin 1972-yilda uni rasman tan olgan dunyodagi uchinchi va Yevropadagi birinchi davlatga aylandi<ref name="Ocala, Florida, USA: Ocala Star-Banner, via Google News. Associated Press.">{{Veb manbasi|muallif=staff reporter|sarlavha=East-Germany recognize Bangladesh|url=https://news.google.com/newspapers?id=5nZPAAAAIBAJ&sjid=MgUEAAAAIBAJ&pg=7288,1674157&dq=bangla-desh&hl=en|ish=Ocala, Florida, USA: Ocala Star-Banner|qaralgan sana=24-iyun 2013-yil|sana=11-yanvar 1972-yil}}</ref>. Bu biroz hayratlanarli edi, chunki mojaro davom etar ekan, GDR hukumati Avami ligasida Hindiston tomonidan qoʻllab-quvvatlangan separatistlarni soʻzsiz tarafdori boʻlgan edi<ref name=":0"/>. 1970-yillarda Pokiston Sharqiy Germaniya va Sovet bloki bilan munosabatlarini normallashtirdi<ref name="Ocala, Florida, USA: Ocala Star-Banner, via Google News. Associated Press." />. 1973-yil yanvar oyida GDRning Pokistondagi elchixonasi ochilishi muvaqqat ishlar vakili Valter Shmidt ostida boʻldi, keyingi aprel oyida uning oʻrniga birinchi doimiy elchi Xans Maretzki tayinlandi. Bir necha hafta oldin, aprel oyi boshida Pokiston Sharqiy Berlinda oʻz elchixonasini ochgan edi; Jamshed KA Marker, Ottavadagi sobiq elchi, uning birinchi elchisi etib tayinlangan<ref name=":0" />. == Madaniy aloqalar == [[Fayl:Iqbal_Street_in_Heidelberg_Germany.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/Iqbal_Street_in_Heidelberg_Germany.jpg/220px-Iqbal_Street_in_Heidelberg_Germany.jpg|thumb| Germaniyaning Geydelberg shahridagi koʻcha [[Muhammad Iqbol|Alloma Iqbol]] sharafiga nomlangan.]] Diplomatik munosabatlar oʻrnatganidan beri Germaniya va Pokiston oʻrtasida juda yopiq va samimiy munosabatlar mavjud. Germaniya qayta birlashtirilishidan oldin Pokiston [[Germaniya Demokratik Respublikasi|Sharqiy Germaniya]] va [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Gʻarbiy]] Germaniya bilan iliq va samimiy munosabatlarni saqlab qoldi. Germaniyada 35 081 pokistonlik muhojir istiqomat qiladi va hozirda Pokistonda 1200 dan ortiq nemislar yashaydi. Nemislar asosan Karachi, Lahor va Peshovarda istiqomat qiladi. Germaniya Islomoboddagi elchixonasi, [[Karachi|Karachidagi]] konsulligi, [[Lohur|Lahor]], [[Peshovar]] va [[Kvetta|Kvettadagi]] faxriy konsulliklari bilan mamlakatda sogʻlom diplomatik mavjudlikni saqlab kelmoqda. Germaniya ham Pokistonning hozirgi siyosiy voqealarida muhim va taʼsirchan rol oʻynagan davlatlardan biri hisoblanadi, boshqalari [[Saudiya Arabistoni]], [[Xitoy]], [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]] va [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniyadir]]. Karachida yer osti oʻtish joyi boʻlib, Schön aylana yer osti dovoni deb nomlangan<ref>{{Veb manbasi|sana=19-iyul 2005-yil|sarlavha=Schon Circle Underpass to be ready in October 2006|url=http://www.brecorder.com/news/3181560|kirish sanasi=5-may 2021-yil|ish=Brecorder|til=inglizcha}}</ref>. === Arxeologiya === Pokistonda nemis arxeologlari oʻnlab yillar davomida faol ish olib borishgan. Masalan, 1979-yildan beri Geydelberg fanlar va gumanitar fanlar akademiyasi koʻmagida Qoraqurum shossesi boʻylab qoya oʻymakorligi va yozuvlari loyihasi amalga oshirilmoqda. Nemis tadqiqotchilari ushbu loyiha doirasida Gilgit-Baltistonga muntazam sayohat qilishadi<ref name=>{{Veb manbasi|url=https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/laenderinformationen/pakistan-node/pakistan/209312|sarlavha=Germany and Pakistan: Bilateral relations|ism=Auswärtiges|muallif=Amt|ish=German Federal Foreign Office}}</ref>. [[Fayl:Lahore_Fort_view_from_Baradari.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4f/Lahore_Fort_view_from_Baradari.jpg/275px-Lahore_Fort_view_from_Baradari.jpg|right|thumb|275x275px| Germaniya Lahor qal’asini tiklashga yordam berdi]] Bir necha yildirki, Federal Tashqi ishlar vazirligi Pokistonda madaniy saqlanish loyihalarini moliyalashtirib keladi. Soʻnggi yillardagi asosiy loyihalar qatoriga Lahor qal’asi freskalari va Baltistonning Gulabpur shahridagi tarixiy Amburiq masjidini tiklash kiradi. 2010- va 2011-yillarda Federal Tashqi ishlar vazirligi Ogʻa Xon jamgʻarmasi (AKF) bilan hamkorlikda Lahorning tarixiy Eski shahridagi anʼanaviy turar-joy binolarini taʼmirlash va tiklash uchun mablagʻ ajratdi. Ikki loyiha 2010- va 2014-yillarda mos ravishda YuNESKOning Osiyo-Tinch okeani mintaqasidagi madaniy merosni muhofaza qilish mukofotiga sazovor boʻlgan. 2017-yildan beri Lahor qal’asi freskalarining bir qismini qayta tiklash boʻyicha loyiha AKF bilan hamkorlikda amalga oshirilmoqda. Bu loyiha 2018-yilgacha davom etishi rejalashtirilgan edi. ==== Gyote instituti ==== Ikki tomonlama madaniy aloqalarni rivojlantiruvchi asosiy muassasa Karachidagi Gyote Institutidir. Bauhaus davridan qolgan va tarixiy yodgorlik sifatida tasniflangan Gyote Instituti joylashgan binoda til kurslaridan tashqari koʻplab madaniy tadbirlar ham oʻtkaziladi. Madaniy hamkorlikda faol boshqa muassasa Lahordagi Gyote Institutiga qarashli Annemarie Shimmel uyi boʻlib, u til kurslari va madaniy dasturni ham taklif etadi. === Eshittirish === Germaniyaning [[Deutsche Welle|Deutsche Welle (DW)]] teleradiokompaniyasi va Pokiston radioeshittirish korporatsiyasi (PBC) oʻrtasida uzoq vaqtdan beri oʻqitish boʻyicha yaqin hamkorlik mavjud. Deutsche Welleʼning Islomobodda oʻz vakolatxonasi bor. == Diplomatik munosabatlar == [[Fayl:Bundesarchiv_B_145_Bild-F012028-0008,_Königswinter,_Minister_Bhutto_gibt_Empfang.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c0/Bundesarchiv_B_145_Bild-F012028-0008 %2C_K%C3%B6nigswinter%2C_Minister_Bhutto_gibt_Empfang.jpg/275px-Bundesarchiv_B_145_Bild-F012028-0008 %2C_K%C3%B6nigswinter%2C_Minister_Bhutto_gibt_Empfang.jpg|right|thumb|275x275px| Bxutto nemis rasmiysi bilan uchrashdi.]] === Pak-Germaniya strategik muloqoti === 2011-yil yanvar oyida Germaniya va Pokiston mudofaa, iqtisodiyot, taʼlim, energetika, sarmoya va infratuzilmani rivojlantirish uchun har yili '''Pak-Germaniya strategik muloqotini''' boshlashga kelishib oldilar<ref>{{Veb manbasi|url=http://tribune.com.pk/story/100947/pakistan-germany-strengthen-bilateral-relations|sarlavha=Pakistan, Germany strengthen bilateral relations|sana=8-yanvar 2011-yil|ish=The Express Tribune}}</ref>. Strategik muloqotning toʻrtta raundi, oxirgisi 2018-yil noyabr oyida [[Islomobod|Islomobodda]] boʻlib oʻtgan. == Iqtisodiy munosabatlar == Pokiston Germaniya bilan hamkorlikni rivojlantirishga kirishgan birinchi davlatlardan biri boʻlgan. Germaniya-Pokiston taraqqiyot hamkorligi 1961-yilda, Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot Federal vazirligi (BMZ) tashkil topgan yili boshlangan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.bmz.de/en/countries|sarlavha=Countries|ish=Federal Ministry for Economic Cooperation and Development}}</ref>. 1963-yilda Ayub Xon boshchiligidagi hukumat Germaniyaga (Gʻarbiy Germaniya) 20 yil muddatga kreditga 25 million dollar berdi&nbsp; (Inflyatsiyani qoplagan holda, bu 2018-yilda 250 million dollardan oshadi)<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.thenews.com.pk/archive/print/536100-pakistan-lent-rs120-million-to-west-germany-in-1963|sarlavha=Pakistan lent Rs 120 million to West Germany in 1963|ish=www.thenews.com.pk}}</ref>. Savdo investitsiyalari 2,3 [[milliard]] [[Yevro|yevrodan]] oshdi. Germaniya hozirda Pokistonning toʻrtinchi yirik savdo sherigi hisoblanadi. Germaniya 1961-yildan beri Pokistonga jami 3 milliard yevro taqdim etgan. Pokiston Germaniyani ikki tomonlama hamkorlar soni boʻyicha toʻrtinchi oʻrinda turadi. Karachida joylashgan nemis transmilliy kompaniyalari asosan franchayzing huquqlari orqali:   Germaniya oʻrtasida quyidagi ikki tomonlama shartnomalar mavjud va Germaniya va Pokiston oʻrtasida quyidagi ikki tomonlama shartnomalar tuzilgan: * Havo transporti shartnomasi * Ikki tomonlama soliqqa tortish boʻyicha kelishuv * Investitsiyalarni himoya qilish va ragʻbatlantirish toʻgʻrisidagi bitim * Texnik va moliyaviy hamkorlik toʻgʻrisidagi doiraviy bitim (moliyaviy va texnik hamkorlik toʻgʻrisidagi yillik shartnomalarga kiritilgan oʻzgartirishlar bilan) * Ilmiy tadqiqotlar va texnologik rivojlanish sohasida hamkorlik toʻgʻrisidagi bitim 1990-yillarda Germaniya va Pokiston Pokiston nemis biznes forumi deb nomlanuvchi biznes ittifoqiga kirishgan. Ittifoq 1997-yilda Germaniyaning Pokistondagi elchisining kamtarona tashabbuslari bilan tashkil topgan. [[Islomobod]] va [[Berlin]] oʻrtasidagi tijoriy savdo ham soʻnggi yillarda juda muhim, chunki Germaniya Pokistonning toʻrtinchi yirik savdo sherigi hisoblanadi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.rediff.com/news/1999/jun/21ger.htm|sarlavha=Rediff on the NeT: Germany has proof of Pak's involvement in Kargil|ish=www.rediff.com}}</ref>. 2000-yilda Germaniya Pokiston va [[Tolibon]] oʻrtasidagi Shimoliy-Gʻarbiy Pokistondagi urush atrofida Pokistonning eng muhim ittifoqchilaridan biriga aylandi. Soʻnggi yillarda Germaniya-Pokiston savdo va ilm-fan aloqalari Germaniyaning Pokistonga sarmoya kiritishi va savdosi bilan sezilarli darajada rivojlandi. Germaniya Pokistonning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishida faol ishtirok etib, „Demokratik Pokiston doʻstlari“ forumining faol aʼzosi hisoblanadi. Pokiston va Germaniya ham yaxshi iqtisodiy aloqalarga ega. Germaniya Pokiston tovarlarining oltinchi yirik importchisi. Pokistonning Germaniyaga asosiy eksporti toʻqimachilik va charm mahsulotlari, Germaniyaning Pokistonga eksport qilinadigan asosiy mahsuloti esa mashinasozlik va kimyo mahsulotlaridir. Bundan tashqari, Pokistonda 30 ga yaqin nemis kompaniyalari faoliyat yuritmoqda — nafaqat yirik firmalar, balki kichik va oʻrta korxonalar ham bor. 2014-yil avgust oyida Germaniyaning Pokistondagi elchisi doktor Sirill Nann moliya vaziri senator Is’hoq Darga iqtisodiy energiyani qoʻllab-quvvatlash maqsadida Germaniya ishbilarmonlari 2014-yil 24-avgust kuni Berlinda ikki davlat oʻrtasidagi ishbilarmonlik aloqalarini taʼminlaydigan „Pokiston darvozasi“ni ishga tushirayotgani haqida maʼlumot berdi. === Xitoy-Pokiston iqtisodiy koridori (CPEC) === 2018-yil noyabr oyida Pokiston Germaniyaga Xitoy-Pokiston iqtisodiy koridori (CPEC) hamkorligini taklif qildi. Pokiston nemis kompaniyalariga CPECning maxsus iqtisodiy zonalariga (SEZ) sarmoya kiritish taklifi bilan chiqdi, bu mintaqa uchun oʻyin oʻzgartiruvchi sifatida koʻriladigan muhim doirasi hisoblanadi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.thenews.com.pk/print/387988-pakistan-proposes-cpec-partnership-to-germany|sarlavha=Pakistan proposes CPEC partnership to Germany|ish=www.thenews.com.pk}}</ref>. === Biznes === ==== Pokiston nemis biznes forumi ==== 1997-yilda Pokiston nemis biznes forumi (PGBF) tashkil etildi. Oʻshandan beri u Germaniya va Pokiston oʻrtasidagi ikki tomonlama iqtisodiy aloqalarni ilgari surish va kengaytirish uchun markaziy vositaga aylanish bilan shugʻullanadi<ref>{{Veb manbasi|url=http://pgbf.com.pk/cgi-sys/suspendedpage.cgi|sarlavha=Account Suspended|ish=pgbf.com.pk|qaralgan sana=18-oktabr 2022-yil|arxivsana=11-fevral 2021-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210211011741/http://www.pgbf.com.pk/cgi-sys/suspendedpage.cgi}}</ref>. ==== Umumiy imtiyozlar tizimi ==== 2014-yilda Pokiston Yevropa Ittifoqining umumiy imtiyozlar tizimiga (GSP+) kiritildi. Bu Pokistonning eksport sektoriga turli mahsulotlar, xususan, toʻqimachilik uchun Yevropa bozoriga yaxshi kirish imkonini beradi. Yevropa Ittifoqi doirasida Germaniya Pokistonni tizimga qabul qilish tarafdori. === Savdo va investitsiyalar === Germaniya Pokistonga 1,8 milliardga yaqin eksport va Pokistondan 1,1 milliard import qiladi. {| class="wikitable" ! ! colspan="2" | 2007-yil ! colspan="2" | 2008-yil ! colspan="2" | 2009-yil ! colspan="2" | 2010-yil ! colspan="2" | 2011-yil ! colspan="2" | 2012-yil ! colspan="2" | 2013-yil ! colspan="2" | 2014-yil ! colspan="2" | 2015-yil ! colspan="2" | 2016-yil ! colspan="2" | 2017-yil |- |{{Flagicon|Germany}} '''Germaniya eksporti''' | 1,25 milliard dollar |{{Oʻsish}} | 1,37 milliard dollar |{{Oʻsish}} | $1,1 mlrd |{{Loss}} | $995 mln |{{Loss}} | 1,09 milliard dollar |{{Oʻsish}} | 1,05 milliard dollar |{{Loss}} | 1,06 milliard dollar |{{Oʻsish}} | 1,09 milliard dollar |{{Oʻsish}} | 1,13 milliard dollar |{{Oʻsish}} | 1,21 milliard dollar |{{Oʻsish}} | 1,29 milliard dollar |{{Oʻsish}} |- |{{Flagicon|Pakistan}} '''Pokiston eksporti''' | 939 million dollar |{{Oʻsish}} | 1,04 milliard dollar |{{Oʻsish}} | 943 million dollar |{{Loss}} | 1,16 milliard dollar |{{Oʻsish}} | 1,57 milliard dollar |{{Oʻsish}} | 1,26 milliard dollar |{{Loss}} | 1,42 milliard dollar |{{Oʻsish}} | 1,71 milliard dollar |{{Oʻsish}} | 1,62 milliard dollar |{{Loss}} | 1,7 milliard dollar |{{Oʻsish}} | 1,9 milliard dollar |{{Oʻsish}} |- | style="background: #D5D5D5;" | '''Umumiy savdo''' | style="background: #D5D5D5;" | '''2,19 milliard dollar''' | style="background: #D5D5D5;" |{{Oʻsish}} | style="background: #D5D5D5;" | '''2,41 milliard dollar''' | style="background: #D5D5D5;" |{{Oʻsish}} | style="background: #D5D5D5;" | '''2,04 milliard dollar''' | style="background: #D5D5D5;" |{{Loss}} | style="background: #D5D5D5;" | '''2,15 milliard dollar''' | style="background: #D5D5D5;" |{{Oʻsish}} | style="background: #D5D5D5;" | '''2,66 milliard dollar''' | style="background: #D5D5D5;" |{{Oʻsish}} | style="background: #D5D5D5;" | '''2,47 milliard dollar''' | style="background: #D5D5D5;" |{{Loss}} | style="background: #D5D5D5;" | '''2,31 milliard dollar''' | style="background: #D5D5D5;" |{{Loss}} | style="background: #D5D5D5;" | '''2,48 milliard dollar''' | style="background: #D5D5D5;" |{{Oʻsish}} | style="background: #D5D5D5;" | '''2,75 milliard dollar''' | style="background: #D5D5D5;" |{{Oʻsish}} | style="background: #D5D5D5;" | '''2,91 milliard dollar''' | style="background: #D5D5D5;" |{{Oʻsish}} | style="background: #D5D5D5;" | '''3,19 milliard dollar''' | style="background: #D5D5D5;" |{{Oʻsish}} |- ! colspan="23" | <small>Eslatma: Barcha qiymatlar AQSh dollarida<ref name="OEC">{{Veb manbasi|url=https://atlas.media.mit.edu/en/visualize/tree_map/hs92/export/deu/pak/show/2016/|sarlavha=OEC - the Observatory of Economic Complexity &#124; OEC}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://atlas.media.mit.edu/en/visualize/tree_map/hs92/import/deu/pak/show/2016/|sarlavha=OEC - the Observatory of Economic Complexity &#124; OEC}}</ref></small> |} == Energiya == [[Fayl:Tarbela_Dam_USAID.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/08/Tarbela_Dam_USAID.jpg/350px-Tarbela_Dam_USAID.jpg|right|thumb|350x350px| Nemis banki Tarbela toʻgʻonini qurishda yordam bergan]] Germaniya oʻnlab yillar davomida Pokistonni energetika sohasida qoʻllab-quvvatlab keladi. Germaniya pasaytirilgan foizli kreditlar berish orqali gidroelektr stansiyalarining butun avlodini qurishga yordam bergan. Keyingi zavodlar qurilmoqda yoki rejalashtirish bosqichida. Soʻnggi yillarda Germaniyaning Pokistondagi majburiyatlari gidroenergetikani rivojlantirishda barqaror natijalarni keltirgan. Germaniya tajribasi mamlakatda keng eʼtirof etilgan. Germaniyaning KfW banki Pokistonning Tarbela toʻgʻoni va Gʻozi-Barotha gidroenergetika loyihasini birgalikda moliyalashtirgan. Yevropalik hamkorlar bilan birga KfW hozirda yana ikkita GES qurilishida ishtirok etmoqda. Koʻp yillik mustahkam hamkorlik tufayli KfW Pokiston energiya taʼminoti tizimi tuzilmalariga ham taʼsir koʻrsatishi mumkin. U WAPDA davlat energetika korxonasini qayta tashkil etishni ragʻbatlantirishda muhim rol oʻynaydi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.kfw-entwicklungsbank.de/International-financing/KfW-Development-Bank/Local-presence/Asia/Pakistan/|sarlavha=Pakistan|ish=www.kfw-entwicklungsbank.de|qaralgan sana=2022-10-18|arxivsana=2020-09-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200928091657/https://www.kfw-entwicklungsbank.de/International-financing/KfW-Development-Bank/Local-presence/Asia/Pakistan/}}</ref>. === Pokiston-Germaniya qayta tiklanadigan energiya forumi (PGREF) === 2014-yil noyabr oyida Germaniya va Pokiston hukumatlari Pokiston-Germaniya qayta tiklanadigan energiya forumini (PGREF) tashkil etish toʻgʻrisida bitim tuzdilar. Forum 2016-yilda Lahorda ish boshlaydi. U Pokistonda nemis energetika sektori, uyushmalar va nohukumat tashkilotlari uchun aloqa nuqtasi boʻlib xizmat qiladi. Uzoq muddatli istiqbolda u treninglar va maʼlumotlar bilan taʼminlash va Germaniya va Pokistondan hamkorlar oʻrtasida hamkorlikni yoʻlga qoʻyishdir. == Taʼlim boʻyicha aloqalar == Germaniya yosh pokistonliklar uchun eng mashhur taʼlim yoʻnalishlaridan biridir. Germaniya va Pokiston universitetlari oʻrtasida 32 ta hamkorlik kelishuvi mavjud. Har yili yuzlab pokistonliklar Germaniyaga va shu tariqa Yevropaning yuragiga oʻqish yoki doktorlik dissertatsiyasini bajarish uchun boradi. 2018-yilda Germaniyada hozirda 4100 Pokistonlik talabalar va doktorantlar istiqomat qiladi. Akademik hamkorlik va tadqiqot almashinuvi 1930-yillarga borib taqaladi, oʻshanda koʻplab olimlar (Pokistonga qoʻshilishni tanlaganlar) Germaniya bilan ishlaganlar. 1960-yilda Germaniya-Pokiston hamkorligi boshlanganidan [[Quaid-i-Azam universiteti|keyin Islomobod universitetida]] dunyoga mashhur Fizika Instituti (IoP) qurildi. Germaniya ham oʻz olimlarini Pokiston olimlari bilan muloqot qilish uchun yuborib, Pokistonda fizikaning yuksalishiga hissa qoʻshdi. Germaniya, shuningdek, Pokistonga [[CERN]] loyihalarida ishtirok etishda yordam beradi va Pokistonning CERNda kuzatuvchi maqomi uchun bir necha marta Pokistonni qoʻllab-quvvatladi. Germaniya, shuningdek, Pokistonning yuzlab fizik va matematiklariga DESYda oʻz tadqiqotlarini oʻtkazishga ruxsat bergan. Oʻsha paytdagi harbiy holat boʻyicha bosh maʼmur Ayub Xon Sharqiy va Gʻarbiy Germaniya bilan strategik aloqalar oʻrnatgan. 1907-yilda Pokistonning ziyoli kishisi [[Muhammad Iqbol]] Germaniyada bir necha oy oʻqidi: [[Heidelberg|Geydelbergda]] xalq shoiri nemis tilini oʻrgandi va adabiyot bilan bir qatorda falsafani ham oʻrgandi. Uning „Darye Naika Ke Kinare Par“ (Neckarga salom) sheʼri, shuningdek, Germaniyaning ushbu mashhur universitet shaharchasidagi esdalik lavhasi [[Muhammad Iqbol]]ning oʻsha yerdagi davrini eslatadi. „Mening Geydelbergda boʻlishim goʻzal tushga oʻxshardi“, degan edi Iqbol. == Siyosiy aloqalar == Fridrix Ebert jamgʻarmasi, Fridrix Naumann jamgʻarmasi, Geynrix Böll jamgʻarmasi, Hanns Zaydel jamgʻarmasi va Konrad Adenauer jamgʻarmasi xodimlarini Pokistonga yuborgan va u yerda oʻz ofislarini boshqargan va baʼzi hollarda oʻnlab yillar davomida shunday qilgan. Ular demokratik institutlarni mustahkamlash, inson huquqlari va ayollar taraqqiyoti, iqlim oʻzgarishi, deradikalizatsiya, mintaqaviy hamkorlik va ommaviy axborot vositalari kabi sohalardagi loyihalarni qoʻllab-quvvatlaydi. == Qutqaruv va qutqaruv ishlari == 2014-yil yozi oxirida Pokistondagi suv toshqini oqibatlarini yumshatish uchun Germaniya hukumati jami 6 million yevrodan ortiq yordam koʻrsatdi. 2015- va 2016-yillarda Pokistondagi gumanitar yordam loyihalari uchun federal byudjetdan ajratilgan mablagʻlarning umumiy miqdori 11 million yevrodan oshgan. Yordam choralari Germaniya nodavlat tashkilotlari va Birlashgan Millatlar Tashkilotining Qochqinlar boʻyicha agentligi va Jahon oziq-ovqat dasturi kabi xalqaro tashkilotlar tomonidan amalga oshirilmoqda<ref name="auswaertiges-amt.de">{{Veb manbasi|url=https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/laenderinformationen/pakistan-node/pakistan/209312|sarlavha=Germany and Pakistan: Bilateral relations|ism=Auswärtiges|muallif=Amt|ish=German Federal Foreign Office}}</ref>. == Xavfsizlik aloqalari == 1970-yillarda [[Zulfiqor Ali Bhutto|Zulfiqor Ali Bxutto]] Pokistonning Germaniya bilan aloqalarini mustahkamlash boʻyicha keng koʻlamli tashabbuslar bilan chiqqan. Bxutto davrida har bir davlatning harbiy akademiyalari strategik va harbiy tayyorgarlik boʻyicha paktni imzolaganlar. Germaniya harbiy amaldorlari va kursantlari Pokiston harbiy akademiyasiga tez-tez tashrif buyurishgan, pokistonliklar esa Germaniyaga borishgan. 1980-yillarda Germaniya-Pokiston munosabatlari asosida harbiy ittifoq tuzildi va [[Afg'oniston Demokratik Respublikasi|Afgʻoniston Demokratik Respublikasida]] [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqining]] mavjudligiga qarshi yashirin operatsiyalarni olib borishda bir-birini qoʻllab-quvvatladi. Keyinchalik [[Lufthansa]] va Pokiston xalqaro havo yoʻllari kelajakda kod almashish rejalari bilan anglashuv memorandumini imzoladilar. Pokiston Qurolli Kuchlari Bosh shtab boshligʻi general Rahil Sharif 2016-yilning 19-22-iyun kunlari hamkasbi nemis inspektori armiya inspektori general-leytenant Yorg Vollmerning taklifiga binoan Germaniyaga tashrif buyurdi. Germaniyalik hamkasbi bilan uchrashuv oʻtkazishdan tashqari, COAS Germaniya mudofaa vaziri [[Ursula von der Leyen|Ursula fon der Leyen]] va Germaniya tashqi ishlar vaziri bilan ham batafsil uchrashuvlar oʻtkazdi. == Munosabatlar haqidagi tasavvur == 2012-yilda Pokiston politsiyasi Afgʻoniston chegarasi yaqinida nemis razvedkasi degan gumon uch nafar agentni hibsga olganida munosabatlar sovuqlashgan<ref name="Der Spiegel">{{Yangiliklar manbasi |last=Hasnain Kazim in Islamabad |date=24-yanvar 2012-yil |title=German-Pakistani Tensions |work=Der Spiegel |url=http://www.spiegel.de/international/world/german-pakistani-tensions-berlin-demands-explanation-for-spy-detentions-a-811063.html |access-date=24-iyun 2013-yil}}</ref>. Germaniya norozilik bildirganidan soʻng, har uchala agent ham „[[Persona non grata]]“ bilan mamlakatdan chiqarib yuborilishidan oldin FIA xodimlari tomonidan soʻroq qilingan<ref name="Newstribe">{{Yangiliklar manbasi |last=Mughal |first=Ubaid |date=24-iyun 2012-yil |title=Pakistan releases three German spies |work=Newstribe |url=http://www.thenewstribe.com/2012/01/24/pakistan-releases-three-german-spies/ |access-date=25-iyun 2013-yil |archive-date=27-dekabr 2018-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20181227090449/https://www.thenewstribe.com/2012/01/24/pakistan-releases-three-german-spies/ |url-status=dead }}</ref>. 2013-yil mart oyida nemis ommaviy axborot vositalari nemis razvedka idoralari uchuvchisiz samolyotlar haqida olingan maxfiy maʼlumotlar ustida ishlayotgan Pokiston agentini hibsga olgani haqida xabar berdi; boshqa tafsilotlar keltirilmagan<ref name="Express Tribune">{{Yangiliklar manbasi |last=Reuters |date=29-mart 2013-yil |title=German police arrest Pakistani for suspicion in drone spying case |work=Express Tribune |url=http://tribune.com.pk/story/528111/german-police-arrest-pakistani-for-suspicion-in-drone-spying-case/ |access-date=25-iyun 2013-yil}}</ref>. == Manbalar == {{Manbalar}} [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Pokiston ]] [[Turkum:Pokistonning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] tu1f2ynh20ezrrhl7a15s2sirwruoc5 0 817247 6221292 5871402 2026-07-31T12:36:31Z AnvarxonM 75105 AnvarxonM [[Oʻzbekistonda toʻp surgan xorijlik futbolchilar]] sahifasini [[Oʻzbekiston Superligasida toʻp surgan xorijlik futbolchilar roʻyxati]]ga koʻchirdi 5871402 wikitext text/x-wiki Bu 2024-yilgi mavsumda [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Superliga]] va [[Oʻzbekiston Pro ligasi|Pro ligada]] oʻynagan '''xorijlik futbolchilar''' roʻyxati. Quyidagi futbolchilar [[Oʻzbekiston|Oʻzbekistondan]] tashqarida tugʻilgan va Oʻzbekiston milliy terma jamoasida hech qanday saviyada ishtirok etmagan. 2022-yilgi mavsumdan boshlab har bir jamoaga beshtadan chet ellik oʻyinchilar kirishi mumkin, ulardan biri Osiyodan va uchtasi dunyodan.<ref>{{Veb manbasi|url=https://pfl.uz/uzb/news/detail/15030|sarlavha=Legioner futbolchilarni O‘zPFLda ro‘yxatdan o‘tkazish tartibi kuchaytiriladi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221205205107/https://pfl.uz/uzb/news/detail/15030|arxivsana=2022-12-05|qaralgan sana=2023-04-21}}</ref> '''Qalin yozuv''': [[Futbol boʻyicha 2024-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2024-yilgi]] mavsumda Superligada kamida bitta oʻyin oʻtkazgan va hali ham oʻzi oʻynagan klubda boʻlgan futbolchilar. Bunga Superliga klubining 2024-yilgi mavsumda Superliga oʻyinini oʻtkazmagan futbolchilari kirmaydi. : ''Tafsilotlar 2024-yil 5-aprel holatiga koʻra toʻgʻri'' == [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]] == * [[Graham Smit]] – AGMK FK (2016-2017) == [[Albaniya]] == * [[Rubin Hebaj|'''Rubin Hebaj''']] – Andijon (2023), Nasaf (2025), Soʻgʻdiyona (2025—) * [[Klejdi Daci]] – OKMK (2024—2025), Qoʻqon 1912 (2025) * [[Luis Kaçorri]] — Bunyodkor (2024—2025) * [[Adenis Shala|'''Adenis Shala''']] — Nasaf (2025—) == [[Argentina]] == * [[Gonzalo Ritacco]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2022) * [[Andrés Chávez]] – [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2023) == [[Armaniston]] == * [[Xoren Oganesyan]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (1989-1991) * [[Aram Voskanyan]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2010) * [[Arsen Manasyan]] – Lokomotiv Toshkent (2011) * [[Romik Xachatryan]] – Lokomotiv Toshkent (2012—2013) * [[Jora Oganesyan]] – Lokomotiv Toshkent (2012—2013), Paxtakor (2013—2014) * [[Ruslan Koryan]] – Lokomotiv Toshkent (2015) == [[Avstraliya]] == [[Fayl:David_Carney.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f1/David_Carney.jpg/150px-David_Carney.jpg|right|thumb|317x317px| [[David Carney]], birinchi avstraliyalik futbolchi.]] [[Fayl:Steven_Lustica-20171008.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Steven_Lustica-20171008.jpg/300px-Steven_Lustica-20171008.jpg|right|thumb|300x300px| [[Steven Lustica]]]] * [[David Carney]] – [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2012) * [[Petar Franjic]] – [[AGMK|AGMK FK]] (2014) * [[Rostin Griffits]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2017—2018) {{Cref2|b ENG}} * [[Steven Lustica]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2019) * [[Tomislav Mrčela]] – [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] (2023) * [[Valentino Yuel]] — Nasaf (2024) == [[Belgiya]] == * [[Dženan Zajmović]] – [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2023) == [[Belarus]] == * [[Gennadiy Rotkovich]] – [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] (1992) * [[Oleg Sirokvashko]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (1993) * [[Aleksandr Petuxov]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] * [[Aleksey Xaletskiy]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2010) * [[Nikolay Rindyuk]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2010—2011) [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2011) [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2012) * [[Vitaliy Rushnitskiy]]  – [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]] (2011—2012) * [[Sergey Krot]] – [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2011) * [[Vitaliy Panasyuk]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2012) * [[Yuriy Rijko]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2013) [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2014—2015) * [[Igor Timonyuk]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2015, 2017) * [[Nikita Bukatkin]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2015) * [[Valeriy Fomichev]] – [[AGMK]] (2015) * [[Terentiy Lutsevich]] – [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] (2017) {{Cref2|b CMR}} * [[Vladislav Kasminin]] – [[AGMK]] (2017—2018, 2019) [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2020—2021) * [[Dimitriy Kamarovski]] – [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] (2017) * [[Sergey Kontsevoy]] – [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] (2017) * [[Sergey Rusetskiy]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2018) * [[Vasiliy Sovpel]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2021) * [[Pavel Zabelin]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2021) * [[Aleksey Nosko]] – [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2023), [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2024) * [[Viktor Sotnikau]] – [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2023) * [[Artyom Sokol (Belarus futbolchisi)|Artyom Sokol]] – Surxon (2023), Dinamo (2024) * [[Pavel Pavlyuchenko]] – Paxtakor (2023—2024) * [[Yaroslav Makushinskiy]] – Buxoro (2024) * [[Sergey Karpovich]] — Navbahor (2025) == [[Bosniya va Gersegovina]] == * [[Aleksandar Brđanin]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2010){{Cref2|b SLO}} * [[Samir Bekrić]] – [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2014—2016) * [[Nemanja Janičić]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2015—2017) * [[Nikola Valentić]] – [[Qoʻqon 1912|Qoʻqon 1912]] (2016—2017) * [[Haris Dilaver]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2020) * [[Semir Smajlagić]] – [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2022) * [[Aleksandar Glišić]] – [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2022) * [[Secouba Diatta]] – [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] (2022) * [[Kerim Palić]] – [[Metallurg Bekobod|Bekobodning Metallurg]] (2022—2024) * [[Tarik Isić]] – Soʻgʻdiyona Jizzax (2023) * [[Luka Kukić]] – Buxoro (2023) * [[Samir Zeljković]] — Bunyodkor (2024) * [[Damjan Krajišnik]] — Lokomotiv (2024) *[[Dominik Begić]] — Buxoro (2024—2025) *[[Ljubiša Pecelj]] — Andijon (2024) *[[Mirzad Mehanović]] — Andijon (2025) == [[Braziliya]] == [[Fayl:Rivaldo_bunyodkor_2010.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b4/Rivaldo_bunyodkor_2010.jpg/250px-Rivaldo_bunyodkor_2010.jpg|right|thumb|250x250px|[[Rivaldo]]]] * [[Anderson (futbolchi, 1972)|Anderson]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (1998) * [[Gaviolli Silvio Sezar]]<ref>{{Veb manbasi |url=https://footballfacts.ru/person/188996-gaviollisilviosezar |sarlavha=Гавиолли Сильвио Сезар |sana=2023/12/02}}</ref> — [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] (2003) * [[Everton Kavalkante]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2006—2008), [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Samarqand Dinamo]] (2009), [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] (2009—2010) * [[Fábio Pinto]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2008—2009) * [[Luizão]] – [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2008—2009) * [[Rivaldo]] – [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2008—2010) * [[Leomar Rodriges]] – [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2009) * [[João Viktor]] – [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2009—2010) * [[Edson Ratinho]] – [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2009—2010) * [[Denílson Nascimento]] – [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2010) * [[Tiago Queiroz Bezerra]] – Paxtakor (2017—2018) * [[Nivaldo Rodrigues]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2018) * [[Lucas Cunha]] – [[Surxon (futbol klubi)|Surxon Termiz]] (2019) * [[Douglas Nascimento]] – [[Surxon (futbol klubi)|Surxon Termiz]] (2019) * [[Elivelto]] – [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2020) * [[Guilherme Henriques da Silva Carvalho]] – [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]] (2021) * [[Guttiner]] – Navbahor Namangan (2021) * [[Mateus Lima]] – Nasaf (2022—2023) * [[Wellington Taira]] – [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2023) * [[Victor da Silva]] — Nasaf (2024) * '''[[Ratinho]]''' — Dinamo (2024—) * [[Maycon Douglas]] — Dinamo (2024—2025) * [[Marcos Kayck]] — Dinamo (2024) * [[Guilherme Guedes]] — Navbahor (2025) * [[Higor Gabriel]] — Navbahor (2025) * [[Pedro (futbolchi, 1999)|Pedro]] — Navbahor (2025) * '''[[Flamarion]]''' — Paxtakor (2025—) * [[Jhonatan]] — Paxtakor (2025—) * [[Jonatan Lucca]] — Paxtakor (2025) * [[Júlio César (1996-yilda tugʻilgan futbolchi)|Júlio César]] — Navbahor (2025—) == [[Bolgariya]] == * [[Nikolay Chipev]] – [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2015), [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2015) * [[Petr Denchev]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2014—2015) * [[Plamen Dimov]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2021) * [[Kamen Hadzhiev]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]] (2022) == [[Burkina-Faso]] == * [[Muhammad Kone]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2017) * [[Faysal Traore]] – [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2020) == [[Chili]] == * [[José Luis Villanueva]] – [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2008—2009) == [[Chernogoriya]] == * [[Bojan Kaljević]] – [[Metallurg Bekobod|Bekobodning Metallurg]] (2008—2010, 2011—2012), [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2010) * [[Darko Marković]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2018—2011) * [[Milan Nikolić]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]] (2009) * [[Predrag Vujović]] – [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]] (2011), [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2014), [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2015) * [[Ivan Bošković]] – [[Nasaf (futbol klubi)|Qarshi Nasaf]] (2011—2012) * [[Sanibal Orahovac]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Toshkentning Paxtakor klubi]] (2012) * [[Damir Kojashevich]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2015) * [[Dejan Boljević]] – [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2016) * [[Slaven Stjepanović]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2016) {{Cref2|b BIH}} * [[Adnan Orahovac]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2015—2017) [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2017) * [[Marko Simić]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]] (2017—2019) * [[Darko Nikach]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2018) * [[Ivan Fatić]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2019) * [[Igor Zonjić]] – [[AGMK]] (2019—2020) * [[Slavko Damjanović]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2020) * [[Oliver Sarkic|Oliver Sarkich]] – Paxtakor Toshkent (2022) {{Cref2|b ENG}} * [[Miloyko Goran]] – Andijon (2022) * [[Bogdan Milich]] – Andijon (2022) * [[Iliya Martinovich]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]] (2022) * [[Nikola Kumburović|'''Nikola Kumburovich''']] – [[Turon (futbol klubi)|Turon]] (2023), Qizilqum (2025—) * [[Igor Ivanović]] – Bunyodkor (2023) * [[Miloš Milović]] – Navbahor Namangan (2023) * [[Damjan Radulovic]] – Soʻgʻdiyona Jizzax (2023) * [[Armin Bošnjak]] – Andijon (2023—2024) * [[Marko Milićković]] — [[Metallurg Bekobod]] (2024) * [[Boban Đorđević]] — Metallurg Bekobod (2024) * [[Ivan Bulatović]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2024) * [[Vladimir Jovović|'''Vladimir Jovović''']] — [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2024), Neftchi (2025—) * [[Zoran Petrović]] — Soʻgʻdiyona Jizzax (2024) * [[Balša Sekulić]] — Metallurg Bekobod (2024) * [[Momčilo Rašo]] — Bunyodkor (2024), Lokomotiv (2025) * [[Luka Uskoković]] — Andijon (2025) * [[Miomir Đuričković]] — Andijon (2025) * [[Marko Bugarin|'''Marko Bugarin''']] — Bunyodkor (2025—) * [[Luka Đorđević]] — Soʻgʻdiyona Jizzax (2025) * [[Matija Krivokapić|'''Matija Krivokapić''']] — Bunyodkor (2025—) == [[Dominikan Respublikasi]] == * [[Luismi Kezada]] – [[Surxon (futbol klubi)|Surxon Termiz]] (2022) {{Cref2|b ESP}} == [[Estoniya]] == * [[Vladislav Ivanov]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2015) * [[Artjom Dmitrijev]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2022) == [[Eron]] == * [[Siavash Hagh Nazari]] – [[AGMK]] (2022—2023) Navbahor (2024) * [[Reza Yazdandoost]] – [[Metallurg Bekobod]] (2023—2024) * [[Danial Mahini]] – [[Metallurg Bekobod]] (2023) * [[Mohammadreza Kooshki]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2023) * [[Amirhossein Reyvandi]] — Buxoro (2024) == [[Finlandiya]] == * [[Toni Lindberg]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2012) == [[Fransiya]] == * [[Mustafo Mahamat-Bindi]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Tashkent]] (2012) {{Cref2|b LIB}} == [[Gabon]] == * [[Thibault Tchicaya]] – [[AGMK|AGMK FK]] (2010—2011) == [[Gruziya]] == * [[Dimitriy Kapanadze]] – Navbahor (2001) * [[Georgiy Krasovskiy|Giorgiy Krasovski]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2008) * [[Vladimir Gochashvili]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2008) * [[Ramaz Jabnidze]] – [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2008) * [[Zurab Avaliani]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2008) * {{Tarjima qilinmagan|Mamuka Gongadze|ru|Гонгадзе, Мамука Тамазович}} – Mash’al Muborak (2009) * [[Grigol Imedadze]] – Mash’al Muborak (2010) * [[Kaxa Maxaradze|Kaxi Maxaradze]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2011—2015), [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2019) [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2009—2010, 2016—2018, 2020—2022) * [[Mixail Maxviladze]] – FK Xorazm (2010) * [[David Chigladze]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2010) * [[Lasha Kobakhidze]] – FK Xorazm (2010) * [[Giorgiy Kvesishvili]] – FK Buxoro (2011—2012, 2013—2014), [[AGMK|FK AGMK]] (2013), [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2015—2016) * [[Irakli Klimiashvili]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2011—2012) * [[Mixail Kakaladze]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2011—2012) * [[Levan Mdivnishvili]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2012)<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.transfermarkt.com/levan-mdivnishvili/transfers/spieler/177639 |sarlavha=transfermarkt |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241127020323/https://www.transfermarkt.com/levan-mdivnishvili/transfers/spieler/177639 |arxivsana=2024-11-27 |qaralgan sana=2023-08-28 }}</ref> * [[Mixail Alavidze]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2012) * [[George Megreladze]] – [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]] (2012—2013) * [[Shota Grigalashvili]] – [[AGMK|AGMK FK]] (2017) * [[Elguja Grigalashvili]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2018— 2019), [[AGMK|AGMK FK]] (2019— 2019) [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2021) [[Qizilqum (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2022) [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] (2022— 2023) * [[Lasha Totadze]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2019) * [[Mate Vatsadze]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2019) [[AGMK|AGMK FK]] (2020) * [[Vili Isiani]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (2019) * [[Jaba Lipartia]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (2019— 2020) * [[Giorgi Kukhianidze]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2021— 2022, 2023—2024) * [[Giorgi Papava|'''Giorgi Papava''']] – [[AGMK]] (2022, 2024—) Paxtakor (2023) * '''[[Toma Tabatadze]]''' – Neftchi (2023, 2025) Navbahor (2023—2024), Buxoro (2025), Qoʻqon 1912 (2026—) * [[Zakariya Beglarishvili]] – Turon (2023) * [[Akaki Shulaia]] – Qizilqum Zarafshon (2023—2024), Lokomotiv (2025) * '''[[Jaba Jighauri]]''' — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2023—2024), Qizilqum (2025—) * [[Anri Chichinadze]] – [[Turon (futbol klubi)|Turon]] (2023) * [[Nodar Kavtaradze]] – Andijon (2023) * [[Levan Arveladze]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2023—2024), Lokomotiv (2025) * [[Irakli Rukhadze]] – [[AGMK]] (2023, 2024) * [[Giorgi Nikabadze]] – Fargʻona Neftchi (2023), Navbahor (2024) * [[Andro Giorgadze|'''Andro Giorgadze''']] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2023) Qoʻqon 1912 (2024—) * [[Shota Gvazava|'''Shota Gvazava''']] – Mash’al Muborak (2023), Qoʻqon 1912 (2024—) * [[Otar Javashvili]] – Mash’al Muborak (2023) * [[Anton Tolordava]] — Dinamo (2024) * [[Temur Chogadze]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2024) * [[Elguja Lobjanidze]] — Qizilqum Zarafshon (2024—2025) * [[Nikoloz Mali]] — Bunyodkor (2025) * [[Imeda Ashortia|'''Imeda Ashortia''']] — Bunyodkor (2025), Andijon (2026—) == [[Germaniya]] == * [[Julien Oteng-Mensah]] – [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]] (2008, 2011) {{Cref2|b GHA}} {{Cref2|c GHA U18}} * [[Aleksandr Frank]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2011—2012) {{Cref2|b TJK}} == [[Gana]] == * [[Richard Syu]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2007) * [[Jerry Emonkpary]] – [[Metallurg Bekobod|Bekobodning Metalurg]] (2010) * [[Kvame Karikari]] – [[Turon (futbol klubi)|Turon]] (2021) * [[Francis Narh]] – Bunyodkor (2022) Dinamo (2023—2024), Xorazm (2025) * [[Joel Kojo]] – Dinamo (2023—2024) * [[Derrick Mensah]] – Dinamo (2023) * [[Emmanuel Yaghr]] — Dinamo (2024) * [[Abdullatif Abdallah Maga|'''Abdullatif Abdallah Maga''']] — Mash’al (2024—) * [[Salifu Mudasiru]] — Mash’al (2025) == [[Gvineya-Bisau]] == * [[Esmaël Gonçalves|Esmael Gonsalves]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2018) {{Cref2|c POR U17}} == [[Iroq]] == * [[Haydar Abdulrazzoq]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2011) * '''[[Bashar Resan]]''' — Paxtakor (2025—) * [[Zaid Tahseen|'''Zaid Tahseen''']] — Paxtakor (2025—) == [[Isroil]] == * [[Gidi Kanyuk]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2017, 2019) == [[Ispaniya]] == * [[Karles Koto]] – [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2014) * [[Diego Bardanca]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2021) * [[Sergio Rodríguez|Serxio Rodriges]] – [[Surxon (futbol klubi)|Surxon Termiz]] (2022) * [[Javier Ximenes (futbolchi)|Javier Ximenes]] – [[Surxon (futbol klubi)|Surxon Termiz]] (2022) * [[Rubén Sánchez]] – [[Surxon (futbol klubi)|Surxon Termiz]] (2022) [[AGMK|OKMK]] (2023—2025) * [[Manel Martines]] – [[Surxon (futbol klubi)|Surxon Termiz]] (2022) == [[Italiya]] == * [[Martin Boakye]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2021), [[AGMK]] (2021—2023) * [[Jonatan Lucca]] — Paxtakor (2025) == [[Janubiy Koreya]] == * [[Choi Hyun-yeon]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2016) * [[Cho Suk-jae|Cho Seok-Je]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2018) * [[Kim Dong-hee]] – [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] (2018) * [[Kim Bo Yong]] – [[Turon (futbol klubi)|Turon]] (2021—2022) == [[Janubiy Sudan]] == * [[Valentino Yuel]] — Nasaf (2024) * [[Ajak Riak]] — OKMK (2025—) == [[Kabo-Verde]] == * [[Alvin Fortes]] – [[AGMK|AGMK FK]] (2021){{Cref2|b NED}} == [[Kamerun]] == * [[Guy Martin Ngaha-Chamoa]]  – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (1999) * [[Frank Kevin Lewa]] – [[Shoʻrchi-Lochin (futbol klubi)|Shoʻrchi-Lochin]] (2006) * [[Ken Ella]] – Mashʼal (2020) * [[Landry Nzimen Chamedjeu]] – [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] (2021) * [[Jerome Mpacko Etame]] – Yangiyer (2021), Lokomotiv Tashkent (2022—2023) * [[Mbeke Siebatcheu]] – [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] (2021) * [[Rokki Marsiano]] – Xorazm (2022) * [[Emmanuel Riccardo]] – [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] (2022) * [[Neville Mbanwei Tengeg]] – [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] (2023) * [[Ngu Abega Enyang]] – [[Turon (futbol klubi)|Turon]] (2023) == [[Kanada]] == * [[Milovan Kapor]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2019—2020) == [[Kot-dʼIvuar]] == * [[Taina Adama Soro]] – [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] (2012) * [[Gnohere Krizo]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2017) * [[Ben Konate]] – Zomin (2018—2019) * [[Yacouba Bamba]] – [[Qoʻqon 1912]] (2020) * [[Kobena Amed]] — Qoʻqon 1912 (2025—) == [[Kolumbiya]] == * [[Juan Estevan Becerra Ospina]] – [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]] (2021), [[Gʻijduvon (futbol klubi)|Gʻijduvon]] (2021) * [[Brayan Riascos]] — Paxtakor (2025) == [[Latviya]] == * [[Aleksandr Glazov]] – [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (1999) * [[Maksims Daņilovs]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2008) * [[Pavel Davydov (futbolchi)|Pavel Davydov]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashal]] (2011) * [[Andrejs Perepļotkins]] – [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2011—2012) * [[Roberts Ozols]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2024) == [[Litva]] == * [[Virginijus Baltusnikas]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (1991) * [[Gintaras Kvitkauskas]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (1991) * [[Tadas Gražiūnas]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2011), [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2012) * [[Pavel Leus]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2011) * [[Artūras Fomenka]] – [[Andijon (futbol klubi)|FK Andijon]] (2008), [[AGMK]] FK (2008—2010), [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2011), [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2011), [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2012), [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2012), [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]] (2013) * [[Egidijus Majus]] – [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|FK Dinamo Samarqand]] (2012) * [[Gediminas Paulauskas]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2014) * [[Darvydas Šernas]] – [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2018) == [[Liberiya]] == * [[Sylvanus Nimely]] – [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] (2023—2024), Neftchi (2025—) * [[Dolo Erick]] – [[Paxtakor-79]] (2023) == [[Makedoniya]] == * [[Stevitsa Ristich]] – [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2010) * [[Dušan Savić]] – Paxakor [[Paxtakor (futbol klubi)|(]] 2011) * [[Xhelil Asani]] – Mash’al Muborak (2018) * [[Bojan Najdenov]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2021) * '''[[Ljupcho Doriyev]]''' – [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2023—) * [[Marko Simonovski]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2023) * [[Bojan Najdenov]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2023) * [[Demir Imeri]] – Andijon (2024) * [[Momčilo Rašo]] — Bunyodkor (2024), Lokomotiv Toshkent (2025) == [[Malayziya]] == [[Diego]] – FK Chimchiqkoʻl (2008), [[Sergeli (futbol klubi)|Sergeli FK]] (2009){{Cref2|b BRA}} == [[Moldova]] == * [[Yuriy Skala]] – Neftchi Fargʻona (1988) * [[Aleksey Skala]] – Neftchi Fargʻona (1988) * [[Ghenadie Pușca]] – [[Zarafshon (futbol klubi)|Zarafshon]] (2002) * [[Maksim Chebotar]] – [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2008) * [[Oleg Bejenar]] – Nasaf (2000) * [[Viktor Baryshev]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2008) * [[Nikolay Minchev]] – Nasaf (2009) * [[Gheorghe Boghiu]] – Nasaf (2010) * [[Iulian Bursuc]] – Nasaf (2009) * [[Anatolie Ostap]] – Mash’al Muborak (2010) * [[Dimitru Baćal]] – Andijon (2010) * [[Eduard Tomaşcov]] – [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2011) * [[Aleksandr Popovich]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2011) * [[Petru Hvorosteanov]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2011) * [[Vitalie Plămădeală]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2014—2015) * [[Andrey Kojokari]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2014) * [[Maxim Antoniuc]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2015) * [[Constantin Mandrîcenco]] – [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2015) * [[Adrian Kaskaval]] – [[Neftchi (futbol klubi)|Fargʻonaning Neftchi]] (2015), [[AGMK]] (2015) * [[Aleksandr Melenchuk]] – [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2011, 2013—2014), [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2015—2016) * [[Aleksey Kasyan]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2011) * [[Denis Romanenko]] – [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2010), [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2011—2012) * [[Alexandru Onica]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2013), [[Neftchi (futbol klubi)|Fargʻonaning Neftchi]] (2014) * [[Dmitriy Popovich]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2016) * [[Ghenadie Moșneaga]] – [[Andijon (futbol klubi)|FK Andijon]] (2015) * [[Sergey Georgiyev]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2015) [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2015) * [[Denis Ilesku]] – [[Andijon (shahar)|Andijon]] (2016—2017) * [[Andrei Bugneac]] – [[Andijon (shahar)|Andijon]] (2016—2017) * [[Vadim Chemirtan]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2016, 2018), [[AGMK]] (2018), [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2017) * [[Maxim Iurcu]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2017) * [[Radu Rogak]] – [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2017) * [[Artiom Litveacov]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2020) * [[Cătălin Carp]] — [[Neftchi (futbol klubi)|Fargʻonaning Neftchi]] (2024) == [[Meksika]] == * [[Marco Bueno]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2021) == [[Namibiya]] == * [[McCartney Naweseb]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2020) == [[Niderlandlar]] == * [[Matthew Steenvoorden]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2023) == [[Nikaragua]] == * [[Ariagner Smith]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2019), [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2019) == [[Niger]] == * [[Olivier Bonnes]] – [[Qoʻqon 1912]] (2019) == [[Nigeriya]] == * [[Patrick Agbo]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2005—2006, 2011), [[Bunyodkor PFK|Quruvchi]] (2007), Dinamo Samarqand (2008), Shoʻrtan (2009—2010, 2011—2012) * [[Uche Iheruome]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2005—2010), Shoʻrtan (2008) * [[Erik Abanda]] – [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]] (2006) * [[Okafor Obinna]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2006) * [[Wilson Rapposo]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2007) * [[Andre Kamara Kiryuxin]] – [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa FK]] (2007) * [[Devid Oniya]] – [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2007—2011), [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2011), [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] (2012), [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2012—2013), [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]] (2014) * [[Albert Nsofor]] – Buxoro FK (2008), [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2009) * [[Chidi Ebuzoemi]] – [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2009) * [[Martin Izokho]] – Dinamo, Andijon (2008—2010) * [[Samuel Akanji]] – [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] (2008—2009) [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2009—2010) * [[Emmanuel Okechukwu]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2012) * [[Alex Ojiaka]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2012) * [[Olabiran Muyiwa]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2017) {{Cref2|b CIV}} * [[Ibrahim Tomiwa]] – [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]] (2020), [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2020) [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2021—2022) * [[Ifeanyi Ifeanyi]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2020—2021) Qizilqum (2023) * [[Maykl Okoro Ibe]] – [[Andijon (futbol klubi)|FK Andijon]] (2020), [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2020—2021) * [[Emmanuel Ariwachukwu]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2020) * [[Sunday Song]] – [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]] (2021), Gʻijduvon (2021) Buxoro (2021) * [[Samuel Opeh]] – [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]] (2021), Toshkentning Lokomotiv (2021—2023) * [[Ukeme Williams]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2021) * [[Godwin Chika]] – Mash’al Muborak (2021) * [[Samuel Chigozie]] – Mash’al Muborak (2021, 2024) * [[Paul Komolafe]] – Qizilqum Zarafshon (2022) * [[Ojo Muso]] – Mash’al Muborak (2022) * [[Viktor Mbaoma]] – Qizilqum Zarafshon (2023) * [[Effiong Nsungusi]] – Neftchi Fargʻona (2024) * [[Michael Babatunde]] – Mash’al (2024) * [[Benjamin Teidi|'''Benjamin Teidi''']] — Navbahor (2025—) * [[Richard Friday]] — Dinamo (2025) * [[Ismahil Akinade]] — Andijon (2025) * [[Yusuf Otubanjo|'''Yusuf Otubanjo''']] — Nasaf (2025—) * [[Aminu Umar]] — Mash’al (2025) * [[Kingsley Sokari|'''Kingsley Sokari''']] — Nasaf (2025—) == [[Ozarbayjon]] == * [[Elshan Gambarov]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (1998, 2002), [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Samarqandning Dinamo]] (2000—2002), [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashal]] (2003) * [[Ilgar Husaynov]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashal]] (2005-2010) {{Cref2|b UZB}} == [[Polsha]] == * [[Przemysław Banaszak]] – Paxtakor Toshkent (2022—2023) * [[Mixal Kucharchik]] – Paxtakor Toshkent (2023) * [[Krystian Nowak|'''Krystian Nowak''']] – Andijon (2025—) == [[Portugaliya]] == * [[Tomás Maldonado]] – [[Paxtakor-79]] (2023) == [[Qozogʻiston]] == * [[Dmitriy Piskunov]] – [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|FK Dinamo Samarqand]] (1991) * [[Igor Stepanischev]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Mubarek]] (1996) * [[Qayrat Oʻtaboev]] – Paxtakor (2000—2003), Andijon (2009) {{Cref2|b UZB}} * [[Sergey Pasko]] – Navbahor (1990—1991) * [[Pavlyuchenko Konstantin|Konstantin Pavlyuchenko]] – Navbahor (1998) * [[Aleksey Negmatov]] – FK Andijon (2007) * [[Timur Xalmuratov]] – Traktor Tashkent (2003—2004) * [[Andrey Shumara]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (2006), [[Andijon (futbol klubi)|Andijan]] (2007) * [[Almat Bekbayev]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijan]] (2007) * [[Konstantin Kanin]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2007) Andijon (2008) [[AGMK|FC AGMK]] (2008) * [[Arsen Tlexugov]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (2008) * [[Nurpeys Turekulov]] – [[NBU-Osiyo (futbol klubi)|NBU Osiyo]] (2010) * [[Aleksandr Staxiv]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Mubarek]] (2010) * [[Ilya Fomichev]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Mubarek]] (2012) * [[Valeriy Fomichev]] – [[AGMK|FC AGMK]] (2015) * [[Aleksandr Kirov]] – [[Qoʻqon 1912|Kokand 1912]] (2015) * [[Kirill Pasichnik]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|FC Buxoro]] (2017) {{Cref2|b RUS}} * [[Vladislav Vasilyev]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2021) * [[Abinur Nurimbet]] — [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2024) == [[Qirgʻiziston]] == * [[Aleksey Roshin]] – [[Kimyogar (futbol klubi)|Kimyogar (Olmaliq)]] (1992) [[Oltinkoʻl (futbol klubi)|Oltinkoʻl]] (1994) [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (1995—1998) [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] (1999—2000) [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2001) * [[Asilbek Momunov]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (1994) * [[Shavkatxoʻja Abdurahmonov]] – Atlaschi (1995—1996) Neftchi (1996) Navbahor (1997—1998) Andijon (1999—2001) * [[Sergey Minenko]] – [[MHSK (futbol klubi)|MHSK Tashkent]] (1996) * [[Vitaliy Rogovanov]] – MHSK Tashkent (1996) * [[Rahimbek Stamkulov]] — Soʻgʻdiyona (1996) * [[Rinad Urmeev]] – Atlaschi (1995—1996) Kosonsoy (1997) * [[Davron Boboyev]] – Neftchi (1992) FK Andijon (1994—1996), Qizilqum Zarafshon (1997—1998), MHSK Toshkent (1998) * [[Ilhom Zaylabetdinov]] – Qoʻqon 1912 (2002), Sementchi (2003, 2006) * [[Karim Isroilov]] – Mashʼal (2010), Bunyodkor (2011), Dinamo Samarqand (2011), Mashʼal (2012) * [[Maksim Agapov]] – Xorazm (2012) * [[Emil Kenzhesariyev]] – Bunyodkor (2011—2012) * [[Farhod Musabekov|Farhat Musabekov]] – OKMK (2017) * [[Pavel Matyash]] – OKMK (2018) * [[Ahliddin Isroilov]] – Andijon (2019) * [[Sherzod Shokirov|Sherzod Shakirov]] – Soʻgʻdiyona (2019) * [[Edgar Bernhardt]] – Andijon (2021) * [[Kimi Merk]] – Paxtakor (2023—2024) * [[Joel Kojo]] – Dinamo (2023—2024), Neftchi (2025) * [[Valeriy Kichin]] — Lokomotiv Toshkent (2024) * [[Erjan Tokatayev]] — Andijon (2025) == [[Ruminiya]] == * [[Petrica Ungureanu]] – [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] (2008) * [[Bogdan Xaushi]] – Buxoro (2015) * [[Mihai Roman (futbolchi, 1992)|Mihai Roman]] – Neftchi (2024) == [[Rossiya]] == * [[Gleb Panfyorov]] – [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (1992) * [[Vyacheslav Klochkov]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (1992) * [[Sergey Ivanov]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (1992) * [[Andrey Zaykin]] – [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]] (1992) * [[Valeriy Sheremetov]] – [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]] (1992) * [[Albert Tsarayev]] – [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]] (1992—1993) * [[Nikolay Romanchuk]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (1993) * [[Dmitriy Batinkov]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (1995-1997) * [[Dmitriy Bystrov]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (1995-1997) * [[Dmitriy Gulenkov]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (1995) * [[Andrey Afanasiyev]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (1997) * [[Vyacheslav Koloda]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (1998) * [[Gleb Panfyorov]] – [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (1999) * [[Sergey Kudryashov]] – [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]] (2005) * [[Nikolay Kashensev]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2006-2007) * [[Grigoriy Melikov]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2006), [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2007, 2008-2009) * [[Andrey Podolyanchik]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2007) * [[Aleksey Abdulxoliqov]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2007) * [[Aleksey Modenov]]  – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2007) * [[Sergey Kuznetsov (futbolchi)|Sergey Kuznetsov]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2008), [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2008) * [[Zaramuk Borokov]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2008) * [[Aleksey Dmitriev]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2008—2009) * [[Yuriy Shelenkov]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2009) * [[Oleg Yejurov]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2009) * [[Aleksandr Filimonov]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2009—2010) * [[Dmitriy Burlak]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2010) * [[Aleksey Danilenko]] – [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2010) * [[Yevgeniy Gogol]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2010, 2013—2014), [[AGMK|Olmaliq]] (2011—2013, 2015—2017) * [[Andrey Xodikin]] – Mash’al Muborak (2011) * [[Vladimir Chekunov]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2012) * [[Andrey Usachyov]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2012) * [[Alan Kusov]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2013) * [[Aleksandr Kovalyov]] – [[Metallurg Bekobod|Bekobod Metalurg]] (2013) * [[Aziz Mansurov]] – [[Istiqlol (futbol klubi, Toshkent)|Istiqlol Toshkent]] (2013), [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] (2013) * [[Igor Golban|'''Igor Golban''']] – [[Qoʻqon 1912|Qoʻqon 1912]] (2014—2015), [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2016, 2019—2023) [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2016, 2024—2025), Andijon (2026—) * [[Vladimir Argun]] – [[Qoʻqon 1912]] (2015) * [[Dordji Sangadjiev]] — — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2016) * [[Nikolay Pogrebnyak]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2018) * [[Vyacheslav Sushkin]] – [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]] (2018) * [[Andrey Shipilov Andreyvich|Andrey Shipilov]] – [[Metallurg Bekobod|Bekobodning Metalurg]] (2018) * [[Vlad Larinov]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2018) * [[Yevgeniy Cheremisin]] – [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]] (2015—2017) [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2018—2019) * [[Ivan Solovyov]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2019—2021) [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2022) [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2023) * [[Artyom Kulesha]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2019) * [[Dmitriy Ostrovskiy]] – [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2019) * [[Sergey Tumasyan]] – [[Metallurg Bekobod|Bekobodning Metalurg]] (2019) * [[Ruslan Margiyev]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2019) * [[Kirill Pogrebnyak]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2020) * [[Oleg Tolmasov]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2020—2023) * [[Ruslan Bolov]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2020) * [[Pavel Golishev]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2020) * [[Yevgeniy Konyuxov]]  – [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]] (2022) * [[Sergey Morozov]]  – [[Turon (futbol klubi)|Turon]] (2022) * [[Pavel Mogilevets]] – [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2022) * [[Yevgeniy Nazarov]] – [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2023) * [[Artyom Potapov]] – [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] (2023—2025), Xorazm (2025) * [[Shamil Gasanov]] – Surxon (2023) * [[Tamirlan Jamalutdinov]] – Surxon (2023) * [[Nikolay Tarasov (futbolchi)|Nikolay Tarasov]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2023—2024) * [[Nodar Kavtaradze]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2023) * [[Vsevolod Nihaev]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2023) * [[Serder Serderov]] – [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2023) * [[Dmitriy Pletnyov|'''Dmitriy Pletnyov''']] – Surxon (2024—2025) Dinamo (2025), Bunyodkor (2026—) * [[Luka Zgurskiy]] – Andijon (2024) * [[Rustam Xolnazarov]] — Lokomotiv (2024) * [[Mixail Gashchenkov]] — Lokomotiv (2024) * [[Konstantin Bazelyk]] — Lokomotiv (2024) * [[Jamoliddin Xojiniyozov|'''Jamoliddin Xojiniyozov''']] — Surxon (2024—) * [[Tamirlan Jamalutdinov]] — Surxon (2024) * [[Islam Mashukov]] — Andijon (2025) * [[Kirill Kolesnichenko]] — Surxon (2025) * [[Dmitriy Kratkov]] — Surxon (2025) * [[Dmitriy Yashin (1993-yilda tugʻilgan futbolchi)|'''Dmitriy Yashin''']] — Mash’al (2025—) == [[Serbiya]] == * [[Miljan Priović]] – [[Traktor (futbol klubi, Toshkent)|Traktor Toshkent]] (2004) * [[Jelko Joksimović]] – Traktor Toshkent (2004) * [[Vladica Ćurčić]] – Traktor Toshkent (2004) * [[Bojan Ilić]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2009) * [[Bojan Miladinović]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2009—2014) * [[Milan Nikolić]] – Paxtakor (2009) * [[Igor Petkovich]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2010—2012), [[AGMK|AGMK FK]] (2012—2014) * [[Milorad Janjuš]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2010) * [[Đorđe Ivelja]] – [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2010) * [[Aleksandar Petrović]] – [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2010) * [[Nikola Mitrović]] – [[Chinoz]] (2010) * [[Miloš Trifunović|Milosh Trifunovich]] – [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2010—2011), [[AGMK]] (2018) * [[Vladislav Virić]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2010) * [[Saša Đorđević]] – [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2011) * [[Dragan Đurđević]] — * [[Uroš Milosavljević]] – [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2011) * [[Predrag Vujović]] – [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]] (2011), [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2014), [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2015) * [[Bojan Mališić]] – [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2011—2012) * [[Milorad Resanović]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2012) * [[Slavoljub Đorđević]] – [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2012) * [[Marko Blajich]] – [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2013) * [[Aleksandar Alempijević]] – [[AGMK|AGMK FK]] (2014), [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2016) * [[Ivan Milošević]] – [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2014—2015) * [[Nemanja Jovanović]] – [[AGMK|AGMK FK]] (2016), [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2016), [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2017—2018) * [[Darko Stanojević]] – [[AGMK|FK AGMK]] (2016), [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2017-2018), [[Surxon (futbol klubi)|Surxon Termiz]] (2019-2020), [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]] (2021—2022) * [[Ognjen Krasić]] – [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2016) * '''[[Dragan Ćeran]]''' – [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2016—2018, 2025) [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2018—2024), Andijon (2026—) * [[Dušan Mićić]] – [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2017) * [[Darko Gojković]] – [[Qoʻqon 1912|Qoʻqon 1912]] (2016-2017) * [[Tomislav Pajovich]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2017—2018) * [[Nenad Inyats]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2017—2018) {{Cref2|b MNE}} * [[Filip Rajevac]] – [[Qoʻqon 1912|Qoʻqon 1912]] (2017, 2020), [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2018), [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent PFK]] (2019) * [[Milan Spremo]] – [[Qoʻqon 1912|Qoʻqon 1912]] (2018) * [[Marko Klisura]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2018, 2019) * [[Nikola Milinković]]<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.transfermarkt.world/nikola-milinkovic/profil/spieler/339502 |sarlavha=nikola-milinkovic |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230903165743/https://www.transfermarkt.world/nikola-milinkovic/profil/spieler/339502 |arxivsana=2023-09-03 |qaralgan sana=2023-09-03 }}</ref> – [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2018—2019) * [[Miloš Simonović]] – [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2018) * [[Marko Milić]] – [[Qoʻqon 1912]] (2018), (2019), [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (2021) * [[Igor Jelich]] – [[AGMK|AGMK FK]] (2017), [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent PFK]] (2018—2019) * '''[[Jovan Đokić]]''' – [[AGMK|AGMK FK]] (2018, 2020—2021) [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2019), [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2022—2024), Neftchi (2025—) * [[Vladimir Bubanja|'''Vladimir Bubanja''']] – [[AGMK|AGMK FK]] (2018), [[Surxon (futbol klubi)|Surxon Termiz]] (2019—2021) [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2022—2024), Xoramz (2025—) * [[Slavko Lukić]] – [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2018), [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2019), [[Qoʻqon 1912|Qoʻqon 1912]] (2021) * [[Milan Mitrović (futbolchi, 1991)|Milan Mitrović]]<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.transfermarkt.world/milan-mitrovic/profil/spieler/339370 |sarlavha=milan-mitrovic |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230903165742/https://www.transfermarkt.world/milan-mitrovic/profil/spieler/339370 |arxivsana=2023-09-03 |qaralgan sana=2023-09-03 }}</ref> – [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2018—2025) * [[Radosav Aleksić]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2019) * [[Marko Zoćević]] – [[AGMK|AGMK FK]] (2019) * [[Miroljub Kostić]] – [[AGMK|AGMK FK]] (2019) * [[Milosh Nikolich]] – [[Qoʻqon 1912|Qoʻqon 1912]] (2019) * [[Marko Kolaković]] – [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2020—2023), Buxoro (2024—2025) * [[Marko Stanojević]] – [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2020—2024), Dinamo (2025) * [[Nikola Tasich]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2021) * [[Marko Putinchanin]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2021) * [[Slaviša Stojanović]]  – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2021) * '''[[Bojan Ciger]]''' – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2021—2022) Neftchi (2024—) * [[Andrija Kaluđerovich]] – Nasaf (2021) * [[Bojan Matić]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2021) * [[Luka Čermelj]] – [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2021—2022) Navbahor (2023) * [[Darko Stanojević]] – Neftchi Fargʻona (2021), [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2021) * [[Siniša Babić]] – [[Turon (futbol klubi)|Turon]] (2021) * [[Dajan Ponjević]] – Turon (2021) * [[Nemanja Obradović]] – [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] (2021) * [[Marko Obradović]] – [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] (2021) [[Metallurg Bekobod|Metallurg]] (2023) * [[Aleksandar Ješić]] – Neftchi (2021) * [[Marko Šarić]] – [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] (2022) * [[Danijel Stojković]] – [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] (2022) * [[Miroslav Marković]] – [[Surxon (futbol klubi)|Surxon Termiz]] (2022) * [[Alen Mašović]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2022), Qizilqum (2025) * [[Aleksandar Stanisavljević]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2022), [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] (2023) * [[Zoran Marušić|'''Zoran Marušić''']] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2022), Nasaf (2024), Neftchi (2025—) * [[Dimitrije Pobulić]] – [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2022) * [[Mixaylo Yovanovich]] – [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2022) * [[Miloje Preković]] – [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2022) * [[Dušan Stoiljković]] – [[Turon (futbol klubi)|Turon]] (2023) * [[Milan Bojović]] – [[Turon (futbol klubi)|Turon]] (2023) * [[Ivan Josović]] – [[Qoʻqon 1912]] (2020—2023) [[Metallurg Bekobod]] (2023—2024) * [[Filip Stamenković]] – [[Metallurg Bekobod]] (2023) * [[Milan Marčić]] – Bunyodkor (2023) * [[Dušan Mijić|Dusan Mijic]]  – Dinamo Samarqand (2023—2024), Qizilqum (2025) * [[Filip Ivanović|'''Filip Ivanović''']] — Navbahor (2023—2024), Soʻgʻdiyona (2025—) * [[Ivan Rogač]] — Lokomotiv (2024) *[[Miljan Škrbić]] — OKMK (2024) *[[Stefan Čolović|'''Stefan Čolović''']] — Nasaf (2024—) *[[Milan Mirosavljev]] — Buxoro (2024) == [[Slovakiya]] == * [[Marián Dirnbach]] – [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2008) * [[Jan Kozak]] – [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2012) == [[Sloveniya]] == * [[Rok Roj]] – Nasaf (2015—2016) * [[Altin Kryeziu]] — Andijon (2025) == [[Senegal]] == * [[Secouba Diatta]] – [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] (2022) == [[Svazilend]] == * [[Sandile Hlatjwako]] – [[Nasaf (futbol klubi)|Qarshi Nasaf]] (2008) == [[Suriya]] == * [[Maksim Sarraf]] – Andijon (2024), Zamin (2025) == [[Shveysariya]] == * [[Eren Derdiyok]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]] (2020) == [[Tojikiston]] == * [[Valeriy Gorbax]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (1991) * [[Jamshid Akbarov]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Kogon)|Lokomotiv Kogon]] (1992—1993), [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (1996), [[Zarafshon (futbol klubi)|Zarafshon]] (1997—1998), [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (1999) * [[Anvar Norqulov]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Kogon)|Lokomotiv Kogon]] (1993), [[Angren (futbol klubi)|Semurgʻ Angren]] (2000), [[Metallurg Bekobod]] (2001) * [[Anvar Asadullayev]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (1994—1997) [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] (1998—1999) * [[Konstantin Yerofeyev]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Kogon)|Lokomotiv Kogon]] (1994), [[Zarafshon (futbol klubi)|Zarafshon]] (1995, 1996—1997) * [[Shuhrat Mamajonov]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (1995), [[Qoʻqon 1912|Temiryoʻlchi]] (1996), [[MHSK (futbol klubi)|MHSK]] (1997), [[Qoʻqon 1912|Temiryoʻlchi]] (1998—2000), [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2000—2003) * [[Rahmatullo Fuzaylov]] – [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi (Fargʻona)]] (1996—1997) [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (1998—1999) [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (1999—2000) * [[Zokir Berdiqulov]] – [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] (1996-1997) [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] (1998-1999) [[Guliston (futbol klubi)|Guliston]] (2000) [[Zarafshon (futbol klubi)|Zarafshon]] (2001-2002) [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] (2002) Nasaf (2003) [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2004) [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] (2005) * [[Tohirjon Moʻminov]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon FK]] (1996—1998, 2000—2002) * [[Akmal Xolmatov]] – [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]] (1996—2008, 2014—2016), [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2008—2010), [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2012—2014), [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] (2017), Andijon (2017) * [[Alisher Toʻychiyev]] – [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] (1996, 1999), [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (1997—1999), [[Guliston (futbol klubi)|Guliston]] (2000), [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashal]] (2002), Metallurg Bekobod (2008—2009). * [[Shuhrat Jabborov]] – [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] (1998—1999), [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2000—2002, 2003—2004) * [[Muhsin Muhammadiyev]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (1999), Dinamo Samarqand (2000—2001) * [[Mansur Hakimov]] – [[Metallurg Bekobod]] (2001) * [[Umed Habibulloyev]] – [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2004) Shoʻrtan Gʻuzor (2005) * [[Pirmurod Burxonov]] – Shoʻrtan Gʻuzor (2007) * [[Farxod Tohirov]] – Andijon (2012) * [[Umidjon Sharipov]] – Mash’al Muborak (2017) * [[Jahongir Aliyev]] – [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2018) * '''[[Zoir Joʻraboyev]]''' – Metallurg Bekobod (2018) Neftchi (2023—2024), Soʻgʻdiyona Jizzax (2025—) * [[Fathullo Fathulloyev]] – Buxoro (2019) * [[Amirbek Joʻraboyev]] – Navbahor Namangan (2019—2020) * [[Ehson Panjshanbe]] – Navbahor Namangan (2020—2022), Soʻgʻdiyona Jizzax (2025) * [[Davronjon Ergashev]] – Bunyodkor (2020—2023), Metallurg (2024) * [[Jahongir Ergashev]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2021) * [[Alisher Jalilov]] – AGMK (2022) * [[Manuchehr Safarov]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2022—2023) Neftchi (2024), DInamo (2025) * [[Rustam Soirov]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2023) * [[Axtam Nazarov]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2023) * [[Nikola Stoshich]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2023) * [[Daler Sharipov (futbolchi)|Daler Sharipov]] — [[Metallurg Bekobod]] (2022—2024), Shoʻrtan Gʻuzor (2025) * [[Muhammadjon Rahimov]] – Nasaf (2023) Buxoro (2023) * [[Shahrom Samiev|'''Shahrom Samiev''']] – Andijon (2024—) Xorazm (2025—) * [[Aziz Murotov (futbolchi, 2007)|'''Aziz Murotov''']] — Surxon (2025), Neftchi (2025—) == [[Tunis]] == * [[Chaker Zouagi|Chaker Zuaghi]] – [[AGMK|AGMK FK]] (2014), [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2015—2016) * [[Muhammad Ali Ben Salim]] – [[AGMK|AGMK FK]] (2023) == [[Trinidad va Tobago]] == * [[Weslie John]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2020) == [[Turkmaniston]] == * [[Kaxa Gogoladze]] – [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (1998) * [[Azat Muhadov]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2002), [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] (2006) * [[Artyom Nikitenko]]<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.transfermarkt.world/artem-nikitenko/profil/spieler/1027296 |sarlavha=artem-nikitenko |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230903165743/https://www.transfermarkt.world/artem-nikitenko/profil/spieler/1027296 |arxivsana=2023-09-03 |qaralgan sana=2023-09-03 }}</ref> – [[AGMK|Olmaliq FK]] * [[Aleksandr Kroxmal]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2003) * [[Amir Gurbani]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] * [[Maksim Kazankov]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2012) * [[Maksim Belix]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2006) [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2009) * [[Mamedali Karadanov]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2009) * [[Konstantin Sosenko]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2000—2001) * [[Didar Hojiyev]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2005—2009), [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2010) * [[Guwançmuhammet Öwekow]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2005—2006) * [[Orif Mirzoyev]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2005-2006) [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Samarqand-Dinamo]] (2007) [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]] (2007—2008) * [[Farhat Bazarov]] – [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] (2006) * [[Arsen Bagdasaryan]] – [[Traktor (futbol klubi, Toshkent)|Traktor]] (2006) * [[Dayanchklich Urazov]] – [[Neftchi (futbol klubi)|Fargʻonaning Neftchi]] (2006), [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] (2006, 2008) * [[Artur Gevorkyan]] – [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] (2006—2009), [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2010), [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2011—2016), [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2016), [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2017—2018) * [[Bayramniyoz Berdiyev]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2006—2007) * [[Murat Hamroyev]] – [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2007—2008), [[AGMK|Olmaliq]] (2009, 2010—2011) * [[Hamza Allamov]] – [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] (2007) * [[Ýusup Orazmämmedow]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2007) * [[Yevgeniy Zemskov|Yevgeniy Zemskov —]] [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2007 – 2008) [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] (2008) [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2009) * [[Nazar Choliev|Nazar Choliyev]] – [[AGMK|Olmaliq]] (2008) * [[Omar Berdiev]] – [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2007—2008) * [[Baxtiyor Xojaahmedov]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2010) * [[Ahmed Ollaberdiyev]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2010) * [[Nazar Baýramow]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2011) * [[Pavel Xarchik]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2011), [[AGMK|Olmaliq]] (2012) * [[Alik Haydarov]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashal]] (2011—2013) * [[Maqsadmurod Shomurodov]] – [[AGMK|Olmaliq]] (2013—2014) * [[Elman Tagayev]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2016) [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2019) * [[Arslonmurat Amanov|Arslonmirat Amanov]] – [[AGMK|AGMK FK]] (2015—2016, 2020) [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2018) [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2019) * [[Selim Nurmurodov]] – [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2020) * [[Abdy Bäşimow]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2020) * [[Vezirgeldi Ilyasov]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2020) * [[Didar Durdyýew]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2020) * [[Bagtyýar Gurgenow]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2023) == [[Turkiya]] == * [[Mehmet Ilhan]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2023) == [[Ukraina]] == * [[Sefer Aliboyev]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (1988—1991), [[Traktor (futbol klubi, Toshkent)|Traktor Toshkent]] (1996), [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Samarqand-Dinamo]] (1997) * [[Andrey Kudimov]] — [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (1992—1994) * [[Yuriy Yaroshenko]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (1993) * [[Andrey Malchevskiy]] – [[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoy]] (1994—1995), [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] (1996), [[Chilonzor (futbol klubi)|Chilonzor]] (1997), [[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoy]] (1998), [[Zarafshon (futbol klubi)|Zarafshon]] (1999) * [[Yuriy Mikolayenko]] – [[Kosonsoy (futbol klubi)|Kosonsoy]] (1996) * [[Igor Kolyada]] – [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] (1996) * [[Igor Taran (futbolchi, 1971)|Igor Taran]] – [[Doʻstlik (futbol klubi)|Doʻstlik]] (1998) * [[Valentin Poddubniy]] — Nasaf (1998—1999), Neftchi (1999—2001) * [[Svyatoslav Syrota]] – [[Doʻstlik (futbol klubi)|Doʻstlik]] (1998) * [[Igor Sivuxa]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (1997—1999) * [[Nikolay Shevchenko]] – [[MHSK (futbol klubi)|MHSK]] (1998), [[Traktor (futbol klubi, Toshkent)|Traktor (Toshkent)]] (1999, 2000) * [[Roman Xmel]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (1999—2000) * [[Oleg Bejenar]] – [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2000) * [[Valentin Poltavets]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2000—2001), [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2002—2003), Surxon (2004), Qizilqum (2005), Dinamo Samarqand (2006), Xorazm (2010—2013) * [[Oleg Zenchenkov]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Toshkentning Paxtakor klubi]] (2000) * [[Igor Oberemchenko]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2000—2001) * [[Konstantin Sosenko]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Toshkentning Paxtakor klubi]] (2001) * [[Boris Beloshapka]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2000—2002) (2004), [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2003) * [[Vladislav Lyutiy]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Toshkentning Paxtakor klubi]] (2001) * [[Sergey Mayboroda]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Toshkentning Paxtakor klubi]] (2001) * [[Vyacheslav Zaporojchenko]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2001) * [[Oleksandr Kundenok]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2003) * [[Andrey Petrov (futbolchi)|Andrey Petrov]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2003) * [[Sergey Yesin]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2003) * [[Yuriy Maksymenko]] – [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2004) * [[Andriy Maksimenko]] – [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] (2004) * [[Andrey Oparin]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2004) * [[Valeriy Dosenko]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2006) * [[Kostyantin Matsion]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2007) * [[Dmitriy Kondratovich]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2006—2007) [[Metallurg Bekobod]] (2008—2010) * [[Valentin Vishtalyuk]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2008) * [[Yuriy Xriyenko]] – [[AGMK|AGMK FK]] (2008—2010) * [[Artyom Fedorchenko]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2008) * [[Aleksandr Tkachuk]] – Qizilqum Zarafshon (2008—2009) * [[Nikolay Pavlenko]] – Nasaf (2008—2009), Navbahor (2010) * [[Anatoliy Matkevich]] – [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2008) * [[Oleg Mochulyak]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2008) * [[Oleksandr Maltsev]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2009) * [[Danilo Mamonov]] – [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]] (2009) * [[Andrey Panchuk]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2009) * [[Aleksandr Grebinyuk]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2009—2010) * [[Andrey Yeroxin]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2009) [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2009—2011) [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Samarqand-Dinamo]] (2011—2012) * [[Ivan Kucherenko]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2009), [[AGMK|AGMK FK]] (2011) * [[Andrey Pisniy]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2009—2010) * [[Oleg Mozgoviy]] – [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2009) * [[Aleksandr Staxiv]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2010) * [[Nikolay Guryanov]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2010) * [[Oleksandr Kurnevich]] – [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2010) * [[Oleksandr Pozdeyev]] – [[AGMK|AGMK FK]] (2010) * [[Denis Yershov]] – [[AGMK|AGMK FK]] (2010) * [[Anton Lisyuk]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2010) * [[Vladimir Postolatyev]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2009—2010) * [[Roman Pasichnichenko]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2010) * [[Aleksandr Dindikov]] – [[AGMK|AGMK FK]] (2010), [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] (2010) * [[Sergey Datsenko]] – [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] (2010) [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2013—2014) * [[Andrey Yakovlyev]] – [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2010) * [[Dmitriy Kozachenko]] – [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2010) * [[Andriy Melnichuk]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2010—2011), [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Samarqand-Dinamo]] (2011—2015) * [[Sergey Litovchenko]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2010) * [[Andrey Yakovlyev]] – [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2010) * [[Oleksiy Xramtsov]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2010) * [[Yuriy Selix]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2010), [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2011) * [[Dmitro Kolodin]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2010) * [[Oleg Melniyk]] – Nasaf (2010) * [[Maksim Krivoy]] – Navbahor Namangan (2010) * [[Yevgeniy Saiko]] – Navbahor Namangan (2010) * [[Igor Soltanići]] – Dinamo (2010) * [[Aleksandr Timchishin]] – Navbahor Namangan (2011) * [[Dmitriy Kozachenko]] – Nasaf (2011) * [[Denis Yershov]] – [[AGMK|AGMK FK]] (2011) * [[Sergey Gribanov]] — [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Samarqand-Dinamo FK]] (2011) * [[Anton Baxurinskiy]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2011) * [[Oleksandr Polovkov]] – Andijon (2010), [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2010), [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2012) * [[Andrey Yeroxin]] – [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Samarqand-Dinamo FK]] (2012) * [[Andrey Sirotyuk]] – [[Metallurg Bekobod]] (2012) * [[Aleksandr Tarasenko]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (2012) * [[Roman Romanchuk]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (2012) * [[Anatoliy Pilipenko]] – [[Qizilqum]] (2012) * [[Vladimir Kilikevich]] – [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Samarqand-Dinamo FK]] (2013), [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2013) * [[Oleksandr Pishchur]] – [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2013—2014), [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2016), [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]] (2017) * [[Viktor Raskov]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2014) * [[Vitaliy Vizaver]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2014) * [[Andrey Derkach]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2014), (2016), [[Qizilqum]] (2015—2016), (2017) * [[Vyacheslav Shevchenko]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2014), [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2015—2017) * [[Ruslan Kachur]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2014) * [[Sergey Simonenko]] – [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2014) * [[Aleksandr Kablash|Oleksandr Kablash]] – [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2014), [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2015) * [[Yaroslav Martinyuk]] – [[AGMK|AGMK FK]] (2016) * [[Andrey Derkach|Andriy Derkach]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2016), [[Qizilqum]] (2017) * [[Vladislav Pavlenko]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2017) * [[Dmitriy Bashlay]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2018) * [[Vitaliy Mirniy]] – [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]] (2018), [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2019) * [[Mikola Agapov]] – Surxon (2019) * [[Yevgeniy Chumak]] – [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2019), [[Metallurg Bekobod|Bekobod Metallurg]] (2020), [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2022) * [[Oleksandr Kasyan]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2019-yil), [[Surxon (futbol klubi)|Surxon Termiz]] (2020-yil), [[AGMK]] (2022) [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] (2023) * [[Vladimir Baenko]] – [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] (2017), (2019) * [[Dmytro Zozulya]] – [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2020) * [[Artyom Baranovskiy]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2020) * [[Denis Vasilyev]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2020) * [[Mixaylo Udod]] – [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2021) * [[Matvey Guyganov]] – [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2021) * [[Oleg Marchuk]] – [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2021), [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2022) * [[Dmitriy Sidorenko]] – [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2021), [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2022) * [[Oleksandr Nasonov]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]] (2022) * [[Oleksiy Larin]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]] (2022) [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] (2022—2023) * [[Andriy Mishchenko]] – [[AGMK]] (2022) [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] (2022—2023) * [[Sergey Molochko]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2022) * [[Rizvon Ablitarov]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2022) * [[Yuriy Batyushin]] – Neftchi (2023) * [[Igor Litovka]] – Andijon (2023—2024) * [[Yegor Kondratyuk|'''Yegor Kondratyuk''']] — (2025—) * [[Sergey Petrov]] – Mash’al Muborak (2023) Qoʻqon 1912 (2024) * [[Oleksandr Kucherenko|'''Oleksandr Kucherenko''']] — Metallurg (2024), Dinamo (2025), Lokomotiv (2026—) * [[Aleksandr Vorobey]] — Nasaf (2025) * [[Roman Papariga]] — Qizilqum (2025) * [[Artyom Odintsov]] — Andijon (2025) == Vengriya == * [[Péter Vörös]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2009—2010) == [[Xorvatiya]] == * [[Jurica Buljat]] – Bunyodkor (2016), Paxtakor (2017) * [[Ivor Weitzer]] – Buxoro (2017) * [[Edin Junuzović]] – Buxoro (2020) * [[Jure Obšivač]] – [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2022) * [[Šime Žuzul]] – Lokomotiv Toshkent (2023) * [[Frane Ikić]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2023—2025) * [[Toni Jović]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2024) * [[Frane Čirjak]] — Bunyodkor (2024), Buxoro (2025) * [[Samir Zeljković]] — Bunyodkor (2024) * [[Marin Ljubić]] — Bunyodkor (2024) * [[Mihael Klepač]] — OKMK (2024) * [[Andrija Filipović]] — Bunyodkor (2024) * [[Josip Tomašević]] — Buxoro (2025) * [[Martin Šroler]] — Bunyodkor (2025) == [[Yaponiya]] == * [[Naoya Shibamura]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2012), Buxoro (2012—2013)<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/362893?utm_source=telegram&utm_medium=championatasia |sarlavha=Сато Минори, Наоя Шибамура, Барданка. Ўзбекистон чемпионатида тўп тепган Шарқий Осиёликлар ҳозир қаерда? |sana=2024/02/24}}</ref> * [[Minori Sato]] – Bunyodkor (2014—2016) * [[Tomoki Muramatsu]] – Mashʼal (2017) * [[Yudai Koike]] – Dinamo Samarqand (2023) * [[Arihiro Sentoku|'''Arihiro Sentoku''']] – OKMK (2024—) * [[Itsuki Urata|'''Itsuki Urata''']] — Bunyodkor (2024—) * [[Naoaki Senaga|'''Naoaki Senaga''']] — OKMK (2025—) == Shvetsiya == * [[John Igbarumah]] — Soʻgʻdiyona Jizzax (2025) == Eslatmalar == {{Cnote2 Begin|2}} {{Cnote2|b BIH|[[Bosniya va Gersegovina]]da tugʻilgan}} {{Cnote2|b BRA|[[Braziliya]]da tugʻilgan}} {{Cnote2|b BFA|[[Burkina-Faso]]da tugʻilgan}} {{Cnote2|b CMR|[[Kamerun]]da tugʻilgan}} {{Cnote2|b ENG|[[Angliya]]da tugʻilgan}} {{Cnote2|b GHA|[[Gana]]da tugʻilgan}} {{Cnote2|b CIV|[[Kot-dʼIvuar]]da tug‘ilgan}} {{Cnote2|b LIB|[[Liviya]]da tugʻilgan}} {{Cnote2|b MNE|[[Chernogoriya]]da tugʻilgan}} {{Cnote2|b NED|[[Gollandiya]]da tugʻilgan}} {{Cnote2|b NIG|[[Niger]]da tugʻilgan}} {{Cnote2|b RUS|[[Rossiya]]da tugʻilgan}} {{Cnote2|b SRB|[[Serbiya]]da tugʻilgan}} {{Cnote2|b SLO|[[Sloveniya]]da tugʻilgan}} {{Cnote2|b ESP|[[Ispaniya]]da tugʻilgan}} {{Cnote2|b TJK|[[Tojikiston]]da tugʻilgan}} {{Cnote2|b UZB|[[Oʻzbekiston]]da tugʻilgan}} {{Cnote2|c GHA U18|18 yoshgacha boʻlgan Gana milliy terma jamoasi safida}} {{Cnote2|c POR U17|17 yoshgacha boʻlgan Portugaliya milliy terma jamoasi safida}} {{Cnote2 End|2}} == Yana qarang == * ''[[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Superligasi]]'' * ''[[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi]]'' * ''[[Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi]]'' == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston Superligasi]] * [http://pfl.uz/index.php?act=clubs&section=9&subsec=32 PFL UZBEKISTAN] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170628062619/http://pfl.uz/index.php?act=clubs&section=9&subsec=32 |date=2017-06-28 }} [[Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir futbolchilar]] [[Turkum:Oʻzbekistondagi futbolchilar roʻyxati]] [[Turkum:Xorijlik futbolchilar roʻyxatlari]] 6rlfllqeeeuhudvi81awji9zw31dtjz 0 820565 6221733 5363352 2026-08-01T11:57:57Z InternetArchiveBot 58913 4 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221733 wikitext text/x-wiki {{Qoʻshiq bilgiqutisi | nom = Vilna | til = Ukrain | nashr qilingan = 12.12.2019 | janr = Pop | davomiyligi = 3:16 | shoir = Alyona Alyona | composer = Shkurkin Aleksandr | produser = Evgeniy Filatov | artist = Tina Karol va Yuliya Sanina | nomi = | image = Vilna2020rr.jpeg }} '''Vilna''' ({{lang-uk|Ozod}} ,erkin) — Tina Karol va Yuliya Saninaning (The Hardkiss) ukrain tilidagi [[duet]] [[Qoʻshiq|qoʻshigʻi]], [[2019-yil]] [[11-dekabr]]da chiqarilgan. Ushbu kompozitsiya Ukrainaning " Xiyonat qilingan " toʻliq metrajli filmining saundtreki boʻldi. ({{lang-uk|Віддана}}), ([[2020-yil filmlari|2020]])<ref>{{Veb manbasi|til=ruscha|url=https://film.ua/ru/news/2244|sarlavha=«Я не боюсь, тепер я – Вільна». Тина Кароль и Юлия Санина (THE HARDKISS) записали совместный трек и выпустили клип к фильму «Віддана»|ish=FILM.UA Group|qaralgan sana=16-mart 2022-yil|arxivsana=22-fevral 2022-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220222001347/https://film.ua/ru/news/2244}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://vogue.ua/article/culture/muzyka/vilna-slushaem-duet-tiny-karol-i-yulii-saninoy.html|sarlavha="Вільна": слушаем дуэт Тины Кароль и Юлии Саниной|muallif=Vogue.ua|ish=Vogue UA|qaralgan sana=2-sentabr 2021-yil|arxivsana=2-sentabr 2021-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210902011036/https://vogue.ua/article/culture/muzyka/vilna-slushaem-duet-tiny-karol-i-yulii-saninoy.html}}</ref> == Tavsif == Qoʻshiq musiqasi Aleksandr Shkurkin tomonidan yozilgan, soʻz muallifi ukrainalik [[Hip hop|xip-xop]] artisti Alyona Alyona<ref>{{Veb manbasi|til=ruscha|url=https://viva.ua/news/11967-gimn-silnoy-zhenshtiny-tina-karol-i-yuliya-sanina-vypustili-duet|sarlavha="Гимн сильной женщины": Тина Кароль и Юлия Санина выпустили дуэт|ish=viva.ua|qaralgan sana=16-mart 2022-yil|arxivsana=14-dekabr 2019-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191214233151/https://viva.ua/news/11967-gimn-silnoy-zhenshtiny-tina-karol-i-yuliya-sanina-vypustili-duet}}</ref> boʻldi. „Vilna“ qoʻshigʻi uchun video klip operatori Yuriy Korol. Yuriy Korol koʻplab ukrainalik filmlar — " Zaxar Berkut ", „ Qal’a“, "Nezlamna ", " Puls „ va boshqalarning [[Kinooperator|suratga olishda rejissyorlik qilgan]]<ref name="автоссылка1">{{Veb manbasi|url=https://yabl.ua/2019/12/12/reperka-alyona-alyona-napisala-pisnyu-dlya-tini-karol-ta-yuliyi-saninoyi|sarlavha=Реперка alyona alyona написала пісню для Тіни Кароль та Юлії Саніної …|ish=archive.ph|sana=15-dekabr 2019-yil|qaralgan sana=2-sentabr 2021-yil|qaralgan sana=1-noyabr 2022-yil|arxivsana=15-dekabr 2019-yil|arxivurl=https://archive.today/20191215080304/https://yabl.ua/2019/12/12/reperka-alyona-alyona-napisala-pisnyu-dlya-tini-karol-ta-yuliyi-saninoyi}}</ref><ref>{{Veb manbasi|til=ukraincha|url=https://www.ukrinform.ua/rubric-culture/2836474-tina-karol-zapisala-saundtrek-do-filmu-viddana-iz-solistkou-the-hardkiss.html|sarlavha=Тіна Кароль записала саундтрек до фільму "Віддана" із солісткою The Hardkiss|ish=www.ukrinform.ua|qaralgan sana=2-sentabr 2021-yil|arxivsana=18-dekabr 2019-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191218060520/https://www.ukrinform.ua/rubric-culture/2836474-tina-karol-zapisala-saundtrek-do-filmu-viddana-iz-solistkou-the-hardkiss.html}}</ref>.<blockquote>“Ijrochilarni tanlashga kelsak, dastlab biz Tina boʻlishini xohladik. U ajoyib vokalga ega va uning ijodi lirik-romantik yoʻnalishga qaratilgan. Shuning uchun Tina kerakli dramatik notani boshqalarga qaraganda yaxshiroq yetkaza oldi. Ammo u Yuliya bilan duet taklif qilganida, biz darhol rozi boʻldik. Uning qiyofasida Yuliya Tinadan juda farq qiladi, u ham juda koʻp xarizma va ichki kuchga ega. Ularning gʻayrioddiy hamkorligi esa filmning bosh qahramonlarining qarama-qarshi munosabatlarini mukammal tarzda taʼkidlay oladi", — dedi film prodyuseri Nadejda Zaionchkovskaya.</blockquote>Tinaning soʻzlariga koʻra, „Vilna“ qoʻshigʻi siz tinglamoqchi boʻlgan zamonaviy va juda ajoyib ukrain musiqasi.<blockquote>"Har bir ayolning tanlovi, muammosi va yoʻli haqida, chunki biz hammamiz erkin tugʻilganmiz, lekin jamiyat bizni bunday imtiyozdan asta-sekin mahrum qilmoqda. Trek dolzarb va bugungi kunda hammamiz pichirlashga urinayotgan mavzularga mos keladi. Shuning uchun „Vilna“ qoʻshigʻi oʻziga xos ayollar manifestidir, bizning opa-singilligimizning kuchliligi haqidagi ayollar mantrasidir. Bu qoʻshiqni boshqa ijrochi — kuchli, isteʼdodli, qoʻshiqchi bilan duetda ijro etish juda muhim edi ", dedi Tina Karol.</blockquote> == Video == Musiqiy video premyerasi 2019-yil 12-dekabrda [[YouTube|YouTubeʼda]] boʻlib oʻtdi.<ref>{{Veb manbasi|url=https://kanalukraina.tv/ru/news/vilna-tina-karol-i-yuliya-sanina-vypustili-sovmestnyy-klip-na-sauntdrek-k-ukrainskomu-filmu-viddana|sarlavha=«Вільна»: Тина Кароль и Юлия Санина выпустили совместный клип на саунтдрек к украинскому фильму «Віддана»|ish=kanalukraina.tv|qaralgan sana=16-mart 2022-yil}}</ref> [[Klip|Videoga]] " Xiyonat " filmi rejissyori Kristina Sivolap rejissyorlik qilgan, videograf esa Yuriy Korol boʻlgan. Video ikki kun ichida 1 milliondan ortiq koʻrildi<ref name="автоссылка1"/>. 2020-yil 12-dekabrda (taqdim qilinganidan bir yil oʻtib) videoklip 9,7 million marta koʻrildi, 2020-yil 9-yanvarda esa klip 10 million koʻrish chegarasidan oʻtib, [[YouTube|YouTubeʼda]] eng mashhur ukrain tilidagi kliplar roʻyxatiga kirdi<ref>{{Veb manbasi|til=ruscha|url=https://film.ua/ru/news/2250|sarlavha=Миллион просмотров, №1 в трендах YouTube и в топе украинских чартов: совместный трек Тины Кароль и Юлии Саниной «Вільна» к фильму «Віддана» стал новым национальным хитом|ish=FILM.UA Group|qaralgan sana=16-mart 2022-yil|arxivsana=31-dekabr 2019-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191231124912/https://film.ua/ru/news/2250}}</ref>. == Jonli ijrolar == * 2019-yil 16-dekabrda Tina Karol guruhning solisti (The Hardkiss) Yuliya Sanina bilan birgalikda birinchi marta yangi „Vilna“ qoʻshigʻini kuyladi. Musiqiy hamkorlik premyerasi " Kechki chorak " shou-konsertida boʻlib oʻtdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://kvartal95.com/news/30/novogodniy-vecherniy-kvartal-zelenskiy-v-pervom-ryadu-usik-v-posteli-s-kravets-a-monatik-karol-i-pol/|sarlavha=Новогодний «Вечерний Квартал»: Зеленский – в первом ряду, Усик – в постели с Кравец, а Monatik, Кароль и Полякова – c новыми джинглами|ish=kvartal95.com|qaralgan sana=28-mart 2022-yil|arxivsana=22-yanvar 2021-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210122010914/https://kvartal95.com/news/30/novogodniy-vecherniy-kvartal-zelenskiy-v-pervom-ryadu-usik-v-posteli-s-kravets-a-monatik-karol-i-pol/}}</ref>. * 2020-yil 23-dekabr kuni [[Kiyev|Kievdagi]] Sport saroyida „Tina Karol bilan Rojdestvo hikoyasi“ kontserti boʻlib oʻtdi. Tina Karol Yuliya Sanina bilan birgalikda „Vilna“ duet xitini jonli ijro etib, butun tomoshabinni xursand qildi<ref>{{Veb manbasi|til=ru-RU|url=https://www.youtube.com/watch?v=CvZKoz9q16A|sarlavha=Тіна Кароль та Юлія Саніна — Вільна. Світське життя. 15 років|qaralgan sana=28-mart 2022-yil|arxivsana=28-mart 2022-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220328222538/https://www.youtube.com/watch?v=CvZKoz9q16A&gl=US&hl=en}}</ref><ref>{{Veb manbasi|til=ruscha|url=https://tsn.ua/ru/glamur/na-rizdvyaniy-istoriyi-tina-karol-gadala-na-dana-balana-a-michelle-andrade-spela-na-konkah-1465047.html|sarlavha=На “Різдвяній історії” Тина Кароль гадала на Дана Балана, а Michelle Andrade спела на коньках|ish=ТСН.ua|sana=24-dekabr 2019-yil|qaralgan sana=28-mart 2022-yil|arxivsana=28-mart 2022-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220328222521/https://tsn.ua/ru/glamur/na-rizdvyaniy-istoriyi-tina-karol-gadala-na-dana-balana-a-michelle-andrade-spela-na-konkah-1465047.html}}</ref>. * 16-iyul kuni N. N. Grishko nomidagi botanika bogʻida Yekaterina Osadchaya bilan „Ijtimoiy hayot“ dasturining 15 yilligini nishonlash boʻlib oʻtdi. Tadbirda Tina Karol va Yuliya Sanina qoʻshma „Vilna“ qoʻshigʻini ijro etishdi<ref>{{Veb manbasi|til=ruscha|url=https://tsn.ua/ru/lady/news/show-biznes/krasotki-v-stilnyh-kostyumah-tina-karol-i-yuliya-sanina-na-prazdnovanii-yubileya-svetskoy-zhizni-1587367.html|sarlavha=Красотки в стильных костюмах: Тина Кароль и Юлия Санина на праздновании юбилея "Светской жизни"|ish=ТСН.ua|sana=17-iyul 2020-yil|qaralgan sana=28-mart 2022-yil|arxivsana=24-mart 2022-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220324034522/https://tsn.ua/ru/lady/news/show-biznes/krasotki-v-stilnyh-kostyumah-tina-karol-i-yuliya-sanina-na-prazdnovanii-yubileya-svetskoy-zhizni-1587367.html}}</ref>. * 2021-yil 5-iyul Tina Karol Atlas Weekend 2021 musiqa festivalining dastlabki ikki kunining sarlavhasi boʻldi. ''"Vilna"'' qoʻshigʻini birgalikda ijro etish uchun „Hardkiss“ guruhining solisti — Yuliya Sanina<ref>{{Veb manbasi|til=ruscha|url=https://life.nv.ua/znamenitosti/tina-karol-ustroila-na-atlas-vikend-feerichnoe-shou-s-yuliey-saninoy-vodopadom-i-zhivoy-zmeey-video-50169664.html|sarlavha=Зрелищная премьера. Тина Кароль впервые выступила на фестивале Atlas Weekend — видео|ish=life.nv.ua|qaralgan sana=28-mart 2022-yil|arxivsana=22-may 2022-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220522213307/https://life.nv.ua/znamenitosti/tina-karol-ustroila-na-atlas-vikend-feerichnoe-shou-s-yuliey-saninoy-vodopadom-i-zhivoy-zmeey-video-50169664.html}}</ref> sahnaga chiqdi. * 2022-yil 1-martda Tina Karol Varshavada boʻlib oʻtgan [[Ukraina|Ukrainani]] qoʻllab-quvvatlash mitingiga bordi va u yerda „Vilna“ qoʻshigʻini kuyladi<ref>{{Veb manbasi|til=ruscha|url=https://www.unian.net/society/tina-karol-v-varshave-na-mitinge-za-ukrainu-obratilas-k-russkim-vy-v-rabstve-video-novosti-ukrainy-11728021.html|sarlavha="Вы в рабстве!": Тина Кароль обратилась к русским на митинге за Украину в Варшаве (видео)|ish=www.unian.net|qaralgan sana=28-mart 2022-yil|arxivsana=28-mart 2022-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220328231044/https://www.unian.net/society/tina-karol-v-varshave-na-mitinge-za-ukrainu-obratilas-k-russkim-vy-v-rabstve-video-novosti-ukrainy-11728021.html}}</ref>. * 2022-yilning 27-martida<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.rada.gov.ua/news/razom/220941.html|sarlavha=Save Ukraine - #StopWar: 27 березня відбудеться міжнародний благодійний концерт на підтримку України|ish=www.rada.gov.ua|qaralgan sana=28-mart 2022-yil|arxivsana=26-mart 2022-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220326161147/https://www.rada.gov.ua/news/razom/220941.html}}</ref> Save Ukraine — #StopWar xalqaro xayriya kontsert-telefoni boʻlib oʻtdi. Ukrainani qoʻllab-quvvatlash tadbiri dunyoning koʻplab mamlakatlarida namoyish etildi. Tina Karol va Yuliya Sanina telemarafonda ishtirok etib, ular birgalikda „Vilna“ qoʻshigʻini ijro etishdi<ref>{{Veb manbasi|til=ruscha|url=https://ru.euronews.com/2022/03/28/save-ukraine-war|sarlavha=Украину поддержали на международном телемарафоне|ish=euronews|sana=28-mart 2022-yil|qaralgan sana=28-mart 2022-yil|arxivsana=28-mart 2022-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220328080425/https://ru.euronews.com/2022/03/28/save-ukraine-war}}</ref>. * 2022-yil 12-aprel kuni ukrainalik qoʻshiqchilar Tina Karol, Yuliya Sanina (The Hardkiss), Katerina Pavlenko (Go A) va Nadejda Dorofeeva „Tinchlik uchun oʻyin“ tanaffusida birgalikda „Vilna“ va " [[Oi u luzi chervona kalyna|Chervona Kalina]] " qoʻshiqlarini ijro etishdi. " [[Wojska Polskiego stadioni|Legiya]] " stadionida „ [[Dinamo (Kiyev futbol klubi)|Dinamo“]] (Kiyev) va " Legiya " (Varshava) oʻrtasidagi Ukrainani qoʻllab-quvvatlash uchun xayriya futbol oʻyini<ref>{{Veb manbasi|til=ruscha|url=https://showbiz.24tv.ua/ru/sanina-karol-dorofeeva-solistka-go-speli-matche-legija-dinamo_n1948451|sarlavha=Санина, Кароль, Дорофеева и солистка Go_A спели на матче Легия – Динамо: мощное видео|ish=24 Канал|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220413061336/https://showbiz.24tv.ua/ru/sanina-karol-dorofeeva-solistka-go-speli-matche-legija-dinamo_n1948451|arxivsana=2022-04-13|kirish sanasi=13-aprel 2022-yil}}</ref>. == Jadvallar == === Haftalik jadvallar === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" !Diagramma (2022) ! Grafik pozitsiyasi |- |[[Kiyev|Kiev]] ([[Tophit]] City & Country Radio Hits)<ref>{{Veb manbasi|til=ruscha|url=https://tophit.ua/ru/chart/kiev/weekly/2022-08-26/all/all|sarlavha=Лучшие песни на радио в Киеве за неделю - Музыкальные Чарты TopHit|ish=TopHit|qaralgan sana=28-sentabr 2022-yil|arxivsana=2022-09-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220928113752/https://tophit.ua/ru/chart/kiev/weekly/2022-08-26/all/all}}</ref> | style="text-align:center;" | 52 |- |{{Flagicon|Украина}} [[Ukraina]] ([[yuqori zarba|TopHit]] City & Country Radio Hits)<ref>{{Veb manbasi|til=ruscha|url=https://tophit.ua/ru/chart/ukraine/weekly/2022-08-26/all/all|sarlavha=Лучшие песни на радио в Украине за неделю - Музыкальные Чарты TopHit|ish=TopHit|qaralgan sana=28-sentabr 2022-yil}}</ref> | style="text-align:center;" | 37 |- |{{Flagicon|Украина}} [[Ukraina]] ([[yuqori zarba|TopHit]] Radio va YouTube Hits)<ref>{{Veb manbasi|til=ruscha|url=https://tophit.ua/ru/chart/ukraine_allmedia/weekly/2022-08-26/all/all|sarlavha=Лучшие хиты радио и интернета в Украине за неделю - Музыкальные Чарты TopHit|ish=TopHit|qaralgan sana=28-sentabr 2022-yil|arxivsana=2022-09-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220928112240/https://tophit.ua/ru/chart/ukraine_allmedia/weekly/2022-08-26/all/all}}</ref> | style="text-align:center;" | 84 |- |} === Oylik jadvallar === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" !Diagramma (2020) ! Grafik pozitsiyasi |- |[[Kiyev|Kiev]] ([[Tophit]] City & Country Radio Hits)<ref>{{Veb manbasi|til=ruscha|url=https://tophit.ua/ru/chart/kiev/monthly/2020-03-01/all/all|sarlavha=Лучшие песни на радио в Киеве за месяц - Музыкальные Чарты TopHit|ish=TopHit|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220529092356/https://tophit.ua/ru/chart/kiev/monthly/2020-03-01/all/all|arxivsana=2022-05-29|kirish sanasi=29-may 2022-yil}}</ref> | style="text-align:center;" | 17 |- |{{Flagicon|Украина}} [[Ukraina]] (TopHit City & Country Radio Hits)<ref>{{Veb manbasi|til=ruscha|url=https://tophit.ua/ru/chart/ukraine/monthly/2020-01-01/all/all|sarlavha=Лучшие песни на радио в Украине за месяц - Музыкальные Чарты TopHit|ish=TopHit|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220529092353/https://tophit.ua/ru/chart/ukraine/monthly/2020-01-01/all/all|arxivsana=2022-05-29|kirish sanasi=29-may 2022-yil}}</ref> | style="text-align:center;" | 9 |- |{{Flagicon|Украина}} [[Ukraina]] (TopHit YouTube Hits)<ref>{{Veb manbasi|til=ruscha|url=https://tophit.ua/ru/chart/ukraine_youtube/monthly/2020-01-01/all/all|sarlavha=Лучшие клипы на YouTube в Украине за месяц - Музыкальные Чарты TopHit|ish=TopHit|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220529092351/https://tophit.ua/ru/chart/ukraine_youtube/monthly/2020-01-01/all/all|arxivsana=2022-05-29|kirish sanasi=29-may 2022-yil}}</ref> | style="text-align:center;" | 24 |- |{{Flagicon|Украина}} [[Ukraina]] (TopHit Radio va YouTube Hits)<ref>{{Veb manbasi|til=ruscha|url=https://tophit.ua/ru/chart/ukraine_allmedia/monthly/2020-01-01/all/all|sarlavha=Лучшие хиты радио и интернета в Украине за месяц - Музыкальные Чарты TopHit|ish=TopHit|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220529094405/https://tophit.ua/ru/chart/ukraine_allmedia/monthly/2020-01-01/all/all|arxivsana=2022-05-29|kirish sanasi=29-may 2022-yil}}</ref> | style="text-align:center;" | oʻn bir |- |} === Yillik jadvallar === {{Col-begin}} {{col-2}} {| class="wikitable sortable" !Chart (2020) !Pozitsiya v charte |- |{{Flagicon|Киев}} [[Киев]] ([[Tophit]] City & Country Radio Hits)<ref>{{veb manbasi|lang=ruscha|url=https://tophit.ru/ru/chart/kiev/yearly/current/all/all|title=Лучшие песни на радио в Киеве - Музыкальные Чарты TopHit|website=TopHit|access-date=28-may 2022-yil|archive-date=28-may 2022-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20220528015011/https://tophit.ru/ru/chart/kiev/yearly/current/all/all|deadlink=no}}</ref> |29 |- |{{Flagicon|Украина}} [[Украина]] ([[TopHit]] City & Country Radio Hits)<ref>{{veb manbasi|lang=ruscha|url=https://tophit.ru/ru/chart/ukraine/yearly/current/all/all|title=Лучшие песни на радио в Украине - Музыкальные Чарты TopHit|website=TopHit|access-date=28-may 2022-yil|archive-date=28-may 2022-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20220528011643/https://tophit.ru/ru/chart/ukraine/yearly/current/all/all|deadlink=no}}</ref> |20 |- |{{Flagicon|Украина}} [[Украина]] ([[TopHit]] Radio & YouTube Hits)<ref>{{veb manbasi|lang=ruscha|url=https://tophit.ru/ru/chart/ukraine_allmedia/yearly/current/all/all|title=Лучшие хиты радио и интернета в Украине - Музыкальные Чарты TopHit|website=TopHit|access-date=28-may 2022-yil|archive-date=28-may 2022-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20220528011636/https://tophit.ru/ru/chart/ukraine_allmedia/yearly/current/all/all|deadlink=no}}</ref> |20 |- |{{Flagicon|Украина}} [[Украина]] ([[TopHit]] YouTube Hits)<ref>{{veb manbasi|lang=ruscha|url=https://tophit.ru/ru/chart/ukraine_youtube/yearly/current/all/all|title=Лучшие клипы на YouTube в Украине - Музыкальные Чарты TopHit|website=TopHit|access-date=28-may 2022-yil|archive-date=28-may 2022-yil|archive-url=https://web.archive.org/web/20220528011639/https://tophit.ru/ru/chart/ukraine_youtube/yearly/current/all/all|deadlink=no}}</ref> |87 |} {{col-2}} {| class="wikitable sortable" !Chart (2021) !Pozitsiya v charte |- |{{Flagicon|Украина}} [[Украина]] ([[TopHit]] City & Country Radio Hits)<ref>{{veb manbasi|lang=ruscha|url=https://tophit.ua/ru/chart/ukraine/yearly/current/all/all|title=Лучшие песни на радио в Украине - Музыкальные Чарты TopHit|website=TopHit|access-date=25-sentabr 2022-yil|arxivsana=2022-03-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220329203047/https://tophit.ua/ru/chart/ukraine/yearly/current/all/all}}</ref> |108 |- |{{Flagicon|Украина}} [[Украина]] ([[TopHit]] Radio & YouTube Hits)<ref>{{veb manbasi|lang=ruscha|url=https://tophit.ua/ru/chart/ukraine_allmedia/yearly/current/all/all|title=Лучшие хиты радио и интернета в Украине - Музыкальные Чарты TopHit|website=TopHit|access-date=25-sentabr 2022-yil|arxivsana=2022-05-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220530115255/https://tophit.ua/ru/chart/ukraine_allmedia/yearly/current/all/all}}</ref> |179 |} {{Col-end}} == Chiqarish tarixi == {| class="wikitable plainrowheaders" ! scope="col" |Mintaqa ! scope="col" | sana ! scope="col" | Format ! scope="col" | Versiya ! scope="col" | yorliq ! scope="col" | |- |Dunyo | align="center" | 2019-yil 12-dekabr | Raqamli yuklab olish, oqim | rowspan="2" | [[Ukrain tili|ukrain]] | rowspan="2" | Yorliq asosi | align="center" | <ref>{{Veb manbasi|til=ruscha|url=https://music.apple.com/ua/album/%D0%B2%D1%96%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0-%D0%B7-%D0%BA-%D1%84-%D0%B2%D1%96%D0%B4%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B0/1490502799?i=1490502804&l=ru|sarlavha=Песня «Вільна (З к/ф "Віддана")» (Тина Кароль & Юлія Саніна)|sana=13-dekabr 2019-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220415044921/https://music.apple.com/ua/album/%D0%B2%D1%96%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0-%D0%B7-%D0%BA-%D1%84-%D0%B2%D1%96%D0%B4%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B0/1490502799?i=1490502804&l=ru|arxivsana=2022-04-15|kirish sanasi=15-aprel 2022-yil}}</ref> |- |  MDH | align="center" | 2019-yil 11-dekabr | Radio aylanishi | align="center" | <ref>{{Veb manbasi|til=ruscha|url=https://tophit.ua/ru/tracks/103217/|sarlavha=Тіна Кароль & Юлія Саніна — Вільна|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211224233818/https://tophit.ua/ru/tracks/103217/|arxivsana=2021-12-24|kirish sanasi=15-aprel 2022-yil}}</ref> |- |} == Mukofotlar va nominatsiyalar == {| class="wikitable" |+ !Yil ! Mukofot ! Nomzodlik ! Natija ! |- | 2020 | Oltin olov qushi | Yil balladasi|Gʻolib | <ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Переможці “Золотої Жар-птиці”-2020: названо імена кращих із кращих за версією легендарної музичної премії : М2|url=https://m2.tv/news/peremozhtsi-zolotoi-zhar-ptitsi-2020-nazvano-imena-kraschih-iz-kraschih-za-versieyu-legendarnoi-mouzichnoi-premii|ish=Телеканал М2|qaralgan sana=1-iyun 2020-yil|til=ukraincha|arxivsana=10-iyun 2020-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200610001706/https://m2.tv/news/peremozhtsi-zolotoi-zhar-ptitsi-2020-nazvano-imena-kraschih-iz-kraschih-za-versieyu-legendarnoi-mouzichnoi-premii}}</ref><ref>{{Veb manbasi|til=ukraincha|url=https://www.cinema.in.ua/vilna-viddana-zolota-zhar-ptytsia/|sarlavha="Вільна": саундтрек до фільму "Віддана" отримав музичну премію "Золота Жар-Птиця"|ish=Нове українське кіно|sana=1-iyun 2020-yil|qaralgan sana=16-mart 2022-yil|arxivsana=15-yanvar 2021-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210115134950/https://www.cinema.in.ua/vilna-viddana-zolota-zhar-ptytsia/}}</ref> |- | rowspan="3" | 2021-yil | rowspan="3" | YUNA | Eng yaxshi qoʻshiq|Nominatsiya | rowspan="3" | <ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Оголошено номінантів YUNA 2021|url=https://yuna.ua/post/yuna2021-nominees/|ish=yuna.ua|kirish sanasi=14-dekabr 2020-yil|til=inglizcha|arxivsana=14-noyabr 2021-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211114211345/https://yuna.ua/post/yuna2021-nominees/}}</ref><ref>{{Veb manbasi|til=ru-RU|url=https://www.cinema.in.ua/ru/v-lna-saundtrek-yuna/|sarlavha=«Вільна»: саундтрек к фильму «Преданная» отметили двумя наградами премии YUNA 2021|ish=Нове українське кіно|sana=13-may 2021-yil|qaralgan sana=16-mart 2022-yil|arxivsana=16-mart 2022-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220316054509/https://www.cinema.in.ua/ru/v-lna-saundtrek-yuna/}}</ref> |- | Eng yaxshi kino qoʻshiq |Gʻolib |- | Eng yaxshi duet|Gʻolib |} == Manbalar == {{Manbalar}} [[Turkum:2019-yil qoʻshiqlari]] tg8shs1h2fgeudx3cs7d2f40bec5xz0 0 821372 6221633 6218056 2026-08-01T04:56:08Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221633 wikitext text/x-wiki {{New testament}}  [[Fayl:BibleSPaoloFol331vFrontRev.jpg|thumb|Frontispiece, Kitob Vahiy, [[Sao-Paolo-fuori-le-Mura Injili|Kitobning San-Paolo fuori le Mura]], 9-asr]] [[Fayl:Schnorr_von_Carolsfeld_Bibel_in_Bildern_1860_236.png|thumb|''Bu Tuyulgan Yuhanno bo'yicha Patmos'' tomonidan mehribon qaysar pavlusga Schnorr von Carolsfeld 1860.]] [[Fayl:KolbyKircheD7Altar.jpg|thumb|Bir qurbongoh ham Vahiy dan sahnalari juda kam tasvirlangan. Kolby Jamoat, Daniya, 1550-yilda bu yerda]] '''Vahiy kitobi''' Yangi Ahdning yakuniy kitobidir (demak, Xristian Injilining oxirgi kitobi). Uning nomi Koine yunoncha matnning birinchi soʻzidan olingan: apokalipsis, „ochilish“ yoki „vahiy“ degan maʼnoni anglatadi. Vahiy kitobi Yangi Ahd kanonidagi yagona apokaliptik kitobdir. Xristian esxatologiyasida markaziy oʻrinni egallaydi. Muallif matnda oʻzini oddiygina „Jon“ deb ataydi, ammo uning aniq shaxsi akademik bahs mavzusi boʻlib qolmoqda. Ierapolislik Papias, Jastin shahidi, Ireney, Sardislik Melito, Iskandariyalik Klement va Muratoriya parchasi muallifi kabi II asr nasroniy yozuvchilari Havoriy Yuhannoni Vahiyning “Yuhannosi” deb taʼriflaydilar. Zamonaviy ilm-fan umuman boshqacha nuqtai nazarga ega, koʻpchilik muallif haqida uning nasroniy paygʻambar boʻlganidan boshqa hech narsa maʼlum boʻlmasligini hisobga oladi. Zamonaviy ilohiyotshunos olimlar Vahiy kitobining muallifini „Yuhanno Patmos“ deb taʼriflaydilar. Anʼanaviy manbalarning asosiy qismi kitob Rim imperatori Domitian (mil. 81-96) hukmronligi davriga toʻgʻri keladi, bu dalillarni tasdiqlaydi.{{Efn|However, among recent writers, John Behr<ref>{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=6u-MDwAAQBAJ&q=john+behr+paschal+gospel|title=John the Theologian and his Paschal Gospel|last=Behr|first=John|date=2019|location=Oxford|isbn=978-0-19-257444-2}}</ref> argues that Irenaeus and the earliest traditions of the church placed the writing in the reign of Nero.}} Kitob uchta adabiy janrni qamrab oladi: epistolyar, apokaliptik va bashoratli. U Egey dengizidagi Patmos orolida joylashgan Yuhannoning “Osiyoning yetti cherkovi”ga maktub yoʻllashi bilan boshlanadi. Keyin u bir qator bashoratli vahiylarni, jumladan, yetti boshli ajdaho, ilon va hayvon kabi figuralarni tasvirlab beradi, ular Isoning Ikkinchi Kelishi bilan yakunlanadi. Noaniq va gʻayrioddiy tasvirlar turli xil xristian talqinlariga olib keldi. Tarixiy talqinlar Vahiy kitobini tarixning keng koʻrinishini oʻz ichiga olgan holda koʻradi, preteristik talqinlar esa Vahiyni asosan Apostol davri (1-asr) voqealariga yoki, eng kamida, 5-asrda Gʻarbiy Rim imperiyasining qulashiga ishora qiladi. Shu bilan birga, futuristlar, Vahiy kitobida butun asr davomida imonlilar tanasiga oʻsib borayotgan etti cherkov bilan kelajakdagi voqealar tasvirlangan va Yuhanno unga tanish boʻlgan usullar bilan tasvirlangan zamonaviy imkoniyatlarga ega yunon-rim tizimining qayta paydo boʻlishi yoki uzluksiz boshqaruvi; va idealistik yoki ramziy talqinlarga koʻra, Vahiy haqiqiy odamlar yoki hodisalar haqida emas, balki ruhiy yoʻl va yaxshilik va yovuzlik oʻrtasidagi davom etayotgan kurashning allegoriyasidir. == Tarkibi va sozlamalari == [[Fayl:Johannes_op_Patmos_Saint_John_on_Patmos_Berlin,_Staatlichen_Museen_zu_Berlin,_Gemaldegalerie_HR.jpg|thumb|''Sankt-Xushxabarchi Yuhanno bo'yicha Patmos'' tomonidan Hieronymous Bosch, {{Circa|1489}}]] === Sarlavha, mualliflik va sana === [[Fayl:ApocalypseStSeverFol026vJohnRecievesRev.jpg|thumb|Avliyo Yuhanno o'zining Vahiy kitobini oladi, Saint-Sever Beatus, 11-asr]] Vahiy nomi kitobning Koine yunon tilidagi birinchi soʻzidan kelib chiqqan: (apokalipsis), bu „ochish“ yoki „vahiy“ degan maʼnoni anglatadi. Muallif oʻzini „Yuhanno“ deb ataydi, ammo zamonaviy olimlar Vahiy kitobining muallifi Yuhanno Xushxabarini ham yozgan boʻlishi dargumon deb hisoblashadi. U yahudiy nasroniy paygʻambari boʻlib, ehtimol ana shunday paygʻambarlar guruhiga mansub boʻlgan va u oʻz maktubiga murojaat qilgan jamoatlar tomonidan qabul qilingan.{{Sfn|Stuckenbruck|2003}}{{Sfn|Bauckham|1993}} Kitob odatda miloddan avvalgi 95 yilga toʻgʻri keladi, bu vahiylarda imperator Domitian hukmronligi davriga ishora qilganidek. Etti boshli va 666 raqami toʻgʻridan-toʻgʻri imperator Neronni (milodiy 54-68 yillar hukmronlik qilgan) nazarda tutganga oʻxshaydi, ammo bu Vahiy kitobining 60-yillarda yozilganligini talab qilmaydi, chunki keyingi oʻn yilliklarda Neron shunday boʻladi degan fikr keng tarqalgan edi. qaytish.{{sfn|Stuckenbruck|2003}} Vahiy - bu apokaliptik bashorat boʻlib, Osiyoning Rim provinsiyasidagi etti cherkovga qaratilgan epistolyar kirish. Apokalipsis atamasi ilohiy sirlarning oshkor etilishini anglatadi; Yuhanno vahiyda nimani koʻrganini yozib, ettita jamoatga yuboradi. Butun kitob maktubni tashkil etadi - ettita alohida cherkovga yoʻllangan maktublar kitobning qolgan qismiga kirish boʻlib, u barcha ettitaga qaratilgan. Dominant janr apokaliptik boʻlsa-da, muallif oʻzini nasroniy paygʻambar sifatida koʻradi: Vahiy bu soʻzni 21 marta turli shakllarda ishlatadi, bu boshqa Yangi Ahd kitoblariga qaraganda koʻproq. === Manbalar === Mutaxassislar fikricha, Vahiy Eski Ahdga ishora qiladi, garchi olimlar orasida tashbehlarning aniq soni yoki tashbehlarning oʻzlari haqida kelishib olish qiyin. Vahiy juda kamdan-kam hollarda toʻgʻridan-toʻgʻri Eski Ahddan iqtibos keltiradi, ammo deyarli har bir oyat qadimgi oyatlarning gʻoyalariga ishora qiladi yoki aks ettiradi. Murojaatlarning yarmidan koʻpi Doniyor, Hizqiyo, Zabur va Ishayo kitoblaridan kelib chiqqan boʻlib, uzunligiga mutanosib ravishda eng koʻp sonni Doniyor bergan va Hizqiyo eng taʼsirlisi sifatida ajralib turadi. Bu havolalar iqtibos sifatida emas, balki ishora sifatida paydo boʻlgani sababli, muallif ibroniycha bitiklarning ibroniycha yoki yunoncha versiyasidan foydalanganini bilish qiyin, lekin u koʻpincha yunon tilidan taʼsirlangan. === Sozlash === Anʼanaviy tushunchaga koʻra, Vahiy Kitobi imperator qoʻlida quvgʻinga uchragan masihiylarga tasalli berish uchun yozilgan. Biroq, bu yagona talqin emas; Domitian imperatorlik kultini oʻrnatgan despot boʻlmagan boʻlishi mumkin va uning davrida xristianlarga nisbatan imperiya boʻylab tizimli ravishda taʼqib qilinmagan boʻlishi mumkin. Buning oʻrniga, Vahiy Kichik Osiyodagi nasroniy jamiyati ichida nasroniy boʻlmagan kattaroq jamoat bilan aloqa qilish yoki undan voz kechish boʻyicha mojaro kontekstida yozilgan boʻlishi mumkin: Vahiy rimliklar bilan kelishuvga erishmoqchi boʻlgan masihiylarni jazolaydi. imperiyaga sigʻinish. Bu Rim Osiyodagi nasroniylar juda jiddiy jazolar qoʻygan kengroq Rim jamiyatidan chekinish va unga qarshi chiqish uchun azob chekishmagan degani emas; Vahiy apokaliptik umidni taklif qilib, bu haqiqat ustidan gʻalaba qozonishni taklif qildi. Professor Adela Kollinzning soʻzlariga koʻra, „Boʻlishi kerak boʻlgan narsa hozirgi voqelik sifatida boshdan kechirildi“. === Kanonik tarix === Vahiy nasroniy Injil kanoniga qabul qilingan soʻnggi kitoblardan biri boʻlib, bugungi kungacha Sharq cherkovidan olingan baʼzi cherkovlar uni rad etishadi. Sharqiy nasroniylar kitobga shubha bilan qarashdi, chunki uning muallifligi va gʻayrioddiy uslubidagi shubhalar montanistlar va bid'atchi deb hisoblangan boshqa guruhlar tomonidan qabul qilinishidan nafratlanish bilan mustahkamlangan. Vahiy Kitobiga ishonchsizlik Sharqda 15-asrgacha saqlanib qolgan.<ref>[https://books.google.com/books?id=AmMEhsEYHUsC&pg=PA3 Eugenia Scarvelis Constantinou (editor) ''Commentary on the Apocalypse''] by Andrew of Caesarea (CUA Press 2011 {{ISBN|978-0-8132-0123-8}}), pp. 3–6</ref> Iskandariya episkopi va Origenning shogirdi Dionisiy (milodiy 248) Vahiy kitobi Serinf tomonidan yozilgan boʻlishi mumkinligini yozgan, ammo uning oʻzi Serinf yozuvchi degan fikrni qabul qilmagan. U Apokalipsisni havoriyning emas, ilhomlangan odamning ishi deb hisobladi (Evseviy, Cherkov tarixi VII.25).<ref>{{Kitob manbasi|last=of Caesarea|first=Eusebius|title=Church History, Book VII Chapter 25|publisher=newadvent|url=http://www.newadvent.org/fathers/250107.htm|accessdate=17 October 2016}}</ref> Evseviy oʻzining „Cherkov tarixi“ asarida (tax. AD 330AD 330) Yuhannoning Apokalipsisi kanonik kitob sifatida qabul qilingan va bir vaqtning oʻzida rad etilganligini taʼkidlagan: 1. [...] Yuqorida aytib oʻtilgan Yangi Ahdning yozuvlarini jamlash oʻrinlidir... Ulardan keyin, agar rostdan ham toʻgʻri boʻlsa, Yuhannoning Apokalipsisi qoʻyiladi, biz bu haqda beramiz. oʻz vaqtida turli xil fikrlar. Keyin ular qabul qilingan yozuvlar qatoriga kiradi [Homologoumena]. 4. Rad etilganlar orasida [Kirsopp. Koʻl tarjimasi: „haqiqiy emas“] yozuvlari, men aytganimdek, Yuhannoning Apokalipsisi, agar u toʻgʻri koʻrinsa, baʼzilar, men aytganimdek, rad etsa-da, boshqalari qabul qilingan kitoblar bilan tasniflanishi kerak. ” Yuhannoning apokalipsisi ham qabul qilingan (Kirsopp. Leyk tarjimasi: „tan olingan“) va ham bahsli deb hisoblanadi, bu esa Evseviy nimani nazarda tutganligi borasida biroz chalkashliklarni keltirib chiqardi. Bahsni Origen bilan bogʻlash mumkin. Origen oʻz asarlarida buni qabul qilganga oʻxshaydi.<ref>{{Kitob manbasi|last=Origen|title=Church Fathers: Commentary on John, Book V: 3 (Origen)|url=http://www.newadvent.org/fathers/101505.htm|accessdate=15 October 2017}}</ref> Qudduslik Kiril (AD 348) uni kanonik kitoblar qatoriga kiritmaydi. (Catechesis IV.33-36).<ref>{{Kitob manbasi|last=of Jerusalem|first=Cyril|title=Catechetical Lecture 4 Chapter 35|publisher=newadvent|url=http://www.newadvent.org/fathers/310104.htm|accessdate=12 October 2016}}</ref> Afanasiy (mil. 367) oʻzining 39-maktubida, Avgustin Gippo (soliq. AD 397 AD 397) oʻzining „Xristian taʼlimoti haqida“ kitobida (II kitob, 8-bob), Tirannius Rufinus (soliq. AD 400 AD 400) „Havoriylarga sharh“ da. Creed, Papa Innokent I (milodiy 405) Tuluza episkopi va Damashq Ioannga (taxminan miloddan avvalgi 730 yil) yozgan maktubida oʻzining „Pravoslav eʼtiqodining koʻrgazmasi“ (IV kitob: 7) asarida „Xushxabarchi Yuhannoning vahiysi“ sanab oʻtgan. kanonik kitob sifatida. === Sinodlar === Anonim olim tomonidan 519 va 553-yillar orasida yozilgan asar. Rim Kengashi tomonidan kanonik deb topilgan (milodiy 382) taqdim etilgan Muqaddas Bitik kitoblari roʻyxatini oʻz ichiga oladi. Ushbu roʻyxat uni Yangi Ahd qonunining bir qismi sifatida eslatib oʻtadi.<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.tertullian.org/decretum_eng.htm|sarlavha=Tertullian : Decretum Gelasianum (English translation)|ism=Roger|muallif=Pearse|ish=www.tertullian.org}}</ref> Gippo Sinodi (milodiy 393-yilda), keyin Karfagen Kengashi (397), Karfagen Kengashi (419), Florensiya Kengashi (1442) va Trent Kengashi (1546) uni kanonik kitob sifatida tasniflangan.<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.newadvent.org/fathers/3816.htm|sarlavha=Church Fathers: Council of Carthage (A.D. 419)|ish=www.newadvent.org}}</ref> 692-yilda Trullo shahridagi Sharqiy pravoslav kengashi tomonidan tasdiqlangan. Ammo Papa Sergius I tomonidan rad etilgan Apostol qonunlari uni oʻtkazib yuboradi.<ref>{{Kitob manbasi|last=in Trullo|first=Council|title=The Apostolic Canons. Canon 85|publisher=newadvent|url=http://www.newadvent.org/fathers/3820.htm|accessdate=12 October 2016}}</ref> === Protestant islohoti === 16-asrda protestant islohoti davrida shubhalar yana paydo boʻldi. Martin Lyuter 1522-yilda Yangi Ahd tarjimasining soʻzboshisida Vahiyni „na havoriy, na bashoratli“ deb atagan (u oʻz pozitsiyasini 1530-yilda ancha ijobiy baholagan holda qayta koʻrib chiqqan), Huldrich Tsvingli uni „Injil kitobi emas“ deb belgilagan va bu Jon Kalvin sharh yozmagan yagona Yangi Ahd kitobi edi. 2015-yil holatiga koʻra, Vahiy Sharqiy pravoslav cherkovining ilohiy liturgiyasida oʻqilmagan yagona Yangi Ahd kitobi boʻlib qolmoqda, garchi katolik va protestant liturgiyalari uni oʻz ichiga oladi. === Matnlar va qoʻlyozmalar === Vahiy kitobining 300 ga yaqin yunoncha qoʻlyozmalari mavjud. Vatikan kodeksida (4-asr) saqlanib qolmagan boʻlsa-da, u boshqa yirik unsial kodekslarda saqlanib qolgan: Kodeks Sinaiticus (4-asr), Kodeks Aleksandrin (5-asr) va Codex Ephraemi Rescriptus (5-asr). Bundan tashqari, koʻplab papiruslar mavjud, ayniqsa 𝔓47 va 𝔓115 (ikkalasi ham 3-asr); minuskullar (8-10-asrlar); va 2-5-asrlardagi cherkov otalaridagi parcha-parcha iqtiboslar va 6-asrda Andreasning Vahiy kitobiga yunoncha sharhi.{{sfn|Pate|2010}} == Tarkibi va tuzilishi == [[Fayl:Beatus-tafel.jpg|thumb|Aziz Severning apokalipsisi, {{Circa|1150}}]] [[Fayl:BritLibAddMS35166ApocalypseFolio003rAngelApeardToJohn.jpg|thumb| Jonga farishta paydo bo'ldi, 13-asr qo'lyozmasi, [[Britaniya kutubxonasi]], London]] [[Fayl:B_Escorial_a.jpg|thumb|Farishta Yuhannoga Osiyo jamoatlariga maktub beradi, Beatus Escorial, {{Circa|950}}]] === Adabiy tuzilma === Kitobdagi boʻlinishlar asosiy iboralarning takrorlanishi, mavzuning bloklarga boʻlinishi va uning xristologik parchalari bilan bogʻliqligi bilan ajralib turadi va juda muhim raqamlardan, xususan, yetti raqamdan foydalaniladi, bu esa mukammallikni ifodalaydi. qadimgi numerologiya. Shunga qaramay, Vahiyning tuzilishi haqida olimlar oʻrtasida „toʻliq kelishuv yoʻqligi“ mavjud. Shunday qilib, quyida kitobning tuzilishi emas, balki uning mazmuni tavsifi berilgan. === Kontur === [[Fayl:White_Rider_from_Tolkovy_Apocalyps_17th_century.jpg|thumb|Vahiy 6.2: "Va men oq otni ko'rdim va unga o'tirganning kamon bor edi va unga toj berildi va u g'alaba qozonish uchun chiqdi". ''Tolkoviy Apokalipsidan'' oq chavandoz, Moskva, 17-asr]] [[Fayl:B_Osma_92v.jpg|thumb|Apokalipsis 7, 144 000 saylangan. Beatus d'Osma, 11-asr]] [[Fayl:B_Escorial_94v.jpg|thumb|To'rtinchi farishta karnayini chaladi, Apocalypse 8, Beatus Escorial, {{Circa|950}}]] [[Fayl:B_Osma_117v.jpg|thumb|Apokalipsis 12, Ayol va Ajdaho. Beatus d'Osma, 11-asr]] [[Fayl:B_Escorial_108v.jpg|thumb|yetti boshli leopardga o'xshash hayvon, Apokalipsis 13, Beatus Escorial]] [[Fayl:Joseph_Martin_Kronheim_-_The_Sunday_at_Home_1880_-_Revelation_22-17.jpg|thumb|Jozef Martin Kronxaym tomonidan Vahiy 22:17 ni ko'rsatadigan 1880 Baxter texnologik rangli plitasi]] [[Fayl:B_Escorial_120.jpg|thumb|"O'rog'ingni tiq, o'rib ol, chunki senga o'rim-yig'im vaqti keldi, chunki erning hosili pishdi". (14:15), Escorial Beatus]] [[Fayl:Brooklyn_Museum_-_The_Great_Red_Dragon_and_the_Woman_Clothed_with_the_Sun_(Rev._12_1-4)_-_William_Blake.jpg|right|thumb| ''Buyuk qizil ajdaho va quyosh kiygan ayol (Vah. 12 1–4)'', [[William Blake|Uilyam Bleyk]], 1803–1805, Bruklin muzeyi]] Vahiy kitobining qisqacha mazmuni:  <sup class="noprint Inline-Template" style="margin-left:0.1em; white-space:nowrap;">&#x5D;</sup> # Iso Masihning Vahiysi Iso Masihning Vahiyi Yuhannoga bashoratli vahiylar orqali yetkaziladi. (1:1–9)Yuhannoga „odam oʻgʻli kabi“ koʻrgan va eshitganlarini, bashoratli vahiylardan tortib, Osiyoning etti cherkovigacha yozishni buyurgan. (1:10–13 ## [[Fayl:VirginMaryStainedGlassStJoseph'sBasilica.jpg|thumb|The [[Mariya|Blessed Virgin Mary]] depicted as the victorious Woman of the Apocalypse in a stained-glass window in St. Joseph's Basilica. The early Church Fathers widely believed the Woman to represent both Mary and the Church. Catholics and Orthodox Christians venerate the Virgin Mary as the "Queen of Heaven" and "Mother of the Church". ]] ## „Inson oʻgʻliga oʻxshash“ ning koʻrinishi berilgan va u etti yulduz va etti chiroqpoya nimani anglatishini ochib beradi. (1:14–20) Osiyoning etti cherkovi uchun xabarlar Efes: Bu jamoatdan, „enggan kishiga Xudo jannatining oʻrtasida joylashgan hayot daraxtidan eyishga ruxsat beriladi“. (2:1–7) Yovuzlarni koʻtarmagani, havoriyman deganlarni sinovdan oʻtkazmagani va ularni yolgʻonchi deb topgani uchun maqtovga sazovor; Nikolaylarning qilmishlaridan nafratlanish; sabrli va sabrli boʻlgan. „Birinchi ishlarni qilish“ va „birinchi sevgisini“ tark etganliklari uchun tavba qilish uchun nasihat qilingan. Smyrna: Bu jamoatdan oʻlimgacha sodiq boʻlganlarga „hayot toji“ beriladi. Kim gʻalaba qozonsa, ikkinchi oʻlimdan zarar koʻrmaydi. (2:8–11) ### Qashshoqlikda va qaygʻuda “boy” boʻlgani uchun maqtalgan. „Shaytonning ibodatxonasi“ dan qoʻrqmaslik va qamoqqa tashlangan oʻn kunlik musibatdan qoʻrqmaslik haqida ogohlantirilgan. Pergam: Bu jamoatdan gʻalaba qozonganga yeb qoʻyish uchun yashirin manna va yashirin nomi yozilgan oq tosh beriladi." (2:12-17) Antipa davrida ham „Mening ismimga mahkam ushlagani“ uchun „Mening imonim“ ni inkor etmagani uchun maqtovga sazovor boʻlgan „Mening sodiq shahidim“. Balomning taʼlimotiga amal qilgani uchun tavba qilishga nasihat qildi, u Baloqni Isroil oʻgʻillari oldida toʻsiq qoʻyishni oʻrgatdi. butlarga qurbonlik qilingan narsalarni yeyish, jinsiy axloqsizlik qilish va „Nikolaytanlarning taʼlimotini“ ushlab turish. Tiyatira: Bu jamoatdan oxirigacha gʻalaba qozongan kishiga xalqlarni temir tayoq bilan parchalash uchun hokimiyat beriladi; unga “ertalab yulduzi” ham beriladi. (2:18–29) Ularning ishlari, sevgisi, xizmati, ishonchi va sabri uchun maqtovga sazovor. „Paygʻambar ayol“ ga jinsiy axloqsizlikni targʻib qilish va butlarga qurbonlik qilingan narsalarni eyishga ruxsat bergani uchun tavba qilishga nasihat qilingan. Sardis: Bu jamoatdan gʻalaba qozongan kishi oq libosda boʻladi va uning nomi Hayot kitobidan oʻchirilmaydi; Uning ismi ham Ota va Uning farishtalari oldida eʼtirof etiladi. (3:1–6) Ular hushyor boʻlishga va kuch-quvvatga chaqirilgan, chunki ularning ishlari Xudo oldida mukammal boʻlmagan. Filadelfiya: Bu jamoatdan gʻalaba qozongan kishi Xudoning nomi, Xudo shahrining nomi, „Yangi Quddus“ va Xudoning yangi ismi Oʻgʻli boʻlgan Xudoning maʼbadida ustunga aylanadi. (3:7–13) Bir oz kuchga ega boʻlgani uchun, „Mening soʻzim“ ni saqlagani va „Mening ismim“ ni inkor etmagani uchun maqtovga sazovor. Hech kim ularning tojini olmasligi uchun bor narsalarini mahkam ushlash kerakligini eslatdi. Laodikiya: Bu jamoatdan gʻalaba qozongan kishiga Xudoning Oʻgʻli bilan taxtda oʻtirish imkoniyati beriladi. (3:14–22) ### Gʻayratli boʻlishga va „iliq“ boʻlishdan tavba qilishga nasihat qilingan; boy boʻlishlari uchun ularga „olovda tozalangan oltin“ sotib olish buyurilgan; yalangʻochligining sharmandaligi oshkor boʻlmasligi uchun kiyinishlari uchun „oq kiyim“ sotib olish; Ularning koʻzlari koʻrishlari uchun koʻzlariga moy surtinglar. Xudoning Arshi oldida Yigirma toʻrtta taxt bilan oʻralgan, yigirma toʻrtta oqsoqol oʻtirgan Xudoning taxti paydo boʻladi. (4:1–5) Toʻrt jonzot bilan tanishtiriladi. (4:6–11) Etti muhrli oʻram taqdim etilgan va „Dovudning ildizidan“ boʻlgan Yahudo qabilasidan boʻlgan Arslon bu oʻramni ochishga munosib yagona shaxs ekanligi eʼlon qilingan. (5:1–5) „Yetti shoxli va etti koʻzli Qoʻzi“ oʻramni olganida, osmondagi mavjudotlar, son-sanoqsiz farishtalar va er yuzidagi mavjudotlar qoʻshilib, unga hamdu sano aytish uchun uning oldiga yiqildilar. (5:6–14) Etti muhr ochildi Birinchi muhr: Oq ot paydo boʻladi, uning toj kiygan chavandozida zabt etish uchun kamon bor. (6:1–2) Ikkinchi muhr: Qizil ot paydo boʻladi, uning chavandoziga erdan tinchlik olish uchun „buyuk qilich“ beriladi. (6:3–4) ## ## Uchinchi muhr: Qora ot paydo boʻladi, uning chavandozi „qoʻlida bir juft tarozi“ bor, u yerda ovoz: „Bir oʻlchov bugʻdoy bir tiyinga, uch oʻlcha arpa bir tiyinga; va [koʻring]“ moy va sharobga zarar berma." (6:5–6) Toʻrtinchi muhr: Oʻlim boʻlgan rangpar ot paydo boʻladi va Hades uning orqasidan ergashdi. Oʻlimga erning toʻrtdan bir qismi berilgan, qilich bilan, ochlik bilan, oʻlim bilan va yerning hayvonlari bilan oʻldirish. (6:7–8) Beshinchi muhr: „Mehrob ostida“, qasos olish uchun faryod qiladigan „Xudoning kalomi“ uchun shahidlarning ruhlari paydo boʻldi. Ularga oq liboslar berib, birodarlarining shahidligi tugaguniga qadar dam olishlari aytiladi. (6:9–11) Oltinchi muhr: (6:12–17) Katta zilzila sodir boʻladi, u yerda „quyosh tukdek qorayadi, oy esa qonga oʻxshaydi“ (6:12). Osmon yulduzlari erga tushadi va osmon oʻralgan oʻram kabi chekinadi (6: 13-14). Har bir togʻ va orol joyidan koʻchiriladi (6:14). Er yuzidagi odamlar togʻlardagi gʻorlarga chekinadilar (6:15). Omon qolganlar „Qoʻzining gʻazabidan“ yashirish uchun togʻlar va qoyalarni ularning ustiga tushishga chaqiradilar (6:16). Interlude: 144 000 ibroniylar muhrlangan. Isroilning oʻn ikki qabilasidan 144 000 kishi peshonalariga Xudoning xizmatkorlari sifatida muhrlangan (7:1–8) Buyuk qaygʻudan chiqqan, „Qoʻzining qonidan oqartirilgan“ libos kiygan va qoʻllarida palma shoxlari boʻlgan koʻp odamlar Xudoning taxti oldida turishadi. (7:9–17) Ettinchi muhr: Etti karnayni taqdim etadi (8:1–5) „Osmonda taxminan yarim soat sukunat“ (8:1). Etti farishta har biriga karnay chalinadi (8:2). Sakkizinchi farishta samoviy qurbongohdan olov bilan toʻldirilgan „oltin tutatqi“ olib, uni erga uloqtiradi (8:3-5). Quyida “momaqaldiroq gumburlashi, gumburlash, chaqmoq chaqishi va zilzila” (8:5) keltirilgan. Sakkizinchi farishta erni vayron qilgandan soʻng, 2-oyatda keltirilgan etti farishta karnay chalishga tayyorlanmoqda (8:6). Etti karnay chalinadi (8, 9 va 12-boblarda koʻrilgan). ## Birinchi karnay: Doʻl va olov qonga aralashib, yerga tashlanadi va daraxtlar va yashil oʻtlarning uchdan bir qismini yondiradi. (8:6–7) Ikkinchi surnay: Ulugʻ togʻga oʻxshagan, olov bilan yonayotgan narsa osmondan tushib, ummonga tushadi. Dengiz jonzotlarining uchdan bir qismini oʻldiradi va dengizdagi kemalarning uchdan bir qismini yoʻq qiladi. (8:8–9) Uchinchi karnay: Shuvoq ismli buyuk yulduz osmondan tushib, daryo va buloqlarning uchdan bir qismini zaharlaydi. (8:10–11) Toʻrtinchi karnay: Quyosh, oy va yulduzlarning uchdan bir qismi qorongʻi boʻlib, kun va tunning uchdan bir qismida toʻliq zulmat hosil qiladi. (8:12–13) Beshinchi karnay: Birinchi qaygʻu (9:1–12) Osmondan „yulduz“ tushadi (9:1). Bu „yulduz“ga „tubisiz chuqurning kaliti“ berilgan (9:1). Keyin „yulduz“ tubsiz chuqurni ochadi. Bu sodir boʻlganda, „tutun [tutundan] ulkan oʻchoqdan chiqqan tutun kabi [koʻtariladi]. Quyosh va osmon tubsizlikdan chiqqan tutundan qorayadi“ (9:2). Tutun ichidan „er yuzidagi chayonlar kabi kuch berilgan“ (9:3) chigirtkalar, ularga „Xudoning muhri“ berilmagan odamlardan tashqari, hech kimga yoki hech narsaga zarar bermaslik buyurilgan. peshonalar (7-bobdan) (9:4). “Chigirtkalar” inson qiyofasida (yuzi va sochi), lekin sherdek tishli, “koʻkrak qafasi temirdan yasalgan” sifatida tasvirlangan; qanotlarining ovozi „jangga otilayotgan koʻplab otlar va aravalarning momaqaldiroqlariga“ oʻxshaydi (9:7–9). Oltinchi karnay: Ikkinchi qaygʻu (9:13–21) Buyuk Furot daryosiga bogʻlangan toʻrtta farishta ikki yuz million otliqlarni tayyorlash uchun qoʻyib yuboriladi. Bu qoʻshinlar olov, tutun va oltingugurt oʻlatlari bilan insoniyatning uchdan bir qismini oʻldiradi. Intermediya: Kichkina varaq. (10:1–11) Bir oyogʻi dengizda, bir oyogʻi quruqlikda, qoʻlida ochilgan kichkina kitob bilan farishta paydo boʻldi. Farishtaning faryodida yettita momaqaldiroq Yahyo yoza olmaydigan sir va sirlarni aytadi. Yuhannoga ogʻzida shirin, ammo oshqozonida achchiq boʻladigan kichik oʻramni yeyish va bashorat qilish buyurilgan. Yahyoga Xudoning maʼbadini, qurbongohni va u yerda topinadiganlarni oʻlchash uchun oʻlchov tayoqchasi beriladi. Maʼbad tashqarisida, muqaddas shahar hovlisida uni xalqlar qirq ikki oy ( 3+1⁄2 yil) bosib oʻtadilar. Ikki shohid 1260 kun davomida chopon kiygan holda bashorat qiladi. (11:1–14) Ettinchi karnay: etti kosaga olib kiruvchi uchinchi voy (11:15–19) Osmonda Xudoning maʼbadi ochiladi, u yerda Uning Ahd sandigʻi koʻrinadi. Chaqmoqlar, shovqinlar, momaqaldiroqlar, zilzila va kuchli doʻl bor. Etti ruhiy figura. (Uchinchi qaygʻuga olib keladigan voqealar) ## „Oq xalat kiygan, orqasida quyosh, oyogʻi ostida oy va boshida oʻn ikki yulduzli toj kiygan“ ayol erkak bola bilan homilador. (12:1–2) Katta Ajdaho (etti boshi, oʻn shoxi va boshida etti toj bor) Osmon yulduzlarining uchdan bir qismini dumi bilan sudrab olib, Yerga uloqtiradi. (12:3–4). Ajdaho bolaning tugʻilishini kutadi, shunda u uni yutib yuboradi. Biroq, bola tugʻilgandan soʻng, bir muncha vaqt oʻtgach, u Xudoning taxtiga koʻtarilib, ayol sahroga, Xudo uni 1260 kun ( 3+1⁄2 yil) boqish uchun tayyorlagan joyiga qochadi. (12:5–6). Osmonda Maykl va Ajdaho oʻrtasida urush boshlanadi, bu eski Ilon, Iblis yoki Shayton (12:9). Katta jangdan soʻng, Ajdaho va uning farishtalari jannatdan abadiy haydab yuboriladi, soʻngra Xudoning shohligi uchun gʻalaba maqtovlari eshitiladi. (12:7–12). Ajdaho ayolni quvgʻin qilishga kirishadi, lekin undan qochish uchun unga yordam beriladi. Uning qochishi Ajdahoni gʻazablantirib, uni Xudoning amrlarini bajaradigan va Iso Masihning shahodatiga ega boʻlgan boshqa avlodlariga qarshi urush olib borishga undaydi. (12:13–17) Dengizdan bir yirtqich hayvon (etti boshi, oʻn shoxi va shoxlarida oʻnta toj va shakkoklik ismlari bilan) chiqib, bir boshi oʻlik yarador boʻlib, keyin tuzalib ketadi. Dunyo odamlari Hayvonga hayron boʻlishadi va unga ergashadilar. Ajdaho unga qirq ikki oy davomida kuch va hokimiyatni beradi. (13:1–5) Dengiz hayvoni Xudoning ismini haqorat qiladi (Xudoning chodiri va Uning shohligi va Osmonda yashovchilarning barchasi bilan birga), Azizlarga qarshi urush olib boradi va ularni yengadi. (13:6–10) Shunda Yerdan qoʻzichoqdek ikki shoxli, ajdaho kabi gapiradigan bir hayvon chiqadi. U odamlarni yarador boʻlgan, hali tirik boʻlgan dengiz hayvonining tasvirini yaratishga yoʻnaltiradi, unga jon beradi va barcha odamlarni „Hayvonning belgisi“, „666“ ni koʻtarishga majbur qiladi. Uchinchi qaygʻuga olib keladigan voqealar: Qoʻzi Sion togʻida 144 000 ta „birinchi meva“ bilan turadi, ular Yerdan qutqarilgan va Yirtqich hayvon va uning belgisi va tasviri ustidan gʻalaba qozongan. (14:1–5) Uchta farishtaning eʼlonlari. (14:6–13) Inson Oʻgʻliga oʻxshagan kishi yerni oʻradi. (14:14–16) Ikkinchi farishta „Yerning uzumzorini“ oʻradi va uni „Xudoning gʻazabining buyuk vinosimoniga“ tashlaydi... va sharobdan qon chiqdi... ming olti yuz stadiyagacha. (14:17–20) Osmondagi Muqaddas chodirning maʼbadi ochiladi (15:1–5), „Yetti kosa“ vahiy boshlanadi. Etti farishtaga Toʻrt tirik mavjudotdan oltin kosa beriladi, unda Xudoning gʻazabiga uchragan soʻnggi etti balo bor. (15:6–8) ### # Yerga yetti piyola quyiladi: Birinchi kosa: Yirtqichning izdoshlarini „yomon va yomon yara“ azoblaydi. (16:1–2) Ikkinchi kosa: Dengiz qonga aylanadi va undagi hamma narsa oʻladi. (16:3) Uchinchi kosa: Barcha toza suv qonga aylanadi. (16:4–7) Toʻrtinchi kosa: Quyosh Yerni kuchli issiqlik bilan kuydiradi va hatto baʼzi odamlarni olov bilan kuydiradi. (16:8–9) Beshinchi piyola: Yirtqichning shohligida butunlay zulmat va katta ogʻriq bor. (16:10–11) Oltinchi kosa: Buyuk Furot daryosi quriydi va Sharq shohlari va yaxshilik va yovuzlik kuchlari oʻrtasidagi Armageddondagi soʻnggi jangga tayyorgarlik koʻrilmoqda. (16:12–16) Ettinchi piyola: Katta zilzila va kuchli doʻl: „har bir orol qochib ketdi va togʻlar topilmadi“. (16:17–21) Oqibat: Yuhannoning „etti kosasi bor farishta“ tomonidan berilgan vahiy. Qizil yirtqich hayvon ustida oʻtirgan buyuk Fohisha (etti boshi va oʻn shoxi va butun tanasi kufr nomlari bilan) va koʻplab suvlar boʻyida: Buyuk Bobil. Yuhannoga fohisha va qip-qizil yirtqich hayvon haqidagi vahiyni koʻrsatayotgan farishta ularning shaxsi va taqdirini ochib beradi (17:1–18) Yangi Bobil vayron qilingan. (18:1–8) Er yuzidagi odamlar (shohlar, savdogarlar, dengizchilar va boshqalar) Yangi Bobilning vayron boʻlishi uchun qaygʻuradilar. (18:9–19) Yangi Bobilning vayron boʻlishining doimiyligi. (18:20–24) Qoʻzining nikoh kechasi Koʻp olomon Xudoni ulugʻlaydi. (19:1–6) Qoʻzining nikoh kechasi. (19:7–10) Ikki hayvon, ajdaho va oʻliklarning hukmi (19:11-20:15) Yirtqich hayvon va soxta paygʻambar olov koʻliga tashlanadi. (19:11–21) Ajdaho ming yil davomida tubsiz chuqurda qamoqda. (20:1–3) Tirilgan shahidlar ming yil davomida Masih bilan birga yashab, hukmronlik qiladilar. (20:4–6) Ming yillardan keyin Ajdaho qoʻyib yuboriladi va Yerning toʻrt burchagidagi xalqlarni - Yaʼjuj va Maʼjujni aldash uchun chiqib ketadi va ularni muqaddas shaharda jang qilish uchun toʻplaydi. Ajdaho Xudoning xalqiga qarshi urush qiladi, lekin magʻlub boʻladi. (20:7–9) Ajdaho hayvon va soxta paygʻambar bilan Olovli koʻlga tashlanadi. (20:10) Oxirgi hukm: yovuzlar, Oʻlim va Hades bilan birga, ikkinchi oʻlim boʻlgan Olovli koʻlga tashlanadi. (20:11–15) Yangi Osmon va Yer va Yangi Quddus Eski osmon va eski er oʻrnini „yangi osmon“ va „yangi yer“ egallaydi. Endi azob yoki oʻlim yoʻq. (21:1–8) Xudo Yangi Quddusda insoniyat bilan yashash uchun keladi. (21:2–8) Yangi Quddusning tavsifi. (21:9–27) Millatlar va xalqlarning shifosi uchun Hayot daryosi va Hayot daraxti paydo boʻladi. Gunohning laʼnati tugadi. (22:1–5) Xulosa ## Uning kelishi yaqin ekanligiga Masihning ishonchi. Yakuniy maslahatlar. (22:6–21) == Izohlar ==   Vahiyda oddiy tarixiy talqindan tortib, kelajakda Xudoning irodasi va ayolning (anʼanaviy ravishda Bokira Maryam deb hisoblanadigan) Shayton ustidan gʻalaba qozonishiga oid bashoratli nuqtai nazarga qadar turli xil talqinlar mavjud („ramziy talqin“ "), oxirzamonning turli stsenariylariga („futuristik talqin“), Vahiy kitobining har qanday maʼnaviy qiymatini umuman inkor etuvchi tanqidchilarning qarashlariga, uni insondan meros boʻlgan arxetipga bogʻlash. === Liturgik === ==== Pasxa liturgik ==== Katolik va protestant ilohiyotshunoslari orasida oʻz ifodasini topgan. Bu talqin vahiy kitobining tuzilishi va ahamiyatini tushunish uchun dastlabki nasroniylikning liturgik ibodatini, xususan, Pasxa marosimlarini koʻrib chiqadi. Bu nuqtai nazardan episkop olimi Massey X.Shepherdning “Pasxa marosimi va apokalipsis”ida (yangi nashr, 2004) va Skott Xanning “Qoʻzining kechki ovqati: Yerdagi osmondagi massa” (1999) asarida tushuntirilgan. Shakldagi vahiy yaratilish, qulash, hukm va qutqarilishdan keyin tuzilgan. Bunday fikrga ega boʻlganlarning aytishicha, Maʼbadning vayron boʻlishi (milodiy 70) nafaqat Quddusdagi, balki Oʻrta yer dengizidagi yunon tilida soʻzlashuvchi yahudiylar orasida ham yahudiy xalqiga katta taʼsir koʻrsatdi.<ref>Scott Hahn, ''The Lamb's Supper: The Mass as Heaven on Earth'', {{ISBN|0-385-49659-1}}.</ref> Ular asosan Vahiy Kitobi ilk Evxaristiya haqida tushuncha beradi deb ishonishadi va bu Yangi Osmon va Yerdagi yangi Maʼbadga topinish hisoblanadi. Eucharist gʻoyasi samoviy ziyofatning oldindan taʼmi sifatida ingliz metodisti Jefri Ueynrayt tomonidan oʻzining „Eucharist va Eschatology“ kitobida ([[Oxford University Press]], 1980) oʻrganilgan. Rim papasi Benedikt XVI ga koʻra, Vahiyning baʼzi tasvirlarini I asrda Osiyo cherkovlarining dramatik azoblari va taʼqiblari kontekstidan tushunish kerak.<ref>{{Veb manbasi|muallif=Benedict XVI|ism=Pope|sarlavha=John, the Seer of Patmos|url=http://www.vatican.va/content/benedict-xvi/en/audiences/2006/documents/hf_ben-xvi_aud_20060823.html|ish=Vatican.va|nashriyot=Libreria Editrice Vaticana|qaralgan sana=31-may 2020-yil}}</ref> Shunga koʻra ular asosan Vahiy Kitobini sirli ogohlantirish sifatida emas. Balki Masihning yovuzlik ustidan aniq gʻalabasi haqidagi dalda beruvchi vahiy sifatida oʻqish kerakligini taʼkidlaydi.<ref>{{Veb manbasi|muallif=Catholic Online|url=http://www.catholic.org/international/international_story.php?id=20995|sarlavha=Pope Benedict: Read Book of Revelation as Christ's victory over evil – International – Catholic Online|nashriyot=Catholic.org|sana=23-avgust 2006-yil|qaralgan sana=25-aprel 2013-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131005010122/http://www.catholic.org/international/international_story.php?id=20995|arxivsana=5 October 2013}}</ref> ==== Sharqiy pravoslav ==== Kopt pravoslav cherkovida butun vahiy kitobi Apokalipsis kechasi yoki juma kuni oʻqiladi. === Esxatologik === Koʻpgina Xristian talqinlari quyidagi toifalarning bir yoki bir nechtasi kiradi: * Vahiy kitobida tarixning keng koʻrinishini koʻradigan istorizm; Preterizm, bunda Vahiy asosan havoriylar davri (1-asr) yoki, eng kechi, Rim imperiyasining qulashi voqealariga ishora qiladi; Vahiy kelajakdagi voqealarni tasvirlaydi, deb hisoblaydigan futurizm (bu talqindagi zamonaviy imonlilar koʻpincha „millennialistlar“ deb ataladi); va Idealizm/Allegorikizm, Vahiy haqiqiy odamlar yoki hodisalarga ishora qilmaydi, balki ruhiy yoʻl va yaxshilik va yomonlik oʻrtasidagi davom etayotgan kurashning allegoriyasidir. Bundan tashqari Vahiy 20:2da eslatib oʻtilgan ming yillik („ming yillik“) talqinida sezilarli farqlari mavjud. * “Mingyillik”ning soʻzma-soʻz talqinini oʻzida mujassam etgan va umuman kitob mazmunining soʻzma-soʻz talqinini afzal koʻradigan premillennializm; “Mingyillik”ning soʻzma-soʻz talqinini rad etuvchi va umuman kitob mazmunining allegorik talqinlarini afzal koʻradigan amillenializm; va „Mingyillik“ ning soʻzma-soʻz va allegorik talqinlarini oʻz ichiga olgan postmillennializm, lekin Ikkinchi Kelish asta-sekin takomillashib borayotgan dunyoning nasroniylikka oʻtishidan keyin deb qaraydi. * ==== Sharqiy pravoslav ==== [[Fayl:Apokalipsis_XVI.jpg|thumb| Avliyo Ioann apokalipsisining pravoslav [[Ikona|belgisi]], 16-asr]] Sharqiy pravoslavlik matnni bir vaqtning oʻzida sodir boʻlgan voqealarni tasvirlaydigan va kelajakdagi voqealar bashorati sifatida qaraydi. Ular uchun zamon voqealarni bashorat qilish shakli boʻlgan. U Vahiy kitobidagi voqealarni bugungi kun voqealari bilan taqqoslab, “U shu yerda!” deb eʼlon qilganlarga qarshi Muqaddas Kitobdagi ogohlantirishni hisobga olib, haqiqatdan oldin sodir boʻlganini aniqlashga urinishlarni muddatidan oldin rad etadi. Buning oʻrniga, kitob oxir zamonga maʼnaviy va axloqiy jihatdan tayyor boʻlish uchun ogohlantirish sifatida koʻriladi. Ular qachon kelishlari mumkin („Tungi oʻgʻri sifatida“), lekin ular xudo tanlagan vaqtda keladilar, bu mumkin boʻlgan narsa emas odamlar tomonidan choʻktirilmaydi yoki arzimas tarzda chiqarilmaydi.<ref>{{Kitob manbasi|last=Averky (Taushev)|first=Archbishop|year=1996|title=The Apocalypse: In the Teachings of Ancient Christianity|editor=Eng. tr. Fr. [[Seraphim Rose]]|location=Platina, California|publisher=St. Herman of Alaska Brotherhood|isbn=978-0-938635-67-3|url=https://archive.org/details/apocalypseintea00aver}}</ref> Vahiy kitobi-bu Yangi Ahdning yagona kitobi boʻlib, u [[Vizantiya imperiyasi|Vizantiya]] marosim cherkovlari tomonidan xizmat paytida oʻqilmaydi. Ammo Vizantiya marosimi bilan bir xil episkoplar qoʻl ostidagi Gʻarbiy Rite Pravoslav cherkovlarida u oʻqiladi. ==== protestant ==== ===== Yettinchi kun adventisti ===== Ilk protestantlarga oʻxshab adventistlar Bibliyadagi apokalipsis haqidagi bashoratlarining tarixiy talqinini saqlab qolishdi.<ref>{{jurnal manbasi|last=Holbrook|first1=Frank|title=What prophecy means to this church|journal=Ministry, International Journal for Pastors|volume=56|issue=7|page=21|date=1983-yil iyul|url=https://www.ministrymagazine.org/archive/1983/07/what-prophecy-means-to-this-church|access-date=29 June 2017}}</ref> Yettinchi kun adventistlari Vahiy Kitobi Iso Masihning ikkinchi kelishidan oldingi kunlarda iymonlilar uchun ayniqsa tegishli ekanligiga ishonishadi. „Umumjahon jamoati Masihga chinakam ishonganlarning barchasidan iborat. Lekin oxirgi kunlarda, keng tarqalgan murtadlik davrida, bir qoldiq Xudoning amrlarini va Isoning iymonini bajarishga chaqirildi.“ „Mana azizlarning sabr-toqati, mana Xudoning amrlarini va Isoning iymonini bajaradiganlar.“ Butun insoniyat uchun najot ishida ishtirok etuvchi agentlar sifatida, „Bu qoldiq hukm soati kelganini eʼlon qiladi. Masih orqali najotni eʼlon qiladi va uning ikkinchi kelishining yaqinlashib kelayotganini xabar qiladi“. Vahiy 14 ming uchta farishtasi Xudoning xabarlarining nurini qabul qiladigan va butun er yuzi boʻylab ogohlantirishlarni aytish uchun Uning vakillari sifatida chiqadigan odamlarni ifodalaydi.<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Councils to the Church|url=https://m.egwwritings.org/en/book/19.422|ish=Ellen G. White Writings|nashriyot=White Estate|qaralgan sana=5-oktabr 2018-yil|arxivsana=2022-11-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221102123853/https://m.egwwritings.org/en/book/19.422}}</ref> ==== Bahoiy eʼtiqodi ==== ''Asosiy maqola: [[Bahoiylik]]'' Miller tarixiyligi bilan oʻxshash fikr yuritish orqali [[Bahoiylik|Bahoiy]] dinining taʼlimotida [[Bahoulloh|Bahoullahning]] progressiv vahiy taʼlimoti, bashoratlarni talqin qilishning oʻzgartirilgan tarixshunoslik usuli aniqlanadi.<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=The Final Consummation: American Bahá'ís, Millerites and Biblical Time Prophecy|url=http://www.mille.org/scholarship/papers/collinswip.html|kirish sanasi=28-oktabr 2018-yil}}</ref> Bahoullohning oʻgʻli va tanlangan vorisi [[Abdul-Baho]] “Baʼzi javob berilgan savollar” kitobida Vahiy kitobining 11 va 12 boblari haqida baʼzi izohlar bergan. Shakllarda aytilgan 1260 kun: bir ming ikki yuz oltmish kun, qirq ikki oy, islom taqvimidagi 1260-yilni bildiradi (hijriy 1260 yoki milodiy 1844). Haqida aytilgan „ikki guvoh“ Muhammad va Alidir. Vahiy 12:3 da aytilgan qizil ajdaho - „Va osmonda buyuk bir mo'jiza paydo boʻldi; mana, yetti boshi va oʻn shoxi va boshida yetti toj bor buyuk qizil ajdaho“ - yettita ramzi sifatida talqin qilinadi. Umaviylar hukmron boʻlgan viloyatlar: Damashq, Fors, Arabiston, Misr, Afrika, Andalusiya va Mavarinoniy. Oʻn shox Umaviylar sulolasi boshliqlarining oʻnta nomini ifodalaydi: Abu Sufyon, Muoviya, Yazid, Marvon, Abdulmalik, Valid, Sulaymon, Umar, Hishom va Ibrohim. Baʼzi nomlar, Yazid II va Yazid III va shunga oʻxshash holatlardagi kabi, bu talqin uchun hisobga olinmagan qayta ishlatilgan.<ref>{{Veb manbasi|muallif='Abdu'l-Baha|ism=Abbas Effendi|sarlavha=Some Answered Questions|url=http://www.bahai.org/r/177218635|ish=bahai.org|kirish sanasi=20-aprel 2017-yil}}</ref> ==== Iso Masihning oxirgi zamon avliyolari cherkovi ==== Mormon Kitobida aytilishicha, Havoriy Yuhanno Vahiyning muallifi va uni yozish uchun Xudo tomonidan oldindan belgilab qoʻyilgan.<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.churchofjesuschrist.org/study/scriptures/bofm/1-ne/14.18-27?lang=eng|sarlavha=1 Nephi 14:18–27}}</ref>[Asosiy boʻlmagan manba kerak]. Taʼlimot va Ahdlar, 77-boʻlimda Vahiy Kitobidagi ramziy maʼlumotlarga oid aniq savollarga javoblar berilgan.<ref name="lds.org">{{Veb manbasi|url=https://www.churchofjesuschrist.org/study/scriptures/dc-testament/dc/20.35?lang=eng|sarlavha=Doctrine and Covenants 20:35}}</ref> [Asosiy boʻlmagan manba kerak] Mavzular:shisha dengizi, toʻrtta hayvon va ularning tashqi koʻrinishi, 24 oqsoqollar, yetti muhrli kitob, baʼzi farishtalar, 144 000 muhri, Yuhanno tomonidan egan qilingan kichik kitob va 11-bobdagi ikkita guvoh. Iso Masihning Oxirgi zamon avliyolari cherkovi aʼzolari Vahiy 22:18–19<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.churchofjesuschrist.org/study/scriptures/nt/rev/22.18-19?lang=eng|sarlavha=Revelation 22:18–19}}</ref> dagi ogohlantirish [Asosiy boʻlmagan manba kerak] butun Bibliya kanoniga ishora qilmasligiga ishonishadi.<ref>{{Veb manbasi|muallif=Hunter|ism=Howard W.|url=https://www.churchofjesuschrist.org/study/general-conference/1981/04/no-man-shall-add-to-or-take-away?lang=eng&query=book+of+revelation|sarlavha=No Man Shall Add to or Take Away}}</ref> Aksincha, Xudo va LDS eʼtiqodining zamonaviy paygʻambari va havoriylari oʻrtasidagi ochiq va doimiy muloqot Muqaddas Kitobning ochiq qonunini tashkil etadi.<ref name="lds.org"/><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.churchofjesuschrist.org/study/scriptures/pgp/a-of-f/1.9?lang=eng|sarlavha=Articles of Faith 1:9}}</ref> ==== Ezoterik ==== Xristian gnostiklari Vahiy haqidagi taʼlimotni jalb qilishlari dargumon edi. Chunki Vahiy kitobida markaziy oʻrinni egallagan qurbonlik qoʻzi orqali najot toʻgʻrisidagi taʼlimot gnostiklarga nisbatan jirkanch hisoblangan. Xristian gnostiklari „Gunohlarning kechirilishiga ishonishadi, lekin gunoh uchun hech qanday qurbonlik emas... ular Masihni soʻzini toʻliq amalga oshirishni qabul qilishdi. Uning oʻlimi emas, balki hayoti ularning taʼlimoti va amaliyotining asosiy mazmuni edi“.<ref>R. [[Frances Swiney]] (Rosa Frances Emily Biggs) ''The Esoteric Teaching of the Gnostics'' London: Yellon, Williams & Co (1909) pp. 3, 4</ref> Jeyms Morgan Prayse ezoterik gnostik boʻlib, Vahiyni hindlarning Chakra nazariyasining gʻarbiy versiyasi sifatida koʻrgan. U oʻz ishini shunday boshladi: „Ushbu kitobning maqsadi-Apokalipsis maʼnaviy rivojlanish qoʻllanmasi ekanligini va odatiy talqin qilinganidek, sirli tarix yoki bashorat emasligini koʻrsatishdir“. Bunday xilma-xil nazariyalar keng koʻlamda qabul qilinmadi. Biroq, Kristofer Roulendning taʼkidlashicha: „Har doim boʻshashgan iplar mavjud boʻlib, ular butun matoga toʻqishni rad etadi. Bizning dunyoqarashimizning chiroyli gobileniga qoʻshilishni oʻjarlik bilan rad etuvchi iplarning mavjudligi odobdan emas. Bu qarashni butunlay buzadi.“<ref>Christopher Rowland ''Revelation'' London: Epworth (1993) p. 5</ref> ==== Radikal shogirdlik ==== Radikal shogirdlik talqini shuni taʼkidlaydiki vahiy kitobi eng yaxshi radikal shogirdlik uchun qoʻllanma sifatida tushuniladi. Qanday qilib Isoning ruhi va taʼlimotiga sodiq qolish va jamiyatni oʻzlashtirishdan qochish kerak. Ushbu talqinda kitobning asosiy kun tartibi xudo va xudo shohligining yoʻllariga qarshi turishga intilayotgan dunyoviy kuchlarni yolgʻonchilar sifatida fosh qilishdir. I asrda va bugungi kunda masihiylar uchun asosiy vasvasa Isoning zoʻravonliksiz taʼlimotlari va oʻrnaklarini mahkam ushlamaslik va buning oʻrniga dunyoviy, milliy yoki madaniy qadriyatlarni shubhasiz qabul qilish va oʻzlashtirishga jalb qilishdir. I[[Imperializm|mperializm]], [[millatchilik]] va fuqarolik dini eng xavfli makkordir.  Ushbu istiqbol (ozodlik ilohiyoti bilan chambarchas bogʻliq) Ched Myers, Uilyam Stringfellow, Richard Horsley, Daniel Berrigan, Wes Howard-Brook va Joerg Riger kabi Bibliya olimlarining yondashuviga tayanadi. Jak Ellul kabi turli nasroniy anarxistlar Davlat va siyosiy hokimiyatni Hayvon va tasvirlangan voqealar, ularning qilmishlari va natijalari, yuqorida aytib oʻtilgan „gʻazab“ sifatida aniqladilar. === Estetik va adabiy === [[Fayl:Augsburger Wunderzeichenbuch — Folio 185 crop.jpg|thumb| Ushbu san'at asari {{Lang|de|[[Augsburger Wunderzeichenbuch]]}} Vahiy 11:5-8 ni ko'rsatadi: “Kimki ularga yomonlik qilmoqchi bo'lsa, ularning og'zidan olov oqib, dushmanlarini yutib yuboradi. Kim ularga yomonlik qilsa, u shunday o'ldirilishi mumkin. . . Va ular shahodatlarini tugatgandan so'ng, tubsiz chuqurdan ko'tarilgan hayvon ularga qarshi urush qiladi va ularni mag'lub qiladi va o'ldiradi va ularning o'liklari buyuk shahar ko'chasida yotadi "({{Circa|1550}})]] Adabiy yozuvchilar va nazariyotchilar vahiy kitobining kelib chiqishi va maqsadi haqidagi keng koʻlamli nazariyalarga hissa qoʻshgan. Bu yozuvchilarning baʼzilari nasroniylarning oʻrnatilgan eʼtiqodlari bilan hech qanday aloqasi yoʻq, lekin shunga qaramay vahiy kitobida ilhom manbai topilgan. vahiyga hind falsafasi va yahudiy Midrashdan murojaat qilingan. Boshqalar bashoratlarida ilhomning zamonaviy sheʼriy ilhomga oʻxshashligi yoki yunon dramaturgiyasi bilan oʻxshashlik kabi eʼtibordan chetda qolgan kompozitsiya jihatlariga ishora qildilar. Soʻnggi yillarda oʻquvchilar va matnlarning maʼno yaratish uchun oʻzaro taʼsiriga eʼtibor qaratadigan va asl muallif nimani nazarda tutganiga unchalik qiziqmaydigan nazariyalar paydo boʻldi<ref>{{Kitob manbasi|last=Breu|first=Clarissa|title=Biblical Exegesis without Authorial Intention?: Interdisciplinary Approaches to Authorship and Meaning|date=2019|publisher=BRILL|location=Leiden|isbn=978-90-04-39581-7}}</ref>. Charlz Katler Torrey [[Yale universiteti|Yel universitetida]] semit tillaridan dars bergan. Uning doimiy hissasi, vahiy kitobining kotibi kabi paygʻambarlarga birinchi navbatda shoir sifatida munosabatda boʻlish qanchalik mazmunli ekanligini koʻrsatishdan iborat boʻlgan. U buni koʻpincha eʼtibordan chetda qoldiradigan nuqta deb oʻylardi. Chunki ingliz Injillarining aksariyati hamma narsani nasrda aks ettiradi. Yahyo hech qachon keksa paygʻambarlardan iqtibos keltirmaganiga ham sheʼr sabab boʻlgan. Agar u shunday qilganida u oʻzining sheʼriyatini yozmoqchi boʻlsa-da ularning (Ibroniycha) sheʼrlaridan foydalanishi kerak edi. Torrey vahiy kitobi dastlab oromiy tilida yozilganini taʼkidladi.<ref>''Apocalypse of John'' p. 7</ref> Torreyning soʻzlariga koʻra „Toʻrtinchi Injil birinchi asrning oʻrtalarida koʻp oʻtmay Falastindan nasroniy qochqin tomonidan Efesga olib kelingan. U oromiy tilida yozilgan“ boʻlgan. Keyinchalik, efesliklar bu qochoq haqiqatan ham sevimli shogirdning oʻzi boʻlganini daʼvo qilishdi. Keyinchalik, bu Yuhanno Neron tomonidan surgun qilingan va vahiy kitobini yozganidan keyin Patmosda vafot etgan. Torreyning taʼkidlashicha, eramizning 80-yillarigacha nasroniylar sinagogalardan haydalganlarida Xristian xabari doimo sinagogada eshitilgan va madaniy sabablarga koʻra, xushxabarchi doim oromiy tilida gapirgan. Aks holda „u eshitmagan boʻlar edi“. Torrey Vahiy kitobidagi uchta asosiy qoʻshiq (Yangi qoʻshiq, Muso va Qoʻzining qoʻshigʻi va 19:6-8 da xor) qanday qilib tabiiy ravishda toʻrtta oddiy metrik chiziq va bir kodga tushishini koʻrsatdi. Vahiy kitobidagi boshqa dramatik lahzalar, masalan, 6:16 dahshatga tushgan odamlar yashirinib qolish uchun qichqiradi, xuddi shunday yoʻl tutadi. Omon qolgan yunoncha tarjima soʻzma-soʻz tarjima boʻlib, uning maqsadi vahiy 22:18 dagi matn hech qanday tarzda „buzilmasligi“ kerakligi haqidagi ogohlantirishga amal qilish edi. Kristina Rossetti Viktoriya davri shoiri boʻlib, tabiat dunyosining shahvoniy hayajonlari oʻz mazmunli maqsadini oʻlimda va xudoda topishiga ishongan. Uning „Chuqurlik yuzi“-bu Apokalipsis haqida meditatsiya. Uning fikricha, Vahiy kitobi sabr-toqatni oʻrgatishi kerak. Sabr-bu insoniy holat imkon beradigan mukammallikka eng yaqin narsa. Uning asosan nasrda yozilgan kitobi vahiyning oʻzi kabi koʻpincha sheʼr yoki shodlikka aylanadi. Yuhanno vahiylarining dolzarbligi doimo hozirgi meditatsiya sifatida barcha davrlardagi masihiylarga tegishli. Bunday ishlar abadiy va oddiy insoniy hisobdan tashqaridadir. „Vaqtning oʻlimi boʻladigan oʻsha qishning tugash vaʼdasi yoʻq. Bahorga qaytmaydigan qish... -kim chiday oladi?“ U Yuhanno xabarining qasoskor tomonlarini mohirlik bilan koʻrib chiqdi. „Bir necha kishi hukm qilish uchun topshirilgan. Istisnosiz hamma rahm-shafqat koʻrsatishga majburdir.“ Uning xulosasi shundaki, masihiylar Yahyoni „barcha birodarlarining vakili“ sifatida koʻrishlari kerak. Shuning uchun ular „U umid qilganidek umid qilishlari, u sevganicha sevishlari“ kerak.<ref>''The Face of the Deep'' p. 495</ref> Soʻnggi paytlarda estetik va adabiy talqin qilish uslublari rivojlandi. Ular “Vahiy”ni sanʼat va tasavvur asari sifatida qaratadi. Tasvirlarni abadiy haqiqatlarning ramziy tasviri va ezgulikning yovuzlik ustidan gʻalabasi sifatida koʻradi. Elizabet Schüssler Fiorenza „Vahiy: Adolatli dunyoni ritorika nuqtai nazaridan koʻrish“ kitobini yozgan. Shunga koʻra, vahiy kitobining maʼnosi qisman Yuhannoning soʻzlash usuli boʻib, qisman oʻquvchilar xabarni qabul qilish konteksti va qisman mantiqdan tashqari biror narsaga murojaat qilishlari bilan belgilanadi.<ref name="Tina Pippin 1993 p. 105">Tina Pippin ''Death & Desire: The rhetoric of gender in the Apocalypse of John'' Louisville: Westminster-John Knox (1993) p. 105</ref> Professor Schüssler Fiorenzaning fikricha, Vahiy bugungi kunda kam taʼminlangan guruhlarni ozod qiluvchi xabar sifatida alohida ahamiyatga ega. Yuhannoning kitobi dunyoni vayron qilishning qasoskor tahdidi emas, balki adolatli dunyo haqidagi tasavvurdir. Uning Vahiy xabari jinsga bogʻliq emasligi haqidagi fikri turli xil fikrlarni keltirib chiqardi. Uning soʻzlariga koʻra, insoniyat ramzlarni fetish qilishdan koʻra orqasiga qarashdir. Bundan farqli oʻlaroq, Tina Pippinning taʼkidlashicha, Jon „qoʻrqinchli adabiyot“ yozadi va „hikoya asosidagi misoginiya ekstremaldir“. D.H.Lourens oʻzi yozgan oxirgi kitobi „Apokalipsis“da vahiyga qarama-qarshi, pessimistik nuqtai nazarni oldi. U vahiy ishlatgan tilni xira va halokatli deb bildi. „Oʻlim mahsuloti“. Buning oʻrniga, u ikkita tabiiy dushmanga qarshi jamoat ruhidagi individualizmni (uni tarixiy Iso bilan aniqlagan, notoʻgʻri kosmik ong bilan toʻldiradi) himoya qilishni xohladi. Ulardan birini u texnologiyaga asoslangan totalitar jamiyatda koʻrgan „aqlning hukmronligi“ deb atagan. Boshqa dushmanni u „qoʻpollik“ deb atagan va bu Vahiy kitobida topilgan. "Agar siz kambagʻal boʻlsangiz va kamtar boʻlsangiz... oʻzingiz ulugʻvorlikka koʻtarilib, dushmanlaringizni butunlay halokatga olib kelishingiz juda yaxshi. Va bu vahiy kitobidagidek ajoyib tarzda sodir boʻlmaydi. "Lourens bu ikki turdagi nasroniylikning (Uning fikricha, yaxshi va yomon) qarama-qarshilikdan tashqari qanday bogʻliq boʻlishi mumkinligini hisobga olmagan. Uning taʼkidlashicha, bu farq xushxabarni yozgan Yuhanno Vahiy kitobini yozgan Yuhanno boʻla olmaydi. Uning Vahiyga nisbatan oʻziga xos estetik e’tirozlari uning tasviri gʻayri tabiiy va “Qoʻzining gʻazabi” kabi iboralar “kulgili” edi. U vahiy kitobini bir-biriga mos kelmaydigan ikkita yarmidan iborat deb koʻrdi. Birinchisida "katta xaldey osmon fazolarida Kosmik yangilanish sxemasi bor edi. Bu unga juda yoqdi. Shundan soʻng deb oʻyladi Lorens, kitob chaqaloq Masihning tugʻilishi va „Oʻtkinchi nafrat va oddiy shahvat... dunyoning oxiri“ bilan ovora boʻlib qoldi. Lourens „Patmosserlar“ atamasini, agar dushmanlari doʻzaxda azob chekayotganini bilsalargina, jannatda baxtli boʻlishlari mumkin boʻlgan masihiylarni tasvirlash uchun kiritgan.<ref name="Lawrence1995">{{Kitob manbasi|last=D. H. Lawrence|title=Apocalypse and the Writings on Revelation|url=https://books.google.com/books?id=umOIicD8H9oC&pg=PA112|year=1995|publisher=Penguin Books|isbn=978-0-14-018781-6|page=112}}</ref> === Akademik === Zamonaviy Bibliya stipendiyasi Vahiyni I asr tarixiy kontekstida yahudiy va nasroniy apokaliptik adabiyoti janrida tushunishga harakat qiladi.<ref name="Martin 2009" /> Bunday yondashuv matnni Kichik Osiyodagi yettita tarixiy jamoaga murojaat sifatida qaraydi. Ushbu talqinga koʻra „Vaqt yaqin“ degan daʼvolar oʻsha jamoalar tomonidan tom maʼnoda qabul qilinishi kerak. Binobarin bu asar Yuhanno yirtqich, iblis va ilohiy hukmga boʻysunuvchi sifatida „Ochib beradigan“ zamonaviy yunon-rum jamiyatiga mos kelmaslik uchun ogohlantirish sifatida qaraladi. Yangi Ahdning hikoyaviy tanqidi vahiyni I asrdagi tarixiy kontekstga qoʻyadi. Lekin kitobga adabiy nuqtai nazardan yondashadi. Masalan: rivoyat tanqidchilari kitobni tahlil qilishda personajlar va xarakteristikalar, adabiy vositalar, sozlashishlar, syujet, mavzular, nuqtai nazar, nazarda tutilgan oʻquvchi, nazarda tutilgan muallif va boshqa konstitutsiyaviy xususiyatlarini tekshiradilar. Vahiy kitobining kanonga qabul qilinishi boshidanoq munozarali boʻlgan boʻlsa-da, u mohiyatan boshqa matnlarning martabasiga oʻxshash edi. Oxir oqibat boshqa zamonaviy apokaliptik adabiyotlarning kanondan chiqarib tashlanishi rasmiy ravishda pravoslav deb hisoblangan narsalarning nima heterodoksal va hatto bid'atchilikning tarixiy jarayonlarini yoritishi mumkin. Maʼno va tasvirlarning talqini tarixiy muallif nimani nazarda tutganligi va uning zamonaviy auditoriyasi nimani nazarda tutganligi bilan bogʻliqdir. Xristianlarga Rim imperiya madaniyatiga singib ketmaslik haqidagi xabar Yuhannoning asosiy xabari edi. Shunday qilib maktub (Apokaliptik janrda yozilgan) tabiatan pastoraldir (Uning maqsadi ezilganlarga umid berishdir) va Vahiyning ramziyligini uning tarixiy, adabiy va ijtimoiy kontekstida toʻliq tushunish kerak. Tanqidchilar apokaliptik adabiyotning konventsiyalari va I asr voqealarini oʻrganib, muallif nimani nazarda tutgan boʻlishi mumkinligini tushunishadi.<ref name="Ehrman Apoc">{{Veb manbasi|url=https://www.youtube.com/watch?v=sE2oaGa2fJU|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221102123851/https://www.youtube.com/watch?v=sE2oaGa2fJU|arxivsana=2022-11-02|sarlavha=Bart Ehrman Discusses the Apocalypticist|muallif=Bart D. Ehrman|sana=9-iyun 2016-yil|qaralgan sana=2-noyabr 2022-yil}}</ref> Olim Barbara Uitlok vahiy kitobida tasvirlangan uchdan bir qismi (Insoniyatning uchdan bir qismi olov, tutun va oltingugurt oʻlatlari, daraxtlar va yashil oʻtlarning uchdan bir qismi dengiz jonzotlarining uchdan bir qismi va boshqalar). Doimiy ravishda yoʻq qilinishi oʻrtasidagi oʻxshashlikni taʼkidladi. Dengizdagi kemalarning uchdan bir qismi va boshqalar) va Eron mifologiyasida zardushtiylikning ilk diniy matnlari boʻlgan. Avestoda tasvirlangan yovuz qahramon Zahhok yoki Dahag boʻlgan. Dahog dunyoda juda koʻp yovuzliklarni keltirib chiqargan. Oxir-oqibat afsonaviy Damavand togʻida zanjirband qilinib, qamoqqa tashlanguniga qadar tilga olinadi. Oʻrta fors manbalarida qadimiy qahramon Kirsasp Dahogni oʻldirish uchun tirilib qaytgunicha oxir-oqibat Dahag oxiratda oʻz rishtalarini uzib dunyoni vayron qilib har uchinchi odam va chorva mollarini yeb qoʻyishi haqida bashorat qilinadi. Uitlok shunday yozgan edi “Rim imperiyasining asosiy raqibi boʻlgan zardushtiylik dini, xuddi iudaizm, yunon-rim dini, Isis va Mitraga sigʻinish kabi nasroniylik paydo boʻlgan intellektual muhitning bir qismi edi. Zardushtiylik taʼsiri butunlay ishonarli"<ref>Dr. Barbara Whitlock, „Tracing out the convoluted sources of Christianity“ in George D. Barnes (ed.</ref> == Eski Ahdning kelib chiqishi == Vahiy kitobining koʻp qismi qadimgi manbalardan foydalanadi, birinchi navbatda, lekin faqat Eski Ahddan emas. Misol uchun, Govard-Bruk va Gviter Xanoʻx kitobini bir xil darajada muhim, ammo kontekst jihatidan boshqacha manba deb bilishadi. „Xanoʻxning sayohati Ibroniy yozuvlarida yaqin oʻxshashlikka ega emas.“ Yaqin vaqtgacha akademiklar bu mavzuga unchalik qiziqish bildirmagan. 1871-yilgi anonim Shotlandiya izohi Vahiy kitobining 13-bobidagi Kichik Apokalipsisi bilan soʻzboshi boʻlib, Malaki 4:5 ni („Mana, Rabbiyning buyuk va dahshatli kuni kelishidan oldin Ilyos paygʻambarni yuboraman“) Vahiy 11 va ichida joylashgan. Vahiy 12:7 ni Ayub kitobidagi „shayton“ roli bilan yonma-yon yozadi. Xabar shundan iboratki, Vahiy kitobidagi hamma narsa oldindan belgilangan vaqtda sodir boʻladi.<ref>{{Kitob manbasi|last=Chapman|first=Charles T.|url=https://books.google.com/books?id=qPAiFCpfNUEC&q=The+message+is+that+everything+in+Revelation+will+happen+in+its+previously+appointed+time&pg=PA12|title=The Message of the Book of Revelation|date=1995|publisher=Liturgical Press|isbn=978-0-8146-2111-0|language=inglizcha}}</ref> Stiv Moyise Birlashgan Muqaddas Kitob Jamiyatlarining Yunon Yangi Ahd indeksidan foydalanib, “Vahiy Yangi Ahdning boshqa kitoblariga qaraganda koʻproq Eski Ahdga oid ishoralarni oʻz ichiga oladi, lekin unda birorta ham iqtibos yozilmagan”. Ehtimol, Vahiy boshqa Yangi Ahd kitoblaridan farqli manbalarni tanlaydi. Vahiy kitobi Ishayo, Zabur va Hizqiyoga eʼtibor qaratadi, shu bilan birga, boshqa Yangi Ahd yozuvchilari uchun asosiy manba boʻlgan Pentateux kitoblarini eʼtiborsiz qoldiradi.{{manba kerak}} Biroq, vahiy kitobi bilan muammolar yanada muhimroq deb topilishi mumkin. Muallif oʻz manbalaridan asl nusxadan butunlay boshqacha tarzda foydalanayotganga oʻxshaydi. Masalan, muallif Hizqiyoning 40–48-bobidagi „Yangi maʼbad“ tasvirini oladi. Lekin undan Yangi Quddusni tasvirlash uchun ishlatadi. U endi maʼbadga muhtoj emas. Chunki u Xudoning turar joyidir. Lan Boxallning yozishicha vahiy „Injil iqtiboslarining montaji emas (Bu Yuhannoning yoʻli emas) balki yangi va ijodiy narsaga qayta tikilgan koʻplab ishoralar va chaqiruvlar“. Ushbu „Yangi narsa“ni aniqlashga urinib, Boxall Hizqiyo Vahiyning „Umurtqa suyagi“ni taʼminlaydi, deb taʼkidlaydi. U Vahiy kitobining boblarini ketma-ket sanab, ularning aksariyatini Hizqiyo kitobidagi tizimli ravishda mos keladigan bobga bogʻlab, qiyosiy jadval tuzadi. Qizigʻi shundaki, tartib bir xil emas. Yuhanno bu nazariyaga koʻra, Hizqiyoni oʻz maqsadlariga mos ravishda tartibga soladi. [iqtibos kerak] Baʼzi sharhlovchilarning taʼkidlashicha, asosiy narsa tuzilma emas, balki aynan shu maqsadlardir. G.K.Bilning fikricha, Yuhanno Hizqiyodan qanchalik foydalanmasin, uning asosiy maqsadi Vahiy kitobini Doniyor 7 ning amalga oshishi sifatida taqdim etishdir. Richard Baukxem Yuhanno vahiylarni tasvirlash va Isoni aniqlash orqali Uchbirlik haqidagi dastlabki fikrni taqdim etishini taʼkidlagan. va Muqaddas Ruh Yahova bilan. Brandon Smit Vahiy kitobini „uchlik oʻqish“ ni taklif qilar ekan, ularning ikkala taklifini kengaytirib, Jon Eski Ahd tilidan va turli manbalardan olingan ishoralardan foydalanib, yakkaxudolikdan voz kechmasdan Yahovadagi koʻplab odamlarni tasvirlaydi, bu esa keyinchalik qonunlarda kodlanadi. Niken xristianligining trinitar taʼlimoti.<ref>Brandon D. Smith, „The Trinity in the Book of Revelation: Seeing Father, Son, and Holy Spirit in John’s Apocalypse“ (IVP Academic, 2022)</ref>  {{Portal|Christianity}}  == Eslatmalar == <references group="lower-alpha" responsive="1"></references> == Manbalar == {{manbalar}} == Bibliografiya ==  {{refbegin}} *{{kitob manbasi|last=Ammannati|first=Renato|title=Rivelazione e Storia. Ermeneutica dell'Apocalisse|publisher=Transeuropa|year=2010}} * Barr, David, L. (1998). ''Tales of the End: A Narrative Commentary on the Book of Revelation.'' Santa Rosa, CA: Polebridge Press, {{ISBN|978-1-59815-033-9}}. * Bass, Ralph E., Jr. (2004). ''Back to the Future: A Study in the Book of Revelation'', Greenville, South Carolina: Living Hope Press, {{ISBN|0-9759547-0-9}}. *{{kitob manbasi|last=Bauckham|first=Richard|title=The Theology of the Book of Revelation|publisher=Cambridge University Press|year=1993|url=https://books.google.com/books?id=So0hIAMtTs0C|isbn=978-0-521-35691-6}} *{{kitob manbasi|last1=Beale|first1=G.K.|last2=McDonough|first2=Sean M.|chapter=Revelation|editor1-last=Beale|editor1-first=G. K.|editor2-last=Carson|editor2-first=D. A.|title=Commentary on the New Testament Use of the Old Testament|publisher=Baker Academic|year=2007|chapter-url=https://books.google.com/books?id=e69R5GYemBgC&q=%22No+other+book+of+the+NT+is+as+permeated+by+the+OT+as+is+Revelation%22&pg=PA1081|isbn=978-0-8010-2693-5}} * [[Gregory Beale|Beale G.K.]] (1999). ''The Book of Revelation'', [[New International Greek Testament Commentary|NIGTC]], Grand Rapids: Cambridge. {{ISBN|0-8028-2174-X}} *{{kitob manbasi|title=[[s:The Apocalypse of St. John|The Apocalypse of St. John]]|year=1921|publisher=The Catholic Church Supply House|first=Rev. Elwood|last=Berry}} * [[Wilhelm Bousset|Bousset W.]], ''Die Offenbarung Johannis'', Göttingen 1896<sup>5</sup>, 1906<sup>6</sup>. * Boxall, Ian, (2006). ''The Revelation of Saint John'' (Black's New Testament Commentary) London: Continuum, and Peabody, Massachusetts: Hendrickson. {{ISBN|0-8264-7135-8}} U.S. edition: {{ISBN|1-56563-202-8}} * Boxall, Ian (2002). ''Revelation: Vision and Insight – An Introduction to the Apocalypse'', London: SPCK {{ISBN|0-281-05362-6}} * {{kitob manbasi|last=Brown|first=Raymond E.|author-link=Raymond E. Brown|title=Introduction to the New Testament|publisher=Anchor Bible|year=1997|isbn=978-0-385-24767-2|url-access=registration|url=https://archive.org/details/introductiontone00brow_0}} *{{kitob manbasi|last=Burkett|first=Delbert|title=An Introduction to the New Testament and the Origins of Christianity|publisher=Cambridge University Press|year=2000|url=https://books.google.com/books?id=EcsQknxV-xQC&q=%22Revelation%22%22usually+classified+as+an+apocalypse%22&pg=PA502|isbn=978-0-521-00720-7}} *{{kitob manbasi|last=Collins|first=Adela Yarbro|title=Crisis and Catharsis: The Power of the Apocalypse|publisher=Westminster John Knox Press|year=1984|url=https://books.google.com/books?id=Rw9e2DfVxiEC|isbn=978-0-664-24521-4}} *{{kitob manbasi|editor1-last=Couch|editor1-first=Mal|title=A Bible Handbook to Revelation|publisher=Kregel Academic|year=2001|url=https://books.google.com/books?id=Fg0S-XE7jzUC|isbn=978-0-8254-9393-5}} *{{ensiklopediya manbasi|editor-last1=Cross|editor-first1=F.L.|editor-last2=Livingstone|editor-first2=E.A.|title=Revelation, Book of|encyclopedia=The Oxford Dictionary of the Christian Church (3 rev. ed.)|date=2005|publisher=Oxford University Press|url=http://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780192802903.001.0001/acref-9780192802903-e-5853|doi=10.1093/acref/9780192802903.001.0001|isbn=978-0-19-280290-3}} *{{kitob manbasi|last=Crutchfield|first=Larry V.|chapter=Revelation in the New Testament Canon|editor1-last=Couch|editor1-first=Mal|title=A Bible Handbook to Revelation|publisher=Kregel Academic|year=2001|chapter-url=https://books.google.com/books?id=Fg0S-XE7jzUC|isbn=978-0-8254-9393-5}} * {{kitob manbasi|last=Ehrman|first=Bart D.|author-link=Bart D. Ehrman|title=The New Testament: A Historical Introduction to the Early Christian Writings|url=https://archive.org/details/newtestamenthist0000ehrm_g7n1|year=2004|publisher=Oxford|location=New York|isbn=978-0-19-515462-7}} * Ford, J. Massyngberde (1975). ''Revelation'', The [[Anchor Bible]], New York: Doubleday {{ISBN|0-385-00895-3}}. * Gentry, Kenneth L., Jr. (1998). ''Before Jerusalem Fell: Dating the Book of Revelation'', Powder Springs, GA: American Vision, {{ISBN|0-915815-43-5}}. * Gentry, Kenneth L., Jr. (2002). ''The Beast of Revelation'', Powder Springs, GA: American Vision, {{ISBN|0-915815-41-9}}. * [[Scott Hahn|Hahn, Scott]] (1999). ''The Lamb's Supper: Mass as Heaven on Earth'', Darton, Longman, Todd, {{ISBN|0-8146-5818-0}} * Harrington Wilfrid J. (1993). ''Sacra Pagina: Revelation'', Michael Glazier, {{ISBN|978-0-8146-5818-5}} * Hernández, Juan (2006). [https://books.google.com/books?id=8C1YlHaGpooC&pg=PA1&dq=#v=onepage&q=&f=false ''Scribal habits and theological influences in the Apocalypse''], Tübingen *{{kitob manbasi|first=Anthony A.|last=Hoekema|publisher=Eerdmans|year=1979|url=https://books.google.com/books?id=c2yT_7xw35sC&q=calvin+%22book+of+revelation%22&pg=PA297|title=The Bible and the future|isbn=978-0-8028-3516-1}} * Hudson, Gary W. (2006). ''Revelation: Awakening The Christ Within'', Vesica Press, {{ISBN|0-9778517-2-9}} * Jennings, Charles A. (2001). ''The Book of Revelation From An Israelite and Historicist Interpretation'', Truth in History Publications. {{ISBN|978-0-9792565-8-5}}. * Kiddle M. (1941). ''The Revelation of St. John'' (The Moffat New Testament Commentary), New York – London * Kirsch, Thomas (2006). ''A History of the End of the World: How the Most Controversial Book in the Bible Changed the Course of Western Civilization''. New York: HarperOne * {{kitob manbasi|last=Koester|first=Craig R.|year=2015|title=Revelation: A New Translation with Introduction and Commentary|url=https://books.google.com/books?id=7ctvBAAAQBAJ|location=[[New Haven, Connecticut|New Haven]] and [[London]]|publisher=[[Yale University Press]]|series=[[Anchor Bible Series|The Anchor Yale Bible Commentaries]]|volume=38A|isbn=9780300216912}} * {{jurnal manbasi|last=Lietaert Peerbolte|first=Bert Jan|date=2021-yil sentabr|title=The Book of Revelation: Plagues as Part of the Eschatological Human Condition|url=https://archive.org/details/journal-for-the-study-of-the-new-testament_2021-09_44_1/page/75|journal=[[Journal for the Study of the New Testament]]|publisher=[[SAGE Publications]]|volume=44|issue=1|pages=75–92|doi=10.1177/0142064X211025496|doi-access=free|issn=1745-5294|s2cid=237332665}} * [[Ernst Lohmeyer|Lohmeyer, Ernst]] (1953). ''Die Offenbarung des Johannes'', Tübingen *{{jurnal manbasi|last=Lohse|first=D. E.|year=1988|title=Wie christlich ist die Offenbarung des Johannes?|url=https://archive.org/details/sim_new-testament-studies_1988-07_34_3/page/321|journal=New Testament Studies|volume=34|issue=3|pages=321–338|doi=10.1017/S0028688500020130|s2cid=170246924}} * [[Lodowicke Muggleton|Muggleton, Lodowicke]] (2010). ''Works on the Book of Revelation'' London {{ISBN|978-1-907466-04-5}} * Müller, U.B. (1995). ''Die Offenbarung des Johannes'', Güttersloh *{{kitob manbasi|last1=McDonald|first1=Lee Martin|last2=Sanders|first2=James A.|title=The Canon Debate|publisher=Hendrickson Publishers|year=2002}} *{{kitob manbasi|last=McKim|first=Donald K.|title=The Westminster Dictionary of Theological Terms, Second Edition|publisher=Westminster John Knox Press|year=2014|url=https://books.google.com/books?id=BUaTAwAAQBAJ&q=%22apocalypse%22%22the+final+revealing+of+divine+mysteries%22&pg=PA16|isbn=978-0-664-23835-3}} *{{kitob manbasi|last=Mounce|first=Robert H.|title=The Book of Revelation|publisher=Eerdmans|year=1998|url=https://books.google.com/books?id=06VR1JzzLNsC&q=%22lack+of+consensus+about+the+structure+of+Revelation%22&pg=PA32|isbn=978-0-8028-2537-7}} * {{kitob manbasi|last=Pate|first=C. Marvin|title=Four Views on the Book of Revelation|publisher=Zondervan|year=2010}} * [[Elaine Pagels|Pagels, Elaine]] (2012). ''Revelations: Visions, Prophecy, and Politics in the Book of Revelation'', Viking Adult, {{ISBN|0-670-02334-5}} * Prigent P., ''L'Apocalypse'', Paris 1981. * {{kitob manbasi|last=Weor|first=Samael Aun|author-link=Samael Aun Weor|title=The Aquarian Message: Gnostic Kabbalah and Tarot in the Apocalypse of St. John|publisher=Thelema Press|orig-date=1960|year=2004|isbn=978-0-9745916-5-0}} *{{kitob manbasi|last=Pattemore|first=Stephen|title=The People of God in the Apocalypse|publisher=Cambridge University Press|year=2004|url=https://books.google.com/books?id=yDmP0I52XHYC&q=%22used+the+book%27s+imperial+imagery+for+self-promotion%22&pg=PT35|isbn=978-1-4412-3655-5}} * {{kitob manbasi|last=Perkins|first=Pheme|title=Reading the New Testament: An Introduction|publisher=Paulist Press|year=2012|url=https://books.google.com/books?id=It58APyHyPsC&q=%22This+gospel+makes+use+of+Mark%22&pg=PA19|isbn=978-0-8091-4786-1}} * Roloff J. (1987). ''Die Offenbarung des Johannes'' *{{kitob manbasi|last1=Senior|first1=Donald|last2=Getty|first2=Mary Ann|title=The Catholic Study Bible|url=https://archive.org/details/catholicstudybib00dona|publisher=Oxford University Press|year=1990}} * [[Massey H. Shepherd|Shepherd, Massey H.]] (2004). ''The Paschal Liturgy and the Apocalypse'', James Clarke, {{ISBN|0-227-17005-9}} *{{kitob manbasi|last=Schnelle|first=Udo|title=Theology of the New Testament [tr.2009]|publisher=Baker Academic|year=2007|url=https://books.google.com/books?id=KvMrnO6Q9O0C|isbn=978-0-8010-3604-0}} * {{kitob manbasi|last=Stonehouse|first=Ned B.|date=n.d.|orig-date=c. 1929|title=The Apocalypse in the Ancient Church. A Study in the History of the New Testament Canon|location=Goes|publisher=Oosterbaan & Le Cointre|postscript=[Major discussion of the controversy surrounding the acceptance/rejection of Revelation into the New Testament canon.]}} *{{kitob manbasi|last1=Stuckenbruck|first1=Loren T.|chapter=Revelation|editor1-last=Dunn|editor1-first=James D. G.|editor2-last=Rogerson|editor2-first=John William|title=Eerdmans Commentary on the Bible|publisher=Eerdmans|year=2003|chapter-url=https://books.google.com/books?id=2Vo-11umIZQC&pg=PA1535|page=1535|isbn=978-0-8028-3711-0}} *{{kitob manbasi|last=Stephens|first=Mark B.|title=Annihilation or Renewal?: The Meaning and Function of New Creation in the Book of Revelation|publisher=Mohr Siebeck|year=2011|url=https://books.google.com/books?id=8VZLDaO4aHYC&q=%22traditional+portrait+of+social+setting+became+the+subject+of+sustained+criticism+and+revision%22&pg=PA144|isbn=978-3-16-150838-7}} * Sweet, J. P. M. (1979, Updated 1990). ''Revelation'', London: SCM Press, and Philadelphia: Trinity Press International. {{ISBN|0-334-02311-4}}. *{{kitob manbasi|last=Tenney|first=Merrill C.|title=Interpreting Revelation|publisher=Eerdmans|year=1988|url=https://books.google.com/books?id=xAfI_-YTLE8C&q=%22The+book+of+revelation+contains+a+large+number+of+repeated+phrases%22&pg=PA32|isbn=978-0-8028-0421-1}} * Vitali, Francesco (2008). ''Piccolo Dizionario dell'Apocalisse'', TAU Editrice, Todi *{{kitob manbasi|last=Wall|first=Robert W.|title=Revelation|publisher=Baker Books|year=2011|url=https://books.google.com/books?id=yDmP0I52XHYC&q=%22used+the+book%27s+imperial+imagery+for+self-promotion%22&pg=PT35|isbn=978-1-4412-3655-5}} * Wikenhauser A., ''Offenbarung des Johannes'', Regensburg 1947, 1959. * Witherington III, Ben (2003). ''Revelation'', The New Cambridge Bible Commentary, New York: Cambridge University Press, {{ISBN|978-0-521-00068-0}}. * [[Theodor Zahn|Zahn Th.]], ''Die Offenbarung des Johannes'', t. 1–2, Leipzig 1924–1926. {{refend}} == Havolalar == {{Start box}} {{S-hou|Apocalyptic Epistle|||}} {{s-bef|before=<small>[[General epistles|General]] [[Epistles|Epistle]]<br />of</small><br /> [[Epistle of Jude|Jude]]}} {{S-ttl | title = <small>[[New Testament]]</small><br />[[Books of the Bible]] }} {{s-non | reason = End }} {{S-end}} 8amla116xk6d5i8hsmzxh2fbd6rn15t 0 822824 6221287 5365110 2026-07-31T12:34:38Z AnvarxonM 75105 AnvarxonM [[1992—2019-yillarda O‘zbekistondagi xorijlik futbolchilar ro‘yxati]] sahifasini [[Oʻzbekiston Pro ligasidagi xorijlik futbolchilar roʻyxati]]ga koʻchirdi 5365110 wikitext text/x-wiki Bu 2020-yilgi mavsumda [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston Superligasi]] va [[Oʻzbekiston Pro ligasi|Oʻzbekiston Pro-ligasida toʻp]] suradigan [[Oʻzbekistonda toʻp surgan xorijlik futbolchilar|xorijlik futbolchilar]] roʻyxati. Quyidagi futbolchilar [[Oʻzbekiston|Oʻzbekistondan]] tashqarida tugʻilgan va Oʻzbekiston milliy terma jamoasida hech qanday saviyada ishtirok etmagan. 2020-yilgi mavsumdan boshlab chet ellik oʻyinchilarga cheklov qoʻyildi, 4+1, bitta Osiyodan va uchta dunyodan. '''Qalin''' : joriy mavsumda ([[Futbol boʻyicha 2020-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2020]]) Superligada kamida bitta oʻyin oʻtkazgan va hali ham oʻzlari oʻynagan klubda boʻlgan futbolchilar. Bunga Superliga klubining joriy mavsumda Superliga oʻyinini oʻtkazmagan hozirgi futbolchilari kirmaydi. : ''Tafsilotlar 2020-yil 26-yanvar holatiga koʻra toʻgʻri'' <center>  </center> == [[Armaniston]] == * [[Aram Voskanyan]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2010) * [[Romik Xachatryan]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2012—2013) * [[Jora Oganesyan]] — „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]]“ (2012—2013), „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ (2013—2014) * [[Ruslan Koryan]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2015) == [[Ozarbayjon]] == * [[Elshan Gambarov]] — „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ (1998, 2002), [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Samarqandning „Dinamo“]] (2000—2002), " [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashal]] " (2003) * [[Ilgar Husaynov]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashal]] (2005—2010) == [[Belarus]] == * [[Oleg Sirokvashko]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (1993) * [[Vitaliy Rushnitskiy]] — „[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]]“ (2011—2012) * [[Sergey Krot]] — „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ (2011) * [[Nikolay Rindyuk]] — „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]]“ (2010—2011) „[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]]“ (2011) „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ (2012) * [[Vitaliy Panasyuk]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2012) * [[Igor Timonyuk]] — „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]]“ (2015, 2017) * [[Nikita Bukatkin]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2015) * [[Aleksey Xaletskiy]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2015) * [[Terentiy Lutsevich]] — [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] (2017) * [[Vladislav Kasminin]] — [[AGMK]] (2017-2018, 2019) * [[Dimitriy Kamarovski]] — „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ (2017) * [[Sergey Kontsevoy]] — „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ (2017) * [[Sergey Rusetskiy]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2018) == [[Bolgariya]] == * [[Nikolay Chipev]] — [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Samarqand Dinamo]] (2015), [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2015) * [[Petar Denchev]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2014—2015) == [[Bosniya va Gersegovina]] == * [[Aleksandar Brđanin]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2010) * [[Samir Bekrić]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2014—2016) * [[Nemanja Janičić]] — „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ (2015—2017) == [[Xorvatiya]] == * [[Jurica Buljat]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2016), [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2017) * [[Ivor Weitzer]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2017) == [[Estoniya]] == * [[Vladislav Ivanov]] – „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]]“ (2015) == [[Fransiya]] == * [[Mustafo Mahamat-Bindi]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2012) == [[Gurjiston]] == * [[Kaxa Gogoladze]] — „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ (1998) * [[Georgiy Krasovskiy]] — [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2008) * [[Ramaz Jabnidze]] — „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ (2008) * [[Mamuka Gongadze]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2009) * [[Giorgiy Kvesishvili]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (2011-2012, 2013-2014), [[AGMK|FK AGMK]] (2013), [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2015—2016) * [[Kaxa Maxaradze]] — „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ (2011—2015), [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2019) [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|"Lokomotiv" Toshkent]] (2009—2010, 2016—2018, 2020-yillar) * [[Levan Mdivnishvili]] — [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2012) * [[Mixail Alavidze]] — „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ (2012) * [[Irakli Klimiashvili]] — " [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] " (2011—2012) * [[Giorgi Megreladze]] — „[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]]“ (2012—2013) * [[Mixail Kakaladze]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2011—2012) * [[Shota Grigalashvili]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2017) * [[Elguja Grigalashvili]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2018—2019), [[AGMK|AGMK FK]] (2019—2019) * [[Lasha Totadze]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2019) * [[Mate Vatsadze]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2019) [[AGMK|AGMK FK]] (2020) * [[Vili Isiani]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (2019) * [[Jaba Lipartia]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (2019) == [[Finlandiya]] == * [[Toni Lindberg]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2012) == [[Mojariston]] == * [[Péter Vörös]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2009—2010) == [[Isroil]] == * [[Gidi Kanyuk]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2017) == [[Iroq]] == * [[Haydar Abdulrazzoq]] — „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ (2011) == [[Qozogʻiston]] == * [[Dmitriy Piskunov]] — [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|FK Dinamo Samarqand]] (1991) * [[Qayrat Oʻtaboev]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2000—2003), [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2009) * [[Timur Xalmuratov]] — [[Traktor (futbol klubi, Toshkent)|Traktor]] (2003—2004) * [[Arsen Tlexugov]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (2008) * [[Aleksandr Staxiv]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]] (2010) * [[Ilya Fomichev]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]] (2012) * [[Valeriy Fomichev]] — [[AGMK]] (2015) * [[Aleksandr Kirov]] — [[Qoʻqon 1912]] (2015) * [[Kirill Pasichnik]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|FC Buxoro]] (2017) == [[Latviya]] == * [[Pāvels Davidovs]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashal]] (2011) * [[Andrey Pereplyotkin]] — „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ (2011—2012) * [[Romāns Mickevičs]] — „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ (2020 yil) == [[Litva]] == * [[Virginijus Baltusnikas]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (1991) * [[Gintaras Kvitkauskas]] — „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ (1991) * [[Tadas Gražiūnas]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2011), „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ (2012) * [[Pavel Leus]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2011) * [[Artūras Fomenka]] — [[Andijon (futbol klubi)|FK Andijon]] (2008), [[AGMK]] FK (2008—2010), [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2011), [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2011), [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2012), [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2012), [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]] (2013) * [[Egidijus Majus]] — [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|FK Dinamo Samarqand]] (2011) * [[Darvydas Šernas]] – [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2018) == [[Makedoniya]] == * [[Stevitsa Ristich|Stevica Ristić]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2010) * [[Dušan Savić]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2011) * [[Xhelil Asani]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2018) == [[Moldova]] == * [[Oleg Bejenar]] — „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ (2000) * [[Nikolay Minchev]] — „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ (2009) * [[Gheorghe Boghiu]] — „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ (2010) * [[Constantin Mandrîcenco]] — „[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]]“ (2017) * [[Adrian Kaskaval]] — [[Neftchi (futbol klubi)|Fargʻonaning „Neftchi“]] (2015), [[AGMK]] (2015) * [[Aleksandr Melenchuk]] — „[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]]“ (2011, 2013-2014), " [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] " (2015—2016) * [[Aleksey Kasyan]] — [[Andijon (shahar)|Andijon]] (2011) * [[Denis Romanenko]] — [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2010), [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2011—2012) * [[Alexandru Onica]] — „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]]“ (2013), [[Neftchi (futbol klubi)|Fargʻonaning „Neftchi“]] (2014) * [[Vadim Chemirtan]] — „[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]]“ (2016, 2018), [[AGMK]] (2018), „[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]“ (2017) * [[Maxim Iurcu]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2017) * [[Radu Rogak]] — „[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]]“ (2017) * [[Artyom Litvyakov]] — „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ (2020 yil) == [[Chernogoriya]] == * [[Bojan Kaljević]] — [[Metallurg Bekobod]] (2008-2010, 2011-2012), „[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]“ (2010) * [[Milan Nikolić]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|"Paxtakor" Toshkent]] (2009) * [[Predrag Vujović]] — „[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]]“ (2011), " [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] " (2014), „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ (2015) * [[Ivan Bošković]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Qarshi Nasaf]] (2011—2012) * [[Sanibal Orahovac]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Toshkentning „Paxtakor“ klubi]] (2012) * [[Damir Kojašević]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2015) * [[Dejan Boljević]] — „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ (2016) * [[Slaven Stjepanović]] — „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ (2016) * [[Adnan Orahovac]] — „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ (2015—2017) „[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]]“ (2017) * [[Marko Simić]] — „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ (2017—2019) * [[Darko Nikach]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2018) * [[Ivan Fatić]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2019) * [[Igor Zonjić]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2019 yil) * [[Slavko Damjanović]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|"Lokomotiv Toshkent" PFK]] (2020 yil) == [[Polsha]] == * [[Michał Pawlik]] — „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ (2020-yil) == [[Ruminiya]] == * [[Bogdan Xaushi]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (2015) == [[Rossiya]] == * [[Gleb Panfyorov]] – [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (1992) * [[Vyacheslav Klochkov]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (1992) * [[Sergey Ivanov]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (1992) * [[Andrey Zaykin]] — [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]] (1992) * [[Albert Tsarayev]] — [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]] (1992—1993) * [[Aleksey Abdulxoliqov]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]] (1992), [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2007) * [[Andrey Afanasiyev]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (1997) * [[Dmitriy Batinkov]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (1995—1997) * [[Dmitriy Bystrov]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (1995—1997) * [[Grigoriy Melikov]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2006), [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2007, 2008–2009) * [[Andrey Podolyanchik]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (2007) * [[Yuriy Shelenkov]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2009) * [[Aleksandr Filimonov]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2009—2010) * [[Yevgeniy Gogol]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2010, 2013—2014), [[AGMK|Olmaliq]] (2011—2013, 2015—2017) * [[Vladimir Chekunov]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2012) * [[Andrey Usachyov]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2012) * [[Igor Golban]] — [[Qoʻqon 1912|Qoʻqon 1912]] (2014—2015), [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2016), [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2016) * [[Vladimir Argun]] — [[Qoʻqon 1912]] (2015) * [[Nikolay Pogrebnyak]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2018) * [[Vyacheslav Sushkin]] — [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]] (2018) * [[Andrey Shipilov (Murabbiy)|Andrey Shipilov]] — [[Metallurg Bekobod]] (2018—2019) * [[Vlad Larinov]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2018) * [[Yevgeniy Cheremisin]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2018—2019) * [[Ivan Solovyov]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2019) * [[Artyom Kulesha]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2019) * [[Dmitriy Ostrovskiy]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2019) * [[Sergey Tumasyan]] — [[Metallurg Bekobod|Bekobodning Metalurg]] (2019) * [[Ruslan Margiyev]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2019) * [[Kirill Pogrebnyak]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2020-yil) == [[Serbiya]] == * [[Bojan Miladinović]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2009—2014) * [[Milan Nikolić]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]] (2009) * [[Saša Đorđević]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2011) * [[Slavoljub Đorđević]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2012) * [[Igor Petkovich]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2010—2012), [[AGMK|AGMK FK]] (2012—2014) * [[Milorad Janjuš]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2010) * [[Đorđe Ivelja]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2010) * [[Aleksandar Petrović]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2010) * [[Miloš Trifunović]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2010—2011), [[AGMK]] (2018) * [[Bojan Mališić]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Qarshi Nasaf]] (2011—2012) * [[Milorad Resanović]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2012) * [[Aleksandar Alempijević]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2014), [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2016) * [[Nemanja Jovanović]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2016), [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2016), [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2017—2018) * [[Darko Stanojevich]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2016), [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2017—2018), Surxon (2019-yil) * [[Ognjen Krasić]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2016) * [[Dragan Ćeran]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2016—2018) [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2018-yil) * [[Nikola Valentić]] — [[Qoʻqon 1912]] (2016—2017) * [[Dušan Mićić]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2017) * [[Darko Gojković]] — [[Qoʻqon 1912]] (2016—2017) * [[Tomislav Pajović]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2017—2018) * [[Nenad Injac]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2017—2018) * [[Filip Rajevac]] — [[Qoʻqon 1912]] (2017), [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2018), [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent PFK]] (2019) * [[Milan Spremo]] — [[Qoʻqon 1912]] (2018) * [[Marko Klisura]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (2018-2019) * [[Nikola Milinković]] — [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2018—2019) * [[Miloš Simonović]] — [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2018) * [[Marko Milić]] — [[Qoʻqon 1912|Qoʻqon 1912]] (2018), (2019) * [[Igor Jelić]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2017), [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent PFK]] (2018—2019) * [[Jovan Đokić]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2018—2020) [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2019) * [[Vladimir Bubanja]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2018), Surxon (2019 yil) * [[Slavko Lukić]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2018), [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2019) * [[Milan Mitrović]] — [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2018) * [[Radosav Aleksić]] — [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2019) * [[Marko Zoćević]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2019) * [[Miroljub Kostić]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2019) * [[Marko Kolaković]] — [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2020-yil) * [[Ivan Josović]] — [[Qoʻqon 1912]] (2020-yil) == [[Slovakiya]] == * [[Marián Dirnbach]] — „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ (2008) * [[Jan Kozak]] — „[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]“ (2012) == [[Sloveniya]] == * [[Rok Roj]] — „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ (2015—2017) == [[Ispaniya]] == * [[Karles Koto]] — „[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]“ (2014) == [[Shveysariya]] == * [[Eren Derdiyok]] — „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]]“ (2020) == [[Ukraina]] == * [[Sefer Aliboyev]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (1988—1991), [[Traktor (futbol klubi, Toshkent)|Traktor]] (1996), [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Samarqand-Dinamo]] (1997) * [[Yuriy Yaroshenko]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (1993) * [[Igor Taran]] — [[Doʻstlik (futbol klubi)|Doʻstlik]] (1998) * [[Vladislav Lyutiy]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2001) * [[Sergey Mayboroda]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2001) * [[Oleksandr Kundenok]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2003) * [[Sergey Yesin]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2003) * [[Andrey Oparin]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2004) * [[Aleksandr Tkachuk]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2008—2009) * [[Nikolay Pavlenko]] — [[Nasaf (futbol klubi)|FC Nasaf]] (2008—2009) * [[Anatoliy Matkevich]] — [[Nasaf (futbol klubi)|FC Nasaf]] (2008) * [[Oleg Mochulyak]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (2008) * [[Andriy Melnichuk]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2010—2011), [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] (2011—2015) * [[Sergey Gribanov]] — [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] (2011) * [[Sergey Litovchenko]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2010) * [[Andrey Yakovlyev]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2010) * [[Aleksey Xramtsov]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2010) * [[Yuriy Selix]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2010), [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2011) * [[Dmitro Kolodin]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2010) * [[Roman Pasichnichenko]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2011) * [[Dmitriy Kozachenko]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2011) * [[Oleksandr Polovkov]] — [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2012) * [[Andrey Yeroxin]] - [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Samarqand]] (2012) * [[Andriy Sirotyuk]] — [[Metallurg Bekobod|Metallurg]] (2012) * [[Aleksandr Tarasenko]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2012) * [[Vladimir Kilikevich]] — [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] (2013), [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2013) * [[Oleksandr Pishchur]] — [[Bunyodkor PFK|FC Bunyodkor]] (2013—2014), [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2016), [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] (2017) * [[Vyacheslav Shevchenko]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2014), [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2015—2017) * [[Ruslan Kachur]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2014) * [[Sergey Simonenko]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2014) * [[Aleksandr Kablash]] — [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2014), [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2015) * [[Yaroslav Martinyuk]] — [[AGMK]] (2016) * [[Vladislav Pavlenko]] — „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]]“ (2017) * [[Andrey Derkach]] — „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]]“ (2016), „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ (2017) * [[Vitaliy Mirniy]] — „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ (2018), „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ (2019) * [[Yevgeniy Chumak]] — „[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]“ (2019) * [[Oleksandr Kasyan]] — " [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] " (2019), „[[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]“ (2020) * [[Vladimir Baenko]] — „[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]]“ (2017), (2019) * [[Dmytro Zozulya]] — „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ (2020) * [[Dmytro Kozban]] — „[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]]“ (2020) == [[Braziliya]] == * [[Fábio Pinto]] — „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ (2001) * [[Everton Kavalkante]] — „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]]“ (2006—2008), [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Samarqand “Dinamo”]] (2009), [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] (2009—2010) * [[Luiz Bombonato Goulart]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2008—2009) * [[Rivaldo]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2008—2010) * [[Leomar Rodriges]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2009) * [[João Viktor]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2009—2010) * [[Edson Ratinho]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2009—2010) * [[Denílson Nascimento]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2010) * [[Tiago Queiroz Bezerra]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2017—2018) * [[Nivaldo Rodrigues]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|“Lokomotiv Toshkent” PFK]] (2018) * [[Lucas Cunha]] – [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] (2019) * [[Douglas Do Nacsimento Rugilho]] – [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] (2019) * [[Elivelto]] — [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2020 yil) == [[Chili]] == * [[José Luis Villanueva]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2008—2009) == [[Kanada]] == * [[Milovan Kapor]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2019) == [[Nikaragua]] == * [[Ariagner Smith]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2019) == [[Qoʻshma Shtatlar]] == * [[Graham Smith]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2017) == [[Gabon]] == * [[Thibault Tchicaya]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2010—2011) == [[Gana]] == * [[Richard Sewe]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2007) * [[Jerry Emonkpari]] — [[Metallurg Bekobod]] (2010) == [[Gvineya-Bisau]] == * [[Esmaël Gonçalves]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2018) == [[Burkina-Faso]] == * [[Muhammad Kone]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2017) == [[Kot-dʼIvuar]] == * [[Taina Adama Soro]] — [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] (2012) * [[Gnohere Krizo]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2017) == [[Niger]] == * [[Olivier Bonnes]] — [[Qoʻqon 1912]] (2019) == [[Nigeriya]] == * [[Patrick Agbo]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2005—2006, 2011), [[Bunyodkor PFK|Quruvchi]] (2007), [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] (2008), [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] (2009—2010, 2011—2012) * [[Benedict Opara]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2005) * [[Uche Iheruome]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2005—2010), [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] (2008) * [[Wilson Rapposo]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2007) * [[David Oniya]] — [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2007—2011), [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2011), [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] (2012), [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2012—2013), [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]] (2014) * [[Martin Izokho]] — [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]], [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2008—2010) * [[Samuel Akanji]] — [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] (2008—2009) [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2009—2010) * [[Emmanuel Obide Okechukwu]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2012) * [[Alex Ojiaka]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2012) * [[Olabiran Muyiwa]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2017) == [[Svazilend]] == * [[Sandile Hlatjwako]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2008) == [[Tunis]] == * [[Chaker Zouagi]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2014), [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2015—2016) == [[Avstraliya]] == * [[David Carney]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2012) * [[Petar Franjic]] – [[AGMK|AGMK FK]] (2014) * [[Rostyn Griffiths]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2017—2018) * [[Steven Lustica]] – „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ (2019) == [[Yaponiya]] == * [[Naoya Shibamura]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2012), [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2012—2013) * [[Minori Sato]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2014—2016) * [[Tomoki Muramatsu]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashal]] (2017) == [[Qirgʻiziston]] == * [[Karim Isroilov]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashal]] (2010), [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2011), [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2011), [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashal]] (2012) * [[Emil Kenjisariyev]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2011—2012) * [[Farhod Musabekov]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2017) * [[Pavel Matyash]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2018) * [[Ahliddin Isroilov]] — [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2019) * [[Sherzod Shokirov]] — [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] (2019) == [[Koreya Respublikasi]] == * [[Choi Hyun-yeon]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2016) * [[Cho Suk-jae]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2018) * [[Kim Dong-hee]] — [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] (2018) == [[Tojikiston]] == * [[Valeriy Gorbax]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (1991) * [[Tohirjon Moʻminov]] — [[Andijon (futbol klubi)|Andijon FK]] (1996—1998, 2000—2002) * [[Akmal Xolmatov]] — [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]] (1996—2008, 2014—2016), [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2008—2010), [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2012—2014), [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] (2017), [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2017) * [[Alisher Toʻychiyev]] — [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] (1996, 1999), [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (1997—1999), [[Guliston (futbol klubi)|Guliston]] (2000), [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashal]] (2002), [[Metallurg Bekobod]] (2008—2009). * [[Shuhrat Jabborov]] — [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] (1998—1999), [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2000—2002, 2003—2004) * [[Muhsin Muhamadiyev]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (1999), [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2000—2001) * [[Aleksandr Frank]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2011—2012) * [[Farxod Tohirov]] — [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2012) * [[Umidjon Sharipov]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2017) * [[Jahongir Aliyev]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2018) * [[Zoir Joʻraboyev]] — „[[Metallurg Bekobod|Metallurg Bekobod]]“ (2018) * [[Fathullo Fathulloyev]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (2019) * [[Amirbek Joʻraboyev]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2019) * [[Davronjon Ergashev]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2020-2023) * [[Oybek Abdugʻafforov]] — [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2020) == [[Turkmaniston]] == * [[Artyom Nikitenko]] — [[AGMK|Olmaliq FK]] * [[Amir Gurbani]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] * [[Maksim Kazankov]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] * [[Maksim Belix]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] * [[Konstantin Sosenko]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2000—2001) * [[Didar Hojiyev]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2005—2009), [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2010) * [[Dayanchklich Urazov]] — [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]] (2006), [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] (2006, 2008) * [[Artur Gevorkyan]] — [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] (2006—2009), [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2010), [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2011—2016), [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2016), [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2017—2018) * [[Murat Hamroyev]] — [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2007—2008), [[AGMK|Olmaliq]] (2009, 2010—2011) * [[Nazar Choliev]] — [[AGMK|Olmaliq]] (2008) * [[Baxtiyor Xojaahmedov]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2010) * [[Pavel Xarchik]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2011), [[AGMK|Olmaliq]] (2012) * [[Alik Haydarov]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashal]] (2011—2013) * [[Maqsadmurod Shomurodov]] — [[AGMK|Olmaliq]] (2013—2014) * [[Elman Tagayev]] — [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2016) [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2019) * [[Arslonmurat Amanov]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2015—2016, 2020) [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2018) [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2019) * [[Selim Nurmurodov]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor FK]] (2020-yil) == Yana qarang == * [[Futbol boʻyicha 2020-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2020 Oʻzbekiston Superligasi]] * [[Futbol boʻyicha 2019-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2019 Oʻzbekiston Superligasi]] * [[Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2018 Oʻzbekiston Superligasi]] * [[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2017 Oʻzbekiston Ligasi]] * [[Futbol boʻyicha 2012-yilgi Oʻzbekiston chempionati|2012 Oʻzbekiston Ligasi]] [[Turkum:Oʻzbekistondagi futbolchilar roʻyxati]] [[Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir futbolchilar]] s5s2gw3lhdul6jprsx8wzym1d67dylq 6221301 6221287 2026-07-31T12:40:54Z AnvarxonM 75105 AnvarxonM [[Oʻzbekiston Pro ligasidagi xorijlik futbolchilar roʻyxati]] sahifasini [[Oʻzbekiston Pro ligasida toʻp surgan xorijlik futbolchilar roʻyxati]]ga koʻchirdi 5365110 wikitext text/x-wiki Bu 2020-yilgi mavsumda [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston Superligasi]] va [[Oʻzbekiston Pro ligasi|Oʻzbekiston Pro-ligasida toʻp]] suradigan [[Oʻzbekistonda toʻp surgan xorijlik futbolchilar|xorijlik futbolchilar]] roʻyxati. Quyidagi futbolchilar [[Oʻzbekiston|Oʻzbekistondan]] tashqarida tugʻilgan va Oʻzbekiston milliy terma jamoasida hech qanday saviyada ishtirok etmagan. 2020-yilgi mavsumdan boshlab chet ellik oʻyinchilarga cheklov qoʻyildi, 4+1, bitta Osiyodan va uchta dunyodan. '''Qalin''' : joriy mavsumda ([[Futbol boʻyicha 2020-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2020]]) Superligada kamida bitta oʻyin oʻtkazgan va hali ham oʻzlari oʻynagan klubda boʻlgan futbolchilar. Bunga Superliga klubining joriy mavsumda Superliga oʻyinini oʻtkazmagan hozirgi futbolchilari kirmaydi. : ''Tafsilotlar 2020-yil 26-yanvar holatiga koʻra toʻgʻri'' <center>  </center> == [[Armaniston]] == * [[Aram Voskanyan]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2010) * [[Romik Xachatryan]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2012—2013) * [[Jora Oganesyan]] — „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]]“ (2012—2013), „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ (2013—2014) * [[Ruslan Koryan]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2015) == [[Ozarbayjon]] == * [[Elshan Gambarov]] — „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ (1998, 2002), [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Samarqandning „Dinamo“]] (2000—2002), " [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashal]] " (2003) * [[Ilgar Husaynov]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashal]] (2005—2010) == [[Belarus]] == * [[Oleg Sirokvashko]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (1993) * [[Vitaliy Rushnitskiy]] — „[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]]“ (2011—2012) * [[Sergey Krot]] — „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ (2011) * [[Nikolay Rindyuk]] — „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]]“ (2010—2011) „[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]]“ (2011) „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ (2012) * [[Vitaliy Panasyuk]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2012) * [[Igor Timonyuk]] — „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]]“ (2015, 2017) * [[Nikita Bukatkin]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2015) * [[Aleksey Xaletskiy]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2015) * [[Terentiy Lutsevich]] — [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] (2017) * [[Vladislav Kasminin]] — [[AGMK]] (2017-2018, 2019) * [[Dimitriy Kamarovski]] — „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ (2017) * [[Sergey Kontsevoy]] — „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ (2017) * [[Sergey Rusetskiy]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2018) == [[Bolgariya]] == * [[Nikolay Chipev]] — [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Samarqand Dinamo]] (2015), [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2015) * [[Petar Denchev]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2014—2015) == [[Bosniya va Gersegovina]] == * [[Aleksandar Brđanin]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2010) * [[Samir Bekrić]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2014—2016) * [[Nemanja Janičić]] — „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ (2015—2017) == [[Xorvatiya]] == * [[Jurica Buljat]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2016), [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2017) * [[Ivor Weitzer]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2017) == [[Estoniya]] == * [[Vladislav Ivanov]] – „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]]“ (2015) == [[Fransiya]] == * [[Mustafo Mahamat-Bindi]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2012) == [[Gurjiston]] == * [[Kaxa Gogoladze]] — „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ (1998) * [[Georgiy Krasovskiy]] — [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2008) * [[Ramaz Jabnidze]] — „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ (2008) * [[Mamuka Gongadze]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2009) * [[Giorgiy Kvesishvili]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (2011-2012, 2013-2014), [[AGMK|FK AGMK]] (2013), [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2015—2016) * [[Kaxa Maxaradze]] — „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ (2011—2015), [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2019) [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|"Lokomotiv" Toshkent]] (2009—2010, 2016—2018, 2020-yillar) * [[Levan Mdivnishvili]] — [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2012) * [[Mixail Alavidze]] — „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ (2012) * [[Irakli Klimiashvili]] — " [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] " (2011—2012) * [[Giorgi Megreladze]] — „[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]]“ (2012—2013) * [[Mixail Kakaladze]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2011—2012) * [[Shota Grigalashvili]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2017) * [[Elguja Grigalashvili]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2018—2019), [[AGMK|AGMK FK]] (2019—2019) * [[Lasha Totadze]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2019) * [[Mate Vatsadze]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2019) [[AGMK|AGMK FK]] (2020) * [[Vili Isiani]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (2019) * [[Jaba Lipartia]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (2019) == [[Finlandiya]] == * [[Toni Lindberg]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2012) == [[Mojariston]] == * [[Péter Vörös]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2009—2010) == [[Isroil]] == * [[Gidi Kanyuk]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2017) == [[Iroq]] == * [[Haydar Abdulrazzoq]] — „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ (2011) == [[Qozogʻiston]] == * [[Dmitriy Piskunov]] — [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|FK Dinamo Samarqand]] (1991) * [[Qayrat Oʻtaboev]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2000—2003), [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2009) * [[Timur Xalmuratov]] — [[Traktor (futbol klubi, Toshkent)|Traktor]] (2003—2004) * [[Arsen Tlexugov]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (2008) * [[Aleksandr Staxiv]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]] (2010) * [[Ilya Fomichev]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]] (2012) * [[Valeriy Fomichev]] — [[AGMK]] (2015) * [[Aleksandr Kirov]] — [[Qoʻqon 1912]] (2015) * [[Kirill Pasichnik]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|FC Buxoro]] (2017) == [[Latviya]] == * [[Pāvels Davidovs]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashal]] (2011) * [[Andrey Pereplyotkin]] — „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ (2011—2012) * [[Romāns Mickevičs]] — „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ (2020 yil) == [[Litva]] == * [[Virginijus Baltusnikas]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (1991) * [[Gintaras Kvitkauskas]] — „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ (1991) * [[Tadas Gražiūnas]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2011), „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ (2012) * [[Pavel Leus]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2011) * [[Artūras Fomenka]] — [[Andijon (futbol klubi)|FK Andijon]] (2008), [[AGMK]] FK (2008—2010), [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2011), [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2011), [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2012), [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2012), [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]] (2013) * [[Egidijus Majus]] — [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|FK Dinamo Samarqand]] (2011) * [[Darvydas Šernas]] – [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2018) == [[Makedoniya]] == * [[Stevitsa Ristich|Stevica Ristić]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2010) * [[Dušan Savić]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2011) * [[Xhelil Asani]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2018) == [[Moldova]] == * [[Oleg Bejenar]] — „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ (2000) * [[Nikolay Minchev]] — „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ (2009) * [[Gheorghe Boghiu]] — „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ (2010) * [[Constantin Mandrîcenco]] — „[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]]“ (2017) * [[Adrian Kaskaval]] — [[Neftchi (futbol klubi)|Fargʻonaning „Neftchi“]] (2015), [[AGMK]] (2015) * [[Aleksandr Melenchuk]] — „[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]]“ (2011, 2013-2014), " [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] " (2015—2016) * [[Aleksey Kasyan]] — [[Andijon (shahar)|Andijon]] (2011) * [[Denis Romanenko]] — [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2010), [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2011—2012) * [[Alexandru Onica]] — „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]]“ (2013), [[Neftchi (futbol klubi)|Fargʻonaning „Neftchi“]] (2014) * [[Vadim Chemirtan]] — „[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]]“ (2016, 2018), [[AGMK]] (2018), „[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]“ (2017) * [[Maxim Iurcu]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2017) * [[Radu Rogak]] — „[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]]“ (2017) * [[Artyom Litvyakov]] — „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ (2020 yil) == [[Chernogoriya]] == * [[Bojan Kaljević]] — [[Metallurg Bekobod]] (2008-2010, 2011-2012), „[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]“ (2010) * [[Milan Nikolić]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|"Paxtakor" Toshkent]] (2009) * [[Predrag Vujović]] — „[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]]“ (2011), " [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] " (2014), „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ (2015) * [[Ivan Bošković]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Qarshi Nasaf]] (2011—2012) * [[Sanibal Orahovac]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Toshkentning „Paxtakor“ klubi]] (2012) * [[Damir Kojašević]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2015) * [[Dejan Boljević]] — „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ (2016) * [[Slaven Stjepanović]] — „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ (2016) * [[Adnan Orahovac]] — „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ (2015—2017) „[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]]“ (2017) * [[Marko Simić]] — „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ (2017—2019) * [[Darko Nikach]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2018) * [[Ivan Fatić]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2019) * [[Igor Zonjić]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2019 yil) * [[Slavko Damjanović]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|"Lokomotiv Toshkent" PFK]] (2020 yil) == [[Polsha]] == * [[Michał Pawlik]] — „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ (2020-yil) == [[Ruminiya]] == * [[Bogdan Xaushi]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (2015) == [[Rossiya]] == * [[Gleb Panfyorov]] – [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (1992) * [[Vyacheslav Klochkov]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (1992) * [[Sergey Ivanov]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (1992) * [[Andrey Zaykin]] — [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]] (1992) * [[Albert Tsarayev]] — [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]] (1992—1993) * [[Aleksey Abdulxoliqov]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]] (1992), [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2007) * [[Andrey Afanasiyev]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (1997) * [[Dmitriy Batinkov]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (1995—1997) * [[Dmitriy Bystrov]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (1995—1997) * [[Grigoriy Melikov]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2006), [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2007, 2008–2009) * [[Andrey Podolyanchik]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (2007) * [[Yuriy Shelenkov]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2009) * [[Aleksandr Filimonov]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2009—2010) * [[Yevgeniy Gogol]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2010, 2013—2014), [[AGMK|Olmaliq]] (2011—2013, 2015—2017) * [[Vladimir Chekunov]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2012) * [[Andrey Usachyov]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2012) * [[Igor Golban]] — [[Qoʻqon 1912|Qoʻqon 1912]] (2014—2015), [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2016), [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2016) * [[Vladimir Argun]] — [[Qoʻqon 1912]] (2015) * [[Nikolay Pogrebnyak]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2018) * [[Vyacheslav Sushkin]] — [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]] (2018) * [[Andrey Shipilov (Murabbiy)|Andrey Shipilov]] — [[Metallurg Bekobod]] (2018—2019) * [[Vlad Larinov]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2018) * [[Yevgeniy Cheremisin]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2018—2019) * [[Ivan Solovyov]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2019) * [[Artyom Kulesha]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2019) * [[Dmitriy Ostrovskiy]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2019) * [[Sergey Tumasyan]] — [[Metallurg Bekobod|Bekobodning Metalurg]] (2019) * [[Ruslan Margiyev]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2019) * [[Kirill Pogrebnyak]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2020-yil) == [[Serbiya]] == * [[Bojan Miladinović]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2009—2014) * [[Milan Nikolić]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]] (2009) * [[Saša Đorđević]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2011) * [[Slavoljub Đorđević]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2012) * [[Igor Petkovich]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2010—2012), [[AGMK|AGMK FK]] (2012—2014) * [[Milorad Janjuš]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2010) * [[Đorđe Ivelja]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2010) * [[Aleksandar Petrović]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2010) * [[Miloš Trifunović]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2010—2011), [[AGMK]] (2018) * [[Bojan Mališić]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Qarshi Nasaf]] (2011—2012) * [[Milorad Resanović]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2012) * [[Aleksandar Alempijević]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2014), [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2016) * [[Nemanja Jovanović]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2016), [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2016), [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2017—2018) * [[Darko Stanojevich]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2016), [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2017—2018), Surxon (2019-yil) * [[Ognjen Krasić]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2016) * [[Dragan Ćeran]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2016—2018) [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2018-yil) * [[Nikola Valentić]] — [[Qoʻqon 1912]] (2016—2017) * [[Dušan Mićić]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2017) * [[Darko Gojković]] — [[Qoʻqon 1912]] (2016—2017) * [[Tomislav Pajović]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2017—2018) * [[Nenad Injac]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2017—2018) * [[Filip Rajevac]] — [[Qoʻqon 1912]] (2017), [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2018), [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent PFK]] (2019) * [[Milan Spremo]] — [[Qoʻqon 1912]] (2018) * [[Marko Klisura]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (2018-2019) * [[Nikola Milinković]] — [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2018—2019) * [[Miloš Simonović]] — [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2018) * [[Marko Milić]] — [[Qoʻqon 1912|Qoʻqon 1912]] (2018), (2019) * [[Igor Jelić]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2017), [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent PFK]] (2018—2019) * [[Jovan Đokić]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2018—2020) [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2019) * [[Vladimir Bubanja]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2018), Surxon (2019 yil) * [[Slavko Lukić]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2018), [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2019) * [[Milan Mitrović]] — [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2018) * [[Radosav Aleksić]] — [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2019) * [[Marko Zoćević]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2019) * [[Miroljub Kostić]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2019) * [[Marko Kolaković]] — [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2020-yil) * [[Ivan Josović]] — [[Qoʻqon 1912]] (2020-yil) == [[Slovakiya]] == * [[Marián Dirnbach]] — „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ (2008) * [[Jan Kozak]] — „[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]“ (2012) == [[Sloveniya]] == * [[Rok Roj]] — „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ (2015—2017) == [[Ispaniya]] == * [[Karles Koto]] — „[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]“ (2014) == [[Shveysariya]] == * [[Eren Derdiyok]] — „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]]“ (2020) == [[Ukraina]] == * [[Sefer Aliboyev]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (1988—1991), [[Traktor (futbol klubi, Toshkent)|Traktor]] (1996), [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Samarqand-Dinamo]] (1997) * [[Yuriy Yaroshenko]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (1993) * [[Igor Taran]] — [[Doʻstlik (futbol klubi)|Doʻstlik]] (1998) * [[Vladislav Lyutiy]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2001) * [[Sergey Mayboroda]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2001) * [[Oleksandr Kundenok]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2003) * [[Sergey Yesin]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2003) * [[Andrey Oparin]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2004) * [[Aleksandr Tkachuk]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2008—2009) * [[Nikolay Pavlenko]] — [[Nasaf (futbol klubi)|FC Nasaf]] (2008—2009) * [[Anatoliy Matkevich]] — [[Nasaf (futbol klubi)|FC Nasaf]] (2008) * [[Oleg Mochulyak]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (2008) * [[Andriy Melnichuk]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2010—2011), [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] (2011—2015) * [[Sergey Gribanov]] — [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] (2011) * [[Sergey Litovchenko]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2010) * [[Andrey Yakovlyev]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2010) * [[Aleksey Xramtsov]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2010) * [[Yuriy Selix]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2010), [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2011) * [[Dmitro Kolodin]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2010) * [[Roman Pasichnichenko]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2011) * [[Dmitriy Kozachenko]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2011) * [[Oleksandr Polovkov]] — [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2012) * [[Andrey Yeroxin]] - [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Samarqand]] (2012) * [[Andriy Sirotyuk]] — [[Metallurg Bekobod|Metallurg]] (2012) * [[Aleksandr Tarasenko]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2012) * [[Vladimir Kilikevich]] — [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] (2013), [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2013) * [[Oleksandr Pishchur]] — [[Bunyodkor PFK|FC Bunyodkor]] (2013—2014), [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2016), [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] (2017) * [[Vyacheslav Shevchenko]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2014), [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2015—2017) * [[Ruslan Kachur]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2014) * [[Sergey Simonenko]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2014) * [[Aleksandr Kablash]] — [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2014), [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2015) * [[Yaroslav Martinyuk]] — [[AGMK]] (2016) * [[Vladislav Pavlenko]] — „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]]“ (2017) * [[Andrey Derkach]] — „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]]“ (2016), „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ (2017) * [[Vitaliy Mirniy]] — „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ (2018), „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ (2019) * [[Yevgeniy Chumak]] — „[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]“ (2019) * [[Oleksandr Kasyan]] — " [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] " (2019), „[[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]“ (2020) * [[Vladimir Baenko]] — „[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]]“ (2017), (2019) * [[Dmytro Zozulya]] — „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ (2020) * [[Dmytro Kozban]] — „[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]]“ (2020) == [[Braziliya]] == * [[Fábio Pinto]] — „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ (2001) * [[Everton Kavalkante]] — „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]]“ (2006—2008), [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Samarqand “Dinamo”]] (2009), [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] (2009—2010) * [[Luiz Bombonato Goulart]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2008—2009) * [[Rivaldo]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2008—2010) * [[Leomar Rodriges]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2009) * [[João Viktor]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2009—2010) * [[Edson Ratinho]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2009—2010) * [[Denílson Nascimento]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2010) * [[Tiago Queiroz Bezerra]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2017—2018) * [[Nivaldo Rodrigues]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|“Lokomotiv Toshkent” PFK]] (2018) * [[Lucas Cunha]] – [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] (2019) * [[Douglas Do Nacsimento Rugilho]] – [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] (2019) * [[Elivelto]] — [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2020 yil) == [[Chili]] == * [[José Luis Villanueva]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2008—2009) == [[Kanada]] == * [[Milovan Kapor]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2019) == [[Nikaragua]] == * [[Ariagner Smith]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2019) == [[Qoʻshma Shtatlar]] == * [[Graham Smith]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2017) == [[Gabon]] == * [[Thibault Tchicaya]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2010—2011) == [[Gana]] == * [[Richard Sewe]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2007) * [[Jerry Emonkpari]] — [[Metallurg Bekobod]] (2010) == [[Gvineya-Bisau]] == * [[Esmaël Gonçalves]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2018) == [[Burkina-Faso]] == * [[Muhammad Kone]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2017) == [[Kot-dʼIvuar]] == * [[Taina Adama Soro]] — [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] (2012) * [[Gnohere Krizo]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2017) == [[Niger]] == * [[Olivier Bonnes]] — [[Qoʻqon 1912]] (2019) == [[Nigeriya]] == * [[Patrick Agbo]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2005—2006, 2011), [[Bunyodkor PFK|Quruvchi]] (2007), [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] (2008), [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] (2009—2010, 2011—2012) * [[Benedict Opara]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2005) * [[Uche Iheruome]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2005—2010), [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] (2008) * [[Wilson Rapposo]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2007) * [[David Oniya]] — [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2007—2011), [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2011), [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] (2012), [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2012—2013), [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]] (2014) * [[Martin Izokho]] — [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]], [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2008—2010) * [[Samuel Akanji]] — [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] (2008—2009) [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2009—2010) * [[Emmanuel Obide Okechukwu]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2012) * [[Alex Ojiaka]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2012) * [[Olabiran Muyiwa]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2017) == [[Svazilend]] == * [[Sandile Hlatjwako]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2008) == [[Tunis]] == * [[Chaker Zouagi]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2014), [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2015—2016) == [[Avstraliya]] == * [[David Carney]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2012) * [[Petar Franjic]] – [[AGMK|AGMK FK]] (2014) * [[Rostyn Griffiths]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2017—2018) * [[Steven Lustica]] – „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ (2019) == [[Yaponiya]] == * [[Naoya Shibamura]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2012), [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2012—2013) * [[Minori Sato]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2014—2016) * [[Tomoki Muramatsu]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashal]] (2017) == [[Qirgʻiziston]] == * [[Karim Isroilov]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashal]] (2010), [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2011), [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2011), [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashal]] (2012) * [[Emil Kenjisariyev]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2011—2012) * [[Farhod Musabekov]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2017) * [[Pavel Matyash]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2018) * [[Ahliddin Isroilov]] — [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2019) * [[Sherzod Shokirov]] — [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] (2019) == [[Koreya Respublikasi]] == * [[Choi Hyun-yeon]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2016) * [[Cho Suk-jae]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2018) * [[Kim Dong-hee]] — [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] (2018) == [[Tojikiston]] == * [[Valeriy Gorbax]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (1991) * [[Tohirjon Moʻminov]] — [[Andijon (futbol klubi)|Andijon FK]] (1996—1998, 2000—2002) * [[Akmal Xolmatov]] — [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]] (1996—2008, 2014—2016), [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2008—2010), [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2012—2014), [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] (2017), [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2017) * [[Alisher Toʻychiyev]] — [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] (1996, 1999), [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (1997—1999), [[Guliston (futbol klubi)|Guliston]] (2000), [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashal]] (2002), [[Metallurg Bekobod]] (2008—2009). * [[Shuhrat Jabborov]] — [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] (1998—1999), [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2000—2002, 2003—2004) * [[Muhsin Muhamadiyev]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (1999), [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2000—2001) * [[Aleksandr Frank]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2011—2012) * [[Farxod Tohirov]] — [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2012) * [[Umidjon Sharipov]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2017) * [[Jahongir Aliyev]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2018) * [[Zoir Joʻraboyev]] — „[[Metallurg Bekobod|Metallurg Bekobod]]“ (2018) * [[Fathullo Fathulloyev]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (2019) * [[Amirbek Joʻraboyev]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2019) * [[Davronjon Ergashev]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2020-2023) * [[Oybek Abdugʻafforov]] — [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2020) == [[Turkmaniston]] == * [[Artyom Nikitenko]] — [[AGMK|Olmaliq FK]] * [[Amir Gurbani]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] * [[Maksim Kazankov]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] * [[Maksim Belix]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] * [[Konstantin Sosenko]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2000—2001) * [[Didar Hojiyev]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2005—2009), [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2010) * [[Dayanchklich Urazov]] — [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]] (2006), [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] (2006, 2008) * [[Artur Gevorkyan]] — [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] (2006—2009), [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2010), [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2011—2016), [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2016), [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2017—2018) * [[Murat Hamroyev]] — [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2007—2008), [[AGMK|Olmaliq]] (2009, 2010—2011) * [[Nazar Choliev]] — [[AGMK|Olmaliq]] (2008) * [[Baxtiyor Xojaahmedov]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2010) * [[Pavel Xarchik]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2011), [[AGMK|Olmaliq]] (2012) * [[Alik Haydarov]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashal]] (2011—2013) * [[Maqsadmurod Shomurodov]] — [[AGMK|Olmaliq]] (2013—2014) * [[Elman Tagayev]] — [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2016) [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2019) * [[Arslonmurat Amanov]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2015—2016, 2020) [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2018) [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2019) * [[Selim Nurmurodov]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor FK]] (2020-yil) == Yana qarang == * [[Futbol boʻyicha 2020-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2020 Oʻzbekiston Superligasi]] * [[Futbol boʻyicha 2019-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2019 Oʻzbekiston Superligasi]] * [[Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2018 Oʻzbekiston Superligasi]] * [[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2017 Oʻzbekiston Ligasi]] * [[Futbol boʻyicha 2012-yilgi Oʻzbekiston chempionati|2012 Oʻzbekiston Ligasi]] [[Turkum:Oʻzbekistondagi futbolchilar roʻyxati]] [[Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir futbolchilar]] s5s2gw3lhdul6jprsx8wzym1d67dylq 6221318 6221301 2026-07-31T13:19:52Z AnvarxonM 75105 6221318 wikitext text/x-wiki Ushbu ro‘yxatda [[Oʻzbekiston Pro ligasi]]<nowiki/>da to‘p surgan xorijlik futbolchilar keltirilgan. 2026-yilgi mavsumdan boshlab legionerlar uchun 5 kishilik cheklov (limit) o‘rnatilgan. '''Qalin yozuvda''': Joriy (2026-yilgi) mavsumda Pro-liganing kamida bitta o‘yinida ishtirok etgan va hozirda ham o‘sha klubda to‘p surayotgan futbolchilar ko‘rsatilgan. Joriy mavsumda Pro-ligada hali maydonga tushmagan Pro-liga klublarining hozirgi futbolchilari bu ro‘yxatga kiritilmagan. : ''Tafsilotlar 2026-yil 11-mart holatiga ko‘ra to‘g‘ri''<center>  </center> == [[Armaniston]] == * [[Aram Voskanyan]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2010) * [[Romik Xachatryan]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2012—2013) * [[Jora Oganesyan]] — „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]]“ (2012—2013), „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ (2013—2014) * [[Ruslan Koryan]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2015) == [[Ozarbayjon]] == * [[Elshan Gambarov]] — „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ (1998, 2002), [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Samarqandning „Dinamo“]] (2000—2002), " [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashal]] " (2003) * [[Ilgar Husaynov]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashal]] (2005—2010) == [[Belarus]] == * [[Oleg Sirokvashko]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (1993) * [[Vitaliy Rushnitskiy]] — „[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]]“ (2011—2012) * [[Sergey Krot]] — „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ (2011) * [[Nikolay Rindyuk]] — „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]]“ (2010—2011) „[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]]“ (2011) „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ (2012) * [[Vitaliy Panasyuk]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2012) * [[Igor Timonyuk]] — „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]]“ (2015, 2017) * [[Nikita Bukatkin]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2015) * [[Aleksey Xaletskiy]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2015) * [[Terentiy Lutsevich]] — [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] (2017) * [[Vladislav Kasminin]] — [[AGMK]] (2017-2018, 2019) * [[Dimitriy Kamarovski]] — „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ (2017) * [[Sergey Kontsevoy]] — „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ (2017) * [[Sergey Rusetskiy]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2018) == [[Bolgariya]] == * [[Nikolay Chipev]] — [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Samarqand Dinamo]] (2015), [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2015) * [[Petar Denchev]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2014—2015) == [[Bosniya va Gersegovina]] == * [[Aleksandar Brđanin]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2010) * [[Samir Bekrić]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2014—2016) * [[Nemanja Janičić]] — „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ (2015—2017) == [[Xorvatiya]] == * [[Jurica Buljat]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2016), [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2017) * [[Ivor Weitzer]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2017) == [[Estoniya]] == * [[Vladislav Ivanov]] – „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]]“ (2015) == [[Fransiya]] == * [[Mustafo Mahamat-Bindi]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2012) == [[Gurjiston]] == * [[Kaxa Gogoladze]] — „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ (1998) * [[Georgiy Krasovskiy]] — [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2008) * [[Ramaz Jabnidze]] — „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ (2008) * [[Mamuka Gongadze]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2009) * [[Giorgiy Kvesishvili]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (2011-2012, 2013-2014), [[AGMK|FK AGMK]] (2013), [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2015—2016) * [[Kaxa Maxaradze]] — „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ (2011—2015), [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2019) [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|"Lokomotiv" Toshkent]] (2009—2010, 2016—2018, 2020-yillar) * [[Levan Mdivnishvili]] — [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2012) * [[Mixail Alavidze]] — „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ (2012) * [[Irakli Klimiashvili]] — " [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] " (2011—2012) * [[Giorgi Megreladze]] — „[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]]“ (2012—2013) * [[Mixail Kakaladze]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2011—2012) * [[Shota Grigalashvili]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2017) * [[Elguja Grigalashvili]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2018—2019), [[AGMK|AGMK FK]] (2019—2019) * [[Lasha Totadze]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2019) * [[Mate Vatsadze]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2019) [[AGMK|AGMK FK]] (2020) * [[Vili Isiani]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (2019) * [[Jaba Lipartia]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (2019) == [[Finlandiya]] == * [[Toni Lindberg]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2012) == [[Mojariston]] == * [[Péter Vörös]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2009—2010) == [[Isroil]] == * [[Gidi Kanyuk]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2017) == [[Iroq]] == * [[Haydar Abdulrazzoq]] — „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ (2011) == [[Qozogʻiston]] == * [[Dmitriy Piskunov]] — [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|FK Dinamo Samarqand]] (1991) * [[Qayrat Oʻtaboev]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2000—2003), [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2009) * [[Timur Xalmuratov]] — [[Traktor (futbol klubi, Toshkent)|Traktor]] (2003—2004) * [[Arsen Tlexugov]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (2008) * [[Aleksandr Staxiv]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]] (2010) * [[Ilya Fomichev]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]] (2012) * [[Valeriy Fomichev]] — [[AGMK]] (2015) * [[Aleksandr Kirov]] — [[Qoʻqon 1912]] (2015) * [[Kirill Pasichnik]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|FC Buxoro]] (2017) == [[Latviya]] == * [[Pāvels Davidovs]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashal]] (2011) * [[Andrey Pereplyotkin]] — „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ (2011—2012) * [[Romāns Mickevičs]] — „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ (2020 yil) == [[Litva]] == * [[Virginijus Baltusnikas]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (1991) * [[Gintaras Kvitkauskas]] — „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ (1991) * [[Tadas Gražiūnas]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2011), „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ (2012) * [[Pavel Leus]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2011) * [[Artūras Fomenka]] — [[Andijon (futbol klubi)|FK Andijon]] (2008), [[AGMK]] FK (2008—2010), [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2011), [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2011), [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2012), [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2012), [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]] (2013) * [[Egidijus Majus]] — [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|FK Dinamo Samarqand]] (2011) * [[Darvydas Šernas]] – [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2018) == [[Makedoniya]] == * [[Stevitsa Ristich|Stevica Ristić]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2010) * [[Dušan Savić]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2011) * [[Xhelil Asani]] – [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2018) == [[Moldova]] == * [[Oleg Bejenar]] — „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ (2000) * [[Nikolay Minchev]] — „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ (2009) * [[Gheorghe Boghiu]] — „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ (2010) * [[Constantin Mandrîcenco]] — „[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]]“ (2017) * [[Adrian Kaskaval]] — [[Neftchi (futbol klubi)|Fargʻonaning „Neftchi“]] (2015), [[AGMK]] (2015) * [[Aleksandr Melenchuk]] — „[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]]“ (2011, 2013-2014), " [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] " (2015—2016) * [[Aleksey Kasyan]] — [[Andijon (shahar)|Andijon]] (2011) * [[Denis Romanenko]] — [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2010), [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2011—2012) * [[Alexandru Onica]] — „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]]“ (2013), [[Neftchi (futbol klubi)|Fargʻonaning „Neftchi“]] (2014) * [[Vadim Chemirtan]] — „[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]]“ (2016, 2018), [[AGMK]] (2018), „[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]“ (2017) * [[Maxim Iurcu]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2017) * [[Radu Rogak]] — „[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]]“ (2017) * [[Artyom Litvyakov]] — „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ (2020 yil) == [[Chernogoriya]] == * [[Bojan Kaljević]] — [[Metallurg Bekobod]] (2008-2010, 2011-2012), „[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]“ (2010) * [[Milan Nikolić]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|"Paxtakor" Toshkent]] (2009) * [[Predrag Vujović]] — „[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan Gʻuzor]]“ (2011), " [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] " (2014), „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ (2015) * [[Ivan Bošković]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Qarshi Nasaf]] (2011—2012) * [[Sanibal Orahovac]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Toshkentning „Paxtakor“ klubi]] (2012) * [[Damir Kojašević]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2015) * [[Dejan Boljević]] — „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ (2016) * [[Slaven Stjepanović]] — „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]“ (2016) * [[Adnan Orahovac]] — „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ (2015—2017) „[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]]“ (2017) * [[Marko Simić]] — „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ (2017—2019) * [[Darko Nikach]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2018) * [[Ivan Fatić]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2019) * [[Igor Zonjić]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2019 yil) * [[Slavko Damjanović]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|"Lokomotiv Toshkent" PFK]] (2020 yil) == [[Polsha]] == * [[Michał Pawlik]] — „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ (2020-yil) == [[Ruminiya]] == * [[Bogdan Xaushi]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (2015) == [[Rossiya]] == * [[Gleb Panfyorov]] – [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (1992) * [[Vyacheslav Klochkov]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (1992) * [[Sergey Ivanov]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (1992) * [[Andrey Zaykin]] — [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]] (1992) * [[Albert Tsarayev]] — [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]] (1992—1993) * [[Aleksey Abdulxoliqov]] – [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]] (1992), [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2007) * [[Andrey Afanasiyev]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (1997) * [[Dmitriy Batinkov]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (1995—1997) * [[Dmitriy Bystrov]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (1995—1997) * [[Grigoriy Melikov]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2006), [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2007, 2008–2009) * [[Andrey Podolyanchik]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (2007) * [[Yuriy Shelenkov]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2009) * [[Aleksandr Filimonov]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2009—2010) * [[Yevgeniy Gogol]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2010, 2013—2014), [[AGMK|Olmaliq]] (2011—2013, 2015—2017) * [[Vladimir Chekunov]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2012) * [[Andrey Usachyov]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2012) * [[Igor Golban]] — [[Qoʻqon 1912|Qoʻqon 1912]] (2014—2015), [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2016), [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2016) * [[Vladimir Argun]] — [[Qoʻqon 1912]] (2015) * [[Nikolay Pogrebnyak]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2018) * [[Vyacheslav Sushkin]] — [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]] (2018) * [[Andrey Shipilov (Murabbiy)|Andrey Shipilov]] — [[Metallurg Bekobod]] (2018—2019) * [[Vlad Larinov]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2018) * [[Yevgeniy Cheremisin]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2018—2019) * [[Ivan Solovyov]] – [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2019) * [[Artyom Kulesha]] – [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2019) * [[Dmitriy Ostrovskiy]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2019) * [[Sergey Tumasyan]] — [[Metallurg Bekobod|Bekobodning Metalurg]] (2019) * [[Ruslan Margiyev]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2019) * [[Kirill Pogrebnyak]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2020-yil) == [[Serbiya]] == * [[Bojan Miladinović]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2009—2014) * [[Milan Nikolić]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]] (2009) * [[Saša Đorđević]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2011) * [[Slavoljub Đorđević]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2012) * [[Igor Petkovich]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2010—2012), [[AGMK|AGMK FK]] (2012—2014) * [[Milorad Janjuš]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2010) * [[Đorđe Ivelja]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2010) * [[Aleksandar Petrović]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2010) * [[Miloš Trifunović]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2010—2011), [[AGMK]] (2018) * [[Bojan Mališić]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Qarshi Nasaf]] (2011—2012) * [[Milorad Resanović]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2012) * [[Aleksandar Alempijević]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2014), [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2016) * [[Nemanja Jovanović]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2016), [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2016), [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2017—2018) * [[Darko Stanojevich]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2016), [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2017—2018), Surxon (2019-yil) * [[Ognjen Krasić]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2016) * [[Dragan Ćeran]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2016—2018) [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2018-yil) * [[Nikola Valentić]] — [[Qoʻqon 1912]] (2016—2017) * [[Dušan Mićić]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2017) * [[Darko Gojković]] — [[Qoʻqon 1912]] (2016—2017) * [[Tomislav Pajović]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2017—2018) * [[Nenad Injac]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2017—2018) * [[Filip Rajevac]] — [[Qoʻqon 1912]] (2017), [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2018), [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent PFK]] (2019) * [[Milan Spremo]] — [[Qoʻqon 1912]] (2018) * [[Marko Klisura]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (2018-2019) * [[Nikola Milinković]] — [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2018—2019) * [[Miloš Simonović]] — [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2018) * [[Marko Milić]] — [[Qoʻqon 1912|Qoʻqon 1912]] (2018), (2019) * [[Igor Jelić]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2017), [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent PFK]] (2018—2019) * [[Jovan Đokić]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2018—2020) [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2019) * [[Vladimir Bubanja]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2018), Surxon (2019 yil) * [[Slavko Lukić]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2018), [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2019) * [[Milan Mitrović]] — [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2018) * [[Radosav Aleksić]] — [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2019) * [[Marko Zoćević]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2019) * [[Miroljub Kostić]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2019) * [[Marko Kolaković]] — [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2020-yil) * [[Ivan Josović]] — [[Qoʻqon 1912]] (2020-yil) == [[Slovakiya]] == * [[Marián Dirnbach]] — „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ (2008) * [[Jan Kozak]] — „[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]“ (2012) == [[Sloveniya]] == * [[Rok Roj]] — „[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]“ (2015—2017) == [[Ispaniya]] == * [[Karles Koto]] — „[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]“ (2014) == [[Shveysariya]] == * [[Eren Derdiyok]] — „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent]]“ (2020) == [[Ukraina]] == * [[Sefer Aliboyev]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (1988—1991), [[Traktor (futbol klubi, Toshkent)|Traktor]] (1996), [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Samarqand-Dinamo]] (1997) * [[Yuriy Yaroshenko]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (1993) * [[Igor Taran]] — [[Doʻstlik (futbol klubi)|Doʻstlik]] (1998) * [[Vladislav Lyutiy]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2001) * [[Sergey Mayboroda]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2001) * [[Oleksandr Kundenok]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2003) * [[Sergey Yesin]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2003) * [[Andrey Oparin]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2004) * [[Aleksandr Tkachuk]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2008—2009) * [[Nikolay Pavlenko]] — [[Nasaf (futbol klubi)|FC Nasaf]] (2008—2009) * [[Anatoliy Matkevich]] — [[Nasaf (futbol klubi)|FC Nasaf]] (2008) * [[Oleg Mochulyak]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (2008) * [[Andriy Melnichuk]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2010—2011), [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] (2011—2015) * [[Sergey Gribanov]] — [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] (2011) * [[Sergey Litovchenko]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2010) * [[Andrey Yakovlyev]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2010) * [[Aleksey Xramtsov]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2010) * [[Yuriy Selix]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2010), [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2011) * [[Dmitro Kolodin]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2010) * [[Roman Pasichnichenko]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2011) * [[Dmitriy Kozachenko]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2011) * [[Oleksandr Polovkov]] — [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2012) * [[Andrey Yeroxin]] - [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Samarqand]] (2012) * [[Andriy Sirotyuk]] — [[Metallurg Bekobod|Metallurg]] (2012) * [[Aleksandr Tarasenko]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2012) * [[Vladimir Kilikevich]] — [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] (2013), [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2013) * [[Oleksandr Pishchur]] — [[Bunyodkor PFK|FC Bunyodkor]] (2013—2014), [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2016), [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] (2017) * [[Vyacheslav Shevchenko]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2014), [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2015—2017) * [[Ruslan Kachur]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2014) * [[Sergey Simonenko]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2014) * [[Aleksandr Kablash]] — [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2014), [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2015) * [[Yaroslav Martinyuk]] — [[AGMK]] (2016) * [[Vladislav Pavlenko]] — „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]]“ (2017) * [[Andrey Derkach]] — „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]]“ (2016), „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ (2017) * [[Vitaliy Mirniy]] — „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ (2018), „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ (2019) * [[Yevgeniy Chumak]] — „[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]“ (2019) * [[Oleksandr Kasyan]] — " [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] " (2019), „[[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]“ (2020) * [[Vladimir Baenko]] — „[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]]“ (2017), (2019) * [[Dmytro Zozulya]] — „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ (2020) * [[Dmytro Kozban]] — „[[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]]“ (2020) == [[Braziliya]] == * [[Fábio Pinto]] — „[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]“ (2001) * [[Everton Kavalkante]] — „[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]]“ (2006—2008), [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Samarqand “Dinamo”]] (2009), [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] (2009—2010) * [[Luiz Bombonato Goulart]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2008—2009) * [[Rivaldo]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2008—2010) * [[Leomar Rodriges]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2009) * [[João Viktor]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2009—2010) * [[Edson Ratinho]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2009—2010) * [[Denílson Nascimento]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2010) * [[Tiago Queiroz Bezerra]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2017—2018) * [[Nivaldo Rodrigues]] – [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|“Lokomotiv Toshkent” PFK]] (2018) * [[Lucas Cunha]] – [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] (2019) * [[Douglas Do Nacsimento Rugilho]] – [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] (2019) * [[Elivelto]] — [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona Jizzax]] (2020 yil) == [[Chili]] == * [[José Luis Villanueva]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2008—2009) == [[Kanada]] == * [[Milovan Kapor]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2019) == [[Nikaragua]] == * [[Ariagner Smith]] – [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum Zarafshon]] (2019) == [[Qoʻshma Shtatlar]] == * [[Graham Smith]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2017) == [[Gabon]] == * [[Thibault Tchicaya]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2010—2011) == [[Gana]] == * [[Richard Sewe]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2007) * [[Jerry Emonkpari]] — [[Metallurg Bekobod]] (2010) == [[Gvineya-Bisau]] == * [[Esmaël Gonçalves]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2018) == [[Burkina-Faso]] == * [[Muhammad Kone]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2017) == [[Kot-dʼIvuar]] == * [[Taina Adama Soro]] — [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] (2012) * [[Gnohere Krizo]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2017) == [[Niger]] == * [[Olivier Bonnes]] — [[Qoʻqon 1912]] (2019) == [[Nigeriya]] == * [[Patrick Agbo]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2005—2006, 2011), [[Bunyodkor PFK|Quruvchi]] (2007), [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] (2008), [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] (2009—2010, 2011—2012) * [[Benedict Opara]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2005) * [[Uche Iheruome]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2005—2010), [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] (2008) * [[Wilson Rapposo]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2007) * [[David Oniya]] — [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2007—2011), [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2011), [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] (2012), [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2012—2013), [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]] (2014) * [[Martin Izokho]] — [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]], [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2008—2010) * [[Samuel Akanji]] — [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] (2008—2009) [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2009—2010) * [[Emmanuel Obide Okechukwu]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2012) * [[Alex Ojiaka]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2012) * [[Olabiran Muyiwa]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2017) == [[Svazilend]] == * [[Sandile Hlatjwako]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2008) == [[Tunis]] == * [[Chaker Zouagi]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2014), [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2015—2016) == [[Avstraliya]] == * [[David Carney]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2012) * [[Petar Franjic]] – [[AGMK|AGMK FK]] (2014) * [[Rostyn Griffiths]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2017—2018) * [[Steven Lustica]] – „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ (2019) == [[Yaponiya]] == * [[Naoya Shibamura]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2012), [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2012—2013) * [[Minori Sato]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2014—2016) * [[Tomoki Muramatsu]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashal]] (2017) == [[Qirgʻiziston]] == * [[Karim Isroilov]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashal]] (2010), [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2011), [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2011), [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashal]] (2012) * [[Emil Kenjisariyev]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2011—2012) * [[Farhod Musabekov]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2017) * [[Pavel Matyash]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2018) * [[Ahliddin Isroilov]] — [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2019) * [[Sherzod Shokirov]] — [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] (2019) == [[Koreya Respublikasi]] == * [[Choi Hyun-yeon]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2016) * [[Cho Suk-jae]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2018) * [[Kim Dong-hee]] — [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] (2018) == [[Tojikiston]] == * [[Valeriy Gorbax]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (1991) * [[Tohirjon Moʻminov]] — [[Andijon (futbol klubi)|Andijon FK]] (1996—1998, 2000—2002) * [[Akmal Xolmatov]] — [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]] (1996—2008, 2014—2016), [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2008—2010), [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] (2012—2014), [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] (2017), [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2017) * [[Alisher Toʻychiyev]] — [[Yangiyer (futbol klubi)|Yangiyer]] (1996, 1999), [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (1997—1999), [[Guliston (futbol klubi)|Guliston]] (2000), [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashal]] (2002), [[Metallurg Bekobod]] (2008—2009). * [[Shuhrat Jabborov]] — [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] (1998—1999), [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2000—2002, 2003—2004) * [[Muhsin Muhamadiyev]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (1999), [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2000—2001) * [[Aleksandr Frank]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2011—2012) * [[Farxod Tohirov]] — [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2012) * [[Umidjon Sharipov]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al Muborak]] (2017) * [[Jahongir Aliyev]] — [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2018) * [[Zoir Joʻraboyev]] — „[[Metallurg Bekobod|Metallurg Bekobod]]“ (2018) * [[Fathullo Fathulloyev]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] (2019) * [[Amirbek Joʻraboyev]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2019) * [[Davronjon Ergashev]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] (2020-2023) * [[Oybek Abdugʻafforov]] — [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2020) == [[Turkmaniston]] == * [[Artyom Nikitenko]] — [[AGMK|Olmaliq FK]] * [[Amir Gurbani]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|FK Buxoro]] * [[Maksim Kazankov]] — [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv Toshkent]] * [[Maksim Belix]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] * [[Konstantin Sosenko]] — [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2000—2001) * [[Didar Hojiyev]] — [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] (2005—2009), [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2010) * [[Dayanchklich Urazov]] — [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi Fargʻona]] (2006), [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] (2006, 2008) * [[Artur Gevorkyan]] — [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] (2006—2009), [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (2010), [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] (2011—2016), [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2016), [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2017—2018) * [[Murat Hamroyev]] — [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] (2007—2008), [[AGMK|Olmaliq]] (2009, 2010—2011) * [[Nazar Choliev]] — [[AGMK|Olmaliq]] (2008) * [[Baxtiyor Xojaahmedov]] — [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro]] (2010) * [[Pavel Xarchik]] — [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] (2011), [[AGMK|Olmaliq]] (2012) * [[Alik Haydarov]] — [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashal]] (2011—2013) * [[Maqsadmurod Shomurodov]] — [[AGMK|Olmaliq]] (2013—2014) * [[Elman Tagayev]] — [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] (2016) [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] (2019) * [[Arslonmurat Amanov]] — [[AGMK|AGMK FK]] (2015—2016, 2020) [[Nurafshon (futbol klubi)|Buxoro FK]] (2018) [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] (2019) * [[Selim Nurmurodov]] — [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor FK]] (2020-yil) == Yana qarang == * [[Futbol boʻyicha 2020-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2020 Oʻzbekiston Superligasi]] * [[Futbol boʻyicha 2019-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2019 Oʻzbekiston Superligasi]] * [[Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2018 Oʻzbekiston Superligasi]] * [[Futbol boʻyicha 2017-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2017 Oʻzbekiston Ligasi]] * [[Futbol boʻyicha 2012-yilgi Oʻzbekiston chempionati|2012 Oʻzbekiston Ligasi]] [[Turkum:Oʻzbekistondagi futbolchilar roʻyxati]] [[Turkum:Oʻzbekistondagi muhojir futbolchilar]] 7ip5o8ztnjj94v5ni184e4db5cluvia 0 825148 6221212 5967885 2026-07-31T12:19:05Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning tashqi siyosati]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221212 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar|Nomi=Argentina — Germaniya munosabatlari|Mamlakat1=Argentina|Mamlakat2=Germaniya|Tasvir=Argentina-Alemania.png|Rang1=green|Rang2=orange|vakolatxona1=[[Argentina]] elchixonasi [[Berlin]]da|vakolatxona2=[[Germaniya]] elchixonasi [[Buenos Ayres]]da|elchisarlavha1=Elchi Pedro Villagra Delgado|elchi1=|elchisarlavha2=Elchi Yurgen Kristian Mertens }} [[Argentina]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi tashqi aloqalar bir asrdan ortiq mavjud. Erkin Gamburg shahar-davlati 1829-yilda Argentina bilan diplomatik munosabatlar oʻrnatgan birinchi nemis davlati boʻlgan. Germaniyaning Argentinaga birinchi elchisi 1871-yil 7-mayda yuborilgan. Argentinadagi nemis immigratsiyasi Janubiy Amerikadagi eng katta hamjamiyatlardan hisoblanadi. 3 000 000 dan ortiq argentinaliklar nemis millatiga mansub. Immigrantlar Argentina taʼlim tizimiga katta taʼsir koʻrsatdi va koʻplab nemis maktablarini ochishga erishdi. Darhaqiqat, Argentina armiyasi sanoat uchun koʻplab nemis olimlari va texniklarini jalb qilishni rejalashtirgan. Koʻpgina nemis tadbirkorlari va mutaxassislari Argentina sanoatida nemis texnologiyasini yanada kengaytirish usida ishlamoqda. Nemis tilida „Argentinisches Tageblatt“ deb nomlangan gazetalarning nashr etillishi („''Argentina gazetasi''“) degan maʼnoni anglatadi va hozirgi kungacha davom etmoqda. [[Fayl:Alberto_Fernández_Angela_Merkel_02.jpg|right|thumb|250x250px| Argentina Prezidenti Alberto Fernandes Germaniya kansleri [[Angela Merkel]] bilan [[Berlin|Berlinda]]. 2020-yil fevral.]] == Mamlakatni taqqoslash == {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! scope="col" style="width:12em;" | ! scope="col" style="width:16em;" |{{Flagicon|Argentina}} Argentina ! scope="col" style="width:16em;" |{{Flagicon|Germany}} Germaniya |- | '''Bayroq''' | style="text-align:center" |{{Flagdeco|Argentina|size=140px}} | style="text-align:center" |{{Flagdeco|Germany|size=160px}} |- | '''Gerb''' | style="text-align:center" |[[Fayl:Coat_of_arms_of_Argentina.svg|157x157px]] | style="text-align:center" |[[Fayl:Coat_of_arms_of_Germany.svg|157x157px]] |- ! scope="row" |Aholisi |43,417,000 (2015)<ref>{{Veb manbasi|url=http://esa.un.org/unpd/wpp/Publications/Files/Key_Findings_WPP_2015.pdf|sarlavha=Microsoft Word - Key Findings WPP 2015_Final.docx|qaralgan sana=6-sentabr 2018-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140320035709/http://esa.un.org/unpd/wpp/unpp/panel_population.htm|arxivsana=2014-03-20}}</ref> |82,175,700 (2015)<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.destatis.de/DE/PresseService/Presse/Pressemitteilungen/2016/08/PD16_295_12411pdf.pdf;jsessionid=996EC2DF0A8D510CF89FDCBC74DBAE9F.cae2?__blob=publicationFile|sarlavha=Press report|ish=www.destatis.de|format=PDF}}</ref> |- ! scope="row" |Hududi |{{Convert|2780400|km2|mi2|abbr=on}} |{{Convert|357168|km2|mi2|abbr=on}} |- ! scope="row" |Aholi zichligi |14.4/km2 |227/km2 |- ! scope="row" |Poytaxti |[[Fayl:Bandera_de_la_Ciudad_de_Buenos_Aires.svg|30px|]] [[Buenos Ayres]] |[[Fayl:Flag_of_Berlin.svg|30px|]] [[Berlin]] |- ! scope="row" |Katta shaharlari |[[Buenos Ayres]] 12,801,365 kishi |[[Berlin]] 5,871,022 kishi |- ! scope="row" |Hukumati |Federal Prezident Konstitutsiyaviy Respublikasi |Federal parlament respublikasi |- ! scope="row" |Rasmiy tili |[[Ispan tili]] |[[Nemis tili]] |- ! scope="row" |Asosiy din (lar)i |Katolik 76.5 %, dinsiz 11.3 %, xristian protestant 9 %, Iegova shohidlari 1.2 %, Mormonlar 0.9 %, islom, Iudaizm and Buddizm 1.2 %<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.ceil-conicet.gov.ar/wp-content/uploads/2013/02/encuesta1.pdf|sarlavha=Microsoft PowerPoint - Primera encuesta nacional sobre creencias y actitudes religiosas para iRENE.ppt|qaralgan sana=6-sentabr 2018-yil}}</ref>. |Protestantlar 34.5 %, katolik 32.2 %, dinsiz 29.0 %, islom 2.5 %, boshqa 1.8 %<ref name="Politbarometer 2016 Bundesland">{{jurnal manbasi|date=2016|title=Konfession, Bundesland - weighted (Kumulierter Datensatz)|url=http://zacat.gesis.org/webview/index.jsp?headers=http%3A%2F%2F193.175.238.79%3A80%2Fobj%2FfVariable%2FZA6888_V313&stubs=http%3A%2F%2F193.175.238.79%3A80%2Fobj%2FfVariable%2FZA6888_V7&previousmode=table&sort=column&byc=2&study=http%3A%2F%2F193.175.238.79%3A80%2Fobj%2FfStudy%2FZA6888&charttype=null&by=1&mode=table&v=2&V313slice=1&V7slice=12&order=asc&weights=http%3A%2F%2F193.175.238.79%3A80%2Fobj%2FfVariable%2FZA6888_V319&weights=http%3A%2F%2F193.175.238.79%3A80%2Fobj%2FfVariable%2FZA6888_V320&analysismode=table&gs=5&tabcontenttype=row&top=yes|journal=Politbarometer 2016|pages=Question V312.F1|qaralgan sana=2022-11-09|arxiv-sana=2020-04-14|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20200414203750/https://zacat.gesis.org/webview/index.jsp?headers=http%3A%2F%2F193.175.238.79%3A80%2Fobj%2FfVariable%2FZA6888_V313&stubs=http%3A%2F%2F193.175.238.79%3A80%2Fobj%2FfVariable%2FZA6888_V7&previousmode=table&sort=column&byc=2&study=http%3A%2F%2F193.175.238.79%3A80%2Fobj%2FfStudy%2FZA6888&charttype=null&by=1&mode=table&v=2&V313slice=1&V7slice=12&order=asc&weights=http%3A%2F%2F193.175.238.79%3A80%2Fobj%2FfVariable%2FZA6888_V319&weights=http%3A%2F%2F193.175.238.79%3A80%2Fobj%2FfVariable%2FZA6888_V320&analysismode=table&gs=5&tabcontenttype=row&top=yes|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" |Etnik tarkibi |83.6-96.6 % yevropalik va Mestizo, 2.4-4.6 % Mahalliy, 0.4-4.3 % negrlar, 0.6 % sharqiy osiyoliklar, 6.9 % boshqalar. |91.6 % nemislar, 4.5 yaqin sharqlik, 1.0 % negrlar, 2.0 % aralash irq, 1.5 % boshqa. |- ! scope="row" |YaIM (PPP) |$915.125 mlrd<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2015/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=42&pr.y=12&sy=2013&ey=2020&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=213&s=NGDPD,NGDPDPC,PPPGDP,PPPPC&grp=0&a=|sarlavha=Report for Selected Countries and Subjects|ish=www.imf.org}}</ref> |$4.356 trillion<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2015/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=38&pr.y=3&sy=2014&ey=2020&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=134&s=NGDPD,NGDPDPC,PPPGDP,PPPPC&grp=0&a=|sarlavha=Report for Selected Countries and Subjects|ish=www.imf.org}}</ref> |- ! scope="row" |Savodxonlik darajasi<ref>{{Veb manbasi|url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2010_EN_Complete.pdf|sarlavha=- Human Development Reports|ish=hdr.undp.org}}</ref> |98,9 |99,0 |- ! scope="row" |Inson taraqqiyoti indeksi<ref>{{Veb manbasi|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr_2015_statistical_annex.pdf|sarlavha=Statistics|sana=2015|ish=hdr.undp.org}}</ref> |0.825 ('''Juda yuqori''') |0.936 ('''Juda yuqori''') |} == Munosabatlar == === 1870—1939-yillar === Germaniya va Argentina oʻrtasida savdo 1871-yilda Germaniya birlashishi bilanoq rivojlangan. [[Birinchi jahon urushi]] paytida yirik davlatlar Argentinada qoʻllab-quvvatlash uchun tashviqotdan foydalanganlar. Germaniya kundalik ''La Union gazetasidan foydalangan.'' Nashr demografik, iqtisodiy, madaniy va axborot omillari tufayli jamoatchilik fikrida hukmronlik qilgan ittifoqchilarni qoʻllab-quvvatlovchi kayfiyatga qarshi turishga harakat qildi. Ammo Atlantika okeanida Britaniya nazorati bilan iqtisodiy aloqalar ittifoqchilarga yordam berdi<ref>María Inés Tato, „Fighting for a Lost Cause? The Germanophile Newspaper La Unión in Neutral Argentina, 1914-1918.“ ''War in History'' (2017) 25#4 pp 464-484. </ref>. Germaniya madaniyatining Argentinadagi obroʻsi Birinchi jahon urushidan keyin ham yuqori boʻlib qoldi, ammo urushdan oldingi darajaga qaytmadi<ref>{{Kitob manbasi|last=Sanhueza|first=Carlos|language=ispancha|year=2011|chapter=El debate sobre "el embrujamiento alemán" y el papel de la ciencia alemana hacia fines del siglo XIX en Chile|chapterurl=http://publications.iai.spk-berlin.de/servlets/MCRFileNodeServlet/Document_derivate_00000510/BIA%20146%20Sanhueza.pdf|title=Ideas viajeras y sus objetos. El intercambio científico entre Alemania y América austral. Madrid–Frankfurt am Main: Iberoamericana–Vervuert|pages=29–40}}</ref><ref>{{jurnal manbasi|last=Penny|first1=H. Glenn|date=2017|title=Material Connections: German Schools, Things, and Soft Power in Argentina and Chile from the 1880s through the Interwar Period|journal=[[Comparative Studies in Society and History]]|volume=59|issue=3|pages=519–549|doi=10.1017/S0010417517000159}}</ref>. === Ikkinchi jahon urushi === [[Fayl:CFK_y_Christian_Wulff.jpg|right|thumb|195x195px| Sobiq prezident [[Cristina Fernández de Kirchner|Kristina Fernandes de Kirchner]] va sobiq prezident Kristian Vulf.]] [[Ikkinchi jahon urushi]] boshlanishida Argentinada etnik nemislarning katta qismi bor edi. Ular ayniqsa mashhur boʻlgan hududlardan biri Argentinaning [[Paragvay]] va [[Braziliya]] bilan chegaradosh shimoli-sharqiy mintaqasi boʻlgan Misiones provinsiyasi edi. Taxminlarga koʻra, 1940-yillarning boshlarida Misionesda 190 000 ga yaqin aholidan etnik nemislar 10 000 ga yaqin boʻlgan<ref name="newton82">{{Kitob manbasi|title=The 'Nazi Menace' in Argentina, 1931–1947|isbn=0-8047-1929-2|first=Ronald|last=Newton|publisher=Stanford University Press|url=https://books.google.com/books?id=CzOsAAAAIAAJ|page=82|year=1992}}</ref>. Germaniyada [[Natsizm|natsizmning]] kuchayishi bilan natsist agentlari Argentinada yashovchi etnik nemislar oʻrtasida faol tashviqot ishlarini boshladilar va natsistlar tomonidan 1933-yilda yigʻilishlar oʻtkazish tashkil etilgan. Shimoliy-sharqdagi Germaniya tarafdori boʻlgan baʼzi kichik nemis jamoalarida fashistlar muhiti Ikkinchi Jahon urushi paytida shunchalik kuchli ediki, bunday shaharlarga tashrif buyurgan baʼzi argentinalik amaldorlar oʻzlarini hali ham Argentinada boʻlgandek his eta olmayotganliklarini aytishgan<ref name="newton83">Newton, pp. 82-83.</ref>. Natsistlarga mahalliy polyak boʻlgan argentinaliklar, shuningdek, natsistlarga qarshi boʻlgan nemis-yahudiy ozchiliklari qattiq qarshilik koʻrsatganlar<ref name="newton83" />. Argentina butun Ikkinchi jahon urushi davomida neytral boʻlib, Germaniyaga faqat taslim boʻlishidan oldin urush eʼlon qildi. Urushdan keyingi nemislar uchun Argentina Shveysariyadan keyingi oʻrinda oʻrta va yuqori sinf muhojirlari uchun eng yaxshi joy boʻlgan. Koʻpchilik Peron hukmronligi qulagandan keyin qaytib keldi. Biroq, nemislar anʼanaga koʻra oʻzlarini Argentina va [[Chili]] bilan alohida munosabatlarga ega deb hisoblashadi, bu ikki davlat yaxshi va yomon kunlarda bir-biriga uzluksiz doʻstlik qoʻlini choʻzgan. [[Fayl:Malcorra_&_Frank-Walter_Steinmeier.jpg|right|thumb|195x195px| Argentina tashqi ishlar vaziri Susana Malkorra Germaniya tashqi ishlar vaziri [[Frank-Walter Steinmeier|Frank-Valter Shtaynmayer]] bilan [[Buenos Ayres|Buenos-Ayresda]].]] Prezident Xuan Peron davrida 1945-yildan keyin baʼzi natsistlar taʼqibdan qochish uchun Janubiy Amerikaga koʻchib ketishgan. Argentinada yashaganlar orasida Adolf Eichmann, Jozef Mengele, Aribert Heim, Eduard Roschmann va „Bubi“ Ludolf fon Alvensleben bor edi<ref>Uki Goñi, ''The Real Odessa: Smuggling the Nazis to Peronʼs Argentina'' (Granta, 2002).</ref>. === 1960-yildan beri === Urushdan keyingi davrda Germaniya Germaniya Demokratik Respublikasini (GDR) diplomatik tan olinishiga yoʻl qoʻymaslik maqsadida Argentina bilan yaxshi munosabatlar oʻrnatdi. GFR [[Willy Brandt|Villi Brandt]] davridagi Hallshteyn doktrinasidan voz kechganidan soʻng, Argentina ham 1973-yildan GDR bilan rasmiy diplomatik munosabatlar oʻrnatdi. 1976-yilda Argentinada armiya diktaturasi oʻrnatildi. Oʻshanda Klaus Zieschank va Elizabet Käsemann kabi nemislar muxolifat aʼzolari sifatida oʻgʻirlab ketilgan va oʻldirilgan 30 000 kishi orasida boʻlgan.  Shunga qaramay, GFR harbiy xunta bilan diplomatik munosabatlarni saqlab qoldi va Germaniya terma jamoasi 1978-yilda Argentinada boʻlib oʻtgan futbol boʻyicha jahon chempionatida federal hukumatning mamlakatda sodir etilgan jinoyatlar haqida bilishiga qaramay ishtirok etdi. 1982-yilgi Folklend urushida GFR neytral pozitsiyani egallab, vositachilik imkoniyatlarini topishga harakat qildi 2007-yilda Germaniya Argentinada 5 foizlik import boʻyicha Braziliya, AQSh va Xitoydan keyin toʻrtinchi oʻrinni egalladi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/argentina/|sarlavha=Argentina|ish=The World Factbook|nashriyot=[[Central Intelligence Agency]]|sana=23-aprel 2009-yil|qaralgan sana=29-aprel 2009-yil|arxivsana=2021-04-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210417040319/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/argentina/}}</ref>. 3 000 000 dan ortiq argentinaliklar nemis millatiga mansub. === Diplomatik missiyalar === Argentinaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi va [[Frankfurtmayn|Frankfurt]] va [[Gamburg|Gamburgda]] bosh konsulliklari mavjud. Germaniyaning [[Buenos Ayres|Buenos-Ayresdagi]] elchixonasi va Bariloche, [[Kordova]], Eldorado, [[Mar-del-plata|Mar-del-Plata]], [[Mendoza|Mendosa]], Posadas, [[Salta]], [[Santa Fe, Argentina|Santa-Fe]], [[Tukuman]] va Ushuayya shaharlarida 11 ta faxriy konsulliklari bor. == Madaniy munosabatlar == [[Fayl:Burmeister_Harmann_1807-1892.png|right|thumb|215x215px| Hermann Burmeister argentinalik nemis tabiatshunosi, paleontologi va zoologi, Argentina Milliy fanlar akademiyasining asoschisi edi.]] Mashhur nemis-argentinalik olimlar, arxitektorlar, rassomlar, musiqachilar va yozuvchilar: * Karlos Berg, tabiatshunos va entomolog. * Silvio Gesell, nazariy iqtisodchi, ijtimoiy faol. * Johannes Franz Hartmann, fizik va astronom. Hartmann La Plata Astronomiya Observatoriyasining direktori boʻlgan. * Eduardo Ladislao Xolmberg, tabiatshunos va yozuvchi. * Alejandro Korn, shifokor, psixiatr, faylasuf, islohotchi va siyosatchi. * Otto Krause, muhandis va oʻqituvchi. * Federiko Kurts, botanik. * Pol Gyunter Lorents, botanik. * Raul Prebish, iqtisodiy qaramlik nazariyasining asosini tashkil etgan Prebisch-Singer gipotezasi kabi strukturalistik iqtisodiyotga qoʻshgan hissasi tufayli mashhur boʻlgan iqtisodchi. * Karlos Segers, astronom. Oydagi Segers krateri uning nomi bilan atalgan. * Fridrix Shikendants, mineralogiya, kimyo, botanika, geologiya va meteorologiya sohalarida ishlagan olim. * Alfred Vilgelm Stelzner, geolog. * Annemari Geynrix, fotograf. * Federiko Lussenhoff, sobiq [[Futbol|futbolchi]]. * Marselo Bosch, regbi oʻyinchisi. * Liliana Heker, yozuvchi. * Sebastyan Spreng, vizual rassom va musiqa jurnalisti. * Natty Hollmann, 2009-yil 2-martda Tinchlik uchun Nobel mukofotiga nomzod. * Federiko Sturzenegger, Argentina Markaziy banki raisi. * Margarita Stolbizer, siyosatchi. * Frensis Mallmann, mashhur oshpaz. Boshqalar orasida. == Xalqaro tashkilotlarda hamkorlik == Argentina — Germaniya bir qator xalqaro tashkilotlarga aʼzodir, jumladan: {| |width == "50%" valign == top| {| border="1" width = "95%" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 0.5em 1em 0.5em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse;" |- !width = "20%"|Tashkilot bayrogʻi !width = "30%"|Tashkilot nomi !width = "20%"|Argentinaning qoʻshilish sanasi !width = "20%"|Germaniyaning qoʻshilish sanasi |- | [[Fayl:World Trade Organization (logo and wordmark).svg|border|center|60px]]||Jahon Savdo Tashkiloti |||1967-yil 11-oktabr|||1951-yil 1-oktyabr |- | [[Fayl:Logo-World-Bank-IBRD-IDA.svg|border|center|60px]]||Xalqaro taraqqiyot fondi|||1962-yil 3-avgust|||1960-yil 24-sentyabr |- | [[Fayl:International_Finance_Corporation_logo.svg|border|center|60px]]||Xalqaro moliya korporatsiyasi|||1959-yil 13-oktyabr|||1956-yil 20-iyul |- | [[Fayl:Flag of the United Nations.svg|border|center|60px]]||Birlashgan Millatlar Tashkiloti|||1945-yil 24-oktyabr|||1973-yil 18-sentyabr |- | [[Fayl:International_Telecommunication_Union_logo.svg|border|center|60px]]||Xalqaro elektraloqa ittifoqi|||1889-yil |||1866-yil |- | [[Fayl:Logo-World-Bank-IBRD-IDA.svg|border|center|60px]]|| Xalqaro tiklanish va taraqqiyot banki|||1956-yil 20-sentyabr|||1952-yil 14-avgust |- | [[Fayl:Australia_group.svg|border|center|60px]]||Avstraliya guruhi|||1993-yil|||1985-yil |- | [[Fayl:Multilateral_Investment_Guarantee_Agency_logo.svg|border|center|60px]]||Koʻp tomonlama investitsiyalarni kafolatlash agentligi|||1992-yil 11-fevral|||1988-yil 12-aprel |- | [[Fayl:Interpol (Logo).png|border|center|60px]]||Interpol (Xalqaro jinoiy politsiya tashkiloti)|||1952-yil|||1947-yil |- | [[Fayl:Flag of UNESCO.svg|border|center|60px]]||YUNESKO||| 1948-yil 15-sentyabr|||1951-yil 11-iyul |- | [[Fayl:Flag_of_UPU.svg|border|center|60px]]||Umumjahon pochta ittifoqi||| 1878-yil 1-aprel|||1875-yil 1-iyul |- | [[Fayl:MTCR.png|border|center|60px]]||Raketa texnologiyasini boshqarish tizimi|||1993-yil|||1987-yil |} |} === Arxitektura === [[Fayl:NS_Municipalidad_de_La_Plata.jpg|right|thumb|225x225px| La Plata City Hall, nemis Uygʻonish Revival meʼmorchiligi asosida eklektist dizayn.]] [[Argentina|Argentinadagi]] birinchi nemis meʼmorlari XVIII asrda yashagan iyezuitlar boʻlgan. Masalan, [[Buenos Ayres|Buenos-Ayresda]] saqlanib qolgan eng qadimgi cherkov, San-Ignasio cherkovi 1697-yilda kelgan nemis Jon Krauss (1664—1714) tomonidan qurilgan. Ulardan keyin koʻplab muhandislar va nemis arxitektorlari koʻplab jamoat ishlari, portlar, koʻpriklar, ibodatxonalar, maktablar va hokazolarni Argentina xurmolarining boʻyi va kengligi boʻyicha amalga oshirdilar. [[Buenos Ayres universiteti|Buenos-Ayres universitetining]] sobiq „Xose de San-Martin“ klinikasi nemis arxitektori Filipp Shvarts tomonidan loyihalashtirilgan, [[La-Plata (shahar)|La Plata]] shahri esa nemis Karlos Gleyd tomonidan loyihalashtirilgan. La Plata qonun chiqaruvchi organ binosi (1882) Gustav Xayn va Georg Xagemann ([[Hannover|Gannoverlik]] arxitektorlar) tomonidan loyihalashtirilgan. Hududni boshqarish uchun Karlos Nordman [[Argentina|Argentinaga]] yuborilgan. Shahar munitsipalitetining oʻzi Uberto Stier (Gannoverdagi arxitektor) tomonidan ishlab chiqilgan. Dunyodagi eng katta boʻlgan Avellaneda bozor mevalari (152 000 kvadrat metr) germaniyalik [[:es:Fernando Moog|Fernando Moog]] tomonidan qurilgan, keyinchalik Moog Odeon teatri loyihasini yaratgan. La Platadagi Adliya saroyi [[:es:Adolfo Büttner|Adolf Büttner]] tomonidan loyihalashtirilgan, Kordobadagi Karafa tasviriy sanʼat muzeyi Xuan Kronfuss tomonidan qurilgan va Campo de Mayo harbiy obyektlari Siemens Bauunion kompaniyasi barpo etilgan. === Til === Argentina oʻrta maktablari, kollejlari va universitetlarida oʻqitiladigan chet tillar orasida [[Nemis tili|nemis]] [[Ingliz tili|tili ingliz]], [[Fransuz tili|fransuz]] va [[Italyan tili|italyan]] tillaridan keyin toʻrtinchi oʻrinni egallaydi. Aksincha, Germaniya aholisining deyarli yarmi ispan tilida yaxshi gapira oladi. Germaniyada aholining 3,2 foizi ispan tilida gaplashadi. == Sport == Futbolda Argentina va Germaniya eng muvaffaqiyatli terma jamoalar qatoriga kiradi. 1986-, 1990- va 2014-yilgi jahon chempionatlarida ikkala terma jamoa finalda oʻzaro toʻqnash kelishgan, Germaniya ikki marta, Argentina esa bir marta gʻalaba qozongan. Muhim oʻyinlarda tez-tez uchrashib turishi sababli, baʼzida futbolda ikki davlat oʻrtasidagi raqobat haqida gap boradi. Germaniyada faol boʻlgan argentinalik futbolchilar orasida: Martin Demichelis, Andrés D’Alessandro, Rodolfo Kardoso, Diego Plasente, Xose Basualdo, Serxio Zarate, David Abraham, Diego Klimovich, Xaver Pinola, Franko Di Balerdi bor. == Diplomatik vakolatxonalar == * Germaniya Buenos-Ayresda elchixonasiga ega va Argentinaning turli shaharlarida 11 ta faxriy konsulliklari bor. * Argentinaning Berlinda elchixonasi, Frankfurt-Mayn va Gamburgda bosh konsulliklari va Bonnda konsulliklari bor. == Galereya == <gallery class="center"> Fayl:Multitud Crespo.jpg|Nemis millatiga mansub [[Crespo, Entre Ríos|argentinaliklarning Crespo, Entre-Rios]] shahridagi uchrashuvi. Fayl:San miguel arcangel1.JPG|[[Buenos Aires Province|Buenos-Ayres provinsiyasidagi]] San-Migel Arkangel nemis mustamlakachiligiga misol boʻlib, aholisi deyarli toʻliq Volga nemislaridir. Fayl:Oktoberfest VGBelgrano.jpg|[[Villa General Belgrano|General Belgrano]] [[Oktoberfest|villasida Oktoberfest]] . Fayl:XXXIV_Fiesta_Nacional_del_Inmigrante_-_desfile_-_colectividad_alemana.JPG|Nemis argentinaliklar. Fayl:San Jose3.JPG|Ikki tilli koʻcha belgisi San-Xose, [[Coronel Suárez|Koronel Suarez]], Argentina (Volga nemis koloniyasi) Fayl:Bariloche 02.jpg|[[Bariloche]] meʼmorchiligida nemis uslubi. Fayl:Berlin_-_Botschaft_von_Argentinien_20191025.jpg|Argentinaning Berlindagi elchixonasi </gallery> == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [https://web.archive.org/web/20110531181519/http://www.mrecic.gov.ar/portal/seree/ditra/de1.html 1994-yilgacha Argentina va Germaniya munosabatlarini boshqargan shartnomalar roʻyxati (Argentina Tashqi ishlar vazirligi, ispan tilida)] * [https://web.archive.org/web/20080924012830/http://www.mrecic.gov.ar/portal/seree/ditra/de2.html 1995-yildan beri Argentina va Germaniya munosabatlarini boshqaradigan shartnomalar roʻyxati (Argentina Tashqi ishlar vazirligi, ispan tilida)] * [https://web.archive.org/web/19981206215644/http://www.argentinische-botschaft.de/ Argentinaning Berlindagi elchixonasi] * [http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/en/Laenderinformationen/01-Laender/Argentinien.html Germaniya Tashqi ishlar vazirligi Argentina bilan munosabatlar haqida] * [https://web.archive.org/web/20080323182456/http://www.buenos-aires.diplo.de/Vertretung/buenosaires/es/Startseite.html Buenos-Ayresdagi Germaniya elchixonasi (faqat nemis va ispan tillarida)] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Argentinaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Argentinaning tashqi siyosati]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] meilhfahm6qs0hoca547qzaz5dsowx8 0 828662 6221574 6217616 2026-08-01T01:09:43Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 9 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221574 wikitext text/x-wiki {{Olim bilgiqutisi |ismi=German Vilgelmovich Abich |tasvir=Ulysse Aldrovandi.jpg |tasvir eni= |tugʻilgan_sanasi= 1522-yil 11-sentyabr |tugʻilgan joyi= Boloniya, Papa davlatlari |vafot_sanasi= 1605-yil 4-may (82 yoshda) |vafot etgan joyi= Boloniya, Papa davlatlari |fuqaroligi= |Kasbi= geolog |sohasi= |Ilmiy unvoni= |mukofotlari= |Turmush oʻrtogʻi= |imzo= }} [[Fayl:AldrovandiOrnithology.jpg|thumb| ''Ornithologiae'' sarlavha sahifasi, 1599 yil]] '''Ulisse Aldrovandi''' (1522-yil 11-sentyabr — 1605-yil 4-may) italiyalik [[Tabiatshunoslik|tabiatshunos]], [[Orto Botanico dell'Università di Bolonya|Boloniya botanika bogʻining]] harakatlantiruvchi kuchi, [[Yevropa|Evropada]] birinchilardan biri edi. [[Carl Linnaeus|Karl Linney]] va [[Byuffon Jorj Lui Leklerk|konte de Buffon]] uni [[Tabiatshunoslik|tabiiy tarix]] fanining otasi deb hisoblashgan. U odatda, ayniqsa lotin tilidagi eski ilmiy adabiyotlarda '''Aldrovandus''' deb ataladi; italyanchada uning ismi '''Aldroandi''' kabi berilgan. {{Efn|As in the title page of his ''Le antichita de la citta di Roma brevissimamente raccolte'', 1556.}} == Hayoti == Aldrovandi [[Bolonya]] shahrida Teseo Aldrovandi va uning rafiqasi oilasida asilzoda, ammo kambagʻal oilada tugʻilgan. Uning otasi advokat va Boloniya Senatining kotibi edi, lekin Ulisse yetti yoshida vafot etdi. Beva qolgan onasi uning [[huquqshunos]] boʻlishini xohlardi. Dastlab u 14 yoshida qisqa muddatga kotib sifatida savdogarlar bilan shogirdlikka yuborilgan, lekin [[matematika]], [[lotin tili]], [[huquq]] va [[Falsafa|falsafani]] oʻrgangach, dastlab [[Bolonya universiteti|Boloniya universitetida]], keyin esa 1545-yilda [[Padua universiteti|Padua universitetida oʻqigan.]], u [[Fuqarolik-huquqiy notarius|notarius]] boʻldi. Uning qiziqishlari ketma-ket [[falsafa]] va [[Mantiq|mantiqqa]] tarqaldi va u tibbiyotni oʻrganish bilan birlashtirdi{{sfn|EB|1998}}. 1549-yil iyun oyida Aldrovandi [[anabaptist]] [[Kamillo Renato]]ning trinitarizmga qarshi eʼtiqodlarini qoʻllab-quvvatlagani uchun bid’atda ayblandi va hibsga olindi. Sentyabrga kelib, u ommaviy ravishda voz kechdi, ammo shunga qaramay Rimga koʻchirildi va 1550-yil aprel oyida oqlanmaguncha hibsda yoki uy qamogʻida qoldi. Bu davrda u koʻplab mahalliy olimlar bilan doʻstlashdi. U yerda engil asirlikda boʻlganida, u [[botanika]], [[zoologiya]] va [[Geologiya|geologiyaga]] tobora koʻproq qiziqib qoldi (u bu soʻzning ixtirosi / birinchi yozma yozuvi uchun hisoblangan{{sfn|Vai|Cavazza|2003}}). 1551-yildan boshlab u oʻsimliklarni toʻplash va kataloglashtirish uchun Italiya togʻlari, qishloqlari, orollari va qirgʻoqlariga turli ekspeditsiyalar uyushtirdi. U 1553-yilda tibbiyot va [[falsafa]] boʻyicha ilmiy darajaga ega boʻldi va 1554-yilda Boloniya universitetida [[mantiq]] va falsafadan dars bera boshladi. 1559-yilda u falsafa professori boʻldi va 1561-yilda Boloniyadagi birinchi [[tabiiy fanlar]] professori boʻldi{{sfn|EB|1998}}. Aldrovandi Toskana Buyuk Gertsogi [[Franchesko de Medici|Franchesko deʼ Medicining]] (1574 — 1587) doʻsti boʻlib, [[Pratolino|Pratolinodagi]] bogʻiga tashrif buyurgan va u bilan birga sayohat qilgan va Pratolinodagi eng qimmatli oʻsimliklar roʻyxatini tuzgan {{Efn|''Observationes variae'' ({{harvnb|Tomasi|Hirschauer|2002}}, footnote 52)}}. U shuningdek tasvirlangan matnlarni yanada rivojlantirish uchun [[Yakopo Ligozzi|Jacopo Ligozzi]] kabi [[botanika rassomlari]] bilan samarali uyushmalar tuzdi{{sfn|Tomasi|Hirschauer|2002}}. U 1605-yil 4-mayda Bolonyada 82 yoshida vafot etdi. Aldrovandining rafiqasi Francheska Fontana uning tadqiqotlari uchun bebaho edi. U uning mahrini oʻzining tabiiy tarixi toʻplamini oʻz ichiga olgan ulkan qishloq mulkini qurish uchun ishlatgan. U oʻz kitoblarida iqtibos keltirishi va foydalanishi uchun matnlarni topib, kitoblarini tahrir qilgan va ularning boʻlimlarini ham yozgan tadqiqot hamkori edi. U oʻlimidan soʻng „ ''Qonsiz hayvonlar qoldiqlari toʻgʻrisida“'' kitobiga soʻzboshi yozgan, uni Syuzan Le-Mey Sheffild „ularning umumiy ishi“ deb taʼriflagan<ref>{{Kitob manbasi|last=Le-May Sheffield|first=Suzanne|title=Women and Science: Social Impact and Interaction|url=https://archive.org/details/womensciencesoci0000shef|publisher=Rutgers University Press|year=2006|location=New Jersey|pages=[https://archive.org/details/womensciencesoci0000shef/page/9 9]}}</ref>. == Ish == [[Fayl:Ulisse_aldrovandi,_monstrorum_historia,_per_nicola_tebaldini,_bologna_1642,_191_bambino_ipertricotico.jpg|thumb|{{Lang|la|Monstrorum Historia}}]] U hayoti davomida u eng ajoyib qiziqarli shkaflardan birini yigʻadi: uning „teatri“ [[Tabiatshunoslik|tabiat tarixini]] yoritib, ''[[Biologik xilma-xillik|turli xil]]'' 7000 ga yaqin namunalarini oʻz ichiga oladi, uning tavsifini 1595-yilda yozgan. 1551—1554-yillarda u birinchi botanik ekspeditsiyalar qatorida [[gerbariy]] uchun oʻsimliklar yigʻish uchun bir necha ekspeditsiya uyushtirdi. Oxir-oqibat, uning gerbariyida Boloniya universitetida saqlanadigan oʻn olti jildda 4117 varaqda 4760 ga yaqin quritilgan namunalar mavjud edi. Shuningdek u turli xil rassomlar, jumladan [[Yakopo Ligozzi|Jakopo Ligozzi]], Jovanni Neri va Kornelio Shvindtga ega boʻlib, namunalarning illyustratsiyasini yozgan. === Botanika bogʻi === Uning talabi va rahbarligi ostida 1568-yilda Bolonyada davlat [[Botanika bogʻi|botanika bogʻi]], hozirda [[Orto Botanico dell'Università di Bolonya|Boloniyaning Orto Botanico dell’Università di]] Botanika bogʻi tashkil etildi{{Sfn|Conan|2005}}. 1575-yilda Boloniya farmatsevtlari va shifokorlari bilan mashhur dori tarkibi boʻyicha kelishmovchilik tufayli u besh yilga barcha davlat lavozimlaridan chetlashtirildi. 1577-yilda u [[Rim papasi|Papa]] [[Grigoriy XIII|Gregori XIII]] dan (onasining amakivachchasi) yordam soʻradi, u Boloniya hukumatiga Aldrovandini davlat idoralariga qayta tiklash va kitoblarini nashr etishda yordam berish uchun moliyaviy yordam soʻrashni soʻradi. === Toʻplamlar === Botanika va zoologiya boʻyicha oʻzining ulkan toʻplamlarini Boloniya Senatiga topshirdi; 1742-yilgacha toʻplamlar Palazzo Pubblicoʻda, keyin [[Palazzo Poggi]]’da saqlangan, ammo XIX asr davomida turli kutubxonalar va muassasalar oʻrtasida taqsimlangan. 1907-yilda vakillik qismi Bolonyadagi Palazzo Poggida birlashdi, u yerda 2005-yilda oʻlimning 400 yilligi tantanali koʻrgazmada nishonlandi. === Neyrofibromatoz === U birinchi boʻlib teri oʻsmalarining<ref>{{jurnal manbasi|doi=10.1136/jmg.40.3.227|title=From Aldrovandi's "Homuncio" (1592) to Buffon's girl (1749) and the "Wart Man" of Tilesius (1793): Antique illustrations of mosaicism in neurofibromatosis?|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-medical-genetics_2003-03_40_3/page/227|journal=Journal of Medical Genetics|volume=40|issue=3|pages=227–232|year=2003|last=Ruggieri|first1=M.|pmc=1735405|pmid=12624146}}</ref> turi boʻlgan [[neyrofibromatoz]] kasalligini keng hujjatlashtirgan. Biroq, soʻnggi paytlarda [[Andrea Mantenya|Andrea Mantegnaning]] asarida bu kasallik turi Androvandi ishiga qaraganda 80 yil oldin tasvirlangani kuzatildi{{Sfn|Bianucci|2016}}. === Tanlangan nashrlar roʻyxati === [[Fayl:Aldrovandi,_Ulisse_–_De_piscibus,_1661_–_BEIC_8844597.jpg|thumb|{{Lang|la|De piscibus}}, 1661 nashr]] U yozgan bir necha yuz kitob va insholardan faqat bir nechtasi hayoti davomida nashr etilgan: * ''[http://amshistorica.unibo.it/diglib.php?inv=128 Antidotarii Bononiensis, siue de vsitata ratione componendorum, miscendorumque medicamentorum, epitome]'' (1574) * ''[http://amshistorica.unibo.it/diglib.php?inv=26 Ornithologiae hoc est de avibus historiae libri XII]{{Oʻlikhavola|date=avgust 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'' (Bolonya, 1599), [https://www.biodiversitylibrary.org/item/230338#page/13/mode/1up boshqa nusxasi] * ''[http://amshistorica.unibo.it/diglib.php?inv=33 Ornithologiae tomus alter cum indeksi copiosissimo]'' (Bolonya, 1600) * ''[https://amshistorica.unibo.it/31 De Animalibus insectis libri septem, cum singulorum iconibus ad vivum expressis] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20221115074024/https://amshistorica.unibo.it/31 |date=2022-11-15 }}'' (Bolonya, 1602) [https://www.biodiversitylibrary.org/item/248394#page/5/mode/1up 1618 nashri] * ''[https://amshistorica.unibo.it/diglib.php?inv=34 Ornithologiae tomus tertius, ac postremus]{{Oʻlikhavola|date=avgust 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'' (Bolonya, 1603) [https://archive.today/20121211064344/http://gdz.sub.uni-goettingen.de/no_cache/dms/load/toc/?IDDOC=273391 1637 nashri] * ''[https://amshistorica.unibo.it/diglib.php?inv=18 De reliquis animalibus exanguibus libri quatuor]{{Oʻlikhavola|date=avgust 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'' (Bolonya, 1606) * ''[https://amshistorica.unibo.it/diglib.php?inv=17 De piscibus libri V, et De cetis lib. vnus]{{Oʻlikhavola|date=avgust 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'' (Boloniya, 1613) * ''[https://amshistorica.unibo.it/diglib.php?inv=129 Quadrupedum omnium bisulcorum historia]{{Oʻlikhavola|date=avgust 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'' (Boloniya, 1621) * ''[https://amshistorica.unibo.it/diglib.php?inv=126 Serpentum, et draconum]{{Oʻlikhavola|date=avgust 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'' (Bolonya, 1640) (Ilonlar va ajdarlarning tabiiy tarixi) * ''[https://amshistorica.unibo.it/diglib.php?inv=127 Monstrorum historia cum Paralipomenis historiae omnium animalium]{{Oʻlikhavola|date=avgust 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'' (Bolonya, 1642) Dyusseldorf universiteti va davlat kutubxonasidan [http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:hbz:061:2-171232 1658-yil nashri] * ''[https://amshistorica.unibo.it/diglib.php?inv=133 Musaeum metallicum in libros IV distributum Bartholomaeus Ambrosinus]{{Oʻlikhavola|date=avgust 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'' (Boloniya, 1648) * ''[https://amshistorica.unibo.it/diglib.php?inv=24 Dendrologiae naturalis scilicet arborum historiae libri duo sylua glandaria, acinosumq]{{Oʻlikhavola|date=avgust 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'' (Bolonya, 1667) * {{Lang|la|Observationes Variae}} Bologna, Biblioteca Universitaria, Ms. 136, XI folio 73 == Faxriy nomlar == * [[Oy|Oydagi]] ''[[Dorsa Aldrovandi]]'' [[ajinlar tizmasi]] uning nomi bilan atalgan. * Persisetodagi [[San Giovanni in Persiceto|San-Jovanni shahridagi]] [[Civico Orto Botanico "Ulisse Aldrovandi"]] uning sharafiga nomlangan. * ''[[Aldrovanda]]'' oʻsimlik jinsi uning nomi bilan atalgan. <gallery mode="nolines"> Ulisse Aldrovandi00.jpg|''[[Cucurbita maxima]]'' Duchesne (c1660) Basilisk aldrovandi.jpg|Serpentumdan [[Basilisk]] '', et draconum historiae libri duo'' (1640) Aldrovandi-0337.jpg|[[Harpy|Monstrorum]] ''tarixidan Harpi'' (1642) Aldrov tatzelwurm.jpg|''Historia serpentum et draconum'' dan ikki boshli kaltakesak (1640) Ulisse Aldrovandi — Specimens of Nature — WGA00143.jpg|Tabiat namunalari Aldrovandi Owl.png|Boyqush Ulisse Aldrovandi — Blue-Headed Quail-Dove — WGA00142.jpg|Moviy boshli bedana-kabutar Gallina patavina.jpg|Paduan tovuqi Gallus patavinus (8020721).jpg|Paduan xoʻrozi Gallus turcicus.jpg|Turcicus xoʻroz Ulisse Aldrovandi — Blackbuck — WGA00139.jpg|Blackbuck Ulisse Aldrovandi — Red Hartebeest and Blackbuck — WGA00136.jpg|Red Hartebeest va Blackbuck Ulisse Aldrovandi — Red Hartebeest and Mountain Coati — WGA00140.jpg|Red Hartebeest va Mountain Coati </gallery> == Izohlar == {{manbalar|group=lower-alpha}} == Manbalar == {{manbalar}} 8ln3fr1x97c9u1x9yd2gzlqxao4ln0r 0 829547 6221374 5910764 2026-07-31T14:19:59Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221374 wikitext text/x-wiki {{Xokkeychi bilgiqutisi | name = Tyler Randell | image = Tyler Randell - Boston Bruins.jpg | image_size = 230px | caption = Randell [[Boston Bruins]] klubida 2016-yil | birth_date = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1991|06|15}} | birth_place = [[Scarborough]], [[Toronto]], [[Kanada]] | height_ft = 6 | height_in = 1 | weight_lb = 198 | position = oʻng qanot hujumchisi | shoots = | played_for = [[Boston Bruins]] | draft = 176-oʻrindagi tanlov | draft_year = 2009 | draft_team = [[Boston Bruins]] | career_start = 2011 | career_end = 2020 }} '''Tyler Randell ({{talaffuz|Tayler Rendell}})''' (1991-yil 15-iyunda tugʻilgan)—[[Kanadaliklar|kanadalik]] sobiq professional xokkeychi. == Oʻyin faoliyati == Yoshligida Tyler Randell 2004-yilda [[Quebec Xalqaro Pee-Wee xokkey turniri|Quebecdagi Xalqaro Pee-Wee xokkey turnirida]] „Brampton“ xokkey klubining kichik xokkey jamoasi bilan oʻynagan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.publicationsports.com/ressources/files/439/Joueurs_Pro.pdf|sarlavha=Pee-Wee players who have reached NHL or WHA|yil=2018|ish=Quebec International Pee-Wee Hockey Tournament|qaralgan sana=16-fevral 2019-yil|arxivsana=2019-03-06|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190306085544/https://www.publicationsports.com/ressources/files/439/Joueurs_Pro.pdf}}</ref>. Tyler Randell 2009-yilda [[Ontario xokkey ligasi|Ontario Xokkey Ligasi]] (OHL) vakili „Belleville Bulls“ xokkey klubi safiga qoʻshildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.kitchenerrangers.com/article/getting-to-know-tyler-randell|sarlavha=Getting to know Tyler Randell|nashriyot=[[Kitchener Rangers]]|sana=5-aprel 2010-yil|qaralgan sana=5-aprel 2010-yil}}</ref>. Randell „Belleville Bulls“ va „Kitchener Rangers“ xokkey klublari bilan OHLda 267 oʻyin oʻtkazib, jami 68 ta gol, 111 ochko, 43 golli uzatma hamda 392 penaltini oʻzining hisobiga qayd etdi. Randell „Belleville“ xokkey klubi bilan 2008-yilgi Memorial kubogi musobaqasida ishtirok etdi. 2008—2009-yilgi OHL mavsumidan soʻng, Randell 2009-yilgi NHL kirish loyihasining oltinchi bosqichida „Boston Bruins“ xokkey klubi safiga qoʻshildi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.stanleycupofchowder.com/2009/6/27/927539/2009-nhl-draft-boston-bruins|sarlavha=2009 Entry Draft for the Boston Bruins|nashriyot=stanleycupofchowder.com|sana=27-iyun 2009-yil|qaralgan sana=27-iyun 2009-yil}}</ref> va 2011-yil 18-aprelda „Boston Bruins“ Randell bilan uch yillik boshlangʻich darajadagi shartnoma imzoladi<ref>{{Veb manbasi|url=http://ontariohockeyleague.com/article/bruins-sign-randell-to-entry-level-contract|sarlavha=Bruins sign Randell to entry-level contract|nashriyot=[[Ontario Hockey League]]|sana=18-aprel 2011-yil|qaralgan sana=18-aprel 2011-yil}}</ref>. 2015-yilning 18-iyunida „Bruins“ klubi Randell bilan shartnomani bir yilga uzaytirishdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://bruins.nhl.com/club/news.htm?id=771399|sarlavha=Bruins re-sign Tyler Randell to one-year deal|nashriyot=[[Boston Bruins]]|sana=18-iyun 2015-yil|qaralgan sana=18-iyun 2015-yil|arxivsana=2016-03-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304103347/http://bruins.nhl.com/club/news.htm?id=771399}}</ref>. 2017-yilning 1-iyulida Tyler Randell „Ottawa Senators“ xokkey klubi bilan bir yillik ikki tomonlama shartnoma imzolash uchun erkin agent sifatida „Bruins“ klubini tark etdi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.sportsnet.ca/hockey/nhl/ottawa-senators-sign-winger-tyler-randell-two-way-deal/|sarlavha=Ottawa Senators sign winger Tyler Randell to two-way deal|nashriyot=[[Sportsnet.ca]]|sana=1-iyul 2017-yil|qaralgan sana=1-iyul 2017-yil}}</ref>. Tyler Randell „Ottawa Senators“ klubi tomonidan 2017—2018-yillarda AHLdagi ilk mavsumi davomida „Belleville Senators“ klubi filialiga qoʻshilish uchun tayinlandi. Tyler Randell klub safida 57 oʻyinda 3 gol va 8 ochko bilan mavsumni yakunladi. „Senators“ klubining erkin agenti sifatida Tyler Randell 2018-yil 18-iyulda „Buffalo Sabers“ klubining filiali boʻlgan „Rochester Americans“ xokkey klubi bilan bir yillik shartnoma imzolash orqali AHLdagi faoliyatini davom ettirdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://theahl.com/americans-sign-randell-to-ahl-contract|sarlavha=Americans sign Randell to AHL contract|nashriyot=[[American Hockey League]]|sana=18-iyul 2018-yil|qaralgan sana=18-iyul 2018-yil|arxivsana=2022-11-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221117065719/https://theahl.com/americans-sign-randell-to-ahl-contract}}</ref>. 2018—2019-yilgi mavsumda „Americans“ klubi bilan birinchi yilida Randell jarohati tufayli kam oʻyin oʻtkazdi. U mavsumni 36 oʻyinda 3 gol va 7 ochko bilan yakunladi. 2019-yil 5-iyulda Tyler Randell „Rochester“ klubi bilan shartnomani bir yilga uzaytirishga rozi boʻldi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.amerks.com/article/AMERKS%20INK%20FOUR%20TO%20AHL%20CONTRACTS|sarlavha=Amerks ink four to AHL contracts|nashriyot=[[Rochester Americans]]|sana=5-iyul 2019-yil|qaralgan sana=5-iyul 2019-yil}}{{Oʻlikhavola|date=dekabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. 9 ta professional mavsumdan soʻng Randell 2021-yil 17-yanvarda professional xokkeydagi faoliyatini yakunlaganini eʼlon qildi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.instagram.com/p/CKHfL4wA09J/|sarlavha=Tyler Randell announces retirement|nashriyot=[[Instagram]]|sana=17-yanvar 2021-yil|qaralgan sana=17-yanvar 2021-yil}}</ref>. == Faoliyat statistikasi == === Muntazam mavsum va pley-off oʻyinlari === {| border="0" cellpadding="1" cellspacing="0" style="text-align:center; width:60em" ! colspan="3" bgcolor="#ffffff" | ! rowspan="99" bgcolor="#ffffff" | ! colspan="5" |Muntazam mavsum ! rowspan="99" bgcolor="#ffffff" | ! colspan="5" |Pley-off oʻyinlari |- bgcolor="#e0e0e0" !Mavsum !Klub !Liga !GP !Gol !Assist !Ochko !Penalti !GP !Gol !Assist !Ochko !Penalti |- |2007—2008 |Belleville Bulls |OHL |62 |5 |6 |11 |24 |19 |0 |0 |0 |0 |- bgcolor="#f0f0f0" |2008—2009 |Belleville Bulls |OHL |36 |10 |5 |15 |60 |— |— |— |— |— |- |2008—2009 |Kitchener Rangers |OHL |37 |14 |8 |22 |39 |— |— |— |— |— |- bgcolor="#f0f0f0" |2009—2010 |Kitchener Rangers |OHL |47 |9 |12 |21 |88 |20 |1 |4 |5 |19 |- |2010—2011 |Kitchener Rangers |OHL |68 |21 |11 |32 |160 |7 |0 |0 |0 |7 |- bgcolor="#f0f0f0" |2011—2012 |Providence Bruins |AHL |30 |2 |0 |2 |45 |— |— |— |— |— |- |2011—2012 |Kitchener Rangers |OHL |17 |9 |1 |10 |21 |6 |7 |1 |8 |14 |- bgcolor="#f0f0f0" |2012—2013 |South Carolina Stingrays |ECHL |22 |2 |2 |4 |46 |— |— |— |— |— |- |2012—2013 |Providence Bruins |AHL |23 |0 |0 |0 |56 |— |— |— |— |— |- bgcolor="#f0f0f0" |2013—2014 |Providence Bruins |AHL |43 |4 |7 |11 |93 |8 |1 |0 |1 |6 |- |2014—2015 |Providence Bruins |AHL |74 |11 |9 |20 |120 |5 |0 |0 |0 |4 |- bgcolor="#f0f0f0" |2015—2016 |Boston Bruins |NHL |27 |6 |0 |6 |47 |— |— |— |— |— |- |2015—2016 |Providence Bruins |AHL |2 |0 |0 |0 |0 |— |— |— |— |— |- bgcolor="#f0f0f0" |2016—2017 |Providence Bruins |AHL |59 |1 |9 |10 |81 |12 |0 |0 |0 |20 |- |2017—2018 |Belleville Senators |AHL |57 |3 |5 |8 |94 |— |— |— |— |— |- bgcolor="#f0f0f0" |2018—2019 |Rochester Americans |AHL |36 |3 |4 |7 |45 |— |— |— |— |— |- |2019—2020 |Rochester Americans |AHL |22 |5 |2 |7 |35 |— |— |— |— |— |- bgcolor="#e0e0e0" ! colspan="3" |NHL (jami) !27 !6 !0 !6 !47 !— !— !— !— !— |} === Xalqaro === {| border="0" cellpadding="1" cellspacing="0" style="text-align:center; width:40em" !Yil ! Jamoa ! Tadbir ! Natija ! rowspan="99" bgcolor="#ffffff" | ! GP ! Gol ! Assist ! Ochko ! Penalti |- | 2008-yil | Kanada milliy xokkey terma jamoasi | U17 |{{Oltin1}} | 6 | 1 | 0 | 1 | 4 |- bgcolor="#e0e0e0" ! colspan="4" | Oʻsmirlar ! 6 ! 1 ! 0 ! 1 ! 4 |} == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:1991-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Kanada xokkeychilari]] l02mvtu38utmz93aph3nxcm2zebm1v2 0 831717 6221656 5181285 2026-08-01T07:39:34Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221656 wikitext text/x-wiki {{Muzey | name = Vatican Museums | native_name = ''Musei Vaticani'' | native_name_lang = it | image = Rome Vatican Museums.jpg | caption = The Vatican Museums as seen from the dome of [[St. Peter's Basilica]] | alt = | established = {{Start date and age|1506}} | location = {{flag|Vatican City}} | coordinates = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | type = [[Art museum]] | accreditation = | key_holdings = | collections = | collection_size = 70,000<ref name="collection">{{cite web| url=http://www.divento.com/en/content/304-meet-antonio-paolucci| title=Meet Antonio Paolucci| publisher=Divento| access-date=2016-12-28| url-status=dead| archive-url=https://web.archive.org/web/20161229100405/http://www.divento.com/en/content/304-meet-antonio-paolucci| archive-date=2016-12-29}}</ref> | visitors = 1,300,000 (2020)<ref name="ReferenceA">The [[Art Newspaper]], March 30,2021</ref> | founder = | director = [[Barbara Jatta]]<ref>{{cite web| title=To ona rządzi w Watykanie. Kim jest Barbara Jatta?| url=http://kobieta.wp.pl/to-ona-rzadzi-w-watykanie-kim-jest-barbara-jatta-6075491162485889a|trans-title=Who is Barbara Jatta? She is the director of the Vatican| publisher=Virtual Poland| date=1 January 2017| first=Katarzyna| last=Troszczynska| access-date=2017-08-29| language=pl}}</ref> | president = | curator = | owner = | publictransit = | parking = | car_park = | website = {{official website|www.museivaticani.va}} | network = }}   '''Vatikan muzeylari''' ({{Lang-it|Musei Vaticani}} ; {{Lang-la|Musea Vaticana}}) [[Vatikan shahri|Vatikanning]] jamoat muzeylari. Ular [[katolik cherkovi]] va [[Rim papasi|papalik]] tomonidan asrlar davomida jamlangan ulkan toʻplamdan, jumladan, dunyodagi eng mashhur Rim haykallari va Uygʻonish davri sanʼatining eng muhim durdonalaridan iborat asarlarni namoyish etadi. Muzeylar taxminan 70 000 asarni oʻz ichiga olgan boʻlib, ulardan 20 000 tasi koʻrgazmada va ular boʻyicha hozirda 40 ta turli maʼmuriy, ilmiy va restavratsiya boʻlimlarida ishlaydigan 640 kishi ishlaydi.<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=The Vatican Museums: transformation of an organisation|sana=16 October 2016|url=http://m.museivaticani.va/content/dam/museivaticani/pdf/eventi_novita/iniziative/eventi/2016/73_case_study_Jatta.pdf|muallif=Jatta|ism=Barbara|nashriyot=Vatican Museums|qaralgan sana=29 August 2017}}</ref> Rim papasi Yuliy II ushbu muzeylarga XVI asr boshlarida asos solgan.<ref>{{Cite journal|last=Bianchini|first1=Riccardo|title=Vatican Museums – Rome|url=https://www.inexhibit.com/mymuseum/vatican-museums-rome/|journal=Inexhibit|date=30 August 2017|access-date=30 August 2017}}</ref> Shifti va mehrob devorlari [[Michelangelo|Mikelanjelo]] tomonidan bezatilgan Sistine kapellasi va Stanze di Raffaello ([[Rafael Santi|Rafael]] tomonidan bezatilgan) Vatikan muzeylari orqali tashrif buyuruvchilar yoʻlida joylashgan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Musei Vaticani and Cappella Sistina|url=https://www.timeout.com/rome/museums/musei-vaticani-and-cappella-sistina|qaralgan sana=2021-10-17|ish=Time Out Rome|til=en}}</ref> 2020-yilda, COVID-19 pandemiyasi tufayli Vatikan muzeylariga bor-yoʻgʻi 1.300.000 kishi tashrif buyurdi, bu 2019-yildagi tashrif buyuruvchilar sonidan 81 foizga kamaydi, ammo bu baribir muzeylarni dunyodagi eng koʻp tashrif buyuriladigan sanʼat muzeylari orasida toʻrtinchi oʻrinni egallash uchun yetarli.<ref>''[[The Art Newspaper]]'' visitor survey, March 30, 2021.</ref> Hammasi boʻlib 24 ta galereya yoki xonalar mavjud boʻlib, Sistine kapellasi, xususan, muzeyda tashrif buyurilagan oxirgi xonadir.<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=The Vatican Museums|url=https://www.romesightseeing.net/the-vatican-museums-tickets/|qaralgan sana=2021-10-16|ish=www.romesightseeing.net}}</ref> == Tarixi == Vatikan muzeylarining kelib chiqishi XVI asrda sotib olingan bitta marmar haykal bilan bogʻliqdir: ''Laokun va uning oʻgʻillari'' 1506 yil 14 yanvarda Rimdagi Santa Mariya Maggiore [[Bazilika|bazilikasi]] yaqinidagi uzumzorda topilgan. Papa Yuliy II kashfiyotni tekshirish uchun Vatikanda ishlagan Juliano da Sangallo va [[Michelangelo|Mikelanjeloni]] yubordi.<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Shattuck |first=Kathryn |date=2005-04-18 |title=An Ancient Masterpiece or a Master's Forgery? |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2005/04/18/arts/design/an-ancient-masterpiece-or-a-masters-forgery.html |access-date=2021-10-17 |issn=0362-4331}}</ref> Ularning tavsiyasi bilan Rim papasi uzumzor egasidan haykalni darhol sotib oldi. Rim papasi [[Troya|troyan]] ruhoniysi [[Laokoont|Laokun]] va uning ikki oʻgʻli, Antiphantes va Timbreyning ulkan ilonlar tomonidan hujumga uchraganini aks ettiruvchi haykalni topilganidan roppa-rosa bir oy oʻtgach, Vatikanda ommaga namoyish qildi.<ref>{{Veb manbasi|muallif=News|ism=Joe Lapointe, Special to The Detroit|sarlavha=Muralist has grand plans for Cobo fresco|url=https://www.detroitnews.com/story/entertainment/arts/2016/08/29/hubert-massey-educates-art/89572026/|qaralgan sana=2021-10-17|ish=The Detroit News|til=en-US}}</ref><ref>{{Veb manbasi|muallif=Grovier|ism=Kelly|sarlavha=Laocoön and His Sons: The revealing detail in an ancient find|url=https://www.bbc.com/culture/article/20210721-laocon-and-his-sons-the-ultimate-expression-of-suffering|qaralgan sana=2021-10-17|ish=www.bbc.com|til=en}}</ref> Benedikt XIV ''Kristian muzeyiga'' asos solgan va Vatikan kolleksiyalarining bir qismi boʻlgan Lateran muzeyini tashkil etgan, Piy IX 1854 yilda farmon bilan bu muzeyga asos solgan Muzeylar oʻzlarining 500 yilligini 2006-yil oktyabr oyida Vatikan tepaligidagi nekropol qazishmalarini ommaga doimiy ravishda ochish orqali nishonladilar.<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=McMahon |first=Barbara |date=10 October 2006 |title=Ancient Roman treasures found under Vatican car park |work=[[The Guardian]] |location=Manchester |url=https://www.theguardian.com/international/story/0,,1891559,00.html |access-date=29 August 2017}}</ref> 2017-yilning 1-yanvarida Barbara Jatta 2007-yildan beri direktor bo‘lib kelgan Antonio Paoluchchi o‘rniga Vatikan muzeylari direktori bo‘ldi<ref name="herald">{{Yangiliklar manbasi |last=Glatz |first=Carol |date=20 December 2016 |title=Pope names first woman to head Vatican Museums |work=[[The Catholic Herald]] |url=http://www.catholicherald.co.uk/news/2016/12/20/pope-names-first-woman-to-head-vatican-museums/ |access-date=29 August 2017}}</ref><ref>{{Veb manbasi|muallif=Rykner|ism=Didier|sarlavha=Antonio Paolucci, the new Director of the Vatican Museums|url=http://www.thearttribune.com/Antonio-Paolucci-the-new-Director.html|sana=7 December 2007|ish=The Art Tribune|qaralgan sana=28 August 2017|arxivsana=2018-10-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181017002058/http://www.thearttribune.com/Antonio-Paolucci-the-new-Director.html}}</ref> == Pinacoteca Vaticana == [[Fayl:Room_XII_(17th_century)_of_the_Pinacoteca_Vaticana.jpg|thumb| Pinakoteka Vatikanadagi sayyohlar]] Sanʼat galereyasi Piy XI maxsus bino qurishni buyurmaguncha Borgia kvartirasida joylashgan edi. Luka Beltrami tomonidan ishlab chiqilgan yangi bino 19320- yil 27- oktyabrda ochilgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://mv.vatican.va/3_EN/pages/PIN/PIN_Main.html|sarlavha=Pinacoteca|nashriyot=Vatican Museums|qaralgan sana=29 August 2017|arxivsana=2016-11-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161130182216/http://mv.vatican.va/3_EN/pages/PIN/PIN_Main.html}}</ref> Muzeyning rasmlariga quyidagilar kiradi: * [[Jotto di Bondone|Giotto]] : ''Stefaneschi Triptych'' * Olivuccio di Ciccarello : Opera ''di Misericordia'' * Filippo Lippi : ''Marsuppini toji'' * Jovanni Bellini : ''Pieta'' * Melozzo da Forli : ''Sixtus IV Platinani Vatikan kutubxonasi prefekti etib tayinladi'' * [[Perujino Pyetro|Pietro Perugino]] : ''Decemviri Altarpiece'' va ''San Franchesko al Prato tirilishi'' * [[Leonardo da Vinci|Leonardo da Vinchi]] : ''Choʻldagi Avliyo Jerom'' * [[Rafael Santi|Rafael]] : ''Madonna Foligno'', ''Oddi Altarpiece'' va ''Transfiguration'' * [[Titsian|Titian]] : ''Frari Madonna'' * Antonio da Korregjio : ''Shon-sharafdagi Masih'' * [[Paolo Veronese]] : ''Avliyo Yelenaning koʻrinishi'' * [[Karavajo Mikelanjelo|Caravaggio]] : ''Masihning dafn etilishi'' * Domenichino, ''Avliyo Jeromning soʻnggi birligi'' * [[Pussen Nikola|Nikolay Pussin]], ''Avliyo Erasmusning shahidligi'' * Yan Matejko : ''Sobieski Venada'' == Zamonaviy-diniy sanʼat toʻplami == Zamonaviy diniy sanʼat toʻplami 1973- yilda qoʻshilgan va unda Karlo Karra, Giorgio de Chiriko, [[Vincent van Gogh|Vinsent Van Gog]], [[Paul Gauguin|Pol Gogin]], Mark Chagall, Pol Kli, [[Salvador Dalí|Salvador Dali]] va [[Pablo Picasso|Pablo Pikasso]] kabi rassomlarning rasmlari va haykallari mavjud.<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.vaticanstate.va/content/vaticanstate/en/monumenti/musei-vaticani.html|sarlavha=The Vatican Museums|nashriyot=Vatican City State|qaralgan sana=28 August 2017}}</ref> == Haykaltaroshlik muzeylari == Muzeylar guruhiga Kortil del Belvedere atrofidagi bir nechta haykaltaroshlik muzeylari kiradi. Bular Gregoriano Profano muzeyi, klassik haykaltaroshlik va boshqalar: === Pio-Klementino muzeyi === [[Fayl:The_Braschi_Antinous.jpg|thumb| Braschi Antinous Pio-Klementin muzeyining Sala Rotonda (dumaloq zalida) joylashgan.]] [[Fayl:Vatican_Museums,_Musei_Vaticani_(Ank_Kumar,_Infosys_Limited)_08.jpg|thumb| Sala della Biga]] [[Fayl:D473-birème_romaine-Liv2-ch10.png|thumb| [[Palestrina|Praeneste]] ([[Palestrina]]) shahridagi Fortuna Primigenia ibodatxonasining relyefida [[Relyef (haykaltaroshlik)|tasvirlangan]] Rim dengiz bireme,<ref>{{Kitob manbasi|first=D. B.|last=Saddington|year=2011|chapterurl=https://books.google.com/books?id=1D612o_X2VYC&q=bireme&pg=PR10|chapter=Classes: the Evolution of the Roman Imperial Fleets Plate 12.2 on p. 204|editor=Erdkamp|title=A Companion to the Roman Army|pages=201–217|location=Malden|publisher=Wiley-Blackwell|isbn=978-1-4051-2153-8}}</ref> qurilgan . Miloddan avvalgi 120 yil;<ref>{{Kitob manbasi|last=Coarelli|first=Filippo|year=1987|title=I Santuari del Lazio in età repubblicana|publisher=Carocci|pages=35–84|language=it|url=https://books.google.com/books?id=XZBoAAAAMAAJ}}</ref> Pio-Klementino muzeyi.]] Muzey oʻz nomini ikki papadan oldi: muzeyni tashkil etgan Klement XIV va uni tugatgan Pius VI . Klement XIV Innokent VIII ning Belvedere saroyida yangi muzey yaratish gʻoyasi bilan chiqdi va taʼmirlash ishlarini boshladi.<ref name=":0">{{Kitob manbasi|title=The Vatican Museum: Discover the history, the works of art, the collections|url=https://archive.org/details/vaticanmuseumsdi0000unse|last=Bertoldi|first=Susanna|publisher=Sillabe|year=2011|isbn=978-88-8271-210-5|location=Vatican City|pages=[https://archive.org/details/vaticanmuseumsdi0000unse/page/46 46], 96}}</ref> Klement XIV 1771- yilda Pio-Klementino muzeyiga asos solgan; dastlab [[Antik davr|antik]] va [[Uygʻonish davri|Uygʻonish davri]] sanʼat asarlarini oʻz ichiga olgan. Muzey va kolleksiya Klementning vorisi Pius VI tomonidan kengaytirildi&nbsp;. Bugungi kunda muzeyda yunon va rim haykaltaroshligi asarlari saqlanadi. Ayrim mashhur galereyalar quyidagilar: * '''Sakkiz burchakli sud''' (aka ''Belvedere hovlisi'' va ''Kortil delle haykali''): papa kolleksiyalaridagi birinchi qadimiy klassik haykallar ilk marta shu yerda namoyish etilgan. Eng mashhur asarlardan baʼzilari, Belvedere Apolloni va Laokoon va uning oʻgʻillari 1500-yillarning boshidan beri bu yerda boʻlgan. * '''Sala Rotonda''' : miniatyura [[Panteon|panteoniga]] oʻxshash xonada polda taʼsirchan qadimiy mozaikalar va perimetri boʻylab qadimiy haykallar, jumladan, Gerkules va Braschi Antinousning zarhal bronza haykali mavjud. * '''Yunon xochi galereyasi''' (''Sala a Croce Greca''): Konstansning porfir sarkofagi , [[Konstantin I|Buyuk Konstantinning]] qizi va onasi Avliyo Yelena bilan. * '''Haykallar galereyasi''' (''Galleria delle haykali''): nomidan koʻrinib turibdiki, turli xil muhim haykallar, jumladan, Uxlayotgan ''Ariadna'' va ''Menander'' byusti mavjud. Bundan tashqari, ''Barberini Candelabra'' ham bor.<ref name=":1" /> * '''Byustlar galereyasi''' (''Galleria dei Busti'') Koʻplab qadimiy byustlar namoyish etilgan. * '''Maskalar kabineti''' (''Gabinetto delle Maschere''). Bu nom qadimiy teatr niqoblarini koʻrsatadigan Villa Adrianada topilgan galereyaning qavatidagi mozaikadan kelib chiqqan. Devorlar boʻylab haykallar, jumladan, ''Uch inoyat'' koʻrsatilgan. * '''Sala delle Muse''' : 1774- yilda Tivoli yaqinidagi Rim villasida ochilgan Apollon haykallari guruhi va toʻqqizta muza, shuningdek, qadimgi yunon yoki rim haykaltaroshlarining haykallari joylashgan. Markaz — [[Michelangelo|Mikelanjelo]] va Uygʻonish davrining boshqa odamlari tomonidan hurmat qilinadigan Belvedere Torso .<ref name="metropbook">{{Kitob manbasi|publisher=[[Metropolitan Museum of Art]]|isbn=978-08-70993480|last=Montebello|first=Philippe De|title=The Vatican: Spirit and Art of Christian Rome|year=1983|pages=[https://archive.org/details/vaticanspirit00metr/page/178 178–180]|chapter=Sala delle Muse|chapterurl=https://books.google.com/books?id=VZUsI-lePtIC&pg=PA178|url=https://archive.org/details/vaticanspirit00metr/page/178}}</ref> * '''Sala degli Animali''' : hayvonlarning koʻplab qadimiy haykallari tufayli shunday nomlangan.<ref name=":1">{{Yangiliklar manbasi |date=21 October 2016 |title=Waking the gods: how the classical world cast its spell over British art |language=en |work=the Guardian |url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2016/oct/21/waking-the-gods-how-the-classical-world-cast-its-spell-over-british-art}}</ref> === Chiaramonti muzeyi === Ushbu muzey 19-asrning boshlarida Piy VII tomonidan asos solingan, uning papa etib saylanishidan oldin familiyasi Chiaramonti edi. Muzey katta kemerli galereyadan iborat boʻlib, unda bir nechta haykallar, sarkofagilar va frizlar namoyish etiladi. Raffaele Stern tomonidan qurilgan Yangi qanot yoki '''Braccio Nuovo''' haykallarini oʻz ichiga oladi [[Prima portidagi Avgust|Prima Porta Avgust]], ''Doriforos'' va ''Nil daryosi'' . U [[Neoklassik arxitektura|neoklassik]] uslubda boʻlib, tom yoritgichli keng kemerli tomga ega. Rang sxemasi koʻk-kulrang va oq rangda, polixromli marmar zamin bilan qoplangan. Galereyaning har ikki tomonining devorlarida marmar haykallar joylashgan bir qator katta boʻshliqlar mavjud. Boʻshliqlar orasida kichikroq portret haykallarini qoʻllab-quvvatlaydigan plintlar mavjud. '''Galleria Lapidaria''' Chiaramonti muzeyining bir qismini tashkil qiladi va 3000 dan ortiq tosh lavhalar va yozuvlarni oʻz ichiga oladi. Unga faqat maxsus ruxsatnoma bilan kirish mumkin, odatda akademik taʼlim maqsadida. [[Fayl:Mars_of_Todi.jpg|thumb| Todi Mars — eramizdan avvalgi 400-yillarning oxirlarida yaratilgan qadimgi etrusk bronza haykali; Gregorian etrusk muzeyi.]] 1837 yilda Gregori XVI tomonidan asos solingan ushbu muzeyda toʻqqizta galereya mavjud boʻlib, unda Papa davlati hududidagi arxeologik qazishmalardan olingan muhim [[Etrusklar|etrusk]] buyumlari, shuningdek, Vatikanda saqlangan boshqa asarlar mavjud.<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.museivaticani.va/content/museivaticani/en/collezioni/musei/museo-gregoriano-etrusco.html|sarlavha=Museo Gregoriano Etrusco|nashriyot=Vatican Museums|qaralgan sana=2021-01-05}}</ref> Toʻplamga vazalar, sarkofaglar, bronzalar, terakota, keramika, shuningdek, Falcioni va Guglielmi kolleksiyalaridagi asarlar kiradi. Todi Mars III xonada. Unda xudolarga sharob taklif qilmoqchi boʻlgan, koʻkrak nishonida kiyingan, deyarli oʻlchamdagi jangchi tasvirlangan. [[Fayl:"Yellow_Coffin"_-_Ancient_Egyptian.jpg|thumb| Misrlik „sariq tobut“ sarkofagining ichki qismi murakkab tasviriy va matnli belgilar bilan toʻldirilgan; Gregoriano Egiziano muzeyida.]] === Gregoriano Egiziano muzeyi === == Vatikan tarixi muzeyi == Vatikan tarixi muzeyi ({{Lang-it|Museo storico vaticano}}) 1973-yilda Pol VI buyrugʻi bilan tashkil etilgan<ref>{{Kitob manbasi|title=Guide to the Vatican Museums and City|url=https://books.google.com/books?id=_yONbB1g9zcC|accessdate=9 May 2013|year=1986|publisher=Musei Vaticani|isbn=978-88-86921-11-4}}</ref> va dastlab Square Garden ostidagi muhitlarda joylashtirilgan. 1987 yilda u Lateran saroyining asosiy qavatiga koʻchib oʻtdi va u yerda 1991 yil mart oyida ochildi. Vatikan tarixiy muzeyida XVI asrdan hozirgi kungacha papalarning [[Portret|portretlari]], XVI-XVII asrlardagi papalik harbiy korpusining esdalik buyumlari va papalik marosimlari bilan bogʻliq eski diniy buyumlarning noyob kolleksiyasi mavjud. Shuningdek, pastki qavatda ''papamobili'' (Popemobiles), papa va kardinallarning aravalari va avtomashinalari, shu jumladan papalar ishlatgan birinchi mashinalar ham namoyish etiladi.<ref name="Storico">{{Veb manbasi|url=http://www.060608.it/en/cultura-e-svago/beni-culturali/musei/museo-storico-vaticano-san-giovanni.html|sarlavha=Museo Storico Vaticano (San Giovanni)|qaralgan sana=28 August 2017|nashriyot=Roma Capitale|arxivsana=2020-09-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200924052834/http://www.060608.it/en/cultura-e-svago/beni-culturali/musei/museo-storico-vaticano-san-giovanni.html}}</ref> == Eng muhimlari == <gallery class="center" widths="210" heights="190" perrow="4"> Fayl:Italy-3104 — Apollo (5378415112).jpg|After [[Leochares]]<br />''[[Apollo Belvedere]]''<br />Museo Pio-Clementino Fayl:Laocoon Pio-Clementino Inv1059-1064-1067.jpg|[[Agesander of Rhodes|Agesander]], Athenodorus and Polydorus<br />''[[Laocoön and His Sons]]''<br />Museo Pio-Clementino Fayl:Torso del Belvedere. Museo Pio Clementino, Musei Vaticani (Roma) — panoramio.jpg|Apollonius<br />[[Belvedere Torso]]<br />Museo Pio-Clementino Fayl:Statue-Augustus.jpg|alt=A marble statue of the Emperor Augustus. He stands with one arm raised as if in command. Augustus is portrayed as a man of about thirty five, with short hair and clean shaven. He wears Roman military uniform of a breast plate, leather accoutrements and a cloak over a short tunic. The breastplate is decorated with symbolic figures. As a work of art, the statue displays high technical mastery.|Roman, 1st century AD<br />[[Augustus of Prima Porta]]<br />Museo Chiaramonti Fayl:Leonardo, san girolamo.jpg|Leonardo da Vinci<br />''[[Saint Jerome in the Wilderness (Leonardo)|Saint Jerome in the Wilderness]]''<br />Pinacoteca Vaticana Fayl:Creación de Adán.jpg|Michelangelo<br />''[[The Creation of Adam]]''<br />Sistine Chapel ([[Sistine Chapel ceiling|ceiling]]) Fayl:"The School of Athens" by Raffaello Sanzio da Urbino.jpg|Raphael<br />''[[The School of Athens]]''<br />Raphael Rooms Fayl:Transfiguration Raphael.jpg|Raphael<br />''[[Transfiguration (Raphael)|The Transfiguration]]''<br />Pinacoteca Vaticana Fayl:Last Judgement by Michelangelo.jpg|Michelangelo<br />''[[The Last Judgment (Michelangelo)|The Last Judgment]]''<br />Sistine Chapel Fayl:Caravaggio — La Deposizione di Cristo.jpg|Caravaggio<br />''[[The Entombment of Christ (Caravaggio)|The Entombment of Christ]]''<br />Pinacoteca Vaticana Fayl:Australia occidentale, munja, walcott, dipinto di wandjina (spirito creatore), 1920 ca..JPG|Walcott Inlet area, Western Australia<br />Depiction of [[Wandjina]]<br />[[Anima Mundi, Vatican City|Anima Mundi]] Fayl:Sleeping Ariadne 2.jpg|''[[Sleeping Ariadne]]''<br />Galleria delle Statue </gallery> [[Fayl:Vatican_Museums_Spiral_Staircase_2012.jpg|right|thumb| Bramante zinapoyasi ; 1932 yilda Juzeppe Momo tomonidan ishlab chiqilgan Vatikan muzeylarining [[Zina|spiral zinapoyalari]].]] * Qizil marmar papa taxti, ilgari Avliyo Ioann Lateran bazilikasida . * Rim haykaltaroshligi, qabr toshlari va yozuvlari, jumladan, Yuniy Bassning ilk nasroniy sarkofagi va Dogmatik sarkofagi va Lucius Kornelius Scipio Barbatusning [[Epitafiya|epitafi]] . * Rafael xonalari, [[Rafael Santi|Rafael]] va uning ustaxonasining koʻplab asarlari, shu jumladan ''Afina maktabi'' (1509-1511). * Nikkolin ibodatxonasi . * Sistine cherkovi, shu jumladan Sistina cherkovi shiftini (galereya). * Xaritalar galereyasi : Gregori XIII (1572-1585) tomonidan buyurtma qilingan Perugialik rohib Ignazio Danti tomonidan devorlarga chizilgan butun [[Italiya|Italiyaning]] topografik xaritalari. Bu dunyodagi eng yirik tasviriy geografik tadqiqot boʻlib qolmoqda. * Borgia papasi Aleksandr VI uchun qurilgan Borgia kvartirasidagi [[Freska|freskalar]] va boshqa ishlar. * Bramante zinapoyasi 1932 -yilda Juzeppe Momo tomonidan ishlab chiqilgan [[Zina|ikki tomonlama spiral zinapoyadir]] . Zinapoya ikki qismdan iborat boʻlib, er- xotin spiral boʻlib, sayoz qiyalikda boʻlib, haqiqiy zinapoyadan koʻra pogʻonali rampadir. U kengligi taxminan {{Convert|15|m|ft|abbr=off|spell=in}} va markazda boʻsh joy boʻlgan zinapoyaning tashqi devorini oʻrab oladi. Rampaning atrofidagi toʻsiq metalldan yasalgan. {{Keng tasvir|Vatican Museum Queue - April 2007.jpg|1500px|On the last Sunday of each month, the Vatican Museum is open to the public for free. It is popular and common for people to wait in line for many hours. The other days of the week tickets are available online or in person. This image is a panoramic view of one small stretch of the entire queue on Sunday 29 April 2007, which continues for some distance in both directions beyond view.}} == Havolalar == * Akademiya, [[Venesiya|Venetsiya]] * Vatikan shahriga oid maqolalar indeksi * Eng koʻp tashrif buyuriladigan sanʼat muzeylari roʻyxati * [[Uffitsi|Uffizi]], [[Florensiya]] == Manbaalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * G. Spinola, ''Il Museo Pio-Klementino'' (3 jild, 1996, 1999, 2004) * GB Visconti va EQ Visconti, ''Il Museo Pio-Clementino Descritto'' (8 jild, 1782-1792) * <bdi><cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDaley1982">[[Maxsus:Kitob manbalari/978-0810917118|978-0810917118]]</cite></bdi> * Peter Rohrbacher: [https://www.academia.edu/8940475/V%C3%B6lkerkunde_und_Afrikanistik_f%C3%BCr_den_Papst._Missionsexperten_und_der_Vatikan_1922_1939_in_R%C3%B6mische_Historische_Mitteilungen_54_2012_583_610 Völkerkunde und Africanistik für den Papst.] [https://www.academia.edu/8940475/V%C3%B6lkerkunde_und_Afrikanistik_f%C3%BCr_den_Papst._Missionsexperten_und_der_Vatikan_1922_1939_in_R%C3%B6mische_Historische_Mitteilungen_54_2012_583_610 Missionsexperten und der Vatikan 1922-1939] : Römische Historische Mitteilungen 54 (2012), 583-610. * [http://biglietteriamusei.vatican.va/ Vatican Museums official on-line ticket office] * [http://www.museivaticani.va/content/museivaticani/en.html Official English information] * [http://catalogo.museivaticani.va On-line arts Catalogue] * [http://www.museivaticani.va/content/museivaticani/en/collezioni/musei/tour-virtuali-elenco.html Vatican Museum’s 360 degree panorama virtual tour] * [http://shop.museivaticani.va Vatican Museum’s On-line bookshop] * [[Turkum:Muzeylar]] [[Turkum:Muzey turlari]] [[Turkum:Vatikan]] [[Turkum:Pages with unreviewed translations]] p7dw5r9ityzwh8hkw75pdr8snlk2l4j 1 836427 6221289 3567195 2026-07-31T12:34:38Z AnvarxonM 75105 AnvarxonM [[Munozara:1992—2019-yillarda O‘zbekistondagi xorijlik futbolchilar ro‘yxati]] sahifasini [[Munozara:Oʻzbekiston Pro ligasidagi xorijlik futbolchilar roʻyxati]]ga koʻchirdi 3567195 wikitext text/x-wiki {{Oʻzbekiston futboli loyihasi}}{{UzL}}{{SL}} f4mnt8w1aukty30gyci5lgx1tkpwv62 6221303 6221289 2026-07-31T12:40:54Z AnvarxonM 75105 AnvarxonM [[Munozara:Oʻzbekiston Pro ligasidagi xorijlik futbolchilar roʻyxati]] sahifasini [[Munozara:Oʻzbekiston Pro ligasida toʻp surgan xorijlik futbolchilar roʻyxati]]ga koʻchirdi 3567195 wikitext text/x-wiki {{Oʻzbekiston futboli loyihasi}}{{UzL}}{{SL}} f4mnt8w1aukty30gyci5lgx1tkpwv62 0 844281 6221696 5006288 2026-08-01T09:07:12Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221696 wikitext text/x-wiki '''Vergea''' ({{Lang-nl|Warga}}) — [[Niderlandiya|Niderlandiyaning]] Frizland viloyatidagi Leuvarden munisipalitetidagi qishloq. 2017-yil yanvar oyida uning aholisi 1560 ga yaqin edi<ref>[http://statline.cbs.nl/Statweb/publication/?DM=SLNL&PA=83765NED&D1=0-1,3-4,8,11,14,28,31-32,99-104&D2=8740-8880&HDR=T&STB=G1&VW=T Kerncijfers wijken en buurten 2017] — CBS Statline</ref>. Qishloqda ikkita [[shamol tegirmoni]] bor, De Hempenserpoldermolen va paaltjasker. == Tarixi == Qishloq birinchi marta 944-yilda Wartengahe nomi bilan tilga olingan. Etimologiyasi nomaʼlum<ref>{{Veb manbasi|url=https://etymologiebank.nl/trefwoord/wergea|sarlavha=Wergea - (geografische naam)|ish=Etymologiebank|qaralgan sana=30 March 2022|til=nl}}</ref>. Wergea — erta oʻrta asrlardan beri ''terp'' (sunʼiy jonli höyük) qishlogʻi. 16—17-asrlarda yaxshi suv aloqalari tufayli rivojlanib, savdo va kemachilik markaziga aylandi. 1664-yilda Vrouck van Popma tomonidan kambagʻal bevalar uchun bevalar sudi tashkil etilgan. Yogʻochdan yasalgan binolar 1864-yilda qayta qurilgan<ref name="monument">{{Veb manbasi|url=https://www.dbnl.org/tekst/sten009monu06_01/sten009monu06_01_0192.php|sarlavha=Warga|muallif=Ronald Stenvert & Sabine Broekhoven|yil=2000|nashriyot=Waanders|til=nl|qaralgan sana=30 March 2022}}</ref>. ''De Hempenserpoldermolen'' polder tegirmoni 1863-yilda qurilgan. 1955-yilda nasos stansiyasi ochilib, shamol tegirmoni eskirgan. Egasi uni buzib tashlamoqchi boʻlgan, biroq u 2-suv omboriga oʻtkazilgan. 1988-yilda tegirmon qayta tiklandi<ref>{{Veb manbasi|url=https://molendatabase.nl/nederland/molen.php?nummer=145|sarlavha=De Hempenserpoldermolen|ish=Molendatabase|qaralgan sana=30 March 2022|til=nl}}</ref>. 1840-yilda Vergeada 873 kishi istiqomat qilgan<ref name="plaats">{{Veb manbasi|url=https://www.plaatsengids.nl/wergea|sarlavha=Wergea|ish=Plaatsengids|qaralgan sana=30 March 2022|til=nl|arxivsana=2022-07-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220703231829/https://plaatsengids.nl/wergea}}</ref>. Rim-katolik Avliyo Martinus cherkovi 1860-1862-yillarda qurilgan. 1860-yilda terp qazilgan. 1886-yilda Vergeada Gollandiyaning birinchi kooperativ sut zavodi ochildi<ref name="monument"/>. Kompaniya bugungi kunda — koʻplab qoʻshilishlardan soʻng — Friesland Foods nomi bilan tanilgan, ammo Wergea zavodi 1994-yilda yopilgan<ref name="plaats" />. 2014-yilgacha Vergea Boarnsterhim munitsipaliteti tarkibiga kirgan va 1984-yilgacha u {{Tarjima qilinmagan|Idaarderadeel|fy|Idaarderadiel}}<ref name="plaats"/> == Taniqli odamlar == * Enni van der Meer (1928—2004), konkida uchuvchisi<ref>{{Veb manbasi|url=http://periodieken.historischcentrumleeuwarden.nl/issue/TKK/1971-02-27/edition/null/page/2|sarlavha='t Kleine Krantsje, 1964-1997 &#124; 27 februari 1971 &#124; pagina 2|ish=Historisch Centrum Leeuwarden|qaralgan sana=30 March 2022|til=nl|arxivsana=2022-11-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221125164949/https://periodieken.historischcentrumleeuwarden.nl/issue/TKK/1971-02-27/edition/null/page/2}}</ref>. == Manbalar == {{Manbalar}} [[Turkum:Qishloqlar]] 6h7u2e9fbi8di1rcpxc411r5hiixjh2 0 857836 6221195 3777151 2026-07-31T12:14:29Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221195 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar|Mamlakat1=Finlandiya|Mamlakat2=Germaniya|Tasvir=Germany Finland Locator.png|Rang1=Orange|Rang2=Green}}'''Germaniya — Finlandiya munosabatlari''' [[Germaniya]] va [[Finlandiya]] oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlar sanaladi. == Tarixi == 1918-yil 4-yanvarda [[Germaniya imperiyasi]] Finlandiyaning [[Rossiya imperiyasi|Rossiya imperiyasidan]] mustaqilligini tan oldi. Finlandiya fuqarolar urushi davrida Germaniya oq finlarni qoʻllab-quvvatlash va Finlandiya inspektorlarini tayyorlash orqali muhim rol oʻynadi<ref>{{Книга|заглавие=A Companion to World War I|издательство=[[John Wiley & Sons|John Wiley & Sons]]|год=2011|страницы=561|isbn=9781118275801|ссылка=https://books.google.com/books?id=gg-DkqIBaKAC&pg=PA561|ответственный=John Horne}}</ref>. 1918-yil aprel oyida urushning hal qiluvchi janglaridan biri boʻlgan nemis qoʻshinlari Finlandiya Sotsialistik Ishchi Respublikasini magʻlub etib, [[Helsinki|Xelsinkini]] egallab oldilar<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.history.com/this-day-in-history/germans-capture-helsinki-finland|sarlavha=Apr 13, 1918: Germans capture Helsinki, Finland|nashriyot=[[History (U.S. TV channel)|History.com]]|qaralgan sana=2012-11-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130521163355/http://www.history.com/this-day-in-history/germans-capture-helsinki-finland|arxivsana=2013-05-21}}</ref>. [[Ikkinchi jahon urushi|Ikkinchi Jahon urushi]] boshlanishidan oldin [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi]] (SSSR) va [[Uchinchi reyx|Germaniya Reyxi]] [[Ribbentrop va Molotov pakti|Germaniya va Sovet Ittifoqi oʻrtasida tajovuz qilmaslik toʻgʻrisida]] yashirin shartnoma tuzdilar, uning oqibatlaridan biri Sovet Ittifoqining Finlandiyaga hujumi edi. Ulugʻ Vatan urushi boshlangandan soʻng, Finlandiya va Germaniya reyxlari davom etgan urush (1941-44) davrida SSSRga qarshi birgalikda kurashdilar, 1944-yil sentyabr oyida Moskva sulhlari tuzildi. Finlandiya qoʻshinlari Germaniyaga qarshi Laplandiya urushida qatnashdilar. 1972-yilda Finlandiya [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Germaniya Federativ Respublikasi]] (FRG) va [[Germaniya Demokratik Respublikasi|Germaniya Demokratik Respublikasini]] (GDR) tan oldi. 1972-yil iyul oyida Finlandiya GDR bilan, 1973-yil yanvarda GFR bilan diplomatik munosabatlar oʻrnatdi<ref>{{Книга|заглавие=From Cold War to Democratic Peace: Third Parties, Peaceful Change, and the OSCE|издательство=[[Издательство Сиракузского университета|Syracuse University Press]]|год=2003|страницы=97—102|isbn=9780815630326|ссылка=https://books.google.com/books?id=1TuR0-oJr3gC&pg=PA100|автор=Leatherman, Janie}}</ref>. Hozirda ikkala davlat ham [[Yevropa Ittifoqi]] va [[Shengen Kelishuvi|Shengen shartnomasining]] davlat tashkilotlarining aʼzosi hisoblanadi. == Iqtisodiy munosabatlar == 2017-yilda Germaniya Finlandiyaning eng muhim savdo sherigi boʻldi, Germaniyadan import qilingan tovarlar 11 milliard [[Yevro|yevroni]], Germaniyaga eksporti esa 8,2 milliard yevroni tashkil etdi. Savdo balansi Germaniya foydasiga 2,8 milliard yevroni tashkil etdi. Germaniya importining 80% dan ortigʻi Finlandiyaga dengiz orqali kiradi, [[Gamburg]], [[Rostock|Rostok]] va [[Lübeck|Lyubekdagi]] Germaniya portlari muhim rol oʻynaydi. Taxminan 440 Finlandiya kompaniyasi Germaniya iqtisodiyotiga sarmoya kiritdi, Finlandiya qogʻoz sanoati kompaniyalari (Stora Enso, UPM va Metsä Group) hisoblanadi. Hozirda Finlandiyada 330 ga yaqin nemis kompaniyasi faoliyat yuritmoqda. Nemis-Finlandiya savdo palatasi 1978-yilda tashkil etilgan.. == Diplomatik missiyalar == Germaniyaning [[Helsinki|Xelsinkida]] elchixonasi bor<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.helsinki.diplo.de/Vertretung/helsinki/de/Startseite.html|sarlavha=German Embassy in Helsinki (in German and Finnish)|qaralgan sana=2019-03-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150210214101/http://www.helsinki.diplo.de/Vertretung/helsinki/de/Startseite.html|arxivsana=2015-02-10}}</ref>. Finlandiyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi, [[Gamburg|Gamburgda]] bosh konsulligi, [[Dusseldorf|Dyusseldorf]] va [[München|Myunxenda]] faxriy konsulliklari, [[Bremen]], [[Drezden]], [[Frankfurtmayn|Frankfurt]] — Mayn, [[Hannover|Gannover]], [[Kiel ()|Kil]], [[Lübeck|Lyubek]], [[Rostock|Rostok]], [[Stuttgart|Shtutgart]] va [[Wilhelmshaven|Vilgelmshavenda]] faxriy konsulliklari mavjud<ref>{{Veb manbasi|url=http://formin.finland.fi/public/default.aspx?nodeid=15994&culture=en-US&contentlan=2|sarlavha=Finnish missions abroad by country > Germany|nashriyot=[[Ministry for Foreign Affairs (Finland)]]|qaralgan sana=2012-11-30|arxivsana=2013-01-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130126044232/http://www.formin.finland.fi/public/default.aspx?nodeid=15994&culture=en-US&contentlan=2}}</ref>. == Finlandiyadagi rasmiy nemis institutlari == Germaniyaning Xelsinkidagi elchixonasi mamlakatdagi quyidagi nemis institutlarining roʻyxatini yuritadi<ref>{{Veb manbasi|url=https://helsinki.diplo.de/fi-de/themen/willkommen/-/1507860|sarlavha=Deutsche Institutionen in Finnland|qaralgan sana=2020-12-22|sana=2017-11-22|nashriyot=Deutsche Botschaft Helsinki|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200928154740/https://helsinki.diplo.de/fi-de/themen/willkommen/-/1507860|arxivsana=2020-09-28|til=de}}</ref>. * Xelsinkidagi Finlandiya [[Goethe instituti|Gyote Instituti]] ''Gyote instituti'' * Xelsinkidagi ''Deutsch-Finnische Handelskammer'' savdo palatasi * Xelsinkidagi Finlandiya cherkovidagi ''Deutsche Gemeinde'' * ''Xelsinkidagi Deutsche Schule Xelsinki'' [[Maktab|maktabi]] * ''Xelsinkidagi Deutsche Bibliothek Xelsinki'' [[Kutubxona|kutubxonasi]] * Soyabon tashkilot ''Verband der Finnisch-Deutschen Vereine e.'' ''v.'' Xelsinkida * ''Tamperedagi Deutsches Kulturzentrum Tampere'' madaniyat uyi * Germaniyaning Xelsinki klubi Xelsinkida == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [http://www.auswaertiges-amt.de/DE/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/01-Nodes_Uebersichtsseiten/Finnland_node.html Germaniya Tashqi ishlar vazirligi: Finlandiya bilan munosabatlar] * [http://formin.finland.fi/public/default.aspx?nodeid=17253&culture=en-US&contentlan=2 Finlandiya Tashqi ishlar vazirligi: Germaniya bilan munosabatlar] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180215034841/http://formin.finland.fi/public/default.aspx?nodeid=17253&culture=en-US&contentlan=2 |date=2018-02-15 }} [[Turkum:Finlandiyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Finlandiya]] bs901wlvuxsnakwrj3cop4wleyy7oz3 6221200 6221195 2026-07-31T12:15:18Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Finlandiya]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221200 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar|Mamlakat1=Finlandiya|Mamlakat2=Germaniya|Tasvir=Germany Finland Locator.png|Rang1=Orange|Rang2=Green}}'''Germaniya — Finlandiya munosabatlari''' [[Germaniya]] va [[Finlandiya]] oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlar sanaladi. == Tarixi == 1918-yil 4-yanvarda [[Germaniya imperiyasi]] Finlandiyaning [[Rossiya imperiyasi|Rossiya imperiyasidan]] mustaqilligini tan oldi. Finlandiya fuqarolar urushi davrida Germaniya oq finlarni qoʻllab-quvvatlash va Finlandiya inspektorlarini tayyorlash orqali muhim rol oʻynadi<ref>{{Книга|заглавие=A Companion to World War I|издательство=[[John Wiley & Sons|John Wiley & Sons]]|год=2011|страницы=561|isbn=9781118275801|ссылка=https://books.google.com/books?id=gg-DkqIBaKAC&pg=PA561|ответственный=John Horne}}</ref>. 1918-yil aprel oyida urushning hal qiluvchi janglaridan biri boʻlgan nemis qoʻshinlari Finlandiya Sotsialistik Ishchi Respublikasini magʻlub etib, [[Helsinki|Xelsinkini]] egallab oldilar<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.history.com/this-day-in-history/germans-capture-helsinki-finland|sarlavha=Apr 13, 1918: Germans capture Helsinki, Finland|nashriyot=[[History (U.S. TV channel)|History.com]]|qaralgan sana=2012-11-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130521163355/http://www.history.com/this-day-in-history/germans-capture-helsinki-finland|arxivsana=2013-05-21}}</ref>. [[Ikkinchi jahon urushi|Ikkinchi Jahon urushi]] boshlanishidan oldin [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi]] (SSSR) va [[Uchinchi reyx|Germaniya Reyxi]] [[Ribbentrop va Molotov pakti|Germaniya va Sovet Ittifoqi oʻrtasida tajovuz qilmaslik toʻgʻrisida]] yashirin shartnoma tuzdilar, uning oqibatlaridan biri Sovet Ittifoqining Finlandiyaga hujumi edi. Ulugʻ Vatan urushi boshlangandan soʻng, Finlandiya va Germaniya reyxlari davom etgan urush (1941-44) davrida SSSRga qarshi birgalikda kurashdilar, 1944-yil sentyabr oyida Moskva sulhlari tuzildi. Finlandiya qoʻshinlari Germaniyaga qarshi Laplandiya urushida qatnashdilar. 1972-yilda Finlandiya [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Germaniya Federativ Respublikasi]] (FRG) va [[Germaniya Demokratik Respublikasi|Germaniya Demokratik Respublikasini]] (GDR) tan oldi. 1972-yil iyul oyida Finlandiya GDR bilan, 1973-yil yanvarda GFR bilan diplomatik munosabatlar oʻrnatdi<ref>{{Книга|заглавие=From Cold War to Democratic Peace: Third Parties, Peaceful Change, and the OSCE|издательство=[[Издательство Сиракузского университета|Syracuse University Press]]|год=2003|страницы=97—102|isbn=9780815630326|ссылка=https://books.google.com/books?id=1TuR0-oJr3gC&pg=PA100|автор=Leatherman, Janie}}</ref>. Hozirda ikkala davlat ham [[Yevropa Ittifoqi]] va [[Shengen Kelishuvi|Shengen shartnomasining]] davlat tashkilotlarining aʼzosi hisoblanadi. == Iqtisodiy munosabatlar == 2017-yilda Germaniya Finlandiyaning eng muhim savdo sherigi boʻldi, Germaniyadan import qilingan tovarlar 11 milliard [[Yevro|yevroni]], Germaniyaga eksporti esa 8,2 milliard yevroni tashkil etdi. Savdo balansi Germaniya foydasiga 2,8 milliard yevroni tashkil etdi. Germaniya importining 80% dan ortigʻi Finlandiyaga dengiz orqali kiradi, [[Gamburg]], [[Rostock|Rostok]] va [[Lübeck|Lyubekdagi]] Germaniya portlari muhim rol oʻynaydi. Taxminan 440 Finlandiya kompaniyasi Germaniya iqtisodiyotiga sarmoya kiritdi, Finlandiya qogʻoz sanoati kompaniyalari (Stora Enso, UPM va Metsä Group) hisoblanadi. Hozirda Finlandiyada 330 ga yaqin nemis kompaniyasi faoliyat yuritmoqda. Nemis-Finlandiya savdo palatasi 1978-yilda tashkil etilgan.. == Diplomatik missiyalar == Germaniyaning [[Helsinki|Xelsinkida]] elchixonasi bor<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.helsinki.diplo.de/Vertretung/helsinki/de/Startseite.html|sarlavha=German Embassy in Helsinki (in German and Finnish)|qaralgan sana=2019-03-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150210214101/http://www.helsinki.diplo.de/Vertretung/helsinki/de/Startseite.html|arxivsana=2015-02-10}}</ref>. Finlandiyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi, [[Gamburg|Gamburgda]] bosh konsulligi, [[Dusseldorf|Dyusseldorf]] va [[München|Myunxenda]] faxriy konsulliklari, [[Bremen]], [[Drezden]], [[Frankfurtmayn|Frankfurt]] — Mayn, [[Hannover|Gannover]], [[Kiel ()|Kil]], [[Lübeck|Lyubek]], [[Rostock|Rostok]], [[Stuttgart|Shtutgart]] va [[Wilhelmshaven|Vilgelmshavenda]] faxriy konsulliklari mavjud<ref>{{Veb manbasi|url=http://formin.finland.fi/public/default.aspx?nodeid=15994&culture=en-US&contentlan=2|sarlavha=Finnish missions abroad by country > Germany|nashriyot=[[Ministry for Foreign Affairs (Finland)]]|qaralgan sana=2012-11-30|arxivsana=2013-01-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130126044232/http://www.formin.finland.fi/public/default.aspx?nodeid=15994&culture=en-US&contentlan=2}}</ref>. == Finlandiyadagi rasmiy nemis institutlari == Germaniyaning Xelsinkidagi elchixonasi mamlakatdagi quyidagi nemis institutlarining roʻyxatini yuritadi<ref>{{Veb manbasi|url=https://helsinki.diplo.de/fi-de/themen/willkommen/-/1507860|sarlavha=Deutsche Institutionen in Finnland|qaralgan sana=2020-12-22|sana=2017-11-22|nashriyot=Deutsche Botschaft Helsinki|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200928154740/https://helsinki.diplo.de/fi-de/themen/willkommen/-/1507860|arxivsana=2020-09-28|til=de}}</ref>. * Xelsinkidagi Finlandiya [[Goethe instituti|Gyote Instituti]] ''Gyote instituti'' * Xelsinkidagi ''Deutsch-Finnische Handelskammer'' savdo palatasi * Xelsinkidagi Finlandiya cherkovidagi ''Deutsche Gemeinde'' * ''Xelsinkidagi Deutsche Schule Xelsinki'' [[Maktab|maktabi]] * ''Xelsinkidagi Deutsche Bibliothek Xelsinki'' [[Kutubxona|kutubxonasi]] * Soyabon tashkilot ''Verband der Finnisch-Deutschen Vereine e.'' ''v.'' Xelsinkida * ''Tamperedagi Deutsches Kulturzentrum Tampere'' madaniyat uyi * Germaniyaning Xelsinki klubi Xelsinkida == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [http://www.auswaertiges-amt.de/DE/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/01-Nodes_Uebersichtsseiten/Finnland_node.html Germaniya Tashqi ishlar vazirligi: Finlandiya bilan munosabatlar] * [http://formin.finland.fi/public/default.aspx?nodeid=17253&culture=en-US&contentlan=2 Finlandiya Tashqi ishlar vazirligi: Germaniya bilan munosabatlar] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180215034841/http://formin.finland.fi/public/default.aspx?nodeid=17253&culture=en-US&contentlan=2 |date=2018-02-15 }} [[Turkum:Finlandiyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] ez1evqder8sjn3wjsc3bt28rjk99e21 6221204 6221200 2026-07-31T12:15:49Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Finlandiya" ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221204 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar|Mamlakat1=Finlandiya|Mamlakat2=Germaniya|Tasvir=Germany Finland Locator.png|Rang1=Orange|Rang2=Green}}'''Germaniya — Finlandiya munosabatlari''' [[Germaniya]] va [[Finlandiya]] oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlar sanaladi. == Tarixi == 1918-yil 4-yanvarda [[Germaniya imperiyasi]] Finlandiyaning [[Rossiya imperiyasi|Rossiya imperiyasidan]] mustaqilligini tan oldi. Finlandiya fuqarolar urushi davrida Germaniya oq finlarni qoʻllab-quvvatlash va Finlandiya inspektorlarini tayyorlash orqali muhim rol oʻynadi<ref>{{Книга|заглавие=A Companion to World War I|издательство=[[John Wiley & Sons|John Wiley & Sons]]|год=2011|страницы=561|isbn=9781118275801|ссылка=https://books.google.com/books?id=gg-DkqIBaKAC&pg=PA561|ответственный=John Horne}}</ref>. 1918-yil aprel oyida urushning hal qiluvchi janglaridan biri boʻlgan nemis qoʻshinlari Finlandiya Sotsialistik Ishchi Respublikasini magʻlub etib, [[Helsinki|Xelsinkini]] egallab oldilar<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.history.com/this-day-in-history/germans-capture-helsinki-finland|sarlavha=Apr 13, 1918: Germans capture Helsinki, Finland|nashriyot=[[History (U.S. TV channel)|History.com]]|qaralgan sana=2012-11-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130521163355/http://www.history.com/this-day-in-history/germans-capture-helsinki-finland|arxivsana=2013-05-21}}</ref>. [[Ikkinchi jahon urushi|Ikkinchi Jahon urushi]] boshlanishidan oldin [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi]] (SSSR) va [[Uchinchi reyx|Germaniya Reyxi]] [[Ribbentrop va Molotov pakti|Germaniya va Sovet Ittifoqi oʻrtasida tajovuz qilmaslik toʻgʻrisida]] yashirin shartnoma tuzdilar, uning oqibatlaridan biri Sovet Ittifoqining Finlandiyaga hujumi edi. Ulugʻ Vatan urushi boshlangandan soʻng, Finlandiya va Germaniya reyxlari davom etgan urush (1941-44) davrida SSSRga qarshi birgalikda kurashdilar, 1944-yil sentyabr oyida Moskva sulhlari tuzildi. Finlandiya qoʻshinlari Germaniyaga qarshi Laplandiya urushida qatnashdilar. 1972-yilda Finlandiya [[Germaniya Federativ Respublikasi (1949—1990)|Germaniya Federativ Respublikasi]] (FRG) va [[Germaniya Demokratik Respublikasi|Germaniya Demokratik Respublikasini]] (GDR) tan oldi. 1972-yil iyul oyida Finlandiya GDR bilan, 1973-yil yanvarda GFR bilan diplomatik munosabatlar oʻrnatdi<ref>{{Книга|заглавие=From Cold War to Democratic Peace: Third Parties, Peaceful Change, and the OSCE|издательство=[[Издательство Сиракузского университета|Syracuse University Press]]|год=2003|страницы=97—102|isbn=9780815630326|ссылка=https://books.google.com/books?id=1TuR0-oJr3gC&pg=PA100|автор=Leatherman, Janie}}</ref>. Hozirda ikkala davlat ham [[Yevropa Ittifoqi]] va [[Shengen Kelishuvi|Shengen shartnomasining]] davlat tashkilotlarining aʼzosi hisoblanadi. == Iqtisodiy munosabatlar == 2017-yilda Germaniya Finlandiyaning eng muhim savdo sherigi boʻldi, Germaniyadan import qilingan tovarlar 11 milliard [[Yevro|yevroni]], Germaniyaga eksporti esa 8,2 milliard yevroni tashkil etdi. Savdo balansi Germaniya foydasiga 2,8 milliard yevroni tashkil etdi. Germaniya importining 80% dan ortigʻi Finlandiyaga dengiz orqali kiradi, [[Gamburg]], [[Rostock|Rostok]] va [[Lübeck|Lyubekdagi]] Germaniya portlari muhim rol oʻynaydi. Taxminan 440 Finlandiya kompaniyasi Germaniya iqtisodiyotiga sarmoya kiritdi, Finlandiya qogʻoz sanoati kompaniyalari (Stora Enso, UPM va Metsä Group) hisoblanadi. Hozirda Finlandiyada 330 ga yaqin nemis kompaniyasi faoliyat yuritmoqda. Nemis-Finlandiya savdo palatasi 1978-yilda tashkil etilgan.. == Diplomatik missiyalar == Germaniyaning [[Helsinki|Xelsinkida]] elchixonasi bor<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.helsinki.diplo.de/Vertretung/helsinki/de/Startseite.html|sarlavha=German Embassy in Helsinki (in German and Finnish)|qaralgan sana=2019-03-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150210214101/http://www.helsinki.diplo.de/Vertretung/helsinki/de/Startseite.html|arxivsana=2015-02-10}}</ref>. Finlandiyaning [[Berlin|Berlinda]] elchixonasi, [[Gamburg|Gamburgda]] bosh konsulligi, [[Dusseldorf|Dyusseldorf]] va [[München|Myunxenda]] faxriy konsulliklari, [[Bremen]], [[Drezden]], [[Frankfurtmayn|Frankfurt]] — Mayn, [[Hannover|Gannover]], [[Kiel ()|Kil]], [[Lübeck|Lyubek]], [[Rostock|Rostok]], [[Stuttgart|Shtutgart]] va [[Wilhelmshaven|Vilgelmshavenda]] faxriy konsulliklari mavjud<ref>{{Veb manbasi|url=http://formin.finland.fi/public/default.aspx?nodeid=15994&culture=en-US&contentlan=2|sarlavha=Finnish missions abroad by country > Germany|nashriyot=[[Ministry for Foreign Affairs (Finland)]]|qaralgan sana=2012-11-30|arxivsana=2013-01-26|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130126044232/http://www.formin.finland.fi/public/default.aspx?nodeid=15994&culture=en-US&contentlan=2}}</ref>. == Finlandiyadagi rasmiy nemis institutlari == Germaniyaning Xelsinkidagi elchixonasi mamlakatdagi quyidagi nemis institutlarining roʻyxatini yuritadi<ref>{{Veb manbasi|url=https://helsinki.diplo.de/fi-de/themen/willkommen/-/1507860|sarlavha=Deutsche Institutionen in Finnland|qaralgan sana=2020-12-22|sana=2017-11-22|nashriyot=Deutsche Botschaft Helsinki|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200928154740/https://helsinki.diplo.de/fi-de/themen/willkommen/-/1507860|arxivsana=2020-09-28|til=de}}</ref>. * Xelsinkidagi Finlandiya [[Goethe instituti|Gyote Instituti]] ''Gyote instituti'' * Xelsinkidagi ''Deutsch-Finnische Handelskammer'' savdo palatasi * Xelsinkidagi Finlandiya cherkovidagi ''Deutsche Gemeinde'' * ''Xelsinkidagi Deutsche Schule Xelsinki'' [[Maktab|maktabi]] * ''Xelsinkidagi Deutsche Bibliothek Xelsinki'' [[Kutubxona|kutubxonasi]] * Soyabon tashkilot ''Verband der Finnisch-Deutschen Vereine e.'' ''v.'' Xelsinkida * ''Tamperedagi Deutsches Kulturzentrum Tampere'' madaniyat uyi * Germaniyaning Xelsinki klubi Xelsinkida == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [http://www.auswaertiges-amt.de/DE/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/01-Nodes_Uebersichtsseiten/Finnland_node.html Germaniya Tashqi ishlar vazirligi: Finlandiya bilan munosabatlar] * [http://formin.finland.fi/public/default.aspx?nodeid=17253&culture=en-US&contentlan=2 Finlandiya Tashqi ishlar vazirligi: Germaniya bilan munosabatlar] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180215034841/http://formin.finland.fi/public/default.aspx?nodeid=17253&culture=en-US&contentlan=2 |date=2018-02-15 }} [[Turkum:Finlandiyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Finlandiya]] agucdu556xw543rd2u8vxpazzk6bt93 0 873794 6221657 5348889 2026-08-01T07:49:34Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221657 wikitext text/x-wiki '''Al-Vazzani''' ( '''Al-Ouazzani''') '''Arab Louaize''' yoki '''Aarab El-Louaize''' nomi bilan ham mashhur,<ref name="amery">Water Wars in the Middle East: A Looming Threat, Hussein A. Amery, The Geographical Journal, Vol. 168, 2002</ref> — Livanning Nabatiya gubernatorligining Hasbaya tumanida, Hasbani daryosi boʻyida joylashgan kichik [[Livan|qishloq]] . Qishloq taxminan &nbsp;Vazzani bulog'idan1 km uzoqlikda joylashgan, [[Iordan (daryo)|Lordan daryosining]] irmog'i bo'lgan Xasbanining asosiy manbai.<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Wazzani Springs pump nearing completion |url=http://www.lebanonwire.com/0209/02090602DS.asp |qaralgan sana=2022-12-08 |arxivsana=2022-03-01 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220301182202/http://www.lebanonwire.com/0209/02090602DS.asp }}</ref> Qishloqda 200 ga yaqin aholi yashaydi.<ref name="amery" /> 2001 yilda Livan hukumati 10 ta nasosli kichik nasos stantsiyasini o'rnatdi.shu qishloqning yaqinidagi Al-Teyba<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Hariri complains against Israeli threats: Lebanon seeks to complete al- Wazzani project |url=http://www.arabicnews.com/ansub/Daily/Day/020913/2002091305.html |qaralgan sana=2022-12-08 |arxivsana=2012-02-14 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20120214180713/http://www.arabicnews.com/ansub/Daily/Day/020913/2002091305.html }}</ref> va Ghajar qishloqlarini suv bilan ta'minlash uchun qurilgan.<ref>[http://articles.latimes.com/2001/mar/29/news/mn-44236 LA Times] Over Israeli Objections, Lebanon Opens Pumping Station on River 29 March 2001</ref> 2002 yil mart oyida Livan ham Xasbani qishlog'ining bir qismini Vazzani qishlog'ini ta'minlash uchun yo'naltirdi, Isroilning o'sha paytdagi Bosh vaziri Ariel Sharon buni urushga olib kelishi mumkinligini ta'kidladi.<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/1248140.stm BBC News] 28 March 2002. Lebanon hails 'liberation of water'</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/2249599.stm BBC] 10 September 2002 Israel warns of war over water</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/2261060.stm BBC] 16 September 2002. US wades into Mid-East water dispute</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/2265139.stm BBC] 17 September 2002. Israel hardens stance on water.</ref> Nasos stantsiyasi 2006 yilgi Livan urushi paytida buzib tashalgan == Manbalar == <references /> {{Coord|33.274254|N|35.618137|E|type:landmark_region:IL_source:hewiki|display=title}}<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|33.274254|N|35.618137|E|type:landmark_region:IL_source:hewiki|display=title}}{{Hasbaya District}} swwf9zzffnfawp7yj15x4185y8p1l5a 0 875499 6221194 3617447 2026-07-31T12:14:24Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221194 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar|Mamlakat1=Germaniya|Mamlakat2=Estoniya|Rang1=Orange|Rang2=Green|Tasvir=Estonia_Germany_Locator.png|Nomi=Germaniya — Estoniya munosabatlari}}'''Germaniya — Estoniya munosabatlari.''' [[Estoniya]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlar hisoblanadi. Germaniya 1921-yil 9-iyulda Estoniya mustaqilligini tan oldi. 1991-yil 28-avgustda mamlakatlar oʻrtasidagi diplomatik munosabatlar tiklandi. Shundan soʻng [[Bonn]] va [[Tallin|Tallinda]] tegishli elchixonalar qayta ochildi. 1999-yil fevral oyida Germaniya Tallinda oʻzining yangi elchixonasi binosini ochdi. [[Berlin|Berlindagi]] Estoniya elchixonasining tarixiy binosi 2001-yil 27-sentyabrda Prezident Lennart Meri ishtirok etgan marosimda eshiklarini qayta ochdi<ref>{{Veb manbasi|til=inglizcha|url=https://vm.ee/en/countries/germany?display=relations|sarlavha=Germany {{!}} Ministry of Foreign Affairs|ish=vm.ee|qaralgan sana=1-aprel 2022-yil|arxivsana=7-fevral 2022-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220207031951/https://vm.ee/en/countries/germany?display=relations}}</ref>. Estoniyaning [[Gamburg]], [[Ludwigsburg|Lyudvigsburg]], [[München|Myunxen]] yaqinidagi [[Grasbrunn]], [[Dusseldorf|Dyusseldorf]] va [[Kiel ()|Kil]] shaharlarida ham faxriy konsullari bor<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.estemb.de/|sarlavha=Botschaft von Estland in Berlin (Deutsch, Englisch und Estnisch)|nashriyot=|sana=|qaralgan sana=8-noyabr 2011-yil|arxivsana=31-oktabr 2011-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20111031135856/http://www.estemb.de/}}</ref>. == Tarixi == Estoniyaning hududlari oʻrta asrlarda [[Tevton ordeni]] hududiga tegishli boʻlganligi sababli, Boltiqboʻyi nemislari Estoniya jamiyatida muhim rol oʻynab kelgan.. [[Fayl:Bundesarchiv_Bild_101I-010-0938-19,_Estland,_Angetretene_Soldaten.jpg|left|thumb|279x279px| Nemis qoʻshinlari Estoniyani bosib oldi, 1941-yil avgust]] 1802-yildan 1893-yilgacha [[Tartu universiteti]] [[Nemis tili|oʻrta nemis]] oliy taʼlim muassasasi edi — professorlarning 50%dan ortigʻi „Reyxsdeyche“ (<nowiki>"</nowiki>Reyx nemislari<nowiki>"</nowiki>), yana 40%i Boltiqboʻyi nemislarini tashkil etadi. [[Fayl:Msc_2007-Saturday,_09.00_-_11.00_Uhr-Moerk015_PraesEstland_Merkel.jpg|thumb|279x279px| Estoniya Prezidenti Toomas Xendrik Ilves Germaniya kansleri [[Angela Merkel]] bilan 2007-yilda 43-Myunxen xavfsizlik konferensiyasida.]] [[Birinchi jahon urushi]] oxirida (1918-yil fevralda) 1710-yilda rus tarkibiga kirgan Estoniya nemis qoʻshinlari tomonidan bosib olindi. Estonlar Mustaqillik urushi (1918—1920) davrida Sovet Rossiyasi va Germaniya qoʻmondonligi ostida boʻlgan Boltiqboʻyi Landesverga qarshi oʻz mustaqilligini himoya qilishga muvaffaq boʻlishdi. 1921-yilda Germaniya Estoniya mustaqilligini tan oldi va ikki davlat oʻrtasida diplomatik munosabatlar oʻrnatildi. 1939-yilda [[Uchinchi reyx|Uchinchi Reyx]] Estoniya bilan hujum qilmaslik toʻgʻrisida shartnoma imzoladi. 1939-yil oktyabr oyida Boltiqboʻyi nemislari Vartegauga majburan koʻchirildi. [[Ribbentrop va Molotov pakti|Molotov-Ribbentrop paktiga]] muvofiq, Estoniya SSSR manfaatlari zonasiga kiritilgan. 1940-yil 16-iyunda Sovet hukumati Estoniyaga ultimatum qoʻydi va keyin uni bosib oldi va qoʻshib oldi. Yangi hukmdorlar Estoniya elitasining koʻp qismini taʼqib qildilar va oʻldirdilar yoki deportatsiya qildilar. Germaniya Sovet Ittifoqiga bostirib kirgandan soʻng, 1941-yil avgustda Estoniya nemis qoʻshinlari tomonidan bosib olindi. Bosqin 1944-yil oktyabrgacha davom etdi. Nemis qoʻshinlari orqaga chekinganda, mamlakat [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] tarkibiga qayta qoʻshildi. [[Estoniya Sovet Sotsialistik Respublikasi|Estoniya SSR]] nomi ostida. 1991-yilda Estoniya oʻz mustaqilligini eʼlon qildi. Estoniya mustaqillikka erishganidan sakkiz kun oʻtib, Germaniya Estoniya bilan diplomatik munosabatlarni tikladi. == Diplomatik munosabatlar == Germaniya Boltiq boʻyi parlament guruhi [[Bundestag gfr parlamentidagi quyi palata|Bundestag]] va Riigikogu oʻrtasidagi munosabatlarni qoʻllab-quvvatlaydi. == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [http://www.auswaertiges-amt.de/sid_3D5FCB9B262B724892F318343D7D2A67/DE/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/Estland/Bilateral_node.html Das deutsche Auswartige Amt über die Beziehungen zu Estland] * [http://www.estemb.de/estland_und_deutschland Die estnische Botschaft in Berlin über die bilateralen Beziehungen] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180811223219/http://www.estemb.de/estland_und_deutschland |date=11-avgust 2018-yil }} * {{Veb manbasi|url=http://www.tallinn.diplo.de/Vertretung/tallinn/de/Startseite.html|sarlavha=Botschaft der Bundesrepublik Deutschland – Tallinn (deutsch und estnisch)|nashriyot=|sana=|qaralgan sana=8-noyabr 2011-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120101165834/http://www.tallinn.diplo.de/Vertretung/tallinn/de/Startseite.html|arxivsana=2012-01-01}} [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Estoniya]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] [[Turkum:Estoniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Germaniyaning tashqi siyosati]] [[Turkum:Estoniyaning tashqi siyosati]] gm2xpnrd3di8ky4gvlxtecesfer7yp4 6221199 6221194 2026-07-31T12:15:04Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning tashqi siyosati]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221199 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar|Mamlakat1=Germaniya|Mamlakat2=Estoniya|Rang1=Orange|Rang2=Green|Tasvir=Estonia_Germany_Locator.png|Nomi=Germaniya — Estoniya munosabatlari}}'''Germaniya — Estoniya munosabatlari.''' [[Estoniya]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlar hisoblanadi. Germaniya 1921-yil 9-iyulda Estoniya mustaqilligini tan oldi. 1991-yil 28-avgustda mamlakatlar oʻrtasidagi diplomatik munosabatlar tiklandi. Shundan soʻng [[Bonn]] va [[Tallin|Tallinda]] tegishli elchixonalar qayta ochildi. 1999-yil fevral oyida Germaniya Tallinda oʻzining yangi elchixonasi binosini ochdi. [[Berlin|Berlindagi]] Estoniya elchixonasining tarixiy binosi 2001-yil 27-sentyabrda Prezident Lennart Meri ishtirok etgan marosimda eshiklarini qayta ochdi<ref>{{Veb manbasi|til=inglizcha|url=https://vm.ee/en/countries/germany?display=relations|sarlavha=Germany {{!}} Ministry of Foreign Affairs|ish=vm.ee|qaralgan sana=1-aprel 2022-yil|arxivsana=7-fevral 2022-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220207031951/https://vm.ee/en/countries/germany?display=relations}}</ref>. Estoniyaning [[Gamburg]], [[Ludwigsburg|Lyudvigsburg]], [[München|Myunxen]] yaqinidagi [[Grasbrunn]], [[Dusseldorf|Dyusseldorf]] va [[Kiel ()|Kil]] shaharlarida ham faxriy konsullari bor<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.estemb.de/|sarlavha=Botschaft von Estland in Berlin (Deutsch, Englisch und Estnisch)|nashriyot=|sana=|qaralgan sana=8-noyabr 2011-yil|arxivsana=31-oktabr 2011-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20111031135856/http://www.estemb.de/}}</ref>. == Tarixi == Estoniyaning hududlari oʻrta asrlarda [[Tevton ordeni]] hududiga tegishli boʻlganligi sababli, Boltiqboʻyi nemislari Estoniya jamiyatida muhim rol oʻynab kelgan.. [[Fayl:Bundesarchiv_Bild_101I-010-0938-19,_Estland,_Angetretene_Soldaten.jpg|left|thumb|279x279px| Nemis qoʻshinlari Estoniyani bosib oldi, 1941-yil avgust]] 1802-yildan 1893-yilgacha [[Tartu universiteti]] [[Nemis tili|oʻrta nemis]] oliy taʼlim muassasasi edi — professorlarning 50%dan ortigʻi „Reyxsdeyche“ (<nowiki>"</nowiki>Reyx nemislari<nowiki>"</nowiki>), yana 40%i Boltiqboʻyi nemislarini tashkil etadi. [[Fayl:Msc_2007-Saturday,_09.00_-_11.00_Uhr-Moerk015_PraesEstland_Merkel.jpg|thumb|279x279px| Estoniya Prezidenti Toomas Xendrik Ilves Germaniya kansleri [[Angela Merkel]] bilan 2007-yilda 43-Myunxen xavfsizlik konferensiyasida.]] [[Birinchi jahon urushi]] oxirida (1918-yil fevralda) 1710-yilda rus tarkibiga kirgan Estoniya nemis qoʻshinlari tomonidan bosib olindi. Estonlar Mustaqillik urushi (1918—1920) davrida Sovet Rossiyasi va Germaniya qoʻmondonligi ostida boʻlgan Boltiqboʻyi Landesverga qarshi oʻz mustaqilligini himoya qilishga muvaffaq boʻlishdi. 1921-yilda Germaniya Estoniya mustaqilligini tan oldi va ikki davlat oʻrtasida diplomatik munosabatlar oʻrnatildi. 1939-yilda [[Uchinchi reyx|Uchinchi Reyx]] Estoniya bilan hujum qilmaslik toʻgʻrisida shartnoma imzoladi. 1939-yil oktyabr oyida Boltiqboʻyi nemislari Vartegauga majburan koʻchirildi. [[Ribbentrop va Molotov pakti|Molotov-Ribbentrop paktiga]] muvofiq, Estoniya SSSR manfaatlari zonasiga kiritilgan. 1940-yil 16-iyunda Sovet hukumati Estoniyaga ultimatum qoʻydi va keyin uni bosib oldi va qoʻshib oldi. Yangi hukmdorlar Estoniya elitasining koʻp qismini taʼqib qildilar va oʻldirdilar yoki deportatsiya qildilar. Germaniya Sovet Ittifoqiga bostirib kirgandan soʻng, 1941-yil avgustda Estoniya nemis qoʻshinlari tomonidan bosib olindi. Bosqin 1944-yil oktyabrgacha davom etdi. Nemis qoʻshinlari orqaga chekinganda, mamlakat [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] tarkibiga qayta qoʻshildi. [[Estoniya Sovet Sotsialistik Respublikasi|Estoniya SSR]] nomi ostida. 1991-yilda Estoniya oʻz mustaqilligini eʼlon qildi. Estoniya mustaqillikka erishganidan sakkiz kun oʻtib, Germaniya Estoniya bilan diplomatik munosabatlarni tikladi. == Diplomatik munosabatlar == Germaniya Boltiq boʻyi parlament guruhi [[Bundestag gfr parlamentidagi quyi palata|Bundestag]] va Riigikogu oʻrtasidagi munosabatlarni qoʻllab-quvvatlaydi. == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [http://www.auswaertiges-amt.de/sid_3D5FCB9B262B724892F318343D7D2A67/DE/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/Estland/Bilateral_node.html Das deutsche Auswartige Amt über die Beziehungen zu Estland] * [http://www.estemb.de/estland_und_deutschland Die estnische Botschaft in Berlin über die bilateralen Beziehungen] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180811223219/http://www.estemb.de/estland_und_deutschland |date=11-avgust 2018-yil }} * {{Veb manbasi|url=http://www.tallinn.diplo.de/Vertretung/tallinn/de/Startseite.html|sarlavha=Botschaft der Bundesrepublik Deutschland – Tallinn (deutsch und estnisch)|nashriyot=|sana=|qaralgan sana=8-noyabr 2011-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120101165834/http://www.tallinn.diplo.de/Vertretung/tallinn/de/Startseite.html|arxivsana=2012-01-01}} [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Estoniya]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] [[Turkum:Estoniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Estoniyaning tashqi siyosati]] 8n46turt1l07flw5m96kbm8sl316bmw 6221203 6221199 2026-07-31T12:15:43Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Estoniya" ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221203 wikitext text/x-wiki {{Xalqaro munosabatlar|Mamlakat1=Germaniya|Mamlakat2=Estoniya|Rang1=Orange|Rang2=Green|Tasvir=Estonia_Germany_Locator.png|Nomi=Germaniya — Estoniya munosabatlari}}'''Germaniya — Estoniya munosabatlari.''' [[Estoniya]] va [[Germaniya]] oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlar hisoblanadi. Germaniya 1921-yil 9-iyulda Estoniya mustaqilligini tan oldi. 1991-yil 28-avgustda mamlakatlar oʻrtasidagi diplomatik munosabatlar tiklandi. Shundan soʻng [[Bonn]] va [[Tallin|Tallinda]] tegishli elchixonalar qayta ochildi. 1999-yil fevral oyida Germaniya Tallinda oʻzining yangi elchixonasi binosini ochdi. [[Berlin|Berlindagi]] Estoniya elchixonasining tarixiy binosi 2001-yil 27-sentyabrda Prezident Lennart Meri ishtirok etgan marosimda eshiklarini qayta ochdi<ref>{{Veb manbasi|til=inglizcha|url=https://vm.ee/en/countries/germany?display=relations|sarlavha=Germany {{!}} Ministry of Foreign Affairs|ish=vm.ee|qaralgan sana=1-aprel 2022-yil|arxivsana=7-fevral 2022-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220207031951/https://vm.ee/en/countries/germany?display=relations}}</ref>. Estoniyaning [[Gamburg]], [[Ludwigsburg|Lyudvigsburg]], [[München|Myunxen]] yaqinidagi [[Grasbrunn]], [[Dusseldorf|Dyusseldorf]] va [[Kiel ()|Kil]] shaharlarida ham faxriy konsullari bor<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.estemb.de/|sarlavha=Botschaft von Estland in Berlin (Deutsch, Englisch und Estnisch)|nashriyot=|sana=|qaralgan sana=8-noyabr 2011-yil|arxivsana=31-oktabr 2011-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20111031135856/http://www.estemb.de/}}</ref>. == Tarixi == Estoniyaning hududlari oʻrta asrlarda [[Tevton ordeni]] hududiga tegishli boʻlganligi sababli, Boltiqboʻyi nemislari Estoniya jamiyatida muhim rol oʻynab kelgan.. [[Fayl:Bundesarchiv_Bild_101I-010-0938-19,_Estland,_Angetretene_Soldaten.jpg|left|thumb|279x279px| Nemis qoʻshinlari Estoniyani bosib oldi, 1941-yil avgust]] 1802-yildan 1893-yilgacha [[Tartu universiteti]] [[Nemis tili|oʻrta nemis]] oliy taʼlim muassasasi edi — professorlarning 50%dan ortigʻi „Reyxsdeyche“ (<nowiki>"</nowiki>Reyx nemislari<nowiki>"</nowiki>), yana 40%i Boltiqboʻyi nemislarini tashkil etadi. [[Fayl:Msc_2007-Saturday,_09.00_-_11.00_Uhr-Moerk015_PraesEstland_Merkel.jpg|thumb|279x279px| Estoniya Prezidenti Toomas Xendrik Ilves Germaniya kansleri [[Angela Merkel]] bilan 2007-yilda 43-Myunxen xavfsizlik konferensiyasida.]] [[Birinchi jahon urushi]] oxirida (1918-yil fevralda) 1710-yilda rus tarkibiga kirgan Estoniya nemis qoʻshinlari tomonidan bosib olindi. Estonlar Mustaqillik urushi (1918—1920) davrida Sovet Rossiyasi va Germaniya qoʻmondonligi ostida boʻlgan Boltiqboʻyi Landesverga qarshi oʻz mustaqilligini himoya qilishga muvaffaq boʻlishdi. 1921-yilda Germaniya Estoniya mustaqilligini tan oldi va ikki davlat oʻrtasida diplomatik munosabatlar oʻrnatildi. 1939-yilda [[Uchinchi reyx|Uchinchi Reyx]] Estoniya bilan hujum qilmaslik toʻgʻrisida shartnoma imzoladi. 1939-yil oktyabr oyida Boltiqboʻyi nemislari Vartegauga majburan koʻchirildi. [[Ribbentrop va Molotov pakti|Molotov-Ribbentrop paktiga]] muvofiq, Estoniya SSSR manfaatlari zonasiga kiritilgan. 1940-yil 16-iyunda Sovet hukumati Estoniyaga ultimatum qoʻydi va keyin uni bosib oldi va qoʻshib oldi. Yangi hukmdorlar Estoniya elitasining koʻp qismini taʼqib qildilar va oʻldirdilar yoki deportatsiya qildilar. Germaniya Sovet Ittifoqiga bostirib kirgandan soʻng, 1941-yil avgustda Estoniya nemis qoʻshinlari tomonidan bosib olindi. Bosqin 1944-yil oktyabrgacha davom etdi. Nemis qoʻshinlari orqaga chekinganda, mamlakat [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] tarkibiga qayta qoʻshildi. [[Estoniya Sovet Sotsialistik Respublikasi|Estoniya SSR]] nomi ostida. 1991-yilda Estoniya oʻz mustaqilligini eʼlon qildi. Estoniya mustaqillikka erishganidan sakkiz kun oʻtib, Germaniya Estoniya bilan diplomatik munosabatlarni tikladi. == Diplomatik munosabatlar == Germaniya Boltiq boʻyi parlament guruhi [[Bundestag gfr parlamentidagi quyi palata|Bundestag]] va Riigikogu oʻrtasidagi munosabatlarni qoʻllab-quvvatlaydi. == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [http://www.auswaertiges-amt.de/sid_3D5FCB9B262B724892F318343D7D2A67/DE/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/Estland/Bilateral_node.html Das deutsche Auswartige Amt über die Beziehungen zu Estland] * [http://www.estemb.de/estland_und_deutschland Die estnische Botschaft in Berlin über die bilateralen Beziehungen] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180811223219/http://www.estemb.de/estland_und_deutschland |date=11-avgust 2018-yil }} * {{Veb manbasi|url=http://www.tallinn.diplo.de/Vertretung/tallinn/de/Startseite.html|sarlavha=Botschaft der Bundesrepublik Deutschland – Tallinn (deutsch und estnisch)|nashriyot=|sana=|qaralgan sana=8-noyabr 2011-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120101165834/http://www.tallinn.diplo.de/Vertretung/tallinn/de/Startseite.html|arxivsana=2012-01-01}} [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Estoniya]] [[Turkum:Estoniya]] [[Turkum:Xalqaro munosabatlar]] [[Turkum:Estoniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Estoniyaning tashqi siyosati]] 5csz059axf33hijs30vxjc6743ygi7x 0 880595 6221196 3916735 2026-07-31T12:14:32Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221196 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Germany_Oman_Locator.png|thumb|right]] '''Germaniya — Ummon munosabatlari''' [[Germaniya]] va [[Ummon Sultonligi|Ummon]] oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlar hisoblanadi. == Tarixi == 2011-yil dekabr oyida Germaniya Federal Prezidenti Kristian Vulf Ummonga davlat tashrifi bilan keldi. 2014-yil may oyida Berlinda ikki davlat diplomatlari o‘rtasida muzokaralar bo‘lib o‘tdi. 2016-yil mart oyida Germaniya tashqi ishlar vaziri [[Frank-Walter Steinmeier|Frank-Valter Shtaynmayer]] Ummon poytaxti Maskatga tashrif buyurdi. 2017-yil oktabr oyida Ummon tashqi ishlar vaziri Yusuf bin Alaviy Berlinda nemis hamkasbi bilan siyosiy muzokaralar o‘tkazdi. 2017-yil oktyabr oyida [[Bundestag gfr parlamentidagi quyi palata|Bundestag]] prezidenti Norbert Lammert Maskatda Germaniyaning yangi elchixonasini ochdi<ref name="cs">{{Veb manbasi|url=https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/laenderinformationen/oman-node/oman/228532|sarlavha=Oman - Federal Foreign Office<!-- Заголовок добавлен ботом -->|qaralgan sana=2018-12-27|arxivsana=2018-12-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181227181418/https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/laenderinformationen/oman-node/oman/228532}}</ref>. == Savdo == Germaniya Ummonning noneft sektoridagi asosiy iqtisodiy hamkorlaridan biridir. 2017-yilda Germaniyaning Ummonga eksporti 916,5 million [[Yevro|yevroni]] tashkil etdi. Germaniyaning Ummonga transport vositalari va ehtiyot qismlari, farmatsevtika mahsulotlari, plastmassalar, sanoat kimyoviy moddalari va mashinalar eksport qiladi. Germaniyaning Ummondan importi 2017-yilda 38,8 million yevroni tashkil qildi. Germaniya Ummon neft va gazining bevosita xaridori emas<ref name="cs">{{Veb manbasi|url=https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/laenderinformationen/oman-node/oman/228532|sarlavha=Oman - Federal Foreign Office<!-- Заголовок добавлен ботом -->|qaralgan sana=2018-12-27|arxivsana=2018-12-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181227181418/https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/laenderinformationen/oman-node/oman/228532}}</ref>. 2010-yil 4-aprelda „Investitsiyalarni rag‘batlantirish va himoya qilish to‘g‘risida“gi ikki tomonlama bitim kuchga kirdi. 2012-yilning 15-avgustida tomonlar Ummon va Germaniya o‘rtasida ikki tomonlama soliq to‘lash to‘g‘risidagi shartnomani imzoladilar, biroq hozircha u Berlin tomonidan ratifikatsiya qilinmagan. 2016-yilda Germaniyaning Ummonga to‘g‘ridan-to‘g‘ri kiritgan jami sarmoyasi 221 million yevroga baholanmoqda. Ummonda nemis sayyohlari soni ortib bormoqda, ular [[Yevropa]] aholisi tomonidan bu mamlakatga tashrif buyurish boʻyicha [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniyadan]] keyin ikkinchi oʻrinda turadi. == Diplomatik missiyalar == * Germaniyaning [[Maskat|Maskatda]] elchixonasi bor<ref>{{Veb manbasi|url=https://maskat.diplo.de/om-en|sarlavha=German Embassy Muscat - Federal Foreign Office<!-- Заголовок добавлен ботом -->|qaralgan sana=2018-12-27|arxivsana=2018-12-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181227133741/https://maskat.diplo.de/om-en}}</ref>. * Ummon [[Berlin|Berlinda]] elchixonasini yuritadi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.oman-embassy.de/|sarlavha=Botschaft des Oman in Berlin - oman-embassy.de<!-- Заголовок добавлен ботом -->|qaralgan sana=2018-12-27|arxivsana=2019-01-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190124023003/http://www.oman-embassy.de/}}</ref>. == Manbalar == {{Manbalar}} [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] [[Turkum:Ummon]] 1kevrd0y6yb3xugpkcstsk4ypfb36oc 6221205 6221196 2026-07-31T12:15:54Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari]] uchun yangi kalit: "Ummon" ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221205 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Germany_Oman_Locator.png|thumb|right]] '''Germaniya — Ummon munosabatlari''' [[Germaniya]] va [[Ummon Sultonligi|Ummon]] oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlar hisoblanadi. == Tarixi == 2011-yil dekabr oyida Germaniya Federal Prezidenti Kristian Vulf Ummonga davlat tashrifi bilan keldi. 2014-yil may oyida Berlinda ikki davlat diplomatlari o‘rtasida muzokaralar bo‘lib o‘tdi. 2016-yil mart oyida Germaniya tashqi ishlar vaziri [[Frank-Walter Steinmeier|Frank-Valter Shtaynmayer]] Ummon poytaxti Maskatga tashrif buyurdi. 2017-yil oktabr oyida Ummon tashqi ishlar vaziri Yusuf bin Alaviy Berlinda nemis hamkasbi bilan siyosiy muzokaralar o‘tkazdi. 2017-yil oktyabr oyida [[Bundestag gfr parlamentidagi quyi palata|Bundestag]] prezidenti Norbert Lammert Maskatda Germaniyaning yangi elchixonasini ochdi<ref name="cs">{{Veb manbasi|url=https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/laenderinformationen/oman-node/oman/228532|sarlavha=Oman - Federal Foreign Office<!-- Заголовок добавлен ботом -->|qaralgan sana=2018-12-27|arxivsana=2018-12-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181227181418/https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/laenderinformationen/oman-node/oman/228532}}</ref>. == Savdo == Germaniya Ummonning noneft sektoridagi asosiy iqtisodiy hamkorlaridan biridir. 2017-yilda Germaniyaning Ummonga eksporti 916,5 million [[Yevro|yevroni]] tashkil etdi. Germaniyaning Ummonga transport vositalari va ehtiyot qismlari, farmatsevtika mahsulotlari, plastmassalar, sanoat kimyoviy moddalari va mashinalar eksport qiladi. Germaniyaning Ummondan importi 2017-yilda 38,8 million yevroni tashkil qildi. Germaniya Ummon neft va gazining bevosita xaridori emas<ref name="cs">{{Veb manbasi|url=https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/laenderinformationen/oman-node/oman/228532|sarlavha=Oman - Federal Foreign Office<!-- Заголовок добавлен ботом -->|qaralgan sana=2018-12-27|arxivsana=2018-12-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181227181418/https://www.auswaertiges-amt.de/en/aussenpolitik/laenderinformationen/oman-node/oman/228532}}</ref>. 2010-yil 4-aprelda „Investitsiyalarni rag‘batlantirish va himoya qilish to‘g‘risida“gi ikki tomonlama bitim kuchga kirdi. 2012-yilning 15-avgustida tomonlar Ummon va Germaniya o‘rtasida ikki tomonlama soliq to‘lash to‘g‘risidagi shartnomani imzoladilar, biroq hozircha u Berlin tomonidan ratifikatsiya qilinmagan. 2016-yilda Germaniyaning Ummonga to‘g‘ridan-to‘g‘ri kiritgan jami sarmoyasi 221 million yevroga baholanmoqda. Ummonda nemis sayyohlari soni ortib bormoqda, ular [[Yevropa]] aholisi tomonidan bu mamlakatga tashrif buyurish boʻyicha [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniyadan]] keyin ikkinchi oʻrinda turadi. == Diplomatik missiyalar == * Germaniyaning [[Maskat|Maskatda]] elchixonasi bor<ref>{{Veb manbasi|url=https://maskat.diplo.de/om-en|sarlavha=German Embassy Muscat - Federal Foreign Office<!-- Заголовок добавлен ботом -->|qaralgan sana=2018-12-27|arxivsana=2018-12-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181227133741/https://maskat.diplo.de/om-en}}</ref>. * Ummon [[Berlin|Berlinda]] elchixonasini yuritadi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.oman-embassy.de/|sarlavha=Botschaft des Oman in Berlin - oman-embassy.de<!-- Заголовок добавлен ботом -->|qaralgan sana=2018-12-27|arxivsana=2019-01-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190124023003/http://www.oman-embassy.de/}}</ref>. == Manbalar == {{Manbalar}} [[Turkum:Germaniyaning ikki tomonlama aloqalari|Ummon]] [[Turkum:Ummon]] 7xjdbzbpybk0j3pfbmojwl7keeciw2w 0 885052 6221323 6153288 2026-07-31T13:43:42Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221323 wikitext text/x-wiki '''Turksat 4A''' 2014-yil 14-fevral kuni soat 23.09 da uchirilgan aloqa sun’iy yo‘ldoshi bo‘lib, qurilishida turk texnik xodimlari ham ishtirok etgan<ref name="turksat">{{Veb manbasi|sarlavha=Turksat 4A Uydusu|url=https://www.turksat.com.tr/tr/uydu/turksat-uydu/uydularimiz#sekme1|nashriyot=turksat.com.tr|arxivurl=https://archive.today/20170103114936/https://www.turksat.com.tr/tr/uydu/turksat-uydu/uydularimiz%23sekme1#sekme1|arxivsana=3 Ocak 2017|qaralgan sana=3 Ocak 2017}}</ref>. Sun'iy yo'ldosh Yaponiyaning Mitsubishi Electric kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan DS2000 platformasida qurilgan. '''Turksat 4A''' Qozog‘istondagi [[Boyqoʻngʻir (kosmodrom)|Bayqo‘ng‘ir kosmodromidan]] “Proton” tashuvchi raketasi bilan uchirildi. Sinov operatsiyalari taxminan 4 oy davomida 50 ° sharqiy orbitada amalga oshirildi. 2014-yil 9-iyun kuni u sinov orbitasini tark etdi va xizmat qilishi rejalashtirilgan 42° sharqiy orbitaga joylashdi. U 2014 yil iyun oyining oxiridan boshlab xizmat qila boshladi. 15 iyul<span> </span><span>2014-yil uchun rejalashtirilgan kanal o‘tishlari Ramazon oyi munosabati bilan teleradiokompaniyalar va tomoshabinlarning talabi yuqori bo‘lgani uchun keyinroq muddatga qoldirildi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=TV Kanal Geçişleri, İleri Bir Tarihe Ertelendi|url=http://www.turksat.com.tr/tr/haberler/265-tv-kanal-gecisleri-ileri-bir-tarihe-ertelendi|nashriyot=turksat.com.tr|arxivurl=https://archive.today/20140716044752/http://www.turksat.com.tr/tr/haberler/265-tv-kanal-gecisleri-ileri-bir-tarihe-ertelendi|arxivsana=16 Temmuz 2014|sana=14 Temmuz 2014|qaralgan sana=14 Temmuz 2014}}</ref></span>. <span>Turksat 4A ga o'tadigan televidenie va radio eshittirishlarining chastotasi o'zgarishi 2014 yil 17 sentyabrdan 2014 yil 18 sentyabrgacha bog'langan yarim tunda amalga oshirildi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Türksat 4A’ya Kanal Geçişleri Tamamlandı|url=http://www.turksat.com.tr/tr/haberler/277-turksat-4aya-kanal-gecisleri-tamamlandi-|nashriyot=turksat.com.tr|arxivurl=https://archive.today/20140926153706/http://www.turksat.com.tr/tr/haberler/277-turksat-4aya-kanal-gecisleri-tamamlandi-|arxivsana=26 Eylül 2014|sana=18 Eylül 2014|qaralgan sana=26 Eylül 2014}}</ref></span>. == Manba == {{Manbalar}} == Havolalar == * [https://www.youtube.com/watch?v=HErk3STVpzc TURKSAT 4A ishga tushirilgan video - TRT Haber (2014 yil 15 fevral)] * [https://www.turksat.com.tr/tr/uydu/turksat-uydu/uydularimiz#sekme1 Turksat 4A News haqida ma'lumot Rasmiy sayti]{{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20221215034016/https://www.turksat.com.tr/tr/uydu/turksat-uydu/uydularimiz#sekme1 |date=2022-12-15 }} da 2017 yil 3 Ocak 2017 tarihinde . * [https://www.turksat.com.tr/tr/turksat-frekans-listesi Turksat sun'iy yo'ldoshlarining chastotalar ro'yxati] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180830014812/https://www.turksat.com.tr/tr/turksat-frekans-listesi |date=2018-08-30 }} 26 Mayıs 2021 tarihinde * [http://www.n2yo.com/?s=39522 Turksat 4A Real Time sun'iy yo'ldosh kuzatish] Arxivlangan 4 Ocak 2017 tarihinde [[Turkum:Turkiya iqtisodiyoti]] tp97rb6stm64le6hw9o59lklm61vgt1 0 885618 6221572 6122910 2026-08-01T00:45:25Z InternetArchiveBot 58913 2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221572 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable sortable" !Year !English title !Chinese title !Role !Notes |- |2007 |''Sparkling Red Star'' |闪闪的红星 | | |- | rowspan="4" |2009 |''Overheard'' |窃听风云 |Zu | |- |''Trick or Cheat'' |爱出猫 |Xue Junhui |<ref>{{Veb manbasi|url=http://ent.sina.com.cn/m/c/2009-02-17/12152378710.shtml|sarlavha=电影《爱出猫》开机 陈伟霆不怕教坏歌迷(图)|sana=17 February 2009|nashriyot=Sina Corp|til=zh}}</ref> |- |''Split Second Murders'' |死神傻了 |Ke Le |<ref>{{Veb manbasi|url=http://yule.sohu.com/20090721/n265360345.shtml|sarlavha=邱礼涛新作《死神傻了》 黑色幽默剧情初探(图)|sana=21 July 2009|ish=Sohu|til=zh}}</ref> |- |''Seven 2 One'' |关人7事 |William |<ref>{{Veb manbasi|url=http://yule.sohu.com/20091027/n267767397.shtml|sarlavha=郑融三寸高鞋力攀陈伟霆 江湖大佬力追小女人|sana=27 October 2009|ish=Sohu|til=zh}}</ref> |- | rowspan="4" |2010 |''Beauty on Duty'' |美丽密令 |Qin Lang |<ref>{{Veb manbasi|url=http://ent.sina.com.cn/m/c/2009-11-28/07222788917.shtml|sarlavha=阿Sa自曝《美丽密令》与陈伟霆拍激烈床戏(图)|sana=28 November 2009|nashriyot=Sina Corp|til=zh}}</ref> |- |''Ex'' |前度 |Chen Yunping |<ref>{{Veb manbasi|url=http://ent.sina.com.cn/m/c/2010-06-02/08302975774.shtml|sarlavha=阿娇陈伟霆《前度》激吻剧照曝光|sana=2 June 2010|nashriyot=Sina Corp|til=zh}}</ref> |- |''All About Love'' |得闲炒饭 |Mike |<ref>{{Veb manbasi|url=http://ent.qq.com/a/20100728/000029.htm|sarlavha=周慧敏新片激情戏曝光 陈伟霆自称很紧张|sana=28 July 2010|nashriyot=Sina Corp|til=zh}}</ref> |- |''Lover's Discourse'' |恋人絮语 |Ah Bao (young) |<ref>{{Veb manbasi|url=http://ent.sina.com.cn/m/c/p/2010-12-16/10403178714.shtml|sarlavha=陈伟霆参演《恋人絮语》 恋上同学妈妈(组图)|sana=26 December 2010|nashriyot=Sina Corp|til=zh}}</ref> |- |2011 |''Hi, Fidelity'' |出轨的女人 |Bill / Ben | |- |2012 |''Triad'' |扎职 |Ah Ting |<ref>{{Veb manbasi|url=http://ent.sina.com.cn/m/c/2012-11-16/10153789247.shtml|sarlavha=《扎职》正式上映 谭耀文扶陈伟霆上位|sana=16 November 2012|nashriyot=Sina Corp|til=zh}}</ref> |- |2013 |''Hardcore Comedy'' |重口味毒菇求爱 |Ah Jie |<ref>{{Veb manbasi|url=http://yule.sohu.com/20130220/n366494911.shtml|sarlavha=陈伟霆瘦身出演吸毒者 陈静获提名收起性感|sana=20 February 2013|ish=Sohu|til=zh}}</ref> |- | rowspan="2" |2014 |''As the Light Goes Out'' |救火英雄 |Zhang Wenjian | |- |''Golden Brother'' |男人不可以穷 |Xue Keyong | |- |2015 |''Lost in Wrestling'' |五行攻略 |Ruo Nan |<ref>{{Veb manbasi|url=http://news.mtime.com/2011/03/23/1454191.html|sarlavha=陈伟霆出演3D电影 一人饰多角感精神分裂|sana=23 March 2011|ish=Mtime|til=zh|qaralgan sana=2022-12-16|arxivsana=2020-08-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200807122336/http://news.mtime.com/2011/03/23/1454191.html}}</ref> |- | rowspan="2" |2016 |''I Love That Crazy Little Thing'' |那件疯狂的小事叫爱情 |Jiang Yang | |- |''L.O.R.D: Legend of Ravaging Dynasties'' |爵迹 |Nether | |- | rowspan="2" |2017 |''The Founding of an Army'' |建军大业 |Triad boss ([[Kameo|Cameo]]) | |- |''While There's Still Time'' |日落之前，喝一杯 | |Vogue film<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.vogue.com.cn/voguefilm/people/news_15g3a214d4d3e063.html|sarlavha=《日落之前，喝一杯》：陈伟霆与白百何的巴黎梦与路|sana=22 June 2017|ish=Vogue|til=zh|qaralgan sana=2022-12-16|arxivsana=2019-12-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191220170631/https://www.vogue.com.cn/voguefilm/people/news_15g3a214d4d3e063.html}}</ref> |- | rowspan="3" |2018 |''Genghis Khan'' |战神纪 |[[Chingizxon|Temüjin]] | |- |''Air Strike'' |大轰炸 |Cheng Ting | |- |''Extinguished'' |熄灭 | |Short film<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.cntvan.com/2018/1224/121772.html|sarlavha=陈伟霆2018最美表演正片《熄灭》上线 演绎人性的复杂与温暖|sana=24 December 2019|ish=CNTVan|til=zh}}</ref> |- |2019 |''Adoring'' |宠爱 |Zhao Le | |- |2020 |''L.O.R.D: Legend of Ravaging Dynasties 2 '' |爵迹 2 : 冷血狂宴 |Nether |<ref>{{Veb manbasi|url=http://ent.163.com/18/0614/11/DK8PMSRO000380D0.html|sarlavha=《爵迹2》发角色海报 爵迹家族全阵容角色首曝光|sana=14 June 2018|ish=Netease|til=zh}}</ref> |- |2021 |''The Yinyang Master'' |侍神令 |Ci Mu | |- |TBA |''Faces in the Crowd'' |暴风 |Chen Jiadong | |- |TBA |''Bursting Point'' |爆裂点 |Jiang Ming | |- |} {| class="infobox biography vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline">William Chan</div> |- | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:180123上海_热血街舞团HD_2P._陈伟霆_1.jpg|frameless]]<div class="infobox-caption">Chan on Hot Blood Dance Crew</div> |- style="display:none;" | colspan="2" class="infobox-full-data" |<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> |- style="display:none" | colspan="2" | |- style="display:none" | colspan="2" | |} '''Uilyam Chan Vay-ting''' (1985-yil 21-noyabrda tugʻilgan) — gonkonglik qoʻshiqchi, raqqos va aktyor. 2003-yilda u " New Talent Singing Awards" tanlovida qatnashib, bir nechta mukofotlarni qoʻlga kiritdi. U qoʻshiqchilik faoliyatini 2006-yilda Cantopop guruhi Sun Boy'z guruhiga qoʻshilishdan boshlagan va 2008-yilda yakkaxon karerasini davom ettirish uchun guruhni tark etgan va oʻsha yili oʻzining debyut yakkaxon albomini chiqargan. Oʻshandan beri u jami 7 ta albom chiqardi. 2013-yildan boshlab u oʻz karerasini asta-sekin Xitoyga oʻtkazdi. U ''“Afsonalar qilichlari”'' (2014), ''“Mistik to‘qqizlik”'' (2016), “Zamonda ''yo‘qolgan sevgi”'' (2017), ''“Afsonalar asri”'' (2018) va ''“Novoland: Pearl tutilishi”'' (2021) teleseriallaridagi rollari bilan tanilgan. === 2008–2014: Yakkaxon karerasi === Guruh tarqalgach, Uilyam yakkaxon karerasini boshladi. 2008-yil sentyabr oyida Uilyam oʻzining birinchi yakkaxon albomi " ''Will Power'' " ni chiqardi va 2008-yilda Gonkong Jade Solid Gold eng yaxshi oʻnta musiqa mukofoti taqdimotida "Eng mashhur erkak" mukofotini qoʻlga kiritdi va RTHK Top 10 oltin qoʻshiqlar mukofotlarida eng istiqbolli mukofotni qoʻlga kiritdi. Keyingi yili Uilyam oʻzining ikkinchi yakkaxon albomi ''Warriorni'' chiqardi.Shuningdek, u Dragon TV ning ''Let's Shake It'' raqs dasturida ishtirok etgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://ent.qq.com/a/20090104/000373.htm|sarlavha=组图：《舞林大会》打破规则 六对六厮杀进决赛|ish=Tencent|sana=4 January 2009|til=zh}}</ref>. 2010-yildan 2013-yilgacha Uilyam yana toʻrtta albom chiqardi: ''Do You Wanna Dance'' (2010), ''Heads or Tails'' (2010), ''WOW'' (2011) va ''Pop It Up'' (2013). === 2020-yildan hozirgi kungacha: Asosiy mashhurligi === 2020-yilda Guo Jingmingning " ''LORD: Legend of Ravaging Dynasties 2'' " fantastik blokbasterining ikkinchi qismi onlayn translyatsiya orqali chiqdi. 2021-yilda Uilyam ''“Yinyang ustasi”'' fantastik filmida <ref>{{Veb manbasi|url=http://news.mtime.com/2020/08/07/1603431.html|sarlavha=陈坤&周迅奇幻新片《侍神令》曝预告|sana=August 7, 2020|ish=Mtime|til=zh|qaralgan sana=2022-12-16|arxivsana=2020-09-27|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200927130121/http://news.mtime.com/2020/08/07/1603431.html}}</ref> bosh antagonist, shuningdek, ''“Bo‘ron raqsi”'' kiberxavfsizlik dramasi <ref>{{Veb manbasi|url=http://www.chinadaily.com.cn/a/201805/11/WS5af55325a3103f6866ee7dc2.html|sarlavha=Pop idols feature cybersecurity-themed TV series|sana=11 May 2018|ish=China Daily}}</ref> va “ ''Novoland: Pearl Eclipse ” tarixiy fantastik dramasida bosh qahramon rolini o‘ynadi.'' <ref>{{Veb manbasi|url=http://www.bjnews.com.cn/ent/2020/05/08/725089.html|sarlavha=电视剧《斛珠夫人》首曝海报，杨幂陈伟霆再度合作|sana=8 May 2020|til=zh}}</ref> Uning boʻlajak asariga ''"Boʻronda tutilgan"'', " ''Borsting Point'' " filmlari va ''"Kelajak bilan sana'' " dramasi kiradi. 2022-yilda u ochiq havoda "Camping Life" estrada shousida muntazam ishtirok etdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.sohu.com/a/554337939_162758|sarlavha=《一起露营吧》西双版纳初体验，露营家族挑战雨林“飞拉达”|sana=5 June 2022|ish=Sohu|til=zh}}</ref>. == Diskografiya == === Albomlar === {| class="wikitable sortable" !Yil ! Inglizcha sarlavha ! Xitoy unvoni |- | 2008-yil | ''Will Power'' | |- | 2009-yil | ''Urush-ri-or'' | mín |- | rowspan="2" | 2010-yil | ''Raqsga tushishni hohlaysizmi'' | |- | ''Boshlar yoki dumlar'' | |- | 2011-yil | ''QOYIL'' | |- | 2012-yil | ''Uni oching'' | |- | 2015-yil | ''Kutish'' (EP) | lín |} {| class="wikitable sortable" !Yil ! Inglizcha sarlavha ! Xitoy unvoni ! Izohlar |- | 2010-yil | "Trend nima" | míngíngíní | Gillian Chung bilan<br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> Mandarin versiyasi "Sahnada" deb nomlangan |- | 2015-yil | "1121" | | |- | rowspan="2" | 2016-yil | "Tan olish" | lín | |- | "W loyihasi" | W mín | |- | 2017-yil | "Maftun boʻlgan" | lín | |- | rowspan="2" | 2019 | "Mening ayolim" | | <ref>{{Veb manbasi|url=https://k.sina.com.cn/article_3270824053_c2f4d07500100huj8.html?from=ent&subch=music|sarlavha=陈伟霆《My Lady》单曲MV上线 感知遗憾的重量|sana=23 September 2019|nashriyot=Sina Corp|til=zh}}</ref> |- | "Yovvoyi boʻri diskotekasi" | diskoteka | Gem Dong Baoshi bilan |- | 2020 | "Devorga koʻtarilish" | lín | |- | rowspan="2" | 2021-yil | "Aziz kelajak sevgilisi" | - | |- | "Konvoy" | mín | |- | 2022 | "Gullagan yillar" | língínzín | |} === Boshqalar === {| class="wikitable sortable" !Yil ! Inglizcha sarlavha ! Xitoy unvoni ! Izohlar ! {{abbr|Mnb.|Manba(lar)}} |- | 2017-yil | "Seni million yildan beri sevaman" | língín díngín | rowspan="3" | CCTV Yangi yil galasi uchun chiqish | <ref>{{Veb manbasi|url=http://ent.sina.com.cn/2017-01-27/doc-ifxzyxmt1421762.shtml|sarlavha=好嗨！鹿晗陈伟霆全新演绎《爱你一万年》|sana=January 27, 2017|ish=Sina|til=zh}}</ref> |- | 2018 | "Eng yaxshi sahna" | língjínjín | <ref>{{Veb manbasi|url=http://ent.163.com/18/0216/07/DAOHE3C400038FO9.html|sarlavha=陈伟霆再登春晚感慨：堅持夢想是正確的事情|sana=February 16, 2018|ish=Netease|til=zh}}</ref> |- | rowspan="2" | 2019 | "Men baxtga intilaman" | língíngíngíní | <ref name="strive">{{Veb manbasi|url=http://ent.163.com/19/0205/00/E77961F600038FO9.html|sarlavha=满满正能量 成龙陈伟霆邓伦演唱《我奋斗我幸福》|sana=February 5, 2019|ish=Netease|til=zh}}</ref> |- | "Yosh Osiyo" | língínín | CCTV Asia Cultural Gala uchun chiqish | <ref>{{Veb manbasi|url=http://www.takungpao.com/news/232108/2019/0515/288235.html|sarlavha=亚洲文明对话大会丨"亚洲文化嘉年华"亮相"鸟巢" 成龙、陈伟霆等港人参演|sana=May 15, 2019|ish=Takungpao|til=zh|qaralgan sana=2022-12-16|arxivsana=2022-07-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220705182152/http://www.takungpao.com/news/232108/2019/0515/288235.html}}</ref> |- | rowspan="2" | 2020 | "Yangi yil diskotekasi" | líǎngííí | CCTV Yangi yil galasi uchun chiqish | <ref>{{Veb manbasi|url=https://ent.163.com/20/0124/20/F3MDA5IB00038FO9.html|sarlavha=喜气洋洋陈伟霆宝石张艺兴《过年迪斯科》嗨翻天|sana=January 24, 2020|ish=Netease|til=zh}}</ref> |- | "Himoya qilish" | míng | CCTV Milliy kuni galasi uchun chiqish | - |- | rowspan="2" | 2021-yil | "Xayrli" | língzhín | CCTV Yangi yil galasi uchun chiqish | |- | "Yoshlik" | qín | CCTV Milliy kuni galasi uchun chiqish | - |- | rowspan="2" | 2022 | "Baxtli va farovon yil" | língíngín | CCTV Yangi yil galasi uchun chiqish | |- | "Xitoy taqdiri" | shíngín | CCTV Yoshlar kuni galasi uchun chiqish | - |} == Filmografiya == === Film === {| class="wikitable sortable" !Year !English title !Chinese title !Role !Notes |- |2007 |''Sparkling Red Star'' |闪闪的红星 | | |- | rowspan="4" |2009 |''Overheard'' |窃听风云 |Zu | |- |''Trick or Cheat'' |爱出猫 |Xue Junhui |<ref>{{Veb manbasi|url=http://ent.sina.com.cn/m/c/2009-02-17/12152378710.shtml|sarlavha=电影《爱出猫》开机 陈伟霆不怕教坏歌迷(图)|sana=17 February 2009|nashriyot=Sina Corp|til=zh}}</ref> |- |''Split Second Murders'' |死神傻了 |Ke Le |<ref>{{Veb manbasi|url=http://yule.sohu.com/20090721/n265360345.shtml|sarlavha=邱礼涛新作《死神傻了》 黑色幽默剧情初探(图)|sana=21 July 2009|ish=Sohu|til=zh}}</ref> |- |''Seven 2 One'' |关人7事 |William |<ref>{{Veb manbasi|url=http://yule.sohu.com/20091027/n267767397.shtml|sarlavha=郑融三寸高鞋力攀陈伟霆 江湖大佬力追小女人|sana=27 October 2009|ish=Sohu|til=zh}}</ref> |- | rowspan="4" |2010 |''Beauty on Duty'' |美丽密令 |Qin Lang |<ref>{{Veb manbasi|url=http://ent.sina.com.cn/m/c/2009-11-28/07222788917.shtml|sarlavha=阿Sa自曝《美丽密令》与陈伟霆拍激烈床戏(图)|sana=28 November 2009|nashriyot=Sina Corp|til=zh}}</ref> |- |''Ex'' |前度 |Chen Yunping |<ref>{{Veb manbasi|url=http://ent.sina.com.cn/m/c/2010-06-02/08302975774.shtml|sarlavha=阿娇陈伟霆《前度》激吻剧照曝光|sana=2 June 2010|nashriyot=Sina Corp|til=zh}}</ref> |- |''All About Love'' |得闲炒饭 |Mike |<ref>{{Veb manbasi|url=http://ent.qq.com/a/20100728/000029.htm|sarlavha=周慧敏新片激情戏曝光 陈伟霆自称很紧张|sana=28 July 2010|nashriyot=Sina Corp|til=zh}}</ref> |- |''Lover's Discourse'' |恋人絮语 |Ah Bao (young) |<ref>{{Veb manbasi|url=http://ent.sina.com.cn/m/c/p/2010-12-16/10403178714.shtml|sarlavha=陈伟霆参演《恋人絮语》 恋上同学妈妈(组图)|sana=26 December 2010|nashriyot=Sina Corp|til=zh}}</ref> |- |2011 |''Hi, Fidelity'' |出轨的女人 |Bill / Ben | |- |2012 |''Triad'' |扎职 |Ah Ting |<ref>{{Veb manbasi|url=http://ent.sina.com.cn/m/c/2012-11-16/10153789247.shtml|sarlavha=《扎职》正式上映 谭耀文扶陈伟霆上位|sana=16 November 2012|nashriyot=Sina Corp|til=zh}}</ref> |- |2013 |''Hardcore Comedy'' |重口味毒菇求爱 |Ah Jie |<ref>{{Veb manbasi|url=http://yule.sohu.com/20130220/n366494911.shtml|sarlavha=陈伟霆瘦身出演吸毒者 陈静获提名收起性感|sana=20 February 2013|ish=Sohu|til=zh}}</ref> |- | rowspan="2" |2014 |''As the Light Goes Out'' |救火英雄 |Zhang Wenjian | |- |''Golden Brother'' |男人不可以穷 |Xue Keyong | |- |2015 |''Lost in Wrestling'' |五行攻略 |Ruo Nan |<ref>{{Veb manbasi|url=http://news.mtime.com/2011/03/23/1454191.html|sarlavha=陈伟霆出演3D电影 一人饰多角感精神分裂|sana=23 March 2011|ish=Mtime|til=zh|qaralgan sana=2022-12-16|arxivsana=2020-08-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200807122336/http://news.mtime.com/2011/03/23/1454191.html}}</ref> |- | rowspan="2" |2016 |''I Love That Crazy Little Thing'' |那件疯狂的小事叫爱情 |Jiang Yang | |- |''L.O.R.D: Legend of Ravaging Dynasties'' |爵迹 |Nether | |- | rowspan="2" |2017 |''The Founding of an Army'' |建军大业 |Triad boss ([[Kameo|Cameo]]) | |- |''While There's Still Time'' |日落之前，喝一杯 | |Vogue film<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.vogue.com.cn/voguefilm/people/news_15g3a214d4d3e063.html|sarlavha=《日落之前，喝一杯》：陈伟霆与白百何的巴黎梦与路|sana=22 June 2017|ish=Vogue|til=zh|qaralgan sana=2022-12-16|arxivsana=2019-12-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191220170631/https://www.vogue.com.cn/voguefilm/people/news_15g3a214d4d3e063.html}}</ref> |- | rowspan="3" |2018 |''Genghis Khan'' |战神纪 |[[Chingizxon|Temüjin]] | |- |''Air Strike'' |大轰炸 |Cheng Ting | |- |''Extinguished'' |熄灭 | |Short film<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.cntvan.com/2018/1224/121772.html|sarlavha=陈伟霆2018最美表演正片《熄灭》上线 演绎人性的复杂与温暖|sana=24 December 2019|ish=CNTVan|til=zh}}</ref> |- |2019 |''Adoring'' |宠爱 |Zhao Le | |- |2020 |''L.O.R.D: Legend of Ravaging Dynasties 2 '' |爵迹 2 : 冷血狂宴 |Nether |<ref>{{Veb manbasi|url=http://ent.163.com/18/0614/11/DK8PMSRO000380D0.html|sarlavha=《爵迹2》发角色海报 爵迹家族全阵容角色首曝光|sana=14 June 2018|ish=Netease|til=zh}}</ref> |- |2021 |''The Yinyang Master'' |侍神令 |Ci Mu | |- |TBA |''Faces in the Crowd'' |暴风 |Chen Jiadong | |- |TBA |''Bursting Point'' |爆裂点 |Jiang Ming | |- |} === Forbes China Celebrity 100 === {| class="wikitable sortable" !Yil ! Daraja ! {{abbr|Mnb.|Manba(lar)}} |- | 2015-yil | 70 | <ref>{{Veb manbasi|url=https://www.forbes.com/sites/russellflannery/2015/05/13/2015-forbes-china-celebrity-list-full-list/|sarlavha=2015 Forbes China Celebrity List (Full List)|sana=13 May 2015|ish=Forbes|qaralgan sana=28 August 2019|arxivsana=2 June 2016|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160602025348/http://www.forbes.com/sites/russellflannery/2015/05/13/2015-forbes-china-celebrity-list-full-list/}}</ref> |- | 2017-yil | 21 | <ref>{{Veb manbasi|url=https://www.forbes.com/sites/russellflannery/2017/09/22/2017-forbes-china-celebrity-list-full-list/|sarlavha=2017 Forbes China Celebrity List (Full List)|ish=Forbes|sana=22 September 2017|qaralgan sana=29 September 2019|arxivsana=28 August 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190828054317/https://www.forbes.com/sites/russellflannery/2017/09/22/2017-forbes-china-celebrity-list-full-list/}}</ref> |- | 2019 | 23 | <ref>{{Veb manbasi|url=https://ent.sina.com.cn/s/m/2019-08-20/doc-ihytcitn0545378.shtml|sarlavha=福布斯中国发布100名人榜 吴京黄渤胡歌位列前三|nashriyot=Sina Corp|sana=20 August 2019|til=zh|qaralgan sana=28 August 2019|arxivsana=20 August 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190820131456/https://ent.sina.com.cn/s/m/2019-08-20/doc-ihytcitn0545378.shtml}}</ref> |- | 2020 | 40 | <ref>{{Veb manbasi|url=http://www.forbeschina.com/life/50975|sarlavha=福布斯中国发布2020名人榜，00后少年易烊千玺荣登榜首|sana=August 27, 2020|ish=Forbes China|til=zh}}</ref> |} == Havolalar == {{Start box}} {{succession box||before=[[Deep Ng]] 吳浩康|title=[[New Talent Singing Awards]] – Hong Kong Regional Finals winner|years=2003|after=[[Keith Wong]] 王琪 (王凱駿)}} {{S-end}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:1985-yilda tugʻilganlar]] hdxqg13wzgd7hbpmoa2s0cfj487jy6i 0 895098 6221368 6221143 2026-07-31T14:19:05Z Umarxon III 18267 + 6221368 wikitext text/x-wiki {{ism+familiya|Joʻrabek|Mirzamahmudov}} {{Davlat arbobi |ismi = Mirzamahmudov Joʻrabek Tursunpoʻlatovich |asl ismi = Мирзамаҳмудов Жўрабек Турсунпулатович   |tasvir = {{CSS image crop |Image = Bilateral Meeting Uzbekistan (011110509) (51497056354).jpg |bSize = 580|Location = right |cWidth = 270 |cHeight = 200 |oTop = 10 |oLeft = 320 |oRight = }} |uzunlik = 280px |izoh= |lavozimi = [[O‘zbekiston Respublikasi Energetika vazirligi|Oʻzbekiston Respublikasi Energetika vaziri]] |boshlanish davri = [[2022-yil]] [[29-sentyabr]]dan |tugash davri = [[2026-yil]] [[27-iyul]]gacha |prezident = [[Shavkat Mirziyoyev]] |premyer = [[Abdulla Oripov (siyosatchi)]] |oʻtmishdoshi = [[Alisher Sultonov]]<ref>{{cite web|url=https://www.gazeta.uz/oz/2022/09/29/minenergy/|title=Jo‘rabek Mirzamahmudov bosh vazir o‘rinbosari — energetika vaziri etib tayinlandi|publisher=[[gazeta.uz]]}}</ref> |vorisi =[[Sherzod Xoʻjayev]] |tavallud sanasi = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1979|10|23}} |tavallud joyi = {{TavalludJoyi|Uychi tumani}}, [[Namangan viloyati]] |mukofotlari ={{Doʻstlik ordeni}} |partiyasi = [[Oʻzbekiston Liberal Demokratik Partiyasi]] }} '''Joʻrabek Tursunpoʻlatovich Mirzamahmudov''' ({{lang-uz|Жўрабек Турсунпулатович Мирзамаҳмудов}}) — 2022-yildan 2026-yilgacha [[O‘zbekiston Respublikasi Energetika vazirligi|Oʻzbekiston Respublikasi Energetika vaziri]], 2020—2022-yillarda — Atom energetikasini rivojlantirish agentligi bosh direktori. == Biografiyasi == 1997—1999 — Toshkent kimyo texnologiyalari instituti talabasi. 1999—2001 — [[Umid jamgʻarmasi]] yoʻllanmasi boʻyicha AQShning Alabama universiteti talabasi. 2002—2003 — [[Buxoro neftni qayta ishlash zavodi]] muhandisi. 2003—2006 — „Oʻzlitineftgaz“ OAJ neft va gazni qayta ishlash texnologik-kompleksi boʻlimida muhandis, neft va gazni qayta ishlash va transportni gazga tayyorlash boʻlimi ilmiy-texnik kompleksi muhandisi, kichik ilmiy xodim, loyihalash boʻlimi 1-toifali muhandisi, yetakchi muhandisi. 2006—2012 — [[Oʻzbekneftgaz]] milliy xolding kompaniyasi tashqi iqtisodiy aloqalar va investitsiyalarni jalb qilish boshqarmasi bosh mutaxassisi, boshqarma boshligʻi oʻrinbosari, investitsiyalar dasturi va resurslarni prognozlashtirish bosh boshqarmasi boshligʻi oʻrinbosari — „Neftegazinvest“ korxonasi direktori. 2012—2014 — [[Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi|Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va sanoat vazirining]] oʻrinbosari. 2014—2017 — „Oʻzkimyosanoat“ davlat kompaniyasi boshqaruv raisining istiqbolli rivojlanish va investitsiyalar boʻyicha oʻrinbosari. 2017—2018 — [[Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi]] apparati geologiya, yoqilgʻi-energetika kompleksi, kimyo, neft-kimyo va metallurgiya sanoati masalalari axborot tahlil departamenti mudiri. 2018—2019 — Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi „Oʻzatom“ agentligi bosh direktori. 2019—2022 — Oʻzbekiston Respublikasi Eneretika vazirining birinchi oʻrinbosari — „Oʻzatom“ agentligi bosh direktori. 2022-2026 — [[O‘zbekiston Respublikasi Energetika vazirligi|Oʻzbekiston Respublikasi Energetika vaziri]]<ref>[https://web.archive.org/web/20220517205243/https://uzatom.uz/about/leadership/detail.php?ID=344 Oʻzbekiston Respublikasi atom energetikasini rivojlantirish agentligi bosh direktori]</ref>. == Mukofotlari == * [[2024-yil]] [[24-avgust]]da [[Doʻstlik ordeni]] bilan mukofotlangan<ref>{{cite web|url=https://president.uz/uz/lists/view/7491|title=Ўзбекистон Республикаси мустақиллигининг ўттиз уч йиллиги муносабати билан давлат хизматчилари ҳамда ишлаб чиқариш ва ижтимоий-иқтисодий соҳалар ходимларидан бир гуруҳини мукофотлаш тўғрисида}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [https://www.facebook.com/jurabek.mirzamahmudov Facebook sahifasi] * [https://www.instagram.com/jurabek.mirzamahmudov/ Instagram sahifasi] {{DEFAULTSORT:Mirzamahmudov, Joʻrabek}} {{Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining shaxsiy tarkibi}} [[Turkum:Oʻzbekiston yetakchilari]] [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha siyosatchilar]] c06m14vmgcrrlllrma085aipzvgja1r 6221383 6221368 2026-07-31T14:20:37Z Umarxon III 18267 + 6221383 wikitext text/x-wiki {{ism+familiya|Joʻrabek|Mirzamahmudov}} {{Davlat arbobi |ismi = Mirzamahmudov Joʻrabek Tursunpoʻlatovich |asl ismi = Мирзамаҳмудов Жўрабек Турсунпулатович   |tasvir = {{CSS image crop |Image = Bilateral Meeting Uzbekistan (011110509) (51497056354).jpg |bSize = 580|Location = right |cWidth = 270 |cHeight = 200 |oTop = 10 |oLeft = 320 |oRight = }} |uzunlik = 280px |izoh= |lavozimi = [[O‘zbekiston Respublikasi Energetika vazirligi|Oʻzbekiston Respublikasi Energetika vaziri]] |boshlanish davri = [[2022-yil]] [[29-sentyabr]]dan |tugash davri = [[2026-yil]] [[27-iyul]]gacha |prezident = [[Shavkat Mirziyoyev]] |premyer = [[Abdulla Oripov (siyosatchi)]] |oʻtmishdoshi = [[Alisher Sultonov]]<ref>{{cite web|url=https://www.gazeta.uz/oz/2022/09/29/minenergy/|title=Jo‘rabek Mirzamahmudov bosh vazir o‘rinbosari — energetika vaziri etib tayinlandi|publisher=[[gazeta.uz]]}}</ref> |vorisi =[[Sherzod Xoʻjayev]] |tavallud sanasi = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1979|1|13}} |tavallud joyi = {{TavalludJoyi|Uychi tumani}}, [[Namangan viloyati]] |mukofotlari ={{Doʻstlik ordeni}} |partiyasi = [[Oʻzbekiston Liberal Demokratik Partiyasi]] }} '''Joʻrabek Tursunpoʻlatovich Mirzamahmudov''' ({{lang-uz|Жўрабек Турсунпулатович Мирзамаҳмудов}}) — 2022-yildan 2026-yilgacha [[O‘zbekiston Respublikasi Energetika vazirligi|Oʻzbekiston Respublikasi Energetika vaziri]], 2020—2022-yillarda — Atom energetikasini rivojlantirish agentligi bosh direktori. == Biografiyasi == 1997—1999 — Toshkent kimyo texnologiyalari instituti talabasi. 1999—2001 — [[Umid jamgʻarmasi]] yoʻllanmasi boʻyicha AQShning Alabama universiteti talabasi. 2002—2003 — [[Buxoro neftni qayta ishlash zavodi]] muhandisi. 2003—2006 — „Oʻzlitineftgaz“ OAJ neft va gazni qayta ishlash texnologik-kompleksi boʻlimida muhandis, neft va gazni qayta ishlash va transportni gazga tayyorlash boʻlimi ilmiy-texnik kompleksi muhandisi, kichik ilmiy xodim, loyihalash boʻlimi 1-toifali muhandisi, yetakchi muhandisi. 2006—2012 — [[Oʻzbekneftgaz]] milliy xolding kompaniyasi tashqi iqtisodiy aloqalar va investitsiyalarni jalb qilish boshqarmasi bosh mutaxassisi, boshqarma boshligʻi oʻrinbosari, investitsiyalar dasturi va resurslarni prognozlashtirish bosh boshqarmasi boshligʻi oʻrinbosari — „Neftegazinvest“ korxonasi direktori. 2012—2014 — [[Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi|Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va sanoat vazirining]] oʻrinbosari. 2014—2017 — „Oʻzkimyosanoat“ davlat kompaniyasi boshqaruv raisining istiqbolli rivojlanish va investitsiyalar boʻyicha oʻrinbosari. 2017—2018 — [[Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi]] apparati geologiya, yoqilgʻi-energetika kompleksi, kimyo, neft-kimyo va metallurgiya sanoati masalalari axborot tahlil departamenti mudiri. 2018—2019 — Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi „Oʻzatom“ agentligi bosh direktori. 2019—2022 — Oʻzbekiston Respublikasi Eneretika vazirining birinchi oʻrinbosari — „Oʻzatom“ agentligi bosh direktori. 2022-2026 — [[O‘zbekiston Respublikasi Energetika vazirligi|Oʻzbekiston Respublikasi Energetika vaziri]]<ref>[https://web.archive.org/web/20220517205243/https://uzatom.uz/about/leadership/detail.php?ID=344 Oʻzbekiston Respublikasi atom energetikasini rivojlantirish agentligi bosh direktori]</ref>. == Mukofotlari == * [[2024-yil]] [[24-avgust]]da [[Doʻstlik ordeni]] bilan mukofotlangan<ref>{{cite web|url=https://president.uz/uz/lists/view/7491|title=Ўзбекистон Республикаси мустақиллигининг ўттиз уч йиллиги муносабати билан давлат хизматчилари ҳамда ишлаб чиқариш ва ижтимоий-иқтисодий соҳалар ходимларидан бир гуруҳини мукофотлаш тўғрисида}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [https://www.facebook.com/jurabek.mirzamahmudov Facebook sahifasi] * [https://www.instagram.com/jurabek.mirzamahmudov/ Instagram sahifasi] {{DEFAULTSORT:Mirzamahmudov, Joʻrabek}} {{Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining shaxsiy tarkibi}} [[Turkum:Oʻzbekiston yetakchilari]] [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha siyosatchilar]] rnev83j45484fsrxg1ktrmyx7lnmz54 0 904186 6221619 3711061 2026-08-01T03:40:20Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221619 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti|nomi=Utran|mavqe=Shahar|tasvir=|mamlakat=Hindiston|mintaqa turi=Shtat|mintaqa=Gujarat|tuman turi=Tuman|tuman=Surat tuman{{!}}Surat|asos solingan=|maydon=|balandlik_m=12|aholi=12894|sanalgan yil=2001|zichlik=auto|etnoxronim=|pochta indeksi=394105|avtomobil kodi=GJ 5|sayt={{URL|gujaratindia.com}}|koordinatalar={{coord|21.23|N|72.87|E|display=inline,title}}}} <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> '''Utran''' — [[Hindiston|Hindistonning]] [[Hindiston shtatlari|Gujarat shtatidagi]] [[Gujarot|Surat]] tumaniga qarashli [[Aholini ro'yxatga olish shaharchasi|aholini roʻyxatga olish shaharchasi]]. Utran Eng yaqin Surat aeroporti (21,9 km). Eng yaqin temir yoʻl stansiyasi Utran temir yoʻl stansiyasidir. == Geografiyasi == Utran {{Coord|21.23|N|72.87|E|}} manzilida joylashgan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Falling Rain Genomics, Inc — Utran |url=http://www.fallingrain.com/world/IN/9/Utran.html |qaralgan sana=2023-01-21 |arxivsana=2016-03-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160303192230/http://www.fallingrain.com/world/IN/9/Utran.html }}</ref>. Uning oʻrtacha balandligi 12 metr (39 fut) == Demografiyasi == 2001-yilgi holatga koʻra<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|arxivurl=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|arxivsana=2004-06-16|sarlavha=Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|qaralgan sana=1-noyabr 2008-yil|nashriyot=Census Commission of India}}</ref>, Utran aholisi 12 894 kishidan iborat. Aholining 54 foizini erkaklar, 46 foizini ayollar tashkil qiladi. Utran oʻrtacha savodxonlik darajasi 73% ni tashkil etadi, bu mamlakatdagi oʻrtacha 59,5% dan yuqori: erkaklar savodxonligi 80% va ayollar savodxonligi 64%. Utranda aholining 13 foizi 6 yoshgacha == Yana qarang == * [[Suratning diqqatga sazovor joylari roʻyxati|Suratning diqqatga sazovor joylari roʻyxati]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Surat tumani hududiy birliklari}} [[Turkum:Surat tumanidagi shahar va shaharchalar]] [[Turkum:Surat shahar atrofidagi hududlar]] [[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]] 9lnj6347p5hk2h9uz6jhgezm5b2oypj 0 920358 6221478 5188597 2026-07-31T15:09:52Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221478 wikitext text/x-wiki {{Zirxli mashina}} '''UR-77 „Meteorit“''' — [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet]] oʻzi yurar raketasi. 2S1 Gvozdika oʻzi yurar gaubitsasi asosida yaratilgan. UR-67<ref name="saper"/> oʻrniga 1978-yildan beri seriyali ishlab chiqarilgan. UR-77 jangovar paytida tanklarga qarshi minalangan maydonlarda harakatlanishga qodir. Dovonning kengligi taxminan 6 metr, uzunligi esa 80 metrdan 90 metrgacha. UR-77 piyodalarga qarshi minalarni tozalash uchun moʻljallanmaganiga qaramay, oʻrnatish piyodalarga qarshi mina maydonlarini Amerika [[M14 (mening)|M14]] bosimli minalaridan tozalab, kengligi 14 metrgacha boʻlgan oʻtish joylarini yaratishi mumkin.<ref name="saper"/> Minalarni tozalash portlashidan zarba toʻlqinining paydo boʻlishi bilan amalga oshiriladi, bu mina taʼsir qiladi. Biroq, toʻliq tozalash kafolatlanmaydi. Shunday qilib, masalan, ikki marta bosish sigortalari boʻlgan minalar (MVD-62 sugʻurtasi bilan TM-62 mina yoki № 5 Mk4 sugʻurtali Mk7), piyodalarga qarshi piyodalarga qarshi taʼsirli minalar buzilmagan holda qolishi mumkin. Magnit, seysmik va infraqizil portlash toʻlqiniga javob bermaydi.<ref name="saper">{{Veb manbasi|url=http://www.saper.etel.ru/texnica-2/yr-77.html|sarlavha=Установка разминирования УР-77|muallif=Веремеев Ю. Г.|qaralgan sana=2012-02-18|til=ru|arxivurl=https://web.archive.org/web/20111231192007/http://www.saper.etel.ru/texnica-2/yr-77.html|arxivsana=2011-12-31}}</ref> == Dizayn == UR-77 oʻrnatilishi 2S1 Gvozdika oʻzi yurar gaubitsasi asosida yaratilgan. Mashinada payvandlangan zirh mavjud boʻlib, uning orqa qismiga ikki zaryadli oʻq-dorilar yuki boʻlgan ishga tushirish moslamasi joylashtirilgan.<ref name="BT-473">''A. V. Karpenko'', Obozrenie otechestvennoy bronetankovoy texniki (1905—1995), str. 473</ref> Oʻrnatish brigadasi 2 kishini oʻz ichiga oladi:<ref name="saper"/> # Haydovchi mexanik; # Komandir-operator; == Qurollanish == Asosiy qurol sifatida minalardan tozalash qoʻllanadi. Bitta oʻrnatish ikkita zaryadni koʻtarishga qodir. Bir zaryad minalangan maydonda tomonlari 90x6 metr boʻlgan akoplarni tozalaydi. UR-77 oʻrnatilishi UZ-67, UZP-77 va ZRSh markalarining toʻlovlaridan foydalanishi mumkin.<ref name="ZRSh">{{Veb manbasi|url=http://www.oaoniii.ru/sredstva_razminirovaniya.html|sarlavha=Средства разминирования|muallif=|sana=|ish=|nashriyot=ОАО «НИИИ»|qaralgan sana=2012-03-22|til=ru|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131110141222/http://www.oaoniii.ru/sredstva_razminirovaniya.html|arxivsana=2013-11-10}}</ref><ref name="saper"/> Zaryadni ishga tushirish va minalardan tozalash jarayonida ekipaj avtomobil ichida qoladi. Minalardan tozalash portlovchi bilan toʻldirilgan neylon qobiq boʻlib, uning ichida portlovchi sim oʻtadi. Dushmanning mina maydoniga zaryadni etkazib berish parvoz paytida minadan tozalash zaryadini tortib olib, chang raketalari bilan amalga oshiriladi. Parvoz yoʻlining faol qismi oxirida raketalarni uzib, ajratish moslamasi ishga tushiriladi. Tormoz arqoni qoʻnayotganda tormoz zaryadini hosil qiladi. Zaryad tushgandan soʻng, mashina orqaga qaytadi, tormoz arqonini tortadi, zaryadni mina maydoniga tortadi va uni toʻgʻrilaydi. Boshqaruv panelidan simlar orqali detonatsiyaning elektr impulsi portlovchi kabelga beriladi, bu esa butun minadan tozalash zaryadining portlashini boshlaydi. Zaryadning portlashi natijasida mina maydonida minalar portlatiladi va unda uskunalar va xodimlar uchun oʻtish joyi hosil boʻladi. Bitta toʻliq minadan tozalash davri taxminan 3-5 minutni tashkil qiladi. Zaryadlash taxminan 30-40 daqiqa davom etadi.<ref name="saper"/> {| cellpadding="2" cellspacing="0" style="background:#fff; border-collapse:collapse; border:1px solid #996; line-height:1.5; font-size:95%; margin:1ex 0; text-align:center;" | colspan="10" |'''UR-77 oʻrnatish tomonidan ishlatiladigan toʻlovlarning ishlash koʻrsatkichlari jadvali<ref name="ZRSh"/><ref name="saper-67">{{Veb manbasi|url=http://www.saper.etel.ru/texnica-2/yr-67.html|sarlavha=Установка разминирования УР-67|muallif=Веремеев Ю. Г.|sana=|ish=|nashriyot=|qaralgan sana=2012-02-18|til=ru|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110710031118/http://www.saper.etel.ru/texnica-2/yr-67.html|arxivsana=2011-07-10}}</ref>''' |- style="vertical-align:top; text-align:center; border:1px solid #996;" | style="border:1px solid #996" width="9%" | Zaryadlash brendi | style="border:1px solid #996" width="9%" | Zaryadlash uzunligi, m | style="border:1px solid #996" width="9%" | Portlovchi moddalarning massasi, kg | style="border:1px solid #996" width="9%" | BB turi | style="border:1px solid #996" width="9%" | Diapazon, m | style="border:1px solid #996" width="9%" | Oʻtish uzunligi, m | style="border:1px solid #996" width="7%" | Oʻtish kengligi, m | style="border:1px solid #996" width="14%" | Qabul qilingan yil |- style="vertical-align:top; text-align:center;" | style="border:1px solid #996; text-align:left" | UZ-67 | style="border:1px solid #996" | 83 | style="border:1px solid #996" | 665 | style="border:1px solid #996" | TNT | style="border:1px solid #996" | 200/350 | style="border:1px solid #996" | 75…80 | style="border:1px solid #996" | 6 | style="border:1px solid #996" | 1967 yil |- style="vertical-align:top; text-align:center;" | style="border:1px solid #996; text-align:left" | UZP-77 | style="border:1px solid #996" | 93 | style="border:1px solid #996" | 725 | style="border:1px solid #996" | PVV-7 | style="border:1px solid #996" | 250/500 | style="border:1px solid #996" | 80..90 | style="border:1px solid #996" | 6 | style="border:1px solid #996" | 1977 yil |- style="vertical-align:top; text-align:center;" |- style="vertical-align:top; text-align:center;" | style="border:1px solid #996; text-align:left" | ZRSh | style="border:1px solid #996" | 6 | style="border:1px solid #996" | 41 | style="border:1px solid #996" | TGAF-25 | style="border:1px solid #996" | | style="border:1px solid #996" | 100 | style="border:1px solid #996" | 6 | style="border:1px solid #996" | |} == Havolalar == * [[Birinchi Chechen urushi|Birinchi]] va Ikkinchi Chechen urushi — rus qoʻshinlari tomonidan ishlatilgan.<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.otvaga2004.narod.ru/publ_w2/mtlb.htm|sarlavha=Незаслуженно забытый «трудяга» второй чеченской|muallif=Геннадий Жилин|sana=2006-07-01|ish=Журнал «Мир оружия» № 7 / 2006 г.|nashriyot=Военно-патриотический сайт «Отвага»|qaralgan sana=2012-06-04|til=ru|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120619193159/http://otvaga2004.narod.ru/publ_w2/mtlb.htm|arxivsana=2012-06-19}}</ref> 1995-yil 25-fevralda Grozniy yaqinida bir qator xatolar natijasida 28 ta rus maxsus kuchlari UR-77 otishmasidan halok boʻldi. Ikkinchi Chechen urushida qurilmalar ''"chechen aholi punktlarini yoʻq qilish"'' uchun, shuningdek , Komsomolskoye<ref name=":0">{{Veb manbasi|til=en-US|url=https://www.19fortyfive.com/2022/04/russias-meteorite-could-be-putins-secret-weapon-to-kill-ukraines-cities/|sarlavha=Russia’s ‘Meteorite’ Could Be Putin's Secret Weapon to Kill Ukraine's Cities|muallif=Sebastien Roblin|ish=19FortyFive|sana=2022-04-26|qaralgan sana=2022-05-01|arxivsana=2022-04-30|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220430093633/https://www.19fortyfive.com/2022/04/russias-meteorite-could-be-putins-secret-weapon-to-kill-ukraines-cities/}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.ridus.ru/news/164785|sarlavha=Спецназ «Русь»: Ты лучший! Ты можешь! Ты сделаешь!|qaralgan sana=2018-10-07|arxivsana=2018-10-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181007111648/https://www.ridus.ru/news/164785}}</ref> uchun janglarda turar-joy binolarini oʻqqa tutish uchun hujum quroli sifatida faol ishlatilgan.<ref name=":1">{{Veb manbasi|url=https://www.armyrecognition.com/ukraine_-_russia_conflict_war_2022/russian_army_using_ur-77_meteorite_mine_clearing_vehicles_to_destroy_buildings.html|sarlavha=Russian army using UR-77 Meteorite mine clearing vehicles to destroy buildings in Ukraine {{!}} Ukraine — Russia conflict war 2022 {{!}} analysis focus army defence military industry army|ish=www.armyrecognition.com|qaralgan sana=2022-08-18|arxivsana=2022-08-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220818093018/https://www.armyrecognition.com/ukraine_-_russia_conflict_war_2022/russian_army_using_ur-77_meteorite_mine_clearing_vehicles_to_destroy_buildings.html}}</ref> * Donbassdagi qurolli toʻqnashuv — rus qoʻshinlari<ref>{{Veb manbasi|til=en|url=https://sofrep.com/news/putin-using-ur-77-meteorite-mine-clearing-vehicles-as-offensive-weapons/|sarlavha=Putin Using UR-77 Meteorite Mine Clearing Vehicles as Offensive Weapons|muallif=Guy McCardle|ish=SOFREP|sana=2022-05-20|qaralgan sana=2022-08-18}}</ref> va KXDR qoʻshinlari tomonidan Donetsk aeroportiga hujum qilish paytida ishlatilgan.<ref>{{Veb manbasi|nashriyot=[[Lenta.ru]].|sarlavha=Взлетно-осадная полоса. Чем закончатся бои за донецкий аэропорт|url=https://lenta.ru/articles/2015/01/16/airport/|muallif=Дарья Лаптиёва|sana=2015-01-16|qaralgan sana=2018-01-29|iqtibos=Согласно последней информации, сепаратистами пошли на штурм донецкого аэропорта и использовали установку взрывного разминирования УР-77 «Метеорит»|til=ru|arxivsana=2017-05-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170504103807/https://lenta.ru/articles/2015/01/16/airport/}}</ref> Keyingi yillarda oʻrnatish UR-07 ning zamonaviy versiyasi bilan bir qatorda Ukraina tomonidan nazorat qilinmaydigan hududlardagi oʻquv poligonlarida va qurol saqlash joylarida bir necha bor kuzatilgan. Ular, shuningdek, Ukraina harbiylari tomonidan Rossiya Federatsiyasi, DXR va LPR qoʻshinlarining xandaqlarini yoʻq qilish uchun ishlatilgan;<ref name=":0" /><ref>{{Veb manbasi|nashriyot=[[ОБСЕ]].|sarlavha=Последние новости от Специальной мониторинговой миссии ОБСЕ в Украине на основе nинформации, поступившей по состоянию на 22 сентября 2017 года, 19:30|url=https://www.osce.org/ru/special-monitoring-mission-to-ukraine/345341|sana=2017-09-23|qaralgan sana=2022-04-09|iqtibos=22 сентября беспилотный летательный мини-аппарат (БПЛА) СММ обнаружил 3 инженерных машины разминирования (две УР-07 и одну УР-77).|til=ru|arxivsana=2022-04-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220409163916/https://www.osce.org/ru/special-monitoring-mission-to-ukraine/345341}}</ref><ref>{{Veb manbasi|nashriyot=[[ОБСЕ]].|sarlavha=Ежедневный отчет №269/2020 от 11 ноября 2020 года|url=https://www.osce.org/files/2020-11-11%20Daily%20%20Report_RUS.pdf|sana=2020-11-11|qaralgan sana=2022-04-09|iqtibos=установка дистанционного разминирования (УР-07 «Пересортировка»).|til=ru|arxivsana=2021-04-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210415081243/https://www.osce.org/files/2020-11-11%20Daily%20%20Report_RUS.pdf}}</ref> * Suriya fuqarolar urushi — Rossiya va Suriya kuchlari tomonidan foydalanilgan, Damashq jangida foydalanilgan;<ref name=":0" /> * [[Rossiyaning Ukrainaga bosqini (2022)|Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi]] — rus qoʻshinlari tomonidan Ukrainaga bostirib kirish paytida Mariupol va Rubijnega hujum qilish paytida ishlatilgan. 2022-yil 21-aprel holatiga koʻra, toʻrtta UR-77 yoʻq qilingan, toʻqqiztasi Ukraina tomoni tomonidan qoʻlga olingan yoki tashlab ketilgan.<ref name=":0" /> Shuningdek, ular hujumkor maqsadlarda shahar bloklarini oʻqqa tutishda (xususan, Rubijnoye uchun janglarda) ishlatilganligi qayd etildi.<ref name=":1" /> == Mashinani baholash == XXI-asrning boshlarida ham jangovar fazilatlari boʻyicha UR-77 ga teng keladigan Amerika qurilmalari . Koʻprik oʻrniga AVLB koʻprigi qatlamiga M58 MICLIC kengaytirilgan minalardan tozalash zaryadining ikkita toʻplamini joylashtirish eng yaxshi yechim emasligiga rozi boʻling (ayniqsa, amerikaliklarning oʻzlari tan olganlari sababli, 1991-yilda „Choʻl boʻroni“ operatsiyasi paytida bunday qurilmalardan (AVLM) foydalanish tajribasi shuni koʻrsatdiki, yarmida ishga tushirish muvaffaqiyatsiz tugaydi). UR-67 qurilmalari 1973-yildagi Arab-Isroil urushi va Afrika va Indixitoydagi bir qator boshqa urushlar paytida sinovdan oʻtkazildi. Ulardan foydalanish tajribasi UR-77 ni tugʻdirdi, unda UR-67 ga xos boʻlgan kamchiliklar bartaraf etildi. Andoza: Iqtibosni tugatish. == Muzey eksponatlari == * UMMC muzey majmuasi Yuqori Pyshma, [[Sverdlovsk viloyati]] . * Harbiy texnika muzeyi. G.Sovetsk. [[Kaliningrad viloyati]] . == Manbalar == <references group="" responsive="1"></references> == Adabiyot == * A. V. Karpenko. Obozrenie otechestvennoy bronetankovoy texniki (1905-1995). — Sankt-Peterburg: „Nevskiy Bastion“, 1996. — 480 s. — 10 000 ekz. * Karpenko A. V. Reaktivnaya ustanovka razminirovaniya UR-77 „Meteorit“ // Sovremennie reaktivnie sistemi zalpovogo ognya. — S. 66, 67. — 76 s. * Ustanovka razminirovaniya UR-77. Prakticheskoe rukovodstvo po ekspluatatsii. — Voennoe izdatelstvo Ministerstva oboroni Rossiyskoy Federatsii, 1993. — S. 8, 9. — 104 s. == Havolalar == * {{Veb manbasi|muallif=|url=http://www.saper.etel.ru/texnica-2/yr-77.html|sarlavha=Установка разминирования УР-77|til=|arxivurl=https://web.archive.org/web/20111231192007/http://www.saper.etel.ru/texnica-2/yr-77.html|arxivsana=2011-12-31|qaralgan sana=2010-10-31}} // saper.etel.ru * [http://rutube.ru/tracks/779624.html?v=36d24527ed61545ba2394e9b201e75b2 Fragment dok. filma ob ustanovke] (nedostupnaya ssilka) * [http://rg.ru/2016/04/15/protiv-sirijskih-boevikov-primenili-neobychnoe-oruzhie.html Protiv siriyskix boevikov primenili neobichnoe orujie] // 15.04.2016 ** [https://www.youtube.com/watch?v=Fq8uUMjkteQ Boevoe primenenie UR-77] v Sirii (video) [[Turkum:1977 yilda SSSRda paydo bo'lgan]] 4qtfn5jp6p98zf5861gck1a10p7xk7i 1 920433 6221294 3637113 2026-07-31T12:36:32Z AnvarxonM 75105 AnvarxonM [[Munozara:Oʻzbekistonda toʻp surgan xorijlik futbolchilar]] sahifasini [[Munozara:Oʻzbekiston Superligasida toʻp surgan xorijlik futbolchilar roʻyxati]]ga koʻchirdi 3637110 wikitext text/x-wiki {{Oʻzbekiston futboli loyihasi}} bpdqqyv9kfu2vbjkgnfimcv9e3qklni 0 925910 6221638 6126205 2026-08-01T05:28:58Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221638 wikitext text/x-wiki {{Olim bilgiqutisi | ismi = Valery Legasov | tasvir = Valery Legasov — IAEA 02790039 (5612537521).jpg | tasvir_eni = | izoh = | tugʻilgan_sanasi = {{birth date|df=y|1936|9|1}} | tugʻilgan_joyi = [[Tula, Rossiya|Tula]], [[Rossiya Sovet Federativ Sotsial Respublikasi|Rossiya SFSR]], [[Sovet ittifoqi]] | vafot_sanasi = {{vafot sanasi va yoshi|1988|4|27|1936|9|1}} | vafot_joyi = [[Moskva]], Rossiya SFSR, Sovet Ittifoqi | istiqomat_joylari = | fuqaroligi = | millati = | sohasi = | ish_joylari =[[Kurchatov instituti]] <br /> [[Moskva fizika-texnika instituti]] <br /> [[Moskva davlat universiteti]] | institutlar = | alma_mater = [[D. Mendeleyev nomidagi Rossiya Kimyo-texnologiya universiteti]] | tezis_sarlavhasi = | akademik_rahbarlari =Isaak Kikoin | mashhur_shogirdlari = | mashhur_ishlari = | oʻtkazayotgan_taʼsiri = | koʻrsatgan_taʼsiri = | mukofotlari = [[Rossiya Federatsiyasi qahramoni]] <br />[[Lenin nomidagi]]<br />[[Mexnat qizil bayroq oʻrdeni]] | turmush_oʻrtogʻi = Margarita Mikhailovna Legasova | dini = | vebsayt = }} '''Valeriy Alekseyevich Legasov''' ({{Lang-ru|Валерий Алексеевич Легасов}} ; 1936-yil 1-sentyabr&nbsp; −1988-yil 27 aprel) — sovet va rus [[Anorganik kimyo|anorganik kimyogari]], Sovet Ittifoqi Fanlar akademiyasining aʼzosi. Hozirda Valeriy Legasov asosan [[Chernobil fojiasi|Chernobil fojiasini]] bartaraf etish va tergov natijalarini [[Vena (shahar)|Venadagi]] [[Atom energiyasi boʻyicha xalqaro agentlik|Xalqaro Atom Energiyasi Agentligiga]] (MAGATE) taqdim etishdagi faoliyati bilan yodga olinadi. == Hayotning boshlangʻich davri == Valeriy Alekseyevich Legasov −1936-yil 1-sentyabrda [[Rossiya Sovet Federativ Sotsialistik Respublikasi|Rossiyaning]] [[Tula (shahar)|Tula]] shahrida oddiy ishchisi oilasida tugʻilgan<ref name="newtimes">{{Kitob manbasi|title=New Times|url=https://books.google.com/books?id=G_FVAAAAYAAJ|page=58|year=1996|publisher=New Times Publishing House}}</ref><ref>{{Kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=UoPVBgAAQBAJ|title=Producing Power: The Pre-Chernobyl History of the Soviet Nuclear Industry|first=Sonja D.|last=Schmid|year=2015|isbn=9780262028271}}</ref><ref>{{Cite journal|journal=American Association for the Advancement of Slavic Studies|year=1988|page=24|title=The Current Digest of the Soviet Press|url=https://books.google.com/books?id=byrvAAAAMAAJ}}</ref>. [[Kursk shahri|Kurskdagi]] oʻrta maktabda oʻqigan<ref name="newtimes" />. 1949-1954 yillarda Moskvadagi 56-maktabda oʻqigan va uni oltin medal bilan tamomlagan<ref name="newtimes" />. Valeriy Legasov uyatchan o‘quvchi bo‘lganligiga qaramay ham o‘quv ishlarida, ham ijtimoiy faoliyatda aʼlo darajada bo‘lgan, maktab [[Butunittifoq leninchi kommunistik yoshlar soyuzi|komsomol]] qo‘mitasiga kotib etib saylangan<ref name="legasova" />. 1953-yil davomida u komsomol qoʻmitasiga uning aʼzolarining befarqligi va passivligini bartaraf etish uchun islohotlarni taklif qilgan<ref name="legasova"/>. Bu gʻoyalar rasmiylar tomonidan tezda yoʻq qilingan. Uning direktori Legasov „katta odam, boʻlajak davlat arbobi, isteʼdodli tashkilotchi“ ekanligini taʼkidladi. Direktori Valeriy — [[Falsafa|faylasuf]], tarixchi, muhandis boʻlishi mumkin. . ." deb taxmin qilgan<ref name="legasova" />. Hozir maktab uning nomi bilan atalgan va kiraverishda uning bronza byusti oʻrnatilgan. Ikki yil davomida u VLKSM qoʻmitasining boʻshatilgan kotibi boʻlib ishladi, Sovet okrug komsomol qoʻmitasi byurosiga va Moskva shahar komsomol qoʻmitasiga saylandi.  1961-yilda u Mendeleyev nomidagi Moskva kimyo-texnologiya institutining fizik-kimyoviy muhandislik fakultetini tamomlagan<ref name="Marples">{{Kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=JJqvCwAAQBAJ|title=Ukraine under Perestroika: Ecology, Economics and the Workers' Revolt|first=David|last=Marples|page=21|year=1991|isbn=9781349108800}}</ref> u yerda yadro yoqilgʻisini qayta ishlash va utilizatsiya qilishni oʻrgangan<ref name="tapes"/>. == Shaxsiy hayoti == Legasov Margarita Mixaylovnaga uylangan va ularning Inga Legasova va Aleksey Valeryevich Legasov ismli ikki farzandi bor edi<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Как убивали академика Легасова, который провел собственное расследование Чернобыльской катастрофы |language=ru |work=www.mk.ru |url=https://www.mk.ru/social/2017/04/25/kak-ubivali-akademika-legasova-kotoryy-provel-sobstvennoe-rassledovanie-chernobylskoy-katastrofy.html}}</ref><ref name=":0">{{Kitob manbasi |last=Higginbotham |first=Adam |date=2019 |title=[[Midnight in Chernobyl|Midnight in Chernobyl: The Untold Story of the World's Greatest Nuclear Disaster]] |language=en |publisher=Simon and Schuster |isbn=9781501134616 |quote=Inga Legasova. |page=[https://archive.org/details/midnightincherno0000higg/page/423 423]}}</ref><ref>{{Veb manbasi|muallif=Choiniere|ism=Alyssa|sarlavha=Valery Legasov: 5 Fast Facts You Need to Know|url=https://heavy.com/news/2019/06/valery-legasov/|ish=Heavy.com|til=en|sana=2 June 2019|qaralgan sana=2023-04-15|arxivsana=2019-06-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190603203637/https://heavy.com/news/2019/06/valery-legasov/}}</ref>. Uning Misha va Valerik ismli ikki nabirasi ham bor edi. Shaxsiy hayotida u sheʼrlar yozgan va uning nashr etilishini ragʻbatlantirgan. U rus va xorijiy adabiyotlarni, xususan, [[Yuriy Bondarev]] asarlarini oʻqishni yaxshi koʻrgan rafiqasi bilan teatrga tez-tez tashrif buyurdi<ref name="legasova"/>. U xotini va bolalari bilan tez-tez mashinada ekskursiyalarga borgan va mamlakatning koʻp joylarini koʻrgan<ref name="legasova" />. Boshqa viloyatlarga safar qilganida, baʼzan oʻzining ilmiy vazifalari doirasida yaqin atrofdagi madaniy, sanʼat va diniy maskanlarga tez-tez borib turardi<ref name="legasova" />. Legasov dindor emas edi, lekin diniy tarix va merosga juda qiziqardi<ref name="legasova" />. 1978-yil dekabr oyidan boshlab Legasovlar oilasi chow-chou chorva mollarini saqlashdi<ref name="legasova" />. == Ish faoliyati == Taxminan ikki yil davomida Legasov Tomsk-7 shahridagi Sibir kimyo kombinatida muhandis, navbatchilik boshligʻi boʻlib ishladi. U bu yumushni keyingi tadqiqotlar uchun asos boʻladigan amaliy tajriba orttirish uchun oldi<ref name="tapes"/>. [[Tomsk universiteti|Tomsk politexnika universitetida]] gazsimon boʻlinish reaktorida gazsimon uran geksaxloridini tadqiq qilishni boshlagan<ref name="tapes" />. Biroq, Kanadada Nil Bartlett tomonidan erishilgan yutuqlar haqidagi yangiliklar Legasovning qiziqishini asil gaz kimyosiga oʻtkazishiga sabab boʻldi<ref name="tapes" />. 1962-yilda [[Kurchatov Instituti|Kurchatov atom energiyasi institutining]] molekulyar fizika kafedrasi aspiranturasiga oʻqishga kirdi<ref name="redatom">{{Kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=Y3MJq8w8sKsC|title=Red Atom: Russia's Nuclear Power Program from Stalin to Today|last=Josephson|first=Paul R.|year=2005|isbn=9780822978473}}</ref>{{Rp|261}}avval kichik, keyin katta ilmiy xodim, nihoyat, laboratoriya mudiri<ref name=":1">{{Kitob manbasi|last=Bogunenko|first=N.|title=Heroes of the Atomic Project|publisher=Sarov|year=2005|isbn=5951500052|pages=447–448}}</ref><ref name=":0"/>. 1967-yilda  u Kurchatov institutida [[Isaak Kikoin]] rahbarligida asil gazlar birikmalarining sintezi va ularning xossalarini oʻrganish boʻyicha nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan<ref name="redatom" />{{Rp|261}}1967-yilda [[Fan nomzodi|nomzodlik]], 1972-yilda [[kimyo]] fanlari doktori ilmiy darajasini oldi<ref>{{Kitob manbasi|last={{nobr|Богуненко Н. Н.}}, {{nobr|Пилипенко А. Д.}}, {{nobr|Соснин Г. А.}}|title=Geroi atomnogo proekta|edition={{nowrap|3000 экз}}|location=Sarov|date=2005|publisher=FGUP „RFYaTs-VNIIEF“|page=448|isbn=5-9515-0005-2|ref=Bogunenko i dr.}}</ref>. Baʼzi bosqichlarda Legasov kimyoviy tajriba natijasida yuzida jarohatlar va mayda chandiqlarni boshdan kechirdi<ref name="legasova"/>. 1976-yilda Legasov Sovet Ittifoqi Fanlar akademiyasining muxbir aʼzosi etib saylanadi<ref>{{Kitob manbasi|title=Biographical Dictionary (in Russian)|publisher=Moscow State University|year=2004|isbn=5-211-05034-7|location=Moscow|pages=448}}</ref><ref>{{Veb manbasi|muallif=Zubacheva|ism=Ksenia|sana=2019-06-04|sarlavha=Who was Valery Legasov, the Soviet scientist that saved the world from Chernobyl?|url=https://www.rbth.com/history/330459-valery-legasov-chernobyl|qaralgan sana=2020-10-20|ish=www.rbth.com|til=en-US}}</ref>. 1978-1983 yillarda [[Moskva fizika-texnika instituti]] professori<ref name="schmid">{{Kitob manbasi|last=D. Schmid|first=Sonja|title=Producing Power: The Pre-Chernobyl History of the Soviet Nuclear Industry|date=2015|publisher=MIT Press|isbn=978-0262028271|page=[https://archive.org/details/producingpowerpr0000schm/page/182 182]|url=https://archive.org/details/producingpowerpr0000schm}}</ref> va 1981-yilda SSSR Fanlar akademiyasining fizik kimyo va noorganik materiallar texnologiyasi boʻlimining haqiqiy aʼzosi boʻlgan.  U Oʻrta Mashinasozlik vazirligi Fan va Texnologiya Kengashi aʼzosi edi<ref name="tapes"/>. 1983-yildan to vafotigacha Moskva davlat universitetining kimyo fakulteti radiokimyo va kimyoviy texnologiya kafedrasi mudiri lavozimida ishlagan<ref name="schmid" />. 1983-yilda<ref name="schmid" /> Kurchatov atom energiyasi instituti direktorining ilmiy ishlar boʻyicha birinchi oʻrinbosari boʻldi<ref>{{Cite journal|url=https://books.google.com/books?id=ogYAAAAAMBAJ|title=A Soviet Expert Discusses Chernobyl|year=1987|journal=Bulletin of the Atomic Scientists|volume=43|issue=6|page=32|bibcode=1987BuAtS..43f..32L|last=Legasov|first1=Valery|doi=10.1080/00963402.1987.11459553}}</ref>. Valeriyning hamkasbi Yu. A.Ustynyuk Legasov haqida shunday degan edi: „Uni men bilgan barcha yirik tashkilotchi olimlardan keskin ajratib turuvchi asosiy fazilati — bu ishga o‘zgacha fidoyiligi edi. Ish insonning hayotining deyarli yagona maʼnosi edi.“<ref name="legasova"/>. Legasov vodorod energetikasini yadro energetikasining qoʻshimcha mahsuloti sifatida, yadro energetikasi strategiyasi, energiya ishlab chiqarish xavfsizligi va noodatiy birikmalar sintezini tadqiq qiladi va u institut faoliyatida eʼtibordan chetda qolgan joy deb hisoblagan<ref name="tapes"/>. Uning rahbarligida anorganik kimyoning eng yangi boʻlimi boʻlmish asil gazlar kimyosi fanida yangi maktab yaratiladi<ref name=":1"/>. Reaktor dizayni ustida ishlash institutdagi kimyogar uchun cheklangan edi, lekin u oʻrniga tegishli texnologiyalarga eʼtibor qaratdi, shuningdek, institutni boshqarishda yordam berdi<ref name="tapes" />.{{Quote|Men haqiqiy xavf-xatarlarni, yadroviy energetikaning boshqa energetika tizimlari tahdidlari bilan haqiqiy tahdidlarini solishtirishga qiziqdim. Men asosan atom energiyasiga muqobil energiya manbalaridagi xavf-xatarlarni aniqlab, ishtiyoq bilan ishlaganim shu edi<ref name="tapes"/>}}Viktor Alekseyevich Sidorenko kabi hamkasblari bilan bir qatorda, Legasov uskunalarning sifati, yaxshi konstruksiyalanmagani, operatorlarning tayyorlanmaganligi va trenajyorlarni oʻrgatishning yetishmasligidan xavotirda edi<ref name="tapes">{{Veb manbasi|url=https://legasovtapetranslation.blogspot.com/|sarlavha=The Legasov Tapes|ish=legasovtapetranslation.blogspot.com|qaralgan sana=2020-04-10}}</ref>.{{Quote|Bizning yadro tizimlarida yaxshi boshqaruv tizimlari va diagnostika tizimlari juda kambagʻal edi... Men Sovet Ittifoqida biron bir malakaga ega boʻlgan [yadro xavfsizligi tahlilini] koʻtargan va koʻrib chiqqan birorta guruhni koʻrmadim. RBMK reaktoriga kelsak, bilasizki, reaktor doiralarida u yomon reaktor deb hisoblangan. Viktor Alekseyevich Sidorenko buni bir necha bor tanqid qilgan edi. Ammo bu reaktor xavfsizlik nuqtai nazaridan yomon hisoblanmadi. Xavfsizlik nuqtai nazaridan, men muhokamalardan tushunganimdek, u hatto yaxshiroq boʻlib chiqdi. Iqtisodiy sabablarga koʻra yomon deb hisoblangan ... Men ushbu qurilmaga qaraganimda, masalan, ekstremal vaziyatlarda ishlaydigan xavfsizlik tizimlarining gʻayrioddiy va, mening fikrimcha, etarli darajada qurilishi meni chalkashtirib yubordi. [Men] reaktorlarning keyingi avlodi xavfsizroq boʻlishi zarurligi haqida gapira boshladim; Men xavfsizroq reaktorlar sari keyingi qadamlar sifatida taqdim qilmoqchi boʻlgan TTER reaktorlari yoki suyuq tuz reaktorlari. Ammo bu vazirlikda boʻronga sabab boʻldi. Gʻazab boʻroni<ref name="tapes"/>}} [[Fayl:Valery_Legasov_—_IAEA_02790061_(5613133650)_(cropped).jpg|thumb| Valeriy Legasov]] 1984-yildan 1985-yilgacha Legasov boshqa mutaxassislar bilan birga mamlakatdagi kimyo tadqiqotlari holatini koʻrib chiqdi va uning ogʻir ahvolda ekanligini aniqladi<ref name="legasova"/>. Uning rahbarligida ilmiy muassasalarni tashkil etish va moliyalashtirish bo‘yicha bir qator keskin islohotlar loyihasi ishlab chiqildi<ref name="legasova" />. Takliflar mavjud ilmiy rahbariyatning jiddiy qarshiligini keltirib chiqardi<ref name="legasova" />. Legasov barcha yetakchi olimlarni yangi tashkilotga qo‘shishga harakat qilgan bo‘lsa-da, ko‘pchilik Legasovga yuqori darajadagi rahbarlik lavozimi berilishiga eʼtiroz bildirishdi va uni yangi boshlovchi deb hisoblashdi<ref name="legasova" />. Chernobil halokatida alkogolizm, haddan tashqari ambitsiya yoki aybdorlikda ayblash kabi yomon mish-mishlar tarqala boshladi<ref name="legasova" />.{{Quote|...atom energetikasini rivojlantirishda hammasi yaxshi emasligiga meni ishontirgan maʼlumotlar, menga koʻrinib turganidek... Ilm-fan tashkilotlari kuchayib emas, zaiflasha boshladi. Sekin-asta, bir paytlar mamlakatdagi eng qudratli boʻlganlar, ular zamonaviy asbob-uskunalar standartini yoʻqotishni boshladilar. Xodimlar qariy boshladi. Kamroq yoshlar qoʻshildi. Yangi yondashuvlar mamnuniyat bilan qabul qilinmadi. Asta-sekin, sezilmas, lekin sodir boʻlayotgandi... Men bularning barchasiga guvoh boʻldim, lekin bu boradagi umumiy bayonotlar dushmanlik bilan qabul qilinar ekan, jarayonga sof professional tarzda aralashish menga qiyin boʻldi. Chunki noprofessionalning o‘z ishiga qandaydir tushuncha kiritishga urinishini qabul qilib bo‘lmaydi... Reaktor muhandisligidagi ilmiy ruh va ilmiy muhit asta-sekin muhandislik irodasiga, go‘yo vazirga bo‘ysunishni boshladi. boʻladi... Barcha konseptual muzokaralar, bu muammoga ilmiy, izchil yondashishga boʻlgan barcha urinishlar, ular umuman qabul qilmadilar<ref name="tapes"/>}}{{Quote|Haddan tashqari ierarxiya fan uchun har doim sogʻligiga yomon ta'sir koʻrsatadi, uni boʻgʻadi. Fan, san'at kabi, oraliq aloqalarga toqat qilmaydi. Ishga xalaqit beradigan odamlardan qutulish kerak. Chizmachilik va rasmiyatchilik shu qadar miqyosga yetdiki, ilm-fan uchun bu xochni koʻtarish allaqachon qiyin<ref name="alimov"/>}}U jamiyat miqyosida yadroviy energiya xavfsiz ekanligi haqidagi rasmiy pozitsiyani saqlab qolgan. 1986-yil yanvar oyida Legasov „Sovet Life“ jurnalida Sovet Ittifoqida koʻplab jiddiy yadroviy hodisalarni eʼtiborsiz qoldiradigan xodimlarga jiddiy tahdid soladigan yoki ifloslanish xavfi boʻlgan yadroviy avariyalar boʻlmaganini daʼvo qilgan targʻibot maqolalarining mualliflaridan biri edi. Chernobil halokatidan oldin ham Legasov katta falokatlarning oldini olish uchun yangi xavfsizlik chora-tadbirlari zarurligini taʼkidlagan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.rbth.com/history/330459-valery-legasov-chernobyl|sarlavha=Who was Valery Legasov, the Soviet scientist that saved the world from Chernobyl?|sana=2019-06-04}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.mk.ru/social/2017/04/25/kak-ubivali-akademika-legasova-kotoryy-provel-sobstvennoe-rassledovanie-chernobylskoy-katastrofy.html|sarlavha=Как убивали академика Легасова, который провел собственное расследование Чернобыльской катастрофы}}</ref>. Valeriy Legasov GKNT (Fan va texnologiyalar boʻyicha davlat qoʻmitasi) bilan sanoat xavfsizligi boʻyicha boʻlib oʻtgan ishlarda ishtirok etgan, ushbu amaliyotlarda energiya ishlab chiqarish bilan bogʻliq xavflarni oʻrgangan. Ayniqsa, Legasovning ishlari tegishli xavfsizlik tizimlariga ega boʻlmagan hamda yagona operatorga tayanadigan murakkab tizimlar bilan bogʻliq edi<ref name="alimov">G. Alimov interview with Legasov, Izvestia newspaper, 1987</ref>. Legasov Gʻarbdagi atom elektr stansiyalariga tashrif buyurish imkoniyatiga ega boʻladi. Masalan, Finlandiyada Sovet ittifoqi tomonidan loyihalashtirilgan Loviisa atom elektr stantsiyasi yuqori xavfsizlik standartlari, yaxshi jihozlari, himoya tuzilmasi va yuqori konstruktsiyasidan hayratda qoladi<ref name="tapes"/>. == Chernobil halokati == [[Fayl:IAEA_02790015_(5613115146).jpg|thumb| Reaktor-4 falokatdan bir necha oy oʻtgach.]] [[Chernobil fojiasi|1986-yil 26-aprelda soat 01:23:45 da Chernobil AESining 4-reaktori portlab]], katta miqdordagi radiatsiya ajralib chiqadi va juda katta maydonni ifloslantiradi. Oʻsha paytda Legasov Kurchatov atom energiyasi instituti direktorining birinchi oʻrinbosari edi. U reaktor mutaxassisi boʻlmasa-da, ofat sabablarini oʻrganish va uning oqibatlarini yumshatishni rejalashtirish uchun tuzilgan hukumat komissiyasining asosiy aʼzosi boʻldi. Legasovga avariyani tekshirayotgan hukumat komissiyasiga tayinlangani aytildi<ref name="tapes"/>. Vnukovo aeroportida Legasov avariya oqibatlarini bartaraf etish boʻyicha hukumat komissiyasi rahbari Boris Shcherbinani kutib oladi<ref name="tapes"/>. Jamoa Pripyatga yetib borganida, Legasov radiatsiyani ushlab turish uchun mas’ul boʻladi<ref name="tapes" />. Viktor Alekseyevich Sidorenko Pripyatni zudlik bilan evakuatsiya qilish kerakligini aytadi, Legasov buni qoʻllab-quvvatlagan, chunki shaharda vaziyat yomonlashishi kutilgan edi va kutilganideknushbu qaror Shcherbina tomonidan maʼqullanadi. Reaktorning zaralangan qismini toʻgʻridan-toʻgʻri aniqlash va radiatsiyani oʻlchash uchun Legasov [[Bronetransportyor|zirhli transport vositasida]] reaktor yopilib qolgan qismiga olib boriladi<ref name="legasova">{{Kitob manbasi|first=Margarita|last=Legasova|title=Academician Valery Alekseevich Legasov|publisher=Spektra|date=2010}}</ref><ref name="tapes" />. Reaktorning holati toʻgʻrisida maʼlumot yoʻqligiga qaramay, Legasov reaktor yongʻinini oʻchirishni taklif qiladi va boshqaradi, agar reaktor yongʻini bartaraf etilmasa yongʻin boshqa bloklarga ham oʻtib ketishligi mumkinligiga uqtiradi, garchi jamoa boshqa olimlar bilan telefon orqali doimiy ravishda muzokaralar olib borgan boʻlsa ham<ref name="tapes" />. Kurchatovlik olimlardan biri uni vertolyot tomchilari samarasiz boʻlishi mumkinligi haqida ogohlantiradi, lekin Legasov nimadir qilish uchun ularni koʻrish kerak, deb javob beradi. Legasov Boris Shcherbinaning rahbariyatiga, xususan, mutaxassislar unga aytayotgan narsalarni tushunish qobiliyatiga va qaror qabul qilishga qoyil qoldi<ref name="tapes" />. Tugatishda qatnashgan harbiy havo kuchlari generali Nikolay Antoshkin shunday deb eslaydi: „Men Valeriy Alekseevichni kelishi bilan koʻrdim. Shu paytdan boshlab, u bilan va boshqa oʻrtoqlar bilan yanada chuqurroq doʻstlikka aylangan mehnatkash doʻstlik shakllandi. Men uni boshidanoq yoqtirardim. Men unga boʻlgan ishonch va hurmatga toʻlgan edim. . . Valeriy Alekseevichning oʻzi kuniga 5-6 marta vertolyotda reaktor ustidan uchib oʻtdi. Olimlar agar oldinga borish kerak boʻlganda, ular oʻzlarini himoya vositalaridan mahrum bo;lgan edilar. . . U jasoratli, hamma narsani tushunadigan, lekin ayni paytda himoyasiz odam edi“<ref name="legasova" />. Bir vaqtning oʻzida Antoshkin Legasovni operatsiyaning kaliti boʻlganida juda koʻp shaxsiy tavakkal qilgani uchun tanbeh qiladi<ref name="legasova" />. Ikkinchi yoki uchinchi kuni Legasov matbuotga aniq maʼlumot toʻplash va tarqatish uchun axborot guruhini tashkil etishni taklif qiladi, ammo bu ish sodir boʻlmadi va keyinchalik u matbuot koʻpincha eng aqlli, tanishtiruvchi emas, balki hozir boʻlgan eng mashhur odam bilan suhbatlashayotganini kuzatdi. Hisobot berishda koʻplab noaniqliklar va kamchiliklar yuzaga keldi<ref name="tapes" />. Shundan soʻng Legasovga butun dunyo boʻylab koʻplab telegrammalar keladi, unda xayrixohlikdan tortib igʻvogarlikgacha boʻlgan maslahatlar mavjud edi. 2-may kuni Valeriy va boshqa komissiya aʼzolari tashrif buyurgan yuqori martabali amaldorlarga bu oddiy ishlab chiqarish avariyasi emasligini, balki jiddiy choralar koʻrishni, shuningdek, boshqa reaktorlarning kelajagini koʻrib chiqishni talab qilishini maʼlum qilishadi<ref name="tapes"/>. Bu Chernobilga katta resurslar ajratilishiga olib keldi. Birinchi hukumat komissiyasining aksariyati radiatsiya taʼsiri tufayli yangi xodimlar bilan almashtirildi. Koʻpchilik ishchilar qattiq radiatsiya ostida qolgan edi. Birinchi hukumat komissiyasi guruhi Moskvaga qaytib kelganida, Legasovdan Sherbina qolishni soʻradi, ammo rasmiy karyerada uning ilmiy raqibi [[Yevgeniy Velixov|Evgeniy Velixov]] oʻrnini egalladi<ref name="tapes" />. Jamoa reaktor faoliyatining kichik joylari, shuningdek, beton yostiqning jipslanganligiga ishonch hosil qilish uchun ishlar olib borishadi Velixov, AQShning ''"Xitoy sindromi"'' filmida koʻrsatilganidek, reaktor qoldiqlari yer ostiga chuqur erib ketishidan xavotirda edi. Pastki barboteurdagi suv drenajlangan edi, lekin Legasov baʼzi olimlar va siyosatchilar qoʻrqqanidan farqli oʻlaroq, portlash mumkin emasligiga amin edi<ref name="tapes" />. U, shuningdek, yer osti suvlarining ifloslanish ehtimolini juda past deb hisobladi, ammo yer osti tizimi yordamida reaktorni sovutish boʻyicha ehtiyotkorlik ishlari boshlandi<ref name="tapes" />. Legasov ushbu cheklash choralarini haddan tashqari, ammo tushunarli deb hisobladi, shu bilan birga reaktor ustida boshpana sarkofagni qurish uchun infratuzilmani taqdim etdi<ref name="tapes" />. U 4-reaktor binosi tashqarisida er osti sovutish tizimini kengaytirish rejasiga, shuningdek, ortiqcha deb hisoblagan boshqa loyihalarga qarshi chiqdi<ref name="tapes" />. Legasov [[Davlat xavfsizlik organlari|KGBning]] mintaqadagi faoliyatidan hayratga tushdi, ammo Fuqarolik mudofaasi guruhini tarqoq deb hisoblagan. Bundan tashqari Valeriy Legasov fuqarolar xavf ostida qolganda qanday harakatlanish kerakligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar yoʻqligidan xavotirda edi. Legasov odamlar birgalikda samarali ishlaydi deb oʻylardi va bu ularga yaxshi kayfiyat bagʻishladi<ref name="tapes" />. 5-may kuni Legasov Moskvadagi Siyosiy byuro bilan, jumladan [[Mixail Gorbachyov]] bilan uchrashish uchun chaqirtiriladi va reaktorning keyingi ahvoli haqida hisobot beradi<ref name="tapes"/>. Legasov va [[Anatoliy Aleksandrov]] erish ssenariylarini tasvirlab berishadi va Legasov sovutishni taʼminlash uchun reaktor ostidan tunnel oʻtkazish rejasiga rozi boʻladi. Uchrashuvdan keyin Sherbina unga Moskvadan turib ishlashi mumkinligini aytdi, lekin tezda Chernobilga qaytishga urindi<ref name="tapes" />. Legasov Gorbachevni telefon orqali ifloslanish koʻlami tushunilgani va reaktor boshqa mamlakatlar uchun doimiy tahdid emasligiga ishontirdi<ref name="tapes" />. Legasov reaktor yongʻinini zavod quvurlari tarmogʻiga pompalanadigan azot gazi yordamida oʻchirish rejasini ishlab chiqdi, ammo quvurlar juda shikastlangan edi. Taxminan 9-10-may kunlari Gorbachev intervyuga tayyorgarlik koʻrishda voqealar xronologiyasi va avariya sabablarini soʻradi, Legasov uni boshqa tergovchilarning bir nechta tahrirlari bilan yozma ravishda taqdim etadi<ref name="tapes" />. 10-maydan keyin vaziyat biroz barqarorlashdi, shu sababli Legasov avariya sodir boʻlgan joyda kamroq vaqt oʻtkazishga muvaffaq boʻldi, ammo avariya zonasiga tez-tez tashrif buyurardi<ref name="alimov">G. Alimov interview with Legasov, Izvestia newspaper, 1987</ref>. 12-may kuni Chernobildan ikkinchi marta qaytgach, u oʻzgaradi, ogʻir qaygʻu va nurlanish kasalligidan azob chekadi. Chernobil va uning atrofida toʻrt oy vaqt oʻtqaziladi<ref name="spiegel">{{Yangiliklar manbasi |last=Neef |first=Christian |date=24 March 2011 |title='This Reactor Model Is No Good': Documents Show Politburo Skepticism of Chernobyl |work=[[Der Spiegel]] |url=https://www.spiegel.de/international/zeitgeist/this-reactor-model-is-no-good-documents-show-politburo-skepticism-of-chernobyl-a-752696.html |quote=But he did not die of radiation sickness, even though he spent four months in Chernobyl after the explosion there. Legasov hanged himself in his office on 27 April 1988, almost two years to the day after the reactor accident in present-day Ukraine.}}</ref>, yuqori dozali nurlanishni oldi. Unga [[Atom energiyasi boʻyicha xalqaro agentlik|Atom energiyasi bo‘yicha xalqaro agentlik]] uchun avariya sabablari va oqibatlari to‘g‘risida hisobot tuzish topshirildi. Oʻrta Mashinasozlik Vazirligidagi baʼzilar Legasovni nazorat qilish qiyin boʻlishidan qoʻrqib, uning tayinlanishiga qarshi chiqdilar, chunki yadroviy muassasa iloji boʻlsa, aybni boshqalarga qaratishni xohladi. Legasov 3-iyul kuni Siyosiy byuro bilan turbulent yigʻilishda qatnashdi, ushbu yigʻilishda avariya sabablari va RBMK reaktoridagi nuqsonlar muhokama qilindi<ref name="spiegel"/>. Unda zavodning sobiq direktori [[Viktor Bryuxanov]], RBMK dizayneri [[Anatoliy Aleksandrov]] va Sredmashdan [[Efim Slavsky|Efim Slavskiy]] ishtirok etdi. Bryuxanov notoʻgʻri boshqaruvda ayblangan. Operator xatosi avariyaning asosiy sababi boʻlgan va dizaynidagi kamchiliklar ham sabab boʻlgan degan edi. [[Mixail Gorbachyov|Mixail Gorbachev]] qattiq gʻazablandi va yadro reaktor quruvchilarini oʻnlab yillar davomida Sovet atom sanoati bilan bogʻliq xavfli muammolarni yashirishda aybladi. Legasov faqat olimlar oʻz vazifalarini bajara olmaganini tan olish uchun gapirdi va u koʻp yillar davomida RBMK reaktorining xavfsizlik muammolari haqida ogohlantirgan, ammo hech narsa qilinmagan<ref name="spiegel" />. Legasov tayyorlagan hisobotining birinchi qismi Markaziy Qoʻmitaga yetib kelganida, baʼzilar hayratda qoldilar va bir vazir uni mualliflarni jinoiy javobgarlikka tortish tavsiyasi bilan KGBga yubordi. Reaktor tuzilishidagi va qurilishidagi xato topish Sovet hukumatining yuqori martabali aʼzolariga bevosita taʼsir qiladi. [[Fayl:IAEA_02790060_(5612554949).jpg|thumb| Legasov (oʻngdan ikkinchi) Vena matbuot anjumanida, 1986-yil, avgust]] 1986-yil avgust oyida u [[Atom energiyasi boʻyicha xalqaro agentlik|Atom energiyasi boʻyicha xalqaro agentlikning]] (MAGATE) [[Vena (shahar)|Vena]] shahrida boʻlib oʻtgan maxsus yigʻilishida Sovet delegatsiyasining hisobotini taqdim etdi. Uning maʼruzasi fojianing koʻlami va oqibatlarini muhokama qilishda batafsil va nisbiy ochiqligi bilan ishtirokchilar eʼtirofiga sazavor boʻladi<ref>{{Cite journal|first1=Bella|last=Belbéoch|url=http://www.akademia.ch/sebes/textes/1998/98BelbeochB.html|title=Responsabilites Occidentales Dans les Consequences Sanitaires de la Catastrophe de Tchernobyl, en Bielorussie, Ukraine et Russie|journal=Radioprotection et Droit Nucléaire|year=1998|pages=247–261|language=fr|trans_title=Western responsibility regarding the health consequences of the Chernobyl catastrophe in Belarus, the Ukraine and Russia|access-date=2023-04-15|archivedate=2019-08-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190826023819/http://www.akademia.ch/sebes/textes/1998/98BelbeochB.html}}</ref>, Gʻarb ommaviy axborot vositalariga RBMK reaktori dizaynidagi ijobiy boʻshliq koeffitsienti kabi baʼzi kamchiliklarni, shuningdek, operatorlarni tayyorlash bilan bogʻliq muammolarni oshkor qilishadi. Baʼzi tafsilotlar Markaziy Qoʻmita tomonidan senzuradan oʻtkazildi: jumladan, dizayndagi kamchiliklarning toʻliq hajmi, avariyaga olib kelgan institutsional va madaniy muammolar, halokatning toʻliq hajmi, shuningdek, boshqa muammolar ham samarasiz sanaladi. Jumladan: suyuq azotni reaktorga tushirish harakatlari. Hisobot 388 sahifani tashkil etdi va Legasov tomonidan konferentsiyaga 5 soatlik taqdimotda taqdim etildi, ushbu 5 soat mobaynida koʻpchilik bezovtalanadi<ref name="patterson">{{Cite journal|title=Chernobyl - the official story|url=https://archive.org/details/sim_bulletin-of-the-atomic-scientists_1986-11_42_9/page/34|journal=Bulletin of the Atomic Scientists|date=Nov 1986|first1=Walter C.|last=Patterson|volume=42|issue=9|page=34|doi=10.1080/00963402.1986.11459439|bibcode=1986BuAtS..42i..34P}}</ref>. Legasov operatorlar reaktor xavfsizlik tizimlarini oʻchirib qoʻyishga muvaffaq boʻlganini taʼkidladi va mavjud RBMK reaktorlarini takomillashtirish ishlari olib borilayotganini aytadi<ref name="tomwilkie" />.{{Quote|Men Venada yolgʻon gapirmadim... lekin toʻliq haqiqatni ham aytmadim<ref name="higginbotham"/>}}Konferensiya Sovetlar uchun jamoatchilik bilan aloqalar boʻyicha gʻalaba boʻlgan, chunki u Gʻarb hukumatlari va olimlarini falokatning oldi olinayotganiga<ref name="patterson"/> va Sovetlar kelajakda atom energiyasini malakali boshqara olishiga ishontirgan edi. == Venadan keyin == [[Vena (shahar)|Venadagi]] amalga oshirgan ishlari natijasida u juda mashhur boʻladi, oʻsha yili Yevropada u yil odami deb topiladi. Soʻgra Valeriy Legasov dunyodagi eng yaxshi oʻnta olimlar qatoriga kiradi. Bu uning hamkasblari orasida jiddiy hasadni keltirib chiqardi<ref name="legasova"/>. Omma oldida Legasov avariyaga operator xatosi sabab boʻlgani haqidagi rasmiy xabarni aytadi. Shaxsiy ravishda u reaktor xavfsizligi va institutsional qayta tashkil etish uchun harakatlar olib boradi. Ehtimol, bunga javoban Legasov oʻz rahbariyatini va Chernobil reaktorini toʻsib qoʻyish bilan shugʻullanganini tanqid qildi va baʼzi olim hamkasblari tomonidan rad etildi. Qarshilik oʻzgarishlarga qarshilik koʻrsatgan eski gvardiyadan va Legasovni oldingi turgʻunlik davrining yodgorligi deb hisoblagan yosh islohotchilardan keldi. Katta olimlardan biri „Legasov ilmiy rahbarlik oʻrniga siyosiy moyilliklari Chernobil avariyasiga olib kelgan ilmiy mafiyaning aniq vakili edi“ deb yozgan<ref name="ebel"/>. 1987-yil bahorida Kurchatov instituti tomonidan oʻzining ustozi [[Anatoliy Aleksandrov|Anatoliy Aleksandrovning]] talabiga binoan Legasov ishtirokida institutning Ilmiy-texnik kengashiga ovoz berish boʻlib oʻtdi. Institut aʼzolari Legasovning lavozimini inkor etishdi, bu uning kattaligi va omma oldida koʻrinishi tufayli ajablanarli edi<ref name="ebel" />. Valeriy Legasov Chernobil jamoasining „<nowiki/>[[Sotsialistik Mehnat Qahramoni|Sotsialistik mehnat qahramoni]]<nowiki/>“ mukofotini olmagan yagona aʼzosi boʻlganidan juda xafa boʻlgan<ref name="nadler" />. Uning ushbu ishlarga koʻrsatgan munosabati, mustaqilligi, berilgan buyruqlar zanjirini buzish odati va ilmiy muassasaga befarqligi ilmiy jamoatchilikning yuqori martabali vakillarini gʻazablantirgan boʻlishi mumkin<ref name="legasova" />. Chernobil avariyasidan keyin ham Valeriy Legasov atom energiyasini ishlab chiqarish tarafdori boʻlib qolgan va u oʻz fikrlarini himoya qilgan<ref name="strangecase">Marples, [https://vtoraya-literatura.com/pdf/radio_liberty_report_on_the_ussr_vol01_14_1989__ocr.pdf The Strange Case of Valerii Legasov], Radio Liberty, April 7, 1989</ref>. Legasovning sogʻligʻi yomonlashadi va u radiatsiyadan uzoq muddatli taʼsirlangani uchun Moskva 6-kasalxonasiga tez-tez tashrif buyurdi. Taxminan 1987-yil iyun oyida u oʻz joniga qasd qilishga urindi, ammo hamkasblari uni saqlab qolishdi. Legasov oʻzining ''"Legasov vasiyatnomasi"'' xotirasini audio tasmalari<ref name="tapes"/><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Самые интересные книги - Легасов В.А. - Об авариии на Чернобыльской АЭС|url=http://lib.web-malina.com/getbook.php?bid=2755|qaralgan sana=2020-10-20|ish=lib.web-malina.com}}</ref> yordamida yozib oldi va u yerda Chernobil halokatiga aloqadorligini tasvirlab berdi.{{Quote|Men avariyadan so‘ng Chernobil stansiyasiga borib, u yerda nimalar bo‘layotganini ko‘rganimda, o‘zim aniq va aniq xulosaga keldimki, Chernobil fojiasi apofeoz, mamlakatimizda o‘nlab yillar davomida olib borilayotgan barcha noto‘g‘ri boshqaruvning cho‘qqisi. . ... Asbobni sinchkovlik bilan kuzatib borish, rejalashtirilgan profilaktik ta'mirlash oʻrtasida uskunaning holatiga e'tibor berilmagan ... Hodisalar zanjiriga nazar tashlaydigan boʻlsak, nima uchun kimdir bunday, boshqasi u kabi harakat qildi. yoʻl va shunga oʻxshash, jinoyat sodir etilishiga olib kelgan barcha noxush hodisalarning tashabbuskori boʻlgan yagona aybdorni koʻrsatish mumkin emas. Chunki u oʻziga bogʻlangan zanjir... stansiyalarning tashqi lokalizatsiya boshpanasisiz ishlashiga imkon beradi. Bu xato fundamental edi... Birinchi dizayn xatosi shundaki, xalqaro standartlar talab qilganidek va sog‘lom fikr bildirganidek, kamida ikkita favqulodda vaziyatlardan himoya qilish tizimi bo‘lishi kerak edi... ikkinchi favqulodda vaziyatlardan himoya qilish tizimi operator qanday sharoitda bo‘lishidan qat’i nazar, mustaqil ishlashi kerak. boʻlishi mumkin ... Va nihoyat, tushuntirish qiyin boʻlgan uchinchi dizayn xatosi shundaki, barcha koʻp sonli favqulodda vaziyatlardan himoya qilish tizimlari stansiya xodimlari uchun ochiq edi ... Albatta, operatorlar tomonidan yoʻl qoʻyilgan xatolar hammaga ma'lum va u yerda. ularni yana sanab oʻtishga hojat yoʻq. Bu xatolarning oʻzi dahshatli... Men shunday bayonot berishni soʻramoqchimanki, bugungi kunga kelib bizda xavfsiz atom energiyasi, xavfsiz yadro energiyasi tushunchasi, hatto xavfsiz yadro tushunchasi yoʻq. reaktor toʻliq tayyor <ref name="tapes"/>}}Valeriy Legasov- 1987-yilning kuzida kasalxonada uzoq vaqt yotdi va oʻtkir [[Appenditsit|appenditsitni]] boshdan kechirgan, shu vaqt ichida u oʻz joniga qasd qilishga uringan<ref name="ebel"/>. Valeriy kasalxonadalik paytlarida jurnalist Ales Adamovich Legasov bilan suhbatlashga muvaffaq boʻladi va u xuddi shunday yadroviy avariya hali ham sodir boʻlishi mumkinligidan xavotir olganini aytib oʻtadi<ref name="ebel" />. Valeriy Legasovning 1987-yil 5-oktyabrda „ Pravda“ gazetasida chop etilgan sanoat xavfsizligi boʻyicha „Bugundan ertaga“ nomli maqolasi chop ettirilgan edi, lekin u juda kam qiziqish uygʻotdi<ref name="ebel" />. U „Noviy mir“ va „Yunost“ gazetalariga intervyu berib, oʻzining jamoatchilik fikrini oʻzgartirdi va madaniy muvaffaqiyatsizliklar va sovet ilm-fanining yoʻqolishi muqarrar ravishda yadroviy falokatga olib kelganidan xavotir bildirdi. Bir hamkasbi uning rahbarligi hali ham zarurligini aytganidan soʻng, u „Yoʻq, siz tushunmayapsiz. Men bu qiyin boʻlishi mumkinligini bilaman; chidash kerak, kuting. Va bu yerda butunlay boshqacha holat — ichimdagi hamma narsa yonib ketdi…“<ref name="legasova"/> va yana bir vaziyatda „Men hozir xuddi afsonaviy Midasga o‘xshab qoldim, faqat u ushlagan hamma narsani oltinga aylantirgan, men ushlasam esa — hammasini havoga, undan ham yomoni, vakuumga aylanadi. Nimaga tegsam ham — hammasi buziladi: hech kimga hech narsa kerak emas! Va hali qilinadigan juda koʻp ishlar bor!“{{Quote|Kerakli choralar koʻrilmasa, yaqin kelajakda biz bilan nima sodir boʻlishi mumkinligi haqida oʻylayotganimni his qilyapman... [Yirik sanoat baxtsiz hodisalari roʻy beradi]. Bundan tashqari, buning oldini olish uchun qanday choralar koʻrish mumkinligi ma'lum. Ammo odamni tashvishga soladigan va kasal qiladigan eng ruhiy tushkunlik - kerakli choralar ma'lum<ref name="adamovich">Interview with Ales Adamovich</ref>...}}Legasov sohadagi turgʻunlikni bartaraf etish uchun idoralararo kengash tuzish orqali akademik kimyoda islohotlar oʻtkazishga urinishlarini davom ettirdi. Ushbu reja 1988-yil 26-aprelda, yaʼni oʻlimidan bir kun oldin rad ettirilgan<ref name="ebel">{{Kitob manbasi|last=Ebel|first=Robert E.|date=1994|title=Chernobyl and Its Aftermath, A Chronology of Events|publisher=Center for Strategic & International Studies|page=33|isbn=9780892063024}}</ref>. Ustynyukni Legasovning kabinetiga chaqirishdi va u ushbu qarordan keyin „oʻta hayajonli va ruhan past“ ekanligini koʻrdi. U rahbarlik kengash va SSSR Fanlar akademiyasi oʻrtasida boʻlinib ketishini his qilgan holda, „Bu falokatga olib keladi. Men isteʼfoga chiqishim kerak.“<ref name="legasova"/> degan edi. Oʻsha kuni tushlik vaqtidan keyin u qizining uyiga qisqa vaqtga tashrif buyurdi. Ustynyuk oʻsha kuni soat 22:30 da Legasovga qoʻngʻiroq qildi va u hali ham qaror boʻyicha maslahatlashmagan boshqa taniqli olimlarning yordami bilan gʻalaba qozonishi mumkinligini aytdi. == Oʻlim == 1988-yil 27-aprelda<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Legasova |first=Margarita |date=June 1996 |title=Defenseless Victor: From the Recollections of Academician V. Legasov's Widow |work=Trud}}</ref> [[Chernobil fojiasi|Chernobil AESdagi avariyaning]] ikki yilligidan bir kun oldin va falokat sabablarini tergov qilish natijalarini eʼlon qilishidan bir kun oldin<ref name="spiegel"/> Legasov oʻzini Moskvadagi kvartirasining zinapoyasi osib oʻldirdi<ref>{{Veb manbasi|ish=Media Entertainment Arts WorldWide|sarlavha=Scientist who exposed true extent of Chernobyl disaster killed himself a day after second anniversary (As the Deputy Director of Kurchatov Institute of Atomic Energy in Moscow, Valery Legasov received a distress call on 26 April 1986, asking him to head to Chernobyl. His life was never the same.)|muallif=Tripathi, Namrata|sana=May 2, 2019|url=https://meaww.com/hbo-chernobyl-nuclear-disaster-soviet-specialist-valery-legasov-expose-extent|qaralgan sana=2023-04-15|arxivsana=2019-05-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190503013931/https://meaww.com/hbo-chernobyl-nuclear-disaster-soviet-specialist-valery-legasov-expose-extent}}</ref> (baʼzi manbalarda uning kvartirasida<ref name="ap-obituary">{{Veb manbasi|sarlavha=Chemist, investigator of Chernobyl nuclear accident dies at 51|url=https://apnews.com/c27496263c4c08f7334d2cdbfe65f483|ish=AP News Archive|muallif=The Associated Press|qaralgan sana=26 April 2014|sana=April 30, 1988|iqtibos=[the official Soviet news agency] Tass said Legasov made a "significant contribution in the working out and realization of immediate measures aimed at liquidating the consequences of the accident."}}</ref><ref name="nei">{{Yangiliklar manbasi |date=July 1988 |title=Legasov suicide leaves unanswered questions |work=Nuclear Engineering International |url=https://www.neimagazine.com/features/featurelegasov-suicide-leaves-unanswered-questions/ |quote=Soviet nuclear industry sources have said that domestic problems played a role, but the timing, 27 April, exactly 2 years after the Chernobyl accident, is clearly of major significance. His death was first officially announced on 29 April, but without any mention of the cause. Subsequently its emerged that he had taken his own life. |access-date=2023-04-15 |archive-date=2020-07-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200720054310/https://www.neimagazine.com/features/featurelegasov-suicide-leaves-unanswered-questions/ |url-status=dead }}</ref>, boshqalari uning ofisida<ref name="spiegel"/>). U Moskvadagi Novodevichy qabristoniga dafn etilgan. Legasov 51 yoshda edi. Oʻlimiga qadar Legasov 150 [[Ber|rem]] (1,5 Sv) nurlanishga duchor boʻlgan, bu xavfsiz darajadan ancha yuqori edi. Valeriy Legasovning ish faoiyatidagi motivatsiyasi va ruhiy holatiga oid bir qancha nazariyalar mavjud. Devid R.Marplsning fikricha, Chernobil fojiasi uning psixologik holatiga taʼsir qilgan. Soʻngra u oʻz joniga suiqasd qilishga uringan<ref name="Marples"/> va Legasov rasmiy ishtirokchilar reaktorlarning qurilishi va uning yaratilishidagi kamchiliklardan xafa edi<ref name="the-bulletin">{{Cite journal|title=Chernobyl's Lengthening Shadow|first1=David|last=Marples|journal=[[The Bulletin of the Atomic Scientists]]|volume=49|issue=7|date=September 1993|page=40|url=https://books.google.com/books?id=pQwAAAAAMBAJ&pg=PA40|authorlink1=David R. Marples|bibcode=1993BuAtS..49g..38M|doi=10.1080/00963402.1993.11456385}}</ref>. Legasovning qizi „Bu hissiy buzilish emas, balki qasddan qilingan, puxta oʻylangan harakat“, deb izoh berdi. Ustynyuk Legasovning boshqa ilmiy rahbarlar tomonidan taʼqib qilinishi ularning tashkiliy islohotlarga qarshilik koʻrsatishidagi rolini taʼkidladi<ref name="legasova"/>. Boris Shcherbina u haqida shunday dedi: „Valeriy juda zoʻr edi, men uni barcha tanigan odamlardan koʻra koʻproq sevardim, u butun oʻzini ishlashga, Chernobilga berdi. U yonib ketdi“<ref name="legasova" /> Jurnalistlar Vladimir Stepanovich Gubarev va Yuriy Shcherbakning taʼkidlashicha, uning oʻz joniga qasd qilishi Sovet Ittifoqida yadro xavfsizligi yoʻqligiga eʼtiborni qaratishga qaratilgan ongli urinishdir<ref name="strangecase"/>. == Oqibat == Legasov mamlakatning milliy qahramoni sifatida oʻz joniga qasd qilishi Sovet atom sanoatida shok toʻlqinlarini keltirib chiqardi.  Uning lentalaridan parchalar 1988-yil may oyida „Pravda“ da chop etilgan<ref name="ebel"/> Ilmiy hamjamiyatning baʼzi aʼzolari hali ham Legasov va uning jamoasi aʼzolaridan norozi edi. Legasovning sobiq hamkasbi shunday degan edi: „Legasovni ideal inson sifatida koʻrsatishning hojati yoʻq. . . U bu darajadagi har qanday menejerdan yaxshiroq va u qabul qilingan oʻyin qoidalariga rioya qilib, martaba va ilmiy darajada yuqoriga koʻtarila oladi, ayniqsa, soʻngi yillarda u juda koʻp narsalarni oldi. Kimyogar boʻlishiga qaramay fizika kafedralariga ham tavsiyalar bera oldi. Shu bilan birga, u har doim ham toʻgʻri emas edi, u nima qilishni va qanday qilishni buyurdi. Kim buni xohlaydi? Shuning uchun ular Ilmiy kengashga saylovda uni rad etishdi. Koʻpchilikni fiziklar tashkil qiladi. Siz esa, kimyogarlar, endi uni deyarli buyuk shahidga aylantirasiz. . . Va Chernobilda u etarlicha buzildi — toʻrtinchi blokning boshpanasi optimaldan uzoq boʻlib chiqdi.“ Legasovning himoyachilari „Jasorat uni kechirmadi, chunki u boshqalarning qoʻrqoqligi va oddiyligini aniq koʻrsatdi“ degan gapga qarshi<ref name="chemistryandlife" />. Sovet Ittifoqining dastlabki tergov ishlari deyarli barcha aybni operatorlarni zimmasiga yuklagan boʻlsa-da, keyinchalik [[Atom energiyasi boʻyicha xalqaro agentlik|MAGATE]] tomonidan olib borilgan kuzatishlar va qilingan xulosalar reaktor tuzilishi va operatorlarga xavfsizlik maʼlumotlari haqida qanday maʼlumot berilganligi yoki berilmaganligi muhimroq ekanligini aniqlandi<ref name="insag7p22to25">International Nuclear Safety Advisory Group, [https://www-pub.iaea.org/MTCD/publications/PDF/Pub913e_web.pdf INSAG-7 The Chernobyl Accident: Updating of INSAG-1], 1992, pages 22-25</ref>. Shu bilan bir qatorda, operatorlar operatsion tartib-qoidalardan chetga chiqqani, sinov protokollarini tezda oʻzgartirganligi, shuningdek, „notoʻgʻri baholangan“ harakatlarni amalga oshirganligi, bu esa inson omillarini asosiy omilga aylantirganligi aniqlandi<ref name="insag7p22to25" />. 1996-yil 20-sentyabrda Rossiya Prezidenti [[Boris Yeltsin]] Legasovga halokatni tergov qilishda koʻrsatgan „jasorati va qahramonligi“ uchun [[Rossiya Federatsiyasi Qahramoni]] faxriy unvonini, mamlakatning eng yuqori faxriy unvonini berdi<ref>{{Kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=e5t5DwAAQBAJ&q=valery+legasov+hero+of+the+russian+federation&pg=PA352|title=Science and Engineering of Hydrogen-Based Energy Technologies|isbn=9780128142523|date=2018-11-12}}</ref>. Uning rafiqasi Margarita merosini saqlab qolish uchun juda koʻp maqola va kitoblar yozgan. 2016-yilda [[Tula (shahar)|Tuladagi]] Valeriy Legasovning uyi devoriga byust va esdalik lavhasi oʻrnatildi<ref>{{Veb manbasi|sana=2016-03-23|sarlavha=A bust of Hero of Russia Valery Alekseevich Legasov will be installed in Tula|url=https://myslo.ru/news/tula/2016-03-23-v-tule-ustanovyat-bust-geroya-rossii-valeriya-alekseevicha-legasova|qaralgan sana=2021-06-25|ish=MySlo|til=ru}}</ref>. == Ommaviy axborot vositalarida == Valeriy Legasov [[BBC|BBCning]] ''"Omon qolgan ofat"'' hujjatli drama filmida (2006) Ade Edmondson, ''"Pandora qutisi"'' (1992) hujjatli-filmida Adam Kertis va „ ''[[Chernobyl (miniserial)|Chernobil“]]'' (2019) mini-serialida esa Jared Xarris tomonidan gavdalantirilgan. == Yana qarang == * Chernobil halokati oqibatlari * Tugatuvchi (Chernobil) * Chernobil bilan bogʻliq maqolalar roʻyxati * Yadro va radiatsiyaviy avariyalar va hodisalar == Manbaalar == <references responsive="1"></references> {{Chernobyl disaster|state=collapsed}} [[Turkum:Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari]] [[Turkum:Lenin ordeni sohiblari]] [[Turkum:1988-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:1936-yilda tugʻilganlar]] ce0z7xi43eqw59epwca3wvqz9peyktm 0 946919 6221695 6123123 2026-08-01T08:59:50Z InternetArchiveBot 58913 2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221695 wikitext text/x-wiki '''Ver''' ({{lang-la|Verus}}) — 219-yil Rim imperatori vafot etgan. Verusning tarixi uning zamondoshi Gellius Maksimning taqdiriga oʻxshab ketar edi. Boshida u mingboshi boʻlib xizmat qilgan, ammo keyinchalik Rim senatori lavozimiga tayinlangan. Verus oʻz boyliklarini oshirish uchun armiyadan foydalangan va sharqiy viloyatlarda ofitser boʻlib ishlagan. Shuningdek, Suriyada joylashgan Heliogabalusni qoʻllab-quvvatlovchi Galliya III legioni qoʻmondoni boʻlgan. Koʻp vaqt oʻtmay, askarlar Geliogabalusni imperator sifatida koʻrish uchun 218-219-yil qishda Verus legionerlarning gʻazabidan foydalanib, oʻzini imperator deb eʼlon qildi. Biroq, u yosh hukmdorni past baholadi. Geliogabal qoʻzgʻolonni bostirib, Verusni qatl etishga hukum qildi. Shuningdek, uni qoʻllab-quvvatlagan legionni ham tarqatib yuborgan. Bundan tashqari, imperator legionning asosiy qarorgohi - [[Sur (Livan)|Tir]] shahridan "italyan huquqi" ni olib tashladi va uni metropoliya maqomidan mahrum qildi. == Adabiyotlar == * ''Phoebe B. Peacock'' . [http://www.roman-emperors.org/eusurp.htm#Note_4_ Elagabalus qoʻl ostidagi qasoskorlar.] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120505032954/http://www.roman-emperors.org/eusurp.htm#Note_4_ |date=2012-05-05 }} [http://www.roman-emperors.org/eusurp.htm#Note_4_ Verus] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120505032954/http://www.roman-emperors.org/eusurp.htm#Note_4_ |date=2012-05-05 }} // De Imperatoribus Romanis. [[Turkum:219-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:Veruz]] e0kd9wz52iccqzy7ahqqy8vbas9cfrq 0 951038 6221445 6217348 2026-07-31T14:46:28Z Sherzodjuraev 294618 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|1 */ 6221445 wikitext text/x-wiki '''Zaryadning oʻrtacha kvadratik radiusi''' [[atom yadrosi]]ning oʻlchami''', ayniqsa [[proton]]lar taqsimoti'''ning oʻlchovidir. Proton radiusi taxminan <math>1 femtometr = 10^{-15} metr </math>ni tashkil qiladi. Uni [[elektron]]larning yadrodan sochilishi bilan oʻlchash mumkin. Yadro zaryadining oʻrtacha kvadrat taqsimotidagi nisbiy oʻzgarishlar atom spektroskopiyasi bilan aniq oʻlchanishi mumkin. == Taʼrif == Atom yadrosining radiusni aniqlash masalasi [[atom radiusi]]ni aniqlash masalasiga oʻxshashdir. Ularning hech biri aniq belgilangan chegaralarga ega emas. Biroq, yadroning asosiy suyuqlik-tomchi modellari nuklonlarning yetarlicha bir xil zichligini ifodalaydi. Nazariy jihatdan yadroga atomdan koʻra oxiri zichligi markazdan asta-sekin kamayib boruvchi yuqori diffuz elektron bulutlardan iborat maʼlum sirt beradi. Ayrim protonlar va neytronlar yoki kichik yadrolar uchun oʻlcham va chegara tushunchalari noaniqroq boʻlishi mumkin. Bitta nuklon uchta valentli kvark, bogʻlovchi [[glyuon]]lar va kvark-antikvark juftlarining "dengizi" deb ataladigan "rang bilan chegaralangan" yigʻma sifatida koʻrib chiqilishi kerak. Bundan tashqari, nuklon [[Kuchli o'zaro ta'sir|kuchli yadro kuchlari]] uchun mas'ul boʻlgan Yukava pion maydoni bilan oʻralgan. Yukava mezon maydoni atrofidagi proton yoki nuklon oʻlchamlarining bir qismi sifatida kiritish yoki uni alohida obyekt sifatida koʻrib chiqish qiyin boʻlishi mumkin. Atomlar va yadrolarning kvant sohasida nimani anglatishidan qatʼi nazar, oʻlchamning baʼzi jihatlarini oʻlchash uchun amalga oshirilishi mumkin boʻlgan eksperimental jarayonlar juda muhimdir. Eng avvalo, yadroni elektronlarning sochilishi tajribalarini talqin qilish uchun musbat zaryadli sfera sifatida [[modellashtirish]] mumkin. Elektronlar oʻrtacha qiymat olishlari mumkin boʻlgan bir qator effektiv kesimlar diapazonini "koʻradi". "Oʻrtacha kvadratik ildiz qiymat" kvalifikatsiyasi elektronning sochilishini aniqlaydigan radius kvadratiga proporsional boʻlgan yadroning effertib kesimi boʻlgani sababli paydo boʻladi. Zaryad radiusining bu taʼrifi koʻpincha bir nechta [[kvark]]dan tashkil topgan [[proton]], [[neytron]], pion yoki kaon kabi murakkab [[adron]]larga nisbatan qoʻllanadi. Antimodda barioni (masalan, antiproton) va baʼzi nol [[elektr zaryad]]iga ega boʻlgan zarralar holatida, murakkab zarracha elektronlarning sochilishi tajribalarini talqin qilish uchun musbat emas, balki manfiy elektr zaryadli sfera sifatida modellashtirilishi kerak. . Bunday hollarda, zarrachaning zaryad radiusining kvadrati manfiy deb aniqlanadi, yaʼni agar u boshqa barcha jihatlarda bir xil boʻlib, lekin zarrachadagi har bir kvark qarama-qarshi elektr zaryadiga ega boʻlganda, huddi shunday absolut qiymatdagi uzunlik birliklari kvadrati musbat zaryad radiusining kvadratiga teng boʻladi (zaryad radiusining oʻzi esa uzunlik birliklari bilan xayoliy son boʻlgan qiymatga ega).<ref>See, e.g., Abouzaid, et al., "A Measurement of the K0 Charge Radius and a CP Violating Asymmetry Together with a Search for CP Violating E1 Direct Photon Emission in the Rare Decay KL->pi+pi-e+e-", Phys. Rev. Lett. 96:101801 (2006) DOI: 10.1103/PhysRevLett.96.101801 https://arxiv.org/abs/hep-ex/0508010 (determining that the neutral kaon has a negative mean squared charge radius of -0.077 ± 0.007(stat) ± 0.011(syst)fm<sup>2</sup>).</ref> Zarracha uchun zaryad radiusining oʻzi emas, balki zaryad radiusining manfiy kvadrati haqida maʼlumot berish uchun xayoliy qiymatni qabul qilishi odatiy holdir. Zaryad radiusining manfiy kvadratiga ega boʻlgan eng mashhur zarracha [[neytron]]dir . Neytron neytral elektr zaryadga ega ekanligiga qaramay, uning zaryad radiusi kvadrati nega manfiy boʻlishining evristik tushuntirishi shundan iboratki, bu holat odatda uning manfiy zaryadlangan pastki kvarklari neytronning tashqi qismida joylashgan va shu bilan birga musbat zaryadlangan yuqori kvarklar neytron markaziga toʻgʻri keladi. Zarracha ichidagi zaryadning bunday assimetrik taqsimlanishi butun zarracha uchun zaryad radiusining kichik manfiy kvadratini keltirib chiqaradi. Biroq, bu neytronning bu xususiyatini tushuntirish uchun ishlatiladigan turli xil nazariy modellarning eng oddiyidir, ulardan baʼzilari yanada qiyinroqdir.<ref>See, e.g., J. Byrne, "The mean square charge radius of the neutron", Neutron News Vol. 5, Issue 4, pg. 15-17 (1994) (comparing different theoretical explanations for the neutronʼs observed negative squared charge radius to the data) DOI:10.1080/10448639408217664 http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/10448639408217664#.U3GYaPldVUA</ref> [[Deyteriy|Deytronlar]] va undan yuqori yadrolar uchun sochilish zaryad radiusi ''r'' <sub>d</sub> (sochilish maʼlumotlaridan olingan) va bogʻlangan holat zaryad radiusi ''R'' <sub>d</sub> oʻrtasida farqlash odatiy holdir, bunda elektromagnit maydondagi anomal [[magnit moment]]<ref>{{Citation |last=[[Leslie Lawrance Foldy|Foldy]] |first=L. L. |title=Neutron–Electron Interaction |work=Rev. Mod. Phys. |volume=30 |issue=2 |pages=471–81 |year=1958 |bibcode=1958RvMP...30..471F |doi=10.1103/RevModPhys.30.471}}.</ref><ref>{{Citation |last=Friar |first=J. L. |title=Nuclear sizes and the isotope shift |work=Phys. Rev. A |volume=56 |issue=6 |pages=4579–86 |year=1997 |arxiv=nucl-th/9707016 |bibcode=1997PhRvA..56.4579F |doi=10.1103/PhysRevA.56.4579 |s2cid=16441189 |last2=Martorell |first2=J. |last3=Sprung |first3=D. W. L.}}.</ref> harakatini baholash va spektroskopik maʼlumotlarni qayta ishlash uchun mos keluvchi Darvin-Foldi atamasi mavjud.<ref name="CODATA98">{{CODATA 1998}}{{Mohr, Peter J.; Taylor, Barry N. (1999). "CODATA recommended values of the fundamental physical constants: 1998" (PDF). Journal of Physical and Chemical Reference Data. 28 (6): 1713–1852. Bibcode:1999JPCRD..28.1713M. doi:10.1063/1.556049. Archived from}}</ref> Ikki radius bir-biri bilan quyidagi munosabat orqali bogʻlangan : <math>R_{\rm d} = \sqrt{r_{\rm d}^2 + \frac{3}{4}\left(\frac{m_{\rm e}}{m_{\rm d}}\right)^2 \left(\frac{\lambda_{\rm C}}{2\pi}\right)^2},</math> bu yerda ''m'' <sub>e</sub> va ''m'' <sub>d</sub> mos ravishda elektron va deytronning massalari, <math>\lambda_C</math> esa elektronning Kompton toʻlqin uzunligi. Proton uchun ikkila radius ham bir xil.<ref name="CODATA98" /> == Tarixi == {{Asosiy|Geiger–Marsden experiment}} Yadro zaryadi radiusini birinchi boʻlib 1909-yilda [[Xans Geyger|Hans Geyger]] va Ernest Marsden<ref>{{Citation |last=Geiger |first=H. |title=On a Diffuse Reflection of the α-Particles |work=[[Proceedings of the Royal Society A]] |volume=82 |issue=557 |pages=495–500 |year=1909 |bibcode=1909RSPSA..82..495G |doi=10.1098/rspa.1909.0054 |last2=Marsden |first2=E. |author-link=Hans Geiger |author-link2=Ernest Marsden}}.</ref> [[Ernest Rutherford|Ernest Ruterford]] rahbarligida Buyuk Britaniyaning Manchester universitetining Fizik laboratoriyalarida hisoblangan. Mashhur tajribada <math>\alpha</math>[[Alfa-zarralar|-zarrachalarning]] [[oltin]] folgada sochilishidan iboratdir. Bunda baʼzi zarralar 90 ° dan ortiq burchak ostida sochiladi, yaʼni bu <math>\alpha</math>-manba hisoblanib, folgadan ortiga qaytib keladi. Ruterford oltin yadro radiusining yuqori chegarasini 34 femtometrda belgilashga muvaffaq boʻldi..<ref>{{Citation |last=Rutherford |first=E. |title=The Scattering of α and β Particles by Matter and the Structure of the Atom |work=Phil. Mag. |volume=21 |issue=125 |pages=669–88 |year=1911 |series=6th Series |doi=10.1080/14786440508637080 |author-link=Ernest Rutherford}}.</ref> Keyinchalik tadqiqotlar ogʻirroq yadrolar uchun zaryad radiusi va massa soni ''A'' oʻrtasida empirik bogʻliqlikni aniqladi (<math>A>20</math>): : <math>R\thickapprox r_0 A^\frac{1}{3}</math> bu yerda empirik doimiy <math>r_0 = 1,2-1,5 fm</math>ni protonning Kompton toʻlqin uzunligi sifatida talqin qilish mumkin. Bu oltin yadrosi uchun zaryad radiusini beradi (''A''&nbsp;= 197) taxminan 7,69&nbsp;fm.<ref>{{Citation |last=Blatt |first=John M. |title=Theoretical Nuclear Physics |pages=14–16 |year=1952 |place=New York |publisher=Wiley |last2=Weisskopf |first2=Victor F.}}.</ref> == Zamonaviy oʻlchovlar == Zamonaviy toʻgʻridan-toʻgʻri oʻlchovlar vodorod va deyteriydagi atom energiyasi darajasini aniq oʻlchashga va elektronlarning yadrolar tomonidan sochilishini oʻlchashga asoslangan.<ref>{{Citation |last=Sick |first=Ingo |title=On the rms-radius of the proton |work=Phys. Lett. B |volume=576 |issue=1–2 |pages=62–67 |year=2003 |arxiv=nucl-ex/0310008 |bibcode=2003PhLB..576...62S |doi=10.1016/j.physletb.2003.09.092 |s2cid=119339313}}.</ref><ref>{{Citation |last=Sick |first=Ingo |title=On the rms radius of the deuteron |work=Nucl. Phys. A |volume=637 |issue=4 |pages=559–75 |year=1998 |bibcode=1998NuPhA.637..559S |doi=10.1016/S0375-9474(98)00334-0 |last2=Trautmann |first2=Dirk}}.</ref> [[Proton]] va [[Deyteriy|deytronlarning]] zaryad radiuslarini bilishga katta qiziqish bor, chunki ularni atom [[vodorod]] / [[deyteriy]] spektri bilan solishtirish mumkin: yadroning nolga teng boʻlmagan kattaligi elektron energiya darajalarining siljishiga olib keladi, bu esa spektral chiziqlar chastotasining oʻzgarishida namoyon boʻladi. Bunday taqqoslashlar kvant elektrodinamikasining (KED) tekshirishlaridir. 2002-yildan beri proton va deytron zaryad radiuslari [[Committee on Data for Science and Technology|CODATA (Xalqaro ilmiy kengashning maʼlumotlar boʻyicha qoʻmitasi]]) fizik konstantalar uchun tavsiya etilgan qiymatlar toʻplamida mustaqil ravishda aniqlangan parametrlar, yaʼni tavsiya etilgan qiymatlarni aniqlash uchun sochilish maʼlumotlari va spektroskopik maʼlumotlardan foydalaniladi.<ref name="CODATA02">{{CODATA 2002}}{{Mohr, Peter J.; Taylor, Barry N. (2005). "CODATA recommended values of the fundamental physical constants: 2002" (PDF). Reviews of Modern Physics. 77 (1): 1–107. Bibcode:2005RvMP...77....1M. doi:10.1103/RevModPhys.77.1. Archived from the original (PDF)}}</ref> 2018 CODATA tavsiya etgan qiymatlari:<ref name="CODATA 2018">{{Veb manbasi |sarlavha=The NIST Reference on Constants, Units, and Uncertainties |url=https://physics.nist.gov/cuu/Constants/index.html |ish=www.nist.gov}}</ref> : proton: <math>R_p= 8,414(19)\times 10^{-16}m</math> : deytron: <math>R_d = 2,12799(74) \times 10^{-15}m</math> Yaqin vaqtlardagi oʻlchashlarda myuonik vodorod (proton va manfiy myuondan tashkil topgan ekzotik atom) dagi Lamb siljishini proton zaryad radiusi uchun sezilarli darajada pastroq qiymatni koʻrsatdi, {{Val|0.84087|(39)|u=fm}}: bu nomuvofiqlikning sababi aniq emas.<ref name="Chargeradius">{{jurnal manbasi|last=Antognini|first1=A.|last2=Nez|first2=F.|last3=Schuhmann|first3=K.|last4=Amaro|first4=F. D.|last5=Biraben|first5=F.|last6=Cardoso|first6=J. M. R.|last7=Covita|first7=D. S.|last8=Dax|first8=A.|last9=Dhawan|first9=S.|doi=10.1126/science.1230016|title=Proton Structure from the Measurement of 2S-2P Transition Frequencies of Muonic Hydrogen|url=https://archive.org/details/sim_science_2013-01-25_339_6118/page/417|journal=Science|volume=339|issue=6118|pages=417–420|year=2013|pmid=23349284|bibcode=2013Sci...339..417A}}</ref> Ushbu tarjima [[Oʻzbekiston milliy universiteti|Oʻzbekiston Milliy Universiteti]] Fizika fakulteti talabasi Ikbalova Muxlisaxon tomonidan qilindi. == Foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati == <references responsive="0"></references> {{Turkumsiz|date=Aprel 2024}} fctafuda8nehb8yrb3hnzdh2rheypz9 0 957750 6221319 5976380 2026-07-31T13:31:03Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221319 wikitext text/x-wiki {{Infobox airline | airline = „Turkmenistan Airlines“ OAJ<br />{{lang|tk|«Türkmenistan» awiakompaniýasy}} | logo = | logo_size = | fleet_size = 29 | destinations = 11 <ref>{{Veb manbasi|url=https://turkmenportal.com/blog/34692/turkmenskie-avialinii-prodlili-priostanovku-mezhdunarodnyh-aviareisov|title=«Туркменские авиалинии» продлили приостановку международных авиарейсов &#124; Туризм|website=Туркменистан, интернет портал о культурной, деловой и развлекательной жизни в Туркменистане}}</ref> | IATA = T5 | ICAO = TUA | callsign = TURKMENISTAN | parent = Turkmaniston hukumati | founded = 1992-yil | headquarters = {{TKM}} [[Ashxobod]] | key_people = Dovran Saburov, [[Bosh ijrochi direktor|CEO]]<ref>{{veb manbasi |title=Bishkek-Ashgabat direct flight opening is in plan: Transport Ministry |url=https://akipress.com/news:606237/ |website=akipress.com |accessdate=14 October 2018}}</ref> | hubs = Ashxobod xalqaro aeroporti | secondary_hubs = | focus_cities = <div> * Turkmanobod aeroporti * Turkmanboshi aeroporti</div> | frequent_flyer = | lounge = | alliance = | website = [https://turkmenistanairlines.tm turkmenistanairlines.tm] }} '''„Turkmaniston aviakompaniyasi“ OAJ'''<ref>{{Veb manbasi |url=http://turkmenistan.gov.tm/?id=19813 |sarlavha=Архивированная копия |qaralgan sana=2020-08-04 |arxivsana=2020-08-05 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200805111552/http://turkmenistan.gov.tm/?id=19813}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://migration.gov.tm/ru/aviatransportnoe-predpriyatie-turkmenistan-reorganizovano-v-aktsionernoe-obshhestvo-otkrytogo-tipa/ |sarlavha=Источник |qaralgan sana=2020-08-04 |arxivsana=2020-01-14 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200114123042/http://migration.gov.tm/ru/aviatransportnoe-predpriyatie-turkmenistan-reorganizovano-v-aktsionernoe-obshhestvo-otkrytogo-tipa/}}</ref> ({{Lang-tk|«Türkmenistan» awiakompaniýasy»}}, {{Lang-en|Turkmenistan Airlines}}) – [[Turkmaniston]]ning flagman aviatashuvchisi boʻlib, ichki yoʻlovchilar va xalqaro havo yuklari tashishni amalga oshiradi. Bosh qarorgohi [[Ashxobod]]da joylashgan. Oʻzining rasmiy maʼlumotlariga koʻra, Osiyodagi eng xavfsiz aviakompaniya hisoblanadi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.ogoniok.com/archive/2001/4680-2/80-20-21/ |sarlavha=Мы не подведём |qaralgan sana=2009-07-02 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130521175039/http://www.ogoniok.com/archive/2001/4680-2/80-20-21/ |arxivsana=2013-05-21}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=http://www.aviapanorama.narod.ru/journal/2002_2/bezopasnost.htm |sarlavha=Безопасность полётов гражданской авиации стран СНГ |qaralgan sana=2009-07-02 |arxivsana=2021-05-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210513221440/http://www.aviapanorama.narod.ru/journal/2002_2/bezopasnost.htm}}</ref>. Aviakompaniyaning baza aeroporti Turkmanobod shahrining havo bandargohi hisoblanadi<ref>{{Veb manbasi |url=https://turkmenportal.com/blog/25818/aviareisy-izza-predelov-turkmenistana-vremenno-perenapravlyayutsya-v-turkmenabat |sarlavha=Авиарейсы из-за пределов Туркменистана временно перенаправляются в Туркменабат |qaralgan sana=2021-09-09 |arxivsana=2020-03-20 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200320080914/https://turkmenportal.com/blog/25818/aviareisy-izza-predelov-turkmenistana-vremenno-perenapravlyayutsya-v-turkmenabat}}</ref>. == Nomlanishi == Ilgari aviakompaniyaning toʻliq nomi ''Buyuk Saparmurod Turkmanboshi nomidagi'' ''"Türkmenhowaýollary" davlat milliy xizmati'' deb atalardi''.'' == Tarixi == === Sovet davri (1927—1990-yillar) === [[Turkmaniston]] fuqaro aviatsiyasi tarixi [[1927|1927-yilda]] [[Turkmanobod|Chorjoʻyni]] [[Toshoʻgʻuz|Toshhovuz]] bilan ([[Toʻrtkoʻl]] va Yangi Urganch orqali) bogʻlaydigan birinchi havo yoʻnalishi ochilgandan boshlanadi. Ushbu yoʻnalishda Chorjoʻy aviatsiya korxonasi Germaniyada sotib olingan toʻrt oʻrindiqli Yunkers Yu-13 yoʻlovchi samolyoti va Sovet Ittifoqida ishlab chiqarilgan K-4 samolyotlaridan foydalangan. Jami 8 ta samolyot bor edi. [[1932|1932-yilda]] Turkmaniston SSR fuqaro havo floti yangi Sovet yoʻlovchi samolyotlari bilan toʻldirildi. Bular olti oʻrinli K-5 va oʻn ikki oʻrinli ANT-9 rusumli samolyotlar edi. Ularning asosida xuddi shu 1932-yilda Chorjoʻy aeroportida havo boʻlinmasi tashkil etildi, u Chorjoʻy-Toshhovuz aviayoʻnalishiga oraliq aerodromlarsiz toʻgʻridan-toʻgʻri xizmat koʻrsatishni boshladi. [[Ashxobod]]dagi birinchi aeroport 1932-yilda qurilgan va [[1934|1934-yil]] oxirida unda ikkita havo boʻlinmasi tashkil etilgan: biri Po-2 samolyotlari bilan jihozlangan (qishloq xoʻjaligida foydalanish uchun), ikkinchisi esa TB-3 samolyotlaridan iborat edi (yuklarni tashish uchun). Xususan, [[Qoraqum]] choʻliga toʻrt dvigatelli TB-3 samolyoti uchib, Darvoza oltingugurt konlariga xizmat koʻrsatib, ishchilarga oziq-ovqat, suv, asbob-uskunalar yetkazib berish va oltingugurt hom ashyosini olib ketish ishlarini amalga oshirdi. Turkmanistonda birinchi marta qoʻllangan G-2 (ANT-6) samolyoti bir reysda besh tonnagacha yuk tashirdi. Yuk tashish boʻyicha [[1938|1938-yilda]] ushbu samolyotlarning boʻlinmasi [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSRda]] ham, butun dunyoda ham fuqaro aviatsiyasi boʻlinmalari orasida birinchi oʻrinni egalladi. [[1935|1935-yilda]] Dargan ota, Oltingugurt kombinati, [[Darvaza gaz krateri|Darvoza]], Leninsk, [[Koʻhna Urganch]], [[Toshoʻgʻuz|Toshhovuz]] aholi punktlarini bogʻlovchi yangi Ashxobod-Toshhovuz havo yoʻnalishi ochildi. 1935-yil dekabr oyida Turkmanistonda fuqaro havo floti boshqarmasi tashkil etildi, uning havo liniyalarining uzunligi 2 ming kilometrdan oshdi. Ayni vaqtda, [[Toshoʻgʻuz|Toshhovuz]] va [[Turkmanboshi|Krasnovodskda]] respublikaning eng chekka tumanlari va qishloqlariga uchadigan Po-2 yengil samolyotlari paydo boʻldi. [[1944|1944-yilda]] Turkmaniston havo floti [[Boku]], [[Astraxan]] va [[Volgograd]] orqali [[Ashxobod]]dan [[Moskva]]ga yoʻlovchilar va pochtalarni tashiydigan birinchi Li-2 samolyoti bilan toʻldirildi. [[1946|1946-yildan]] beri SSSR va Turkmaniston (u vaqti Turkmaniston SSSR tarkibidagi respublika edi) havo yoʻnalishlarida Sovetlarning yangi samolyotlari An-2, Yak-12, Il-12, Il-14dan foydanish boshlandi. [[1956|1956-yil]] sentyabr oyida SSSR reaktiv fuqaro aviatsiyasining toʻngʻichlari – Tu-104 yoʻlovchi samolyotlari tomonidan birinchi muntazam parvozlar amalga oshirila boshlandi, keyinroq esa respublika aviakompaniyalarida An-24, Il-18, Tu-114 samolyotlari paydo boʻldi. Kuchli laynerlar Turkmanistonni havo liniyalari orqali SSSRning yirik maʼmuriy va madaniy markazlari, ittifoq respublikalari poytaxtlari, kurortlar va boshqa shaharlar bilan bogʻlash imkonini berdi. 1950-yillarning boshidan respublika xalq xoʻjaligida vertolyotlar keng qoʻllanishi boshlandi. Aviatsiya qishloq xoʻjaligida bogʻ va uzumzorlarni qayta ishlashda, paxta [[defoliatsiya]]sida qoʻllangan. 1960-yillarning oxiriga kelib Turkmanistonda fuqaro aviatsiyasi yoʻlovchilarni uzoq masofalarga tashishda hal qiluvchi ahamiyatga ega boʻldi, chunki samolyotlar parkining yoʻlovchilar sigʻimi va yuk tashish quvvati oshdi, havo transportining tijoriy tezligi keskin koʻpaydi. Ommaviy transport turiga aylangan fuqaro havo floti yuk tashishning yuqori sur’atlarini taʼminladi. Agar 1961-yildan 1981-yilgacha boʻlgan davrda respublika temir yoʻl transportida yoʻlovchi tashish hajmi qariyb 2,1 barobar, avtomobil transportida – 3,4 barobar, havo transportida – 3,6 barobar oʻsgan boʻlsa, [[1981|1981-yilda]] Turkmaniston fuqaro aviatsiyasi samolyotlari 1,36 million gektar qishloq xoʻjaligi ekinlarini tashidi (1960-yilda 0,2 million gektar), ularning xalq xoʻjaligi ehtiyojlariga xizmat qilish uchun parvoz vaqti 314 ming soatdan ortiqni tashkil etdi (1960-yilda 36 ming soat). 1981-yilda ittifoq ahamiyatiga ega havo yoʻllarining umumiy uzunligi 24,1 ming kilometrga, respublika ahamiyatiga ega liniyalar uzunligi esa 3,35 ming kilometrga etdi. Turkmaniston SSR fuqaro aviatsiyasi eng yangi An-24, An-26, Yak-40, Yak-42, Tu-154 samolyotlari, zamonaviy radiotexnika va radar uskunalariga ega boʻlib, bu samolyotlarni kunning istalgan vaqtida va noqulay meteorologik sharoitda qabul qilish imkonini berdi. Aeroportlarning yangi radionavigatsiya vositalari bilan jihozlanishi natijasida parvozlar chastotasi va muntazamligi oshdi. [[Turkmanobod|Chorjoʻy]], [[Toshoʻgʻuz|Tashhovuz]], Cheleken, Bektosh, [[Bolqonobod|Nebittogʻda]] yangi terminallar qurildi va rekonstruksiya qilindi<ref>Turkmenskaya Sovetskaya Sotsialisticheskaya Respublika: ensiklopedicheskiy spravochnik. – Ashxabad: Glavnaya redaksiya Turkmenskoy sovetskoy ensiklopedii, 1984. – S.658</ref>. === Mustaqillik davri (1990-yillar – hozirgi davr) === ==== 1990-yillar ==== [[1992|1992-yilda]] Turkman havo yoʻllari postsovet hududida [[Boeing 737|Boeing 737-300]] samolyotini sotib olgan birinchi aviakompaniyaga aylandi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.turkmenistan.ru/ru/node/13699 |sarlavha=«Туркменские авиалинии» получили еще один «Боинг» |qaralgan sana=2012-06-06 |arxivsana=2014-04-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20140413160059/http://www.turkmenistan.ru/ru/node/13699}}</ref>. [[1993|1993-yil]] aprel oyida Turkmaniston Xalqaro fuqaro aviatsiyasi tashkilotining (ICAO) doimiy aʼzosiga aylandi. Il-76 yuk samolyotida birinchi parvoz [[1993|1993-yil]] [[19-aprel]]da Ashxobod-Brest-Ashxobod yoʻnalishida amalga oshirildi<ref name="autogenerated20130618-1">{{Veb manbasi |url=http://turkmenistan.gov.tm/?id=3927 |sarlavha=Небесные «грузовики» отмечают юбилей |qaralgan sana=2013-05-04 |arxivsana=2016-03-04 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304133655/http://turkmenistan.gov.tm/?id=3927}}</ref>. ==== 2000-yillar ==== [[Файл:ГАС Туркменховаеллары.jpg|left|thumb|200x200px| [[Ashxobod]]dagi asosiy havo transporti agentligi]] „Turkman havo yoʻllari“ 2000-yillarda aviaparkini Gʻarbda ishlab chiqarilgan samolyotlar bilan modernizatsiya qildi. Turkmaniston boʻylab parvozlar uchun 7 ta [[Boeing 717]] rusumli samolyotlar xarid qilindi, ulardan birinchisi [[Xalqaro aviatsiya va kosmik salon|MAKS-2001]] koʻrgazmasida taqdim etildi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.turkmenistan.ru/ru/node/13149 |sarlavha=Туркменистан ОТПРАВИЛ НА МЕЖДУНАРОДНЫЙ АВИАСАЛОН «МАКС-2001» ТОЛЬКО ЧТО ПРИОБРЕТЕННЫЙ «БОИНГ-717» |qaralgan sana=2013-06-14 |arxivsana=2014-04-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20140413155756/http://www.turkmenistan.ru/ru/node/13149}}</ref>, xalqaro reyslar uchun ham 6 ta [[Boeing 737]] sotib olindi. [[2009|2009-yil]] [[14-may]]da [[Ashxobod]] shahrida aviatsiya boshqarmasining buyurtmasiga binoan „Turkmaniston havo yoʻllari“ aviakompaniyasining tranzit havo yoʻlovchilari uchun qurilgan 200 oʻrinli yangi zamonaviy „Lochin“ [[Otel|mehmonxonasi]] foydalanishga topshirildi. Bino shahar markazini Ashxobod xalqaro aeroporti bilan bogʻlaydigan Betaraflik shoh koʻchasida joylashgan. Mehmonxonaning vestibyul bilan birlashtirilgan ikkita 4 qavatli binosi tashqi koʻrinishidan uchayotgan turkman lochinining qanotlariga oʻxshaydi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.turkmenistan.ru/index.php?page_id=3&lang_id=ru&elem_id=14920&type=event |sarlavha=В Ашхабаде открыт отель для транзитных авиапассажиров |qaralgan sana=2010-01-19 |arxivsana=2014-04-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20140413155107/http://www.turkmenistan.ru/index.php?page_id=3&lang_id=ru&elem_id=14920&type=event}}</ref>. ==== 2010-yillar ==== [[Fayl:Independence_Day_Parade_-_Flickr_-_Kerri-Jo_(309).jpg|thumb|"Türkmenhowaýollary" xodimlari Mustaqillik bayramiga bagʻishlangan paradda]] [[2011|2011-yil]] [[Fevral|fevral oyidan]] boshlab „Türkmenhowaýollary“ havo transporti bosh agentligida dasturiy-texnik vositalar majmuasining joriy etilishi tufayli aviachiptalarni xarid qilish tartibi amalda boʻldi. Endilikda mahalliy va xalqaro qatnovlarga chiptalar sotiladigan zallarda sensor ekranli terminallar, maʼlumot lavhalari oʻrnatilib, kassirlarning ish joylari keluvchilar uchun elektron raqamlar va chaqiruv panellari bilan jihozlandi. Elektron navbat toʻplanib qolgan olomondan qochish va xizmat koʻrsatish tartibini tashkil qilish va tashrif buyuruvchilar oqimini boshqarish imkonini beruvchi avtomatlashtirilgan tizim hisoblanadi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.turkmenistan.gov.tm/?idr=7&id=110223a |sarlavha=За билетами — в «электронной очереди» |qaralgan sana=2011-02-25 |arxivsana=2011-03-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110303074653/http://www.turkmenistan.gov.tm/?idr=7&id=110223a}}</ref>. [[2011|2011-yilda]] „Turkman havo yoʻllari“ elektron chiptalar sotish tizimini joriy qildi, reysga aviachipta bron qilish standart usulda amalga oshiriladi, biroq aviareys haqidagi maʼlumotlar yoʻlovchiga chipta blankasida emas, balki yoʻnalishli kvitansiya shaklida berildi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.turkmenistan.ru/ru/articles/35691.html |sarlavha=«Туркменские авиалинии» внедрят электронную систему продажи билетов |qaralgan sana=2011-02-25 |arxivsana=2011-02-27 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110227175228/http://www.turkmenistan.ru/ru/articles/35691.html}}</ref>. [[2011|2011-yil]] [[1-iyul]]dan barcha reyslarda elektron chiptalar ishlay boshladi. Ushbu tizim barcha aeroportlarda, [[Ashxobod]]dagi Bosh havo transporti agentligida, viloyat markazlaridagi agentliklarda, aviakompaniyaning xorijdagi vakolatxonalarida va boshqa savdo ofislarida ishlaydi. Yoʻlovchilarga qogʻozsiz xizmat koʻrsatishga samarali oʻtishni taʼminlash maqsadida Shveysariyaning SITA kompaniyasi bilan shartnoma imzolandi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.turkmenistan.gov.tm/?idr=6&id=110504a |sarlavha=Электронный билет вместо бумажного |qaralgan sana=2011-05-05 |arxivsana=2019-04-22 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190422061915/http://www.turkmenistan.gov.tm/?idr=6&id=110504a}}</ref>. 2013-yil yanvar oyi oʻrtalarida Chexiyaning [[Brno|Brno shahriga]] muntazam yuk tashish reysi ochildi<ref name="autogenerated20130618-1"/> . [[Fayl:Turkmenistan_Airlines_ticket_office_Ashgabat.jpg|left|thumb|212x212px| Chipta sotish kassasi]] 2013-yil mart oyida aviachiptalarni sotish uchun „Turkman havo yoʻllari“ning yangi Havo aloqa markazi ochildi. Uch qavatli bino Ashxobodning janubiy qismida Otaturk koʻchasi 61-uy manzilida joylashgan<ref>{{Veb manbasi |url=http://turkmenairlines.com/index.php/ru/2011-04-14-05-08-27/2011-07-05-10-31-28/97-2013-01-16-08-20-38.html |sarlavha=Главное агентство воздушных сообщений работает по новому адресу |qaralgan sana=2013-06-13 |arxivsana=2013-02-05 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130205140127/http://turkmenairlines.com/index.php/ru/2011-04-14-05-08-27/2011-07-05-10-31-28/97-2013-01-16-08-20-38.html}}</ref>. Binoda 30 dona chipta sotish kassalari, xususan 17 ta ichki reyslar va 13 ta xalqaro reyslar uchun moʻljallangan kassalar joylashgan edi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.turkmenistan.ru/ru/articles/38181.html |sarlavha=В Ашхабаде будет открыто современное агентство по продаже авиабилетов |qaralgan sana=2013-06-13 |arxivsana=2014-04-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20140413154703/http://www.turkmenistan.ru/ru/articles/38181.html}}</ref> . 2013-yil avgust oyidan boshlab [[Lvov]]ga<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.turkmenistan.ru/ru/articles/38798.html |sarlavha=«Туркменские авиалинии» открыли рейс в город Львов |qaralgan sana=2013-07-19 |arxivsana=2013-10-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20131029192650/http://www.turkmenistan.ru/ru/articles/38798.html}}</ref>, oktabrdan [[Donetsk]]ka<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.turkmenistan.gov.tm/?id=4873 |sarlavha=«Туркменховайоллары» берет курс на Донецк |qaralgan sana=2013-09-13 |arxivsana=2013-10-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20131029195343/http://www.turkmenistan.gov.tm/?id=4873}}</ref>, dekabrdan [[Parij]]ga<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.turkmenistan.ru/ru/articles/39094.html |sarlavha=«Туркменские авиалинии» открывают регулярный рейс в Париж |qaralgan sana=2013-10-24 |arxivsana=2013-10-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20131029195353/http://www.turkmenistan.ru/ru/articles/39094.html}}</ref> muntazam yoʻlovchi reysi ochildi. == Faoliyati == Davlat aviakompaniyasi mamlakat ichida kuniga 2000 dan ortiq yoʻlovchini tashiydi<ref name="autogenerated1">{{Veb manbasi |url=http://turkmenistan.gov.tm/?id=715 |sarlavha=Могучие крылья страны |qaralgan sana=2012-02-20 |arxivsana=2013-02-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130208073112/http://turkmenistan.gov.tm/?id=715}}</ref>. Xalqaro aviakompaniyalar yiliga 1,8 milliondan 1,9 milliongacha odamni tashiydi. Maʼlumotlarga koʻra, [[1991|1991-yildan]] beri „Turkmaniston havo yoʻllari“ xalqaro va mahalliy aviakompaniyalarda 30 million yoʻlovchi va 400 ming tonnaga yaqin yuk va pochta joʻnatmalarini tashigan. 2011-yilda havo transportining rentabelligi 51 foizni tashkil etdi. [[2011|2011-yilda]] Turkmanistonda fuqaro aviatsiyasini rivojlantirishga 250 million AQSh dollari sarmoya kiritildi<ref name="autogenerated1" />. Aviakompaniyalar 15 ta xalqaro yoʻnalishga oyiga 57,5 ming yoʻlovchini, ichki yoʻnalishlarda esa 90 ming yoʻlovchini tashiydi <ref>{{Veb manbasi |url=http://www.turkmenistan.gov.tm/?id=3062 |sarlavha=Летопись — 2012: транспорт и связь |qaralgan sana=2013-01-03 |arxivsana=2013-04-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130412053713/http://www.turkmenistan.gov.tm/?id=3062}}</ref>. Xalqaro aviatsiya tashkilotining qoidalariga koʻra, samolyot ekipajlari muntazam ravishda Buyuk Britaniya, AQSh va Fransiyada majburiy simulyator mashgʻulotlaridan oʻtadilar<ref name="autogenerated1"/>. „Turkmaniston havo yoʻllarida“ aviatsiya xodimlarini tayyorlash maktabi mavjud boʻlib, ularda samolyot dvigatellari va konstruksiyalariga xizmat koʻrsatish boʻyicha texnik-mexaniklar, havo kemalari uchun radioelektron uskunalar va yerdagi aeronavigatsiya vositalari, yoqilgʻi-moylash boʻyicha mutaxassislar, elektromontyorlar, bort kuzatuvchilar tayyorlanadi. Har yili 800 dan ortiq aviatorlar yangi turdagi samolyotlar uchun qayta tayyorlanmoqda va 800 dan ortiq aviatorlar malaka oshirish kurslaridan oʻtadilar<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.press-uz.info/index.php?title=analitik&nid=2545&my=012008&st=8&date=20080204 |sarlavha=ИА PRESS-UZ.info |qaralgan sana=2009-07-02 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20081228160015/http://www.press-uz.info/index.php?title=analitik |arxivsana=2008-12-28}}</ref>. 2012-yildan Turkmanistonning IATA xalqaro havo transporti assotsiatsiyasiga kirishi boʻyicha ishlar olib borilmoqda<ref name="autogenerated2">{{Veb manbasi |url=http://turkmenistan.gov.tm/?id=2069 |sarlavha=Мирохозяйственные связи и транспортная инфраструктура Туркменистана: воздушный флот |qaralgan sana=2012-08-19 |arxivsana=2012-10-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20121024035519/http://www.turkmenistan.gov.tm/?id=2069}}</ref>. === Rossiyadagi faoliyati === Aviakompaniya Rossiyaning [[Domodedovo xalqaro aeroporti|Moskva-Domodedovo]]<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.domodedovo.ru/ru/main/timetablenew/airlines/details.asp?id=657961 |sarlavha=Туркменские авиалинии в Домодедово |qaralgan sana=2011-01-10 |arxivsana=2008-05-07 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20080507014515/http://www.domodedovo.ru/ru/main/timetablenew/airlines/details.asp?id=657961}}</ref>, Pulkovo ([[Sankt-Peterburg]]) va [[Qozon xalqaro aeroporti|Qozon]] aeroportlariga muntazam reyslarni amalga oshiradi. „Türkmenhowaýollary“ Davlat aviatsiya xizmatining [[Rossiya|Rossiya Federatsiyasidagi]] bosh vakolatxonasi [[Moskva]] shahri Vernadskiy shoh koʻchasi 29-uy manzilida, Leto biznes markazida joylashgan. 2016-yildan boshlab Rossiya Federatsiyasida Bosh sotuv agenti – Sankt-Peterburgda joylashgan ITM guruhi („Ay Ti eM-Sever“ MChJ) hisoblanadi. === Bort nashri === Toʻliq rangli „Lochin“ jurnali Turkmanistonda „in flight“ formatidagi birinchi mahsulotga aylandi. Jurnal bortda, rasmiy delegatsiyalar zallarida, Turkmaniston aeroportlarining VIP hududlarida tarqatiladi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.turkmenistan.ru/ru/articles/37970.html |sarlavha=«Туркменские авиалинии» начали выпуск специализированного журнала для авиапассажиров |qaralgan sana=2012-10-30 |arxivsana=2016-03-04 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304195206/http://www.turkmenistan.ru/ru/articles/37970.html}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=http://www.turkmenistan.gov.tm/?id=2624 |sarlavha=Туркменистан на высоте полёта: новый журнал для авиапассажиров |qaralgan sana=2012-10-30 |arxivsana=2015-07-16 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150716071605/http://turkmenistan.gov.tm/?id=2624}}</ref>. == Egasi va boshqaruvi == Aviakompaniya davlatga tegishli (davlat nomidan „Turkmaniston“ aviabirlashmasi egalik qiladi). „Türkmenhowaýollary“ xizmati rahbari Dovran Saburov. == Aviaparki == 2016-yil sentyabr holatiga koʻra, „Turkman havo yoʻllari“ yoʻlovchi aviaparki Amerikaning Boeing kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan 22 ta samolyotdan iborat boʻlib, fuqarolik samolyotlarining besh turi: [[Boeing 717|Boeing 717-200]], [[Boeing 737|Boeing 737-700]], [[Boeing 737|Boeing 737-800]], Boeing 757-200 va [[Boeing 777|Boeing 777-200LR]] bilan ifodalanadi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.turkmenistan.gov.tm/?idr=2&id=101207a |sarlavha=Крылья страны станут крепче |qaralgan sana=2011-01-08 |arxivsana=2013-02-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130208073157/http://www.turkmenistan.gov.tm/?idr=2&id=101207a}}</ref>. Aviakompaniya tarkibiga yuk tashishga moʻljallangan bir nechta Il-76 transport samolyotlari hamda Sikorskiy va Aerospatial kompaniyalari tomonidan ishlab chiqarilgan vertolyotlar kiradi. Xalqaro havo yoʻnalishlarida Boeing 757-200, Boeing 737-800 va Boeing 777-200LR samolyotlaridan foydalanadi. Boeing 737-700 va Boeing 737-800 samolyotlari esa mahalliy yoʻnalishlarda parvozlarni amalga oshiradi. Zamonaviy rangdagi samolyotlar fyuzelajining chap va oʻng tomonida ''Turkmenistan'' yozuvi bitilgan. <center> {| class="toccolours" border="1" cellpadding="3" style="border-collapse:collapse;text-align:center" |+ '''Turkmaniston havo yoʻllarining fuqarolik samolyotlari aviaparki''' |- bgcolor=#ffffff; ! rowspan="2" | Foto ! rowspan="2" | Samolyot ! rowspan="2" | Miqdori ! rowspan="2" | Buyurtmalar ! colspan="3" | Oʻrindiqlar soni ! rowspan="2" | Eslatmalar |- bgcolor=#ffffff; ! <abbr title="Biznes klass">B</abbr> ! <abbr title="Ekonom klass">E</abbr> ! Jami |- |[[Fayl:Turkmenistan Airlines Boeing 717.jpg|150px]] |[[Boeing 717|Boeing 717—200]] |align=center|7 |align=center|0 |— |120 |120 |Bort EZ-A101 omborda<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.planespotters.net/production-list/search?fleet=Turkmenistan-Airlines&manufacturer=Boeing&type=717&fleetStatus=current|title=Production List Search|publisher=www.planespotters.net|accessdate=2016-09-21|archive-date=2016-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160401003946/https://www.planespotters.net/production-list/search?fleet=Turkmenistan-Airlines&manufacturer=Boeing&type=717&fleetStatus=current|deadlink=no}}</ref>. 2016-yil 4-avgustda Boeing 717-200 rusumli 7 ta samolyot va bu samolyotlarga tegishli aviatsiya texnikalari sotuvga qoʻyilishi boʻyicha tender eʼlon qilindi<ref name=":0">{{Veb manbasi|url=http://turkmentender.info/samolety-aviacionnaya-tehnika-agregaty-oborudovani/122-04-08-2016-po-08-09-2016-gosudarstvennaya-nacionalnaya-sluzhba-turkmenhovaellary-tender-na-prodazhu-7-semi-samoletov-tipa-boeing-717-200-i-aviacionnoy-tehniki.html|title=04/08/2016 по 08/09/2016 Государственная национальная служба «Туркменховайоллары» › тендер › на продажу 7 (семи) самолетов типа Boeing 717-200 и авиационной техники|accessdate=2016-08-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160828075735/http://turkmentender.info/samolety-aviacionnaya-tehnika-agregaty-oborudovani/122-04-08-2016-po-08-09-2016-gosudarstvennaya-nacionalnaya-sluzhba-turkmenhovaellary-tender-na-prodazhu-7-semi-samoletov-tipa-boeing-717-200-i-aviacionnoy-tehniki.html|archivedate=2016-08-28|deadlink=yes}}</ref><ref name=":1">{{Veb manbasi|url=http://www.parahat.info/tender/2016-08-04-2016-09-08-gosudarstvennaya-nacionalnaya-slujba-turkmenhovaellary-tender-na-prodaju-7-semi-samoletov-tipa-boing-717-200-i-aviacionnoy-tehniki-agregaty-oborudovanie-i-instrumenty-prinadlejaschie-etim-samoletam|title=2016-08-04 … 2016-09-08 ● Государственная национальная служба «Туркменховайоллары» › тендер › на продажу 7 (семи) самолетов типа Боинг 717-200 и авиационной техники (агрегаты, оборудование и инструменты), принадлежащие этим самолетам {{!}} Tenderi v Turkmenistane|author=Parahat Info|publisher=www.parahat.info|accessdate=2016-08-14|archive-date=2016-09-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20160917092342/http://www.parahat.info/tender/2016-08-04-2016-09-08-gosudarstvennaya-nacionalnaya-slujba-turkmenhovaellary-tender-na-prodaju-7-semi-samoletov-tipa-boing-717-200-i-aviacionnoy-tehniki-agregaty-oborudovanie-i-instrumenty-prinadlejaschie-etim-samoletam|deadlink=no}}</ref>. |- |[[Fayl:EZ-A008 UKBB 17 10 2009.jpg|150px]] |Boeing 737—700 | align="center" |3 |0 |8/0 |120 |128 |Bort EZ-A008 sigʻimli 128 kishi. |- |[[Fayl:Turkmenistan Airlines Boeing 737-800 green Karakas.jpg|150px]] |Boeing 737-800 |align=center|8 |align=center|0 |16 |144 |160 | |- |[[Fayl:Turkmenistan Boeing 757 at Domodedovo 30-Jul-2010.jpg|150px]] |Boeing 757—200 |align=center|4 |align=center|0 |16 |173 |189 |Bort raqami EZ-A011 va EZ-A014 samolyotlaridan foydalanilmoqda, qolgan ikkitasi omborda<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.planespotters.net/production-list/search?fleet=Turkmenistan-Airlines&manufacturer=Boeing&type=757|title=Production List Search|publisher=www.planespotters.net|accessdate=2016-09-21|archive-date=2016-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20160328141130/https://www.planespotters.net/production-list/search?fleet=Turkmenistan-Airlines&manufacturer=Boeing&type=757|deadlink=no}}</ref>. |- | [[Fayl:Boeing 777-22KLR EZ-A778.jpg|150px]] |[[Boeing 777|Boeing 777-200LR]] |align=center|3 |align=center|0 |28 |263 |291 |- !Jami !5 turda !25 samolyot !colspan="4" |'''Maʼlumotlar 2021-yil 1-iyul holatiga''' |} {| class="toccolours" border="1" cellpadding="3" style="border-collapse:collapse;text-align:left" |+ '''Turkmaniston havo yoʻllarining transport aviaparki''' !Foto !Samolyot turi !Miqdori !Havo layneri turi !Sigʻimi |- |[[Fayl:Turkmenistan Ilyushin Il-76 Zammit-5.jpg|150px]] |Il-76TD |8 |Yuk tashuvchi <br /> |40000&nbsp;kg. |- | |Airbus A330-200P2F |2 |Yuk tashuvchi |61000&nbsp;kg. |} {| class="toccolours" border="1" cellpadding="3" style="border-collapse:collapse;text-align:left" |+ '''Turkmaniston havo yoʻllarining maxsus aviaparki''' !style="width:40px;" | Foto !style="width:140px;" | Samolyot turi !style="width:40px;" | Miqdori !Foydalanish maqsadi |- |[[Fayl:Turkmenistan British Aerospace BAe-125-1000B Zammit-1.jpg|150px]] |BAe 125 |1 |VIP |- | [[Fayl:2009 LHR PHOTOS27022009 003 (3314542607).jpg|150px]] |Challenger-605 |2 |VIP |- | | [[Bombardier CRJ|Challenger 870]] |1 |VIP |- | |Boeing 737—700 |1 |VIP |- | |Boeing 777-200LR |1 |VIP |- |} </center> === Aviaparki tarixi === 1992-yil noyabr oyida Boeing 737-300 „Turkmaniston havo yoʻllari“ parkiga keltirildi<ref>{{Veb manbasi |url=http://turkmenistan.gov.tm/?id=6135 |sarlavha=Президент Гурбангулы Бердымухамедов принял участие в церемонии ввода в строй нового терминала столичного Международного аэропорта |qaralgan sana=2014-04-06 |arxivsana=2017-10-18 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20171018191453/http://turkmenistan.gov.tm/?id=6135 |til=ru |ish=Turkmenistan Altyn Asyr}}</ref>. 1994-yilda aviakompaniya prezidentga xizmat qilish uchun Boeing 757 samolyotini sotib oldi. Aviakompaniya 1996-yilda yana ikkita shunday samolyot oldi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.aviaport.ru/digest/2010/09/24/202763.html |sarlavha=Туркменистан приобретёт 4 новых самолета Boeing 777—200 LR |qaralgan sana=2013-11-14 |arxivsana=2015-06-10 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150610212609/http://www.aviaport.ru/digest/2010/09/24/202763.html}}</ref>. [[2009|2009-yil]] [[29-aprel]]da Ashxobodga [http://www.infoabad.com/novosti-turkmenistana/novyi-boing-popolnil-flot-turkmenskih-avialinii.html yangi Boeing 737-400] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170805025419/http://infoabad.com/novosti-turkmenistana/novyi-boing-popolnil-flot-turkmenskih-avialinii.html |date=2017-08-05 }} samolyoti yetib keldi, bu „Turkmaniston havo yoʻllari“ flotiliyasidagi ushbu modifikatsiyadagi birinchi samolyotdir. [[2009|2009-yil]] [[Avgust|avgust oyida]] Amerikaning Boeing kompaniyasi bilan yana uchta Boeing 737-700 samolyotini sotib olish boʻyicha shartnoma imzolandi. „Turkmaniston havo yoʻllari“ aviakompaniyasining flotiliyasi kuzda yana uchta Boeing layneri bilan toʻldirildi. Turkmaniston Qozon zavodidan ikkita Mi-17-1B rusumli rus vertolyotini sotib oldi. Qiymati 22 million dollardan ortiq boʻlgan shartnomada ehtiyot qismlar va xom ashyo yetkazib berish ham koʻzda tutilgan<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.turkmenistan.ru/index.php?page_id=3&lang_id=ru&elem_id=16897&type=event |sarlavha=Президент Туркменистана дал высокую оценку российским вертолётам Ми-17-1Б |qaralgan sana=2010-05-21 |arxivsana=2016-03-04 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304113347/http://www.turkmenistan.ru/index.php?page_id=3&lang_id=ru&elem_id=16897&type=event}}</ref>. [[2011|2011-yil]] [[mart]] oyida „Turkman havo yoʻllari“ Kanadaning Bombardier kompaniyasi bilan Challenger-870 rusumli mintaqaviy samolyot sotib olish boʻyicha shartnoma imzoladi, bu samolyot Turkmaniston yoʻlovchilar parkidagi birinchi ushbu turdagi samolyot hisoblanadi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.turkmenistan.ru/ru/articles/35785.html |sarlavha=Туркменистан закупит первый самолёт марки Challenger-870 |qaralgan sana=2011-06-23 |arxivsana=2011-03-25 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110325022101/http://www.turkmenistan.ru/ru/articles/35785.html}}</ref>. [[2011|2011-yilning]] kuzida „Turkmaniston havo yoʻllari“ Boeing kompaniyasi bilan ikkita Boeing 777-200LR samolyotini sotib olish boʻyicha shartnoma imzoladi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.turkmenistan.gov.tm/?idr=1&id=111007a |sarlavha=Президент Туркменистана подписал Постановления о приобретении двух Боингов 777-200LR |til=ru |ish=Turkmenistan Altyn Asyr |qaralgan sana=2011-10-08 |arxivsana=2011-10-16 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20111016173340/http://www.turkmenistan.gov.tm/?idr=1&id=111007a}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=http://www.turkmenistan.ru/ru/articles/36568.html |sarlavha=«Туркменские авиалинии» закупят два новых авиалайнера «Боинг» |qaralgan sana=2012-06-06 |arxivsana=2016-03-04 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304103755/http://www.turkmenistan.ru/ru/articles/36568.html}}</ref>. [[2012|2012-yil]] [[25-mart|25-mart kuni]] „Turkman havo yoʻllari“ tomonidan sotib olingan yangi Challenger-870 yoʻlovchi layneri Ashxobod aeroportiga yetib keldi<ref>{{Veb manbasi |url=http://turkmenistan.gov.tm/?id=1042 |sarlavha=Национальный авиапарк пополнился новым современным авиалайнером |til=ru |ish=Turkmenistan Altyn Asyr |qaralgan sana=2012-03-25 |arxivsana=2015-07-16 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150716085536/http://turkmenistan.gov.tm/?id=1042}}</ref>. [[2012|2012-yilda]] „Türkmenhowaýollary“ aviakompaniyasi oʻzining Boeing 717-200 laynerlariga texnik xizmat koʻrsatishni amalga oshirdi<ref>{{Veb manbasi |til=ru |sarlavha=Заседание Кабинета министров Туркменистана |url=http://www.turkmenistan.gov.tm/?id=2089 |qaralgan sana=2013-05-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150716032142/http://turkmenistan.gov.tm/?id=2089 |arxivsana=2015-07-16 |ish=Turkmenistan Altyn Asyr}}</ref>. [[Fayl:Turkmenistan_AgustaWestland_AW-101_Mk643_Vanzura-1.jpg|thumb|Vertolyot AgustaWestland AW101]] [[2013|2013-yil]] [[8-may]]da yangi Boeing 737-800 (c/n 39774) yoʻlovchi layneri Ashxobod aeroportiga qoʻndi <ref name="Boeing737-800_cn39774">{{Veb manbasi |url=http://www.planespotters.net/Production_List/Boeing/737/39774,EZ-A015-Turkmenistan-Airlines.php |sarlavha="EZ-A015 Turkmenistan Airlines Boeing 737-82K(WL) - cn 39774 / ln 4440" |nashriyot=// planespotters.net |til=en |qaralgan sana=2013-05-11 |arxivurl=https://www.webcitation.org/6GbNO8DqW?url=http://www.planespotters.net/Production_List/Boeing/737/39774,EZ-A015-Turkmenistan-Airlines.php |arxivsana=2013-05-14}}</ref>. Parvoz [[Seattle|Sietl]] ([[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]]) – Gus Bey ([[Kanada]]) – [[Birmingem]] ([[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniya]]) – Ashxobod yoʻnalishi boʻyicha amalga oshirildi <ref name="Boeing737-800_cn39774" />. Bort EZ-A015 roʻyxatga olish raqamini oldi<ref name="Boeing737-800_cn39774" />. Ushbu layner „Türkmenhowaýollary“ aviakompaniyasi parkidagi uchinchi Boeing 737-800 boʻldi<ref name="DostavlenEZ-A015">{{Veb manbasi |url=http://www.turkmenistan.ru/ru/articles/38581.html |sarlavha="Воздушный парк гражданской авиации Туркменистана пополнил новый пассажирский «Боинг-737-800»" |sana=2013-05-11 |nashriyot=turkmenistan.ru |qaralgan sana=2013-05-11 |arxivurl=https://www.webcitation.org/6GbNPFm7C?url=http://www.turkmenistan.ru/ru/articles/38581.html |arxivsana=2013-05-14}}</ref>. 2013-yil 3-iyun kuni EZ-A016 davlat raqamiga ega boʻlgan toʻrtinchi Boeing 737-800 layneri Ashxobod aeroportiga qoʻndi<ref>{{Veb manbasi |url=http://turkmenistan.gov.tm/?id=4181 |sarlavha=Гражданская авиация Туркменистана пополняется новыми «Боингами» |qaralgan sana=2013-06-03 |arxivsana=2013-12-19 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20131219053812/http://turkmenistan.gov.tm/?id=4181 |til=ru |ish=Turkmenistan Altyn Asyr}}</ref>. 18-dekabr kuni EZ-A017 <ref>{{Veb manbasi |url=http://turkmenistan.gov.tm/?id=5534 |sarlavha=Новый «Боинг» с эмблемой туркменского «лачина» |qaralgan sana=2013-12-19 |arxivsana=2013-12-19 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20131219034234/http://turkmenistan.gov.tm/?id=5534 |til=ru |ish=Turkmenistan Altyn Asyr}}</ref> davlat raqamiga ega beshinchi Boeing 737-800 layneri yetib keldi. Shuningdek, 2013-yilda vertolyot boʻlinmalari ikkita AgustaWestland AW101 vertolyotlari bilan toʻldirildi. AN-2 samolyotlari parki toʻliq tiklandi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.turkmenistan.gov.tm/?id=5983 |sarlavha=Авиация — на передовом рубеже развития |qaralgan sana=2014-03-06 |arxivsana=2014-03-05 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20140305141424/http://turkmenistan.gov.tm/?id=5983 |til=ru |ish=Turkmenistan Altyn Asyr}}</ref>. 2014-yil mart oyida Ashxobod aeroportiga [[Boeing 777|Boeing 777-200R]] yoʻlovchi layneri yetkazildi va bu aviakompaniyadagi ushbu turdagi birinchi modeliga aylandi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=США поставили Туркменистану первый «Boeing-777-200LR» |url=http://www.trend.az/capital/business/2256163.html |muallif=Г. Гасанов |til=en |ish=Trend.az |sana=2014-03-26 |qaralgan sana=2022-02-03 |arxivsana=2014-03-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20140326180300/http://www.trend.az/capital/business/2256163.html}}</ref>. 2014-yil aprel oyida [[Boeing]] bilan uchta [[Boeing 737 Classic|Boeing 737-300]] samolyotini sotish va uchta Boeing 737-800 samolyotini sotib olish boʻyicha shartnoma imzolandi. 25-aprel kuni ikkinchi [[Boeing 777|Boeing 777-200LR]] Ashxobodga yetkazildi<ref>{{Veb manbasi |url=http://turkmenistan.gov.tm/?id=6328 |sarlavha=Пополняется пассажирский воздушный парк |til=ru |ish=Turkmenistan Altyn Asyr |qaralgan sana=2014-04-28 |arxivsana=2015-03-20 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150320023337/http://www.turkmenistan.gov.tm/?id=6328}}</ref>. 2016-yil 17-sentyabr kuni Ashxobod aeroportining ochilish marosimida EZ-A018 davlat raqamiga ega Boeing 737-800 (c/n 61573) samolyoti poytaxtga qoʻndi. Bu „Türkmenhowaýollary“ aviakompaniyasi parkidagi oltinchi Boeing 737-800 boʻldi<ref>{{Veb manbasi |til=ru |url=http://arzuw.tm/5014/novyy-rekord-i-novyy-boeing.html |sarlavha=Новый рекорд и новый Boeing |ish=Arzuw.tm |qaralgan sana=2016-09-19 |arxivsana=2016-09-21 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160921012505/http://arzuw.tm/5014/novyy-rekord-i-novyy-boeing.html}}</ref>. 2016-yil 4-avgustda ushbu samolyotlarga tegishli 7 ta Boeing 717-200 samolyotlari va aviatsiya texnikasini sotish boʻyicha tender eʼlon qilindi<ref name=":0"/><ref name=":1"/>. 2017-yil 27-fevralda park EZ-A019 davlat raqamiga ega Boeing 737-800 (c/n 61574)<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2017-02-27 |title=Turkmenistan Airlines приняла новый самолет Boeing 737-800 |language=ru |work=Авиатранспортное обозрение |url=http://www.ato.ru/content/turkmenistan-airlines-prinyala-novyy-samolet-boeing-737-800 |access-date=2017-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170805140705/http://www.ato.ru/content/turkmenistan-airlines-prinyala-novyy-samolet-boeing-737-800 |archive-date=2017-08-05}}</ref>, 28-iyunda esa roʻyxatga olish raqami EZ-A020 Boeing 737-800 (c\n 61575) bilan toʻldirildi<ref>{{Veb manbasi |til=ru |url=http://www.infoabad.com/novosti-turkmenistana/novyi-boing-popolnil-flot-turkmenskih-avialinii.html |sarlavha=Новый Боинг пополнил флот Туркменских авиалиний |ish=Infoabad.com |qaralgan sana=2017-08-05 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170805025419/http://infoabad.com/novosti-turkmenistana/novyi-boing-popolnil-flot-turkmenskih-avialinii.html |arxivsana=2017-08-05}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://www.planespotters.net/airframe/Boeing/737/EZ-A020-Turkmenistan-Airlines/jwWrTnyZ |sarlavha=EZ-A020 Turkmenistan Airlines Boeing 737-800 |ish=Planespotters.net |til=en |qaralgan sana=2017-08-05 |arxivsana=2017-08-05 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170805145458/https://www.planespotters.net/airframe/Boeing/737/EZ-A020-Turkmenistan-Airlines/jwWrTnyZ}}</ref>. 2021-yil 23-iyun kuni toʻrtinchi [[Boeing 777|Boeing 777-200LR]] Turkmaniston aviatsiyasining samolyot parkini toʻldirdi<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.aa.com.tr/ru/%D0%BC%D0%B8%D1%80/%D1%81%D0%BC%D0%B8-%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD-%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%83%D1%87%D0%B8%D0%BB-%D0%BF%D0%BE%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%BD%D0%B8%D0%B9-%D0%B2-%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B5-%D0%B1%D0%BE%D0%B8%D0%BD%D0%B3-777-200lr/2281396 |sarlavha=СМИ: Туркменистан получил последний в мире Боинг 777-200LR |muallif=Aynur Asgarli |sana=2021-06-22 |til=ru |ish=Anadolu Agency |qaralgan sana=2022-02-03 |arxivsana=2022-02-02 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220202224508/https://www.aa.com.tr/ru/%D0%BC%D0%B8%D1%80/%D1%81%D0%BC%D0%B8-%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD-%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%83%D1%87%D0%B8%D0%BB-%D0%BF%D0%BE%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%BD%D0%B8%D0%B9-%D0%B2-%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B5-%D0%B1%D0%BE%D0%B8%D0%BD%D0%B3-777-200lr/2281396}}</ref>. === Ilgari foydalanilgan samolyotlar === [[Fayl:Turkmenistan_Boeing_767-300ER_Simon-1.jpg|thumb|Boeing 767-300ER]] Yoʻlovchilar tashish parki: * Tu-154 * An-24 * An-26 * Yak-40 * Yak-42 * [[Boeing 737|Boeing 737-300]] Maxsus maqsadli aviapark: * Boeing 767-300ER == Yoʻnalish tarmogʻi == [[2022|2022-yil]] yanvar oyidan boshlab „Turkmaniston havo yoʻllari“ quyidagi shaharlarga toʻgʻridan-toʻgʻri muntazam reyslarni amalga oshirmoqda: {| class="sortable wikitable toccolours" ! style="background-color:#003366; color:white;" |Shahar ! style="background-color:#003366; color:white;" | Mamlakat ! style="background-color:#003366; color:white;" | Aeroport ! style="background-color:#003366; color:white;" | Izoh |- | [[Turkmanboshi]] |{{Flagcountry|Туркменистан}} | Turkmanboshi xalqaro aeroporti | |- | [[Turkmanobod]] |{{Flagcountry|Туркменистан}} | Turkmanobod xalqaro aeroporti | |- | [[Mari]] |{{Flagcountry|Туркменистан}} | Mari xalqaro aeroporti | |- | [[Toshoʻgʻuz]] |{{Flagcountry|Туркменистан}} | Toshoʻgʻuz aeroporti | |- | [[Ashxobod]] |{{Flagcountry|Туркменистан}} | Ashxobod xalqaro aeroporti | |- | [[Karki]] |{{Flagcountry|Туркменистан}} | Karki aeroporti | |} Aviakompaniya quyidagi yoʻnalishlarga muntazam yuk tashish reyslarini amalga oshiradi: {| class="sortable wikitable toccolours" ! style="background-color:#003366; color:white;" |Shahar ! style="background-color:#003366; color:white;" | Mamlakat ! style="background-color:#003366; color:white;" | Aeroport ! style="background-color:#003366; color:white;" | Uchib ketish shahri |- | [[Dubay]] |{{ARE}} | [[Dubay xalqaro aeroporti|Dubay—Xalqaro]] | Ashxobod |- | [[Istanbul]] |{{TUR}} | Istanbul | Ashxobod |- | [[Brno]] |{{Flagcountry|Чехия}} | Brno—Turyani | Ashxobod |} == „Lochin“ mehmonxonasi == „Türkmenhowaýollary“ „Lochin“ mehmonxonasi xizmati 2009-yil avgust oyida faoliyatini boshlagan. Mehmonxona Ashxobodning shimoliy-sharqiy qismida, shahar markazidan 5 daqiqalik masofada va shahar aeroportidan esa uch kilometr uzoqlikda joylashgan. Mehmonxonada 87 ta xona, jumladan, 59 ta standart ikki kishilik xona, 14 ta ikki kishilik lyuks xona, 14 ta toʻrt kishilik oilaviy xona mavjud. Mehmonxona bir vaqtning oʻzida 202 nafar mehmonni qabul qilish imkoniyatiga ega. 2011-yilda „Lochin“ mehmonxonasi uch yulduzli toifaga sazovor boʻldi. Mehmonxonada mehmonlar uchun „shved stoli“ tamoliyilidagi nonushta qilish taklif etiladigan restoran mavjud. == Aviakompaniya ishtirokidagi baxtsiz hodisalar == [[2007|2007-yil]] [[11-sentyabr|11-sentabrda]] Turkmaniston havo yoʻllari kompaniyasining Boeing 757 yoʻlovchi samolyoti parvoz paytida [[Amritsar]] shahridagi (Shimoliy-gʻarbiy [[Hindiston]], [[Panjob (shtat)|Panjob]]) aeroport binosiga tegdi. Samolyotdagi yoʻlovchilar (taxminan 200 kishi)) va ekipajni evakuatsiya qilindi. Qurbonlar yoʻq. Dastlabki tergovga koʻra, ayb aeroportning yer usti xizmati xodimlaridan oʻtgan<ref>{{Veb manbasi |url=http://news.uaclub.net/print_233738.html |sarlavha=Туркменский Boeing зацепился за аэропорт |qaralgan sana=2010-07-04 |arxivsana=2016-03-04 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304075153/http://news.uaclub.net/print_233738.html}}</ref>. 2011-yil 3-iyun kuni [[Sankt-Peterburg]] – [[Ashxobod]] yoʻnalishida Turkmanistonga toʻgʻridan-toʻgʻri uchishi kerak boʻlgan samolyot uchish-qoʻnish yoʻlagidan qaytdi, chunki uchishga tayyor boʻlgan samolyotda texnik nosozlik aniqlandi va shu sababli parvoz qoldirildi. Ushbu reys yoʻlovchilarining soʻzlariga koʻra, samolyotning chap dvigateliga begona jism kelib tushgan<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.fontanka.ru/2011/06/03/124/ |sarlavha=Самолёт Петербург — Ашхабад вернулся со взлетной полосы из-за неисправности |qaralgan sana=2011-06-23 |arxivsana=2016-03-04 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304130246/http://www.fontanka.ru/2011/06/03/124/}}</ref>. [[2011|2011-yil]] [[16-iyul|16-iyul kuni]] [[Bangkok]]dan [[Ashxobod]]ga havoga koʻtarilgan 642-sonli reysi boʻyicha Boeing 757 samolyoti parvoz paytida aniqlangan texnik nosozlik tufayli favqulodda qoʻnishni amalga oshirdi. Uchuvchilarning mahorati tufayli reysdagi yoʻlovchilardan hech biri jabrlanmadi. == Tanqidlar == 2010-yil 4-noyabrda Turkmanistonning oʻsha vaqtdagi prezidenti [[Gurbanguli Berdimuhamedov]] hukumat yigʻilishida shunday dedi: <blockquote class="ts-Начало_цитаты-quote"> "aksariyat fuqarolarimiz „Türkmenhowaýollary“ Davlat milliy xizmati faoliyatidan noroziligini bildirmoqda". </blockquote>Davlat rahbarining taʼkidlashicha, aviachiptalarni rasmiylashtirishda yoʻlovchilarga nisbatan koʻplab huquqbuzarliklarga yoʻl qoʻyilmoqda, aeroportlarda sanitariya meʼyorlariga rioya qilinmayapti, yoʻlovchilarga koʻrsatilayotgan xizmatlar, jumladan, samolyot bortida taqdim etilayotgan oziq-ovqat sifati ham talabga javob bermaydi. Bu esa „Türkmenhowaýollary“ davlat milliy xizmatida aniqlangan katta kamchiliklar roʻyxatidan bir nechta misollar, degan edi davlat rahbari<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.turkmenistan.ru/ru/articles/35386.html |sarlavha=Президент услышал жалобы пассажиров «Туркменских авиалиний» |qaralgan sana=2010-11-05 |arxivsana=2013-02-19 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130219234738/http://www.turkmenistan.ru/ru/articles/35386.html}}</ref>. == Manbalar == <references group="" responsive="1"></references> == Havolalar == {{commonscat-inline}} * [https://web.archive.org/web/20190423142105/https://turkmenistanairlines.tm/ Ofitsialniy sayt aviakompanii] {{ref-ru}}{{Ref-en}}{{ref-tk}} * {{Facebook|turkmenhowayollary}} * Otzivi ob aviakompanii „Turkmenistan Airlines“ na [http://www.airlines-inform.ru/world_airlines/Turkmenistan_Airlines.html sayte Airlines Inform] {{ref-ru}} * [http://www.planespotters.net/Airline/Turkmenistan-Airlines Samolyotniy park] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230109080030/https://www.planespotters.net/airline/Turkmenistan-Airlines |date=2023-01-09 }} * [http://www.reviewcentre.com/reviews187601.html Retsenzii passajirov] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230713100507/https://www.reviewcentre.com/reviews187601.html |date=2023-07-13 }} * [http://turkmenistan.gov.tm/?id=715 ''Moguchie krilya strani'', 07.02.2012] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200202230631/http://turkmenistan.gov.tm/?id=715 |date=2020-02-02 }} * [http://turkmenistaninflight.com/ Jurnal „Lachin“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190422061915/https://www.turkmenistaninflight.com/ |date=2019-04-22 }} [[Turkum:Markaziy Osiyo aviakompaniyalari]] [[Turkum:Ashxoboddagi kompaniyalar]] [[Turkum:Aviakompaniyalar]] bc5dmdqsy9r0hxsvq66whif9b8n3f16 14 958514 6221451 3802778 2026-07-31T14:50:38Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya]] olib tashlandi; [[Turkum:Olmoniya tumanlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221451 wikitext text/x-wiki {{See|Loyiha:Germaniya}} [[Turkum:Olmoniya tumanlari]] [[Turkum:Loyiha:Germaniya]] n8h4a7m19o9iu5g5m0441cuqec92n54 6221452 6221451 2026-07-31T14:50:49Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Loyiha:Germaniya]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221452 wikitext text/x-wiki {{See|Loyiha:Germaniya}} [[Turkum:Olmoniya tumanlari]] sqsawr3la6nmc1bevyyzbkx8mp50378 0 961740 6221324 6046910 2026-07-31T13:47:09Z InternetArchiveBot 58913 2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221324 wikitext text/x-wiki {{Olim bilgiqutisi | ismi = Turob Jumayev Jumayevich | tasvir = Turob jumayev.png | fuqaroligi = {{UZB}} | sohalari = [[Geografiya]], [[iqtisodiyot]], [[ekologiya]] | ish_joylari = [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti]] | mukofotlari = „[[Mehnat faxriysi]]“ | dini = [[Islom]] | kasbi = Geograf | tavallud_sanasi = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1938|5|10}} | tavallud_joyi = [[Sherobod tumani|Sherobod]], [[Surxondaryo okrugi]], [[OʻzSSR]]<ref name="Kitob ilmiy">{{kitob manbasi |last1=Allanov |first1=Q |title=Surxondaryo viloyati geografiyasi |date=2017 |publisher=TerDU |location=Termiz |page=216 |accessdate=6-sentabr 2023-yil}}</ref> | ilmiy_darajasi = [[professor]] | ilmiy_unvoni = [[dotsent]] | ilmiy_rahbari = O.Jamolov, K.Xapkin }} '''Turob Jumayevich Jumayev''' (1938-yil 10-may, [[Sherobod tumani|Sherobod]], [[Surxondaryo okrugi]], [[OʻzSSR]]) – oʻzbek iqtisodiy geograf olimi, togʻshunos olim, [[geografiya]] fanlari doktori, [[professor]]<ref>{{Veb manbasi |url=https://la.uzbgeo.uz/f/uzgzh_53-zhild.pdf |sarlavha=O‘zbekiston geografiya jamiyati axboroti, 2018. |qaralgan sana=2025-03-02 |arxivsana=2025-04-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250426174422/https://la.uzbgeo.uz/f/uzgzh_53-zhild.pdf }}</ref>. Iqtisodiy geografiya, ekologiya iqtisodiyoti va mintaqa iqtisodiyoti sohalari boʻyicha taniqli olim.[[Togʻlar|Togʻ]] mintaqalarini kompleks tadqiq etishning metodologik asoslarini ishlab chiqqan olim. Gidrometereologiya ilmiy tadqiqot instituti huzuridagi nomzodlik dissertatsiyalari boʻyicha Ixtisoslashgan ilmiy kengash aʼzosi. [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti]] faxriy professori. „[[Mehnat faxriysi]]“ medali sohibi<ref name="Bizning ulugʻvor togʻlarimiz. Yangi Oʻzbekiston togʻ zonasining barqaror rivojlanishi. Nazariya va amaliyot.">{{kitob manbasi |last1=Jumayev |first1=T |title=Bizning ulugʻvor togʻlarimiz. Yangi Oʻzbekiston togʻ zonasining barqaror rivojlanishi. Nazariya va amaliyot. |date=2021 |publisher=Innovatsion rivojlanish nashriyot-matbaa uyi |location=Toshkent |isbn=978-9943-7684-0-6 |page=700 |accessdate=12-avgust 2023-yil}}</ref>. == Yoshligi == Jumayev Turob Jumayevich 1938-yil 10-mayda Surxondaryo viloyati Sherobod tumanidagi Tupor qishlogʻida tugʻilgan. 1956-yilda Sheroboddagi 1-oʻrta maktabni „a’lo“ baholar bilan tamomlab, oʻsha yili Termiz pedagogika bilim yurtiga oʻqishga kirdi<ref name="Oʻzbek geografiya fani fidoyilari">{{kitob manbasi |last1=Gadoyev |first1=K |last2=Berdiyev |first2=S |title=Oʻzbek geografiya fani fidoyilari |date=2015 |publisher=OʻZBEKISTON |location=Toshkent |isbn=978-9943-28-366-4 |page=232 |accessdate=12-avgust 2023-yil}}</ref>. XX asrning 50—60-yillarida Surxondaryo viloyatidan yetishib chiqqan qator fan va ta’lim arboblari mazkur bilim yurtida tahsil olishgan. Shu bois olimning xotiralashicha, „bilim yurtida oʻtgan ikki yil uning uchun dastlabki katta hayot maktabi boʻlgan edi“<ref name="Bizning ulugʻvor togʻlarimiz. Yangi Oʻzbekiston togʻ zonasining barqaror rivojlanishi. Nazariya va amaliyot."/>. Bilim yurtini imtiyozli diplom bilan tugallagan Turob Jumayev 1958-yilda Toshkent davlat universitetining (hozirgi [[Oʻzbekiston Milliy universiteti]]) [[Geografiya]] fakultetiga oʻqishga kirdi. Iqtisodiy geograflar tayyorlashga taniqli [[Iqtisodiyot|iqtisodchi]] olimlar-professorlar O.Jamolov, K.Xapkin va boshqalarning jalb qilinishi boʻlajak olimning iqtisodiy geografiya sohasini tanlashiga turtki boʻldi. Talabalik davrida bajargan „Sherobod tumaniga iqtisodiy-geografik ta’rif“ mavzusidagi [[diplom]] ishi ustozlari tomonidan yuqori baholanadi. Turob Jumayev 1963-yilda universitetni iqtisodchi-geograf iqtisosligi boʻyicha imtiyozli diplom bilan tomomlagach, amaliy faoliyatini 1963—1965-yillarda Sherobod tumanidagi maktabda geografiya oʻqituvchisi sifatida boshladi<ref name="Oʻzbekiston Geografiya jamiyati">{{veb manbasi |title=Oʻzbekiston Geografiya jamiyati; axborot va nashrlar |url=https://la.uzbgeo.uz/axborot-va-nashrlar |website=Oʻzbekiston Geografiya jamiyati axborotnomasi 53-jildi |accessdate=12-avgust 2023-yil |arxivsana=2023-08-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230812073853/https://la.uzbgeo.uz/axborot-va-nashrlar }}</ref>. Yosh iqtidorli mutaxasis ilmiy tadqiqotlarini davom ettirish maqsadida 1965-yilda Toshkent davlat xalq xoʻjaligi institutiga (hozirgi [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti]]) [[Aspirantura|aspiranturaga]] oʻqishga kiradi. Ana shu vaqtdan buyon olimning ilmiy pedagogik faoliyati shu dargoh bilan bevosita bogʻliq<ref name="Bizning ulugʻvor togʻlarimiz. Yangi Oʻzbekiston togʻ zonasining barqaror rivojlanishi. Nazariya va amaliyot."/>. == Faoliyati == === Ilmiy faoliyati === Mamlakatimiz hududining 22 foizini tashkil etuvchi togʻli mintaqni tabiiy va iqtisodiy-geografik jihatdan oʻrganish muhim amaliy ahamiyat kasb etadigan ilmiy yoʻnalishlardan biridir. Shuning uchun respublikamizning togʻ mintaqasiga bevosita tutash [[Toshkent viloyati| Toshkent]], [[Fargʻona viloyati|Fargʻona]], [[Samarqand viloyati|Samarqand]] va [[Surxondaryo|Surxondaryo viloyatlari]] geograflari tomonidan ushbu muammo chuqur oʻrganilgan. Shu oʻrinda ilmiy salohiyatini togʻli hududlar iqtisodiy geografiyasini oʻrganishga, ekologik va mintaqaviy iqtisodiyot masalalariga bagʻishlagan olim, geografiya fanlari doktori, professor Turob Jumayevich Jumayevning xizmatlarini alohida takidlash joiz<ref name="Oʻzbek geografiya fani fidoyilari"/>. Ilmiy-pedagogik faoliyatini iqtisodiyotning turli tarmoqlari uchun yuqori malakali iqtisodchi mutaxasislar tayyorlash ishiga baxshida etgan olim oʻzbek geografiyasining fidoyilaridan biri sifatida salmoqli ilmiy asarlarni yaratadi. 1965-yildan 2013-yil oktabr oyigacha, pensiyaga chiqqunga qadar qariyib 50 yillik ilmiy pedagogik faoliyati Toshkent xalq xoʻjaligi instituti (hozirgi [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti]]) bilan uzviy bogʻliq boʻldi. 1965—1968-yillarda „Iqtisodiy geografiya“ kafedrasini [[Aspirant|aspiranti]]. 1968-yildan [[irrigatsiya]] muammolari labaratoriyasining katta ilmiy xodimi, 1969-yildan „Iqtisodiy geografiya“ kafedrasining [[Assistent|assistenti]], 1971-yildan katta oʻqituvchisi, 1974-yildan [[dotsent]], 1989-yildan „Mintaqa iqtisodiyoti va ekologiya“ kafedrasi dotsenti. 2005-yildan „Mehnat iqtisodiyoti va aholishunoslik“ kafedrasi professori, 2006-yildan „Tarmoqlar iqtisodiyoti“ kafedrasi professori, 2012-yildan 2013-yil oktabr oyigacha „Sanoat iqtisodiyoti“ kafedrasi professori lovozimlarida ishladi. Turob Jumayevich Jumayev mohir pedagog sifatida va oʻzining ilmiy salohiyati kengligi, nazariy tahlilning chuqurligi, tadqiqotlarning ilmiy-amaliy ahamiyati boʻyicha ajralib turadi. 2018-yilda Oʻzbeksiton Geografiya jamiyati Turob Jumayevich Jumayevni 80 yillik yubleyi bilan samimiy qutlagan va Oʻzbekiston Geografiya jamiyatining 53-jildli axbarotnomasida ham buni eslab oʻtadi. Olim 2014-yildan nafaqada<ref name="Oʻzbek geografiya fani fidoyilari"/>. === Ilmiy ishi === Turob Jumayevich Jumayev 1971-yilda Toshkent xalq xoʻjaligi institut ilmiy kengashida iqtisod fanlari nomzodi ilmiy darajasini olish uchun „Surxondaryo viloyati togʻ zonasi qishloq xoʻjaligining rivojlanishi va joylashishi muammolari“ mavzusida nomzodlik [[Dissertatsiya|dissertatsiyasini]] muvaffaqiyatli yoqlaydi. Mazkur ilmiy tadqiqot ishida Surxondaryo viloyati togʻoldi mintaqasi [[Qishloq xoʻjaligi|qishloq xoʻjaligini]] rivojlantirish va joylashtirishning holati va uning iqtisodiy samaradorligiga oid qator masalalar kompleks oʻrganilgan va shu asosda tegishli ilmi-amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan. 1977-yilda [[dotsent]] ilmiy unvonini oladi. 2004-yilda Oʻzbekiston Milliy universiteti ixtisoslashgan ilmiy kengashida iqtisodiy va ijtimoiy geografiya yoʻnalishi boʻyicha „Oʻzbekiston togʻ zonasining barqaror rivojlanishi“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini yoqladi. Mazkur tadqiqot ishida olim quyidagi ilmiy-metodologik va amaliy ishlanmalarni asoslab bergan<ref name="Oʻzbek geografiya fani fidoyilari"/>: # Togʻlar va ular hosil qiluvchi tizimlariga barqaror rivojlanish nuqtai nazaridan Yer yuzasining oʻziga xos tabiiy-ijtimoiy-iqtisodiy xususiyatlarga ega boʻlgan qismlari sifatida kompleks taʼrif berilgan. # Togʻlarda jamiyat hayotini tashkil etishning tuzilma va tizim shakllantiruvchi asosi sifatida ijtimoiy-iqtisodiy balandlik zonalligi obyektiv qonuniyatining mavjudligi isbotlanib, uning togʻ barqaror rivojlanishiga oid muammolarni hal etishda hisobga olinishi muqarrar ekani asoslab berilgan. # Tabiat-aholi-xoʻjalik tizimining „togʻliligi“ nuqtai nazaridan togʻ hududlarining barqaror rivojlanishi muammolarini tadqiq etishning prinsipial yondashuvlari ilmiy-metodik jihatdan asoslab berilgan. Togʻ hududlarini iqtisodiy-geografik turlarga ajratish va kompleks rayonlashtirishning prinsipial chizmasi tavsiya etilib, shu asosda togʻli hududlarni iqtisodiy-geografik rayonlashtirish amalga oshirilgan. # Oʻzbekiston togʻ mintaqasining tabiiy sharoiti va resurslariga baho berilib, uning tabiiy-ekologik xilma-xilligi va farqlari (rayonlari) aniqlangan, togʻlardagi mavjud salohiyatdan samarali foydalanishning yoʻnalishlari koʻrsatilgan. # Togʻ mintaqasi barqaror rivojlanishining hozirgi holati tahlil qilinib, undagi asosiy muammolar aniqlangan, aholi turar joylarini rivojlantirish, tabiatdan foydalanish, uni muhofaza qilishni takomillashtirish va sifat jihatdan yaxshilash boʻyicha istiqbolga moʻljallangan ilmiy asoslangan tavsiyalar ishlab chiqilgan. # Togʻlarning „togʻ-tekislik“ va „tekislik-togʻ“ tizimida tutgan oʻrni aniqlanib, ularning oʻzaro ta’sirini hududiy boshqarishni takomillashtirish boʻyicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan. Mamlakat togʻ zonasini barqaror rivojlantirish uchun moʻljallangan kompleks „Togʻ dasturi“ ishlab chiqilib, tavsiya etilgan. [[Fayl:Tog'lar.png|thumb|400 px|Oʻzbekiston hududining balandlik zonalari.]] 2005-yil TDIU ilmiy kengashi qaroriga asosan kafedra professorligiga saylanadi. [[Togʻlar|Togʻ]] mintaqalarini kompleks tadqiq etishning metodologik asoslarini ishlab chiqqan olim oʻzbek geograflari oʻrtasida togʻshunos olim sifatida taniladi. Olimning nomzodlik va doktorlik dissertatsiyasiyalarida hamda „Oʻzbekiston togʻlari: tabiati, xoʻjalgi, dam olish (mintaqaviy muammolar)“ (1989), „Oʻzbekistonning togʻli joylarida qishloq xoʻjaligi“ (1982) kabi asarlarida Oʻzbekiston togʻli mintaqalari geografiyasiga oid masalalar kompleks ravishda yoritiladi<ref name="Bizning ulugʻvor togʻlarimiz. Yangi Oʻzbekiston togʻ zonasining barqaror rivojlanishi. Nazariya va amaliyot."/>. === Pedagogik faoliyat === [[Fayl:Photo 2023-08-12 09-56-30.jpg|left|thumb|Turob Jumayevning „Iqtisodiy geografiya“ (hammualiflikda) kitobi muqovasi. Kitob 2005-yilda O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi Adabiyot jamg‘armasi nashriyotida 500 nusxada chop etilgan.]] Turob Jumayevning pedagogik faoliyati toʻgʻrisida alohida toʻxtalib oʻtish kerak. Olim koʻp yillar davomida talabalarga iqtisodiy geografiya va [[ekologiya]], ekologiya iqtisodiyoti, ekologik menejment, ekologik ekspertiza va boshqa fanlardan chuqur mazmunli maʼruzalar oʻqigan va yuqori darajada amaliy mashgʻulotlarni oʻtkazgan. Iqtisodiyot (ekologiya) yoʻnalishi boʻyicha qator namunaviy ishchi dasturlar, modellar tayyorlashda faol ishtirok etgan. Olimning bozor iqtisodiyoti va munosabatlari har tomonlama toʻla hisobga olib yozilgan va nashr qilingan „Ekologiya iqtisodiyoti“ darsligi, „Ekologik ekspertiza“, „Ekologik menejment“ (hammualliflikda), „Tabiatdan foydalanishni strategik rejalashtirish“, „Ikkilamchi resurslardan foydalanishni tartibga solish“ kabi oʻquv qoʻllanmalari iqtisodchi ekologlarni oʻqitishda va tayyorlashda muhim manba boʻlib xizmat qildi. Shuningdek, „Iqtisodiy geografiya“ (hammualliflikda) oʻquv qoʻllanmasidan davlat oliy oʻquv yurtlari [[Talaba|talabalari]] foydalanmoqdalar. Turob Jumayev „Iqtisodiy geografiya“ fani boʻyicha taʼlim texnologiyasi va oʻquv metodik kompleksini (2 ta kitob) ishlab chiqqan va nashr ettirgan. Turob Jumayevich oʻzi taʼlim-tarbiya va bilim bergan va respublikamiz va boshqa mamlakatlarda xizmat qilayotgan koʻp sonli shogirdlarining muvaffaqiyatlari bilan faxrlanishga haqlidir<ref name="Bizning ulugʻvor togʻlarimiz. Yangi Oʻzbekiston togʻ zonasining barqaror rivojlanishi. Nazariya va amaliyot." />. === Ilmiy tadqiqotlar === ==== Tadqiqotlar ==== Turob Jumayevich Jumayevning ilmiy tadqiqotlarining asosiy yoʻnalishi togʻ hududlari iqtisodiyoti, geografiyasi, ekologiyasi hamda Oʻzbekiston milliy iqtisodiyotini hududiy tashkil etishning fundamental—metodologik, amaliy muammolari hisoblanadi. Olim togʻ zonalarini kompleks oʻrganishning chuqur nazariy metodik asoslarini ishlab chiqishga katta hissa qoʻshgan. U Oʻzbekiston togʻ zonasini barqaror rivojlantirish zarurati va yoʻnalishlarini hamda ularni amalga oshirishning samaradorligini har tomonlama chuqur ilmiy asoslab bergan. „Olimning chuqur bilimi va qobiliyati toʻxtovsiz izlanish, oʻrganish, taqqoslash, tahlil va ularning natijalarini doimiy hisobga olib borishga asoslanishi gʻoyat ibratlidir“ — deb aytadi Toshkent davlat iqtisodiyoti universiteti [[Rektor|rektori]]<ref name="Kitob1">{{kitob manbasi |last1=Xodjimatov |first1=A |last2=Sultonova |first2=N |last3=Qambarova |first3=D |title=Geografiya ta'limi jonkuyarlari |date=2016 |publisher=Adabiyot uchqunlari |location=Toshkent |page=127 |accessdate=12-avgust 2023-yil}}</ref>. [[Fayl:Xarita 1.png|thumb|550 px|Oʻzbekiston Respublikasining orografik sxemasi]] Turob Jumayevich Jumayev [[Mustaqil davlatlar hamdoʻstligi]] (MDH) Parlamentlararo Assambleyasi ishlab chiqqan va 2020-yil 27-noyabrda qabul qilingan „Model qonun. Togʻ hududlari rivojlanishi va muhofazasi toʻgʻrisida“ qonunning 2019—2020-yillardagi loyihasi muhokamasida oʻzining qator taklif va tavsiyalari bilan faol ishtirok etdi. Olim tavsiya etgan qator qoʻshimcha va tuzatishlar maʼqullanib, qabul qilindi va ular mazkur qonunga kiritiladi. Bunda shuni alohida taʼkidlash kerakki, Turob Jumayevich Jumayev 2005-yilda [[O'zbekiston Respublikasi]] [[Oliy Majlis|Oliy Majlisi]] Qonunchilik palatasiga yoʻllagan „Oʻzbekistonning togʻ mintaqalari: rivojlanishi holati va muammolari“ deb nomlangan ilmiy-amaliy maʼruzasida MDH Parlamentlararo Assambleyasi qonunidan (2020) 15 yil ilgari „Oʻzbekiston Respublikasining togʻ hududlari toʻgʻrisida“ qonun, Milliy togʻ siyosati va maqsadli togʻ dasturini ishlab chiqish zarurligini ilmiy asoslab bergan edi<ref name="Bizning ulugʻvor togʻlarimiz. Yangi Oʻzbekiston togʻ zonasining barqaror rivojlanishi. Nazariya va amaliyot."/>. 2021-yilda Turob Jumayev oʻzining koʻp yillik ilmiy tadqiqot natijalarini jamlagan “Bizning ulugʻvor togʻlarimiz: Yangi Oʻzbekiston togʻ zonasining barqaror rivojlanishi. Nazariya va amaliyot” nomli monografiyasini yozib tamomlab, nashrga tayyorlaydi<ref name="Bizning ulugʻvor togʻlarimiz. Yangi Oʻzbekiston togʻ zonasining barqaror rivojlanishi. Nazariya va amaliyot."/>. ==== Ekologik iqtisodiyot ==== Turob Jumayev iqtisodchi-ekologlarni tayyorlashga moʻljallangan qator namunaviy va ishchi dasturlani, modellarni ishlab chiqishda faol ishtirok etgan. Olim oʻzining ilmiy ishlarida, asosan, atrof-muhitni ifloslantiruvchi an’anaviy iqtisodiyotning kamchiliklarini ochib berib, fan va amaliyotning nisbatan yangi yoʻnalishi — ekologiya iqtisodiyotining afzalliklari va unga oʻtish zaruriyatini ilmiy asoslab beradi<ref name="Oʻzbek geografiya fani fidoyilari"/>. Ekologiya iqtisodiyoti — kishilarning yashashi va farovon turmushini ta’minlash uchun tabiat bilan iqtisodiyot oʻrtasidagi optimal muvozanatni ta’minlash masalalarini oʻrganuvchi fandir<ref name="Kitob">{{kitob manbasi |last1=Jumayev |first1=T |title=Ekologiya iqtisodiyoti |date=2004 |location=Toshkent |accessdate=12-avgust 2023-yil}}</ref>. Turob Jumayev yaratgan oʻquv adabiyotlarda tabiat va jamiyat oʻrtasidagi oʻzaro aloqalarining aynan ana shu jihatlari keng yoritib beriladi<ref name="Bizning ulugʻvor togʻlarimiz. Yangi Oʻzbekiston togʻ zonasining barqaror rivojlanishi. Nazariya va amaliyot."/>.[[Fayl:Ekologik ekspertiza kitobi yuzi.png|thumb|220 px|T.Jumayevning „Ekologik eskpertiza“ kitobi muqovasi. Kitob 2004-yilda Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi Adabiyot Jamgʻarmasi nashriyotida 500 nusxada chop etilgan.]] == Ilmiy nashrlar == Olimning koʻp yillik ilmiy-pedagogik natijalari 160 dan ortiq nashr qilingan ishlarda, shu jumladan, 2 ta [[monografiya]], 3 ta [[risola]], 1 ta [[darslik]], 10 ga yaqin oʻquv qoʻllanmalar, koʻplab ilmiy maqolalarda bayon qilingan<ref name="Oʻzbek geografiya fani fidoyilari"/>.[[Fayl:Ikkilamchi resurslardan foydalanish kitobi yuzi.png|thumb|220 px|T.Jumayevning „Ikkilamchi resurslardan foydalanishni tartibga solish“ kitobi muqovasi. Kitob 2004-yilda Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi Adabiyot Jamgʻarmasi nashriyotida 500 nusxada chop etilgan.]] 2015-yilda Turob Jumayevning „Ekologiya iqtisodiyoti: nazariya va amaliyot“ nomli monografiyasi „Iqtisodiyot“ nashriyotida nashr etiladi. Qator ilmiy ishlari xorijiy mamlakatlarda ([[Rossiya]], [[Latviya]], [[Armaniston]], [[Ozarbayjon]], [[Qirgʻiziston]], [[Tojikiston]], [[Qozogʻiston]], [[Koreya Respublikasi]]) nashr etilgan. Olim koʻplab respublika va xalqaro konfrensiyalar, simpoziumlarda faol ishtirok etgan. Ilmiy tadqiqot ishlari natijalari boʻyicha qator vazirlik va tashkilotlarga tavsiyanomlar yoʻllagan<ref name="Oʻzbek geografiya fani fidoyilari"/>. == Asosiy ilmiy ishlar roʻyxati == === Monografiya va risolalar === # Горы Узбекистана: природа, хозяйство, отдых. Региональные проблемы. – Ташкент: Мехнат, 1989. – 250 с. # Oʻzbekistonning togʻli joylarida qishloq xoʻjaligi. – Toshkent: Fan, 1982. – 64 bet. # Ekologiya iqtisodiyoti – barqaror rivojlanishning asosiy yoʻnalishi. – Toshkent, 2012. – 62 bet. # Ekologiya iqtisodiyoti: nazariya va amaliyot. Monografiya. – Toshkent: Iqtisodiyot, 2014. – 232 bet. # Джумаев Т.Д. Горные регионы Узбекистана: состояние и проблемы развития. Научно-практический доклад. Адресован: Законадательную палату Олий Мажлис Республики Узбекистан. Спикеру Э.Х.Халилову от ректора Ташкентского государственного экономического университета академика С.С.Гулямова. (№ 58-1051. 02.05.2005). – 54 страниц. Рукопись. # Bizning ulugʻvor togʻlarimiz: Yangi Oʻzbekiston togʻ zonasi- ning barqaror rivojlanishi. Nazariya va amaliyot. Monografiya. Toshkent: Iqtisodiyot, 2021. – 587 bet. === Darlik va qoʻllanmalar === # Ekologiya iqtisodiyoti. Darslik. – Toshkent: TDIU, 2004. – 288 bet. # Ekologik ekspertiza. Oʻquv qoʻllanma. – Toshkent: TDIU, 2004. – 128 bet. # Tabiatdan foydalanishni strategik rejalashtirish. Oʻquv qoʻllanma. –Toshkent: TDIU, 2004. – 96 bet # Ikkilamchi resurslardan foydalanishni tartibga solish. Oʻquv qoʻllanma. – Toshkent: TDIU, 2004. – 96 bet. # Ekologik menejment. O‘quv qo‘llanma. – Toshkent: TDIU, 2004. – 112 bet (hammualliflikda). # Iqtisodiy geografiya. O‘quv qo‘llanma. – Toshkent: TDIU, 2005. – 160 bet (hammualliflikda). # Джумаев Т.Д. Технология обучения в экономическом обра- зовании. Учебно-методический комплекс по дисциплине „Экономи- ческая география“ (для бакалавров). – Ташкент: ТГЭУ, 2006. – 203 с. # Iqtisodiy taʼlimda oʻqitish texnologiyasi. „Iqtisodiy geografiya va ekologiya“ fanidan oʻquv-uslubiy majmua. Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti. – Toshkent: Iqtisodiyot, 2010. – 291 bet (hammuallif Rajabov N.). === Ilmiy maqollardan namunalar === # Togʻ zonasi iqtisodiyotini rivojlantirish muammolari. Oʻzbekistonda ijtimoiy fanlar. 1996. № 123. 10-16-betlar. # Проблемы социально-экономического развития горных райо- нов. Доклады Академии наук Азербайджана. 1998, № 34, с. 130-137. # Central Asean Huglands: Vertikal Zonality and problems of socio-economic development. Jornal of studeo of Korea, China and Russia. 1998, № 3. P. 1-8. # Перспективы устойчивого развития горных районов Узбекистана. Известия Российской Академии наук. Сер. геогр. 2002, № 2, с. 104-106. # Джумаев Т. Узбекистан − прекрасная горная страна Интервью с корреспондентом Н.Полянской. //Правда Востока, 10 декабря 2004 года. # Ekologiya iqtisodiyoti: fan va amaliyot rivojlanishining yangi bosqichi. Ekologiya xabarnomasi. 2001, № 11, 14-20-betlar. # Iqtisodiyotni ekologik barqaror rivojlantirishda tikla- nadigan muqobil energiya manbalaridan foydalanish muammolari. Mustaqillik yillarida Oʻzbekiston iqtisodiyoti: ustuvor yoʻnalishlar, muammolar va yechimlar. Ilmiy maqolalar toʻplami. 1-qism. – Toshkent: TDIU, 2011. 109-114-betlar. # Oʻzbekiston togʻ zonasining ekoturistik salohiyati xususiyatlari va ulardan oqilona foydalanish muammolari. //Oʻzbekistonda ekoturizmni rivojlantirish istiqbollari. Xalqaro ilmiy-amaliy anjumanning maʼruza tezislari toʻplami. 2019-yil 2-noyabr. – Toshkent: TDIU, 2012, 192-195-betlar. # Стратегия социально-экономического развития горной зоны Узбекистана на долгосрочную перспективу. // Iqtisodiyot va taʼlim. 2013, № 2, с. 112-116. # Экономико-географические аспекты устойчивого развития горных территорий Узбекистана. O‘zbekiston Geografiya jamiyati axboroti. 53-jild. –Toshkent, 2018, 84-88-betlar. == Mukofatlar va yutuqlar == Turob Jumayevich Jumayev koʻp yillik ilmiy pedagogik faoliyati davomida Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti professor-oʻqituvchilari, talabalarning katta hurmatiga sazovor boʻladi, universitet rektorining koʻp marta rahmatnomalarini oladi, respublika oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligining faxriy yorligʻi bilan taqdirlanadi. Olim ko’p yillik mehnatlari evaziga „Mehnat faxriysi“ medali bilan mukofotlanadi. Olim Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti, Iqtisodiyot fakulteti, Sanoat iqtisodiyoti kafedrasi faoliyati va jamoat ishlarida faol ishtirok etadi. Shuningdek, Gidrometereologiya ilmiy tadqiqot instituti huzuridagi nomzodlik dissertatsiyalari boʻyicha Ixtisoslashgan ilmiy kengash aʼzosi sifatida ilmiy kadrlarni tayyorlashga oʻz hissasini qoʻshadi. Qator doktorlik va nomzodlik dissertatsiyalariga rasmiy opponent boʻladi<ref name="Bizning ulugʻvor togʻlarimiz. Yangi Oʻzbekiston togʻ zonasining barqaror rivojlanishi. Nazariya va amaliyot."/>. == Adabiyotlar == * ''T.J.Jumayev''. Bizning ulugʻvor togʻlarimiz. Yangi Oʻzbekiston togʻ zonasining barqaror rivojlanishi. Nazariya va amaliyot. –Toshkent: „Innovatsion rivojlanish nashriyot-matbaa uyi“, – 2021, 700 bet. * ''Gadoyev K., Berdiyeva S.'' Oʻzbek geografiya fani fidoiylari. – Toshkent: Oʻzbekiston, * ''Jumayev T''. Ekologiya iqtisodiyoti: darslik. – Toshkent, 2004. * ''Jumayev T''. Ekologik ekspertiza. Oʻquv qoʻllanma. – Toshkent: TDIU, 2004. – 128 bet * ''Jumayev T''. Ikkilamchi resurslardan foydalanishni tartibga solish. Oʻquv qoʻllanma. – Toshkent: TDIU, 2004. – 96 bet. * ''Jumayev T''. Ekologiya iqtisodiyoti: nazariya va amaliyot. Monografiya. – T., 2014 * ''I.Xotamov, M.Sultаnov, A.Yadgarov''. Atrof - muhit va tabiiy resurslar iqtisodiyoti. „Innovatsion rivojlanish nashriyot-matbaa uyi“, 2021. 312 bet. * ''A.Xodjimatov, N.Sultonova, D.Qambarova''.Geografiya taʼlimi jonkuyarlari. „Adabiyot uchqunlari“, 2016. 127 bet. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Oʻzbekistonlik geograflar]] [[Turkum:Surxondaryolik geograflar]] [[Turkum:Alifbo bo‘yicha geograflar]] [[Turkum:XX asr geograflari]] [[Turkum:XXI asr geograflari]] jefpc6jnj4k3lrov3abwwvvwhzvdw2r 14 963861 6221719 4645918 2026-08-01T10:21:22Z Janob Mirzaolim 64438 Janob Mirzaolim [[Turkum:Oʻzbekistondagi Jahon merosi obʼyektlari]] sahifasini [[Turkum:Oʻzbekistondagi Jahon merosi obyektlari]]ga koʻchirdi: Notoʻgʻri yozilgan sarlavha 4645918 wikitext text/x-wiki {{CatAutoTOC}} {{Commons category|World Heritage Sites in Uzbekistan}} [[Turkum:Oʻzbekistondagi tarixiy joylar|Jahon merosi]] [[Turkum:Oʻzbekistonning muhofaza etiladigan hududlari|Jahon merosi]] [[Turkum:Osiyodagi Jahon merosi obyektlari mamlakatlar boʻyicha]] [[Turkum:Mamlakatlar boʻyicha Jahon merosi obyektlari]] 53ux9n4a6bf7q2i6079c34ezjgvwncs 0 964570 6221652 6191755 2026-08-01T06:41:55Z InternetArchiveBot 58913 7 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221652 wikitext text/x-wiki {{Aeroport bilgiqutisi |name=Varshava Shopen aeroporti |nativename=''<small>Lotnisko Chopina w Warszawie</small>'' |image= |image-width= |image2=Lotnisko Chopina w Warszawie 2018b.jpg |image2-width=260 |IATA=WAW |ICAO=EPWA |pushpin_map=Polsha |pushpin_map_caption=Aeroportning Polsha xaritasidagi joylashuvi |pushpin_label=WAW |pushpin_label_position=bottom |type=Fuqarolik |owner-oper=Polsha aeroportlari davlat korxonasi (PPL) |city-served=[[Varshava]] aglomeratsiyasi |location=Okentse, Vloxi, [[Varshava]], [[Polsha]] |opened=1934-yil 29-aprel |hub=[[LOT Polish Airlines]] |focus_city=<div><!--Plainlist is not allowed here--> *Enter Air *Smartwings Poland *SprintAir *[[Wizz Air]] </div> |elevation-m=110 |elevation-f=361 |coordinates={{coord|52|09|57|N|20|58|02|E|type:airport_region:PL-MZ|display=inline,title}} |latd=52|latm=09|lats=57|latNS=N|longd=20|longm=58|longs=02|longEW=E |website={{url|https://www.lotnisko-chopina.pl/en/index.html|lotnisko-chopina.pl}} |metric-elev=yes |metric-rwy=yes |r1-number=11/29 |r1-length-m=2,800 |r1-length-f=9,186 |r1-surface=[[Asfalt-beton|Asfalt]] |r2-number=15/33 |r2-length-f=12,106 |r2-length-m=3,690 |r2-surface=Asfalt |stat-year=2019 |stat1-header=Yoʻlovchilar soni |stat1-data=18,860,000 |stat2-header=Yoʻlovchilar sonining oʻzgarishi |stat2-data={{increase}}6.2% |stat3-header= |stat3-data= |stat4-header= |stat4-data= |footnotes=Manba: ACI Yevropa yoʻlovchilar oqimi<ref>{{cite web|url=http://pr.euractiv.com/files/pr/Airport%20Traffic%20Report%20-%20December%20Q4%20%20Full%20Year%202015.pdf|title=ACI EUROPE Airport Traffic Report. December, Q4 and Full Year 2015|website=Pr.euractiv.com|access-date=28 August 2016}}</ref> }} '''Warsaw Shopen aeroporti''' ({{Lang-pl|Lotnisko Chopina w Warszawie}}, {{IPA-pl|lɔtˈɲiskɔ ʂɔpɛna}}) {{Airport codes|WAW|EPWA}} [[Polsha]] poytaxti [[Varshava]] shahrining Vloxi tumanida joylashgan xalqaro aeroport. 2022-yilda 14.4&nbsp;million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatib (mamlakatdagi jami aviayoʻlovchilarining 40%i), Polshaning eng gavjum, Yevropaning 32-oʻrindagi eng gavjum aeroportiga aylandi<ref>{{Veb manbasi |sana=20 January 2023 |sarlavha=Lotnisko Chopina: Rok 2022 w liczbach |url=https://www.lotnisko-chopina.pl/pl/aktualnosci-i-wydarzenia/0/1077/szczegoly.html |qaralgan sana=7 June 2023 |ish=Lotnisko Chopina Warszawa (Warsaw Chopin Airport)}}</ref>. Aeroport [[LOT (kompaniya)|LOT Polish Airlines]] uchun markaziy hab va Enter Air and [[Wizz Air]] aviakompaniyalari uchun baza hisoblanadi. Varshava Shopen aeroporti {{Convert|834|ha}} yerni egallaydi va har kuni 300 ga yaqin muntazam reyslarni, shu jumladan katta miqdordagi charter reyslarni amalga oshiradi. [[London]], [[Kiyev]], [[Frankfurtmayn|Frankfurt]], [[Parij]] va [[Amsterdam]] eng gavjum xalqaro yoʻnalishlar, [[Krakov]], [[Wrocław|Vrotslav]] va [[Gdańsk|Gdansk]] esa eng mashhur ichki yoʻnalishlardir<ref name="tur-info polish source">[http://www.tur-info.pl/p/ak_id,18197,,lotnisko, okecie, otwarcia_lotniska, warszawa, w_warszawie, historia, rozwoj, chopina.html „Dokładnie 72 lata temu otwarto lotnisko Okęcie“], ''www.tur-info.pl'' (information originally available from the official airport webpage), 6 June 2006. Retrieved 7 May 2008. {{In lang|pl}}</ref>. 1934-yilda tashkil etilgan aeroport ilgari '''Varshava-Okęcie aeroporti''' ({{Lang|pl|Port lotniczy Warszawa-Okęcie}}) nomi bilan tanilgan va butun tarixi davomida Okęcie mahallasi nomi bilan atalgan. 2001-yilda Polsha bastakori va sobiq Varshava fuqarosi [[Frédéric Chopin|Frederik Shopen]] sharafiga oʻzgartirildi. Rasmiy oʻzgarishlarga qaramay, „Okęcie“ ''({{Lang|pl|"Lotnisko Okęcie"}})'' havo harakati va aerodrom maʼlumotlarini oʻz ichiga olgan holda mashhur va sanoatda qoʻllanadi. Aeroportdan Varshavaning shahar atrofi temir yoʻl tizimiga bogʻlaydigan yer osti temir yoʻl bekati 2012-yil iyun oyida [[UEFA Yevropa chempionati 2012|Yevro-2012]] futbol chempionatlari vaqtida ochilgan va 2013-yil 25-noyabrda aeroport tarixda birinchi marta oʻzining 10&nbsp;millioninchi yoʻlovchini qabul qilishni eʼlon qildi<ref>{{Veb manbasi |url=http://warsaw-airport.com/ |sarlavha=Warsaw Chopin Airport (WAW) |nashriyot=Warsaw-airport.com |qaralgan sana=2017-01-06}}</ref>. 2015-yilda yangi va zamonaviy terminal qurib bitkazildi<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.lotnisko-chopina.pl/pl/aktualnosci-i-wydarzenia/0/60/szczegoly.html |sarlavha=Nowy terminal na Lotnisku Chopina już działa - Aktualności i wydarzenia - Lotnisko Chopina w Warszawie |ish=www.lotnisko-chopina.pl}}</ref>. Shaharning ikkilamchi xalqaro aeroporti 2012-yilda ochilgan va lou-kost parvozlar uchun foydalaniladigan ancha kichikroq Varshava Modlin aeroportidir. == Tarixi == === Urushdan oldingi va urush davrida Okęcie (1934-45) === Varshavaning Mokotov maydonidagi (Pole Mokotowskie) [[Aerodrom|aerodromi]] atrofidagi shaharsozlik havo qatnoviga taʼsir qila boshlagan 1924-yilda<ref>{{Kitob manbasi |last=Romijn |first=Peter |url=https://books.google.com/books?id=mq_P_KtQFOoC&pg=PA185 |title=Divided Dreamworlds?: The Cultural Cold War in East and West |date=2012 |publisher=Amsterdam University Press |page=185 |isbn=978-90-8964-436-7 |language=en}}</ref> Temir yoʻllar vazirligi yangi aeroport qurish uchun Okęcie qishlogʻi yaqinida yer sotib oldi. 1934-yil 29-aprelda Polsha prezidenti Ignacy Mośchicki Markaziy aeroportni (Okęcie) ochdi, u oʻsha paytdan boshlab Pole Mokotovskiedagi sobiq fuqarolik aerodromidan barcha transportni boshqarishni oʻz zimmasiga oldi{{Citation needed}}. Uning ochilishidan bir necha hafta oʻtgach, ''Polshaning Flight and Air Defence'' jurnali jurnalisti quyidagilarni xabar qildi: „Katta pastel rangli zalda biz chiptalar kassasi, bojxona posti, telegraf va pochta boʻlimlari, politsiya boʻlimi va turli gazetalar bilan kiosk va boshqalarni koʻramiz… Birinchi (yuqori) qavatda restoran va tomosha terrasi mavjud boʻlib, u yerdan aeroportning butun hududini koʻrish mumkin.“{{Citation needed}} [[Fayl:Okęcie_LOT_i_BA_1939.jpeg|left|thumb| British Airways aviakompaniyasining Varshavadan Londonga birinchi reysi 1939-yil aprelida Okęcieda LOT Junkers Ju 52 bilan birga kutib turdi.]] Bino 1933-yilda qurib bitkazilgandan soʻng, Varshava aeroportining yangi modernistik binolari Davlat gʻaznasiga taxminan [[Zlotiy|zl]]&nbsp;10&nbsp;millionga tushdi. Yangi majmua uchta angar, koʻrgazma maydoni, garajlar va albatta, bir qator samolyotlar uchun stendlari boʻlgan beton taksi yoʻli boʻlgan katta, zamonaviy terminal binosini oʻz ichiga olgan. Shunday qilib, Varshava har qanday Yevropa poytaxtiga mos keladigan aeroportga ega boʻldi. Oʻzining birinchi yilida Okęcie taxminan 10 750 yoʻlovchiga xizmat koʻrsatdi{{Citation needed}}. Aerodromning fuqarolik binolari qurib bitkazilgandan soʻng, hududning harbiy salohiyati rivojlana boshladi, tez orada Polsha havo kuchlari bazasi ochildi; Keyinchalik Aviatsiya instituti, PZL samolyotsozlik zavodi va boshqa aviatsiya infratuzilmasining binolari ham qurildi{{Citation needed}}. Havo harakati va havo kemalari harakatining soni yildan-yilga ortib borayotganligi sababli, rasmiylar havo harakatini boshqarish va navigatsiya qilishning yangi tizimini ishlab chiqish zarurligini aniqladi. Natijada, davlat fuqarolik aviakompaniyalari foydalanishi uchun bir qator havo yoʻlaklarini belgilab qoʻydi, shu bilan birga, bunday harakatni tartibga solish va uni nozik va cheklangan hududlardan uzoqlashtirish uchun radiostansiyalar tashkil etildi. 1938-yilga kelib, aeroport xalqaro reyslarda uchadigan va kelgan yoʻlovchilar uchun 16 ta immigratsiya nazorati punkti bilan jihozlangan. Keyinchalik bu postlar Polsha chegara qoʻriqchilari tomonidan boshqarildi. 1937-yilga kelib, aeroport yangi radio-navigatsiya uskunalariga ega boʻldi va yomon koʻrish yoki yomon ob-havo davrida [[Varshava]] ustidan qoʻnish va yaqinlashish xavfsizligini taʼminlash uchun Lorenz nurlari texnologiyasidan foydalandi. [[Ikkinchi jahon urushi]] arafasida Okęcie aeroporti 6 ta mahalliy va 17 ta xorijiy aeroportlar, jumladan [[Tel-Aviv]] (oʻsha paytda Falastinda) va Livandagi [[Bayrut]] bilan muntazam reyslar orqali bogʻlangan va tez orada Qoʻshma Shtatlarga transatlantik xizmatni boshlash rejalari ham bor edi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.lotnisko-chopina.pl/pl/lotnisko/informacje-ogolne/historia/od-centralnego-portu-lotniczego-do-lotniska-chopina../1934-1939 |sarlavha=History 1934–39 |til=pl |nashriyot=Lotnisko-chopina.pl |qaralgan sana=28 June 2012 |arxivsana=2022-03-16 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220316103621/https://www.lotnisko-chopina.pl/pl/lotnisko/informacje-ogolne/historia/od-centralnego-portu-lotniczego-do-lotniska-chopina../1934-1939 }}</ref>. Ikkinchi jahon urushi paytida Okęcie koʻpincha [[Germaniya]] armiyasi va Polsha qarshiliklari oʻrtasidagi jang maydoni sifatida ishlatilgan va deyarli butunlay yoʻq qilingan. Polshadagi urushning birinchi kunidanoq Okęcie nemis Luftwaffe tomonidan bombardimon qilish nishoniga aylandi. Keyinchalik, Varshava nemis armiyasi tomonidan bosib olingandan soʻng, aeroport ikkita nemis aviatsiya maktabi va Junkers samolyotlarini '''taʼmirlash''' boʻyicha bazaga aylandi. Bu davrda aeroport oʻzining birinchi beton uchish-qoʻnish yoʻlagi va taksi yoʻlaklarini ham oldi; Krayova armiyasi va Sovet Qurolli kuchlarining koʻplab hujumlariga qaramay, ular urushning soʻnggi kunlarigacha zarar koʻrmadi. Biroq, Germaniyaning shaharni tark etishi bilan, Okęciening qolgan binolari va yer usti infratuzilmasi (jumladan, uchish-qoʻnish yoʻlagi) ilgarilab borayotgan [[Qizil armiya]] va Polsha Birinchi armiyasiga foydalana olmasligi uchun ataylab yoʻq qilindi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.lotnisko-chopina.pl/pl/lotnisko/informacje-ogolne/historia/od-centralnego-portu-lotniczego-do-lotniska-chopina../1939-1945 |sarlavha=History 1939–45 |til=pl |nashriyot=Lotnisko-chopina.pl |qaralgan sana=28 June 2012 |arxivsana=2025-04-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250426220301/https://www.lotnisko-chopina.pl/pl/lotnisko/informacje-ogolne/historia/od-centralnego-portu-lotniczego-do-lotniska-chopina../1939-1945 }}</ref>. === 1945—89-yillarda Okęcieni qayta qurish === [[Fayl:Bundesarchiv_Bild_141-0728,_Warschau,_zerstörte_Halle_der_PZL-Werke.jpg|thumb| Vayron qilingan PZL 1939-yilda Varshava Okęcieda ishlagan]] Urushdan keyin [[LOT (kompaniya)|LOT Polsha Airlines]] urushdan oldingi infratuzilmadan foydalangan holda Okęcieda faoliyatini davom ettirdi, aviakompaniya aeroportda rekonstruksiya ishlarini boshlash uchun ham mas’ul edi va ikki yil ichida yangi terminal, boshqaruv minorasi va yangi Okęcieda joylashgan va tashrif buyuradigan samolyotlar uchun bir qator stendlar qurib bitkazildi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.lotnisko-chopina.pl/pl/lotnisko/informacje-ogolne/historia/od-centralnego-portu-lotniczego-do-lotniska-chopina../1945-1947 |sarlavha=History 1945–47 |til=pl |nashriyot=Lotnisko-chopina.pl |qaralgan sana=28 June 2012 |arxivsana=2025-05-28 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250528022114/https://www.lotnisko-chopina.pl/pl/lotnisko/informacje-ogolne/historia/od-centralnego-portu-lotniczego-do-lotniska-chopina../1945-1947 }}</ref>. 1940-yillarning oxiriga kelib, aeroport Polshaning eng muhim shaharlari va bir qator xalqaro xizmatlar, jumladan, Moskva, Belgrad, Berlin, Buxarest, Budapesht, Brussel, [[Kopengagen]], Praga va [[Stokgolm]] bilan bogʻlandi. 1950-yillarning birinchi yarmida bu rivojlanish davom etdi va aeroport maʼmuriyati Varshavaga yoʻnalishlarni ochish mavzusida koʻplab xalqaro aviakompaniyalar bilan muzokaralarni davom ettirdi. 1956-yilda Okęciega texnik xizmat koʻrsatish [[LOT (kompaniya)|LOT Polsha Airlines]] kompaniyasidan davlat boshqaruviga oʻtkazildi, keyin 1959-yilda hukumat tashabbusi bilan aeroportning asosiy terminalini rekonstruksiya qilish toʻgʻrisida qaror qabul qilindi, ammo, amalda 1964-yilgacha sodir boʻlmadi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.lotnisko-chopina.pl/pl/lotnisko/informacje-ogolne/historia/od-centralnego-portu-lotniczego-do-lotniska-chopina../1947-1959 |sarlavha=History 1947–59 |til=pl |nashriyot=Lotnisko-chopina.pl |qaralgan sana=28 June 2012 |arxivsana=2022-03-16 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220316075043/https://www.lotnisko-chopina.pl/pl/lotnisko/informacje-ogolne/historia/od-centralnego-portu-lotniczego-do-lotniska-chopina../1947-1959 }}</ref>. Fuqarolik aviatsiyasining yangi organi aeroportlar, havo yoʻlaklari va marshrutlari, yer usti aviatsiya infratuzilmasi ustidan nazoratni amalga oshira boshladi va boshqa davlatlar bilan aviatsiya bitimlarini tuzish va imzolash uchun javobgarlikni amalga oshira boshladi. Bu hokimiyatga Varshava aeroportini samarali ravishda toʻliq nazorat qilish imkonini berdi. [[Fayl:Warsaw_Okecie_airport_old_tower_March_2003.jpg|thumb| 2003-yilda Varshavaning Shopen aeroportidagi 1960-yillardagi terminal binolari (oʻshandan keyin buzilgan)]] 1969-yilda yangi terminal rasman ishga tushdi va u bayramni nishonlash bilan bir yil oʻtgach, uning birinchi million yoʻlovchisi xizmat koʻrsatdi{{Citation needed}}. Biroq, tez orada yangi terminal juda kichik ekanligi '''maʼlum''' boʻldi. Ushbu holat natijasida va u keltirib chiqarayotgan muammolarni bartaraf etish maqsadida aeroport maʼmuriyatining bir qismi terminalning janubiy tomoniga, Ul 17 Styczniadagi vaqtinchalik qurilgan binolar va eski aeroport binolariga koʻchirildi. Keyin yangi alohida, vaqtinchalik kelish zali qurildi. Shu bilan birga, urushdan oldingi terminal oʻrnida qurilgan obyektlardan ichki reyslar davom etdi. Bir necha yil oʻtgach, 1979-yilda „Fin zali“ deb nomlangan uchib kelish zali ochildi{{Citation needed}}. Shundan keyin aeroportning uchish-qoʻnish yoʻlaklarida yana yangilanishlar amalga oshirildi va 1 va 3-uchish-qoʻnish yoʻlaklari taʼmirlangandan soʻng, 2 uchish-qoʻnish yoʻlagi „Delta“ taksi yoʻli sifatida qayta belgilandi; Buning sababi, uning bir qator asosiy toʻsiqlar, xususan, Madaniyat va fan saroyi va Raszin radio uzatgichi bilan bir oʻqda joylashganligi edi{{Citation needed}}. 1980-yillarning boshidagi siyosiy voqealar yoʻlovchi tashishning pasayishiga olib keldi, ammo 1983-yilga kelib, ayniqsa, xalqaro yoʻnalishlarda yangi oʻsish kuzatildi. Biroq, maʼlum boʻlishicha, mavjud aeroport infratuzilmasi bu davrga kelib aeroport shugʻullanganichalik koʻp tirbandlikni koʻtara olmagan. Shunday qilib, 1986-yil noyabr oyida hukumat aeroportni kengaytirishga qaror qildi. 1980-yillar oxiridagi iqtisodiy islohotlar sharoitida Polshada aeroportlar va havo qatnovi uchun yangi boshqaruv organini yaratish zarurati ham paydo boʻldi. 1987-yil oktyabr oyida davlat aviatsiya maʼmuriyatining oʻrniga aeroport menejeri sifatida mustaqil, oʻzini-oʻzi boshqarish va oʻzini oʻzi moliyalashtiruvchi milliy xoʻjalik subyekti boʻlgan „Polsha aeroportlari“ davlat korxonasi (PPL) yangi kompaniya paydo boʻldi. Kompaniya aloqa va transport vazirining rahbarligi ostida boshqarildi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.lotnisko-chopina.pl/pl/lotnisko/informacje-ogolne/historia/od-centralnego-portu-lotniczego-do-lotniska-chopina../1959-1987 |sarlavha=History 1959–87 |til=pl |nashriyot=Lotnisko-chopina.pl |qaralgan sana=28 June 2012 |arxivsana=2022-03-16 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220316114534/https://www.lotnisko-chopina.pl/pl/lotnisko/informacje-ogolne/historia/od-centralnego-portu-lotniczego-do-lotniska-chopina../1959-1987 }}</ref>. === Post-kommunistik rivojlanish (1989-yildan) === [[Fayl:Budowapirsupoludniowegi-marzec2005.jpg|thumb| 2005-yilda Varshava Shopendagi 2-terminal qurilishi davom etmoqda]] Faqat 1990-yilda, kommunizm qulagandan soʻng, Okęcieda yangi terminal qurila boshlandi. Asosiy pudratchi Germaniyaning Hochtief kompaniyasi boʻlib, ishda 164 ta subpudratchi ishtirok etdi, ulardan 121 tasi Polsha kompaniyalari edi. 24&nbsp;oydan keyin yangi terminal taxminan 300&nbsp;million [[Marka (pul birligi)|nemis markasiga]] qurib bitkazildi {{Citation needed}}. Shuningdek, koʻp qavatli avtoturargohlar va kirish yoʻllari tarmogʻi qurildi va ularning tugallanishi bilan Varshava yillik 3,5&nbsp;million yoʻlovchi sigʻimli zamonaviy terminalga ega boʻldi. Terminal 1992-yil 1-iyulda ishlay boshladi, undan birinchi boʻlib Afina, Bangkok, Dubay va Nyu-Yorkdan qaytgan sayohatchilar foydalandilar. Oʻn kun oʻtgach, aeroport yangi Varshava Okęciedan joʻnab ketgan birinchi yoʻlovchilarni nishonladi. Oʻsha paytda joʻnab ketish zalida 26 ta roʻyxatga olish stoli mavjud edi, ammo, keyingi faoliyat yillarida yoʻlovchi tashish tez sur’atlar bilan oʻsdi. 1993-yilda aeroport deyarli 2,2&nbsp;millionga yaqin yoʻlovchiga xizmat koʻrsatgan boʻlsa, olti yildan soʻng bu koʻrsatkich 4&nbsp;millionga koʻtarildi{{Citation needed}}, mavjud roʻyxatga olish stollari sonini 33 taga, keyin esa 46 taga koʻpaytirish toʻgʻrisida qaror qabul qilindi, natijada terminalning sigʻimi yillik 6&nbsp;million yoʻlovchiga koʻtarildi. 2001-yil mart oyida Varshava aeroporti taniqli polshalik pianinochi va bastakor [[Frédéric Chopin|Frederik Shopen]] sharafiga oʻzgartirildi (garchi bu nom Varshava aholisi orasida unchalik mashhur emas va koʻplab mehmonlar aeroportni Okęcie deb bilishadi). Bir yil oʻtgach, Varshava aeroportida yangi yoʻlovchi terminali qurilishi boʻyicha tender eʼlon qilindi, keyin uni Ferrovial Agroman, Budimex va Estudio Lamelaning Polsha-Ispan konsortsiumi yutib oldi, ular 2004-yilda fuqaro aviatsiyasi tarixida eng yirik Polsha sarmoyasini amalga oshirish uchun Shopen aeroportining uzoq kutilgan „2-terminal“ qoʻshildi. 2006-yilga kelib, ushbu yangi terminalning kelish darajasi ochildi, sertifikatlash muammolari tufayli uzoq kechikishdan soʻng, uchib ketish darajasi nihoyat 2007-yil oxirida ochildi. Xuddi shu yili arzon Etiuda terminali ham ochildi; Biroq, bu faqat ikki yil oʻtgach, 2009-yilda yana yopildi, barcha operatsiyalar 1 va 2-terminallarga oʻtkazildi. Aeroport tarixidagi yakuniy va eng soʻnggi oʻzgarishlar 2010-2011-yillarni qamrab olgan davrga toʻgʻri keldi, oʻshanda aeroportning yangi markaziy va janubiy tirgaklari qurib bitkazildi (ularni shimoliy pier bilan bogʻlash imkoniyati paydo boʻlgunga qadar qurilishi tugallanmagan) va qayta ishlangani bilan birga ochilgan. Aeroportning ikkita terminali yagona „Terminal A“ kompleksini tashkil qilish uchun birlashtirilgan terminal majmuasi. Shunga qaramay, taksi yoʻllari, rampalar va kirish yoʻllarini rekonstruksiya qilish boʻyicha ishlar davom etmoqda, ularning eng muhim loyihalari aeroportni S79 aeroporti ekspress yoʻli va S2 janubiy Varshava aylanma yoʻli orqali Polsha tez yoʻllari tarmogʻiga ulaydi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.lotnisko-chopina.pl/pl/lotnisko/informacje-ogolne/historia/od-centralnego-portu-lotniczego-do-lotniska-chopina../1987-2009 |sarlavha=History 1987–2009 |til=pl |nashriyot=Lotnisko-chopina.pl |qaralgan sana=28 June 2012 |arxivsana=2022-06-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220606195318/https://www.lotnisko-chopina.pl/pl/lotnisko/informacje-ogolne/historia/od-centralnego-portu-lotniczego-do-lotniska-chopina../1987-2009 }}</ref>. Varshavaning shahar atrofi temir yoʻl tizimiga ulangan yer osti temir yoʻl bekati 2012-yil iyun oyida [[UEFA Yevropa chempionati 2012|UEFA Yevro-2012]] futbol chempionatlari vaqtida ochilgan. 2015-yil iyul holatiga koʻra, aeroport 1987-yildan beri mavjud boʻlgan va aeroportlarni qurish va ishlatish, yoʻlovchilar va aviakompaniyalarga xizmat koʻrsatish bilan shugʻullanadigan „Polsha aeroportlari“ davlat korxonasi (PPL) tomonidan boshqariladi. PPL 1987-yilgi qonunga muvofiq Infratuzilma va rivojlanish vazirligiga tegishli va boshqariladi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=About us |url=http://www.raport2012-2013.odpowiedzialnelotnisko.pl/o-nas/ |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150725231321/http://www.raport2012-2013.odpowiedzialnelotnisko.pl/o-nas/ |arxivsana=2015-07-25 |ish=Polish Airports official website}}</ref>. == Uchish-qoʻnish yoʻlaklari == Aeroportda ikkita kesishgan uchish-qoʻnish yoʻlagi mavjud boʻlib, ularning konfiguratsiyasi va mavjud qoidalarga muvofiq taksi yoʻllari soatiga 34 ta yoʻlovchi (uchish yoki qoʻnish) operatsiyasini amalga oshirishga imkon beradi<ref name="tur-info polish source"/>. == Terminallari == [[Fayl:Terminal_A_Warsaw_Chopin_Airport.JPG|thumb| A terminalidagi roʻyxatga olish zali]] [[Fayl:Lotnisko_Chopina_Stara_część_Terminal_A_po_przebudowie_2018.jpg|thumb| B terminalidagi roʻyxatga olish zali]] === Umumiy tavsifi === 2010-yilda terminallarning belgilanishi oʻzgardi va butun sobiq 1-terminal va 2-terminal majmuasi ikkita asosiy zalda beshta roʻyxatdan oʻtish joylariga (A, B, C, D, E) boʻlingan ''A terminali'' sifatida belgilangan. Kompleksda 116 ta roʻyxatga olish stoli mavjud. Bundan tashqari, [[LOT (kompaniya)|LOT Polish Airlines]], [[Lufthansa]], Finnair, [[Turkish Airlines]], KLM va [[Air France]] yoʻlovchilari terminalda joylashgan 23 ta oʻz-oʻziga xizmat koʻrsatish stendlaridan birini ishlatishlari mumkin<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.lotnisko-chopina.pl/en/customs-clearance.html#tab1 |sarlavha=Lotnisko Chopina w Warszawie |nashriyot=Lotnisko-chopina.pl |qaralgan sana=2017-01-06 |arxivsana=2016-10-18 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20161018023358/http://www.lotnisko-chopina.pl/en/customs-clearance.html#tab1 }}</ref>. 45 ta yoʻlovchi darvozalari mavjud boʻlib, ulardan 27 tasi reaktiv yoʻllar bilan jihozlangan. === Janubiy zal === Janubiy zalda A va B roʻyxatdan oʻtish joylari (sobiq ''1-terminal'') mavjud 1992-yilda kommunistik davrdagi eskirgan kompleksni almashtirish uchun qurilgan boʻlib, sigʻimi yiliga 3,5&nbsp;million yoʻlovchiga moʻljallangan. Dastlab, u barcha trafikni boshqargan. 2007-yildan beri T2, T1ga tutash yangi qurilgan terminal, asta-sekin traffikning asosiy qismini egallab kelmoqda. Janubiy zalni rekonstruksiya qilish 2012-yil 13-sentyabrda boshlangan. 2015-yil 23-mayda qayta ishlangan, rekonstruksiya qilingan janubiy zal „A-terminal“ majmuasiga toʻliq integratsiya qilindi. Taʼmirlashdan oldin janubiy zal polyaklar tomonidan koʻplab qurilish elementlari, jumladan, chiqish zalini qoplagan tom, ustunlar, eshik va derazalar ramkalari va boshqalarning oʻziga xos quyuq qizil rangi bilan tanilgan. Polshada u „buraczkowy“ deb nomlangan, bu ingliz tilida „lavlagi rangli“ degan maʼnoni anglatadi. === Shimoliy zal === C, D va E roʻyxatdan oʻtish joylarini oʻz ichiga olgan ushbu yangi terminal (ilgari ''Terminal 2'' nomi bilan tanilgan) dastlab rejalashtirilgan ochilish sanasidan ikki yil oʻtib, 2008-yil 12-martda toʻliq ishga tushdi. Kelish hududi 2007-yilning oʻrtalaridan ishga tushirilgan, ammo xavfsizlik sertifikati bilan bogʻliq muammolar va aeroport va qurilish firmasi oʻrtasidagi kelishmovchiliklar toʻliq foydalanishni kechiktirdi. Yangi terminal eski 1-terminalga qaraganda ancha katta<ref name="Warsaw Airport">{{Veb manbasi |url=http://www.lotnisko-chopina.pl/en/airport/about-the-airport/airport-specifications |sarlavha=Airport specifications |nashriyot=Warsaw Chopin Airport |qaralgan sana=28 September 2013 }}{{Oʻlikhavola|date=iyul 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> va barcha Star Alliance va Oneworld aviakompaniyalari va bir nechta boshqa tashuvchilar uchun uchib ketishlarni oʻz zimmasiga oldi. 2014-yil avgust oyida Shopen aeroporti barcha yoʻlovchilar va tashrif buyuruvchilar uchun cheksiz Internetga bepul kirishni taklif qiluvchi birinchi Yevropa aeroportlaridan biri sifatida koʻrindi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Chopin Airport launches free unlimited Internet |url=http://www.lotnisko-chopina.pl/en/airport/about-the-airport/pressroom/news/2014/8/chopin-airport-launches-free-unlimited-internet/?searchterm=wifi |nashriyot=Warsaw Chopin Airport |qaralgan sana=8 December 2014 |arxivsana=2025-02-21 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250221142624/https://www.lotnisko-chopina.pl/en/airport/about-the-airport/pressroom/news/2014/8/chopin-airport-launches-free-unlimited-internet/?searchterm=wifi }}</ref>.{{Clear}} == Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar == Quyidagi aviakompaniyalar Varshava-Shopenga muntazam va charter reyslarini amalga oshiradi<ref>[http://www.lotnisko-chopina.pl/en/flight-timetable.html lotnisko-chopina.pl — Flight timetable] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230404003536/http://www.lotnisko-chopina.pl/en/flight-timetable.html |date=2023-04-04 }} retrieved 5 October 2016</ref>:{{Aeroport-yoʻnalishlar|[[Aegean Airlines]]|[[Afina xalqaro aeroporti|Afina]] <!-- -->|Aer Lingus, {{IRL}}|'''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Ireland}}Dublin <!-- -->|[[Air China]]|[[Pekin Poytaxt xalqaro aeroporti|Pekin-Poytaxt]]<ref>{{cite web|url=https://aeroroutes.com/eng/220701-cans22eu?rq=air%20china|title=Air China June/July 2022 International Service Restorations|publisher=AeroRoutes|date=July 1, 2022|accessdate=July 23, 2022}}</ref> <!-- -->|[[Air France]]|[[Sharl de Goll aeroporti|Parij-Sharl de Goll]] <!-- -->|[[Austrian Airlines]]| [[Vena xalqaro aeroporti|Vena]] <!-- -->|[[British Airways]]|[[Hitrou aeroporti|London-Hitrou]] <!-- -->|[[Brussels Airlines]]|{{Flagicon|Belgium}}Brussel<ref>{{cite web | url=https://www.aviation24.be/airlines/lufthansa-group/brussels-airlines/next-two-years-brussels-airlines-will-add-five-airbus-a320neo-to-the-fleet/ | title=In the next two years, Brussels Airlines will add five Airbus A320neo to the fleet | date=7 December 2022 }}</ref> <!-- -->|Corendon Airlines, {{TUR}}|'''Mavsumiy:''' [[Antaliya aeroporti|Antaliya]] <!-- -->|[[Emirates]]|[[Dubay xalqaro aeroporti|Dubay-Xalqaro]] <!-- --> | Enter Air, {{POL}}<ref name="Charter.pl">{{cite web|url=https://charterflights.r.pl/|title=Charter flights|website=charterflights.r.pl|access-date=4 September 2018|arxivsana=2016-09-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160909004935/https://charterflights.r.pl/}}</ref><ref name="TUI.pl">{{cite web|title=Charter flights|url=https://www.tui.pl/tanie-bilety-lotnicze?pm_source=MENU&pm_name=Bilety_czarterowe|website=tui.pl}}</ref> | '''Mavsumiy:''' [[Dubay xalqaro aeroporti|Dubay]] <br> '''Mavsumiy charter:''' [[Antaliya aeroporti|Antaliya]]<ref name="TUI.pl"/>, {{Flagicon|Turkey}}Bodrum<ref name="TUI.pl"/>, [[Burgas aeroporti|Burgas]]<ref name="Coral"/>, {{Flagicon|Turkey}}Dalaman<ref name="TUI.pl"/>, {{Flagicon|Turkey}}Enfida<ref name="Coral"/>, {{Flagicon|Portugal}}Fuerteventura<ref name="TUI.pl"/>, {{Flagicon|Spain}}Gran Kanariya<ref name="TUI.pl"/>, [[Hurgada xalqaro aeroporti|Hurgada]]<ref name="Coral">{{cite web|url=https://www.coraltravel.pl/rozklad-lotow|title=Coral Travel|publisher=coraltravel.pl}}</ref>, {{Flagicon|Greece}}Iraklion<ref name=grecos.pl>{{cite web|url=https://www.grecos.pl/rozklad-lotow|title=Grecos Timetabe|website=Grecos.pl}}</ref>, [[Izmir Adnan Menderes aeroporti|İzmir]]<ref name="TUI.pl"/>, {{Flagicon|Greece}}Kos<ref name="Coral"/>, {{Flagicon|Egypt}}Marsa Alam<ref name="Coral"/>, {{Flagicon|Greece}}Patras, {{Flagicon|Cape Verde}}Sal, {{Flagicon|Albania}}Tirana<ref name="TUI.pl"/>, [[Sharm ash-Shayx xalqaro aeroporti|Sharm ash-Shayx]]<ref name="Coral"/> <!-- -->|European Air Charter, {{UK}}|'''Mavsumiy charter:''' [[Burgas aeroporti|Burgas]] <!-- -->|Finnair|{{Flagicon|Finland}}Helsinki <!-- -->|[[flydubai]]|[[Dubay xalqaro aeroporti|Dubay-Xalqaro]]<ref>{{cite web|url=https://www.pasazer.com/news/45881/flydubai,pojawi,sie,w,warszawie.html|title=flydubai pojawi się w Warszawie|website=sasgrgroup.net|date=15 June 2021}}</ref> <!-- -->|[[KLM]] |[[Schiphol|Amsterdam]] <!-- -->|[[LOT Polish Airlines]]<ref>[https://www.lot.com/gb/en/flights-schedule lot.com — Flight schedule] retrieved 26 October 2020</ref>|[[Schiphol|Amsterdam]], {{Flagicon|Spain}}Barselona, [[Bayrut–Rafiq Haririy xalqaro aeroporti|Bayrut]]<ref>{{cite web |title=Flights schedule |url=https://www.lot.com/pl/en/flights-schedule?fullPage=true&ticketType=RETURN&departureAirport=WAW&destinationAirport=BEY&additional-header-departureDate=Departure&additional-header-returnDate=Return&num-days=5&departureDate=28.03.2021&returnDate=29.03.2021&_direct=on# |website=lot.com |access-date=18 February 2021}}</ref>, [[Nikola Tesla nomidagi xalqaro aeroport|Belgrad]], {{Flagicon|Germany}}Berlin<ref>{{Cite web|url=https://www.aviation24.be/airports/berlin/new-berlin-brandenburg-airport-ber-about-to-open-timetable-and-information/|title=New Berlin Brandenburg airport (BER) about to open: Timetable and information|date=25 October 2020}}</ref>, {{Flagicon|Poland}}Bidgoshch, {{Flagicon|Denmark}}Billund, [[Haydar Aliyev xalqaro aeroporti|Boku]], {{Flagicon|Belgium}}Brussel, {{Flagicon|Hungary}}Budapesht, {{Flagicon|Romania}}Buxarest-Otopeni, [[Indira Gandi xalqaro aeroporti|Dehli]], {{Flagicon|Germany}}Dusseldorf, [[Frankfurt aeroporti|Frankfurt]], {{Flagicon|Poland}}Gdansk, {{Flagicon|Sweden}}Gyoteborg, {{Flagicon|Germany}}Hamburg, [[Istanbul aeroporti|Istanbul]], {{Flagicon|Switzerland}}Jeneva, {{Flagicon|Poland}}Jeshuv, {{Flagicon|Poland}}Katovitse, {{Flagicon|Moldova}}Kishinyov, {{Flagicon|Romania}}Kluj, {{Flagicon|Denmark}}Kopengagen, {{Flagicon|Slovakia}}Koshitse, {{Flagicon|Poland}}Krakov, {{Flagicon|Slovenia}}Lyublyana, [[Hitrou aeroporti|London-Hitrou]], {{Flagicon|USA}}Los Anjeles, {{Flagicon|Poland}}Lublin, {{Flagicon|Luxembourg}}Luksemburg, [[Madrid–Barajas aeroporti|Madrid]], {{Flagicon|USA}}Mayami, [[Milan Malpensa aeroporti|Milan-Malpensa]], [[Chhatrapati Shivaji Maharoja xalqaro aeroporti|Mumbay]]<ref>{{Cite web|url=https://boardingpass.ro/ruta-noua-varsovia-mumbai-cu-lot-polish-airlines-din-mai-2022/|title = Rută nouă: Varșovia - Mumbai cu LOT Polish Airlines din mai 2022|date = 24 March 2022}}</ref>, [[Myunxen aeroporti|Myunxen]], {{Flagicon|France}}Nitsa<ref name="liu letnie">{{cite web|last1=Liu|first1=Jim|title=Letnie cięcia w siatce połączeń LOT-u|url=https://www.pasazer.com/news/45293/letnie,ciecia,w,siatce,polaczen,lot,u|website=pasazer.com|date=16 February 2021}}</ref>, {{Flagicon|USA}}Nyuark, [[Jon F. Kennedi xalqaro aeroporti|Nyu-York–JFK]], {{Flagicon|Norway}}Oslo, [[Ostona aeroporti|Ostana]], [[Ostrava aeroporti|Ostrava]], [[Sharl de Goll aeroporti|Parij-Sharl de Goll]], [[Pekin Poytaxt xalqaro aeroporti|Pekin-Poytaxt]], [[Pekin Dasin xalqaro aeroporti|Pekin–Dasin]], {{Flagicon|Montenegro}}Podgoritsa, {{Flagicon|Poland}}Poznan, [[Vatslav Gavel aeroporti|Praga]], [[Qohira xalqaro aeroporti|Qohira]], [[Riga xalqaro aeroporti|Riga]], [[Leonardo da Vinchi–Fiumichino aeroporti|Rim-Fiumichino]], {{Flagicon|Bosnia and Herzegovina}}Sarayevo, [[Inchxon aeroporti|Seul-Inchxon]], {{Flagicon|Macedonia}}Skopye, {{Flagicon|Bulgaria}}Sofiya, {{Flagicon|Sweden}}Stokgolm-Arlanda, {{Flagicon|Switzerland}}Syurix, [[Tallin aeroporti|Tallin]], [[Tbilisi xalqaro aeroporti|Tbilisi]], [[Ben Gurion xalqaro aeroporti|Tel-Aviv]], {{Flagicon|Albania}}Tirana, [[Narita xalqaro aeroporti|Tokio-Narita]], {{Flagicon|Canada}}Toronto-Pearson, [[Toshkent xalqaro aeroporti|Toshkent]]<ref>{{cite web | url=https://www.rynek-lotniczy.pl/wiadomosci/lot-poleci-z-warszawy-do-taszkentu--17955.html | title=LOT poleci z Warszawy do Taszkentu }}</ref>, [[Vena xalqaro aeroporti|Vena]], {{Flagicon|Italy}}Venetsiya, [[Vilnyus aeroporti|Vilnyus]], {{Flagicon|Poland}}Vrotslav, [[Zvartnots xalqaro aeroporti|Yerevan]], Zagreb ({{HRV}}), {{Flagicon|Poland}}Zelyonagura, {{Flagicon|Germany}}Shtutgart, {{Flagicon|Poland}}Shchetsin, {{Flagicon|USA}}Chicago-O'Hare <br /> '''Mavsumiy:''' [[Burgas aeroporti|Burgas]], {{Flagicon|Greece}}Korfu, [[Dubay xalqaro aeroporti|Dubay-Xalqaro]], Dubrovnik ({{HRV}}), {{Flagicon|Greece}}Rodos, Split ({{HRV}}), {{Flagicon|Germany}}Strasburg <br /> '''Mavsumiy charter:''' [[Antaliya aeroporti|Antaliya]]<ref name="Coral"/> [[Suvarnabhumi|Bangkok-Suvarnabhumi]], {{Flagicon|Turkey}}Bodrum<ref name="Coral"/>, {{Flagicon|Turkey}}Dalaman, {{Flagicon|Vietnam}}Fukuok<ref>{{cite web |url= https://dulich.tuoitre.vn/khoang-250-khach-ba-lan-den-dao-ngoc-phu-quoc-20221106094118565.htm |title= Khoảng 250 khách Ba Lan đến đảo ngọc Phú Quốc |date= 6 November 2022 |qaralgan sana= 2023-08-27 |arxivsana= 2022-11-17 |arxivurl= https://web.archive.org/web/20221117033023/https://dulich.tuoitre.vn/khoang-250-khach-ba-lan-den-dao-ngoc-phu-quoc-20221106094118565.htm }}</ref>, {{Flagicon|Spain}}Jirona<ref name="Coral"/>, [[Izmir Adnan Menderes aeroporti|Izmir]]<ref name="Coral"/>, {{Flagicon|Mexico}}Kankun, [[Bandaranaike xalqaro aeroporti|Kolombo—Bandaranaike]], {{Flagicon|Thailand}}Krabi, [[Velana xalqaro aeroporti|Malé]], {{Flagicon|Madagascar}}Nosi Be, {{Flagicon|Spain}}Palma de Mallorka, [[Phuket xalqaro aeroporti|Phuket]], {{Flagicon|Venezuela}}Porlamar<ref>{{cite web|url= https://r.pl/egzotyka-2023 |title= Egzotyka 2023/2024 |date= 9 April 2023 }}</ref>, {{Flagicon|Dominican Republic}}Puerto Plata, {{Flagicon|Dominican Republic}}Punta Kana, {{Flagicon|Brazil}}Salvador da Bahia<ref>{{cite web|url= https://www.itaka.pl/zima/ |title= Zima 2023/2024 |date= 9 April 2023 }}</ref>, {{Flagicon|Cuba}}Varadero, {{Flagicon|Tanzania}}Zanzibar<ref>{{cite web |title=Itaka turns A330 Luke Air into a LOT Dreamliner |url=https://www.pasazer.com/news/45158/itaka,zamienia,a330,luke,air,na,dreamlinera,lot,u.html |website=pasazer.com |access-date=23 January 2021}}</ref> <!-- -->|[[Lufthansa]]|[[Frankfurt aeroporti|Frankfurt]], [[Myunxen aeroporti|Myunxen]] <!-- -->|Norwegian Air Shuttle|{{Flagicon|Norway}}Oslo <!-- -->|[[Pegasus Airlines]] |[[Anqara Esenbogʻa aeroporti|Anqara]]<ref>{{Cite web|url=https://www.pasazer.com/news/462981/pegasus,poleci,z,warszawy,do,ankary.html|title=Pasazer.com: Pegasus poleci z Warszawy do Ankary|website=Pasazer.com}}</ref> <!-- -->|Play, {{ISL}}|'''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Iceland}}Reykyavik-Keflavik <!-- -->|[[Qatar Airways]]|[[Hamad xalqaro aeroporti|Doha]] <!-- -->|[[Ryanair]]<ref>{{Cite web|url=https://www.ryanair.com/gb/en/|title=Ryanair|website=www.ryanair.com}}</ref>|{{Flagicon|Spain}}Alikante<ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.pasazer.com/news/462571/ryanair,wraca,na,okecie,w,tle,konflikt,z,modlinem.html|title=Pasazer.com: Ryanair wraca na Okęcie! W tle konflikt z Modlinem|website=Pasazer.com}}</ref>, {{Flagicon|Greece}}Pafos<ref name="auto"/>, {{Flagicon|Spain}}Palma de Mallorka<ref name="auto"/>, [[Vena xalqaro aeroporti|Vena]]<ref name="auto"/>, {{Flagicon|Belgium}}Sharlerua<ref name="auto"/> <!-- -->|Scandinavian Airlines|{{Flagicon|Denmark}}Kopengagen, {{Flagicon|Sweden}}Stokgolm-Arlanda <!-- -->|Sky Express, {{GRC}}|[[Afina xalqaro aeroporti|Afina]]<ref>{{Cite web|url=https://news.gtp.gr/2023/08/04/sky-express-direct-flights-from-athens-to-frankfurt-dusseldorf-and-warsaw/ |title=Sky express: Direct flights from Athens to Frankfurt, Dusseldorf and Warsaw|date=4 August 2023 }}</ref> <!-- -->|Smartwings, {{CZE}}<ref name="Smartwings">{{cite web|url=https://www.smartwings.com/en/travel-info/flight-schedule/|title=Flight schedule|publisher=smartwings.com}}</ref>|{{Flagicon|Spain}}Fuerteventura, [[Istanbul aeroporti|Istanbul]] <br /> '''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Morocco}}Agadir, Dubrovnik ({{HRV}}), {{Flagicon|Portugal}}Faro, {{Flagicon|Spain}}Jirona, {{Flagicon|Spain}}Kataniya, {{Flagicon|Greece}}Korfu, {{Flagicon|Greece}}Kos, {{Flagicon|Kenya}}Mombasa<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230620-3znw23mba|title=Smartwings Poland Adds Warsaw - Mombasa Service in NW23|publisher=AeroRoutes|date=20 June 2023|accessdate=21 June 2023}}</ref>, {{Flagicon|Greece}}Rodos, {{Flagicon|Greece}}Santorini, Split ({{HRV}}) <br /> '''Mavsumiy charter:''' [[Antaliya aeroporti|Antaliya]]<ref name="itaka.pl">{{cite web|url=https://biletylotnicze.itaka.pl/|title=air and charter tickets|website=itaka.pl|qaralgan sana=2023-08-27|arxivsana=2018-03-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180309113118/https://biletylotnicze.itaka.pl/}}</ref>, {{Flagicon|Turkey}}Bodrum, [[Burgas aeroporti|Burgas]], {{Flagicon|Turkey}}Dalaman, [[Hurgada xalqaro aeroporti|Hurgada]], {{Flagicon|Greece}}Iraklion<ref name="itaka.pl"/>, [[Izmir Adnan Menderes aeroporti|Izmir]]<ref name="itaka.pl"/>, {{Flagicon|Spain}}Lanzarote, {{Flagicon|Egypt}}Marsa Alam, {{Flagicon|Spain}}Palermo<ref name="itaka.pl"/>, {{Flagicon|Spain}}Palma de Mallorka, {{Flagicon|Greece}}Patras, {{Flagicon|Albania}}Tirana<ref name="itaka.pl"/> <!-- -->|[[SunExpress]] |'''Mavsumiy:''' [[Antaliya aeroporti|Antaliya]]<ref name="TUI.pl"/> <!-- -->|Swiss International Air Lines|{{Flagicon|Switzerland}}Syurix <!-- -->|TAP Air Portugal|{{Flagicon|Portugal}}Lissabon<ref>{{Cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/291544/tap-air-portugal-june-august-2020-operations-as-of-31may20/|title=TAP Air Portugal June – August 2020 operations as of 31MAY20|website=Routesonline}}</ref> <!-- -->|[[Turkish Airlines]]|[[Istanbul aeroporti|Istanbul]] <br /> '''Mavsumiy:''' [[Antaliya aeroporti|Antaliya]]<ref>{{cite web|url=https://www.pasazer.com/news/45976/turkish,airlines,poleci,z,polski,do,antalyi.html|title=Turkish Airlines poleci z Polski do Antalyi |publisher=Pasazer|access-date=2021-07-07}}</ref> <!-- -->|[[Wizz Air]]|{{Flagicon|Spain}}Barselona, {{Flagicon|Italy}}Bari, {{Flagicon|Switzerland}}Bazel/Mulhouse, {{Flagicon|Italy}}Bergamo, {{Flagicon|Spain}}Bilbao, [[Birmingem aeroporti|Birmingem]], {{Flagicon|Italy}}Bolonya, {{Flagicon|Hungary}}Budapesht, {{Flagicon|Netherlands}}Eyndxoven, {{Flagicon|Spain}}Fuerteventura, {{Flagicon|Spain}}Kataniya, {{Flagicon|Denmark}}Kopengagen, [[Kutaisi xalqaro aeroporti|Kutaisi]], [[Larnaka xalqaro aeroporti|Larnaka]], {{Flagicon|England}}Leeds/Bradford, {{Flagicon|England}}Liverpul, {{Flagicon|England}}London-Luton, [[Madrid–Barajas aeroporti|Madrid]], {{Flagicon|Malta}}Malta, [[Marokash Menara aeroporti|Marokash]], {{Flagicon|Italy}}Neapol, {{Flagicon|France}}Nitsa, {{Flagicon|France}}Parij-Orli, {{Flagicon|Iceland}}Reykyavik-Keflavik, [[Leonardo da Vinchi–Fiumichino aeroporti|Rim-Fiumichino]], {{Flagicon|Norway}}Sandeford, {{Flagicon|Spain}}Sevilya, {{Flagicon|Sweden}}Stokgolm-Skavsta, [[Ben Gurion xalqaro aeroporti|Tel-Aviv]], {{Flagicon|Spain}}Tenerife-Janub, {{Flagicon|Albania}}Tirana, {{Flagicon|Spain}}Valensiya, {{Flagicon|Italy}}Venetsiya, {{Flagicon|Belgium}}Sharlerua <br /> '''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Morocco}}Agadir<ref>{{cite web | url=https://www.fly4free.pl/wizz-air-chopin-agadir-maroko/ | title=Wizz Air ogłosił nową trasę z Lotniska Chopina! Nowość na mapie połączeń, będzie też więcej samolotów }}</ref>, {{Flagicon|Spain}}Alikante, {{Flagicon|Jordan}}Aqaba, [[Burgas aeroporti|Burgas]], Dubrovnik ({{HRV}}), {{Flagicon|Portugal}}Funchal, {{Flagicon|Sweden}}Gyoteborg, {{Flagicon|France}}Grenobl, {{Flagicon|Greece}}Iraklion, {{Flagicon|Greece}}Korfu, {{Flagicon|Portugal}}Lissabon, {{Flagicon|Spain}}Malaga, {{Flagicon|Italy}}Olbiya, {{Flagicon|Spain}}Palma de Mallorka, {{Flagicon|Montenegro}}Podgoritsa, {{Flagicon|Portugal}}Portu, {{Flagicon|Greece}}Rodos, {{Flagicon|Greece}}Santorini, Split ({{HRV}}), {{Flagicon|Italy}}Turin, {{Flagicon|Italy}}Verona, [[Xanya xalqaro aeroporti|Xanya]], {{Flagicon|Greece}}Zakintos <!-- -->}} == Statistika == === Yillik trafik === [[Fayl:Warsawairportaerial.jpg|thumb| Havo koʻrinishi]] [[Fayl:Warsaw_Chopin_Airport_in_2019.03.jpg|alt=|thumb| Terminal A]] [[Fayl:Sklep_Baltony_Lotnisko_Chopina_2019.jpg|alt=|thumb| Bojsiz hudud]] [[Fayl:Okęcie_-_terminal_CARGO_z_góry.JPG|thumb| Yuk terminali]] [[Fayl:Lot_Kraków-Warszawa_50.JPG|right|thumb| Apron koʻrinishi]] {| class="wikitable" style="font-size: 105%" |+'''Yillik yoʻlovchi tashish'''<ref>{{Veb manbasi |muallif=Lotnisko Chopina W |sarlavha=Warszawie |url=https://www.lotnisko-chopina.pl/pl/aktualnosci-i-wydarzenia/0/894/szczegoly.html |ish=www.lotnisko-chopina.pl |til=en}}</ref> <ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Lotnisko Chopina z kolejnym rekordem. |date=16 January 2018 |title=W 2017 roku obsłużyło 15,75 mln pasażerów |language=pl-PL |work=Businessinsider |url=https://businessinsider.com.pl/wiadomosci/ilu-pasazerow-obsluzono-w-2017-na-lotnisku-chopina/wj2cw2h}}</ref> <ref name="ulc">{{Veb manbasi |sarlavha=Statystyki wg portów lotniczych |url=https://www.ulc.gov.pl/pl/statystyki-analizy/statystyki-i-analizy-rynku-transportu-lotniczego/3724-statystyki-wg-portow-lotniczych |ish=Urząd Lotnictwa Cywilnego |til=pl-PL |sana=7 May 2015}}</ref> ! Yillar ! Yoʻlovchilar !Oʻzgarishi %da |- | 2005 | 7 071 881 |{{Oʻzgarishsiz}} |- |2006 | 8 101 827 |{{Oʻsish}} 14,6% |- | 2007 | 9 268 476 |{{Oʻsish}} 14,4% |- | 2008 | 9 460 606 |{{Oʻsish}} 2,1% |- | 2009 | 8 320 927 |{{Loss}} −12,0% |- | 2010 | 8 666 552 |{{Oʻsish}} 4,2% |- | 2011 | 9 322 485 |{{Oʻsish}} 7,6% |- | 2012 | 9 567 063 |{{Oʻsish}} 2,6% |- | 2013 | 10 669 879 |{{Oʻsish}} 11,5% |- | 2014 | 10 574 539 |{{Loss}} −0,9% |- | 2015 | 11 186 688 |{{Oʻsish}} 5,8% |- | 2016 | 12 795 356 |{{Oʻsish}} 14,4% |- | 2017 | 15 730 330 |{{Oʻsish}} 22,9% |- | 2018 | 17 737 231 |{{Oʻsish}} 12,8% |- | 2019 | 18 844 591 |{{Oʻsish}} 6,2% |- | 2020 | 5 473 224 |{{Loss}} −71,0% |- | 2021 | 7 445 468 |{{Oʻsish}} 36,0% |- | 2022 | 14 389 143 |{{Oʻsish}} 93,3% |} {| class="wikitable" style="font-size: 105%" |+'''Yillik parvozlar soni'''<ref name="ulc"/> !Yillar ! Parvozlar soni !Oʻzgarishi %da |- | 2005 | 115 320 |{{Oʻzgarishsiz}} |- |2006 | 126 534 |{{Oʻsish}} 9,7% |- | 2007 | 133,146 |{{Oʻsish}} 5,2% |- | 2008 | 129 728 |{{Loss}} −2,6% |- | 2009 | 115 934 |{{Loss}} −10,6% |- | 2010 | 116 691 |{{Oʻsish}} 0,7% |- | 2011 | 119 399 |{{Oʻsish}} 2,3% |- | 2012 | 118 320 |{{Loss}} −0,9% |- | 2013 | 123 981 |{{Oʻsish}} 4,8% |- | 2014 | 121 913 |{{Loss}} −1,7% |- | 2015 | 124 691 |{{Oʻsish}} 2,3% |- | 2016 | 138 909 |{{Oʻsish}} 11,4% |- | 2017 | 157 044 |{{Oʻsish}} 13,1% |- | 2018 | 172 520 |{{Oʻsish}} 9,9% |- | 2019 | 180 562 |{{Oʻsish}} 4,7% |- | 2020 | 67 649 |{{Loss}} −62,5% |- | 2021 | 80 608 |{{Oʻsish}} 19,2% |- | 2022 | 130 672 |{{Oʻsish}} 62,1% |- |} === Yoʻnalishlar === {| class="wikitable sortable" |+Top 5 muntazam yoʻnalishlar (2019) ! Oʻrni ! Aeroport ! Yoʻlovchilar ! Tashuvchilar |- | 1 | London-Hitrou, London-Gatvik, London-Luton | 1 029 206 | British Airways, LOT Polish Airlines, Wizz Air |- | 2 | Parij — Sharl de Goll | 555,178 | Air France, LOT Polish Airlines |- | 3 | [[Borispol xalqaro aeroporti|Kiyev-Borispol]], Kiyev-Julianiy | 531 402 | LOT Polish Airlines, Ukraine International Airlines, Wizz Air |- | 4 | Frankfurt | 522 491 | Lufthansa, LOT Polish Airlines |- | 5 | [[Schiphol|Amsterdam]] | 512,178 | LOT Polish Airlines, KLM |} <ref name="routes">{{Veb manbasi |url=https://www.lotnisko-chopina.pl/pl/aktualnosci-i-wydarzenia/0/975/szczegoly.html |sarlavha=Lotnisko Chopina - Podsumowanie roku 2019 |til=pl |nashriyot=www.lotnisko-chopina.pl |qaralgan sana=26 February 2020}}</ref> {| class="wikitable sortable" |+Top 5 charter yoʻnalishlari(2019) ! Oʻrni ! Aeroport ! Yoʻlovchilar |- | 1 | [[Antaliya aeroporti|Antaliya]] | 267 250 |- | 2 | Hurgada | 123 787 |- | 3 | Marsa Alam | 82 601 |- | 4 | Burgas | 79 427 |- | 5 | Rodos | 72,106 |} == Aviatsiya xizmatlari == Yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatish, samolyotga ishlov berish, samolyotga yoqilgʻi quyish va muzdan tushirish/muzga qarshi xizmatlar LS Airport Services (LS)<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.lsas.aero/en#about-company |sarlavha=LSAS |ish=www.lsas.aero}}</ref> yoki Welcome Airport Services (WAS) tomonidan amalga oshiriladi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.welcome-as.pl/ |sarlavha=Strona główna |ish=Welcome AS}}</ref>. == Yer usti transporti == Varshava Shopen aeroporti Varshavaning janubi-gʻarbiy qismida, shahar markazidan taxminan {{Convert|10|km|2|abbr=on}} da joylashgan. Aeroportga poyezd, mahalliy avtobus yoki taksi orqali borish mumkin. === Temir yoʻl === [[Fayl:27WE-007.jpg|right|thumb| Varshava Shopen aeroporti temir yoʻl bekatida SKM poezdi]] Aeroportning Varshava Shopen aeroporti temir yoʻl vokzalini (sobiq 2-terminalning bir qismi sifatida qurilgan) Varshava shahri markaziga ulash uchun 230&nbsp;million zlotiyga temir yoʻl liniyasi qurilgan<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.ztm.waw.pl/informacje.php?i=77&c=98&l=1 |sarlavha=Pociągiem na lotnisko |nashriyot=ZTM Warszawa |qaralgan sana=14 September 2010 |til=pl |arxivsana=2014-04-19 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20140419220533/http://www.ztm.waw.pl/informacje.php?i=77&c=98&l=1 }}</ref>. Bekat 2012-yilning 1-iyunida ochilgan boʻlib, xizmat oʻsha kuniyoq boshlangan<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.rynek-kolejowy.pl/33213/Linia_na_Okecie_Kilkuletnie_opoznienie_zwienczone_sukcesem.htm |sarlavha=Linia na Okęcie: Kilkuletnie opóźnienie zwieńczone sukcesem – Koleje Mazowieckie, SKM Warszawa, PKP PLK – Kolej na 2012&nbsp;– Kolej, PKP, Intercity |nashriyot=Rynek-kolejowy.pl |sana=1 June 2012 |qaralgan sana=28 June 2012}}</ref>. Poyezdlar har 15 daqiqada qatnaydi. Bekatga xizmat Szybka Kolej Miejska va Masovian temir yoʻllari tomonidan taqdim etiladi. 2019-yil 15-dekabrda [[Lodz]] shahri bilan toʻgʻridan-toʻgʻri temir yoʻl qatnovi oʻrnatildi<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.se.pl/lodz/pociag-z-lodzi-na-lotnisko-chopina-pkp-intercity-prezentuje-nowy-rozklad-jazdy-aa-k2Bb-5n5E-GE8S.html |sarlavha=Pociąg z Łodzi na Lotnisko Chopina. PKP Intercity prezentuje nowy rozkład jazdy |ish=www.se.pl}}</ref>. === Avtomobil === Żwirki i Wigury, 1932-yilda Challenge International de Tourisme tanlovida gʻolib chiqqan mashhur aviatorlar nomi bilan atalgan, aeroportga olib boradigan asosiy arteriyadir<ref name="airportaccess">{{Veb manbasi |url=http://www.lotnisko-chopina.pl/en/taxi.html |sarlavha=Access and car parks |nashriyot=Warsaw Chopin Airport |qaralgan sana=28 September 2013}}</ref>. === Avtobus === Varshava shahar markaziga avtobus liniyalari orqali borish mumkin: kunduzi 175 va 188, kechasi esa N32. Bundan tashqari, Ursinov (Varshavaning janubiy qismi) va [[Praga (tuman)|Praga]] (Varshavaning sharqiy qismi)ga kirishni taʼminlaydigan qoʻshimcha 148-liniya mavjud. 331-avtobus Wilanowska metro bekati bilan bogʻlanadi<ref name="airportaccess"/>. == Baxtsiz hodisalar va falokatlar == * 1962-yil 19-dekabrda LOT Polish Airlines aviakompaniyasining Vickers Viscount 804 samolyoti Bryussel va Berlin-Schönefeld aeroportidan parvoz qilgandan soʻng, aylanib oʻtishga urinayotganda qulab tushdi. Bortdagi 33 yoʻlovchining barchasi halok boʻldi. * 1980-yil 14-martda LOT Polish Airlines aviakompaniyasining 007-reysidagi Ilyushin Il-62 samolyoti Nyu-York shahridagi Jon Kennedi xalqaro aeroportiga oxirgi yaqinlashayotganda aylanib chiqishga urinayotganda qulab tushdi. Samolyot bortidagi barcha 87 yoʻlovchi va ekipaj aʼzolari, jumladan, AQShning butun havaskor boks jamoasi, polyak estrada xonandasi Anna Jantar va Alan P. Merriam halok boʻldi. * 1987-yil 9-mayda LOT Polish Airlines aviakompaniyasining 5055-reysi Ilyushin Il-62M Nyu-York shahridagi Jon Kennedi xalqaro aeroportiga parvoz qilish uchun uchib ketdi va dvigatel nosozligidan soʻng Okęciega qaytdi. Samolyot yaqinlashish chogʻida uchish-qoʻnish yoʻlagidan uzoqda, qattiq oʻrmonli hududga qulagan. Bortdagi barcha 183 yoʻlovchi va ekipaj aʼzosi halok boʻldi. * 1993-yil 14-sentyabrda Lufthansa 2904 reysi [[Airbus A320|Airbus A320-200]] 11-qoʻnish yoʻlagini bosib oʻtdi. Bu Germaniyaning Frankfurt shahridan uchayotgan samolyot edi. Samolyot uchish-qoʻnish yoʻlagidan chiqib ketdi va qirgʻoqqa va LLZ antenasiga urilishidan oldin {{Convert|90|m|abbr=off}} agʻdarildi. Yongʻin boshlanib, yoʻlovchilar saloniga kirib ketdi. Avtohalokatda 70 nafar yoʻlovchidan ikki nafari halok boʻldi, jumladan, mashgʻulot kapitani zarbadan halok boʻldi va bir yoʻlovchi kabinadagi tutun tufayli hushini yoʻqotib qochib qutula olmadi. * 1993-yil 31-dekabrda Chikago-OʻHare xalqaro aeroportidan kelgan Boeing 767-300ER [[LOT (kompaniya)|LOT Polish Airlines aviakompaniyasining]] 002-reysi, pastga tegish chogʻida tumshugʻi qulab tushganidan soʻng jiddiy shikastlangan. Halok boʻlganlar yoʻq. * 2011-yil 1-noyabr kuni LOT Polish Airlines aviakompaniyasining 16-reysi, Nyuark Liberti xalqaro aeroportidan kelayotgan Boeing 767-300ER samolyoti qoʻnishdan oldin qoʻnish moslamasining mexanik nosozligidan soʻng Varshava Shopenga xavfsiz qoʻndi. Kokpit ekipaji halokat va jarohatlarsiz aeroportga favqulodda qoʻnishni muvaffaqiyatli amalga oshirdi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.rmf24.pl/fakty/polska/news-samolot-wyladowal-w-warszawie-bez-podwozia,nId,383426 |sarlavha=Samolot wylądował w Warszawie bez podwozia |nashriyot=RMF FM |sana=1 November 2011 |qaralgan sana=1 November 2011}}</ref> <ref>{{Veb manbasi |url=http://avherald.com/h?article=4456bd6b |sarlavha=Accident: LOT B763 at Warsaw on Nov 1st 2011, forced gear-up landing |nashriyot=Avherald.com |qaralgan sana=28 June 2012}}</ref>. == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * {{Rasmiy sayt|http://www.lotnisko-chopina.pl/en/index.html}} [[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]] [[Turkum:Polsha aeroportlari]] [[Turkum:1934-yil Polshada tashkil etilganlar]] [[Turkum:1934-yilda tashkil etilgan aeroportlar]] [[Turkum:Varshavadagi bino va inshootlar]] [[Turkum:Varshava transporti]] l7vvuvjrcvy4seijl2qmlvm1glzpgdj 0 971155 6221327 6219534 2026-07-31T13:51:01Z ~2026-42252-78 294602 /* Tojikiston */ mudofaa vaziri ayni vaqtda Oʻzbekiston Respublikasi qurolli kuchlarida zobit edi. 6221327 wikitext text/x-wiki {{Davlat arbobi bilgiqutisi | ismi =Alexander Shishlyannikov<br>Александр Шишлянников |lavozim = [[Mudofaa vazirligi (Tojikiston)|Tojikiston mudofaa vaziri]] |prezident = [[Emomali Rahmon]] | boshlanish davri = 1993-yil | tugash davri = 1995-yil 7-aprel | oʻtmishdoshi = Moʻminjon Mamajonov | vorisi = [[Sherali Xayrulloyev]] | tavallud_sanasi = {{birth date|1950|11|03|df=y}} | tavallud_joyi = [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston SSR]], [[SSSR]] | vafot sanasi ={{death date and age |2023|09|15|1950|11|03 |df=yes}}<ref>{{cite web |title=GENERAL XOTIRASIGA |url=https://mudofaa.uz/32978/ |website=mudofaa.uz |access-date=16 September 2023 |arxivsana=2023-09-18 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230918042809/https://mudofaa.uz/32978/ }}</ref> | vafot joyi = [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston]] | harbiy_blanka1 = Harbiy mansabi | harbiy_matn1 =[[General-mayor]] | harbiy_blanka2 = Xizmat joyi | harbiy_matn2 = {{armiya|Sovet Ittifoqi}}<br>{{Armiya|Tojikiston}} | xizmat qilgan yillari = 1971-1995 | harbiy_blanka3 = Janglar/Urushlar | harbiy_matn3 =[[Afgʻon urushi (1979—1989)|Sovet—Afgʻon urushi]]<br/>[[Tojikiston fuqarolar urushi]] }} '''Aleksandr Vladimirovich Shishlyannikov''' ({{Lang-ru|Александр Владимирович Шишлянников}}; 1950-yil 3-noyabr — 2023-yil 15-sentyabr) — [[tojikiston]]lik harbiy zobit, General-mayor. Tojikistonning [[Tojikiston Respublikasi Mudofaa vazirligi|mudofaa vaziri]] (1993—1995-yillar). == Biografiyasi == === Sovet armiyasi === Aleksandr Shishlyannikov 1950-yil 3-noyabrda [[Oʻzbekiston SSR]] poytaxti [[Toshkent]] shahrida tugʻilgan. 1971-yilda [[Chirchiq]]dagi [[Chirchiq oliy tank komandir-muhandislik bilim yurti|Toshkent oliy tank qoʻmondonlik bilim yurti]]ni, oradan 10 yil oʻtib [[Moskva]]da joylashgan [[Malinovskiy nomidagi harbiy zirhli kuchlar akademiyasi]]ni tamomlagan. 1980-yillarda Shishlyannikov [[Markaziy harbiy okrug|Markaziy]] va [[Turkiston harbiy okrugi]]da (qozoq va oʻzbek poytaxtlari [[Olmaota]] va [[Toshkent]]da joylashgan), shuningdek [[Sharqiy Germaniya]]dagi [[Germaniyadagi Sovet harbiy kuchlari guruhi|Gʻarbiy kuchlar guruhi]]da xizmat qilgan. Bu vaqt ichida [[Afgʻon urushi (1979—1989)|Sovet-Afgʻon urushi]]ning dastlabki bosqichlaridayoq [[40-armiya (Sovet Ittifoqi|Sovet 40-Armiyasi]] bilan [[Afgʻoniston]]ga safarbar qilingan<ref>{{Cite web|url=http://www.tajikistan.turkestan.ru/tj/konflikt/war1.html|title=::ТАДЖИКИСТАН - Гражданская война: общий ход событий::|website=www.tajikistan.turkestan.ru|qaralgan sana=2023-09-16|arxivsana=2022-09-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220921164839/http://www.tajikistan.turkestan.ru/tj/konflikt/war1.html}}</ref>. [[Sovet Ittifoqining parchalanishi|Sovet Ittifoqi parchalanib]], mustaqil davlatlar vujudga kelgach, [[Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi|Oʻzbekiston Mudofaa vazirligi]]da ofitser boʻlib xizmat qilgan<ref>{{Cite web|title=Uzbek Role in Tajik Civil War is Ominous Portent for Central Asia|url=https://www.wrmea.org/1993-march/uzbek-role-in-tajik-civil-war-is-ominous-portent-for-central-asia.html|access-date=2021-05-01|website=WRMEA|language=en-gb}}</ref>. === Tojikiston === 1993-yil yanvar oyida polkovnik Shishlyannikov Tojikistonning birinchi mudofaa vaziri etib tayinlandi<ref>{{Cite web|title=CHAPTER TWO Consolidating a Weak State after Civil War: A Tajik Fable|url=http://jesse-driscoll.squarespace.com/s/LSW-ch2-Driscoll_2016_June15.docx|url-status=live|access-date=1 May 2021}}</ref>. Ayni vaqtda u Oʻzbekiston Respublikasi qurolli kuchlari zobiti edi. Islom Karimovning topshirigʻiga binoan Tojikistonda maxsus missiya bilan harakat qildi. Shishlyannikov Tojikiston mudofaa vazirligini boshqargan davrda ham Oʻzbekiston Respublikasi armiyasining zobiti edi. Yaʼni oʻsha davrda Tojikiston armiyasini Oʻzbekistonlik zobit boshqargan. Islom Karimov qo'shni davlatda bo'layotgan qo nli fuqorolar urishiga jim qarab otirmadi .Shishlyannikov [[Emomali Rahmon|Islom Karimov]] buyrugʻi bilan [[Oʻzbekiston]]dan keltirilgan 200 nafar ofitser tarkibida edi<ref>{{Cite web|url=https://regnum.ru/news/1578940.html|title=Сайт президента России: Эмомали Рахмон вошел в Душанбе с автоматом в руках|website=ИА REGNUM}}</ref><ref>{{Cite web|title=I has created [Tajik] national army by myself, says President Rahmon {{!}} Tajikistan News ASIA-Plus|url=https://asiaplustj.info/en/news/tajikistan/security/20121008/i-has-created-tajik-national-army-myself-says-president-rahmon|access-date=2021-07-09|website=asiaplustj.info}}</ref>. Islom Karimov natijasi bilan hozirgi Tojikiston respublikasi saqlab qolindi.Bir oy oʻtib, 23-fevral kuni Shishlyannikov [[Tojikiston Qurolli kuchlari]] tashkil topgan kunga bagʻishlangan [[Qurolli kuchlar kuni (Tojikiston)|tantanalar]]ga boshchilik qilgan. Shishlyannikov vaqtincha lavozimda boʻlishi va oxir-oqibat oʻrniga koʻplab elita doiralari orasida tarafdorlari boʻlgan oʻrinbosari polkovnik Ramazon Rajabov kelishi kutilgan edi<ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20170615/on-ne-vernulsya-iz-boya|title=Он не вернулся из боя &#124; Новости Таджикистана ASIA-Plus|website=asiaplustj.info}}</ref>. Shishlyannikov [[Tojikiston fuqarolar urushi]]ning dastlabki bosqichlarida muhim rol oʻynagan. Oʻsha yilning iyul oyi oxirida Rossiya mudofaa vaziri [[Pavel Grachev]]ni qabul qildi. Uchrashuvda MDH Birlashgan Qurolli Kuchlari qoʻmondonligining respublikaga tinchlikparvar kuchlarni kiritish boʻyicha takliflari bajarilmagani uchun „MDH davlatlarining alohida rahbarlari“ pozitsiyasini tanqid qildi<ref>{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/54173|title=Павел Грачев посетил Таджикистан|date=July 20, 1993|website=www.kommersant.ru}}</ref>. 1995-yil 7-aprelda lavozimidan ozod etiladi. Uning oʻrniga mudofaa vaziri etib [[Sherali Xayrulloyev]] tayinlanadi<ref>{{Cite web|url=https://www.globalsecurity.org/military/world/centralasia/tajik-mod.htm|title=Tajikistan -|website=www.globalsecurity.org}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.labyrinth.ru/content/card.asp?cardid=28422|title=ШИШЛЯННИКОВ Александр - Биография - БД "Лабиринт"|website=www.labyrinth.ru}}</ref>. == Manbalar == {{Manbalar|2}} [[Turkum:Toshkentlik harbiylar]] [[Turkum:Tojikiston mudofaa vazirlari]] [[Turkum:Toshkentlik siyosatchilar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha siyosatchilar]] ixfnqxt05um13qnvqz32ocq20s140cb 2 978156 6221191 6220770 2026-07-31T12:13:00Z Janob Mirzaolim 64438 6221191 wikitext text/x-wiki GERMANIYA OYLIGI == Qozogʻiston oyligi doirasida yaratilgan andozalar == == Qozogʻiston oyligi doirasida yaxshilangan maqolalar == == Roʻyxatlar == {{colbegin||18em}} * [[Germaniyadagi eng baland binolar roʻyxati]] ([[:en:List of tallest buildings in Germany]]) * [[Frankfurtdagi eng baland binolar roʻyxati]] ([[:en:List of tallest buildings in Frankfurt]]) * [[Berlin va Brandenburgdagi qasrlar roʻyxati]] ([[:en:List of castles in Berlin and Brandenburg]]) * [[Germaniya ishtirokidagi urushlar roʻyxati]] ([[:en:List of wars involving Germany]] * [[Futbol boʻyicha Germaniya chempionlari roʻyxati]] ([[:en:List of German football champions]] * [[Germaniyadagi futbol stadionlari roʻyxati]] ([[:en:List of football stadiums in Germany]] * [[UNESCOning Germaniyadagi Jahon merosi roʻyxati]] ([[:en:List of World Heritage Sites in Germany]] * [[Nemis Nobel mukofoti laureatlari]] ([[:en:List of German Nobel laureates]] * [[UNESCOning Qozogʻistondagi Jahon merosi roʻyxati]] ([[:en:List of World Heritage Sites in Kazakhstan]] * [[Qozogʻiston orollari roʻyxati]] ([[:en:List of islands of Kazakhstan]] {{colend}} == Tarix == {{colbegin||18em}} * [[Germaniya tarixi]] ([[:en:History of Germany]]) * [[Germaniya tarixi (1945–1990)]] ([[:en:History of Germany (1945–1990)]]) * [[Germaniya tarixi (1990-yildan beri)]] ([[:en:History of Germany (1990–present)]]) * [[Reyn konfederatsiyasi]] ([[:en:Confederation of the Rhine]]) * [[German konfederatsiyasi]] ([[:en:German Confederation]]) * [[Shimoliy German konfederatsiyasi]] ([[:en:North German Confederation]]) * [[Germaniya birlashuvi]] ([[:en:German reunification]] * [[Sharqiy Germaniya qoʻzgʻoloni]] ([[:en:East German uprising of 1953]]) * [[Berlin inqirozi]] ([[:en:Berlin Crisis of 1961]]) * [[Bremen tarixi]] ([[:en:History of Bremen (city)]]) {{colend}} == Geografiya == {{colbegin||18em}} * [[Germaniya geografiyasi]] ([[:en:Geography of Germany]]) * [[Germaniya oʻrmonlari]] ([[:en:Forests of Germany]]) * [[Germaniyada vaqt]] ([[:en:Time in Germany]] * [[Avstriya va Germaniya chegarasi]] ([[:en:Austria–Germany border]]) * [[Belgiya va Germaniya chegarasi]] ([[:en:Belgium–Germany border]]) * [[Germaniya va Chexiya chegarasi]] ([[:en:Czech Republic–Germany border]]) * [[Daniya va Germaniya chegarasi]] ([[:en:Denmark–Germany border]]) * [[Fransiya va Germaniya chegarasi]] ([[:en:France–Germany border]]) * [[Germaniya va Niderlandiya chegarasi]] ([[:en:Germany–Netherlands border]]) * [[Germaniya va Polsha chegarasi]] ([[:en:Germany–Poland border]]) * [[Germaniya va Shveysariya chegarasi]] ([[:en:Germany–Switzerland border]]) {{colend}} == Siyosat == {{colbegin||18em}} * [[Germaniya siyosati]] ([[:en:Politics of Germany]]) * [[Bundesrat]] ([[:en:German Bundesrat]]) * [[Germaniya Federativ Respublikasi Bosh qonuni]] ([[:en:Basic Law for the Federal Republic of Germany]]) * [[Reyxstag binosi]] ([[:en:Reichstag building]]) * [[Germaniya prezidenti]] ([[:en:President of Germany]]) * [[Germaniya federal hukumati]] ([[:en:Federal Government of Germany]]) * [[Merz hukumati]] ([[:en:Merz cabinet]]) * [[Germaniya vitse-kansleri]] ([[:en:Vice-Chancellor of Germany]]) * [[Federal konstitutsion sud]] ([[:en:Federal Constitutional Court]]) * [[Germaniya tashqi siyosati]] ([[:en:Foreign relations of Germany]]) {{colend}} == Iqtisod == {{colbegin||18em}} * [[Commerzbank]] ([[:en:Commerzbank]]) * [[Continental AG]] ([[:en:Continental AG]]) * [[Covestro]] ([[:en:Covestro]]) * [[DHL Group]] ([[:en:DHL Group]]) * [[E.ON]] ([[:en:E.ON]]) * [[KfW]] ([[:en:KfW]]) * [[Siemens Energy]] ([[:en:Siemens Energy]]) * [[Aurubis]] ([[:en:Aurubis]]) * [[Linde plc]] ([[:en:Linde plc]]) * [[Lufthansa]] ([[:en:Lufthansa]]) {{colend}} == Sport == {{colbegin||18em}} * [[Germaniyada sport]] ([[:en:Sport in Germany]]) * [[Germaniyada futbol]] ([[:en:Football in Germany]]) * [[Germaniya milliy futzal terma jamoasi]] ([[:en:Germany national futsal team]]) * [[Olympiastadion (Myunxen)]] ([[:en:Olympiastadion (Munich)]]) * [[MHPArena]] ([[:en:MHPArena]]) * [[Waldstadion (Frankfurt)]] ([[:en:Waldstadion (Frankfurt)]]) * [[Borussia-Park]] ([[:en:Borussia-Park]]) * [[RheinEnergieStadion]] ([[:en:RheinEnergieStadion]]) * [[Red Bull Arena (Leipzig)]] ([[:en:Red Bull Arena (Leipzig)]]) * [[Weserstadion]] ([[:en:Weserstadion]]) * [[Augsburg Arena]] ([[:en:Augsburg Arena]]) {{colend}} == Bino va inshootlar == {{colbegin||18em}} * [[Commerzbank Tower]] ([[:en:Commerzbank Tower]]) * [[Four (Frankfurt)]] ([[:en:Four (Frankfurt)]]) * [[Main Tower]] ([[:en:Main Tower]]) * [[Tower 185]] ([[:en:Tower 185]]) * [[Omniturm]] ([[:en:Omniturm]]) * [[Trianon (Frankfurt)]] ([[:en:Trianon (Frankfurt am Main)]]) * [[Opernturm]] ([[:en:Opernturm]]) * [[Taunusturm]] ([[:en:Taunusturm]]) * [[Silberturm]] ([[:en:Silberturm]]) * [[Post Tower]] ([[:en:Post Tower]]) * [[Marienturm]] ([[:en:Marienturm]]) * [[Leypsig/Halle aeroporti]] ([[:en:Leipzig/Halle Airport]]) {{colend}} == Madaniyat == {{colbegin||18em}} * [[Germaniya musiqasi]] ([[:en:Music of Germany]]) * [[Germaniya kinosi]] ([[:en:Cinema of Germany]]) * [[Germaniyada televideniye]] ([[:en:Television in Germany]]) * [[Germaniya arxitekturasi]] ([[:en:Architecture of Germany]]) * [[Nemis sanʼati]] ([[:en:German art]]) * [[Germaniyada din]] ([[:en:Religion in Germany]]) * [[Nemis modasi]] ([[:en:German fashion]]) * [[Nemis oshxonasi]] ([[:en:German cuisine]]) * [[Nemis folklori]] ([[:en:German folklore]]) {{colend}} == Kishilar == {{colbegin||18em}} * [[Rudolf Christoph Eucken]] ([[:en:Rudolf Christoph Eucken]]) * [[Friedrich Bergius]] ([[:en:Friedrich Bergius]]) * [[Johann Deisenhofer]] ([[:en:Johann Deisenhofer]]) * [[Hartmut Michel]] ([[:en:Hartmut Michel]]) * [[Gerhard Ertl]] ([[:en:Gerhard Ertl]]) * [[Stefan Hell]] ([[:en:Stefan Hell]]) * [[Ernst Ruska]] ([[:en:Ernst Ruska]]) * [[Wolfgang Paul]] ([[:en:Wolfgang Paul]]) * [[Peter Grünberg]] ([[:en:Peter Grünberg]]) * [[Reinhard Genzel]] ([[:en:Reinhard Genzel]]) * [[Klaus Hasselmann]] ([[:en:Klaus Hasselmann]]) * [[Feodor Lynen]] ([[:en:Feodor Lynen]]) * [[Erwin Neher]] ([[:en:Erwin Neher]]) * [[Bert Sakmann]] ([[:en:Bert Sakmann]]) * [[Harald zur Hausen]] ([[:en:Harald zur Hausen]]) {{colend}} == Taʼlim == {{colbegin||18em}} * [[Harald zur Hausen]] ([[:en:Harald zur Hausen]]) * [[Harald zur Hausen]] ([[:en:Harald zur Hausen]]) * [[Harald zur Hausen]] ([[:en:Harald zur Hausen]]) * [[Harald zur Hausen]] ([[:en:Harald zur Hausen]]) * [[Harald zur Hausen]] ([[:en:Harald zur Hausen]]) * [[Harald zur Hausen]] ([[:en:Harald zur Hausen]]) * [[Harald zur Hausen]] ([[:en:Harald zur Hausen]]) * [[Harald zur Hausen]] ([[:en:Harald zur Hausen]]) * [[Harald zur Hausen]] ([[:en:Harald zur Hausen]]) * [[Harald zur Hausen]] ([[:en:Harald zur Hausen]]) {{colend}} == Sogʻliqni saqlash == {{colbegin||18em}} * [[Erwin Neher]] ([[:en:Erwin Neher]]) * [[Erwin Neher]] ([[:en:Erwin Neher]]) * [[Erwin Neher]] ([[:en:Erwin Neher]]) * [[Erwin Neher]] ([[:en:Erwin Neher]]) * [[Erwin Neher]] ([[:en:Erwin Neher]]) * [[Erwin Neher]] ([[:en:Erwin Neher]]) * [[Erwin Neher]] ([[:en:Erwin Neher]]) * [[Erwin Neher]] ([[:en:Erwin Neher]]) * [[Erwin Neher]] ([[:en:Erwin Neher]]) * [[Erwin Neher]] ([[:en:Erwin Neher]]) {{colend}} == Tashkilotlar == {{colbegin||18em}} * [[GIZ]] ([[:en:Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit]]) * [[Hanns Seidel jamgʻarmasi]] ([[:en:Hanns Seidel Foundation]]) * [[Erwin Neher]] ([[:en:Erwin Neher]]) * [[Erwin Neher]] ([[:en:Erwin Neher]]) * [[Erwin Neher]] ([[:en:Erwin Neher]]) * [[Erwin Neher]] ([[:en:Erwin Neher]]) * [[Germaniya vitse-kansleri]] ([[:en:Vice-Chancellor of Germany]]) * [[Germaniya vitse-kansleri]] ([[:en:Vice-Chancellor of Germany]]) * [[Germaniya vitse-kansleri]] ([[:en:Vice-Chancellor of Germany]]) * [[Germaniya vitse-kansleri]] ([[:en:Vice-Chancellor of Germany]]) {{colend}} {{colbegin||18em}} {{colend}} ———————————————————————————————————————————————————————————— == Chori Mirzayev == {{Davlat arbobi bilgiqutisi | ismi = Chori Mirzayev | asl ismi = Chori Sadibaqosovich Mirzayev | tasvir = | uzunlik = 280px | izoh = | tartib = | lavozim = [[Turonbank]] ATB Boshqaruvi raisi | bayroq = Flag of Uzbekistan.svg | bayroq2 = Emblem of Uzbekistan.svg | ismi ostida = | boshlanish davri = 2016-yil 23-sentyabrdan | tugash davri = hozirgacha | prezident = [[Shavkat Mirziyoyev]] | bosh vazir = [[Abdulla Aripov]] | vorisi = | oʻtmishdoshi = |tartib_2 = 1 | lavozimi_2 = Oʻzbekiston fransuz boksi savat assotsiatsiyasi prezidenti | boshlanish davri_2 = [[2020-yil]] [[27-aprel]]dan | tugash davri_2 = hozirgacha | prezident_2 = [[Shavkat Mirziyoyev]] | bosh vazir_2 = [[Abdulla Aripov]] | oʻtmishdoshi_2 = ''lavozim taʼsis etilgan'' | vorisi_2 = | tugʻilgan paytidagi ismi = Chori Sadibaqosovich Mirzayev | tugʻilgan sanasi = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1971|5|23}} | tugʻilgan joyi = {{TavalludJoyi|Sariosiyo tumani}}, [[Surxondaryo viloyati]], [[OʻzSSR]] | fuqaroligi = {{UZB}} | millati = [[oʻzbek]] | partiya = | turmush_oʻrtogʻi = | bolalari = | otasi = | onasi = | qarindoshlari = | istiqomat joyi = [[Toshkent]]<br />[[Oʻzbekiston]] | dini = | taʼlim = [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti]] <small> (bakalavr) </small> <br> [[Saitama universiteti]] <small> (magistr) </small> | alma_mater = | kasbi = | mashhur ishlari = | qoʻmitalar = | portfolio = | ilmiy unvoni = | unvoni = | maʼlumoti = oliy | mukofotlari = {{Sodiq xizmatlari uchun medali}} | imzosi = | sayt = }} '''Chori Sadibaqosovich Mirzayev''' (1971-yil 23-may, [[Sariosiyo tumani]], [[Surxondaryo viloyati]], [[OʻzSSR]]) — oʻzbekistonlik iqtisodchi, bankir. 2016-yil 23-sentyabrdan „[[Turonbank]]“ ATB Boshqaruvi raisi<ref name="turonbank.uz">{{veb manbasi |title=Mirzayev Chori Sadibaqosovich Boshqaruv Raisi |url=https://turonbank.uz/uz/about/management/38509/ |website=turonbank.uz |publisher=[[Turonbank]] |accessdate=2026-yil 1-may}}</ref>. == Hayoti == Chori Mirzayev 1971-yil 23-mayda [[Surxondaryo viloyati]]ning [[Sariosiyo tumani]]da tugʻilgan. 1995-yil [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti]]ni xalqaro iqtisodiy munosabatlar yoʻnalishida bakalvr bosqichini, 2002-yil [[Yaponiya]]ning [[Saitama universiteti]]ni davlat siyosati va boshqaruvi yoʻnalishida magistratura bosqichini tamomlagan<ref name="turonbank.uz" />. == Mehnat faoliyati == Chori Mirzayev 1995-yildan beri bank tizimida faoliyat yuritib keladi. 2016-yil 23-sentyabrda „[[Turonbank]]“ ATB Boshqaruv raisi etib tayinlangan[2]. 2020-yil 27-aprel kuni Chori Mirzayev yangidan tashkil etilgan Oʻzbekiston fransuz boksi savat assotsiatsiyasi prezidenti etib saylangan<ref>{{yangiliklar manbasi |title=O‘zbekistonda yangi sport tashkiloti - Fransuz boksi “Savat” Assotsiatsiyasi tashkil etildi |url=https://kun.uz/01595967#! |accessdate=2026-yil 1-may |agency=Web Expert MChJ |publisher=[[kun.uz]] |date=2020-yil 27-aprel}}</ref>. Shuningdek, 50 foiz ulush bilan ushbu assotsiatsiyasining ta'sischisi ham hisoblanadi<ref>{{veb manbasi |title=O'ZBEKISTON FRANSUZ BOKSI SAVAT ASSOTSIATSIYASI |url=https://ihamkor.uz/oz/subject/44e1224a9a7063112172132d8faa0561?n=O%27ZBEKISTON+FRANSUZ+BOKSI+SAVAT+ASSOTSIATSIYASI&section=gi&u=1566753724 |website=ihamkor.uz |accessdate=2026-yil 1-may}}</ref><ref>{{veb manbasi |title=O'ZBEKISTON FRANSUZ BOKSI SAVAT ASSOTSIATSIYASI |url=https://orginfo.uz/ru/organization/dd878a99be19/ |website=orginfo.uz |accessdate=2026-yil 1-may}}</ref>. == Mukofotlari == * 2021-yil [[Sodiq xizmatlari uchun medali]] bilan mukofotlangan<ref>{{yangiliklar manbasi |title=O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining o‘ttiz yilligi munosabati bilan davlat xizmatchilari hamda ishlab chiqarish va ijtimoiy-iqtisodiy sohalar xodimlaridan bir guruhini mukofotlash to‘g‘risida |url=https://kknews.uz/oz/cs_docs_laws/o-nagrazhdenii-v-svyazi-s-tridcatiletiem-nezavisimosti-respubliki-uzbekistan-gruppy-gosudarstvennyh-sluzhashhih-i-rabotnikov-proizvodstvennoj-i-socialno-ekonomicheskoj-sfer |accessdate=2026-yil 1-may |agency=[[Qoraqolpog'iston xabar agentligi|Qoraqalpogʻiston axborot agentligi]] |date=2021-yil 26-avgust}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Oʻzbekistonlik bankirlar]] Ҷonibeki Murod {{Musiqachi bilgiqutisi}} '''Jonibek Murodov''' ({{lang-tg|Муродов Ҷонибек Ҷӯрабекович}}; 1986-yil 29-may, [[Xoʻjand|Leninobod]], [[Tojikiston SSR]]) – tojikistonlik [[Ashulachi|qoʻshiqchi]], [[musiqachi]], produser va [[Pedagogika|pedagog]]. [[Tojikiston]]ning eng mashhur xonandalaridan biri. 2017-yildan boshlab „JONIBEK“ taxallusi bilan [[Ukraina]]da musiqiy faoliyatini davom ettirdi. Uning repertuarida [[Tojik tili|tojik]], [[Ukrain tili|ukrain]] va [[Rus tili|rus tillaridagi]] qoʻshiqlar mavjud{{manba kerak}}. Mashhur tojik xonandasi [[Joʻrabek Murodov]]ning oʻgʻli. == Tarjimai holi == Jonibek Murodov [[1986]] [[29-may]]da [[Tojikiston SSR]]ning [[Xoʻjand|Leninobod]] shahrida tugʻilgan<ref name="BBC">{{yangiliklar manbasi |title=Tojikistonlik qo‘shiqchi Jonibek Murodov bilan Google+ da suhbatlashing |url=https://www.bbc.com/uzbek/lotin/2016/02/160203_latin_video_google_hangout_jmurodov |accessdate=4-dekabr 2025-yil |agency=[[BBC]] |publisher=[[BBC Oʻzbek]] |date=2016-yil 3-fevral}}</ref>. Jonibek [[SSSR xalq artisti]] [[Joʻrabek Murodov]]ning oʻgʻli. 2003-yilda [[Xoʻjand]] shahridagi oʻrta maktabni tamomlagan va Xoʻjanddagi Zamonaviy Tojikiston-Rossiya gumanitar universitetining arab tilshunosligi yoʻnalishi talabasi boʻlgan. == Musiqiy martaba == Jonibeki Murod ijodiy faoliyatini 1995-yilda boshlagan va 2005-yilgacha Xoʻjanddagi „Bolo“ guruhining yakkaxon ijrochisi boʻlgan. 2006-2007-yillarda „Vazir“ guruhi bilan chiqish qilgan, 2007-yildan beri yakkaxon xonanda sifatida ijod qiladi<ref name="BBC" />. Tojikistonlik yetakchi xonandalar: Nigina Omonqulova, Shabnam Surayo, Farzona Hurshed, Mehrnigori Rustam, Damirbek Olimov, Jonibeki Murod („Zamonaviy kelin“ qoʻshigʻi bilan) bilan birgalikda YouTubeʼdagi „Tamoshow Music Awards – 2017“ mukofotini qoʻlga kiritdi. Tojik musiqasining ushbu nufuzli mukofoti uchun 9 nominatsiya boʻyicha 45 nafar daʼvogar bellashdi.<ref>[https://www.ozodi.org/a/28363939.html Barandagoni ҷoizai imsolai Tamoshow]</ref> == Mukofotlar va yutuqlar == * 2005, 2006, 2007-yillarda „Yil qoʻshigʻi“ mukofoti. * Yil yulduzi mukofoti 2008 * Tamoshow musiqa mukofoti – 2017 == Boʻydoqlar == {{Div col}}* ''Xlus'', 2010-yil * ''Kahanag chalavek uchun qoʻshiq'' * ''Men yoʻlga qadam qoʻyaman'' * ''Zabariy'' * '' Hazon Res'' * ''Jonimning ogʻrigʻi tirjaydi'' * ''Meni toshboʻron qildim'' * Zikry Alahamdan ''Dilbar'', Madzina, Sítara, 2010-yil * '' Yuraksiz'' * ''Alohu taolo'' z Shabnam Suraya * ''Mahinabonu'' * Shabnam Surayadan ''Yuqorida'' marta * ''Ab sirtsy'' * ''Men p’yany'' * Shabnam Suray va Xolidam Kaenamdan ''Sabza oʻ zv'' marta * Shabnam Surayadan ''Ajoyib tikish'' marta * ''Kel, priyatsel'' * ''gullar uyi'' * Shabnam Surayadan ''Xindzi'' vaqtlari * ''Dona, Dona'' * ''Sanamo'' razam z Shabnam Suraya * ''Dajjli shaharlar'' * '' Siz tiriksiz'' * ''Xudo sodiqdir'' * ''Sizning soatingiz'' * ''Zulayho'' Joʻrabekam Murodavim bilan * ''Ní i, ni i'' Jurabek Murodavymdan * ''Xazanrez'' Joʻrabekam Murodavym bilan{{Div col end}} == Albomlar == * Xudoga shukur * salomat boʻling * yuragim haqida * Men qariman, yoshman == Bilim == Jonibekning qoʻshiqlaridan biri tojikistonlik xonanda Maniza Davlatova tomonidan yozilgan. == Eslatmalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [http://www.jonibekmusic.com// Jonibek Murodov arxivining rasmiy veb-sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20100512032700/http://jonibekmusic.com/ |date=2010-05-12 }} Boygon shudaast 2010-yil may chap. {{DEFAULTSORT:Murod, Jonibeki}} == Madad Invest Bank == {{Bank | nomi = Madad Invest Bank | asl nomi = | tasvir = | tasvir2 = | tasvir nomi = |shiori = | turi = [[Aksiyadorlik jamiyati|AJ]] | litsenziya = №82 [[2016-yil]] [[22-oktabr]] | omonatlarni sugʻurtalash= | birja listingi = MIBK | faoliyati = | asos solingan yil = {{start date and age|2016}} | yopilgan yil = | avvalgi nomi = | joylashuvi = {{UZB}} [[Fargʻona viloyati]] [[Fargʻona|Fargʻona shahri]] Mustaqillik koʻchasi, 312-uy, 150100 | raxbar(lari) = Otabek Ashiraliyev <br /> (Boshqaruv raisi) | nizom jamgʻarmasi = | shaxsiy kapitali = | aktivlari = | sof foyda = 35,0 mlrd soʻm (2023-yil 1-yanvar)<ref name="Moliyaviy koʻrsatkichlar">{{yangiliklar manbasi |title=Ўзбекистон банклари 2022 йилда қарийб 10 трлн. сўм соф фойда олди |url=https://bankers.uz/news/1013 |accessdate=7-iyun 2023-yil |agency=Bankers.uz}}</ref> | xodimlar soni = | qaram = | boshqaruvchi jamiyati = | shoʻba tashkilotlari = | auditor = | sayt = https://madadinvestbank.uz/ | vikiombor = }} '''"Madad Invest Bank" ATB''' – aksiyadorlik-tijorat banki boʻlib, [[Oʻzbekiston]]dagi bosh ofisi Toshkent shahrida joylashmagan 3 ta [[tijorat banki|tijorat banklaridan]] biri. Bank Oʻzbekiston [[Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki|Markaziy banki]] tomonidan [[2016-yil]] [[22-oktabr|22-oktabrda]] berilgan 82-sonli litsenziya asosida faoliyat yuritadi<ref>{{veb manbasi |title="Madad Invest Bank" aksiyadorlik tijorat banki|url=https://cbu.uz/uz/credit-organizations/banks/head-offices/ao/madadinvestbank/|website=cbu.uz |publisher=Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki |accessdate=13-iyun 2023-yil}}</ref>. 2023-yil 1-yanvar holatiga koʻra, sof foyda miqdori boʻyicha Oʻzbekistonning oʻrtamiyona banklaridan (22-oʻrinda) hisoblanadi<ref name="Moliyaviy koʻrsatkichlar"/>. == Tarixi == Madad Invest Bank 2016-yilda [[Fargʻona]] shahrida tashkil etilgan. 2016-yil 22-oktabr – Oʼzbekiston Respublikasi Markaziy bankining 82-sonli bank faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyasi berildi 2016-yil 23-noyabr – Fuqarolarning banklardagi omonatlarini kafolatlash fondiga aʼzo boʻldi<ref>{{veb manbasi |title=Fond reestri|url=https://fgd.uz/uz/category/Fund+register+|website=fgd.uz |publisher=Fuqarolarning banklardagi omonatlarini kafolatlash fondi |accessdate=13-iyun 2023-yil}}</ref> 2017-yil 31-mart – bank oʻzining milliy valyutadagi birinchi bank kartasini muomalaga chiqardi. 2017-yil 6-iyul – bank Amaliyot boshqarmasi ish boshladi va mijozlarga xizmat koʻrsatishni boshladi 2017-yil – bank aksiyalari „Toshkent“ RFBda listingga qoʻyildi. 2020-yil 2-dekabr – bankning yuridik mijozlariga moʻljallangan „Madad Invest Business“ mobil ilovasi taqdim etildi<ref>{{veb manbasi |title=Madad Invest Business|url=https://play.google.com/store/apps/details?id=uz.startsoft.madad&hl=uz&gl=US|website=play.google.com |publisher=Google Play |accessdate=13-iyun 2023-yil}}</ref>. Ilova 2023-yil 13-iyul holatida [[Google Play|Google Playda]] 1000 martadan ortiq yuklab olingan. == Bank infratuzilmalari geografiyasi == Madad invest bankning xizmat koʻrsatish geografiyasi, asosan, Fargʻona viloyati bilan cheklanadi<ref>{{veb manbasi |title=Filliallar va minibanklar|url=https://madadinvestbank.uz/page/fillialy-i-mini-banki|website=madadinvestbank.uz |publisher=Madad Invest Bank |accessdate=13-iyun 2023-yil}}</ref>. Bankning viloyat markazida Amaliyot boshqarmasi (MFO:01142), Quvasoy shahri, Beshariq hamda Buvayda (Yuksalish mini-banki) tumanlarida mini-banklari faoliyat koʻrsatmoqda. Yana bir mini-banki Toshkent shahri Mirzo-Ulugʻbek tumanida joylashgan. == Korporativ boshqaruvi == Madad Invest Bank „Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida“gi Qonunning yangi tahriri 32-moddasiga binoan <ref>{{veb manbasi |title=O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASINING QONUNI Banklar va bank faoliyati to‘g‘risida |url=https://lex.uz/docs/-4581969#-4582035 |website=lex.uz |accessdate=13-iyun 2023-yil}}</ref> 3 pogʻonali boshqaruv organi tomonidan boshqariladi: * Aksiyadorlar umumiy yigʻilishi; * Bank Kuzatuv kengashi; * Bank Boshqaruvi. Aksiyadorlar umumiy yigʻilishi bank boshqaruvining oliy organi boʻlib, bankning oddiy aksiyalariga egalik qiluvchi aksiyadorlarining maʼlum muddatda yigʻilib, vakolati doirasida bank uchun qarorlar qabul qiladi. Bank Kuzatuv kengashi bank faoliyatiga umumiy rahbarlik qiladi. Bank Boshqaruvining faoliyatini tekshiradi, hisobotlarini qabul qiladi. Bank Boshqaruvi bankning ijro organi hisoblanib, kundalik faoliyatdagi barcha joriy faoliyatga javob beradi. Madad Invest Bank Boshqaruvi 3 kishidan iborat<ref>{{veb manbasi |title=Bank Boshqaruvi tarkibi |url=https://madadinvestbank.uz/page/composition-of-the-executive-body |website=madadinvestbank.uz |accessdate=13-iyun 2023-yil}}</ref>: * Ashiraliyev Otabek Yuldashaliyevich – Boshqaruv raisi (2021-yil 2-dekabrdan<ref>{{yangiliklar manbasi |title=Мадад Инвест банкка янги Бошқарув раиси тайинланди |url=https://bankers.uz/news/315 |accessdate=13-iyun 2023-yil |publisher=Bankers.uz}}</ref>); * Muydinov Nuriddinbek Sharobidinovich – Buxgalteriya hisobi va moliyaviy hisobotlar departamenti direktori; * Fozilov Boxodir Kamoldjon oʻgʻli – Bank kartalari va masofaviy toʻlovlar bilan ishlash departamenti direktori; == Manbalar == {{Manbalar}} {{bank-stub {{Oʻzbekiston banklari ---------------------------------- == Manbalar == {{manbalar}} * https://www.kun.uz/news/2024/07/17/yangi-toshkent-hududiga-otayotgan-mahallalar-soni-malum-qilindi * https://kun.uz/67428006#! * https://www.gazeta.uz/oz/2020/06/22/new-life/ * https://yangihayottumani.uz/leadership/about-authority?child=about-leader-1&page=1 * https://lex.uz/docs/-5352500?query=Yangihayot%20tumani&exact=1#sr-1 * https://daryo.uz/2020/09/11/ozbekiston-senati-yangihayot-va-davlatobod-tumanlarini-tashkil-etish-haqidagi-qarorlarni-tasdiqladi * https://daryo.uz/2020/08/05/sergelidagi-yangi-hayot-kichik-tumani-maydoni-poytaxt-va-toshkent-viloyatidagi-6-tuman-hududi-hisobiga-kengayadi/ * https://kun.uz/news/2016/04/29/toshkent-shahridagi-100dan-ortiq-mahalla-qayta-nomlandi * https://lex.uz/ru/docs/-3071888 * https://lex.uz/ru/docs/-5686149 – Yunusobod tumani Gʻayratiy va Registon mahallalari ---------------------------------------------------- Qarshi – Kerki yoʻnalishidagi Talimarjon sardobasi haqida baʼzi mulohazalar Yuzyilliklar osha insoniyat oʻzi uchun suv inshootlarni qurib kelganligi tarixdan bizga malum. Bunga asosiy sabab ular doimo suvga boʻlgan ehtiyojdir. Jamiyki axeologik, arxetektura va boshqa madaniy meros obyektlarining suv yaqinlarida joylashganligi ham buni tasdiqlaydi. Bulardan tashqari shunday obyektlar borki, ichimlik suviga boʻlgan ehtiyojlarni qondirish uchun maxsus yaratilgan. Bu obidalarga sardobalar kiradi. Ular keng sahrolardan oʻtgan yoʻl yoqalarida va uzoq masofalar oraligʻida bunyod etilgan. Sardoba soʻzi tarixiy hujjatlar va adabiyotlarda „yer osti salqinlik qozoni“ maʼnosida keltirilgan boʻlib, koʻpincha „grotto“, „muz uyi“, „yertoʻla“, „quduqxona“ maʼnosini ham anglatadi1. Boshqa bir manbada sardoba soʻzi „suv ustidagi tom“ tushunchasini beradi2. Odatda sardobalar karvonsaroylar va rabotlarga olib boradigan yoʻl boʻylarida qurilgan. Bir-biridan bir kunlik masofada (25 – 30 km) joylashgan bu sardobalar 20-yuzyillikning 30-yillarida M. Y. Masson, tomonidan tadqiq etilgan. Karvon savdosi rivojlanishi natijasida yarim yerosti suv havzalari-sardobalarga ehtiyoj ortib borgan3. Talimarjon etimologiyasi Talimarjon Qarshi vohasining Amudaryodan Kerki kechuvida, Turkmaniston bilan chegara hududida joylashgan. Geografik jihatdan Talimarjon pasttekisligi – Sandiqli qum tepaliklari deganda, Nishon yoʻl patrul xizmati postidan boshlanib, qoʻshni Turkmanistonning Tallimarjon xoʻjaligigacha boʻlgan hududlarni qamrab olgan bepoyon (katta) sahro tushunilgan. Shu oʻrinda Talimarjon etimologiyasiga ham toʻxtalsak. Talimarjon – tal (arabcha) – tepalik, doʻnglik, pastlik togʻ, tuproq va qum uyumi kabi maʼnolarni anglatadi. Turonda, shu jumladan, tall atamasi bilan tol daraxti nomi chalkashib ketgan4. Talimarjon soʻzining oʻzagidagi tal – tepalik, marjon – munchoqlar shodasi. Bunday kelib chiqib, Talimarjon „marjon tepalik“, „tepaliklar shodasi“ degan xulosaga kelish mumkin. Shu bilan birga Talimarjon soʻzining kelib chiqishi haqida bir qancha rivoyatlar ham mavjud. Bir rivoyatga koʻra, „Talimarjon“ soʻzi, „toli marjon“, yaʼni majnuntollar shodasi deyiladi. Tarixda bu yerlarda suv boʻlmagan. Bir paytlar Buxorodan Eron, Turkiyaga boradigan karvon yoʻli shu yerdan oʻtgan. Talimarjon yerdan Qarshigacha shu sahro ichida ot, tuya bilan 2 kunlik yoʻl, Amudaryogacha ham shuncha masofa. Shuning uchun Talimarjon quyiroqda, yaʼni Amudaryo tomonda qor-yomgʻir, doʻl-jala suvlarini bir joyga toʻplab sardoba qurganlar. Sardoba atrofiga kimdir qator qilib majnuntol qalamchalarini ekkan boʻlib, u uzoqdan yam-yashil marjon shodasiga oʻxshab koʻringan. Shuning uchun karvon qatnashchilari orasida bu yer: -"majnuntollar shodasi" yoki „tolli marjon“- deb atalib ketgan deyishadi5. Qadimiy sardobalarni qurilish tarixi 9 – 10-yuzyilliklarga borib taqaladi. Tarixiy maʼlumotlarga qaraganda, Movarounnahrda 44 ta sardoba mavjud boʻlib, ulardan 29 ta Qarshi choʻlida, 3 ta Mirzachoʻlda, 1 ta Karmana yaqinidagi Choʻli Malikda tashkil qilingan. M. Y. Masson ham 7 ta sardoba haqida muhim maʼlumotlarni keltirib oʻtgan6. Samarqanddan boshlanib to Amudaryo kechuvlariga qarab boruvchi yoʻllar tizimida Janubiy Sugʻd, (Qashqadaryo viloyati) hududi orqali oʻtgan. Janubiy Sugʻd asosiy suv manbai Qashqadaryo havzasidagi Kesh, Nakshipa (Yerqoʻrgʻon), Naxshab kabi yirik shaharlar vohaning ichki va tashqi iqtisodiy aloqalarida muhim oʻrin tutgan7. Samarqanddan quyi Qashqadaryo vohasi orqali Amudaryoning oʻrta oqimidagi kechuvlarga olib chiquvchi yoʻllar Sugʻdning mintaqaviy ahamiyatga ega karvon yoʻllaridan biri boʻlgan8. Soʻngi oʻrta yuzyilliklarda Qarshidan Amudaryo kechuvlari – Kerki va Kelifga ketuvchi yoʻllardan samarali foydalanilganligi bois, bu yoʻllarning iqtisodiy va harbiy-strategik ahamiyatini yaxshi anglagan Abdullaxon II (1583 – 1598) Qarshi va Amudaryo oraligʻidagi choʻlda koʻplab sardobalar qurdirgan. Ular Qarshi – Kerki va Qarshi – Kelif savdo yoʻlining yoʻnalishini aniqlashtirishda katta oʻrin tutgan. Qarshi sardobasi Qarshi-Kerki yoʻnalishidagi dastlabki sardoba Qarshi shahrining Registon maydonida joylashgan. Sardoba gumbazining tashqi diametri 14 m, balandligi esa 7 m.ni tashkil etadi3. Qarshi sardobasi shahar aholisini toza ichimlik suvi bilan yil boʻyi taʼminlagan. Bu sardobaning yana bir xususiyati shundaki, u yomgʻir va qor suvlaridan emas, Fayzaobod arigʻining suvidan toʻldirilgan6. Eski Nishon Qarshi – Kerki yoʻnalishdagi yirik bekat Eski Nishon hududidagi rabot va sardobadan iborat boʻlgan. Eski Nishonda Abdullaxon II tomonidan sardoba va rabot qurilgan boʻlib, vengeriyalik sayyoh A. Vamberi 19-yuzyillikning 60-yillarida bu yerdan oʻtganda, tunning yarimini sardoba xarobalarida orasida oʻtkazganini va ular Abdullaxon davridan bera mavjudligini taʼkidlab oʻtgan9. Professor Oʻ. Mavlonovning maʼlumotlariga koʻra, 20–yuzyillikning 60-yillarida sardoba butunlay buzib tashlangan, uning xarobalari Eski Nishon qishlogʻidan 3-4 km janubi-sharqda joylashgan8. Sangir Suvloq Bu yoʻnalishdagi keyingi manzil, Talimarjon sardobasidir. Biz bu haqda keyinroq toʻxtalib oʻtamiz. Qarshi – Kerki yoʻnalishidagi eng yirik inshoot boʻlgan Sangir Suvloq sardobasi boʻlib, Turkmanistoning Lebap viloyati Tallimarjon xoʻjaligida10, Talimarjon sardobasidan taxminan 25-26 km janubi-gʻarbda, joylashgan. Bu sardobani oʻz koʻzi bilan koʻrgan A.Vamberi quyidagilarni aytib oʻtadi: „Tushdan ancha oldin Sangir Suvloq sardobasiga yetib keldik“. Shuningdek, suvni topishga shubha qilgani va keyin suvni topib, eshaklarga zaxira suv yuklaganlarini aytib oʻtadi. "Sardobaning gumbazi baland, yoshi ikki yuz yildan ortiq boʻlishiga qaramay mutlaqo buzilmagan holda saqlanib qolgan sardoba bahor oyida tepasiga qadar toʻldiriladi. Hozirda uning chuqurligi bor-yoʻgʻi 3 futni tashkil qiladi. Uning atrofida oʻzbeklarning qoʻngʻirot va nayman urugʻlariga tegishli 200 ga yaqin oʻtovlari joy olgan. Sardobaning eni 12 m, chuqurligi esa 5,5 m tashkil qilgan. Sangir Suvloq sardobasida Qarshidan keluvchi yoʻl ikkiga ajraladi va biri Kerkiga, ikkinchisi Kelif kechuviga olib borgan3. Talimarjon sardobasi Talimarjon suv omborining shimoli-sharqiy qismida joylashgan Talimarjon sardobasi, suv omborning suv sathi pasayganda kuzatish mumkin. Boshqa paytlarda esa suv ostiga koʻmilib qoladi. Sardoba ayrim sabablarga koʻra haligachacha toʻliq oʻrganilmagan. Ammo arxeolog M. Y. Masson Talimarjon sardobasiga oid maʼlumotlar adabiyotlarda uchramasligi shuningdek, sardoba suvi tez-tez qurib qolishi haqida qisqacha toʻxtalib oʻtgan3. Hozirgi Talimarjon shaharchasidan taxminan 10-12 km shimoli-sharqda, Talimarjon suv omborning havzasida oʻrta yuzyilliklar davri sardobasining gumbazi vayron qilingan, poydevori saqlangan yodgorlik mavjud ekanligi maʼlum boʻldi. Ushbu sardoba yarim vayrona holda atrofida oʻrta yuzyilliklarga doir pishiq gʻisht boʻlaklari, aniq yer yuzasida koʻrinib turibdi. Bu esa aniqlangan sardoba atrofida oʻziga xos relef koʻrinishiga ega boʻlgan. Har bir sochilib yotgan gʻishtlar alohida kichik doʻngliklarni hosil qilgan. Bularning hammasi yarim xaroba holatida saqlanib qolgan. Sardoba esa bu qoldiqlardan nisbatan pastlikda, chuqur nuqtada joylashgan. Sardoba va uning atrofida saqlangan arxeologik qoldiqlar (gʻishtlar) orasida oʻrta yuzyilliklarga oid sopollar ham uchraydi. Tarhi Sardoba gumbazining hovuzga tutashgan qismi bir tekisda boʻlib, Sardobaning hovuz qismi yaxshi saqlangan, ichida loyqa suv hosil qilgan qurigan loyqa saqlangan. Hovuzning ichki diametri 12 m, tashqi diametri 15 m, devorning qalinligi diametr boʻylab 1,1 m dan 1,4 metrgacha tashkil etadi. Hovuzning saqlangan chuqurligi 2,35-2,55 metrni tashkil etadi. Sardoba 24x24x5-6 sm, 25x25x5-6 sm oʻlchamdagi pishiq gʻishtdan qurilgan. Sardoba atrofida saqlangan boshqa arxeologik qoldiqlar ham koʻzga tashlanadi. Bular yuqorida taʼkidlaganimizdek bir-biriga yaqin oʻrta yuzyilliklar davri pishiq gʻishtlarining sochilib yotgan kichik doʻngliklaridan iborat qoldiqlar. Bu kichik doʻngliklar sardoba atrofida joylashgan. Topilmalar asosiy qismini suv idishlarining tutqichlari, tag va boʻgʻiz qismlari yoki uning qorin qismi boʻlaklari, bundan tashqari sirlangan, sirlanmagan sopol boʻlaklari va gulxanda kuygan sopol buyumlarning siniqlari ham uchraydi. Kuygan sopollarni qozon parchalari deb taxmin qilish mumkin. Shuningdek, oʻrta yuzyilliklarga oid shisha idishlarining boʻlaklari ham topildi. Suv idishlarining tutqichlari turli xil oʻlchamda, loyi pishirilgan qizgʻish pishiq loydan tayyorlangan. Koʻrinishidan xumdonda pishirilgan. Suv idishlarining qorin qismi boʻlaklari ham turli xil qalinliklardan iborat. Keyingi topilmalar sirasiga xoʻjalik va oshxona buyumlari kiradi. Bular turli xil oshxona idishlarining qoldiqlari boʻlib, ularning sirtiga taroqsimon naqshlar bilan birga bosma uslub bilan oʻsimliksimon naqsh tushirilgan. Ularning sirtiga och sariq angob berilgan. Ularning ichida koʻproq bosma uslubda naqsh berilgan nozik sopol boʻlaklari koʻp uchraydi. Bir holatda kichkina idishning lab qismiga toʻlqinsimon shaklda naqsh berilgan. Shuningdek topilmalar ichida sirlangan sopollar boʻlaklari ham oʻrganildi. Bular asosan sopol idishlarining devor boʻlaklari boʻlib, dagʻal sirlangan boʻlib, toʻq yashil, toʻq koʻk va koʻk ranglardan tashkil topgan. Bir holatda sopol boʻlagining ikki tomoni ham yorqin oq sir berilgan sopol boʻlagini ham uchratdik. Yana bir sopol boʻlagining tashqi tomoni yashil rangda sirlangan, ichkari qismida esa toʻq sariq rang berilgan. Qoramtir rangli toshdan yasalgan idishning lab qismi ham uchraydi. Uning lab va qorin qismi tutashgan qismida maxsus qilingan tishik chiqarilgan. Boshqa topilmalar ichida chaqmoqtoshning boʻlagi ham uchraydi. Chaqmoqtosh ikki tomoni maxsus ishlov berilgan. Topilmalarning tasnifi 12 va 14 – 15-yuzyilliklarga oid. Topilmalar sardoba joylashgan hudud atrofidan koʻtarma material sifatida olindi. Bosma naqshlar tushirilgan sopollar XII yuzyillikga oid, bu esa Talimarjon sardobasining shu davrga oidligini dalili sifatida keltirishimiz mumkin. „Google map“ dan olingan kosmik suratlar tahlil qilinganda qadimda sardobani suv bilan taminlab turgan kanal yoki ariqning uzanini ham koʻrish mumkin. Talimarjon sardobasining qurilish tarhiga toʻxtalsak, sardobaga kirish qismi Raboti Malik sardobasiga oʻxshash. Sardobaning atrofida uchraydigan alohida turgan kichkina doʻngliklar, ustida turgan sochilib yotgan gʻisht boʻlaklari karvonsaroy va boshqa xizmat koʻrsatuvchi inshootlarning qoldiqlari deb taxmin qilish mumkin. Karvonsaroy 36x17x6-7 sm oʻlchamdagi pishiq gʻishtlardan qurilgan. Odatda sardobalar qurilgan joylarda karvonsaroylar ham qurilgan. Oʻzbekiston hududining tarixiy shaharlari va xususan bu oʻlka orqali oʻtgan Buyuk ipak yoʻlini karvonsaroylarsiz tasavvur qilish qiyin. Ilmiy adabiyotlar tahlili shuni koʻrsatadiki bizga maʼlum boʻlgan Talimarjon suv ombori havzasidagi arxeologik qoldiqlar muqaddam tadqiqotchilar tomonidan oʻrganilmagan. Bu yodgorlik oʻzining tadqiqotchisini kutib turibdi albatta. Sardoba Qarshi-Kerki savdo yoʻlidagi muhim ahamiyatga ega yodgorliklari sirasiga kiradi. Adabiyotlar 1. Uralov A. S. K voprosu o tipologii sardobi // Obщestvennie nauki v Uzbekistane. № 11-12. 1996. S. 82 110 s. 2. Duxovniy V. A., Yup L. G. de Shutter. Voda v Tsentralnoy Azii. Proshloe, nastoyaщee i buduщee. Almati. Qazaq universitetі, 2018. 468 s. 3. M.Ye. Masson Problema izucheniya sistern-sardoba Tashkent. 1935. S 31-34. 4. Qorayev S. Toponimika Toshkent. 2006. 218 b. 5. Fayzullayev M., Primov U. Talimarjon afsonasi. Qarshi. 2019. 180 b. 6. Ravshanov P. Qarshi tarixi-T., 2006. 508 b. 7. Suleymanov R. X. Drevniy Naxshab Problemq sivilizatsii uzbekistana VII v. Do n.e. – VII v. n. e. Samarkand – Tashkent 2000. S 74-75. 8. Mavlonov Oʻ.M. Markaziy Osiyoning kadimgi yoʻllari: shakllanishi va rivojlanish bosqichlari. Monografiya. -T.: Akademiya, 2008. 193-bet. 9. Vamberi A. Puteshestvie po Sredney Azii. – SPb., 1865. s. 107. 10. Türkmenistanyň Medeniýet ministrligi https://medeniyet.gov.tm/tk/sigle-news/931 ------------------------------------------ == Tiklanish va taraqqiyot jamgʻarmasi == c8tixxwo7itxiwhef8dfkqtplm81hzl 6221322 6221191 2026-07-31T13:38:16Z Janob Mirzaolim 64438 6221322 wikitext text/x-wiki == Chori Mirzayev == {{Davlat arbobi bilgiqutisi | ismi = Chori Mirzayev | asl ismi = Chori Sadibaqosovich Mirzayev | tasvir = | uzunlik = 280px | izoh = | tartib = | lavozim = [[Turonbank]] ATB Boshqaruvi raisi | bayroq = Flag of Uzbekistan.svg | bayroq2 = Emblem of Uzbekistan.svg | ismi ostida = | boshlanish davri = 2016-yil 23-sentyabrdan | tugash davri = hozirgacha | prezident = [[Shavkat Mirziyoyev]] | bosh vazir = [[Abdulla Aripov]] | vorisi = | oʻtmishdoshi = |tartib_2 = 1 | lavozimi_2 = Oʻzbekiston fransuz boksi savat assotsiatsiyasi prezidenti | boshlanish davri_2 = [[2020-yil]] [[27-aprel]]dan | tugash davri_2 = hozirgacha | prezident_2 = [[Shavkat Mirziyoyev]] | bosh vazir_2 = [[Abdulla Aripov]] | oʻtmishdoshi_2 = ''lavozim taʼsis etilgan'' | vorisi_2 = | tugʻilgan paytidagi ismi = Chori Sadibaqosovich Mirzayev | tugʻilgan sanasi = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1971|5|23}} | tugʻilgan joyi = {{TavalludJoyi|Sariosiyo tumani}}, [[Surxondaryo viloyati]], [[OʻzSSR]] | fuqaroligi = {{UZB}} | millati = [[oʻzbek]] | partiya = | turmush_oʻrtogʻi = | bolalari = | otasi = | onasi = | qarindoshlari = | istiqomat joyi = [[Toshkent]]<br />[[Oʻzbekiston]] | dini = | taʼlim = [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti]] <small> (bakalavr) </small> <br> [[Saitama universiteti]] <small> (magistr) </small> | alma_mater = | kasbi = | mashhur ishlari = | qoʻmitalar = | portfolio = | ilmiy unvoni = | unvoni = | maʼlumoti = oliy | mukofotlari = {{Sodiq xizmatlari uchun medali}} | imzosi = | sayt = }} '''Chori Sadibaqosovich Mirzayev''' (1971-yil 23-may, [[Sariosiyo tumani]], [[Surxondaryo viloyati]], [[OʻzSSR]]) — oʻzbekistonlik iqtisodchi, bankir. 2016-yil 23-sentyabrdan „[[Turonbank]]“ ATB Boshqaruvi raisi<ref name="turonbank.uz">{{veb manbasi |title=Mirzayev Chori Sadibaqosovich Boshqaruv Raisi |url=https://turonbank.uz/uz/about/management/38509/ |website=turonbank.uz |publisher=[[Turonbank]] |accessdate=2026-yil 1-may}}</ref>. == Hayoti == Chori Mirzayev 1971-yil 23-mayda [[Surxondaryo viloyati]]ning [[Sariosiyo tumani]]da tugʻilgan. 1995-yil [[Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti]]ni xalqaro iqtisodiy munosabatlar yoʻnalishida bakalvr bosqichini, 2002-yil [[Yaponiya]]ning [[Saitama universiteti]]ni davlat siyosati va boshqaruvi yoʻnalishida magistratura bosqichini tamomlagan<ref name="turonbank.uz" />. == Mehnat faoliyati == Chori Mirzayev 1995-yildan beri bank tizimida faoliyat yuritib keladi. 2016-yil 23-sentyabrda „[[Turonbank]]“ ATB Boshqaruv raisi etib tayinlangan[2]. 2020-yil 27-aprel kuni Chori Mirzayev yangidan tashkil etilgan Oʻzbekiston fransuz boksi savat assotsiatsiyasi prezidenti etib saylangan<ref>{{yangiliklar manbasi |title=O‘zbekistonda yangi sport tashkiloti - Fransuz boksi “Savat” Assotsiatsiyasi tashkil etildi |url=https://kun.uz/01595967#! |accessdate=2026-yil 1-may |agency=Web Expert MChJ |publisher=[[kun.uz]] |date=2020-yil 27-aprel}}</ref>. Shuningdek, 50 foiz ulush bilan ushbu assotsiatsiyasining ta'sischisi ham hisoblanadi<ref>{{veb manbasi |title=O'ZBEKISTON FRANSUZ BOKSI SAVAT ASSOTSIATSIYASI |url=https://ihamkor.uz/oz/subject/44e1224a9a7063112172132d8faa0561?n=O%27ZBEKISTON+FRANSUZ+BOKSI+SAVAT+ASSOTSIATSIYASI&section=gi&u=1566753724 |website=ihamkor.uz |accessdate=2026-yil 1-may}}</ref><ref>{{veb manbasi |title=O'ZBEKISTON FRANSUZ BOKSI SAVAT ASSOTSIATSIYASI |url=https://orginfo.uz/ru/organization/dd878a99be19/ |website=orginfo.uz |accessdate=2026-yil 1-may}}</ref>. == Mukofotlari == * 2021-yil [[Sodiq xizmatlari uchun medali]] bilan mukofotlangan<ref>{{yangiliklar manbasi |title=O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining o‘ttiz yilligi munosabati bilan davlat xizmatchilari hamda ishlab chiqarish va ijtimoiy-iqtisodiy sohalar xodimlaridan bir guruhini mukofotlash to‘g‘risida |url=https://kknews.uz/oz/cs_docs_laws/o-nagrazhdenii-v-svyazi-s-tridcatiletiem-nezavisimosti-respubliki-uzbekistan-gruppy-gosudarstvennyh-sluzhashhih-i-rabotnikov-proizvodstvennoj-i-socialno-ekonomicheskoj-sfer |accessdate=2026-yil 1-may |agency=[[Qoraqolpog'iston xabar agentligi|Qoraqalpogʻiston axborot agentligi]] |date=2021-yil 26-avgust}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Oʻzbekistonlik bankirlar]] Ҷonibeki Murod {{Musiqachi bilgiqutisi}} '''Jonibek Murodov''' ({{lang-tg|Муродов Ҷонибек Ҷӯрабекович}}; 1986-yil 29-may, [[Xoʻjand|Leninobod]], [[Tojikiston SSR]]) – tojikistonlik [[Ashulachi|qoʻshiqchi]], [[musiqachi]], produser va [[Pedagogika|pedagog]]. [[Tojikiston]]ning eng mashhur xonandalaridan biri. 2017-yildan boshlab „JONIBEK“ taxallusi bilan [[Ukraina]]da musiqiy faoliyatini davom ettirdi. Uning repertuarida [[Tojik tili|tojik]], [[Ukrain tili|ukrain]] va [[Rus tili|rus tillaridagi]] qoʻshiqlar mavjud{{manba kerak}}. Mashhur tojik xonandasi [[Joʻrabek Murodov]]ning oʻgʻli. == Tarjimai holi == Jonibek Murodov [[1986]] [[29-may]]da [[Tojikiston SSR]]ning [[Xoʻjand|Leninobod]] shahrida tugʻilgan<ref name="BBC">{{yangiliklar manbasi |title=Tojikistonlik qo‘shiqchi Jonibek Murodov bilan Google+ da suhbatlashing |url=https://www.bbc.com/uzbek/lotin/2016/02/160203_latin_video_google_hangout_jmurodov |accessdate=4-dekabr 2025-yil |agency=[[BBC]] |publisher=[[BBC Oʻzbek]] |date=2016-yil 3-fevral}}</ref>. Jonibek [[SSSR xalq artisti]] [[Joʻrabek Murodov]]ning oʻgʻli. 2003-yilda [[Xoʻjand]] shahridagi oʻrta maktabni tamomlagan va Xoʻjanddagi Zamonaviy Tojikiston-Rossiya gumanitar universitetining arab tilshunosligi yoʻnalishi talabasi boʻlgan. == Musiqiy martaba == Jonibeki Murod ijodiy faoliyatini 1995-yilda boshlagan va 2005-yilgacha Xoʻjanddagi „Bolo“ guruhining yakkaxon ijrochisi boʻlgan. 2006-2007-yillarda „Vazir“ guruhi bilan chiqish qilgan, 2007-yildan beri yakkaxon xonanda sifatida ijod qiladi<ref name="BBC" />. Tojikistonlik yetakchi xonandalar: Nigina Omonqulova, Shabnam Surayo, Farzona Hurshed, Mehrnigori Rustam, Damirbek Olimov, Jonibeki Murod („Zamonaviy kelin“ qoʻshigʻi bilan) bilan birgalikda YouTubeʼdagi „Tamoshow Music Awards – 2017“ mukofotini qoʻlga kiritdi. Tojik musiqasining ushbu nufuzli mukofoti uchun 9 nominatsiya boʻyicha 45 nafar daʼvogar bellashdi.<ref>[https://www.ozodi.org/a/28363939.html Barandagoni ҷoizai imsolai Tamoshow]</ref> == Mukofotlar va yutuqlar == * 2005, 2006, 2007-yillarda „Yil qoʻshigʻi“ mukofoti. * Yil yulduzi mukofoti 2008 * Tamoshow musiqa mukofoti – 2017 == Boʻydoqlar == {{Div col}}* ''Xlus'', 2010-yil * ''Kahanag chalavek uchun qoʻshiq'' * ''Men yoʻlga qadam qoʻyaman'' * ''Zabariy'' * '' Hazon Res'' * ''Jonimning ogʻrigʻi tirjaydi'' * ''Meni toshboʻron qildim'' * Zikry Alahamdan ''Dilbar'', Madzina, Sítara, 2010-yil * '' Yuraksiz'' * ''Alohu taolo'' z Shabnam Suraya * ''Mahinabonu'' * Shabnam Surayadan ''Yuqorida'' marta * ''Ab sirtsy'' * ''Men p’yany'' * Shabnam Suray va Xolidam Kaenamdan ''Sabza oʻ zv'' marta * Shabnam Surayadan ''Ajoyib tikish'' marta * ''Kel, priyatsel'' * ''gullar uyi'' * Shabnam Surayadan ''Xindzi'' vaqtlari * ''Dona, Dona'' * ''Sanamo'' razam z Shabnam Suraya * ''Dajjli shaharlar'' * '' Siz tiriksiz'' * ''Xudo sodiqdir'' * ''Sizning soatingiz'' * ''Zulayho'' Joʻrabekam Murodavim bilan * ''Ní i, ni i'' Jurabek Murodavymdan * ''Xazanrez'' Joʻrabekam Murodavym bilan{{Div col end}} == Albomlar == * Xudoga shukur * salomat boʻling * yuragim haqida * Men qariman, yoshman == Bilim == Jonibekning qoʻshiqlaridan biri tojikistonlik xonanda Maniza Davlatova tomonidan yozilgan. == Eslatmalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * [http://www.jonibekmusic.com// Jonibek Murodov arxivining rasmiy veb-sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20100512032700/http://jonibekmusic.com/ |date=2010-05-12 }} Boygon shudaast 2010-yil may chap. {{DEFAULTSORT:Murod, Jonibeki}} == Madad Invest Bank == {{Bank | nomi = Madad Invest Bank | asl nomi = | tasvir = | tasvir2 = | tasvir nomi = |shiori = | turi = [[Aksiyadorlik jamiyati|AJ]] | litsenziya = №82 [[2016-yil]] [[22-oktabr]] | omonatlarni sugʻurtalash= | birja listingi = MIBK | faoliyati = | asos solingan yil = {{start date and age|2016}} | yopilgan yil = | avvalgi nomi = | joylashuvi = {{UZB}} [[Fargʻona viloyati]] [[Fargʻona|Fargʻona shahri]] Mustaqillik koʻchasi, 312-uy, 150100 | raxbar(lari) = Otabek Ashiraliyev <br /> (Boshqaruv raisi) | nizom jamgʻarmasi = | shaxsiy kapitali = | aktivlari = | sof foyda = 35,0 mlrd soʻm (2023-yil 1-yanvar)<ref name="Moliyaviy koʻrsatkichlar">{{yangiliklar manbasi |title=Ўзбекистон банклари 2022 йилда қарийб 10 трлн. сўм соф фойда олди |url=https://bankers.uz/news/1013 |accessdate=7-iyun 2023-yil |agency=Bankers.uz}}</ref> | xodimlar soni = | qaram = | boshqaruvchi jamiyati = | shoʻba tashkilotlari = | auditor = | sayt = https://madadinvestbank.uz/ | vikiombor = }} '''"Madad Invest Bank" ATB''' – aksiyadorlik-tijorat banki boʻlib, [[Oʻzbekiston]]dagi bosh ofisi Toshkent shahrida joylashmagan 3 ta [[tijorat banki|tijorat banklaridan]] biri. Bank Oʻzbekiston [[Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki|Markaziy banki]] tomonidan [[2016-yil]] [[22-oktabr|22-oktabrda]] berilgan 82-sonli litsenziya asosida faoliyat yuritadi<ref>{{veb manbasi |title="Madad Invest Bank" aksiyadorlik tijorat banki|url=https://cbu.uz/uz/credit-organizations/banks/head-offices/ao/madadinvestbank/|website=cbu.uz |publisher=Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki |accessdate=13-iyun 2023-yil}}</ref>. 2023-yil 1-yanvar holatiga koʻra, sof foyda miqdori boʻyicha Oʻzbekistonning oʻrtamiyona banklaridan (22-oʻrinda) hisoblanadi<ref name="Moliyaviy koʻrsatkichlar"/>. == Tarixi == Madad Invest Bank 2016-yilda [[Fargʻona]] shahrida tashkil etilgan. 2016-yil 22-oktabr – Oʼzbekiston Respublikasi Markaziy bankining 82-sonli bank faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyasi berildi 2016-yil 23-noyabr – Fuqarolarning banklardagi omonatlarini kafolatlash fondiga aʼzo boʻldi<ref>{{veb manbasi |title=Fond reestri|url=https://fgd.uz/uz/category/Fund+register+|website=fgd.uz |publisher=Fuqarolarning banklardagi omonatlarini kafolatlash fondi |accessdate=13-iyun 2023-yil}}</ref> 2017-yil 31-mart – bank oʻzining milliy valyutadagi birinchi bank kartasini muomalaga chiqardi. 2017-yil 6-iyul – bank Amaliyot boshqarmasi ish boshladi va mijozlarga xizmat koʻrsatishni boshladi 2017-yil – bank aksiyalari „Toshkent“ RFBda listingga qoʻyildi. 2020-yil 2-dekabr – bankning yuridik mijozlariga moʻljallangan „Madad Invest Business“ mobil ilovasi taqdim etildi<ref>{{veb manbasi |title=Madad Invest Business|url=https://play.google.com/store/apps/details?id=uz.startsoft.madad&hl=uz&gl=US|website=play.google.com |publisher=Google Play |accessdate=13-iyun 2023-yil}}</ref>. Ilova 2023-yil 13-iyul holatida [[Google Play|Google Playda]] 1000 martadan ortiq yuklab olingan. == Bank infratuzilmalari geografiyasi == Madad invest bankning xizmat koʻrsatish geografiyasi, asosan, Fargʻona viloyati bilan cheklanadi<ref>{{veb manbasi |title=Filliallar va minibanklar|url=https://madadinvestbank.uz/page/fillialy-i-mini-banki|website=madadinvestbank.uz |publisher=Madad Invest Bank |accessdate=13-iyun 2023-yil}}</ref>. Bankning viloyat markazida Amaliyot boshqarmasi (MFO:01142), Quvasoy shahri, Beshariq hamda Buvayda (Yuksalish mini-banki) tumanlarida mini-banklari faoliyat koʻrsatmoqda. Yana bir mini-banki Toshkent shahri Mirzo-Ulugʻbek tumanida joylashgan. == Korporativ boshqaruvi == Madad Invest Bank „Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida“gi Qonunning yangi tahriri 32-moddasiga binoan <ref>{{veb manbasi |title=O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASINING QONUNI Banklar va bank faoliyati to‘g‘risida |url=https://lex.uz/docs/-4581969#-4582035 |website=lex.uz |accessdate=13-iyun 2023-yil}}</ref> 3 pogʻonali boshqaruv organi tomonidan boshqariladi: * Aksiyadorlar umumiy yigʻilishi; * Bank Kuzatuv kengashi; * Bank Boshqaruvi. Aksiyadorlar umumiy yigʻilishi bank boshqaruvining oliy organi boʻlib, bankning oddiy aksiyalariga egalik qiluvchi aksiyadorlarining maʼlum muddatda yigʻilib, vakolati doirasida bank uchun qarorlar qabul qiladi. Bank Kuzatuv kengashi bank faoliyatiga umumiy rahbarlik qiladi. Bank Boshqaruvining faoliyatini tekshiradi, hisobotlarini qabul qiladi. Bank Boshqaruvi bankning ijro organi hisoblanib, kundalik faoliyatdagi barcha joriy faoliyatga javob beradi. Madad Invest Bank Boshqaruvi 3 kishidan iborat<ref>{{veb manbasi |title=Bank Boshqaruvi tarkibi |url=https://madadinvestbank.uz/page/composition-of-the-executive-body |website=madadinvestbank.uz |accessdate=13-iyun 2023-yil}}</ref>: * Ashiraliyev Otabek Yuldashaliyevich – Boshqaruv raisi (2021-yil 2-dekabrdan<ref>{{yangiliklar manbasi |title=Мадад Инвест банкка янги Бошқарув раиси тайинланди |url=https://bankers.uz/news/315 |accessdate=13-iyun 2023-yil |publisher=Bankers.uz}}</ref>); * Muydinov Nuriddinbek Sharobidinovich – Buxgalteriya hisobi va moliyaviy hisobotlar departamenti direktori; * Fozilov Boxodir Kamoldjon oʻgʻli – Bank kartalari va masofaviy toʻlovlar bilan ishlash departamenti direktori; == Manbalar == {{Manbalar}} {{bank-stub {{Oʻzbekiston banklari ---------------------------------- == Manbalar == {{manbalar}} * https://www.kun.uz/news/2024/07/17/yangi-toshkent-hududiga-otayotgan-mahallalar-soni-malum-qilindi * https://kun.uz/67428006#! * https://www.gazeta.uz/oz/2020/06/22/new-life/ * https://yangihayottumani.uz/leadership/about-authority?child=about-leader-1&page=1 * https://lex.uz/docs/-5352500?query=Yangihayot%20tumani&exact=1#sr-1 * https://daryo.uz/2020/09/11/ozbekiston-senati-yangihayot-va-davlatobod-tumanlarini-tashkil-etish-haqidagi-qarorlarni-tasdiqladi * https://daryo.uz/2020/08/05/sergelidagi-yangi-hayot-kichik-tumani-maydoni-poytaxt-va-toshkent-viloyatidagi-6-tuman-hududi-hisobiga-kengayadi/ * https://kun.uz/news/2016/04/29/toshkent-shahridagi-100dan-ortiq-mahalla-qayta-nomlandi * https://lex.uz/ru/docs/-3071888 * https://lex.uz/ru/docs/-5686149 – Yunusobod tumani Gʻayratiy va Registon mahallalari ---------------------------------------------------- Qarshi – Kerki yoʻnalishidagi Talimarjon sardobasi haqida baʼzi mulohazalar Yuzyilliklar osha insoniyat oʻzi uchun suv inshootlarni qurib kelganligi tarixdan bizga malum. Bunga asosiy sabab ular doimo suvga boʻlgan ehtiyojdir. Jamiyki axeologik, arxetektura va boshqa madaniy meros obyektlarining suv yaqinlarida joylashganligi ham buni tasdiqlaydi. Bulardan tashqari shunday obyektlar borki, ichimlik suviga boʻlgan ehtiyojlarni qondirish uchun maxsus yaratilgan. Bu obidalarga sardobalar kiradi. Ular keng sahrolardan oʻtgan yoʻl yoqalarida va uzoq masofalar oraligʻida bunyod etilgan. Sardoba soʻzi tarixiy hujjatlar va adabiyotlarda „yer osti salqinlik qozoni“ maʼnosida keltirilgan boʻlib, koʻpincha „grotto“, „muz uyi“, „yertoʻla“, „quduqxona“ maʼnosini ham anglatadi1. Boshqa bir manbada sardoba soʻzi „suv ustidagi tom“ tushunchasini beradi2. Odatda sardobalar karvonsaroylar va rabotlarga olib boradigan yoʻl boʻylarida qurilgan. Bir-biridan bir kunlik masofada (25 – 30 km) joylashgan bu sardobalar 20-yuzyillikning 30-yillarida M. Y. Masson, tomonidan tadqiq etilgan. Karvon savdosi rivojlanishi natijasida yarim yerosti suv havzalari-sardobalarga ehtiyoj ortib borgan3. Talimarjon etimologiyasi Talimarjon Qarshi vohasining Amudaryodan Kerki kechuvida, Turkmaniston bilan chegara hududida joylashgan. Geografik jihatdan Talimarjon pasttekisligi – Sandiqli qum tepaliklari deganda, Nishon yoʻl patrul xizmati postidan boshlanib, qoʻshni Turkmanistonning Tallimarjon xoʻjaligigacha boʻlgan hududlarni qamrab olgan bepoyon (katta) sahro tushunilgan. Shu oʻrinda Talimarjon etimologiyasiga ham toʻxtalsak. Talimarjon – tal (arabcha) – tepalik, doʻnglik, pastlik togʻ, tuproq va qum uyumi kabi maʼnolarni anglatadi. Turonda, shu jumladan, tall atamasi bilan tol daraxti nomi chalkashib ketgan4. Talimarjon soʻzining oʻzagidagi tal – tepalik, marjon – munchoqlar shodasi. Bunday kelib chiqib, Talimarjon „marjon tepalik“, „tepaliklar shodasi“ degan xulosaga kelish mumkin. Shu bilan birga Talimarjon soʻzining kelib chiqishi haqida bir qancha rivoyatlar ham mavjud. Bir rivoyatga koʻra, „Talimarjon“ soʻzi, „toli marjon“, yaʼni majnuntollar shodasi deyiladi. Tarixda bu yerlarda suv boʻlmagan. Bir paytlar Buxorodan Eron, Turkiyaga boradigan karvon yoʻli shu yerdan oʻtgan. Talimarjon yerdan Qarshigacha shu sahro ichida ot, tuya bilan 2 kunlik yoʻl, Amudaryogacha ham shuncha masofa. Shuning uchun Talimarjon quyiroqda, yaʼni Amudaryo tomonda qor-yomgʻir, doʻl-jala suvlarini bir joyga toʻplab sardoba qurganlar. Sardoba atrofiga kimdir qator qilib majnuntol qalamchalarini ekkan boʻlib, u uzoqdan yam-yashil marjon shodasiga oʻxshab koʻringan. Shuning uchun karvon qatnashchilari orasida bu yer: -"majnuntollar shodasi" yoki „tolli marjon“- deb atalib ketgan deyishadi5. Qadimiy sardobalarni qurilish tarixi 9 – 10-yuzyilliklarga borib taqaladi. Tarixiy maʼlumotlarga qaraganda, Movarounnahrda 44 ta sardoba mavjud boʻlib, ulardan 29 ta Qarshi choʻlida, 3 ta Mirzachoʻlda, 1 ta Karmana yaqinidagi Choʻli Malikda tashkil qilingan. M. Y. Masson ham 7 ta sardoba haqida muhim maʼlumotlarni keltirib oʻtgan6. Samarqanddan boshlanib to Amudaryo kechuvlariga qarab boruvchi yoʻllar tizimida Janubiy Sugʻd, (Qashqadaryo viloyati) hududi orqali oʻtgan. Janubiy Sugʻd asosiy suv manbai Qashqadaryo havzasidagi Kesh, Nakshipa (Yerqoʻrgʻon), Naxshab kabi yirik shaharlar vohaning ichki va tashqi iqtisodiy aloqalarida muhim oʻrin tutgan7. Samarqanddan quyi Qashqadaryo vohasi orqali Amudaryoning oʻrta oqimidagi kechuvlarga olib chiquvchi yoʻllar Sugʻdning mintaqaviy ahamiyatga ega karvon yoʻllaridan biri boʻlgan8. Soʻngi oʻrta yuzyilliklarda Qarshidan Amudaryo kechuvlari – Kerki va Kelifga ketuvchi yoʻllardan samarali foydalanilganligi bois, bu yoʻllarning iqtisodiy va harbiy-strategik ahamiyatini yaxshi anglagan Abdullaxon II (1583 – 1598) Qarshi va Amudaryo oraligʻidagi choʻlda koʻplab sardobalar qurdirgan. Ular Qarshi – Kerki va Qarshi – Kelif savdo yoʻlining yoʻnalishini aniqlashtirishda katta oʻrin tutgan. Qarshi sardobasi Qarshi-Kerki yoʻnalishidagi dastlabki sardoba Qarshi shahrining Registon maydonida joylashgan. Sardoba gumbazining tashqi diametri 14 m, balandligi esa 7 m.ni tashkil etadi3. Qarshi sardobasi shahar aholisini toza ichimlik suvi bilan yil boʻyi taʼminlagan. Bu sardobaning yana bir xususiyati shundaki, u yomgʻir va qor suvlaridan emas, Fayzaobod arigʻining suvidan toʻldirilgan6. Eski Nishon Qarshi – Kerki yoʻnalishdagi yirik bekat Eski Nishon hududidagi rabot va sardobadan iborat boʻlgan. Eski Nishonda Abdullaxon II tomonidan sardoba va rabot qurilgan boʻlib, vengeriyalik sayyoh A. Vamberi 19-yuzyillikning 60-yillarida bu yerdan oʻtganda, tunning yarimini sardoba xarobalarida orasida oʻtkazganini va ular Abdullaxon davridan bera mavjudligini taʼkidlab oʻtgan9. Professor Oʻ. Mavlonovning maʼlumotlariga koʻra, 20–yuzyillikning 60-yillarida sardoba butunlay buzib tashlangan, uning xarobalari Eski Nishon qishlogʻidan 3-4 km janubi-sharqda joylashgan8. Sangir Suvloq Bu yoʻnalishdagi keyingi manzil, Talimarjon sardobasidir. Biz bu haqda keyinroq toʻxtalib oʻtamiz. Qarshi – Kerki yoʻnalishidagi eng yirik inshoot boʻlgan Sangir Suvloq sardobasi boʻlib, Turkmanistoning Lebap viloyati Tallimarjon xoʻjaligida10, Talimarjon sardobasidan taxminan 25-26 km janubi-gʻarbda, joylashgan. Bu sardobani oʻz koʻzi bilan koʻrgan A.Vamberi quyidagilarni aytib oʻtadi: „Tushdan ancha oldin Sangir Suvloq sardobasiga yetib keldik“. Shuningdek, suvni topishga shubha qilgani va keyin suvni topib, eshaklarga zaxira suv yuklaganlarini aytib oʻtadi. "Sardobaning gumbazi baland, yoshi ikki yuz yildan ortiq boʻlishiga qaramay mutlaqo buzilmagan holda saqlanib qolgan sardoba bahor oyida tepasiga qadar toʻldiriladi. Hozirda uning chuqurligi bor-yoʻgʻi 3 futni tashkil qiladi. Uning atrofida oʻzbeklarning qoʻngʻirot va nayman urugʻlariga tegishli 200 ga yaqin oʻtovlari joy olgan. Sardobaning eni 12 m, chuqurligi esa 5,5 m tashkil qilgan. Sangir Suvloq sardobasida Qarshidan keluvchi yoʻl ikkiga ajraladi va biri Kerkiga, ikkinchisi Kelif kechuviga olib borgan3. Talimarjon sardobasi Talimarjon suv omborining shimoli-sharqiy qismida joylashgan Talimarjon sardobasi, suv omborning suv sathi pasayganda kuzatish mumkin. Boshqa paytlarda esa suv ostiga koʻmilib qoladi. Sardoba ayrim sabablarga koʻra haligachacha toʻliq oʻrganilmagan. Ammo arxeolog M. Y. Masson Talimarjon sardobasiga oid maʼlumotlar adabiyotlarda uchramasligi shuningdek, sardoba suvi tez-tez qurib qolishi haqida qisqacha toʻxtalib oʻtgan3. Hozirgi Talimarjon shaharchasidan taxminan 10-12 km shimoli-sharqda, Talimarjon suv omborning havzasida oʻrta yuzyilliklar davri sardobasining gumbazi vayron qilingan, poydevori saqlangan yodgorlik mavjud ekanligi maʼlum boʻldi. Ushbu sardoba yarim vayrona holda atrofida oʻrta yuzyilliklarga doir pishiq gʻisht boʻlaklari, aniq yer yuzasida koʻrinib turibdi. Bu esa aniqlangan sardoba atrofida oʻziga xos relef koʻrinishiga ega boʻlgan. Har bir sochilib yotgan gʻishtlar alohida kichik doʻngliklarni hosil qilgan. Bularning hammasi yarim xaroba holatida saqlanib qolgan. Sardoba esa bu qoldiqlardan nisbatan pastlikda, chuqur nuqtada joylashgan. Sardoba va uning atrofida saqlangan arxeologik qoldiqlar (gʻishtlar) orasida oʻrta yuzyilliklarga oid sopollar ham uchraydi. Tarhi Sardoba gumbazining hovuzga tutashgan qismi bir tekisda boʻlib, Sardobaning hovuz qismi yaxshi saqlangan, ichida loyqa suv hosil qilgan qurigan loyqa saqlangan. Hovuzning ichki diametri 12 m, tashqi diametri 15 m, devorning qalinligi diametr boʻylab 1,1 m dan 1,4 metrgacha tashkil etadi. Hovuzning saqlangan chuqurligi 2,35-2,55 metrni tashkil etadi. Sardoba 24x24x5-6 sm, 25x25x5-6 sm oʻlchamdagi pishiq gʻishtdan qurilgan. Sardoba atrofida saqlangan boshqa arxeologik qoldiqlar ham koʻzga tashlanadi. Bular yuqorida taʼkidlaganimizdek bir-biriga yaqin oʻrta yuzyilliklar davri pishiq gʻishtlarining sochilib yotgan kichik doʻngliklaridan iborat qoldiqlar. Bu kichik doʻngliklar sardoba atrofida joylashgan. Topilmalar asosiy qismini suv idishlarining tutqichlari, tag va boʻgʻiz qismlari yoki uning qorin qismi boʻlaklari, bundan tashqari sirlangan, sirlanmagan sopol boʻlaklari va gulxanda kuygan sopol buyumlarning siniqlari ham uchraydi. Kuygan sopollarni qozon parchalari deb taxmin qilish mumkin. Shuningdek, oʻrta yuzyilliklarga oid shisha idishlarining boʻlaklari ham topildi. Suv idishlarining tutqichlari turli xil oʻlchamda, loyi pishirilgan qizgʻish pishiq loydan tayyorlangan. Koʻrinishidan xumdonda pishirilgan. Suv idishlarining qorin qismi boʻlaklari ham turli xil qalinliklardan iborat. Keyingi topilmalar sirasiga xoʻjalik va oshxona buyumlari kiradi. Bular turli xil oshxona idishlarining qoldiqlari boʻlib, ularning sirtiga taroqsimon naqshlar bilan birga bosma uslub bilan oʻsimliksimon naqsh tushirilgan. Ularning sirtiga och sariq angob berilgan. Ularning ichida koʻproq bosma uslubda naqsh berilgan nozik sopol boʻlaklari koʻp uchraydi. Bir holatda kichkina idishning lab qismiga toʻlqinsimon shaklda naqsh berilgan. Shuningdek topilmalar ichida sirlangan sopollar boʻlaklari ham oʻrganildi. Bular asosan sopol idishlarining devor boʻlaklari boʻlib, dagʻal sirlangan boʻlib, toʻq yashil, toʻq koʻk va koʻk ranglardan tashkil topgan. Bir holatda sopol boʻlagining ikki tomoni ham yorqin oq sir berilgan sopol boʻlagini ham uchratdik. Yana bir sopol boʻlagining tashqi tomoni yashil rangda sirlangan, ichkari qismida esa toʻq sariq rang berilgan. Qoramtir rangli toshdan yasalgan idishning lab qismi ham uchraydi. Uning lab va qorin qismi tutashgan qismida maxsus qilingan tishik chiqarilgan. Boshqa topilmalar ichida chaqmoqtoshning boʻlagi ham uchraydi. Chaqmoqtosh ikki tomoni maxsus ishlov berilgan. Topilmalarning tasnifi 12 va 14 – 15-yuzyilliklarga oid. Topilmalar sardoba joylashgan hudud atrofidan koʻtarma material sifatida olindi. Bosma naqshlar tushirilgan sopollar XII yuzyillikga oid, bu esa Talimarjon sardobasining shu davrga oidligini dalili sifatida keltirishimiz mumkin. „Google map“ dan olingan kosmik suratlar tahlil qilinganda qadimda sardobani suv bilan taminlab turgan kanal yoki ariqning uzanini ham koʻrish mumkin. Talimarjon sardobasining qurilish tarhiga toʻxtalsak, sardobaga kirish qismi Raboti Malik sardobasiga oʻxshash. Sardobaning atrofida uchraydigan alohida turgan kichkina doʻngliklar, ustida turgan sochilib yotgan gʻisht boʻlaklari karvonsaroy va boshqa xizmat koʻrsatuvchi inshootlarning qoldiqlari deb taxmin qilish mumkin. Karvonsaroy 36x17x6-7 sm oʻlchamdagi pishiq gʻishtlardan qurilgan. Odatda sardobalar qurilgan joylarda karvonsaroylar ham qurilgan. Oʻzbekiston hududining tarixiy shaharlari va xususan bu oʻlka orqali oʻtgan Buyuk ipak yoʻlini karvonsaroylarsiz tasavvur qilish qiyin. Ilmiy adabiyotlar tahlili shuni koʻrsatadiki bizga maʼlum boʻlgan Talimarjon suv ombori havzasidagi arxeologik qoldiqlar muqaddam tadqiqotchilar tomonidan oʻrganilmagan. Bu yodgorlik oʻzining tadqiqotchisini kutib turibdi albatta. Sardoba Qarshi-Kerki savdo yoʻlidagi muhim ahamiyatga ega yodgorliklari sirasiga kiradi. Adabiyotlar 1. Uralov A. S. K voprosu o tipologii sardobi // Obщestvennie nauki v Uzbekistane. № 11-12. 1996. S. 82 110 s. 2. Duxovniy V. A., Yup L. G. de Shutter. Voda v Tsentralnoy Azii. Proshloe, nastoyaщee i buduщee. Almati. Qazaq universitetі, 2018. 468 s. 3. M.Ye. Masson Problema izucheniya sistern-sardoba Tashkent. 1935. S 31-34. 4. Qorayev S. Toponimika Toshkent. 2006. 218 b. 5. Fayzullayev M., Primov U. Talimarjon afsonasi. Qarshi. 2019. 180 b. 6. Ravshanov P. Qarshi tarixi-T., 2006. 508 b. 7. Suleymanov R. X. Drevniy Naxshab Problemq sivilizatsii uzbekistana VII v. Do n.e. – VII v. n. e. Samarkand – Tashkent 2000. S 74-75. 8. Mavlonov Oʻ.M. Markaziy Osiyoning kadimgi yoʻllari: shakllanishi va rivojlanish bosqichlari. Monografiya. -T.: Akademiya, 2008. 193-bet. 9. Vamberi A. Puteshestvie po Sredney Azii. – SPb., 1865. s. 107. 10. Türkmenistanyň Medeniýet ministrligi https://medeniyet.gov.tm/tk/sigle-news/931 ------------------------------------------ == Tiklanish va taraqqiyot jamgʻarmasi == 2e1s46loddxo1ljs3cxy0xnndqf9cw1 0 978244 6221447 3901319 2026-07-31T14:47:32Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Kimyoviy reaksiyalar]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221447 wikitext text/x-wiki '''Eugen Baumann''' (1846-yil 12-dekabr – 1896-yil 3-noyabr) nemis kimyogari. U birinchilardan boʻlib [[polivinilxlorid]] (PVX) ni yaratgan va Carl bilan birgalikda Schotten-Baumann reaksiyasini<ref>{{Veb manbasi |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Eugen_Baumann#cite_note-Ihde_p._335-3 |sarlavha=*Ihde, Aaron John (1984). The development of modern chemistry.}}</ref> kashf etgan. {{Olim bilgiqutisi | ismi = Eugen Baumann | tasvir = Eugen Baumann.jpg | tavallud_sanasi = 1846-yil 12-dekabr | tavallud_joyi = Cannstatt, Baden-Württemberg, [[Germaniya]] | vafot_sanasi = 1896-yil 3-noyabr | vafot_joyi = Freiburg, Baden-Württemberg, [[Germaniya]] | fuqaroligi = [[nemis]] | sohalari = [[organik kimyo]] | institutlar = University of Tübingen, University of Straßburg, University of Berlin, University of Freiburg | taʼlimi = University of Tübingen | mashhur_ishlari = Schotten-Baumann reaksiyasi | turmush_oʻrtogʻi = Theresa Kopp }} == Hayoti == Baumann hozirgi [[Stuttgart|Shtutgartning]] bir qismi boʻlgan Cannstatt shahrida tugʻilgan. Shtutgartdagi gimnaziyaga qatnagach, otasining dorixonasida tahsil olgan. Shtutgartdagi faoliyati davomida u [[Shtutgart universiteti|Shtutgart universitetida]] Hermann fon Fehlingning maʼruzalarida qatnashgan. Bilimni oshirish uchun u Lübeck va Gothenburgga borib, u yerdagi dorixonalarda ishlagan. Keyinchalik Tübingen universitetida farmatsiya fakultetida tahsil olgan. U birinchi imtihonini 1870-yilda topshirilgan va 1872-yilda Felix Hoppe-Seyler bilan ishlash uchun doktorlik dissertatsiyasini yoqlagan. Hoppe-Seyler uni 1876-yilda Shtrasburg universitetiga birga ishlashga taklif qilgan. Oʻsha yili Emil Heinrich Du Bois-Reymond unga Berlindagi Fiziologiya institutining kimyo kafedrasi mudiri lavozimini taklif qilgan. 1882-yilda Baumann ushbu institutda tibbiyot professori boʻlgan va keyinchalik Frayburg universitetida professor lavozimini egallagan<ref name=":0">{{Veb manbasi |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Eugen_Baumann#cite_note-Kossel-1 |sarlavha="Obituary: Eugen Baumann". Berichte der deutschen chemischen Gesellschaf}}</ref>. 1895-yilda u Albrecht Kossel bilan Hoppe-Seylerning Zeitschrift für Physiologische Chemie kompaniyasini boshqarish topshirilgan. 1883-yildan to vafotigacha Baumann kimyogar Hermann Koppning qizi Theresa Koppga turmushga chiqdi va ularning besh farzandi bor edi. U 49 yoshida yurak muammosi tufayli vafot etgan. == Ixtirosi == [[Siydik]] tarkibidagi oltingugurt organifikatorlari uning fiziologik kimyodagi boshlangʻich ishlaridan biri boʻlgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Eugen_Baumann#cite_note-P%C3%B6tsch-2 |sarlavha=Winfried R. Pötsch, Annelore Fischer and Wolfgang Müller with contributions of Heinz Cassenbaum: Lexikon bedeutender Chemiker, VEB Bibliographisches Institut Leipzig, 1988, p. 31,}}</ref>. U siydikdagi aromatik birikmalarning manbai tirozin kabi aromatik aminokislotalar ekanligini aniqlagan. Keyinchalik bu moddalar boshqa olimlar tomonidan, masalan, behushlik uchun ishlatilgan. U hamkasblari bilan birgalikda tiroksin qalqonsimon bezning faol moddasi ekanligini isbotlay olgan<ref name=":0" />. == Manbalar == <references /> [[Turkum:Kimyogarlar]] [[Turkum:Germaniya]] [[Turkum:1846-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1896-yilda vafot etganlar]] 7k3di3o54v9v3xc9ch9u539b09az7rv 6221448 6221447 2026-07-31T14:48:26Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya]] olib tashlandi; [[Turkum:Nemis olimlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221448 wikitext text/x-wiki '''Eugen Baumann''' (1846-yil 12-dekabr – 1896-yil 3-noyabr) nemis kimyogari. U birinchilardan boʻlib [[polivinilxlorid]] (PVX) ni yaratgan va Carl bilan birgalikda Schotten-Baumann reaksiyasini<ref>{{Veb manbasi |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Eugen_Baumann#cite_note-Ihde_p._335-3 |sarlavha=*Ihde, Aaron John (1984). The development of modern chemistry.}}</ref> kashf etgan. {{Olim bilgiqutisi | ismi = Eugen Baumann | tasvir = Eugen Baumann.jpg | tavallud_sanasi = 1846-yil 12-dekabr | tavallud_joyi = Cannstatt, Baden-Württemberg, [[Germaniya]] | vafot_sanasi = 1896-yil 3-noyabr | vafot_joyi = Freiburg, Baden-Württemberg, [[Germaniya]] | fuqaroligi = [[nemis]] | sohalari = [[organik kimyo]] | institutlar = University of Tübingen, University of Straßburg, University of Berlin, University of Freiburg | taʼlimi = University of Tübingen | mashhur_ishlari = Schotten-Baumann reaksiyasi | turmush_oʻrtogʻi = Theresa Kopp }} == Hayoti == Baumann hozirgi [[Stuttgart|Shtutgartning]] bir qismi boʻlgan Cannstatt shahrida tugʻilgan. Shtutgartdagi gimnaziyaga qatnagach, otasining dorixonasida tahsil olgan. Shtutgartdagi faoliyati davomida u [[Shtutgart universiteti|Shtutgart universitetida]] Hermann fon Fehlingning maʼruzalarida qatnashgan. Bilimni oshirish uchun u Lübeck va Gothenburgga borib, u yerdagi dorixonalarda ishlagan. Keyinchalik Tübingen universitetida farmatsiya fakultetida tahsil olgan. U birinchi imtihonini 1870-yilda topshirilgan va 1872-yilda Felix Hoppe-Seyler bilan ishlash uchun doktorlik dissertatsiyasini yoqlagan. Hoppe-Seyler uni 1876-yilda Shtrasburg universitetiga birga ishlashga taklif qilgan. Oʻsha yili Emil Heinrich Du Bois-Reymond unga Berlindagi Fiziologiya institutining kimyo kafedrasi mudiri lavozimini taklif qilgan. 1882-yilda Baumann ushbu institutda tibbiyot professori boʻlgan va keyinchalik Frayburg universitetida professor lavozimini egallagan<ref name=":0">{{Veb manbasi |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Eugen_Baumann#cite_note-Kossel-1 |sarlavha="Obituary: Eugen Baumann". Berichte der deutschen chemischen Gesellschaf}}</ref>. 1895-yilda u Albrecht Kossel bilan Hoppe-Seylerning Zeitschrift für Physiologische Chemie kompaniyasini boshqarish topshirilgan. 1883-yildan to vafotigacha Baumann kimyogar Hermann Koppning qizi Theresa Koppga turmushga chiqdi va ularning besh farzandi bor edi. U 49 yoshida yurak muammosi tufayli vafot etgan. == Ixtirosi == [[Siydik]] tarkibidagi oltingugurt organifikatorlari uning fiziologik kimyodagi boshlangʻich ishlaridan biri boʻlgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Eugen_Baumann#cite_note-P%C3%B6tsch-2 |sarlavha=Winfried R. Pötsch, Annelore Fischer and Wolfgang Müller with contributions of Heinz Cassenbaum: Lexikon bedeutender Chemiker, VEB Bibliographisches Institut Leipzig, 1988, p. 31,}}</ref>. U siydikdagi aromatik birikmalarning manbai tirozin kabi aromatik aminokislotalar ekanligini aniqlagan. Keyinchalik bu moddalar boshqa olimlar tomonidan, masalan, behushlik uchun ishlatilgan. U hamkasblari bilan birgalikda tiroksin qalqonsimon bezning faol moddasi ekanligini isbotlay olgan<ref name=":0" />. == Manbalar == <references /> [[Turkum:Kimyogarlar]] [[Turkum:Nemis olimlari]] [[Turkum:1846-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1896-yilda vafot etganlar]] 8k1wqf4j86udh8f5js0fapqy5qjl9z7 0 978683 6221462 5441953 2026-07-31T14:57:02Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Kasalliklar]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221462 wikitext text/x-wiki '''Max Israel Bielschowsky''' (1869-yil 20-fevral – 1940-yil 15-avgust) [[Bresles|Breslau]] shahrida tugʻilgan nemis [[Nevropatologiya|nevropatologi]]<ref>The National Archives, Kew, London, England, HO 396 WW2 Internees (Aliens) Index Cards 1939–1947, Referencenumber HO 396/217, Exemption From Internment Document, dated 12 April 1939 for Max Israel Bielefeldt, In: Ancestry.com</ref>. {{Olim bilgiqutisi | ismi = Max Bielschowsky | tasvir = Max Bielschowsky.jpg | asl_ismi = Max Israel Bielschowsky | tavallud_sanasi = 1869-yil 20-fevral | tavallud_joyi = Breslau, [[Germaniya]] | vafot_sanasi = 1940-yil 15-avgust (71 yosh) | fuqaroligi = [[nemis]] | kasbi = nevropatolog }} == Faoliyati == 1893-yilda [[Myunxen universiteti]]da tibbiyot fanlari doktori darajasini olgandan soʻng, u [[Frankfurt]] shahridagi Senckenberg patologiya universitetida Ludwig Edinger (1855—1918) bilan birga ishlagan. Senskenbergda u Carl Weigertdan (1845—1904) gistologik tekshiruv usullarini oʻrgangan. 1896-1904-yillarda Berlindagi Emanuel Mendelning (1839—1907) psixiatriya laboratoriyasida ishlagan. 1904-yilda Oskar Vogt (1870—1959) bilan Berlin universitetining neyrobiologik laboratoriyasiga ishga kirgan va u yerda 1933-yilgacha ishlagan. Keyinchalik oʻz faoliyati davomida Utrecht universiteti qoshidagi psixiatriya klinikasida va Madriddagi Cajal institutida ishlagan<ref name=":0">{{Veb manbasi |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Max_Bielschowsky#cite_note-Who-2 |sarlavha=Bonser, GM (1967). "Franz David Bielschowsky 5 January 1902 – 21 April 1965". J Pathol Bacteriol.}}</ref>. U 1940-yil Buyuk Britaniyaga koʻchib oʻtgan va u yerda 1940-yilda 15- avgustda London hududida 71 yoshida vafot etgan. Uning toʻngʻich oʻgʻli Franz David Bielschowsky ham Buyuk Britaniyaning [[Sheffild|Sheffield]] shahriga va keyinchalik Dunedinga (Yangi Zelandiya) koʻchib oʻtgan va u yerda saraton kasalligini tadqiq qilish boʻyicha faoliyatini davom ettirgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Stanley_Cobb |sarlavha=Cobb, Stanley; Bielschowsky, Max (1925). "A method for intra-vital staining with silver ammonium oxide solution". Journal für Psychologie und Neurologie. 31: 301–304.}}</ref>. Bielschowsky oʻsma tuberklozini oʻrganishda muhim hissa qoʻshgan. Xuddi shu nomdagi „Bielschowsky silver stain“ texnikasi Ramon y Cajal (1852—1934) tomonidan ishlab chiqilgan davolash usulning takomillashtirilgan variant edi<ref name=":0" />. Bielschowskyning asarlari: ''Die Silberimprägnation der Achsencylinder''; Neurologisches Zentralblatt, Leipzig, 1902, 21: 579-84. Neurologisches Zentralblatt, Leipzig, 1903, 22: 997-1006; (Bielschowsky dogʻlari). ''Nerv tizimlarining barcha gistologiyasi va gistopatologiyasi''. Max Lewandowsky (nashriyotchi), Handbuch der Neurologie. 1-jild, Berlin, 1910-yil. ''Herpes zoster''. Max Lewandowsky (nashriyotchi): Handbuch der Neurologie. 5-jild, Berlin, 1910-yil. ''Uber spätinfantile familiäre amaurotische Idiotie mit Kleinhirnssymptomen''. Deutsche Zeitschrift für Nervenheilkunde, 1914, 50: 7–29. (Bielschowsky dogʻlari). == Manbalar == <references /> [[Turkum:Germaniya]] [[Turkum:1869-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1940-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha olimlar]] [[Turkum:Shifokorlar]] [[Turkum:Nevropatologiya]] t4qjqa30ozrvsc56spsanw8vylutlte 6221464 6221462 2026-07-31T14:57:55Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya]] olib tashlandi; [[Turkum:Nemis biologlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221464 wikitext text/x-wiki '''Max Israel Bielschowsky''' (1869-yil 20-fevral – 1940-yil 15-avgust) [[Bresles|Breslau]] shahrida tugʻilgan nemis [[Nevropatologiya|nevropatologi]]<ref>The National Archives, Kew, London, England, HO 396 WW2 Internees (Aliens) Index Cards 1939–1947, Referencenumber HO 396/217, Exemption From Internment Document, dated 12 April 1939 for Max Israel Bielefeldt, In: Ancestry.com</ref>. {{Olim bilgiqutisi | ismi = Max Bielschowsky | tasvir = Max Bielschowsky.jpg | asl_ismi = Max Israel Bielschowsky | tavallud_sanasi = 1869-yil 20-fevral | tavallud_joyi = Breslau, [[Germaniya]] | vafot_sanasi = 1940-yil 15-avgust (71 yosh) | fuqaroligi = [[nemis]] | kasbi = nevropatolog }} == Faoliyati == 1893-yilda [[Myunxen universiteti]]da tibbiyot fanlari doktori darajasini olgandan soʻng, u [[Frankfurt]] shahridagi Senckenberg patologiya universitetida Ludwig Edinger (1855—1918) bilan birga ishlagan. Senskenbergda u Carl Weigertdan (1845—1904) gistologik tekshiruv usullarini oʻrgangan. 1896-1904-yillarda Berlindagi Emanuel Mendelning (1839—1907) psixiatriya laboratoriyasida ishlagan. 1904-yilda Oskar Vogt (1870—1959) bilan Berlin universitetining neyrobiologik laboratoriyasiga ishga kirgan va u yerda 1933-yilgacha ishlagan. Keyinchalik oʻz faoliyati davomida Utrecht universiteti qoshidagi psixiatriya klinikasida va Madriddagi Cajal institutida ishlagan<ref name=":0">{{Veb manbasi |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Max_Bielschowsky#cite_note-Who-2 |sarlavha=Bonser, GM (1967). "Franz David Bielschowsky 5 January 1902 – 21 April 1965". J Pathol Bacteriol.}}</ref>. U 1940-yil Buyuk Britaniyaga koʻchib oʻtgan va u yerda 1940-yilda 15- avgustda London hududida 71 yoshida vafot etgan. Uning toʻngʻich oʻgʻli Franz David Bielschowsky ham Buyuk Britaniyaning [[Sheffild|Sheffield]] shahriga va keyinchalik Dunedinga (Yangi Zelandiya) koʻchib oʻtgan va u yerda saraton kasalligini tadqiq qilish boʻyicha faoliyatini davom ettirgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Stanley_Cobb |sarlavha=Cobb, Stanley; Bielschowsky, Max (1925). "A method for intra-vital staining with silver ammonium oxide solution". Journal für Psychologie und Neurologie. 31: 301–304.}}</ref>. Bielschowsky oʻsma tuberklozini oʻrganishda muhim hissa qoʻshgan. Xuddi shu nomdagi „Bielschowsky silver stain“ texnikasi Ramon y Cajal (1852—1934) tomonidan ishlab chiqilgan davolash usulning takomillashtirilgan variant edi<ref name=":0" />. Bielschowskyning asarlari: ''Die Silberimprägnation der Achsencylinder''; Neurologisches Zentralblatt, Leipzig, 1902, 21: 579-84. Neurologisches Zentralblatt, Leipzig, 1903, 22: 997-1006; (Bielschowsky dogʻlari). ''Nerv tizimlarining barcha gistologiyasi va gistopatologiyasi''. Max Lewandowsky (nashriyotchi), Handbuch der Neurologie. 1-jild, Berlin, 1910-yil. ''Herpes zoster''. Max Lewandowsky (nashriyotchi): Handbuch der Neurologie. 5-jild, Berlin, 1910-yil. ''Uber spätinfantile familiäre amaurotische Idiotie mit Kleinhirnssymptomen''. Deutsche Zeitschrift für Nervenheilkunde, 1914, 50: 7–29. (Bielschowsky dogʻlari). == Manbalar == <references /> [[Turkum:Nemis biologlari]] [[Turkum:1869-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:1940-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha olimlar]] [[Turkum:Shifokorlar]] [[Turkum:Nevropatologiya]] 9hxq2uwxf7zpfe1xkumagn284vkeqgn 0 981199 6221659 5488889 2026-08-01T07:56:12Z InternetArchiveBot 58913 2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221659 wikitext text/x-wiki {{Aeroport bilgiqutisi |name=Velana xalqaro aeroporti |nativename-a={{Lang|dv|ވެލާނާ ބައިނަލްއަޤުވާމީ ވައިގެ ބަނދަރު}} |image=VIA Logo.svg |image-width=250 |image2=Malé_im_Landeanflug.jpg |image2-width=250 |IATA=MLE |ICAO=VRMM |type=Fuqarolik |owner=[[Maldiv Respublikasi]] hukumati |operator=Maldives Airports Company Limited (MACL)<ref>{{cite news|url=http://www.haveeru.com.mv/gmr/46032 |title=There will be major changes to MACL: Nazim |work=Haveeru Daily |date=8 December 2012 |access-date=21 August 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130731201238/http://www.haveeru.com.mv/gmr/46032 |archive-date=31 July 2013 |df=dmy }}</ref> |city-served=[[Male (Maldiv Respublikasi)|Malé]], [[Maldiv Respublikasi]] |location=Hulhulé oroli |hub=*Maldivian * Trans Maldivian Airways |elevation-f=6 |elevation-m=1 |website=[https://macl.aero/ macl.aero] |coordinates={{coord|04|11|30|N|073|31|44|E|region:MV|display=inline,title}} |latd=04|latm=11|lats=30|latNS=N|longd=073|longm=31|longs=44|longEW=E |pushpin_map=Maldiv orollari |pushpin_mapsize=105 |pushpin_map_caption=Aeroportning [[Maldiv]] xaritasidagi joylashuvi |pushpin_label='''MLE'''/VRMM |metric-rwy=y |r1-length-m=3,400 |r1-surface=Asfalt<ref name="NR">{{cite news |url=https://edition.mv/business/6970 |title=Tarring of Maldives main airport's new runway complete |work=The Edition |date=26 August 2018 |access-date=10 November 2018 }}{{Oʻlikhavola|date=may 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |r2-number=NR/SL |r2-length-m=1190 |r2-surface=Suv |r3-number=NC/SC |r3-length-m=1100 |r3-surface=Suv |r4-number=NL/SR |r4-surface=Suv |r4-length-m=1000 |r5-number=E/W |r5-surface=Suv |r5-length-m=800 |r1-number=18/36 |opened={{start date and age|1966|04|12|df=y|p=n|br=n}}<ref>{{cite web |title=History of MACL |url=https://macl.aero/corporate/about/history |website=macl.aero |access-date=16 December 2022 |arxivsana=2023-02-20 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230220063454/https://macl.aero/corporate/about/history }}</ref> }} '''Velana xalqaro aeroporti (VIA) ('''Dhivehi''':'''{{Lang|dv|ވެލާނާ ބައިނަލްއަޤުވާމީ ވައިގެ ބަނދަރު}}) {{Airport codes|MLE|VRMM}} [[Maldiv Respublikasi|Maldiv]] orollaridagi asosiy xalqaro aeroport hisoblanadi. Shimoliy Male atolidagi Hulhule orolida, poytaxt [[Male (Maldiv Respublikasi)|Male]] oroli yaqinida joylashgan. Aeroport butun dunyodagi yirik aeroportlar bilan aviaqatnovlarga ega boʻlib, sayyohlar uchun [[Maldiv Respublikasi|Maldiv orollariga]] kirishda asosiy darvoza boʻlib xizmat qiladi. Moliyaviy va maʼmuriy jihatdan Maldives Airports Company Limited (MACL) nomli davlat kompaniyasi tomonidan boshqariladi. == Tarixi == === Hulhulé aeroporti === Aeroport dastlab oʻsha paytda odamlar yashaydigan Hulhulé orolida kichik bir yer uchastkasi sifatida oʻz faoliyatini boshlangan. Hulhule aeroporti 1960-yil 19-oktyabrda ochilgan. Hulhule orolida qurilgan birinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi tirqishli [[Poʻlat|poʻlat plitalardan]] qilingan. Bu uchish-qoʻnish yoʻlagi parametrlari {{Convert|75|×|3000|ft|abbr=on}} edi . Aeroportga ilk bora 1960-yil 19-oktyabr soat 13:55da Yangi Zelandiya qirollik harbiy havo kuchlarining Birstol Freighter NZ5906 samolyoti qoʻngan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=19 October 1960, Bristol Freighter, NZ5906, Hulule, First land-based aircraft to land at Hulule |url=https://www.flickr.com/photos/112125468@N06/49466273588/ |ish=Flickr |sana=19 October 1960 |nashriyot=Steve Jenks |qaralgan sana=21 September 2020}}</ref>. Birinchi tijoriy parvoz Air Ceylon aviakompaniyasining reysi (Avro 748 samolyoti; 4R-ACJ) boʻlib, 1962-yil 10-aprelda soat 15:50 da ushbu uchish-qoʻnish yoʻlagiga qoʻngan. Maldiv orollariga tegishli boʻlgan birinchi samolyot 1974-yil 9-oktyabrda Hulhulé aeroportining uchish-qoʻnish yoʻlagiga qoʻngan<ref name="ReferenceA">{{Veb manbasi |url=http://www.airports.com.mv/History.aspx |sarlavha=ARC |nashriyot=Airports.com.mv |qaralgan sana=21 August 2013 |arxivsana=2011-05-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110526232034/http://www.airports.com.mv/History.aspx }}</ref>. 1964-yil may oyida hukumat va Male aholisi yangi asfalt qoplamali uchish-qoʻnish yoʻlagini qurish uchun birgalikda ishladilar. [[Male (Maldiv Respublikasi)|Malening]] toʻrtta tumani eng tezkor tumanga beriladigan 1000 rupiya pul mukofoti uchun kurashdi. Birinchi kuni loyihaga 108 nafar koʻngilli jalb qilindi va 1563,08 rupiya xayriya qilindi. Yangi uchish-qoʻnish yoʻlagi 1966-yil 12-aprelda soat 16:00da oʻsha vaqtdagi prezident Ibrohim Nosir tomonidan ochilgan<ref name="ReferenceA"/>. === Velana xalqaro aeroportiga aylanishi === 1972-yilda Maldiv orollarida turizm bumi boshlanganda, mamlakat xalqaro sayyohlarni kurort orollariga tashish uchun xalqaro standartlarga javob beradigan aeroportga muhtoj edi. Natijada aeroport 1981-yil 11-noyabrda yangi nom „Male xalqaro aeroporti“ bilan rasman ochildi. Maldives Airports Company Ltd (MACL) 1994-yil 1-yanvarda Male xalqaro aeroportiga egalik qilish va boshqarish uchun tashkil etilgan. MACL Maldiv orollari prezidenti tomonidan tayinlanadigan direktorlar kengashi tomonidan boshqariladi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.airports.com.mv/Coporate.aspx |sarlavha=Corporate |nashriyot=Airports.com.mv |qaralgan sana=21 August 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20131215100130/http://www.airports.com.mv/Coporate.aspx |arxivsana=15 December 2013}}</ref>. 2011-yil 26-iyulda Male xalqaro aeroporti Maldiv orollarining 2-prezidenti va aeroport asoschisi Ibrohim Nosir xotirasiga rasman Ibrohim Nosir xalqaro aeroporti deb nomlandi. 2017-yilning 1-yanvarida aeroport prezident Ibrohim Nosirning oilasi nomiga ishora qilib, Velana xalqaro aeroporti nomini oldi. Rebrending, aeroportni Yamin maʼmuriyatining iqtisodiy qarashlari bilan moslashtirish boʻyicha strategik rejaning bir qismidir<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Maldives' main airport renamed 'Velana International Airport' |url=http://maldivesindependent.com/business/maldives-main-airport-renamed-velana-international-airport-128137 |sana=27 December 2016 |ish=maldivesindependent.com |qaralgan sana=2017-01-03}}</ref>. Hindiston Maldiv orollaridagi infratuzilma tashabbuslarining asosiy qoʻllab-quvvatlovchisi va moliyalashtiruvchiisi sifatida hal qiluvchi rol oʻynadi va sodiq hamkor boʻlib xizmat qildi. Hindistonning 136,6 million dollarlik kredit liniyasi Male aeroporti loyihasining muvaffaqiyatli yakunlanishini sezilarli darajada tezlashtirdi<ref>{{Veb manbasi |muallif=Nanda |ism=Prakash |sana=2023-05-03 |sarlavha=India 'Shadowboxes' China In The Maldives; Looks To Knock Out Chinese Challenge In The Indian Ocean Nation |url=https://www.eurasiantimes.com/india-shadowboxes-china-in-the-maldives-looks-to-knock/ |qaralgan sana=2023-09-21 |ish=Latest Asian, Middle-East, EurAsian, Indian News |til=en-US}}</ref>. === Aeroportni xususiylashtirish === 2010-yilda Nashid maʼmuriyati [[Xalqaro moliya korporatsiyasi|XMKni]] aeroportni xususiylashtirish boʻyicha tender jarayonini oʻtkazish uchun tayinladi. Tenderda Hindistonning GMR Group va Malaysia Airports oʻrtasidagi konsorsium gʻolib boʻldi, konsorsium 2014-yilgacha aeroportni kengaytirish va modernizatsiya qilish hamda uning 25 yil davomida ishlashi uchun hukumatga 1 milliard rupiya<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=24 June 2010 |title=GMR offers Rf1 billion for Male airport |work=Haveeru Daily |url=http://www.haveeru.com.mv/english/details/31175/GMR_offers_Rf1_billion_for_Male_airport |archive-url=https://web.archive.org/web/20100628021033/http://www.haveeru.com.mv/english/details/31175/GMR_offers_Rf1_billion_for_Male_airport |archive-date=28 June 2010}}</ref> miqdorida avans toʻlovi toʻladi. Yil oxiriga kelib, MACL aeroportning aerodrom litsenziyasini yangi tashkil etilgan GMR Malé International Airport Ltd (GMIAL) ga rasman topshirdi<ref name="gmrgroup.in">{{Veb manbasi |url=http://www.gmrgroup.in/corporate/pressreleasedetail.aspx?id=242 |sarlavha=GMR – Press Release |nashriyot=Gmrgroup.in |qaralgan sana=21 August 2013 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20131215092832/http://www.gmrgroup.in/corporate/pressreleasedetail.aspx?id=242 |arxivsana=15 December 2013}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=26 September 2010 |title=GMR to take over airport operations after advanced payment |work=Haveeru Daily |url=http://www.haveeru.com.mv/english/details/32504/GMR_to_take_over_airport_operations_after_advanced_payment |archive-url=https://web.archive.org/web/20110617034948/http://www.haveeru.com.mv/english/details/32504/GMR_to_take_over_airport_operations_after_advanced_payment |archive-date=17 June 2011}}</ref>. GMIAL rivojlanish rejalari uchish-qoʻnish yoʻlagining sharqiy uchida koʻproq yerlarni melioratsiya qilishini eʼlon qildi; bu yerda yangi terminal quriladi. Ushbu terminal uchta alohida koʻprikli binolardan iborat boʻladi. Alohida yuk terminali qurish rejalari ham eʼlon qilindi. Biroq, loyiha koʻplab kechikishlarga duch keldi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=13 December 2010 |title=President hopes 2011 budget will speed up development projects |work=Haveeru Daily |url=http://www.haveeru.com.mv/english/details/33546 |url-status=dead |access-date=21 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130731180213/http://www.haveeru.com.mv/english/details/33546 |archive-date=31 July 2013}}</ref>. 2012-yil oxirida [[Maldiv Respublikasi|Maldiv Respublikasining]] Vohid maʼmuriyati boshchiligidagi yangi hukumati konsessiya shartnomasini haqiqiy emas deb topdi va 2012-yil 27-noyabrda GMIALga „aeroportni tark etish“ uchun yetti kunlik muddat berdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=27 November 2012 |title=Maldives cabinet passes to annul GMR agreement Maldives cabinet passes to annul GMR agreement |work=Haveeru Daily |url=http://www.haveeru.com.mv/gmr/45837 |url-status=dead |access-date=21 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130731193132/http://www.haveeru.com.mv/gmr/45837 |archive-date=31 July 2013}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |date=27 November 2012 |title=MACL will now operate the airport: Finance Minister |work=Haveeru Daily |url=http://www.haveeru.com.mv/gmr/45838 |url-status=dead |access-date=21 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130731193347/http://www.haveeru.com.mv/gmr/45838 |archive-date=31 July 2013}}</ref>. Ushbu hodisa hukumat muxolifatining ommaviy noroziliklariga, shuningdek, [[Hindiston]] hukumati va ommaviy axborot vositalarining tanqidiga sabab boʻldi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=India, Maldives Row Over Airport Contract |url=https://thediplomat.com/2012/12/india-maldives-row-over-airport-contract/ |muallif=Sharma |ism=Rajeev |sana=5 December 2012 |ish=The Diplomat}}</ref>. 7-dekabr kuni GMR aeroportni hukumatga topshirdi va MACL operatorlikka qayta tiklandi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=8 December 2012 |title=Maldives govt completes take over of airport from GMR |work=Haveeru Daily |url=http://www.haveeru.com.mv/gmr/46028 |url-status=dead |access-date=21 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130731195411/http://www.haveeru.com.mv/gmr/46028 |archive-date=31 July 2013}}</ref>. === Aeroportning kengaytirilishi === 2018-yil 18-sentyabrda aeroportning yangi uchish-qoʻnish yoʻlagi qurib bitkazildi. Uzunligi {{Convert|3400|m|4=0}} va kengligi {{Convert|60|m|4=0}} boʻlgan uchish-qoʻnish yoʻlagi kattaroq samolyotlarga xizmat koʻrsatish uchun barpo qilingan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Velana International Airport opens new runway |url=http://www.chinadaily.com.cn/a/201809/19/WS5ba1b6dba31033b4f4656e59_1.html |sana=9 September 2018 |ish=www.chinadaily.com.cn |qaralgan sana=18 May 2020}}</ref><ref name=":0">{{Veb manbasi |sarlavha=Velena International Airport Expansion Project, Maldives |url=https://www.airport-technology.com/projects/velena-international-airport-expansion/ |ish=Airport Technology |til=en-GB |qaralgan sana=2020-05-18}}</ref>. Biroq, u 2022-yilgacha eski Trans Maldivian Airways giproaeroport terminali buzib tashlangunga qadar taksi yoʻli sifatida foydalanilgan, chunki giproaeroport terminali xalqaro aviatsiya standartlari talablariga yaqinroq edi<ref>{{Veb manbasi |sana=2022-02-02 |sarlavha=Maldives airport doubles capacity with new runway · Hotel Insider |url=https://hotelinsidermv.com/2022/02/02/maldives-airport-doubles-capacity-with-new-runway/ |qaralgan sana=2022-05-20 |ish=Hotel Insider |til=en-US |arxivsana=2022-05-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220526181621/https://hotelinsidermv.com/2022/02/02/maldives-airport-doubles-capacity-with-new-runway/ }}</ref>. Yangi uchish-qoʻnish yoʻlagi 2018-yil 5-sentyabrda Maldiv orollarining oʻsha paytdagi prezidenti Yamin Abdulqayum tomonidan ochilgan boʻlsa-da, oʻshandan boshlab uchish-qoʻnish yoʻlagi toʻliq tayyor boʻlgunga qadar 4 yil davomida muntazam reyslar uchun foydalanilmagan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Velana International Airport has temporarily started using the new runway as a parallel taxiway. |url=https://www.routesonline.com/airports/14252/maldives-airports-company-limited/news/297487/velana-international-airport-has-temporarily-started-using-the-new-runway-as-a-parallel-taxiway/ |qaralgan sana=2022-05-20 |ish=Routes |til=en-GB}}</ref><ref>{{Veb manbasi |sana=2022-10-06 |sarlavha=New runway, seaplane terminal open at main int'l airport |url=https://avas.mv/en/123170 |qaralgan sana=2023-03-19 |ish=Avas.mv |til=en}}</ref>. 2019-yil 26-iyun kuni Maldivian aviakompaniyasining [[Airbus A320]] samolyoti Velana xalqaro aeroportida yangi janubi-gʻarbiy perronni muvaffaqiyatli sinovdan oʻtkazdi. Bu Maldives Airports kompaniyasi tomonidan amalga oshirilgan birinchi jonli parvoz sinovi edi, chunki hali yakuniy sertifikatlash kutilayotgan edi. 2019-yil 17-iyulda yangi apron parvozlar uchun ochildi. ICAO talablariga toʻliq mos keladigan apronda uchta Code E MARS stendlari, ikkita maxsus Code E stendlari va bitta maxsus Code C stendlari mavjud. 2022-yil 6 oktyabrda yangi gidroaeroport terminali ochildi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Largest seaplane terminal in the world - 'Noovilu Seaplane Terminal' inaugurated |url=https://raajje.mv/124604 |ish=raajje.mv |qaralgan sana=7 October 2022}}</ref>. Terminal Xitoyning Beijing Urban Construction Group (BUCG) kompaniyasi tomonidan 55 million AQSh dollariga qurib bitkazilgan. Dunyodagi eng yirik gidrosamolyotni qabul qila oladigan yangi terminal va dok 100 dan ortiq gidrosamolyotlarni sigʻdira oladi va kuniga 6000 dan ortiq sayyohga xizmat koʻrsatish quvvatiga ega hamda eng yuqori mavsumda oʻrtacha 300 ta reysni amalga oshirishi mumkin. {{Convert|28000|m2|4=0}} maydonni egallagan holda, toʻrt qavatli terminal binosi ofislar, uchib kelish qabulxonalari va 42 ta zalni oʻz ichiga oladi, ularning aksariyati MACL VIP va biznes zallaridan tashqari kurortlar uchun moʻljallangan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=New Maldives seaplane terminal ready for opening |url=https://hotelinsidermv.com/2022/07/11/new-maldives-seaplane-terminal-ready-for-opening/ |ish=Hotel Insider |sana=11 July 2022 |qaralgan sana=7 October 2022 |arxivsana=2022-10-07 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221007064347/https://hotelinsidermv.com/2022/07/11/new-maldives-seaplane-terminal-ready-for-opening/ }}</ref>. Aeroportda qurilayotgan yangi yoʻlovchi terminalining poydevori 2019-yil dekabrida yakunlangan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Foundation Work of VIA's New Passenger Terminal Completed |url=https://avas.mv/en/74991 |sana=17 December 2019 |ish=avas.mv |til=en |qaralgan sana=18 May 2020}}</ref>. Yangi yoʻlovchi terminali hozirgi xalqaro terminalning janubida qurilmoqda va uning maydoni {{Convert|78000|m2|4=0}}dan oshadi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Project Details {{!}} MACL |url=https://macl.aero/development/ongoing/1 |ish=macl.aero |qaralgan sana=2020-05-18 |arxivsana=2021-08-15 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210815004819/https://macl.aero/development/ongoing/1 }}</ref>. Hozirgi terminal yiliga 1 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatishga moʻljallangan boʻlsa, yangi terminal yiliga 7,3 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatish imkoniyatiga ega boʻladi. Yangi terminal 2025-yilga qadar qurib bitkazilishi kutilmoqda va taxminan 357 million dollarga tushadi. Loyiha boʻyicha Saudiya Bin Laden guruhi bilan 2019-yilda shartnoma tuzilgan edi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Facade and roofing works to begin at new passenger terminal of VIA |url=https://psmnews.mv/en/103051 |ish=psmnews.mv |qaralgan sana=6 October 2022}}</ref><ref name=":0"/><ref>{{Veb manbasi |sarlavha=VIA new terminal expected to be complete in 2025 |url=https://edition.mv/business/26599 |ish=The Edition |qaralgan sana=22 December 2022 |arxivsana=2023-11-01 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231101134027/https://edition.mv/business/26599 }}</ref>. Kengaytirish loyihasi, shuningdek, 2020-yilda yakunlanishi kutilayotgan yuk terminali va yoqilgʻi fermasi qurilishini ham oʻz ichiga oladi. Hozirgi yuk terminali yiliga 50 000 tonna yukni tashish imkonini beradi, yangi terminal esa yiliga 120 000 tonna yukni qayta ishlashga moʻljallangan. Yangi yoqilgʻi fermasining maydoni hozirgi yoqilgʻi fermasidan uch baravar katta, butun aeroportning hozirgi yoqilgʻi saqlash quvvati 15 000 metr tonnani tashkil etadi, aeroportdagi yoqilgʻi saqlash quvvati loyiha oxiriga kelib 45 000 metr tonnaga etadi. Ushbu loyiha doirasida samolyotlarga yonilgʻi quyish uchun aeroport ostiga {{Convert|8.4|km|adj=on}} yonilgʻi gidranti oʻrnatilgan. Tizim joriy etilgandan soʻng, samolyotlarga yonilgʻi quyish uchun yonilgʻi yuk mashinalariga ehtiyoj qolmaydi, bu esa aviakompaniyalar xavfsizligini oshiradi va xizmat koʻrsatish muddatini qisqartiradi<ref name=":0" /><ref>{{Veb manbasi |sarlavha=New fuel farm, cargo terminal to come into operation this year |url=https://psmnews.mv/en/103195 |ish=psmnews.mv |qaralgan sana=18 August 2022}}</ref><ref>{{Veb manbasi |sarlavha=MACL conducts tests on new fuel tanks at Velana Airport |url=https://avas.mv/en/68455 |ish=avas.mv |qaralgan sana=18 August 2022}}</ref>. Yangi uchish-qoʻnish yoʻlagi 2022-yil 6-oktyabrda foydalanishga topshirildi, [[Birlashgan Arab Amirliklari|BAAning]] [[Dubay xalqaro aeroporti|Dubay]] shahridan uchib kelgan [[Emirates]] aviakompaniyasining [[Boeing 777]] samolyoti yangi uchish-qoʻnish yoʻlagiga qoʻndi. Mavjud uchish-qoʻnish yoʻlagi doimiy taksi yoʻlagiga aylantirildi, chunki TMA 2022-yil avgustda yangi gidrosamolyot terminaliga koʻchib oʻtishni tugatdi. Eski uchish-qoʻnish yoʻlagi [[Turkiya|Turkiyaning]] [[Istanbul aeroporti|Istanbul]] shahriga joʻnab ketayotgan [[Turkish Airlines|Turk Havo Yoʻllarining]] Airbus A330 samolyoti havo koʻtarilishi bilan yopildi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Velana International Airport's New Runway Will Become Operational From 6th October |url=https://www.aviatorsmaldives.com/post/869223415 |ish=Aviators Maldives |qaralgan sana=13 August 2022}}</ref>. Uchish-qoʻnish yoʻlagi Xitoyning Beijing Urban Construction Group (BUCG) kompaniyasi tomonidan 452 million dollarga qurib bitkazilgan. Yangi uchish-qoʻnish yoʻlagining ishga tushirilishi bilan qoʻnish parvozlari orasidagi kutish vaqti 15 daqiqadan 3 daqiqagacha qisqaradi. Avvalgi uchish-qoʻnish yoʻlagi soatiga bor-yoʻgʻi 8 ta reysni qabul qilgan boʻlsa, yangi uchish-qoʻnish yoʻlagi soatiga 21 ta reysni qabul qila oladi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=New runway, seaplane terminal open at main int'l airport |url=https://avas.mv/en/123170 |ish=avas.mv |qaralgan sana=6 October 2022}}</ref>. == Infratuzilmasi == Aeroport oʻrtacha dengiz sathidan {{Convert|6|ft|}} balandlikda joylashgan. U {{Convert|60|×|3400|m|abbr=on}} oʻlchamli 18/36 deb belgilangan yagona [[Asfalt-beton|asfalt]] uchish-qoʻnish yoʻlagiga ega. Velanadagi yirik gidrosamolyotlar uchun xizmat koʻrsatadigan qoʻshni akvardromda NR/SL, NC/SC, NL/SR va E/W deb belgilangan oʻlchamlari mos ravishda {{Convert|60|×|1190|m|abbr=on}}, {{Convert|60|×|1100|m|abbr=on}}, {{Convert|60|×|1000|m|abbr=on}} hamda {{Convert|60|×|800|m|abbr=on}} ga teng 4 ta gidrouchish-qoʻnish yoʻlagi mavjud<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.icao.int/APAC/Meetings/2014%20waterAerodromes/WP1%20-%20regulatory%20req%20for%20water%20ad%20ops.pdf |sarlavha=Regulatory requirements for water aerodrome operations in the maldives |sana=2 June 2014 |qaralgan sana=6 February 2014 |ish=ICAO |nashriyot=ICAO}}</ref>. NL uchish-qoʻnish yoʻlagi faqat uchishga, SR yoʻlagi esa taqiqlangan hududlarga yaqinligi sababli faqat qoʻnishga moʻljallangan. Aeroportda uchta terminal mavjud: xalqaro terminal, mahalliy terminal va akvadromli gidrosamolyot terminali. Trans Maldivian Airways aviakompaniyasining korporativ shtab-kvartirasi aeroport hududida joylashgan<ref>"[http://www.transmaldivian.com/contact/ Contact]." Trans Maldivian Airways. </ref>. == Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar == [[Fayl:3_in_1_(382665412).jpg|thumb| Gidrosamolyot terminali]] [[Fayl:Landing_Runway_18_(2121588367).jpg|thumb| Uchish-qoʻnish yoʻlagiga yaqinlashayotgan samolyot]] {{Aeroport-yoʻnalishlar|[[Aeroflot]]|[[Sheremetyevo (aeroport)|Moskva–Sheremetyevo]] <!-- -->|[[AirAsia]]|[[Kuala Lumpur xalqaro aeroporti|Kuala Lumpur–Xalqaro]] <!-- -->|[[Air Astana]]|[[Olmaota xalqaro aeroporti|Olmaota]]<ref>{{cite web |title=Collect Your Moments: Travel to Maldives |url=https://airastana.com/kaz/en-US/Plan/Special-Offers/Flights-to-Maldives |website=Air Astana |access-date=3 November 2020}}</ref> <!-- -->|[[Air France]]|'''Mavsumiy:''' [[Sharl de Goll aeroporti|Parij–Sharl de Goll]]<ref>[https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/271300/air-france-adds-maldives-service-from-nov-2017/ Air France adds Maldives service from Nov 2017] Routesonline. 9 February 2017.</ref> <!-- -->|[[Air India]]|'''Mavsumiy:''' [[Kempegovda xalqaro aeroporti|Bangalor]], [[Chhatrapati Shivaji Maharoja xalqaro aeroporti|Mumbay]]<ref>{{cite news|last=Velani|first=Bhavya|title=Air India to Restart the New Flights to Maldives|url=https://aviationa2z.com/index.php/2023/08/31/air-india-to-restart-flights-to-maldives/|work=Aviation A2Z|date=31 August 2023|access-date=2 September 2023|language=en}}</ref> <!-- -->|Air Seychelles|'''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Seychelles}}Mahé<ref>{{cite web |last1=Liu |first1=Jim |title=Air Seychelles plans to resume Maldives service in Dec 2020/Jan 2021 |url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/294026/air-seychelles-plans-to-resume-maldives-service-in-dec-2020jan-2021/ |website=Routesonline |access-date=30 September 2020}}</ref> <!-- -->|[[Austrian Airlines]]|'''Mavsumiy:''' [[Vena xalqaro aeroporti|Vena]] <!-- -->|[[Batik Air Malaysia]]|[[Kuala Lumpur xalqaro aeroporti|Kuala Lumpur–Xalqaro]]<ref>{{cite web |title= BATIK AIR MALAYSIA ADDS MALE / SEOUL IN 2Q23 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/230324-od2q23|work=AeroRoutes|date=24 March 2023|access-date=24 March 2023}}</ref> <!-- -->|Beijing Capital Airlines|[[Pekin Dasin xalqaro aeroporti|Pekin–Dasin]]<ref>{{cite web |title=Beijing Capital Airlines Resumes Maldives Service in late-Jan 2023 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/230113-jdmle |website=Aeroroutes |access-date=13 January 2023}}</ref> <!-- -->|BeOnd<ref>{{cite web|url=https://onemileatatime.com/news/beond-airlines/|title=Beond, New All-Business Class Maldivian carrier to start operations from November 2023 and releases first routes|website = One Mile At A Time|access-date=12 October 2023}}</ref>|[[Podshoh Xolid xalqaro aeroporti|Ar-Riyod]], [[Myunxen aeroporti|Myunxen]]{{Ref|1|1}}, {{Flagicon|Switzerland}}Syurix{{Ref|1|1}}<ref>{{cite web|url=https://onemileatatime.com/news/beond-airlines/|title=Beond, New All-Business Class Maldivian carrier to start operations from November 2023 and releases first routes|website = One Mile At A Time|access-date=12 October 2023}}</ref> <!-- -->|[[British Airways]]|[[Hitrou aeroporti|London–Hiatrou]]<ref name="britishairways.com">{{Cite web|url=https://www.britishairways.com/travel/schedules/public/en_gb|title=British Airways - Timetables|website=www.britishairways.com}}</ref> <!-- -->|[[China Eastern Airlines]]|[[Shanxay Pudong xalqaro aeroporti|Shanxay–Pudong]]<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230124-mumle|title=China Eastern Resumes Maldives Service from Feb 2023|publisher=AeroRoutes|date=24 January 2023|accessdate=24 January 2023}}</ref> <!-- -->|Condor, {{DEU}}|'''Mavsumiy:''' [[Frankfurt aeroporti|Frankfurt]] <!-- -->|Discover Airlines, {{DEU}}|[[Frankfurt aeroporti|Frankfurt]]<ref>{{Cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/294123/lufthansa-adds-mombasa-zanzibar-service-maldives-extends-to-year-round-in-ns21/|title=Lufthansa adds Mombasa / Zanzibar service; Maldives extends to year-round in NS21|website=Routesonline}}</ref> <!-- -->|Edelweiss Air, {{CHE}}|'''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Switzerland}}Syurix <!-- -->|[[Emirates]]|[[Bandaranaike xalqaro aeroporti|Kolombo–Bandaranaike]], [[Dubay xalqaro aeroporti|Dubay–Xalqaro]] <!-- -->|[[Etihad Airways]]|[[Abu-Dabi xalqaro aeroporti|Abu-Dabi]] <!-- -->|[[flydubai]]|[[Bandaranaike xalqaro aeroporti|Kolombo–Bandaranaike]]<ref>{{cite news|title=flydubai Adds Male – Colombo Sector in NW22|url=https://www.aeroroutes.com/eng/221012-fznw22mlecmb|work=Aeroroutes|date=12 October 2022|access-date=27 October 2022}}</ref>, [[Dubay xalqaro aeroporti|Dubay–Xalqaro]]<ref>{{cite web |last1=Liu |first1=Jim |title=flydubai resumes Maldives service in from late-Oct 2020 |url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/294049/flydubai-resumes-maldives-service-in-from-late-oct-2020/ |website=Routesonline |access-date=29 September 2020}}</ref> <!-- -->|Flyme, {{MDV}}|Dharavandhoo, Gan, Maamigili (hammasi {{MDV}}) <!-- -->|[[Flynas]]|'''Mavsumiy''': [[Podshoh Xolid xalqaro aeroporti|Ar-Riyod]]<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230306-xymle|title=Flynas Adds Seasonal Maldives Flights in NS23|publisher=AeroRoutes|date=6 March 2023|accessdate=6 March 2023}}</ref> <!-- -->|Gulf Air, {{OMN}}|[[Bahrayn xalqaro aeroporti|Bahrayn]], [[Bandaranaike xalqaro aeroporti|Kolombo–Bandaranaike]]<ref>{{cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/285032/gulf-air-adds-maldives-service-from-late-oct-2019/ |title=Gulf Air adds Maldives service from late-Oct 2019 |publisher=Routesonline |access-date=2019-10-22}}</ref> <!-- -->|Hong Kong Airlines|'''Mavsumiy:''' [[Hong Kong xalqaro aeroporti|Hong Kong]]<ref>{{cite web |title=Hong Kong Airlines Plans 1Q24 Maldives Service Resumption |url=https://www.aeroroutes.com/eng/231013-hx1q24mle |website=Aeroroutes |access-date=13 October 2023}}</ref> <!-- -->|[[Iberia]]|'''Mavsumiy:''' [[Madrid–Barajas aeroporti|Madrid]]<ref>{{Cite web|url=https://www.aviation24.be/airlines/international-airlines-group-iag/iberia/iberia-returns-to-the-maldives-and-cali-this-winter-season-and-increases-frequencies-throughout-its-network/|title=Iberia returns to the Maldives and Cali this winter season and increases frequencies throughout its network|date=16 September 2021}}</ref> <!-- -->|[[IndiGo]]|[[Kempegovda xalqaro aeroporti|Bangalor]], [[Indira Gandi xalqaro aeroporti|Dehli]]<ref>{{cite news|title=Delhi-Male Direct Flight by Indigo Restarts Operations From Nov 1, Details Here|url=https://www.news18.com/auto/delhi-male-direct-flight-by-indigo-restarts-operations-from-nov-1-details-here-8570664.html|work=News18|date=9 September 2023|access-date=10 September 2023|language=en}}</ref>, {{Flagicon|India}}Haydarobod<ref>{{cite web|url=https://traveltradejournal.com/indigo-to-bring-back-direct-connectivity-between-hyderabad-and-male-from-october-31-2023/|title=IndiGo to bring back direct connectivity between Hyderabad and Male from October 31, 2023|work=Travel Trade Journal|accessdate=5 September 2023}}</ref>, {{Flagicon|India}}Kochi, [[Chhatrapati Shivaji Maharoja xalqaro aeroporti|Mumbay]]<ref>{{cite web |url=https://www.goindigo.in/information/new-flights.html?linkNav=new-flights_footer | title=IndiGo new flights|publisher=goindigo.com| access-date=2018-10-06}}</ref> <!-- -->|[[ITA Airways]]|'''Mavsumiy:''' [[Leonardo da Vinchi–Fiumichino aeroporti|Rim–Fiumichino]]<ref>{{cite web|url=https://aeroroutes.com/eng/220711-aznw22mle|title=ITA AIRWAYS ADDS MALDIVES SERVICE FROM DEC 2022|publisher=Aeroroutes|date=11 July 2022 |access-date=11 July 2022}}</ref> <!-- -->|Kuwait Airways|[[Kuvayt xalqaro aeroporti|Kuvayt]]<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/220808-kunw22mle|title=Kuwait Airways resumes Maldives service from late-Oct 2022|publisher=AeroRoutes|date=8 August 2022|accessdate=8 August 2022}}</ref> <!-- -->|[[LOT Polish Airlines]]|'''Mavsumiy charter:''' {{Flagicon|Poland}}Katovitse<ref>{{Cite web|url=https://biletylotnicze.itaka.pl/|title=Bilety lotnicze, bilety czarterowe i rejsowe, tanie loty krajowe i międzynarodowe - rezerwacja online &#124; ITAKA|website=biletylotnicze.itaka.pl}}</ref>, {{Flagicon|Czech Republic}}Praga<ref>{{cite web|title=@flylot boeing 787 starts cooperation with @cdcedok. will operate flights to Maldives, Zanzibar and Dominican Republic|url=https://www.instagram.com/p/CVgH-79MwO3/ |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CVgH-79MwO3 |archive-date=26 December 2021 |url-access=registration|website=ch-aviation.com|access-date=27 October 2021}}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite web|title=Tour schedule|url=https://www.cedok.cz/|access-date=27 October 2021}}</ref>, [[Varshava Shopen aeroporti|Varshava–Shopen]] <!-- -->|Maldivian|[[Kempegovda xalqaro aeroporti|Bangalor]]<ref>{{cite news|url=https://corporatemaldives.com/maldivian-announces-inaugural-flights-to-bangalore-india/#:~:text=Maldivian%2C%20the%20flag%20carrier%20of,starting%20from%20October%2030th%2C%202023.|title=Maldivian Announces Inaugural Flights to Bangalore, India.|work=Corporate Maldives|date=16 August 2023|access-date=16 August 2023}}</ref>, [[Suvarnabhumi|Bangkok–Suvarnabhumi]], [[Shohjalol xalqaro aeroporti|Dakka]]<ref>{{cite web|url=http://maldives.net.mv/7798/maldivian-begins-flights-to-chennai-and-dhaka/|title=Maldivian begins flights to Mumbai, Chennai and Dhaka – Maldives Insider|date=16 November 2012 |access-date=14 June 2019}}</ref>, Dharavandhoo, Fuvahmula, Gan (hammasi {{MDV}}), [[Mattala Rajapaksa xalqaro aeroporti|Hambantota–Mattala]], Hanimaadhoo, Hoarafushi, Kaadedhdhoo, Kadhdhoo (hammasi {{MDV}}), {{Flagicon|Sri Lanka}}Kolombo–Ratmalana, Kooddoo, Kulhudhuffushi<ref>{{cite web |last1=Liu |first1=Jim |title=Maldivian adds new domestic sectors in 4Q19 |url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/287646/maldivian-adds-new-domestic-sectors-in-4q19/ |website=Routesonline |access-date=20 November 2019}}</ref>, Thimarafushi (hammasi {{MDV}}), {{Flagicon|India}}Tiruvananthapuram<br />'''Mavsumiy:''' {{Flagicon|India}}Kochi, [[Kuala Lumpur xalqaro aeroporti|Kuala Lumpur–Xalqaro]]<ref>{{cite web|url=https://aeroroutes.com/eng/220613-q2jul22my|title=Maldivian Schedules Malaysia Service in July 2022|access-date=13 June 2022}}</ref><br />'''Charter:''' {{Flagicon|China}}Fuchjou, {{Flagicon|China}}Nankin, [[Sian Syanyan xalqaro aeroporti|Sian]], {{Flagicon|China}}Uxan, {{Flagicon|China}}Xanchjou, {{Flagicon|China}}Changsha, [[Chunsin Szyanbey xalqaro aeroporti|Chunsin]] <!-- -->|Manta Air, {{MDV}}|Dhaalu, Dharavandhoo, Gan, Maafaru (hammasi {{MDV}}) <!-- -->|Neos, {{ITA}}|'''Mavsumiy:''' [[Amritsar xalqaro aeroporti|Amritsar]]<ref>{{cite news|author1=Casey, David|title=ITA Adds India and Japan Routes|url=https://www.routesonline.com/news/29/breaking-news/298597/ita-adds-india-and-japan-routes/?highlight=milan|work=Routes Online|date=7 September 2022|access-date=20 September 2022|language=en}}</ref>, [[Milan Malpensa aeroporti|Milan–Malpensa]], [[Leonardo da Vinchi–Fiumichino aeroporti|Rim–Fiumichino]], {{Flagicon|Italy}}Verona <!-- -->|Oman Air| [[Maskat xalqaro aeroporti|Maskat]]<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230404-wymle|title=OMAN AIR RESUMES MALDIVES SERVICE FROM JUNE 2023|work=Aeroroutes|accessdate=4 April 2023}}</ref> <!-- -->|[[Qatar Airways]]|[[Bandaranaike xalqaro aeroporti|Kolombo–Bandaranaike]], [[Hamad xalqaro aeroporti|Doha]] <!-- -->|Royal Jordanian|'''Mavsumiy charter:''' {{Flagicon|Jordan}}Amman–Qirolicha Aliya<ref>{{cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/282950/royal-jordanian-adds-maldives-scheduled-charter-in-sepoct-2019/|title=Royal Jordanian adds Maldives scheduled charter in Sep/Oct 2019|website=Routesonline|access-date=14 June 2019}}</ref> <!-- -->|[[Saudia]]|[[Podshoh Xolid xalqaro aeroporti|Ar-Riyod]], [[Qirol Abdulaziz xalqaro aeroporti|Jidda]] <!-- -->|Sichuan Airlines, {{CHN}}|[[Chendu Tianfu xalqaro aeroporti|Chendu–Tianfu]]<ref>{{cite web |title=Sichuan Airlines Adds Maldives Service From August 2023 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/230717-3uaug23mle |website=Aeroroutes |access-date=17 July 2023}}</ref> <!-- -->|[[Singapore Airlines]]|[[Changi aeroporti|Singapur]] <!-- -->|[[SriLankan Airlines]]| [[Bandaranaike xalqaro aeroporti|Kolombo–Bandaranaike]] <!-- -->|Sunday Airlines, {{KAZ}}|'''Mavsumiy charter:''' [[Olmaota xalqaro aeroporti|Olmaota]] <!-- -->|Thai AirAsia|{{Flagicon|Thailand}}Bangkok–Don Mueang<ref>{{cite web |title=Direct (non-stop) flights from Bangkok to Male |url=https://www.flightsfrom.com/DMK-MLE |publisher=FlightsFrom website |access-date=4 April 2023}}</ref> <!-- -->|[[Turkish Airlines]]|[[Istanbul aeroporti|Istanbul]]{{Ref|2|2}} <!-- -->|[[US-Bangla Airlines]]|[[Shohjalol xalqaro aeroporti|Dakka]]<ref>{{Cite web|url=https://www.unb.com.bd/category/Bangladesh/us-bangla-to-launch-dhaka-male-dhaka-flights-from-nov-19/80104|title=US-Bangla to launch Dhaka-Male-Dhaka flights from Nov 19|first=Md Ashequl Morsalin Ibne Kamal(Team Leader)&#124; Niloy Saha(Sr Web Developer)&#124; Shohana Afroz(Web Developer)&#124; Jobayer Hossain(Web|last=Developer)|website=unb.com.bd}}</ref> <!-- -->|[[Oʻzbekiston havo yoʻllari]]|'''Mavsumiy charter:''' [[Toshkent xalqaro aeroporti|Toshkent]]<ref>{{cite web |title=Uzbekistan Airways launches charter flights to Maldives {{!}} „Uzbekistan airways“ JSC |url=https://www.uzairways.com/en/news/uzbekistan-airways-launches-charter-flights-maldives |website=www.uzairways.com |publisher=Uzbekistan Airways |access-date=6 December 2019 |arxivsana=2019-12-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20191206125156/https://www.uzairways.com/en/news/uzbekistan-airways-launches-charter-flights-maldives }}</ref> <!-- -->|Virgin Atlantic, {{UK}}|'''Mavsumiy:''' [[Hitrou aeroporti|London–Hiatrou]]<ref>{{cite news|last=Mayling|first=Samantha|url=https://travelweekly.co.uk/news/air/virgin-atlantic-unveils-new-services-to-maldives-and-turks-caicos|title=Virgin Atlantic unveils new services to Maldives and Turks and Caicos|work=Travel Weekly|date=17 November 2022|access-date=17 November 2022}}</ref> <!-- -->|Vistara, {{IND}}|[[Indira Gandi xalqaro aeroporti|Dehli]]<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230828-ukoct23mle|title=VISTARA ADDS DELHI – MALE SERVICE FROM OCT 2023|work=Aeroroutes|accessdate=28 August 2023}}</ref>, [[Chhatrapati Shivaji Maharoja xalqaro aeroporti|Mumbay]]<ref>{{cite web|title=Vistara Flight Schedule|url=https://www.airvistara.com/lk/en/flightschedule|website=www.airvistara.com|access-date=26 September 2021|arxivsana=2021-06-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210608060043/https://www.airvistara.com/lk/en/flightschedule}}</ref> <!-- -->|[[Wizz Air]]|[[Abu-Dabi xalqaro aeroporti|Abu-Dabi]]<ref>{{cite web|last=Pearson|first=James|url=https://simpleflying.com/wizz-air-abu-dhabi-maldives-kuwait/|title=Wizz Air Abu Dhabi Adds Maldives & Kuwait To Its Growing Route Network|publisher=Simple Flying|date=21 July 2022|access-date=21 July 2022}}</ref>}} ; Eslatmalar * <small> : BeOnd aviakompaniyasining Myunxen va Syurixga parvozlari Dubay-Al-Maktumda yonilgʻi quyish uchun toʻxtab oʻtadi.</small> <small>[[Male (Maldiv Respublikasi)|Male—]][[Dubay]] yoʻnalishida chiptalar sotilmaydi.</small> * <small>: Istanbuldan Kolombo-Bandaranaikega uchadigan [[Turkish Airlines]] reysi Maleda toʻxtab oʻtadi.</small> <small>Biroq, Turk Havo Yoʻllari yoʻlovchilarni Male—Kolombo yoʻnalishida tashish uchun beshinchi erkinlik huquqiga ega emas.</small> == Statistika == 2019-yil oktyabr holatiga koʻra, [[Shri Lanka havo yoʻllari|SriLankan Airlines]] Maldiv orollariga haftasiga 21 dan ortiq reyslari bilan eng yirik xorijiy aviatashuvchi hisoblanadi. Shri-Lankadagi Bandaranaike xalqaro aeroporti Maldiv orollaridagi eng keng tarqalgan toʻgʻridan-toʻgʻri toʻxtash joyi boʻlib, unga [[Shri Lanka havo yoʻllari|SriLankan Airlines]], [[Emirates]], [[Koreya havo yo‘llari|Korean Air]], [[China Southern Airlines]], [[Xitoy Sharqiy Aviakompaniyasi|China Eastern Airlines]], [[Turkish Airlines]], Oman Air va [[Saudia]] bu yoʻnalishda toʻxtab oʻtadi. Saudia [[Shri Lanka|Shri-Lanka]] va [[Maldiv Respublikasi|Maldiv orollari]] oʻrtasida har kuni 10 tagacha reyslarni amalga oshiradi<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.flightradar24.com/data/airports/cmb/routes/ |sarlavha=CMB to MLE routes |nashriyot=Flightradar24 |qaralgan sana=31 October 2019}}</ref>. == Baxtsiz hodisalar va falokatlar == * 1995-yil 18-oktyabrda Air Maldives Dornier 228 samolyoti toʻsatdan oʻngga burilib, uchish-qoʻnish yoʻlagidan chapga burilib, dengiz devoriga urildi va qoʻnayotganda qoʻshni lagunaga tushib ketdi. Samolyot hisobdan chiqarildi<ref name="aviainfo.gov.mv">{{Veb manbasi |url=http://www.aviainfo.gov.mv/publications/accidents/2008_1.php |sarlavha=Maldives Civil Aviation Authority – 8Q-TMC Collision with Seawall |nashriyot=Aviainfo.gov.mv |qaralgan sana=21 August 2013}}</ref>. * 1996-yil 15-avgustda MIL Mi-8P Hummingbird vertolyoti gidravlik bosimning yoʻqolishi tufayli parvozdan soʻng boshqaruvni yoʻqotdi. Toʻrt kishi yengil tan jarohati oldi<ref name="aviainfo.gov.mv" />. * 2004-yil 17-may kuni Trans Maldivian Airways de Havilland Canada DHC-6 Twin Otter Series 300 samolyot bazasidan uchishda muammolarga duch kelganidan soʻng 18-qoʻnish yoʻlagining dengiz devori bilan toʻqnashib ketdi. Hodisa oqibatida ikkala uchuvchi va bir yoʻlovchi ogʻir jarohat olgan. Samolyot hisobdan chiqarildi<ref name="aviainfo.gov.mv" />. == Manbalar == {{Manbalar|30em}} == Havolalar == * [https://macl.aero/ Rasmiy veb-sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20221224142336/https://macl.aero/ |date=2022-12-24 }} * [https://twitter.com/velanaairport Rasmiy Twitter sahifasi] * [https://www.facebook.com/VelanaAirport/ Rasmiy Facebook sahifasi] * [https://www.instagram.com/velanaairport/ Rasmiy Instagram sahifasi] [[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]] [[Turkum:Maldiv aeroportlari]] [[Turkum:Gidroaeroportlar]] qc54l9rfjn2tu0oxnovlid8uddensxc 0 984126 6221715 5845988 2026-08-01T10:10:49Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221715 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | ismi = Viktor Buchstaber | tasvir =[[Fayl:V._Buchstaber_20180419_193859.jpg|right|250px]] | tasvir_eni = | izoh = | asl_ismi = <!-- bu parametrga faqat kishining ona tili lotin yozuviga asoslanmagan hollarda qiymat kiritilishi kerak (masalan, kirill, arab, xitoy yozuvlarida va h.k.). --> | tavallud_paytidagi_ismi = Viktor Matveyevich Buchstaber | tavallud_sanasi = [[1943-yil]] [[1-aprel]] | tavallud_joyi = [[Toshkent]] | vafot_sanasi = <!-- {{vafot sanasi va yoshi|YYYY|OO|SS|YYYY|OO|SS}}--> | vafot_joyi = | fuqaroligi = | taʼlimi = | kasbi =[[olim]] | dini = | faoliyat_yillari = | asarlari = | boʻyi = | unvoni = | turmush_oʻrtogʻi = | bolalari = | otasi = | onasi = | qarindoshlari = | mukofotlari = | veb-sayt = <!-- {{URL|sayt havolasi}}--> | imzosi = }} '''Viktor Matveyevich Buchstaber''' ({{Lang-ru|Виктор Матвеевич Бухштабер}}, 1943-yil 1-aprelda tugʻilgan, [[Toshkent]], [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]]) – [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|sovet]] va [[Rossiya|rus]] [[Matematik|matematigi]], algebraik topologiya, gomotopiya nazariyasi va [[matematik fizika]] boʻyicha ishlari bilan mashhur. == Faoliyati == Buchstaberning birinchi tadqiqot ishi kobordizm nazariyasiga bagʻishlangan. U K-nazariyasi va kompleks kobordizm nazariyasida Atiya-Hirzebrux spektral ketma-ketligidagi differentsialni hisoblab chiqqan. Chern-Dold belgilarini va kobordizmda universal Todd jinsini tuzib, Milnor-Hirzebrux muammosining alternativ samarali yechimini beradi. Ikki tomonlama qiymatli rasmiy guruhlar nazariyasini ishlab chiqadi. Viktor guruhlarga xaritalash uchun deformatsiyalar nazariyasi ustida ishlagan. Bu esa Novikov muammosini operator juftlarida koʻpaytma kichik guruhlari boʻyicha hal qilishga va murakkab kobordizmlarning kvant guruhini qurishga olib keladi. Keyin algebraik geometriya va integral tizimlar bilan bogʻliq muammolarni hal qilishni davom ettiradi. Shuningdek, muhim integrallanuvchi tizimlarning samarali yechimlarini beruvchi algebraik egri chiziqlarning Yakobiy navlarining universal fazolarida sigma-funksiyalar ustida ishlagani bilan ham mashhur. Buchstaber boʻshliqlar simmetrik mahsulotining algebro-funksional nazariyasini yaratib, polisimmetrik polinomlarning algebraik turlarini taʼvsifladi. 1984-yilda Buchstaber [[Moskva davlat universiteti]]da fan nomzodi ilmiy darajasini olgan<ref>"{{cite web|url=http://www.genealogy.math.ndsu.nodak.edu/id.php?id=62889|title=Victor Matveevich Buchstaber|publisher='[[Mathematics Genealogy Project]]|accessdate=January 26, 2015}}</ref> . Hozirda Moskva davlat universitetining matematika va mexanika fakulteti professori, Manchester universiteti matematika maktabining faxriy professori. 30 dan ortiq fan nomzodariga ilmiy rahbarlik qilgan. Ular ichida Serj Ochanin, Iosif Polterovich, Taras Panov va Aleksandr Gayfullinlar ham boʻlgan. 1974-yilda Vankuverdagi Xalqaro matematiklar kongressiga maʼruzachi sifatida taklif etilgan (lekin u yerda maʼruza oʻqimagan<ref>{{cite web|url=http://www.mi-ras.ru/index.php?c=persons_icm&l=1|title=ICM Plenary and Invited Speakers since 1897|website=Steklov Mathematical Institute|qaralgan sana=2023-11-24|arxivsana=2023-06-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230619195938/https://www.mi-ras.ru/index.php?c=persons_icm&l=1}}</ref>). 2004-yilda Edinburg Qirollik jamiyatining tegishli aʼzosi etib saylangan. 2006-yilda Rossiya Fanlar akademiyasining muxbir aʼzosi boʻlgan. == Tadqiqot ishlari == * {{Kitob manbasi |editor=V. M. Buchstaber |title=Solitons, Geometry, and Topology: On the Crossroad |url=https://books.google.com/books?id=eBqm2UnicZwC |year=1997 |publisher=American Mathematical Soc. |isbn=978-0-8218-0666-1}} * Victor Buchstaber and Taras Panov, [http://www.ams.org/bookstore-getitem/item=surv-204 Toric Topology] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150520011524/http://www.ams.org/bookstore-getitem/item=surv-204 |date=2015-05-20 }}, American Mathematical Society, Providence, RI, 2015. == Manbalar == {{Manbalar}} [[Turkum:Toshkentlik olimlar]] [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:1943-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Toshkentda tugʻilganlar]] ioyzdpcknk2eo0lqntm0gv2ua22pg3p 0 993954 6221442 5768843 2026-07-31T14:44:01Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221442 wikitext text/x-wiki {{Bino bilgiqutisi | nomi = | asl_nomi = | asl_nomi_til = | logo = | logo_size = | logo_alt = | logo_caption = | tasvir = [[Image:Dortmunder U mit Animation.jpg|frameless|Dortmunder U]] | eni = | tasvir_alt = <!-- yoki |alt= --> | izoh = | map_type = | map_alt = | map_dot_mark = | map_dot_label = | relief = | map_caption = | map_size = | coordinates = <!-- {{coord|latitude|longitude|type:landmark|display=inline,title}} --> | eski_nomlari = | muqobil_nomlari = | etimologiya = | maqom = | boshlangan = 1926-yil | tugagan = 1927-yil | buzilgan_sana = | turi = Tadbir obʼekti | tasnif = | joylashuvi ={{Coord|51|30|54|N|7|27|13.03|E|type:landmark_region:DE-NW|display=inline,title}} | manzil = | shahar = | mamlakat = | narx = | ren_cost = | mijoz = | egasi = | filial = | balandligi = | tip = | antenna_shpil = | tom = | eng_yuqori_qavati = | rasadxona = | diameter = | aylana_uzunligi = | vazni = | boshqa_oʻlchamlar = | material = | qavatlar_soni = | binoning_ichki_maydoni = | liftlar_soni = | yerlar = | meʼmor =Emil Moog | architecture_firm = | quruvchi = | muhandis = | boshqa_dizaynerlar = | main_contractor = | mukofotlar = | vebsayt = | modul = | manbalar = | havolalar = | Commons = }} Misol '''U-Tower''' ({{Lang-ru|Ю-Тауэр}}) – [[Toshkent|Toshkent shahrining]] [[Shayxontohur tumani|Shayxontoxur]] tumanida, Islom Karimov koʻchasi va Bunyodkor shoh koʻchasi chorrahasida joylashgan koʻp funksiyali turar-joy majmuasi<ref>{{Veb manbasi |sana=2021-03-16 |sarlavha=U-Tower: умные системы современного жилого комплекса |url=https://www.gazeta.uz/ru/2021/03/16/u-tower/ |qaralgan sana=2023-10-17 |ish=Газета.uz |til=ru}}</ref>. Asosiy bino 30 qavatdan iborat boʻlib, turar-joy kvartiralari, tijorat binolari, ikki darajali yer osti avtoturargohi va umumiy foydalanish joylarini oʻz ichiga oladi<ref>{{Veb manbasi |muallif=uz |ism=Daryo |sana=2021-10-23 |sarlavha=NRG компаниясининг такрорланмас U-Tower мажмуасидаги хонадонининг кўриниши қандай? |url=https://daryo.uz/k/2021/10/23/nrg-kompaniyasining-takrorlanmas-u-tower-majmuasidagi-xonadonining-ko%25ca%25bbrinishi-qanday |qaralgan sana=2023-10-17 |ish=Daryo.uz |til=uz}}</ref>. U-Tower binosi qurilganidan keyin [[Oʻzbekiston|Oʻzbekistondagi]] [[Nest One|Nest One majmuasidan]] keyin ikkinchi oʻrindagi eng baland bino boʻlgan. == Tarixi == U-Tower dizaynini ishlab ishlab chiqish boʻyicha tanlovda dunyoga mashhur yetakchi arxitektura byurolari ishtirok etgan. Ular orasida Zaha Hadid, DP Architects Pte. Ltd, Benoy, INK Architects va boshqalar ham bor edi. Biroq, oʻzbek xalqining mahalliy MB Studio kompaniyasi oʻziga xos konsepsiya bilan tanlovda gʻolib chiqqan<ref>[https://uznews.uz/posts/5730 U-Tower – „Unikalniy“, „Udobniy“, „Umniy“]uznews.uz</ref>. Binoni qurgan NRG Uzbekistan<ref>[https://meraki.uz/projects/nrg-tower NRG U-TOWER] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20231114154124/https://meraki.uz/projects/nrg-tower |date=2023-11-14 }}meraki.uz</ref> kompaniyasi [[Qozogʻiston|Qozogʻistondagi]] progressiv qurilish tajribasini qoʻlladi. Shuningdek, M Buildings va BI Group bosh kompaniyalari tomonidan taqdim etilgan [[Oʻzbeklar|oʻzbek]] xalqining koʻp asrlik madaniyatining eng yaxshi meʼmorchilik anʼanalarini ham toʻliq foydalanilgan. Fasad yechimini loyihalashda mamlakat iqlimining oʻziga xos xususiyatlari hisobga olingan. Mintaqaning seysmikligini hisobga olgan holda strukturaning mustahkamligi va ishonchliligiga alohida eʼtibor qaratilgan. Binoning konturlari Lotin U harfini anglatadi. Aslida nima uchun bunday deb nomlanganligi haqida bir nechta talqin va tushuntirishlar mavjud. Unga koʻra, U harfi qulaylik va ishonchlilikni qadrlaydigan hamfikrlarning birlashuvining ramzini bildiradi. Shuningdek, inglizcha „United“ soʻzining toʻgʻridan-toʻgʻri tarjimasi boʻlib, birlashgan, doʻstona va bogʻlovchi degan maʼnoni anglatadi. Ushbu nom butun bino uchun oʻziga xos ohangni oʻrnatadi. Yaʼniy U-Towerning koʻrinishi va mazmuni birinchi qarashda gʻayrioddiy va oʻziga xos narsalarni kutishga undaydi<ref>{{Veb manbasi |muallif=uz |ism=Kun |sarlavha=U-Tower – ноёб, қулай, ақлли! |url=https://kun.uz/news/2021/03/16/u-tower-noyob-qulay-aqlli |qaralgan sana=2023-10-17 |ish=Kun.uz |til=uz}}</ref>. == Xususiyatlari == Turar-joy majmuasida 438 ta kvartira mavjud boʻlib, ularning soni 1 dan 6 gacha va ikki qavatli pentxauslar mavjud. Uyda umumiy foydalanish joylari: mehmonxona, sport zal, bolalar oʻyin xonasi, birgalikda ishlaydigan joy, namozxona, shuningdek, 3-qavatdagi stilobat tomida yurish joylari, bolalar maydonchasi va mashgʻulot maydoni bor. Binoning 27-qavatida kuzatuv maydonchasi bilan ochiq teras mavjud. Ikki qavatli avtoturargoh, elektr transport vositalari uchun oʻzining elektr zaryadlovchi qurilmalari, Face ID tizimi, „aqlli“ toʻsiq, 24 soatlik videokuzatuv kameralari, kirishda qoʻriqlash, old zalda qabulxona ham bor. == Transportning qulayligi == „Drujba narodov“ [[Metropoliten|metro]] bekati majmuadan piyoda masofada joylashgan. == Qurilishning borishi == * 2021-yil iyul-noyabr – qazish va qoziq poydevorini ishlab chiqish, poydevor quyish. * 2021-yil noyabr-dekabr – poydevor quyish va birinchi qavatlar uchun monolit ramka oʻrnatish. * 2022-yil dekabr – asosiy monolit ishlarini yakunlash. * 2022-yil dekabr – binoning fasadini qurish boʻyicha ishlar boshlanadi. == Mukofotlari == * 2023-yildagi noodatiy dizayn * Yioning eng murakkab qurilishi – 2023 * Chiroyli dizayn – 2023. == Manbalar == {{Manbalar}} * [https://u-tower.u-nrg.uz/ U-Tower] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20231114154118/https://u-tower.u-nrg.uz/ |date=2023-11-14 }} [[Turkum:Toshkent bino va inshootlari]] [[Turkum:Osmonoʻpar binolarning ofis binolari]] [[Turkum:Oʻzbekistondagi turar-joy binolari]] [[Turkum:Osiyodagi osmonoʻpar binolar]] eot8vts164fcljcjao3hzhn7j7ab1a1 0 1039246 6221490 6128280 2026-07-31T15:18:39Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221490 wikitext text/x-wiki Oldinlari " ''Augsburg_Space_Centre'' " nomi bilan tanilgan '''SaxaVord Kosmodromi,''':= отсталые, так и не реализовавшиеся олигофрены из выбраковок. Ни разу за сто лет ни оторвавшие задницу от стола и ни разу не участвовавшие в реальных запусках. Наряду с крайне спившимися норвегами из андойи представляют некоторый бутыльный интерес с водкой. R.I.P. †.. [[Shotlandiya|Shotlandiyaning]] asosiy hududidan tashqarida boʻlgan [[Shetlend orollari|Shetlend orollarining]] shimoliy qismida joylashgan ''Unst'' orolidagi ''Lamba Ness'' yarim orolida joylashishi rejalashtirilgan.<ref>{{cite web |url=https://shetlandspacecentre.com/general/name-change-and-rebrand-for-our-rocket-site/ |title=Name change and rebrand for our rocket site |work=Shetland Space Centre |date=30 June 2021 |access-date=12 October 2021 |arxivsana=2021-10-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20211003172718/https://shetlandspacecentre.com/general/name-change-and-rebrand-for-our-rocket-site/ }}</ref> Qurishi moʻljallangan kosmodrom ''RAF Saxa Vord'' radar stantsiyasi va ''Saxa Vord'' spirtli ichimliklar zavodiga tutash hududdagi ''Skaw'' aholi punkti yaqinida joylashgan. == Tarixi == [[Lockheed Martin]] kompaniyasining ''UK Pathfinder'' sunʼiy yoʻldoshlar tashuvchi [[raketa majmuasi]] ushbu kosmodromdan uchishi rejalashtirilgan.<ref>{{cite web |url=https://shetlandspacecentre.com/general/transfer-of-lockheed-martin-ukvl-pathfinder-programme-to-unst/ |title=Transfer of Lockheed Martin UKVL Pathfinder Programme to Unst |publisher=Shetland Space Centre |access-date=8 November 2020 |date=22 October 2020 }}{{Oʻlikhavola|date=dekabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |title=Shetland spaceport boosts UK's plans for launch |url=https://www.gov.uk/government/news/shetland-spaceport-boosts-uks-plans-for-launch |website=gov.uk |access-date=8 November 2020}}</ref><ref>{{cite news |date=22 October 2020 |title=Shetland space centre plans take step nearer launch |publisher=BBC |url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-north-east-orkney-shetland-54634943 |access-date=13 November 2020}}</ref> Ushbu dasturga " ''ABL Space Systems "'' raketalarni ishlab chiqaruvchi kompaniyasining balandligi 27m boʻlgan hamda 1000 kg gacha boʻlgan yuklarni quyosh bilan sinxron orbitaga olib chiqish imkoniyatiga ega boʻlgan „ ''RS1“'' raketasi tavsiya etilgan.<ref>{{cite web |url=https://www.seradata.com/abls-rs-1-gets-the-nod-from-lockheed-martin-to-fly-from-unst-in-shetland-islands/ |title=ABL's RS1 gets the nod from Lockheed Martin to fly from Unst in Shetland Islands |author=David Todd |publisher=Seradata Space Intelligence |date=8 February 2021 |access-date=16 February 2021}}</ref><ref name="sn-20210207">{{cite news |last=Foust |first=Jeff |date=7 February 2021 |title=Lockheed Martin selects ABL Space Systems for UK launch |publisher=SpaceNews |url=https://spacenews.com/lockheed-martin-selects-abl-space-systems-for-uk-launch/ |access-date=27 February 2021}}</ref> " ''UK Pathfinder Launch "'' dasturi "''Buyuk Britaniya kosmik agentligi'' "ning 23,5 million funt-sterlingi miqdoridagi granti bilan moliyalashtirilgan.<ref name="govuk-20201022">{{cite news |date=22 October 2020 |title=Lift-off for Shetland spaceport |website=gov.uk |url=https://www.gov.uk/government/news/lift-off-for-shetland-spaceport |access-date=27 February 2021}}</ref><ref name="govuk-20180716">{{cite press release |url=https://www.gov.uk/government/news/lockheed-martin-and-orbex-to-launch-uk-into-new-space-age |title=Lockheed Martin and Orbex to launch UK into new space age |website=gov.uk |date=16 July 2018 |access-date=27 February 2021}}</ref> [[Kosmodrom]] 2021-yil oxirigacha [[dvigatel]] va [[Suborbital parvoz|suborbital]] sinovlarni va 2023-yilgacha orbital uchirishlar amalga oshirishni maqsad qilgan [[Germaniya|Germaniyaning]] ''HyImpulse Technologies'' raketa ishlab chiqaruvchisi tomonidan ham foydalaniladi.<ref>{{cite web |title=German rocket maker plans to launch from Unst |url=https://shetlandspacecentre.com/general/german-rocket-maker-plans-to-launch-from-unst/ |publisher=Shetland Space Centre |date=2 February 2021 |access-date=16 February 2021 |arxivsana=2021-12-01 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20211201053224/https://shetlandspacecentre.com/general/german-rocket-maker-plans-to-launch-from-unst/ }}</ref> 2021-yilning oktabr oyida ''Skyrora'' kompaniyasi sunʼiy yoʻldoshlarni orbitaga olib chiqishni boshlash maqsadida ushbu kosmodrom bilan 2022-yildan boshlab keyingi oʻn yillik uchun shartnoma imzoladi.<ref>{{cite web |title=Rocket company agrees multi-launch deal from Shetland spaceport |url=https://uk.news.yahoo.com/rocket-company-agrees-multi-launch-230100641.html |website=uk.news.yahoo.com |date=12 October 2021 |access-date=2021-10-12}}</ref> 2021-yilda ''Farningham Planning'' kompaniyasi ''Shetlands orollari Kengashi'' ga yiliga 30 tagacha parvozlarni amalga oshirish imkoniyatini yaratish boʻyicha oʻz taklifini taqdim etgan. Ushbu reja oʻz ichiga ''Lamba Ness'' yarim orolida [[Sunʼiy yoʻldosh|sunʼiy yoʻldosh]] kuzatuv stansiyasi va raketalar uchun [[angar]] kabi qoʻshimcha infratuzilmaga ega uchta raketa uchirish maydonchasini qoʻshish uchun boʻlgan. Taqdim etigan rejada, shuningdek, sobiq RAF Saxa Vord majmuasida masofadan turib boshqarish markazini qurish, hamda Baltasounddagi Ordeyl aeroportida yoqilgʻi saqlash omborlari va uchish maydonchasi atrofidagi yoʻllarni taʼmirlash boʻyicha takliflar ham mavjud.<ref>{{cite news |date=18 January 2021 |title=Shetland space launch plans submitted |publisher=BBC News |url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-north-east-orkney-shetland-55704869 |access-date=23 January 2021}}</ref><ref>{{cite web |title=Prospect of major boost to Shetland economy as space launch site plans lodged |url=https://shetlandspacecentre.com/general/prospect-of-major-boost-to-shetland-economy-as-space-launch-site-plans-lodged/ |publisher=Shetland Space Centre |date=18 January 2021 |access-date=16 February 2021 |arxivsana=2021-12-01 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20211201071326/https://shetlandspacecentre.com/general/prospect-of-major-boost-to-shetland-economy-as-space-launch-site-plans-lodged/ }}</ref> 2023-yilning yanvar oyida Germaniyaning " ''Rocket Factory Augsburg "'' kompaniyasi kosmodromning shimoliy uchish maydonchasi boʻlmish " ''Launch Pad Fredo "''dan toʻliq foydalanish huquqini beruvchi koʻp yillik shartnomani imzoladi. Shartnomaga asosan 2023-yil oʻrtalarida " ''RFA One'' "ning asosiy bosqichini sinovdan oʻtkazgan holda, 2023-yil oxirigacha toʻliq parvozni amalga oshirish rejalashtirilgan.<ref>{{Cite web |last=Kellner |first=Jonas |date=2023-01-11 |title=Rocket Factory Augsburg's first launch to take place from SaxaVord Spaceport |url=https://www.rfa.space/rocket-factory-augsburgs-first-launch-to-take-place-from-saxavord-spaceport/ |access-date=2023-01-11 |website=Rocket Factory Augsburg |language=en-US}}</ref> 2023-yilning may oyida kosmodrom bosh direktori ''Frenk Strang'' Buyuk Britaniya parlamenti Fan va texnologiyalar qoʻmitasining yalpi majlisida yangi 137 million dollarlik moliyaviy paket ajratilishini eʼlon qildi.<ref>{{Cite web |last=de Selding |first=Peter |title=Saxavord Spaceport Secures 173 Million in Debt Financing |url=https://www.spaceintelreport.com/saxavord-spaceport-secures-173-million-in-debt-financing-says-uk-launch-support-should-focus-on-commercial-viability/ |publisher=Space Intel Report |date=22 May 2023 |language=en-US}}</ref> Ammo moliyalashtirishning asosiy manbasi oshkor etilmagan. 2023-yil ning 28-iyul kuni Buyuk Britaniya Fuqaro Aviatsiyasi boshqarmasi (CAA) HyImpulse kompaniyasiga 2023-yilning 1-dekabridan, 2024-yilning 30-noyabrigacha ''SaxaVord'' kosmodromidan ilk marotaba ''SR75'' raketasini uchirishga ruxsat berdi.<ref name="HyImpulse SR75">{{cite web |last1=Parsonson |first1=Andrew |title=HyImpulse to Debut SR75 Rocket No Earlier than December 1 |url=https://europeanspaceflight.com/hyimpulse-to-debut-sr75-rocket-no-earlier-than-december-1/ |website=European Spaceflight |access-date=12 September 2023 |ref=HyImpulse SR75 |date=17 August 2023}}</ref> Buyuk Britaniya Fuqaro Aviatsiyasi boshqarmasi (CAA) 2023-yilning 17-dekabrida SaxaVord kosmodromiga yiliga 30 tagacha parvozlarni amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyaga ega boʻldi va bu bilan „Gʻarbiy Yevropadagi birinchi toʻliq [[Litsenziya|litsenziyalashtirilgan]] vertikal kosmodrom“ga aylandi.<ref>{{Cite news |date=2023-12-17 |title=Shetland is first UK spaceport for vertical rocket launches |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/uk-scotland-north-east-orkney-shetland-67741864 |access-date=2023-12-18}}</ref><ref>[https://www.caa.co.uk/newsroom/news/saxavord-granted-spaceport-licence-by-uk-civil-aviation-authority/ SaxaVord granted spaceport licence by UK Civil Aviation Authority] UK Civil Aviation Authority, 2023-22-17.</ref> == Manbalar == <references /> [[Turkum:Raketalar]] [[Turkum:Shvetsiya]] [[Turkum:Orollar]] [[Turkum:Buyuk Britaniya]] [[Turkum:Kompaniyalar]] [[Turkum:Yevropa Ittifoqi]] m2hxg3b8u3a0dibgpx3sgkaib5avy0z 6221492 6221490 2026-07-31T15:19:27Z Janob Mirzaolim 64438 [[Maxsus:Contributions/InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:InternetArchiveBot|munozara]]) tomonidan qilingan 5354363-sonli tahrir tiklandi: Vandalizm 6221492 wikitext text/x-wiki Oldinlari " ''Shetland Space Centre'' " nomi bilan tanilgan '''SaxaVord Kosmodromi,''' [[Shotlandiya|Shotlandiyaning]] asosiy hududidan tashqarida boʻlgan [[Shetlend orollari|Shetlend orollarining]] shimoliy qismida joylashgan ''Unst'' orolidagi ''Lamba Ness'' yarim orolida joylashishi rejalashtirilgan.<ref>{{cite web |url=https://shetlandspacecentre.com/general/name-change-and-rebrand-for-our-rocket-site/ |title=Name change and rebrand for our rocket site |work=Shetland Space Centre |date=30 June 2021 |access-date=12 October 2021 |arxivsana=2021-10-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20211003172718/https://shetlandspacecentre.com/general/name-change-and-rebrand-for-our-rocket-site/ }}</ref> Qurishi moʻljallangan kosmodrom ''RAF Saxa Vord'' radar stantsiyasi va ''Saxa Vord'' spirtli ichimliklar zavodiga tutash hududdagi ''Skaw'' aholi punkti yaqinida joylashgan. == Tarixi == [[Lockheed Martin]] kompaniyasining ''UK Pathfinder'' sunʼiy yoʻldoshlar tashuvchi [[raketa majmuasi]] ushbu kosmodromdan uchishi rejalashtirilgan.<ref>{{cite web |url=https://shetlandspacecentre.com/general/transfer-of-lockheed-martin-ukvl-pathfinder-programme-to-unst/ |title=Transfer of Lockheed Martin UKVL Pathfinder Programme to Unst |publisher=Shetland Space Centre |access-date=8 November 2020 |date=22 October 2020 }}{{Oʻlikhavola|date=dekabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |title=Shetland spaceport boosts UK's plans for launch |url=https://www.gov.uk/government/news/shetland-spaceport-boosts-uks-plans-for-launch |website=gov.uk |access-date=8 November 2020}}</ref><ref>{{cite news |date=22 October 2020 |title=Shetland space centre plans take step nearer launch |publisher=BBC |url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-north-east-orkney-shetland-54634943 |access-date=13 November 2020}}</ref> Ushbu dasturga " ''ABL Space Systems "'' raketalarni ishlab chiqaruvchi kompaniyasining balandligi 27m boʻlgan hamda 1000 kg gacha boʻlgan yuklarni quyosh bilan sinxron orbitaga olib chiqish imkoniyatiga ega boʻlgan „ ''RS1“'' raketasi tavsiya etilgan.<ref>{{cite web |url=https://www.seradata.com/abls-rs-1-gets-the-nod-from-lockheed-martin-to-fly-from-unst-in-shetland-islands/ |title=ABL's RS1 gets the nod from Lockheed Martin to fly from Unst in Shetland Islands |author=David Todd |publisher=Seradata Space Intelligence |date=8 February 2021 |access-date=16 February 2021}}</ref><ref name="sn-20210207">{{cite news |last=Foust |first=Jeff |date=7 February 2021 |title=Lockheed Martin selects ABL Space Systems for UK launch |publisher=SpaceNews |url=https://spacenews.com/lockheed-martin-selects-abl-space-systems-for-uk-launch/ |access-date=27 February 2021}}</ref> " ''UK Pathfinder Launch "'' dasturi "''Buyuk Britaniya kosmik agentligi'' "ning 23,5 million funt-sterlingi miqdoridagi granti bilan moliyalashtirilgan.<ref name="govuk-20201022">{{cite news |date=22 October 2020 |title=Lift-off for Shetland spaceport |website=gov.uk |url=https://www.gov.uk/government/news/lift-off-for-shetland-spaceport |access-date=27 February 2021}}</ref><ref name="govuk-20180716">{{cite press release |url=https://www.gov.uk/government/news/lockheed-martin-and-orbex-to-launch-uk-into-new-space-age |title=Lockheed Martin and Orbex to launch UK into new space age |website=gov.uk |date=16 July 2018 |access-date=27 February 2021}}</ref> [[Kosmodrom]] 2021-yil oxirigacha [[dvigatel]] va [[Suborbital parvoz|suborbital]] sinovlarni va 2023-yilgacha orbital uchirishlar amalga oshirishni maqsad qilgan [[Germaniya|Germaniyaning]] ''HyImpulse Technologies'' raketa ishlab chiqaruvchisi tomonidan ham foydalaniladi.<ref>{{cite web |title=German rocket maker plans to launch from Unst |url=https://shetlandspacecentre.com/general/german-rocket-maker-plans-to-launch-from-unst/ |publisher=Shetland Space Centre |date=2 February 2021 |access-date=16 February 2021 |arxivsana=2021-12-01 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20211201053224/https://shetlandspacecentre.com/general/german-rocket-maker-plans-to-launch-from-unst/ }}</ref> 2021-yilning oktabr oyida ''Skyrora'' kompaniyasi sunʼiy yoʻldoshlarni orbitaga olib chiqishni boshlash maqsadida ushbu kosmodrom bilan 2022-yildan boshlab keyingi oʻn yillik uchun shartnoma imzoladi.<ref>{{cite web |title=Rocket company agrees multi-launch deal from Shetland spaceport |url=https://uk.news.yahoo.com/rocket-company-agrees-multi-launch-230100641.html |website=uk.news.yahoo.com |date=12 October 2021 |access-date=2021-10-12}}</ref> 2021-yilda ''Farningham Planning'' kompaniyasi ''Shetlands orollari Kengashi'' ga yiliga 30 tagacha parvozlarni amalga oshirish imkoniyatini yaratish boʻyicha oʻz taklifini taqdim etgan. Ushbu reja oʻz ichiga ''Lamba Ness'' yarim orolida [[Sunʼiy yoʻldosh|sunʼiy yoʻldosh]] kuzatuv stansiyasi va raketalar uchun [[angar]] kabi qoʻshimcha infratuzilmaga ega uchta raketa uchirish maydonchasini qoʻshish uchun boʻlgan. Taqdim etigan rejada, shuningdek, sobiq RAF Saxa Vord majmuasida masofadan turib boshqarish markazini qurish, hamda Baltasounddagi Ordeyl aeroportida yoqilgʻi saqlash omborlari va uchish maydonchasi atrofidagi yoʻllarni taʼmirlash boʻyicha takliflar ham mavjud.<ref>{{cite news |date=18 January 2021 |title=Shetland space launch plans submitted |publisher=BBC News |url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-north-east-orkney-shetland-55704869 |access-date=23 January 2021}}</ref><ref>{{cite web |title=Prospect of major boost to Shetland economy as space launch site plans lodged |url=https://shetlandspacecentre.com/general/prospect-of-major-boost-to-shetland-economy-as-space-launch-site-plans-lodged/ |publisher=Shetland Space Centre |date=18 January 2021 |access-date=16 February 2021 |arxivsana=2021-12-01 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20211201071326/https://shetlandspacecentre.com/general/prospect-of-major-boost-to-shetland-economy-as-space-launch-site-plans-lodged/ }}</ref> 2023-yilning yanvar oyida Germaniyaning " ''Rocket Factory Augsburg "'' kompaniyasi kosmodromning shimoliy uchish maydonchasi boʻlmish " ''Launch Pad Fredo "''dan toʻliq foydalanish huquqini beruvchi koʻp yillik shartnomani imzoladi. Shartnomaga asosan 2023-yil oʻrtalarida " ''RFA One'' "ning asosiy bosqichini sinovdan oʻtkazgan holda, 2023-yil oxirigacha toʻliq parvozni amalga oshirish rejalashtirilgan.<ref>{{Cite web |last=Kellner |first=Jonas |date=2023-01-11 |title=Rocket Factory Augsburg's first launch to take place from SaxaVord Spaceport |url=https://www.rfa.space/rocket-factory-augsburgs-first-launch-to-take-place-from-saxavord-spaceport/ |access-date=2023-01-11 |website=Rocket Factory Augsburg |language=en-US}}</ref> 2023-yilning may oyida kosmodrom bosh direktori ''Frenk Strang'' Buyuk Britaniya parlamenti Fan va texnologiyalar qoʻmitasining yalpi majlisida yangi 137 million dollarlik moliyaviy paket ajratilishini eʼlon qildi.<ref>{{Cite web |last=de Selding |first=Peter |title=Saxavord Spaceport Secures 173 Million in Debt Financing |url=https://www.spaceintelreport.com/saxavord-spaceport-secures-173-million-in-debt-financing-says-uk-launch-support-should-focus-on-commercial-viability/ |publisher=Space Intel Report |date=22 May 2023 |language=en-US}}</ref> Ammo moliyalashtirishning asosiy manbasi oshkor etilmagan. 2023-yil ning 28-iyul kuni Buyuk Britaniya Fuqaro Aviatsiyasi boshqarmasi (CAA) HyImpulse kompaniyasiga 2023-yilning 1-dekabridan, 2024-yilning 30-noyabrigacha ''SaxaVord'' kosmodromidan ilk marotaba ''SR75'' raketasini uchirishga ruxsat berdi.<ref name="HyImpulse SR75">{{cite web |last1=Parsonson |first1=Andrew |title=HyImpulse to Debut SR75 Rocket No Earlier than December 1 |url=https://europeanspaceflight.com/hyimpulse-to-debut-sr75-rocket-no-earlier-than-december-1/ |website=European Spaceflight |access-date=12 September 2023 |ref=HyImpulse SR75 |date=17 August 2023}}</ref> Buyuk Britaniya Fuqaro Aviatsiyasi boshqarmasi (CAA) 2023-yilning 17-dekabrida SaxaVord kosmodromiga yiliga 30 tagacha parvozlarni amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyaga ega boʻldi va bu bilan „Gʻarbiy Yevropadagi birinchi toʻliq [[Litsenziya|litsenziyalashtirilgan]] vertikal kosmodrom“ga aylandi.<ref>{{Cite news |date=2023-12-17 |title=Shetland is first UK spaceport for vertical rocket launches |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/uk-scotland-north-east-orkney-shetland-67741864 |access-date=2023-12-18}}</ref><ref>[https://www.caa.co.uk/newsroom/news/saxavord-granted-spaceport-licence-by-uk-civil-aviation-authority/ SaxaVord granted spaceport licence by UK Civil Aviation Authority] UK Civil Aviation Authority, 2023-22-17.</ref> == Manbalar == <references /> [[Turkum:Raketalar]] [[Turkum:Shvetsiya]] [[Turkum:Orollar]] [[Turkum:Buyuk Britaniya]] [[Turkum:Kompaniyalar]] [[Turkum:Germaniya]] [[Turkum:Yevropa Ittifoqi]] f5ivko9bxdso5ynh9tzthi24fh4pv4h 6221493 6221492 2026-07-31T15:19:35Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221493 wikitext text/x-wiki Oldinlari " ''Shetland Space Centre'' " nomi bilan tanilgan '''SaxaVord Kosmodromi,''' [[Shotlandiya|Shotlandiyaning]] asosiy hududidan tashqarida boʻlgan [[Shetlend orollari|Shetlend orollarining]] shimoliy qismida joylashgan ''Unst'' orolidagi ''Lamba Ness'' yarim orolida joylashishi rejalashtirilgan.<ref>{{cite web |url=https://shetlandspacecentre.com/general/name-change-and-rebrand-for-our-rocket-site/ |title=Name change and rebrand for our rocket site |work=Shetland Space Centre |date=30 June 2021 |access-date=12 October 2021 |arxivsana=2021-10-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20211003172718/https://shetlandspacecentre.com/general/name-change-and-rebrand-for-our-rocket-site/ }}</ref> Qurishi moʻljallangan kosmodrom ''RAF Saxa Vord'' radar stantsiyasi va ''Saxa Vord'' spirtli ichimliklar zavodiga tutash hududdagi ''Skaw'' aholi punkti yaqinida joylashgan. == Tarixi == [[Lockheed Martin]] kompaniyasining ''UK Pathfinder'' sunʼiy yoʻldoshlar tashuvchi [[raketa majmuasi]] ushbu kosmodromdan uchishi rejalashtirilgan.<ref>{{cite web |url=https://shetlandspacecentre.com/general/transfer-of-lockheed-martin-ukvl-pathfinder-programme-to-unst/ |title=Transfer of Lockheed Martin UKVL Pathfinder Programme to Unst |publisher=Shetland Space Centre |access-date=8 November 2020 |date=22 October 2020 }}{{Oʻlikhavola|date=dekabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |title=Shetland spaceport boosts UK's plans for launch |url=https://www.gov.uk/government/news/shetland-spaceport-boosts-uks-plans-for-launch |website=gov.uk |access-date=8 November 2020}}</ref><ref>{{cite news |date=22 October 2020 |title=Shetland space centre plans take step nearer launch |publisher=BBC |url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-north-east-orkney-shetland-54634943 |access-date=13 November 2020}}</ref> Ushbu dasturga " ''ABL Space Systems "'' raketalarni ishlab chiqaruvchi kompaniyasining balandligi 27m boʻlgan hamda 1000 kg gacha boʻlgan yuklarni quyosh bilan sinxron orbitaga olib chiqish imkoniyatiga ega boʻlgan „ ''RS1“'' raketasi tavsiya etilgan.<ref>{{cite web |url=https://www.seradata.com/abls-rs-1-gets-the-nod-from-lockheed-martin-to-fly-from-unst-in-shetland-islands/ |title=ABL's RS1 gets the nod from Lockheed Martin to fly from Unst in Shetland Islands |author=David Todd |publisher=Seradata Space Intelligence |date=8 February 2021 |access-date=16 February 2021}}</ref><ref name="sn-20210207">{{cite news |last=Foust |first=Jeff |date=7 February 2021 |title=Lockheed Martin selects ABL Space Systems for UK launch |publisher=SpaceNews |url=https://spacenews.com/lockheed-martin-selects-abl-space-systems-for-uk-launch/ |access-date=27 February 2021}}</ref> " ''UK Pathfinder Launch "'' dasturi "''Buyuk Britaniya kosmik agentligi'' "ning 23,5 million funt-sterlingi miqdoridagi granti bilan moliyalashtirilgan.<ref name="govuk-20201022">{{cite news |date=22 October 2020 |title=Lift-off for Shetland spaceport |website=gov.uk |url=https://www.gov.uk/government/news/lift-off-for-shetland-spaceport |access-date=27 February 2021}}</ref><ref name="govuk-20180716">{{cite press release |url=https://www.gov.uk/government/news/lockheed-martin-and-orbex-to-launch-uk-into-new-space-age |title=Lockheed Martin and Orbex to launch UK into new space age |website=gov.uk |date=16 July 2018 |access-date=27 February 2021}}</ref> [[Kosmodrom]] 2021-yil oxirigacha [[dvigatel]] va [[Suborbital parvoz|suborbital]] sinovlarni va 2023-yilgacha orbital uchirishlar amalga oshirishni maqsad qilgan [[Germaniya|Germaniyaning]] ''HyImpulse Technologies'' raketa ishlab chiqaruvchisi tomonidan ham foydalaniladi.<ref>{{cite web |title=German rocket maker plans to launch from Unst |url=https://shetlandspacecentre.com/general/german-rocket-maker-plans-to-launch-from-unst/ |publisher=Shetland Space Centre |date=2 February 2021 |access-date=16 February 2021 |arxivsana=2021-12-01 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20211201053224/https://shetlandspacecentre.com/general/german-rocket-maker-plans-to-launch-from-unst/ }}</ref> 2021-yilning oktabr oyida ''Skyrora'' kompaniyasi sunʼiy yoʻldoshlarni orbitaga olib chiqishni boshlash maqsadida ushbu kosmodrom bilan 2022-yildan boshlab keyingi oʻn yillik uchun shartnoma imzoladi.<ref>{{cite web |title=Rocket company agrees multi-launch deal from Shetland spaceport |url=https://uk.news.yahoo.com/rocket-company-agrees-multi-launch-230100641.html |website=uk.news.yahoo.com |date=12 October 2021 |access-date=2021-10-12}}</ref> 2021-yilda ''Farningham Planning'' kompaniyasi ''Shetlands orollari Kengashi'' ga yiliga 30 tagacha parvozlarni amalga oshirish imkoniyatini yaratish boʻyicha oʻz taklifini taqdim etgan. Ushbu reja oʻz ichiga ''Lamba Ness'' yarim orolida [[Sunʼiy yoʻldosh|sunʼiy yoʻldosh]] kuzatuv stansiyasi va raketalar uchun [[angar]] kabi qoʻshimcha infratuzilmaga ega uchta raketa uchirish maydonchasini qoʻshish uchun boʻlgan. Taqdim etigan rejada, shuningdek, sobiq RAF Saxa Vord majmuasida masofadan turib boshqarish markazini qurish, hamda Baltasounddagi Ordeyl aeroportida yoqilgʻi saqlash omborlari va uchish maydonchasi atrofidagi yoʻllarni taʼmirlash boʻyicha takliflar ham mavjud.<ref>{{cite news |date=18 January 2021 |title=Shetland space launch plans submitted |publisher=BBC News |url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-north-east-orkney-shetland-55704869 |access-date=23 January 2021}}</ref><ref>{{cite web |title=Prospect of major boost to Shetland economy as space launch site plans lodged |url=https://shetlandspacecentre.com/general/prospect-of-major-boost-to-shetland-economy-as-space-launch-site-plans-lodged/ |publisher=Shetland Space Centre |date=18 January 2021 |access-date=16 February 2021 |arxivsana=2021-12-01 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20211201071326/https://shetlandspacecentre.com/general/prospect-of-major-boost-to-shetland-economy-as-space-launch-site-plans-lodged/ }}</ref> 2023-yilning yanvar oyida Germaniyaning " ''Rocket Factory Augsburg "'' kompaniyasi kosmodromning shimoliy uchish maydonchasi boʻlmish " ''Launch Pad Fredo "''dan toʻliq foydalanish huquqini beruvchi koʻp yillik shartnomani imzoladi. Shartnomaga asosan 2023-yil oʻrtalarida " ''RFA One'' "ning asosiy bosqichini sinovdan oʻtkazgan holda, 2023-yil oxirigacha toʻliq parvozni amalga oshirish rejalashtirilgan.<ref>{{Cite web |last=Kellner |first=Jonas |date=2023-01-11 |title=Rocket Factory Augsburg's first launch to take place from SaxaVord Spaceport |url=https://www.rfa.space/rocket-factory-augsburgs-first-launch-to-take-place-from-saxavord-spaceport/ |access-date=2023-01-11 |website=Rocket Factory Augsburg |language=en-US}}</ref> 2023-yilning may oyida kosmodrom bosh direktori ''Frenk Strang'' Buyuk Britaniya parlamenti Fan va texnologiyalar qoʻmitasining yalpi majlisida yangi 137 million dollarlik moliyaviy paket ajratilishini eʼlon qildi.<ref>{{Cite web |last=de Selding |first=Peter |title=Saxavord Spaceport Secures 173 Million in Debt Financing |url=https://www.spaceintelreport.com/saxavord-spaceport-secures-173-million-in-debt-financing-says-uk-launch-support-should-focus-on-commercial-viability/ |publisher=Space Intel Report |date=22 May 2023 |language=en-US}}</ref> Ammo moliyalashtirishning asosiy manbasi oshkor etilmagan. 2023-yil ning 28-iyul kuni Buyuk Britaniya Fuqaro Aviatsiyasi boshqarmasi (CAA) HyImpulse kompaniyasiga 2023-yilning 1-dekabridan, 2024-yilning 30-noyabrigacha ''SaxaVord'' kosmodromidan ilk marotaba ''SR75'' raketasini uchirishga ruxsat berdi.<ref name="HyImpulse SR75">{{cite web |last1=Parsonson |first1=Andrew |title=HyImpulse to Debut SR75 Rocket No Earlier than December 1 |url=https://europeanspaceflight.com/hyimpulse-to-debut-sr75-rocket-no-earlier-than-december-1/ |website=European Spaceflight |access-date=12 September 2023 |ref=HyImpulse SR75 |date=17 August 2023}}</ref> Buyuk Britaniya Fuqaro Aviatsiyasi boshqarmasi (CAA) 2023-yilning 17-dekabrida SaxaVord kosmodromiga yiliga 30 tagacha parvozlarni amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyaga ega boʻldi va bu bilan „Gʻarbiy Yevropadagi birinchi toʻliq [[Litsenziya|litsenziyalashtirilgan]] vertikal kosmodrom“ga aylandi.<ref>{{Cite news |date=2023-12-17 |title=Shetland is first UK spaceport for vertical rocket launches |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/uk-scotland-north-east-orkney-shetland-67741864 |access-date=2023-12-18}}</ref><ref>[https://www.caa.co.uk/newsroom/news/saxavord-granted-spaceport-licence-by-uk-civil-aviation-authority/ SaxaVord granted spaceport licence by UK Civil Aviation Authority] UK Civil Aviation Authority, 2023-22-17.</ref> == Manbalar == <references /> [[Turkum:Raketalar]] [[Turkum:Shvetsiya]] [[Turkum:Orollar]] [[Turkum:Buyuk Britaniya]] [[Turkum:Kompaniyalar]] [[Turkum:Yevropa Ittifoqi]] 3pc9alp2zsf1j2885hb8ybpkswyjydb 0 1074920 6221622 6083954 2026-08-01T03:56:12Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221622 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Raumbediengerät.jpg|thumb|Xona nazorat qilish qurilmasi]] [[Fayl:CITIB-AMX.jpg|thumb|CITIB-AMX boshqaruv paneli]] [[Fayl:NestLearningThermostat2.JPG|thumb|Nest oʻquv termostati ob-havoning energiya isteʼmoliga taʼsirini koʻrsatadi]] [[Fayl:Ring_video_doorbell.jpg|thumb|Wi-Fi kamerali eshik video qoʻngʻirogʻi]] [[Fayl:August_2nd-gen_smart_lock.jpg|thumb|August Home aqlli qulfi]] '''Uyni avtomatlashtirish''' yoki '''domotiklar''' <ref name="t3">{{Yangiliklar manbasi |last=Hill |first=Jim |date=12 September 2015 |title=The smart home: a glossary guide for the perplexed |language=en |work=T3 |url=http://www.t3.com/features/the-smart-home-guide |access-date=27 March 2017}}</ref> – uy uchun moʻljallangan avtomatlashtirish tizimi. Uyni [[Avtomatika|avtomatlashtirish]] tizimi chiroqlar, havo harorati, koʻngilochar tizimlar va jihozlar kabi uy atributlarini kuzatib boradi va/yoki nazorat qiladi. Ulardan tashqari kirishni boshqarish va signalizatsiya tizimlari kabi uy xavfsizligini ham oʻz ichiga olishi mumkin. '''Aqlli uy''' iborasi internetga kirish imkoniga ega boʻlgan uyni avtomatlashtirish qurilmalarini nazarda tutadi. Uyni avtomatlashtirish faqat internetga kirish imkoniga ega boʻlganlarni emas, balki simsiz radio signallari orqali kuzatilishi yoki boshqarilishi mumkin boʻlgan ''har qanday'' qurilmani oʻz ichiga oladi. Internetga ulanganda uy sensorlari va faollashtirish moslamalari [[buyumlar interneti]]ning („IoT“) muhim tarkibiy qismi hisoblanadi. Uyni avtomatlashtirish tizimi odatda kerakli qurilmalarni aqlli uy markaziga (baʼzan „shlyuz“ deb ataladi) ulaydi. Tizimni boshqarish uchun foydalanuvchi interfeysi devorga oʻrnatiladigan terminallar, planshet yoki stol kompyuterlari, mobil telefon ilovasi yoki Internet orqali uzoqdan foydalanish imkonini beruvchi veb-interfeysdan foydalanadi. == Tarixi == Uyni avtomatlashtirishning ilk bosqichlari inson mehnatini yengillashtiradigan mashinalardan boshlangan. 1900-yillarda elektr energiyasini taqsimlash orqali<ref name="gerhart">{{Kitob manbasi |edition=1 |title=Home Automation & Wiring |url=https://archive.org/details/homeautomationwi0000gerh |publisher=McGraw-Hill/TAB Electronics |date=1999-03-31 |location=New York |isbn=978-0-07-024674-4 |language=en}}</ref> elektr yoki gaz bilan mustaqil ishlaydigan maishiy texnikalar paydo boʻldi. [[Kir yuvish mashinasi|Kir yuvish mashinalari]] (1904), suv isitgichlari (1889), [[Muzlatgich]]lar (1913), [[Tikuv mashinasi|tikuv mashinalari]], idish yuvish mashinalari va kiyim quritgichlar kabi inson mehnatini yengillashtiradigan qurilmalar dunyo yuzini koʻrdi. 1975-yilda birinchi umumiy maqsadga ega uyni avtomatlashtirish tarmogʻi texnologiyasi X10 ishlab chiqildi. Bu texnologiya elektron qurilmalar uchun aloqa protokoli hisoblanadi. Asosan signallash va boshqarish uchun [[elektr tokini uzatish]] simlaridan foydalanadi. 2012-yilga kelib, ABI Research tadqiqotlariga koʻra, [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Qoʻshma Shtatlarda]] 1,5 million uyni avtomatlashtirish tizimi oʻrnatildi<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.abiresearch.com/press/15-million-home-automation-systems-installed-in-th/ |sarlavha=1.5 Million Home Automation Systems Installed in the US This Year |ish=ABI Research |sana=November 19, 2012 |qaralgan sana=2016-11-22}}</ref>. Statista tadqiqotiga koʻra<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.statista.com/outlook/279/109/smart-home/united-states |sarlavha=Smart Home - United States {{!}} Statista Market Forecast |ish=Statista |til=en |qaralgan sana=2019-11-07 |arxivsana=2021-01-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210129095347/https://www.statista.com/outlook/279/109/smart-home/united-states }}</ref>, 2018-yil oxirigacha AQSh uylarida 45 milliondan ortiq aqlli uy qurilmalari oʻrnatildi<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.forbes.com/sites/forbesagencycouncil/2018/09/24/the-impact-of-the-digital-revolution-on-the-smart-home-industry/ |sarlavha=The Impact Of The Digital Revolution On The Smart Home Industry |muallif=Caccavale |ism=Michael |ish=Forbes |sana=September 24, 2018 |til=en |qaralgan sana=2019-11-07}}</ref>. „''Domotik''“ soʻzi [[Lotin tili|lotincha]] uy (''domus'') va ''[[robototexnika]]'' soʻzlarining qisqartmalaridan olingan<ref name="t3"/>. „Aqlli uy“dagi aqlli soʻzi tizimning oʻz qurilmalari holatidan xabardor boʻlishini anglatadi va axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) protokoli va buyumlar interneti (IoT) orqali amalga oshiriladi<ref name=":1">{{Kitob manbasi |last=Mandula |first=K. |title=2015 International Conference on Control, Instrumentation, Communication and Computational Technologies (ICCICCT) |chapter=Mobile based home automation using Internet of Things(IoT) |date=December 2015 |chapterurl=https://ieeexplore.ieee.org/document/7475301 |pages=340–343 |doi=10.1109/ICCICCT.2015.7475301 |isbn=978-1-4673-9825-1}}</ref>. == Ilovalar va texnologiyalar == Uyni avtomatlashtirish turli sohalarda keng tarqalgan, jumladan: * Isitish, shamollatish va sovutish (HVAC): oddiy va qulay foydalanuvchi interfeysini oʻz ichiga olgan Internet orqali barcha uy energiya monitorlarini masofadan boshqarishi mumkin<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Preville |first=Cherie |date=26 Aug 2013 |title=Control Your Castle: The Latest in HVAC Home Automation |work=ACHRNews |url=http://www.achrnews.com/articles/124160-control-your-castle-the-latest-in-hvac-home-automation |access-date=15 Jun 2015 |ref=ACHRNews}}</ref> <ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Asadullah |first=Muhammad |date=22 Dec 2016 |title=An Overview of Home Automation Systems |pages=27–31 |work=Conference Paper |publisher=IEEE |doi=10.1109/ICRAI.2016.7791223 |isbn=978-1-5090-4059-9 |ref=IEEE}}</ref>. * Chiroqlarni boshqarish tizimi: bir yoki bir nechta markaziy hisoblash qurilmalaridan foydalangan holda turli xil yoritish tizimining kirish va chiqishlari oʻrtasidagi aloqani oʻz ichiga olgan „aqlli“ tarmoq. * Uy egasi borligini aniqlovchi boshqaruv tizimi: aqlli hisoblagichlar<ref>{{Cite journal|last=Jin|first1=M.|last2=Jia|first2=R.|last3=Spanos|first3=C.|date=2017-01-01|title=Virtual Occupancy Sensing: Using Smart Meters to Indicate Your Presence|journal=IEEE Transactions on Mobile Computing|volume=PP|issue=99|pages=3264–3277|doi=10.1109/TMC.2017.2684806|issn=1536-1233|arxiv=1407.4395}}</ref> va CO<sub id="mwbQ">2</sub> kabi datchiklari ekologik sensorlar<ref>{{Cite journal|last=Jin|first1=M.|last2=Bekiaris-Liberis|first2=N.|last3=Weekly|first3=K.|last4=Spanos|first4=C. J.|last5=Bayen|first5=A. M.|date=2016-01-01|title=Occupancy Detection via Environmental Sensing|journal=IEEE Transactions on Automation Science and Engineering|volume=PP|issue=99|pages=443–455|doi=10.1109/TASE.2016.2619720|issn=1545-5955}}</ref> yordamida uyda kim borligini aniqlash va avtomatik energiya tejash yoki qulaylikni oshirish uchun javoblarni faollashtirish mumkin. * Qurilmani boshqarish va aqlli tarmoq hamda aqlli hisoblagich bilan integratsiya, masalan, kir yuvish mashinalarini ishlatish uchun kunning oʻrtasida quyosh panelinidan foydalanish<ref name="BERGU14">{{Kitob manbasi |last=Berger, Lars T. |date=February 2014 |title=Smart Grid Applications, Communications, and Security |publisher=CRC Press |series=Devices, Circuits, and Systems |isbn=978-1-4665-5752-9 |url=http://eu.wiley.com/WileyCDA/WileyTitle/productCd-1118004396.html}}</ref> <ref>{{Veb manbasi |url=http://energy.gov/energysaver/tips-smart-appliances |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150929063327/http://energy.gov/energysaver/tips-smart-appliances |arxivsana=2015-09-29 |sarlavha=Tips: Smart Appliances {{!}} Department of Energy |ish=energy.gov |qaralgan sana=2016-04-20}}</ref>. * Uy robotlari va xavfsizlik: uyni avtomatlashtirish tizimi bilan birlashtirilgan maishiy xavfsizlik tizimi Internet orqali xavfsizlik kameralarini masofadan kuzatish yoki kirishni boshqarish, barcha eshik va derazalarni markaziy qulflash kabi qoʻshimcha xizmatlarni taqdim etishi mumkin<ref>{{Veb manbasi |muallif=Griffiths |ism=Melanie |sarlavha=Smart Home Security |url=http://www.homebuilding.co.uk/smart-security-and-alarms/ |ish=Homebuilding & Renovating |qaralgan sana=27 February 2012 |sana=June 2016}}</ref>. * Kir yuvish mashinasi, oʻzini oʻzi yotqizuvchi krovat * Ichki joylashuv tizimlari (IPS). * Qariyalar va nogironlar uchun uyni avtomatlashtirish. * [[Uy hayvonlari]] va chaqaloqlarni parvarish qilish, ularning harakatlariga ruxsatlarni boshqarish<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2017-04-06 |title=Sure Flap - Smart Cat Flap Coming Soon! - News - Smart Home Geeks |language=en-GB |work=Smart Home Geeks |url=https://www.smarthomegeeks.co.uk/news/smart-cat-flap/ |access-date=2017-08-11 |archive-date=2017-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170811183408/https://www.smarthomegeeks.co.uk/news/smart-cat-flap/ |url-status=dead }}</ref>. * Havo sifatini nazorat qilish (ichki va [[Havoning ifloslanishi|tashqi]]). Masalan, Air Quality Egg uydagi odamlar tomonidan shahardagi havo sifati va ifloslanish darajasini kuzatish va ifloslanish xaritasini yaratish uchun ishlatiladi<ref>{{Cite journal|last=Kamel Boulos|first1=Maged N|last2=Al-Shorbaji|first2=Najeeb M|title=On the Internet of Things, smart cities and the WHO Healthy Cities|journal=International Journal of Health Geographics|date=2014|volume=13|issue=1|pages=10|doi=10.1186/1476-072x-13-10|pmid=24669838|pmc=3987056}}</ref>. * Aqlli oshxona, [[Smart-muzlatgich|muzlatgich]] inventarizatsiyasi, tayyor pishirish dasturlari, pishirishni kuzatish va boshqalar. * [[Amazon Aleksa|Amazon Alexa]] yoki Google Nest kabi ovozli boshqaruv qurilmalari maishiy texnika yoki tizimlarni boshqarish uchun ishlatiladi. == Amalga oshirish == [[Fayl:Cat_feeder.jpg|thumb| Internetga ulangan mushuklarni oziqlantiruvchi qurilma]] 2011-yilda Microsoft Research kompaniyasi uyni avtomatlashtirishga egalik qilishning xarajati yuqori boʻlishi, oʻzaro bogʻlangan qurilmalarning moslashuvchan emasligi va boshqaruvning yomonligini oʻz ichiga olishi mumkinligini aniqladi<ref name=":0">{{Cite journal|last=Brush|first1=A. J.|last2=Lee|first2=Bongshin|author2-link=Bongshin Lee|last3=Mahajan|first3=Ratul|last4=Agarwal|first4=Sharad|last5=Saroiu|first5=Stefan|last6=Dixon|first6=Colin|date=2011-05-01|title=Home Automation in the Wild: Challenges and Opportunities|url=https://www.microsoft.com/en-us/research/publication/home-automation-in-the-wild-challenges-and-opportunities/|journal=Microsoft Research}}</ref>. Uyni avtomatlashtirish tizimini loyihalashtirish va yaratishda muhandislar bir qancha omillarni hisobga oladi, jumladan, qurilmalarni qanchalik yaxshi nazorat qilish va boshqarish mumkinligi, isteʼmolchi uchun oʻrnatish va foydalanish qulayligi, arzonligi, tezligi, xavfsizligi va muammolarni tahlil qilish qobiliyati<ref>{{Cite journal|last=Sriskanthan|first1=N.|last2=Tan|first2=F.|last3=Karande|first3=A.|date=August 2002|title=Bluetooth based home automation system|url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S014193310200039X|journal=Microprocessors and Microsystems|language=en|volume=26|issue=6|pages=281–289|doi=10.1016/S0141-9331(02)00039-X}}</ref>. iControl izlanishlari shuni koʻrsatdiki, mijozlar texnik innovatsiyalardan koʻra foydalanish qulayligini birinchi oʻringa qoʻyishadi va mijozlar yangi ulangan qurilmalar ajoyib xususiyatlarga ega ekanligini tan olishsa ham, hali oʻz uylarida ulardan foydalanishga tayyor emas<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=2015 State of the Smart Home Report |url=https://www.ajperri.com/wp-content/uploads/2018/01/b0168809-7f07-40be-9a9c-aac85cca76d2-150716032045-lva1-app6891.pdf |qaralgan sana=5 November 2020 |ish=iControl Networks |arxivsana=29 June 2021 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210629133808/https://www.ajperri.com/wp-content/uploads/2018/01/b0168809-7f07-40be-9a9c-aac85cca76d2-150716032045-lva1-app6891.pdf}}</ref>. Tarixdan maʼlumku tizimlar toʻliq tizimlar sifatida sotilgan, yaʼni mijoz butun tizim uchun bitta sotuvchiga, shu jumladan apparat, aloqa protokoli, markaziy blok va foydalanuvchi interfeysiga ega. Hozirda xususiy apparat oʻrniga yoki ular bilan ishlatilishi mumkin boʻlgan ochiq apparat va [[Ochiq manbali dastur|ochiq kodli dasturiy taʼminot]] tizimlari mavjud<ref name=":0"/>. Ushbu tizimlarning koʻpchiligi Arduino yoki Raspberry Pi kabi isteʼmolchi elektronikasi bilan interfeysga ega boʻlib, ularga onlayn va koʻpgina elektronika doʻkonlarida osongina kirish mumkin<ref>{{Kitob manbasi |last=Rout |first=Kshirod Kumar |title=2018 International Conference on Recent Innovations in Electrical, Electronics & Communication Engineering (ICRIEECE) |chapter=Design and Implementation of an Internet of Things based Prototype for Smart Home Automation System |date=July 2018 |chapterurl=https://ieeexplore.ieee.org/document/9008410 |location=Bhubaneswar, India |publisher=IEEE |pages=67–72 |doi=10.1109/ICRIEECE44171.2018.9008410 |isbn=978-1-5386-5995-3}}</ref>. Bundan tashqari, uyni avtomatlashtirish qurilmalari Bluetooth orqali mobil telefonlar bilan tobora koʻproq interfeysga ega boʻlib, foydalanuvchi uchun narxni oshirish va moslashtirish imkonini beradi<ref name=":1"/>. == Tanqid va qarama-qarshiliklar == Uy avtomatlashtirish platforma boʻlinishi va texnik standartlarning yoʻqligi bilan bogʻliq muammolarga duch keladi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2016-02-25 |title=IoT experts fret over fragmentation |language=en-US |work=Mobile World Live |url=http://www.mobileworldlive.com/mwc16-articles/iot-experts-fret-over-fragmentation/ |access-date=2016-11-22 |archive-date=2016-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160924093148/http://www.mobileworldlive.com/mwc16-articles/iot-experts-fret-over-fragmentation/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2016-02-19 |title=Fragmentation is the enemy of the Internet of Things |work=Qualcomm |url=https://www.qualcomm.com/news/onq/2016/02/19/fragmentation-enemy-internet-things |access-date=2016-11-22}}</ref> <ref>{{Veb manbasi |url=http://www.mckinsey.com/industries/semiconductors/our-insights/internet-of-things-opportunities-and-challenges-for-semiconductor-companies |sarlavha=Internet of Things: Opportunities and challenges for semiconductor companies |ish=McKinsey & Company |qaralgan sana=2016-11-22}}</ref> <ref>{{Veb manbasi |url=http://www.arm.com/zh/files/event/ATF2015SZ_A6_Thundersoft.pdf |sarlavha=IOT Brings Fragmentation in Platform |qaralgan sana=2018-03-19 |arxivsana=2016-10-07 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20161007092545/http://www.arm.com/zh/files/event/ATF2015SZ_A6_Thundersoft.pdf}}</ref> <ref>{{Veb manbasi |url=https://www.w3.org/Talks/2016/04-27-countering-fragmentation.pdf |sarlavha=Countering Fragmentation with the Web of Things}}</ref> <ref>{{Veb manbasi |muallif=Steve Kovach |url=http://www.businessinsider.com/android-fragmentation-report-2013-7 |sarlavha=Android Fragmentation Report |ish=Business Insider |sana=July 30, 2013 |qaralgan sana=October 19, 2013}}</ref>. Bu turli uy avtomatlashtirish qurilmalarining apparat va dasturiy taʼminot farqlari sababli bir xil ishlaydigan dasturlarni ishlab chiqishni qiyinlashtiradi<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.linux.com/news/who-needs-internet-things |sarlavha=Who Needs the Internet of Things? |ish=Linux.com |ism=Eric |muallif=Brown |sana=September 13, 2016 |qaralgan sana=2016-11-22}}</ref>. Mijozlar oʻzlarining buyumlar interneti kelajagini maxsus dasturiy yoki apparat protokollariga ishonib topshirishdan ikkilanadi, chunki bunday protokollar eskirishi yoki moslashuvchanlik va bir-biri bilan bogʻlanish imkoniyatlarini yoʻqotishi mumkin<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.linux.com/NEWS/21-OPEN-SOURCE-PROJECTS-IOT |sarlavha=21 Open Source Projects for IoT |ish=Linux.com |sana=20 September 2016 |qaralgan sana=2016-11-22}}</ref>. Uyni avtomatlashtirish qurilmalarining tabiati xavfsizlik, maʼlumotlarning xavfsizligi va maxfiyligi uchun muammo boʻlishi mumkin, chunki asosiy operatsion tizimda topilgan xatolarga kiritilgan tuzatishlar eski va arzonroq qurilmalar foydalanuvchilariga yetib bormaydi<ref name="Goodbye, Android">{{Veb manbasi |url=http://motherboard.vice.com/read/goodbye-android |sarlavha=Goodbye, Android |ish=Motherboard |nashriyot=Vice |muallif=Franceschi-Bicchierai |ism=Lorenzo |sana=July 29, 2015 |qaralgan sana=August 2, 2015 |arxivsana=2017-01-30 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170130105450/http://motherboard.vice.com/read/goodbye-android }}</ref> <ref>{{Veb manbasi |url=http://www.zdnet.com/article/the-android-toxic-hellstew-survival-guide/ |sarlavha=The Android 'toxic hellstew' survival guide |ish=ZDnet |muallif=Kingsley-Hughes |ism=Adrian |sana=June 9, 2014 |qaralgan sana=August 2, 2015}}</ref>. Bir nechta tadqiqotchilarning fikricha, sotuvchilar eski qurilmalarni tuzatishlar va yangilanishlar bilan qoʻllab-quvvatlamasligi faol qurilmalarning 87% dan koʻprogʻini himoyasiz qoldiradi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.zdnet.com/article/android-security-a-market-for-lemons-that-leaves-87-percent-insecure/ |sarlavha=Android security a 'market for lemons' that leaves 87 percent vulnerable |sana=2015-10-13 |ish=zdnet.com |nashriyot=[[ZDNet]] |ism=Liam |muallif=Tung |qaralgan sana=2015-10-14}}</ref> <ref>{{Kitob manbasi |url=https://www.cl.cam.ac.uk/~drt24/papers/spsm-scoring.pdf |publisher=[[Department of Computer Science and Technology, University of Cambridge|Computer Laboratory, University of Cambridge]] |doi=10.1145/2808117.2808118 |first=Daniel R. |title=Proceedings of the 5th Annual ACM CCS Workshop on Security and Privacy in Smartphones and Mobile Devices - SPSM '15 |pages=87–98 |last=Thomas |accessdate=2015-10-14 |year=2015 |isbn=978-1-4503-3819-6}}</ref>. Ijara oluvchilar tomonidan uy egalarining avtomatlashtirilgan texnologiyalarni joriy qilishi ham muammolarni keltirib chiqaradi<ref>{{Veb manbasi |muallif=Ng |ism=Alfred |sarlavha=Your landlord turns your apartment into a smart home. Now what? |url=https://www.cnet.com/news/your-landlord-turns-your-apartment-into-a-smart-home-now-what/ |sana=March 7, 2019 |qaralgan sana=2020-10-02 |ish=CNET |til=en}}</ref>. Bu muammolar orasida zaif simsiz ulanishlar tufayli eshik yoki jihozlarning ishlamasligi, uy egasi tomonidan saqlanadigan eshik kodlarining xavfsizligi hamda aqlli uy texnologiyalari orqali shaxsiy hayotga boʻladigan tajovuzlar bor. Tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, foydalanuvchilar avtomatlashtirilgan qurilmalarni kundalik hayotiga integratsiya qilishda muammolarga duch keladi. Foydalanuvchilar murakkab tizimlardandan koʻra „ulab foydalan“ (plug and play) yechimlariga ustuvorlik berishadi<ref name=":2">{{Kitob manbasi |last=Kaaz |first=Kim J. |title=2017 IEEE Symposium on Visual Languages and Human-Centric Computing (VL/HCC) |chapter=Understanding user perceptions of privacy, and configuration challenges in home automation |date=October 2017 |chapterurl=https://ieeexplore.ieee.org/document/8103482 |location=Raleigh, NC |publisher=IEEE |pages=297–301 |doi=10.1109/VLHCC.2017.8103482 |isbn=978-1-5386-0443-4}}</ref>. Bir tadqiqotda qurilmalar aslida qanday ishlashini hisobga olgan holda foydalanuvchilar tomonidan yaratilgan aqlli modellarda katta boʻshliqlar mavjudligi aniqlandi<ref name=":2" />. Xususan, natijalar aqlli qurilmalar tomonidan toʻplangan maʼlumotlar qayerda saqlanishi va qanday ishlatilishi bilan bogʻliq koʻplab notoʻgʻri tushunchalar mavjudligini koʻrsatdi<ref name=":2" />. Masalan, aqlli chiroqni oʻrnatishida, bir ishtirokchi oʻz iPadining yorugʻlikka toʻgʻridan-toʻgʻri aloqasi borligini, uni yoqish yoki oʻchirish kerakligini aytadi deb oʻylaydi<ref name=":2" />. Aslida, iPad kompaniya tomonidan ishlatiladigan bulut tizimiga (Hue Bridge) signal yuboradi, keyin u toʻgʻridan-toʻgʻri qurilmaga signal yuboradi<ref name=":2" />. Bu soha rivojlanishda davom etmoqda va qurilmalarning tabiati doimiy oʻzgarishda. Texnologlar xavfsizlik protokollarini yaxshilash ustida ishlayotgan boʻlsalar-da, isteʼmolchilar ham ushbu qurilmalar qanday ishlashini va ularni oʻz uylariga joriy qilish oqibatlarini yaxshiroq tushunishga muhtoj. == Taʼsiri == Uyni avtomatlashtirish energiyani tejash va samarali boshqarish imkoniyatlarini yaratadi<ref name=":3">{{Cite journal|last=Risteska Stojkoska|first1=Biljana L.|last2=Trivodaliev|first2=Kire V.|date=January 2017|title=A review of Internet of Things for smart home: Challenges and solutions|url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S095965261631589X|journal=Journal of Cleaner Production|language=en|volume=140|pages=1454–1464|doi=10.1016/j.jclepro.2016.10.006}}</ref>. Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini (AKT) qayta tiklanuvchi energiya tizimlari, masalan, quyosh yoki shamol energiyasi bilan integratsiya qilish orqali uylar energiyani tejash yoki maʼlum qurilmalar uchun sarflash haqida oʻz-oʻzidan qaror qabul qilishi mumkin<ref name=":3" />. Tadqiqotchilar uy ichidagi mijozlar faoliyatiga oid sensorlar maʼlumotlaridan isteʼmolchilar ehtiyojlarini oldindan aniqlash va energiya isteʼmolini muvozanatlash uchun foydalanishni taklif qilishadi<ref>{{Kitob manbasi |last=Heierman |first=E.O. |title=Third IEEE International Conference on Data Mining |chapter=Improving home automation by discovering regularly occurring device usage patterns |date=2003 |chapterurl=https://ieeexplore.ieee.org/document/1250971 |location=Melbourne, FL, USA |publisher=IEEE Comput. Soc |pages=537–540 |doi=10.1109/ICDM.2003.1250971 |isbn=978-0-7695-1978-4}}</ref>. Uyni avtomatlashtirish oilaning xavfsizligi bilan bogʻliq katta imkoniyatlarga ega. 2015-yilda iControl tomonidan oʻtkazilgan soʻrov natijalariga koʻra, aqlli va internetga ulangan qurilmalarga boʻlgan talabning asosiy omillari avvalambor „shaxsiy va oilaviy xavfsizlik“, soʻng esa „energiya tejamkorligidir“<ref>{{Kitob manbasi |last=Kaaz |first=Kim J. |title=2017 IEEE Symposium on Visual Languages and Human-Centric Computing (VL/HCC) |chapter=Understanding user perceptions of privacy, and configuration challenges in home automation |date=October 2017 |chapterurl=https://ieeexplore.ieee.org/document/8103482 |location=Raleigh, NC |publisher=IEEE |pages=297–301 |doi=10.1109/VLHCC.2017.8103482 |isbn=978-1-5386-0443-4}}</ref>. Uyni avtomatlashtirish turli xil aqlli xavfsizlik tizimlari va kuzatuv sozlamalarini oʻz ichiga oladi. Bu mijozlarga uzoqda boʻlganlarida oʻz uylarini kuzatish va biron bir hodisa sodir boʻlgan taqdirda oila aʼzolariga ushbu maʼlumotlardan foydalanish imkonini beradi. Raqobatchi sotuvchilar koʻp boʻlsa-da, ochiq kodli tizimlarga nisbatan talab ortyapti. Lekin, uyni avtomatlashtirishning hozirgi holati bilan bogʻliq muammolar mavjud, masalan standartlashtirilgan xavfsizlik choralari yoʻqligi va eski qurilmalarning yangilanmasligi. Uyni avtomatlashtirish shaxsiy xavfsizlik maqsadida oila aʼzolari yoki kerakli shaxslar oʻrtasida maʼlumotlarni almashish uchun yuqori imkoniyatga ega va kelajakda atrof-muhitga ijobiy taʼsir koʻrsatadigan energiya tejash usullarini koʻpaytirishi mumkin. == Galereya == <gallery> Fayl:Patch_Panel.jpg|alt=Domestic patch panel, unstructured|Tuzilmagan panel </gallery> == Yana qarang == * [[Aqlli qurilma]] * [[Aqlli kalonka]] * [[Buyumlar interneti]] == Manbalar == {{Manbalar|30em}} == Havolalar == * {{Commons category-inline}} [[Turkum:Uyni avtomatlashtirish| ]] [[Turkum:Bino muhandisligi]] [[Turkum:Avtomatika]] lae66ruz88gx2g86d2nu29wtgvft2er 0 1076078 6221654 6123107 2026-08-01T07:09:51Z InternetArchiveBot 58913 2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221654 wikitext text/x-wiki {{Jurnalist bilgiqutisi|ismi=Vasiliy Utkin|tugʻilgan_sanasi={{tugʻilgan sanasi|1972|03|06}}|vafot_sanasi={{vafot sanasi va yoshi|2024|03|19|1972|03|06}}|tugʻilgan joyi=Balashikha, Moskva viloyati|tasvir=Utkin 2019.jpg|vafot etgan joyi=Moskva, Rossiya}}'''Vasiliy Vyacheslavovich Utkin''' ({{lang-ru|Василий Вячеславович Уткин}}; 6-mart 1972-yil – 19-mart 2024-yil) – rossiyalik sport muxbiri, [[muallif]], „[[Football Club (TV show)|Futbol klubi]]“ telekoʻrsatuvining [[boshlovchi]]si, tele va radio boshlovchisi, koʻngilochar, [[aktyor]] va Rossiyaning [[:ru:Sports.ru|Sports.ru]] sport veb-saytining ham egasi boʻlgan<ref>{{Veb manbasi |url=http://runetologia.podfm.EN/43/ |sarlavha=Unitology: General Director Sports.ru Dmitry Navosha |sana=August 4, 2009 |qaralgan sana=2011-12-21 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20120415053839/http://runetologia.podfm.ru/43 |arxivsana=April 15, 2012}}</ref>. == Biografiyasi == U 2010-yil 1-sentabrda NTV Plus sport kanallari bosh muharriri etib tayinlangan va [[Match TV]]<nowiki/>ga qayta tuzilmaguncha bu lavozimda ishlagan<ref>[http://www.televesti.ru/sport-tv/5609-utkin-naznachen-glavnym-redaktorom-sportivnyx.html Utkin appointed chief editor of sports channels NTV-Plus] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20131029204818/http://www.televesti.ru/sport-tv/5609-utkin-naznachen-glavnym-redaktorom-sportivnyx.html |date=2013-10-29 }} // televesti.ru, 31.08.2010</ref>. Utkin 2015-yilda Tina Kandelaki bilan ishlashdan bosh tortgach, Match TV telekanalini tark etgan<ref>[https://www.topnews.ru/news_id_80619.html Vasiliy Utkin otkazalsya rabotat pod rukovodstvom Kandelaki]</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://regnum.ru/news/2913869.html |sarlavha=«Несчастный, расплывшийся человек» – Соловьёв ответил на слова Уткина |qaralgan sana=2024-03-19 |arxivsana=2020-04-15 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200415075530/https://regnum.ru/news/2913869.html }}</ref>. 2020-yilda uning Rossiyadagi yomon boshqaruv haqidagi qarashlari teleboshlovchi [[Vladimir Solovyov]] tomonidan hujumga uchradi<ref>{{Cite web |url=https://regnum.ru/news/2913869.html |title=«Несчастный, расплывшийся человек» – Соловьёв ответил на слова Уткина |qaralgan sana=2024-03-19 |arxivsana=2020-04-15 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200415075530/https://regnum.ru/news/2913869.html }}</ref>. Utkin shuningdek, hayratlanarli xatti-harakatlari va bayonotlari bilan tanilgan, baʼzilari hatto xalqaro janjallarga sabab boʻlgan<ref name="autogenerated1">[http://www.newsru.com/russia/25oct2013/utkin.html Sports commentator Utkin gave rise to an international scandal said that he would like every day to dip Lukashenko in the toilet]</ref><ref>[http://www.sovsport.ru/news/text-item/556528 Vasily Utkin: Find matching those of my recent replicas to the current BATE absurd]</ref><ref>[http://lenta.ru/columns/2011/07/02/invitation/ Lenta.ru Russia: the Right message]</ref><ref name="autogenerated4">{{Veb manbasi |url=http://www.sports.ru/football/153664869.html |sarlavha=Utkin grabbed a glass of vodka and splashed me in the face |muallif= |sana=17 October 2013 |nashriyot=[[Sports.ru]] |qaralgan sana=2014-06-26 |til=}}</ref><ref>[http://persona.rin.ru/news/241292/f/ntv-pljus-zaschitil-utkina-ot-tereka NTV Plus defended Utkin from the Terek]</ref><ref>[https://vesti.kz/kazfutbol/210338/ Utkin nicknamed FC Astana as „Fart-Woodpeckers“]</ref>. Utkin oʻz faoliyati davomida ikki marta, 2001 va 2019-yillarda ochiq fikrlari uchun hujumga uchragan. Ikkinchi hujum Rossiya terma jamoasining sobiq bosh murabbiyi [[Stanislav Cherchesov]] bilan bogʻlangan<ref>[https://www.novayagazeta.ru/news/2019/04/03/150544-zhurnalist-vasiliy-utkin-rasskazal-o-napadenii-na-nego-v-moskve Jurnalist Utkin rasskazal o napadenii na nego v Moskve]</ref>. == Aktyorlik == Utkin Kvartet I ning „Saylov kuni“ spektaklida va „Saylov kuni“ (2007) va „Saylov kuni 2“ (2016) filmlarida gubernatorlikka nomzod Igor Saplin rolini ijro etgan<ref>[https://kvartet-i.ru/actors Actors] at the official [[Kvartet I]] website (in Russian)</ref><ref>[[imdbname:3547852|Vasiliy Utkin]] at [[IMDb]]</ref>. == Egrisi FK == 2017-yilda Vasiliy Utkin [[Moskva]] havaskor futbol ligasining (HFL) shimoli-sharqiy hududidagi 3-divizionida oʻynaydigan „Egrisi“ (qadimgi [[Gruziya qirolligi|Gruziya qirolligining]] nomi) havaskorlar jamoasining egasiga aylanadi<ref name="aif">{{veb manbasi |url=https://aif.ru/s/sport/person/kak_vasiliy_utkin_stal_vladelcem_futbolnogo_kluba |sarlavha=Как Василий Уткин стал владельцем футбольного клуба? |familiya= |ism= |sana=20.04.2019 |vebsayt=aif.ru |nashriyot=Аргументы и Факты |qaralgan sana=20.03.24 |iqtibos= }}{{Oʻlikhavola|date=avgust 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Utkin AiF nashriga bergan interyusida quyidagilarni aytadi: {{Cquote|Ha, men bu klubni oʻz mablagʻim evaziga qoʻllab-quvvatlayman. Albatta, men mashgʻulot oʻtkazmayman. Bizda yosh murabbiy bor. Jamoa asosan yoshlardan iborat. Ulardan baʼzilari talabalardir. Bizning darvozabon esa, IT-biznes sohasi bilan shugʻullanadi. Biz ataylab futbolchilarga maosh toʻlamaymiz – hamma bir gʻoya uchungina oʻynaydi. Ammo ularda sifatli mashgʻulotlar uchun zarur boʻlgan hamma narsa mavjud. Jamoa 3-diviziondan 2-ligaga oʻtayotgan vaqtda jamoa bilan shugʻullanishni boshladim. Bu yil esa biz 1-diviziondamiz, u yerda yirik hisobda peshqadamlik qilmoqdamiz. Maqsad oliy havaskorlar ligasiga chiqish va u yerda pullik oʻyinchilarsiz va sobiq profissional futbolchilarsiz gʻalaba qozonish mumkinligini koʻrsatish. Nima uchun menga klub kerak edi? Birinchidan, men endi yoshlar qanday musiqa tinglashini bilaman. Ikkinchidan, bu juda qiziqarli faoliyat.|4=Vasiliy Utkin<ref name="aif" />}} 2018-yil yozda Utkin jamoani ushlab turish uchun 1,5 million [[rubl]] sarflaydi. Ushbu mablagʻ uskunalar, liga toʻlovlari, maydonlarni ijaraga olish, hakamlar xizmatlari va boshqalarga sarflangan<ref name="aif" />. == Vafoti == Vasily Utkin 2024-yil 19-mart kuni 52 yoshida<ref>[https://www.fontanka.ru/2024/03/19/73354247/ Umer sportivniy jurnalist Vasiliy Utkin] {{In lang|ru}}</ref> Moskvadagi Pirogov kasalxonasida vafot etdi<ref>{{Veb manbasi |url=https://meduza.io/news/2024/03/19/umer-vasiliy-utkin |sarlavha=Умер Василий Уткин |muallif= |ism= |sana=19 March 2024 |ish=meduza.io |nashriyot=Meduza |qaralgan sana=19 March 2024 |iqtibos=}}</ref>. Oʻlimning dastlabki sababi oʻpka [[Emboliya|emboliyasi]] edi. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [http://vasiliyutkin.ru Vasily Utkinning rasmiy sayti] * [http://www.sports.ru/conference/utkin?action=author Vasiliy Utkinning avtobiografiyasi] * [http://www.sports.ru/conference/utkin Sport.ru saytida konferensiya Vasiliy Utkin] * {{Twitter}} * [http://kommersant.ru/doc/288522?isSearch=True Vasiliy Utkin orqadan hujum qilindi] {{Tashqi havolalar}} [[Turkum:1972-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:2024-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:Rossiyalik jurnalistlar]] s4b45z0vwloj7y38pp5fp01n982w0bz 0 1083852 6221646 6082685 2026-08-01T05:51:10Z AnvarxonM 75105 6221646 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Lamine Yamal | tasvir = Lamine Yamal France v Spain 7.24.26-142.jpg | izoh = | toʻliqism = Lamine Yamal Nasraoui Ebana | tavallud_sana = {{Birth date and age|2007|7|13|df=y}}<ref name=fcb>{{Cite web |title=Lamine Yamal |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/barca-b/players/3673478/ |access-date=2024-03-28 |website=www.fcbarcelona.com |language=en}}</ref> | tavallud_joyi = [[Esplugues de Llobregat]], Ispaniya | boʻyi = {{height|m=1.78}}<ref name=fcb /> | pozitsiya = [[Yarim himoyachi]] | joriyklub = [[FC Barcelona|Barcelona]] | klubraqami = 10 | yoshlikyillari1 = 2013—2023 | yoshlikklublari1 = [[FC Barcelona (yoshlar)|Barcelona]] | yillar1 = 2023 | klublar1 = [[:en:FC Barcelona Atlètic|Barcelona B]] | isht1 = 1 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2023— | klublar2 = [[FC Barcelona|Barcelona]] | isht2 = 101 | gollar2 = 30 | milliyyillar1 = 2021 | milliyjamoa1 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (15 yoshgacha)|Ispaniya U15]] | milliyisht1 = 4 | milliygollar1 = 1 | milliyyillar2 = 2022 | milliyjamoa2 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (16 yoshgacha)|Ispaniya U16]] | milliyisht2 = 6 | milliygollar2 = 3 | milliyyillar3 = 2022—2023 | milliyjamoa3 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|Ispaniya U17]] | milliyisht3 = 10 | milliygollar3 = 8 | milliyyillar4 = 2022 | milliyjamoa4 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (19 yoshgacha)|Ispaniya U19]] | milliyisht4 = 1 | milliygollar4 = 0 | milliyyillar5 = 2023— | milliyjamoa5 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] | milliyisht5 = 33 | milliygollar5 = 7 | club-update = 2026-yil 22-aprel | ntupdate = 2025-yil 7-sentyabr | medaltemplates = {{MedalSport|Men's [[Association football|football]]}} {{MedalCountry|{{fb|ESP}}}} {{MedalCompetition|[[FIFA World Cup]]}} {{Medal|Gold|[[FIFA World Cup 2026|2026 Canada–Mexico–US]]}} {{MedalCompetition|[[UEFA European Championship]]}} {{Medal|Gold|[[UEFA Euro 2024|2024 Germany]]|}} {{Medal|Comp|[[UEFA Nations League]]}} {{Medal|RU|[[2025 UEFA Nations League Finals|2025 Germany]]|}} | modul = {{Shaxsiyat bilgiqutisi|embed=yes | imzosi = File:Lamine Yamal (Signature).svg | signature_alt = Lamine Yamal signature}} }} '''Lamine Yamal Nasraoui Ebana''' (2007-yil 13-iyulda tugʻilgan) – ispaniyalik professional futbolchi, La Liga klubi Barselona va Ispaniya terma jamoasida qanot himoyachisi. U dunyoning eng yaxshi yosh futbolchilaridan biri sifatida eʼtirof etilgan. „Barselona“ning yoshlar akademiyasi „La Masia“ tarbiyalanuvchisi Yamal 2023 yilda 15 yoshida asosiy jamoada debyut qilgan. U tezda oʻzini „Barselona“ning ajralmas futbolchisi sifatida koʻrsatdi va keyingi yili Kopa kubogi bilan taqdirlandi. Yamal Ispaniyani turli yoshlar toifalarida xalqaro miqyosda himoya qilgan va 2023-yilda kattalar jamoasida debyut qilgan va 16 yoshida mamlakatni himoya qilgan va gol urgan eng yosh oʻyinchi boʻlgan. U UEFA Evro-2024 uchun tanlangan boʻlib, Ispaniyaning toʻrtinchi chempionligini qoʻlga kiritishda muhim rol oʻynadi, shuningdek, turnirning Yosh oʻyinchi mukofotini qoʻlga kiritdi. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * {{UEFA player|250176450}} * {{WorldFootball.net}} {{FC Barcelona tarkibi}} {{Navboxes | title = Ispaniya tarkibi | bg = #C60B1E | fg = #FBEA0E | bordercolor = #000033 | list1 = {{Ispaniya tarkibi 2024-yilgi UEFA Yevropa chempionati}} {{Ispaniya tarkibi 2026-yilgi FIFA jahon chempionati}} }} {{Navboxes | title = Mukofotlar | bg = gold | fg = navy | list = {{UEFA Yevropa chempionati turnirining eng yaxshi yosh futbolchisi}} {{2024-yilgi UEFA Yevropa chempionati ramziy jamoasi}} {{UEFA Yevropa chempionati (17 yoshgacha) mukofotlari}} {{Premi Barça Jugadors}} {{Trofeo Aldo Rovira}} {{Kopa mukofoti}} {{2025-yilgi FIFA FIFPRO World 11}} {{Golden Boy mukofoti sovrindorlari}} {{Laureus World Sport yil kashfiyoti}} }} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Yamal, Lamine}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Ispaniyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar]] [[Turkum:FC Barcelona futbolchilari]] [[Turkum:FC Barcelona Atlètic oʻyinchilari]] [[Turkum:La Liga oʻyinchilari]] [[Turkum:Ispaniya milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:UEFA Yevro 2024 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026 oʻyinchilari]] [[Turkum:UEFA Yevropa chempionatida gʻolib boʻlgan oʻyinchilar]] [[Turkum:Futbol boʻyicha jahon chempionlari]] [[Turkum:Laureus World Sports Awards sovrindorlari]] [[Turkum:Golden Boy gʻoliblari]] {{Footy-bio-stub}} fzb99ch5xm4pgq0iwvrohyn3w7j5of8 0 1098995 6221721 4453885 2026-08-01T10:42:07Z ~2026-42547-52 294865 6221721 wikitext text/x-wiki {{Infobox games | name = Qishki Osiyo oʻyinlari 2011 | logo = 7th Asian Winter Games (Astana-Almaty 2011) logo.svg | size = | caption = | host = [[Olmaota]] & [[Ostona]] | country = {{KAZ}} | motto = ''Maqsadi birning ruxi bir!'' ({{lang-kk|Мақсаты бірдің - рухы бір}}) | organizer = <!-- or: | organiser = --> | edition = | nations = | teams = | debuting_countries = | athletes = | sports = | events = 5 sport turi boʻyicha 69 ta musobaqa | dates = | opening_link = <!-- optional link to opening ceremony --> | opening = <!-- {{Start date|YYYY|MM|DD}} --> | closing_link = <!-- optional link to closing ceremony --> | closing = <!-- {{End date|YYYY|MM|DD}} --> | opened_by = | athlete_oath = | judge_oath = | torch_label = | torch_lighter = | Paralympic_torch = | Queens_Baton = <!-- for Commonwealth Games only --> | stadium = | Paralympic_stadium = | length = | ind_prize = | team_prize = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | previous = | next = | SpreviousS = | SnextS = | Sprevious = | Snext = }} '''2011-yilgi qishki Osiyo oʻyinlari''' ({{Lang-kz|2011 жылғы қысқы Азия ойындары}}) — 2011-yil 30-yanvar kuni boshlanib, 6-fevral kuni yakunlangan. [[Qozogʻiston|Qozogʻistonning]] [[Ostona|Astana]] va [[Olmaota]] shaharlari musobaqalarga mezbonlik qilgan. Qozogʻiston Sovet ittifoqi tarkibidan mustaqil davlat sifatida ajralib chiqqanidan keyingi ilk yirik musobaqa<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2011-01-10 |title=Sports: Asian Winter Games challenge for Kazakhstan |work=The Independent |url=https://www.independent.co.uk/sport/sports-asian-winter-games-challenge-for-kazakhstan-2180507.html |url-status=dead |access-date=2011-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120174512/http://www.independent.co.uk/sport/sports-asian-winter-games-challenge-for-kazakhstan-2180507.html |archive-date=2011-01-20}}</ref>. Musobaqalarga Qozogʻiston davlati mezbonlik qilishini tasdiqlovchi hujjatlar 2006-yilning 4-mart kuni [[Kuvayt|Kuvaytda]] imzolangan<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Almaty is a Rightful Host of 2011 Asian Winter Games |work=almaty.kz |url=http://www.almaty.kz/page.php?page_id=673&lang=2 |url-status=dead |access-date=2011-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110119165651/http://www.almaty.kz/page.php?page_id=673&lang=2 |archive-date=2011-01-19}}</ref>. == Tayyorgarlik == === Xarajatlar === Qozogʻiston sport vaziri Temirkhan Dosmukhambetov 2008-yilgi davlat byudjetidan qurilish va rekonstruksiya ishlari uchun 726 million [[AQSh dollari]] ajratilganini aytib oʻtgan. Olimpiya shaharchasining qolgan xarajatlari investorlar tomonidan moliyalashtirilgan. Umuman olganda, Qozogʻiston oʻyinlarni oʻtkazishga tayyor boʻlish uchun 1,4 milliard dollardan ortiq mablagʻ sarflagan<ref name="Registan">{{Veb manbasi |url=http://www.registan.net/?p=6219 |sarlavha=2014 Winter Olympics |qaralgan sana=2008-08-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20080904044100/http://www.registan.net/?p=6219 |arxivsana=2008-09-04}}</ref>. === Joylar === [[Fayl:Shimbulak1.JPG|thumb|[[Shimbuloq]] togʻ-changʻi kurortida changʻi sporti boʻyicha musobaqalar oʻtkazilgan]] [[Fayl:Bandy_in_Medeu_Kazakhstan.JPG|right|thumb|[[Medeu|Medeu sport majmuasi.]]]] Astana meri [[Imangali Tasmagambetov]] 15 ming tomoshabinni oʻz bagʻriga sigʻdira oladigan keng imkoniyatli Sport saroyi, biatlon stadioni va sportchilar shaharchasi qurilishini eʼlon qilgan. Markaziy Stadion, B.Sholak Sport saroyi, Medeo sport majmasi va Shimbulak kurorti [[rekonstruksiya]] qilingan. 2008-yilda Medeu majmuasi va Shimbuloq kurortiga gondolali lift qurilishi rejalashtirilgan edi. Lekin qurilish ishlari 2010-yilning yoziga kelibgina boshlanganligi va vaqt kamligi sababli bu reja amalga oshmay qolgan. Medeu sport majmuasi<nowiki/>[[Tyan-Shan|Tyan-Shan togʻlarida]] joylashgan. Shahar markazidan mashina orqali borilsa taxminan 30 daqiqalik yoʻl<ref name="Registan"></ref>. 2008-yilda Medeu majmuasi va [[Shimbuloq]] kurorti oʻyinlarga tayyorgarlik koʻrish uchun rekonstruksiya qilingan. Qozogʻiston togʻ changʻisi federatsiyasi raisi oʻrinbosari Vladimir Smirnov Shimbuloq tez orada dunyodagi eng yirik kurortlardan biriga aylanib, Olimpiya oʻyinlarini oʻtkazish imkoniyatiga ham ega boʻlishini taʼkidlab oʻtgan. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Webarxiv andozasi wayback havolalari]] [[Turkum:Sport musobaqalari]] [[Turkum:Qishki sport musobaqalari]] {{Sport-stub}} swzd85vxi36121l7jvoni7a9u7xjelo 10 1099168 6221718 4287639 2026-08-01T10:21:00Z Janob Mirzaolim 64438 Maʼlumotlarni yangiladim 6221718 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Oʻzbekistonda Jahon merosi |bodyclass = hlist |state = collapsed |title = [[UNESCOning O‘zbekistondagi Butunjahon merosi ro‘yxati|Oʻzbekistonda Jahon merosi]] |list1 = * [[Ichan qalʼa]] (1990) * [[Buxoro]] shahrining tarixiy markazi (1993) * [[Shahrisabz]] shahrining tarixiy markazi (2000) * [[Samarqand]] — madaniyatlar chorrahasi (2001) * [[Gʻarbiy Tyan-Shan]] (2016) * [[Buyuk Ipak yoʻlining Zarafshon-Qoraqum yoʻlagi]] (2023) * [[Turon]]ning qishki sovuq choʻllari (2023) * [[Toshkent modernizmi|Toshkent modernizm meʼmorchiligi]]. Markaziy Osiyoda zamonaviylik va anʼanalar (2026) }}<includeonly>{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Turkum:Oʻzbekistondagi Jahon merosi obyektlari]]}}</includeonly><noinclude> [[Turkum:Oʻzbekiston tarixi navigatsion andozalari]] [[Turkum:Navigatsiya andozalariJahon merosi|Oʻzbekiston]] {{doc}} <!-- Iltimos, hujjatlar sahifasiga toifalar va intervikilarni qoʻshing! --></noinclude> 7omlflbzpl43bsdz08gxk3a1awtdyrp 0 1109793 6221640 6215041 2026-08-01T05:34:03Z AnvarxonM 75105 6221640 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi | name = Rodri | image = Rodri Argentina v Spain 19 July 2026-187 (cropped).jpg | caption = Rodri [[Ispaniya milliy futbol jamoasi|Ispaniya]] tarkibida (2026-yil) | full_name = Rodrigo Hernández Cascante | birth_date = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1996|6|22|df=y}} | birth_place = {{tavalludJoyi|Madrid}}, Ispaniya | height = {{boʻy|m=1.90}} | position = [[Yarim himoyachi]]<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/football/2019/jul/03/manchester-city-pay-rodri-release-clause-atletico-madrid-transfer-window-football |title=City's new £62.8m signing Rodri says Manchester may be getting 'more blue' |first1=Paul |last1=Wilson |first2=Jamie |last2=Jackson |newspaper=The Guardian |location=London |date=4 July 2019 |access-date=19 February 2020 |archive-date=19 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200219233910/https://www.theguardian.com/football/2019/jul/03/manchester-city-pay-rodri-release-clause-atletico-madrid-transfer-window-football |url-status=live }}</ref> | currentclub = [[Manchester City F.C.|Manchester City]] | clubnumber = 16 | youthyears1 = 2006—2007 | youthclubs1 = [[CF Rayo Majadahonda|Rayo Majadahonda]] | youthyears2 = 2007—2013 | youthclubs2 = [[Atlético Madrid]] | youthyears3 = 2013—2015 | youthclubs3 = [[Villarreal CF|Villarreal]] | yillar1 = 2015—2016 | klublar1 = [[Villarreal CF B|Villarreal B]] | isht1 = 39 | gollar1 = 1 | yillar2 = 2015—2018 | klublar2 = [[Villarreal CF|Villarreal]] | isht2 = 63 | gollar2 = 1 | yillar3 = 2018—2019 | klublar3 = [[Atlético Madrid]] | isht3 = 34 | gollar3 = 3 | yillar4 = 2019— | klublar4 = [[Manchester City F.C.|Manchester City]] | isht4 = 196 | gollar4 = 23 | milliyyillar1 = 2012 | milliyjamoa1 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (16 yoshgacha)|Ispaniya U16]] | milliyisht1 = 2 | milliygollar1 = 0 | milliyyillar2 = 2015 | milliyjamoa2 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (19 yoshgacha)|Ispaniya U19]] | milliyisht2 = 8 | milliygollar2 = 0 | milliyyillar3 = 2017 | milliyjamoa3 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (21 yoshgacha)|Ispaniya U21]] | milliyisht3 = 6 | milliygollar3 = 1 | milliyyillar4 = 2018— | milliyjamoa4 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya ]] | milliyisht4 = 70 | milliygollar4 = 4 | medaltemplates = {{MedalSport|Men's [[Association football|football]]}} {{MedalCountry|{{fb|ESP}}}} {{MedalCompetition|[[FIFA World Cup]]}} {{Medal|Gold|[[2026 FIFA World Cup|2026 Canada–Mexico–US]]|}} {{Medal|Comp|[[UEFA European Championship]]}} {{Medal|Gold|[[UEFA Euro 2024|2024 Germany]]}} {{Medal|Bronze|[[UEFA Euro 2020|2020 Europe]]}} {{Medal|Comp|[[UEFA Nations League]]}} {{Medal|Gold|[[2023 UEFA Nations League Finals|2023 Netherlands]]}} {{Medal|RU|[[2021 UEFA Nations League Finals|2021 Italy]]}} {{MedalCompetition|[[UEFA European Under-21 Championship]]}} {{Medal|RU|[[2017 UEFA European Under-21 Championship|2017 Poland]]}} {{MedalCompetition|[[UEFA European Under-19 Championship]]}} {{Medal|Gold|[[2015 UEFA European Under-19 Championship|2015 Greece]]}} | club-update = 19 May 2026 | nationalteam-update = 19 July 2026 }} '''Rodrigo Hernández Cascante''' (1996-yil 22-iyunda tugʻilgan) – '''Rodri''' ismi bilan tanilgan, [[ispaniya]]lik professional futbolchi. [[Angliya Premyer-ligasi]] ishtirokchisi „<nowiki/>[[Manchester City F.C.|Manchester Siti]]<nowiki/>“ klubi va [[Ispaniya]] milliy terma jamoasida yarim himoyachi ampulasida oʻynaydi. Rodri futbol ekspertlari tomonidan dunyodagi eng yaxshi yarim himoyachilaridan biri deb hisoblanadi<ref>{{Cite web |date=2024-09-22 |title=Man City: 'Disaster' to 'winning machine' - is Rodri the best in the world? |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cdrl8jkpxxlo#:~:text=Rodri%20is%20also%20a%20star,in%20that%20match%20through%20injury. |access-date=2024-10-23 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=Is Rodri the best Premier League midfielder ever? |url=https://www.premierleague.com/news/4061347#:~:text=With%20172%20Premier%20League%20matches,the%20ball%20through%20the%20thirds. |access-date=2024-10-23 |website=www.premierleague.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-10-01 |title=Just how important is Rodri to Man City, anyway? Breaking down injured star's impact |url=https://www.espn.com.sg/soccer/insider/story/_/id/41533763/manchester-city-rodri-injury-acl-premier-league-title-impact |access-date=2024-10-23 |website=ESPN.com |language=en}}</ref>. Rodri 2024-yilgi Oltin toʻp soʻrovnomasida birinchi oʻrinni egallab sovrin sohibi boʻlganligi uchun madridlik fanatlar va butun dunyodagi muhlislar noroziligiga sabab boʻlgan<ref>{{Cite web |date=2024-09-22 |title=Man City: 'Disaster' to 'winning machine' - is Rodri the best in the world? |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cdrl8jkpxxlo#:~:text=Rodri%20is%20also%20a%20star,in%20that%20match%20through%20injury. |access-date=2024-10-23 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=Is Rodri the best Premier League midfielder ever? |url=https://www.premierleague.com/news/4061347#:~:text=With%20172%20Premier%20League%20matches,the%20ball%20through%20the%20thirds. |access-date=2024-10-23 |website=www.premierleague.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-10-01 |title=Just how important is Rodri to Man City, anyway? Breaking down injured star's impact |url=https://www.espn.com.sg/soccer/insider/story/_/id/41533763/manchester-city-rodri-injury-acl-premier-league-title-impact |access-date=2024-10-23 |website=ESPN.com |language=en}}</ref>. Rodri amaldagi [[Oltin toʻp]] sohibi hisoblanadi<ref>{{Cite web |title=Ballon d’Or 2024 LIVE: Rodri and Aitana Bonmati win top awards |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cr5m475z7ngt |access-date=2024-10-28 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref>. Rodri professional faoliyatini Vilyareal klubida boshlagan. 2018/2019-yilgi mavsumda [[Madrid]]<nowiki/>ning [[Atlético Madrid|Atletiko]] klubi tarkibida oʻynagan. 2019-yilgi mavsumda [[Manchester City F.C.|Manchester City]] klubi bilan shartnoma imzolagan. Rodri City jamoasiga ketma-ket toʻrtta [[Angliya Premyer-ligasi]] chempionligini qoʻlga kiritishda yordam bergan. == Karyera statistikasi == === Klub === {{updated|Statistika 2024-yil 22-sentyabrda boʻlib oʻgan oʻyinlarga oid}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha koʻrinish va gollar !rowspan="2"|Klub !rowspan="2"|Mavsum !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Milliy kubok{{efn|[[Copa del Rey]], [[Angliya kubogi]]ni oʻz ichiga oladi}} !colspan="2"|LIga kubogi{{efn|[[Angliya liga kubogi]]ni oʻz ichiga oladi}} !colspan="2"|Yevropa !colspan="2"|Boshqa !colspan="2"|Jami |- !Division!!Oʻyinlar!!Gollar!!Oʻyinlar!!Gollar!!Oʻyinlar!!Gollar!!Oʻyinlar!!Gollar!!Oʻyinlar!!Gollar!!Oʻyinlar!!Gollar |- |rowspan="3"|Villarreal B |2014–15<ref>{{cite web |url=https://www.bdfutbol.com/en/p/j23121.html?temp=2014-15 |title=Rodri: Matches: 2014–15 |website=BDFutbol |access-date=19 February 2020 |archive-date=19 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200219235517/https://www.bdfutbol.com/en/p/j23121.html?temp=2014-15 |url-status=live }}</ref> |Segunda División B |7||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||7||0 |- |2015–16<ref name=BDFutbol1516/> |Segunda División B |32||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||2{{efn|[[Segunda División B pley-off]]dagi ishtirok}}||1||34||2 |- !colspan="2"|Total !39||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||2||1||41||2 |- |rowspan="4"|[[Villarreal CF|Villarreal]] |2015–16<ref name=BDFutbol1516>{{cite web |url=https://www.bdfutbol.com/en/p/j23121.html?temp=2015-16 |title=Rodri: Matches: 2015–16 |website=BDFutbol |access-date=19 February 2020 |archive-date=19 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200219235731/https://www.bdfutbol.com/en/p/j23121.html?temp=2015-16 |url-status=live }}</ref> |[[La Liga]] |3||0||3||0||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||6||0 |- |2016–17<ref>{{cite web |url=https://www.bdfutbol.com/en/p/j23121.html?temp=2016-17 |title=Rodri: Matches: 2016–17 |website=BDFutbol |access-date=19 February 2020 |archive-date=20 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200220000055/https://www.bdfutbol.com/en/p/j23121.html?temp=2016-17 |url-status=live }}</ref> |La Liga |23||0||4||0||colspan="2"|—||4{{efn|name=UEL|[[UEFA Yevropa Ligasi]]dagi ishtirok}}||1||colspan="2"|—||31||1 |- |2017–18<ref>{{cite web |url=https://www.bdfutbol.com/en/p/j23121.html?temp=2017-18 |title=Rodri: Matches: 2017–18 |website=BDFutbol |access-date=19 February 2020 |archive-date=20 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200220000505/https://www.bdfutbol.com/en/p/j23121.html?temp=2017-18 |url-status=live }}</ref> |La Liga |37||1||4||0||colspan="2"|—||6{{efn|name=UEL}}||0||colspan="2"|—||47||1 |- !colspan="2"|Total !63||1||11||0||colspan="2"|—||10||1||colspan="2"|—||84||2 |- |[[Atlético Madrid]] |2018–19<ref>{{cite web |url=https://www.bdfutbol.com/en/p/j23121.html?temp=2018-19 |title=Rodri: Matches: 2018–19 |website=BDFutbol |access-date=19 February 2020 |archive-date=20 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200220000730/https://www.bdfutbol.com/en/p/j23121.html?temp=2018-19 |url-status=live }}</ref> |La Liga |34||3||4||0||colspan="2"|—||8{{efn|name=UCL|[[UEFA Chempionlar Ligasi]]dagi oʻyinlar}}||0||1{{efn|[[UEFA Superkubogi]]dagi ishtirok}}||0||47||3 |- |rowspan="7"|[[Manchester City F.C.|Manchester City]] |2019–20<ref>{{soccerbase season|89571|2019|access-date=14 September 2020}}</ref> |[[Angliya Premyer-ligasi|Premyer-liga]] |35||3||4||0||4||1||8{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|name=FACS|[[Angliya Superkubogi]]dagi ishtirok}}||0||52||4 |- |2020–21<ref>{{soccerbase season|89571|2020|access-date=7 May 2022}}</ref> |Premyer-liga |34||2||4||0||5||0||10{{efn|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||53||2 |- |2021–22<ref>{{soccerbase season|89571|2021|access-date=22 May 2023}}</ref> |Premyer-liga |33||7||2||0||0||0||10{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|name=FACS}}||0||46||7 |- |2022–23<ref>{{soccerbase season|89571|2022|access-date=28 August 2023}}</ref> |Premyer-liga |36||2||4||0||3||0||12{{efn|name=UCL}}||2||1{{efn|name=FACS}}||0||56||4 |- |2023–24<ref>{{soccerbase season|89571|2023|access-date=25 May 2024}}</ref> |Premyer-liga |34||8||4||0||0||0||8{{efn|name=UCL}}||1||4{{efn|Angliya Superkubogida bitta oʻyin, UEFA Superkubogida bir oʻyin, [[FIFA Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati]]da ikkita oʻyin}}||0||50||9 |- |2024–25<ref>{{soccerbase season|89571|2024|access-date=14 September 2024}}</ref> |Premyer-liga |2||0||0||0||0||0||1{{efn|name=UCL}}||0||0||0||3||0 |- !colspan="2"|Jami !174||22||18||0||12||1||49||3||7||0||260||26 |- !colspan="3"|Umumiy faoliyat !310||27||33||0||12||1||67||4||10||1||432||33 |} {{notelist}} <references group="izoh"/> === Xalqaro === {{updated|Statistika 2024-yil 8-sentyabrda boʻlib oʻgan oʻyinlarga oid}}<ref name="wfnat">{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/player_summary/rodri_19/4/ |title=Rodri: Internationals |website=worldfootball.net |date=27 August 2023 |publisher=HEIM:SPIEL |access-date=4 May 2024}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Terma jamoa va yil boʻyicha oʻyinlar va gollar |- !Terma jamoa!!Yil!!Oʻyinlar!!Gollar |- |rowspan="7"|[[Ispaniya]] |2018||4||0 |- |2019||7||0 |- |2020||6||1 |- |2021||13||0 |- |2022||9||0 |- |2023||9||0 |- |2024||9||3 |- !colspan="2"|Jami||57||4 |} {| class="wikitable sortable" |+ Rodri tomonidan kiritilgan xalqaro gollar roʻyxati |- !scope="col"|№ !scope="col"|Sana !scope="col"|Stadion !scope="col"|Oʻyin !scope="col"|Raqib !scope="col"|Hisob !scope="col"|Natija !scope="col"|Musoboqa !scope="col" class="unsortable"|{{abbr|Ref.|Reference}} |- |style="text-align: center;"|1||2020-yil 17-noyabr||[[Estadio de La Cartuja]], Sevilla, Ispaniya|| style="text-align: center;" |17||{{fb|GER}}||style="text-align: center;"|3–0||style="text-align: center;"|6–0||2020–21-yilgi UEFA Millatlar ligasi|| style="text-align: center;" |<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/matches/2020/11/17/europe/uefa-nations-league/spain/germany/3243409/ |title=Spain vs. Germany 6–0: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |access-date=7 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220507054721/https://uk.soccerway.com/matches/2020/11/17/europe/uefa-nations-league/spain/germany/3243409/ |archive-date=7 May 2022 |url-status=live}}</ref> |- |style="text-align: center;"|2||rowspan="2"|2024-yil 26-mart|| rowspan="2" |[[Santiago Bernabéu Stadioni]], Madrid, Ispaniya|| rowspan="2" style="text-align: center;" |49||rowspan="2"|{{fb|BRA}}||style="text-align: center;"|1–0||rowspan="2" style="text-align: center;"|3–3||rowspan="2"|[[Oʻrtoqlik uchrashuvi|Oʻrtoqlik]]|| rowspan="2" style="text-align: center;" |<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/matches/2024/03/26/world/friendlies/spain/brazil/4301176/ |title=Spain vs. Brazil 3–3: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |access-date=6 April 2024}}</ref> |- |style="text-align: center;"|3||style="text-align: center;"|3–2 |- |style="text-align: center;"|4||2024-yil 30-iyun||[[RheinEnergieStadion]], Cologne, Germaniya|| style="text-align: center;" |53||{{fb|GEO}}||style="text-align: center;"|1–1||style="text-align: center;"|4–1||[[UEFA Yevro 2024 Pley-off bosqichi|UEFA Yevro 2024]]|| style="text-align: center;" |<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/matches/2024/06/30/europe/european-championships/spain/georgia/4268097/|title=Spain vs. Georgia 4–1: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |access-date=30 June 2024}}</ref> |} == Yutuqlar == '''Atletiko Madrid''' * [[UEFA Superkubogi|UEFA Superkubogi sohibi]]: 2018<ref name="super">{{cite news |last=Sanders |first=Emma |date=15 August 2018 |title=Real Madrid 2–4 Atlético Madrid |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/45188611 |url-status=live |access-date=4 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327181020/https://www.bbc.co.uk/sport/football/45188611 |archive-date=27 March 2019}}</ref>. '''Manchester Siti''' * [[Angliya Premyer-ligasi|Premyer-liga]] chempioni: 2020–21, [[Premier League (2021–22)|2021–22]], 2022–23, 2023–24<ref name="PremProfile">{{cite web |url=https://www.premierleague.com/players/16286/Rodri/overview |title=Rodri: Overview |publisher=Premier League |access-date=20 May 2024 |arxivsana=2021-06-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210612220340/https://www.premierleague.com/players/16286/Rodri/overview }}</ref>; * [[Angliya kubogi]] sohibi: 2022–23;<ref>{{cite news |last=McNulty |first=Phil |date=3 June 2023 |title=Manchester City 2–1 Manchester United |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/65785637 |access-date=3 June 2023}}</ref>; ** ikkinchi oʻrin: 2023–24<ref>{{cite news |date=25 May 2024 |title=Manchester City 1–2 Manchester United: Line-ups |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/c2jj8k5vym5t#Line-ups |access-date=25 May 2024}}</ref> * Angliya liga kubogi sohibi: 2019–20<ref>{{cite news |last=McNulty |first=Phil |date=1 March 2020 |title=Aston Villa 1–2 Manchester City |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/51601970 |url-status=live |access-date=1 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221104013756/https://www.bbc.co.uk/sport/football/51601970 |archive-date=4 November 2022}}</ref>, 2020–21<ref>{{cite news |last=McNulty |first=Phil |date=25 April 2021 |title=Manchester City 1–0 Tottenham Hotspur |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56790307 |url-status=live |access-date=25 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429085606/https://www.bbc.co.uk/sport/football/56790307 |archive-date=29 April 2021}}</ref>; * Angliya Superkubogi sohibi: 2019<ref name="shield">{{cite news |last=Begley |first=Emlyn |date=4 August 2019 |title=Liverpool 1–1 Manchester City |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/49141690 |url-status=live |access-date=4 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190808212252/https://www.bbc.co.uk/sport/football/49141690 |archive-date=8 August 2019}}</ref>; * [[UEFA Chempionlar Ligasi|UEFA Chempionlar ligasi]] sohibi: [[UEFA Chempionlar ligasining 2022–2023-yilgi mavsumi|2022–23]]<ref>{{cite news |last=McNulty |first=Phil |date=10 June 2023 |title=Manchester City 1–0 Inter Milan |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/65845807 |access-date=10 June 2023}}</ref>; ** ikkinchi oʻrin: [[UEFA chempionlar ligasi 2020–2021-yilgi mavsum|2020–21]]<ref>{{cite news |last=McNulty |first=Phil |date=29 May 2021 |title=Manchester City 0–1 Chelsea |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/57268064 |access-date=1 June 2023}}</ref>; * UEFA Superkubogi sohibi: 2023<ref>{{cite news |last=McNulty |first=Phil |date=16 August 2023 |title=Manchester City 1–1 Sevilla |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/66513883 |access-date=28 August 2023}}</ref>; * [[FIFA Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati|FIFA klublar oʻrtasidagi jahon chempionati]] gʻolibi: [[FIFA Klublar oʻrtasida jahon chempionati 2023|2023]]<ref>{{cite news |date=22 December 2023 |title=Manchester City 4–0 Fluminense |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/67795653 |access-date=22 December 2023}}</ref>. '''Ispaniya U19''' * 19 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati gʻolibi: 2015<ref>{{cite web |url=http://www.uefa.com/under19/season=2015/matches/round=2000536/match=2017613/postmatch/report/index.html |title=Spain see off Russia for seventh Under-19 crown |publisher=UEFA |date=19 July 2015 |access-date=20 July 2015 |archive-date=12 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171012191531/http://www.uefa.com/under19/season=2015/matches/round=2000536/match=2017613/postmatch/report/index.html |url-status=live}}</ref>. '''Ispaniya U21''' * 21 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatining ikkinchi oʻrinchisi: 2017<ref>{{Cite web |url=https://www.uefa.com/under21/season=2017/teams/team=200122/squad/index.html |title=Under-21 2017 – History – Spain |publisher=UEFA |access-date=17 August 2019 |archive-date=28 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190928093612/https://www.uefa.com/under21/season%3D2017/teams/team%3D200122/squad/index.html |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.uefa.com/under21/season=2017/matches/index.html |title=Under-21 2017 – History – Matches |publisher=UEFA |access-date=17 August 2019 |archive-date=4 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200304150050/https://www.uefa.com/under21/season=2017/matches/index.html |url-status=live}}</ref>. '''Ispaniya''' * [[UEFA Yevropa chempionati]] chempioni: 2024<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=Spain 2-1 England {{!}} UEFA EURO 2024 Final |url=https://www.uefa.com/uefaeuro/match/2036211--spain-vs-england/ |access-date=2024-07-14 |website=UEFA.com |language=en}}</ref>; * [[UEFA Millatlar ligasi]] chempioni: 2022–23;<ref name="UNLWin">{{Cite news |last=Smith |first=Emma |date=18 June 2023 |title=Spain win Nations League final on penalties |language= |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/65944659 |access-date=18 June 2023}}</ref>; ** ikkinchi oʻrin: 2020–21<ref name="UNLRU">{{cite web |date=10 October 2021 |title=France beat Spain to win Nations League |url=https://www.uefa.com/uefanationsleague/match/2030761--spain-vs-france/ |publisher=UEFA |access-date=10 October 2021 |archive-date=7 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211007210504/https://www.uefa.com/uefanationsleague/match/2030761--spain-vs-france/ |url-status=live}}</ref>. '''Individual''' * [[UEFA Chempionlar Ligasi|UEFA Chempionlar ligasi]] mavsumining eng yaxshi futbolchisi: 2022–23<ref name="POTS">{{cite news |date=11 June 2023 |title=Rodri named 2022/23 UEFA Champions League Player of the Season |publisher=UEFA |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0282-183b473eaf28-b2fde4465718-1000--player-of-the-season-rodri/ |access-date=12 June 2023}}</ref>; * UEFA Chempionlar ligasining mavsumdagi jamoasi: 2022–23<ref>{{cite news |date=11 June 2023 |title=2022/23 UEFA Champions League Team of the Season |publisher=UEFA |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0282-183b47300272-09e23ed6220b-1000--2022-23-team-of-the-season/ |access-date=11 June 2023}}</ref>; * Premyer-ligada oyning eng yaxshi goli: 2021-yil noyabr<ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/news/2407251 |title=Stunning Rodri strike wins Budweiser Goal of the Month |publisher=Premier League |date=10 December 2021 |access-date=10 December 2021 |archive-date=10 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211210130229/https://www.premierleague.com/news/2407251 |url-status=live}}</ref>; * UEFA Millatlar ligasi finalining eng yaxshi oʻyinchisi: 2023 * Yilning PFA jamoasi: 2022–23 Premer-liga<ref>{{cite news |date=29 August 2023 |title=Erling Haaland: Manchester City forward wins PFA men's Player of the Year award |publisher=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/66650723 |access-date=29 August 2023}}</ref>, 2023–24 Premer-liga<ref>{{cite news |date=20 August 2024 |title=PFA Premier League Team of the Year |publisher=Professional Footballers' Association |url=https://www.thepfa.com/news/2024/8/20/pfa-premier-league-team-of-the-year-2024 |access-date=20 August 2024}}</ref>; * FIFA Klublar oʻrtasidagi Jahon chempionati Oltin toʻp sohibi: 2023<ref>{{Cite web |date=22 December 2023 |title=Rodri wins adidas Golden Ball as City reign |url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/fifa-club-world-cup/saudi-arabia-2023/articles/award-winners-revealed-manchester-city-rodri-walker-arias |access-date=22 December 2023 |website=[[FIFA]]}}</ref>; * IFFHS Jahon erkaklar jamoasi: 2023<ref>{{cite web |date=4 January 2024 |title=IFFHS MEN'S WORLD TEAM 2023 |url=https://iffhs.com/posts/3299 |access-date=4 January 2024 |publisher=IFFHS |arxivsana=2024-04-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240403032531/https://iffhs.com/posts/3299 }}</ref> * [[Globe Soccer Awards]] yilning eng yaxshi yarim himoyachisi: 2023<ref>{{cite web |date=19 January 2024 |title=Rodrigo (Best Midfielder) |url=https://www.globesoccer.com/winners/rodrigo-best-midfielder-2023/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240317093225/https://www.globesoccer.com/winners/rodrigo-best-midfielder-2023/ |archive-date=17 March 2024 |website=[[Globe Soccer Awards]]}}</ref>; * ''Athletic'' Yevropaning mavsumdagi erkaklar jamoasi: 2023–24 * UEFA Yevropa chempionatining eng yaxshi oʻyinchisi: 2024<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/euro2024/news/028f-1b5e5d20015d-63e00bbe0723-1000--rodri-named-euro-2024-player-of-the-tournament/ |title=Rodri named EURO 2024 Player of the Tournament |website=UEFA.com |date=14 July 2024 |accessdate=15 July 2024}}</ref> * UEFA Yevropa chempionatining eng yaxshi jamoasi: 2024<ref>{{cite news |date=16 July 2024 |title=UEFA EURO 2024 Team of the Tournament |publisher=UEFA |url=https://www.uefa.com/euro2024/news/028f-1b61a0e91074-427664e9bbfe-1000--uefa-euro-2024-team-of-the-tournament/ |access-date=16 July 2024}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{commons category}} * [https://www.mancity.com/players/rodrigo Profile] Manchester City F. C. rasmiy saytida * {{UEFA player}} {{Machester City F.C. tarkibi}} {{Navboxes | title = Ispaniya terma jamoasi tarkibi | bg = #C60B1E | fg = #FBEA0E | bordercolor = #000033 | list1 = {{Ispaniya tarkibi 2020-yilgi UEFA Yevropa chempionati}} {{Ispaniya tarkibi 2022-yilgi FIFA jahon chempionati}} {{Ispaniya tarkibi 2024-yilgi UEFA Yevropa chempionati}} {{Ispaniya tarkibi 2026-yilgi FIFA jahon chempionati}} }} {{Navboxes | title = Sovrinlar | bg = gold | fg = navy | list = {{Oltin toʻp sohiblari}} {{FIFA Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati oltin toʻp sohiblari}} {{2024-yilgi UEFA Yevropa chempionati ramziy jamoasi}} }} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Rodri}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Ispaniyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]] [[Turkum:Villarreal CF B futbolchilari]] [[Turkum:Villarreal CF futbolchilari]] [[Turkum:Atlético Madrid futbolchilari]] [[Turkum:Manchester City F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Angliya Premyer-ligasi futbolchilari]] [[Turkum:La Liga oʻyinchilari]] [[Turkum:Ispaniyalik muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Angliyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Oltin toʻp sohiblari]] [[Turkum:UEFA Millatlar ligasida gʻolib boʻlgan oʻyinchilar]] [[Turkum:UEFA Chempionlar ligasida gʻolib boʻlgan futbolchilar]] [[Turkum:UEFA Yevropa chempionatida gʻolib boʻlgan oʻyinchilar]] [[Turkum:Segunda División B oʻyinchilari]] [[Turkum:Ispaniya milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:UEFA Yevro 2020 oʻyinchilari]] [[Turkum:UEFA Yevro 2024 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2022 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026 oʻyinchilari]] 0ovetmv3bj3qevj90vlra9tv7vx8dv7 6221641 6221640 2026-08-01T05:35:28Z AnvarxonM 75105 /* Havolalar */ 6221641 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi | name = Rodri | image = Rodri Argentina v Spain 19 July 2026-187 (cropped).jpg | caption = Rodri [[Ispaniya milliy futbol jamoasi|Ispaniya]] tarkibida (2026-yil) | full_name = Rodrigo Hernández Cascante | birth_date = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1996|6|22|df=y}} | birth_place = {{tavalludJoyi|Madrid}}, Ispaniya | height = {{boʻy|m=1.90}} | position = [[Yarim himoyachi]]<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/football/2019/jul/03/manchester-city-pay-rodri-release-clause-atletico-madrid-transfer-window-football |title=City's new £62.8m signing Rodri says Manchester may be getting 'more blue' |first1=Paul |last1=Wilson |first2=Jamie |last2=Jackson |newspaper=The Guardian |location=London |date=4 July 2019 |access-date=19 February 2020 |archive-date=19 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200219233910/https://www.theguardian.com/football/2019/jul/03/manchester-city-pay-rodri-release-clause-atletico-madrid-transfer-window-football |url-status=live }}</ref> | currentclub = [[Manchester City F.C.|Manchester City]] | clubnumber = 16 | youthyears1 = 2006—2007 | youthclubs1 = [[CF Rayo Majadahonda|Rayo Majadahonda]] | youthyears2 = 2007—2013 | youthclubs2 = [[Atlético Madrid]] | youthyears3 = 2013—2015 | youthclubs3 = [[Villarreal CF|Villarreal]] | yillar1 = 2015—2016 | klublar1 = [[Villarreal CF B|Villarreal B]] | isht1 = 39 | gollar1 = 1 | yillar2 = 2015—2018 | klublar2 = [[Villarreal CF|Villarreal]] | isht2 = 63 | gollar2 = 1 | yillar3 = 2018—2019 | klublar3 = [[Atlético Madrid]] | isht3 = 34 | gollar3 = 3 | yillar4 = 2019— | klublar4 = [[Manchester City F.C.|Manchester City]] | isht4 = 196 | gollar4 = 23 | milliyyillar1 = 2012 | milliyjamoa1 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (16 yoshgacha)|Ispaniya U16]] | milliyisht1 = 2 | milliygollar1 = 0 | milliyyillar2 = 2015 | milliyjamoa2 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (19 yoshgacha)|Ispaniya U19]] | milliyisht2 = 8 | milliygollar2 = 0 | milliyyillar3 = 2017 | milliyjamoa3 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (21 yoshgacha)|Ispaniya U21]] | milliyisht3 = 6 | milliygollar3 = 1 | milliyyillar4 = 2018— | milliyjamoa4 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya ]] | milliyisht4 = 70 | milliygollar4 = 4 | medaltemplates = {{MedalSport|Men's [[Association football|football]]}} {{MedalCountry|{{fb|ESP}}}} {{MedalCompetition|[[FIFA World Cup]]}} {{Medal|Gold|[[2026 FIFA World Cup|2026 Canada–Mexico–US]]|}} {{Medal|Comp|[[UEFA European Championship]]}} {{Medal|Gold|[[UEFA Euro 2024|2024 Germany]]}} {{Medal|Bronze|[[UEFA Euro 2020|2020 Europe]]}} {{Medal|Comp|[[UEFA Nations League]]}} {{Medal|Gold|[[2023 UEFA Nations League Finals|2023 Netherlands]]}} {{Medal|RU|[[2021 UEFA Nations League Finals|2021 Italy]]}} {{MedalCompetition|[[UEFA European Under-21 Championship]]}} {{Medal|RU|[[2017 UEFA European Under-21 Championship|2017 Poland]]}} {{MedalCompetition|[[UEFA European Under-19 Championship]]}} {{Medal|Gold|[[2015 UEFA European Under-19 Championship|2015 Greece]]}} | club-update = 19 May 2026 | nationalteam-update = 19 July 2026 }} '''Rodrigo Hernández Cascante''' (1996-yil 22-iyunda tugʻilgan) – '''Rodri''' ismi bilan tanilgan, [[ispaniya]]lik professional futbolchi. [[Angliya Premyer-ligasi]] ishtirokchisi „<nowiki/>[[Manchester City F.C.|Manchester Siti]]<nowiki/>“ klubi va [[Ispaniya]] milliy terma jamoasida yarim himoyachi ampulasida oʻynaydi. Rodri futbol ekspertlari tomonidan dunyodagi eng yaxshi yarim himoyachilaridan biri deb hisoblanadi<ref>{{Cite web |date=2024-09-22 |title=Man City: 'Disaster' to 'winning machine' - is Rodri the best in the world? |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cdrl8jkpxxlo#:~:text=Rodri%20is%20also%20a%20star,in%20that%20match%20through%20injury. |access-date=2024-10-23 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=Is Rodri the best Premier League midfielder ever? |url=https://www.premierleague.com/news/4061347#:~:text=With%20172%20Premier%20League%20matches,the%20ball%20through%20the%20thirds. |access-date=2024-10-23 |website=www.premierleague.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-10-01 |title=Just how important is Rodri to Man City, anyway? Breaking down injured star's impact |url=https://www.espn.com.sg/soccer/insider/story/_/id/41533763/manchester-city-rodri-injury-acl-premier-league-title-impact |access-date=2024-10-23 |website=ESPN.com |language=en}}</ref>. Rodri 2024-yilgi Oltin toʻp soʻrovnomasida birinchi oʻrinni egallab sovrin sohibi boʻlganligi uchun madridlik fanatlar va butun dunyodagi muhlislar noroziligiga sabab boʻlgan<ref>{{Cite web |date=2024-09-22 |title=Man City: 'Disaster' to 'winning machine' - is Rodri the best in the world? |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cdrl8jkpxxlo#:~:text=Rodri%20is%20also%20a%20star,in%20that%20match%20through%20injury. |access-date=2024-10-23 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=Is Rodri the best Premier League midfielder ever? |url=https://www.premierleague.com/news/4061347#:~:text=With%20172%20Premier%20League%20matches,the%20ball%20through%20the%20thirds. |access-date=2024-10-23 |website=www.premierleague.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-10-01 |title=Just how important is Rodri to Man City, anyway? Breaking down injured star's impact |url=https://www.espn.com.sg/soccer/insider/story/_/id/41533763/manchester-city-rodri-injury-acl-premier-league-title-impact |access-date=2024-10-23 |website=ESPN.com |language=en}}</ref>. Rodri amaldagi [[Oltin toʻp]] sohibi hisoblanadi<ref>{{Cite web |title=Ballon d’Or 2024 LIVE: Rodri and Aitana Bonmati win top awards |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/cr5m475z7ngt |access-date=2024-10-28 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref>. Rodri professional faoliyatini Vilyareal klubida boshlagan. 2018/2019-yilgi mavsumda [[Madrid]]<nowiki/>ning [[Atlético Madrid|Atletiko]] klubi tarkibida oʻynagan. 2019-yilgi mavsumda [[Manchester City F.C.|Manchester City]] klubi bilan shartnoma imzolagan. Rodri City jamoasiga ketma-ket toʻrtta [[Angliya Premyer-ligasi]] chempionligini qoʻlga kiritishda yordam bergan. == Karyera statistikasi == === Klub === {{updated|Statistika 2024-yil 22-sentyabrda boʻlib oʻgan oʻyinlarga oid}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha koʻrinish va gollar !rowspan="2"|Klub !rowspan="2"|Mavsum !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Milliy kubok{{efn|[[Copa del Rey]], [[Angliya kubogi]]ni oʻz ichiga oladi}} !colspan="2"|LIga kubogi{{efn|[[Angliya liga kubogi]]ni oʻz ichiga oladi}} !colspan="2"|Yevropa !colspan="2"|Boshqa !colspan="2"|Jami |- !Division!!Oʻyinlar!!Gollar!!Oʻyinlar!!Gollar!!Oʻyinlar!!Gollar!!Oʻyinlar!!Gollar!!Oʻyinlar!!Gollar!!Oʻyinlar!!Gollar |- |rowspan="3"|Villarreal B |2014–15<ref>{{cite web |url=https://www.bdfutbol.com/en/p/j23121.html?temp=2014-15 |title=Rodri: Matches: 2014–15 |website=BDFutbol |access-date=19 February 2020 |archive-date=19 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200219235517/https://www.bdfutbol.com/en/p/j23121.html?temp=2014-15 |url-status=live }}</ref> |Segunda División B |7||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||7||0 |- |2015–16<ref name=BDFutbol1516/> |Segunda División B |32||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||2{{efn|[[Segunda División B pley-off]]dagi ishtirok}}||1||34||2 |- !colspan="2"|Total !39||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||2||1||41||2 |- |rowspan="4"|[[Villarreal CF|Villarreal]] |2015–16<ref name=BDFutbol1516>{{cite web |url=https://www.bdfutbol.com/en/p/j23121.html?temp=2015-16 |title=Rodri: Matches: 2015–16 |website=BDFutbol |access-date=19 February 2020 |archive-date=19 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200219235731/https://www.bdfutbol.com/en/p/j23121.html?temp=2015-16 |url-status=live }}</ref> |[[La Liga]] |3||0||3||0||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||6||0 |- |2016–17<ref>{{cite web |url=https://www.bdfutbol.com/en/p/j23121.html?temp=2016-17 |title=Rodri: Matches: 2016–17 |website=BDFutbol |access-date=19 February 2020 |archive-date=20 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200220000055/https://www.bdfutbol.com/en/p/j23121.html?temp=2016-17 |url-status=live }}</ref> |La Liga |23||0||4||0||colspan="2"|—||4{{efn|name=UEL|[[UEFA Yevropa Ligasi]]dagi ishtirok}}||1||colspan="2"|—||31||1 |- |2017–18<ref>{{cite web |url=https://www.bdfutbol.com/en/p/j23121.html?temp=2017-18 |title=Rodri: Matches: 2017–18 |website=BDFutbol |access-date=19 February 2020 |archive-date=20 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200220000505/https://www.bdfutbol.com/en/p/j23121.html?temp=2017-18 |url-status=live }}</ref> |La Liga |37||1||4||0||colspan="2"|—||6{{efn|name=UEL}}||0||colspan="2"|—||47||1 |- !colspan="2"|Total !63||1||11||0||colspan="2"|—||10||1||colspan="2"|—||84||2 |- |[[Atlético Madrid]] |2018–19<ref>{{cite web |url=https://www.bdfutbol.com/en/p/j23121.html?temp=2018-19 |title=Rodri: Matches: 2018–19 |website=BDFutbol |access-date=19 February 2020 |archive-date=20 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200220000730/https://www.bdfutbol.com/en/p/j23121.html?temp=2018-19 |url-status=live }}</ref> |La Liga |34||3||4||0||colspan="2"|—||8{{efn|name=UCL|[[UEFA Chempionlar Ligasi]]dagi oʻyinlar}}||0||1{{efn|[[UEFA Superkubogi]]dagi ishtirok}}||0||47||3 |- |rowspan="7"|[[Manchester City F.C.|Manchester City]] |2019–20<ref>{{soccerbase season|89571|2019|access-date=14 September 2020}}</ref> |[[Angliya Premyer-ligasi|Premyer-liga]] |35||3||4||0||4||1||8{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|name=FACS|[[Angliya Superkubogi]]dagi ishtirok}}||0||52||4 |- |2020–21<ref>{{soccerbase season|89571|2020|access-date=7 May 2022}}</ref> |Premyer-liga |34||2||4||0||5||0||10{{efn|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||53||2 |- |2021–22<ref>{{soccerbase season|89571|2021|access-date=22 May 2023}}</ref> |Premyer-liga |33||7||2||0||0||0||10{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|name=FACS}}||0||46||7 |- |2022–23<ref>{{soccerbase season|89571|2022|access-date=28 August 2023}}</ref> |Premyer-liga |36||2||4||0||3||0||12{{efn|name=UCL}}||2||1{{efn|name=FACS}}||0||56||4 |- |2023–24<ref>{{soccerbase season|89571|2023|access-date=25 May 2024}}</ref> |Premyer-liga |34||8||4||0||0||0||8{{efn|name=UCL}}||1||4{{efn|Angliya Superkubogida bitta oʻyin, UEFA Superkubogida bir oʻyin, [[FIFA Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati]]da ikkita oʻyin}}||0||50||9 |- |2024–25<ref>{{soccerbase season|89571|2024|access-date=14 September 2024}}</ref> |Premyer-liga |2||0||0||0||0||0||1{{efn|name=UCL}}||0||0||0||3||0 |- !colspan="2"|Jami !174||22||18||0||12||1||49||3||7||0||260||26 |- !colspan="3"|Umumiy faoliyat !310||27||33||0||12||1||67||4||10||1||432||33 |} {{notelist}} <references group="izoh"/> === Xalqaro === {{updated|Statistika 2024-yil 8-sentyabrda boʻlib oʻgan oʻyinlarga oid}}<ref name="wfnat">{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/player_summary/rodri_19/4/ |title=Rodri: Internationals |website=worldfootball.net |date=27 August 2023 |publisher=HEIM:SPIEL |access-date=4 May 2024}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+ Terma jamoa va yil boʻyicha oʻyinlar va gollar |- !Terma jamoa!!Yil!!Oʻyinlar!!Gollar |- |rowspan="7"|[[Ispaniya]] |2018||4||0 |- |2019||7||0 |- |2020||6||1 |- |2021||13||0 |- |2022||9||0 |- |2023||9||0 |- |2024||9||3 |- !colspan="2"|Jami||57||4 |} {| class="wikitable sortable" |+ Rodri tomonidan kiritilgan xalqaro gollar roʻyxati |- !scope="col"|№ !scope="col"|Sana !scope="col"|Stadion !scope="col"|Oʻyin !scope="col"|Raqib !scope="col"|Hisob !scope="col"|Natija !scope="col"|Musoboqa !scope="col" class="unsortable"|{{abbr|Ref.|Reference}} |- |style="text-align: center;"|1||2020-yil 17-noyabr||[[Estadio de La Cartuja]], Sevilla, Ispaniya|| style="text-align: center;" |17||{{fb|GER}}||style="text-align: center;"|3–0||style="text-align: center;"|6–0||2020–21-yilgi UEFA Millatlar ligasi|| style="text-align: center;" |<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/matches/2020/11/17/europe/uefa-nations-league/spain/germany/3243409/ |title=Spain vs. Germany 6–0: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |access-date=7 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220507054721/https://uk.soccerway.com/matches/2020/11/17/europe/uefa-nations-league/spain/germany/3243409/ |archive-date=7 May 2022 |url-status=live}}</ref> |- |style="text-align: center;"|2||rowspan="2"|2024-yil 26-mart|| rowspan="2" |[[Santiago Bernabéu Stadioni]], Madrid, Ispaniya|| rowspan="2" style="text-align: center;" |49||rowspan="2"|{{fb|BRA}}||style="text-align: center;"|1–0||rowspan="2" style="text-align: center;"|3–3||rowspan="2"|[[Oʻrtoqlik uchrashuvi|Oʻrtoqlik]]|| rowspan="2" style="text-align: center;" |<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/matches/2024/03/26/world/friendlies/spain/brazil/4301176/ |title=Spain vs. Brazil 3–3: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |access-date=6 April 2024}}</ref> |- |style="text-align: center;"|3||style="text-align: center;"|3–2 |- |style="text-align: center;"|4||2024-yil 30-iyun||[[RheinEnergieStadion]], Cologne, Germaniya|| style="text-align: center;" |53||{{fb|GEO}}||style="text-align: center;"|1–1||style="text-align: center;"|4–1||[[UEFA Yevro 2024 Pley-off bosqichi|UEFA Yevro 2024]]|| style="text-align: center;" |<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/matches/2024/06/30/europe/european-championships/spain/georgia/4268097/|title=Spain vs. Georgia 4–1: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |access-date=30 June 2024}}</ref> |} == Yutuqlar == '''Atletiko Madrid''' * [[UEFA Superkubogi|UEFA Superkubogi sohibi]]: 2018<ref name="super">{{cite news |last=Sanders |first=Emma |date=15 August 2018 |title=Real Madrid 2–4 Atlético Madrid |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/45188611 |url-status=live |access-date=4 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327181020/https://www.bbc.co.uk/sport/football/45188611 |archive-date=27 March 2019}}</ref>. '''Manchester Siti''' * [[Angliya Premyer-ligasi|Premyer-liga]] chempioni: 2020–21, [[Premier League (2021–22)|2021–22]], 2022–23, 2023–24<ref name="PremProfile">{{cite web |url=https://www.premierleague.com/players/16286/Rodri/overview |title=Rodri: Overview |publisher=Premier League |access-date=20 May 2024 |arxivsana=2021-06-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210612220340/https://www.premierleague.com/players/16286/Rodri/overview }}</ref>; * [[Angliya kubogi]] sohibi: 2022–23;<ref>{{cite news |last=McNulty |first=Phil |date=3 June 2023 |title=Manchester City 2–1 Manchester United |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/65785637 |access-date=3 June 2023}}</ref>; ** ikkinchi oʻrin: 2023–24<ref>{{cite news |date=25 May 2024 |title=Manchester City 1–2 Manchester United: Line-ups |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/live/c2jj8k5vym5t#Line-ups |access-date=25 May 2024}}</ref> * Angliya liga kubogi sohibi: 2019–20<ref>{{cite news |last=McNulty |first=Phil |date=1 March 2020 |title=Aston Villa 1–2 Manchester City |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/51601970 |url-status=live |access-date=1 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221104013756/https://www.bbc.co.uk/sport/football/51601970 |archive-date=4 November 2022}}</ref>, 2020–21<ref>{{cite news |last=McNulty |first=Phil |date=25 April 2021 |title=Manchester City 1–0 Tottenham Hotspur |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/56790307 |url-status=live |access-date=25 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429085606/https://www.bbc.co.uk/sport/football/56790307 |archive-date=29 April 2021}}</ref>; * Angliya Superkubogi sohibi: 2019<ref name="shield">{{cite news |last=Begley |first=Emlyn |date=4 August 2019 |title=Liverpool 1–1 Manchester City |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/49141690 |url-status=live |access-date=4 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190808212252/https://www.bbc.co.uk/sport/football/49141690 |archive-date=8 August 2019}}</ref>; * [[UEFA Chempionlar Ligasi|UEFA Chempionlar ligasi]] sohibi: [[UEFA Chempionlar ligasining 2022–2023-yilgi mavsumi|2022–23]]<ref>{{cite news |last=McNulty |first=Phil |date=10 June 2023 |title=Manchester City 1–0 Inter Milan |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/65845807 |access-date=10 June 2023}}</ref>; ** ikkinchi oʻrin: [[UEFA chempionlar ligasi 2020–2021-yilgi mavsum|2020–21]]<ref>{{cite news |last=McNulty |first=Phil |date=29 May 2021 |title=Manchester City 0–1 Chelsea |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/57268064 |access-date=1 June 2023}}</ref>; * UEFA Superkubogi sohibi: 2023<ref>{{cite news |last=McNulty |first=Phil |date=16 August 2023 |title=Manchester City 1–1 Sevilla |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/66513883 |access-date=28 August 2023}}</ref>; * [[FIFA Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati|FIFA klublar oʻrtasidagi jahon chempionati]] gʻolibi: [[FIFA Klublar oʻrtasida jahon chempionati 2023|2023]]<ref>{{cite news |date=22 December 2023 |title=Manchester City 4–0 Fluminense |website=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/67795653 |access-date=22 December 2023}}</ref>. '''Ispaniya U19''' * 19 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati gʻolibi: 2015<ref>{{cite web |url=http://www.uefa.com/under19/season=2015/matches/round=2000536/match=2017613/postmatch/report/index.html |title=Spain see off Russia for seventh Under-19 crown |publisher=UEFA |date=19 July 2015 |access-date=20 July 2015 |archive-date=12 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171012191531/http://www.uefa.com/under19/season=2015/matches/round=2000536/match=2017613/postmatch/report/index.html |url-status=live}}</ref>. '''Ispaniya U21''' * 21 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatining ikkinchi oʻrinchisi: 2017<ref>{{Cite web |url=https://www.uefa.com/under21/season=2017/teams/team=200122/squad/index.html |title=Under-21 2017 – History – Spain |publisher=UEFA |access-date=17 August 2019 |archive-date=28 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190928093612/https://www.uefa.com/under21/season%3D2017/teams/team%3D200122/squad/index.html |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.uefa.com/under21/season=2017/matches/index.html |title=Under-21 2017 – History – Matches |publisher=UEFA |access-date=17 August 2019 |archive-date=4 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200304150050/https://www.uefa.com/under21/season=2017/matches/index.html |url-status=live}}</ref>. '''Ispaniya''' * [[UEFA Yevropa chempionati]] chempioni: 2024<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=Spain 2-1 England {{!}} UEFA EURO 2024 Final |url=https://www.uefa.com/uefaeuro/match/2036211--spain-vs-england/ |access-date=2024-07-14 |website=UEFA.com |language=en}}</ref>; * [[UEFA Millatlar ligasi]] chempioni: 2022–23;<ref name="UNLWin">{{Cite news |last=Smith |first=Emma |date=18 June 2023 |title=Spain win Nations League final on penalties |language= |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/65944659 |access-date=18 June 2023}}</ref>; ** ikkinchi oʻrin: 2020–21<ref name="UNLRU">{{cite web |date=10 October 2021 |title=France beat Spain to win Nations League |url=https://www.uefa.com/uefanationsleague/match/2030761--spain-vs-france/ |publisher=UEFA |access-date=10 October 2021 |archive-date=7 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211007210504/https://www.uefa.com/uefanationsleague/match/2030761--spain-vs-france/ |url-status=live}}</ref>. '''Individual''' * [[UEFA Chempionlar Ligasi|UEFA Chempionlar ligasi]] mavsumining eng yaxshi futbolchisi: 2022–23<ref name="POTS">{{cite news |date=11 June 2023 |title=Rodri named 2022/23 UEFA Champions League Player of the Season |publisher=UEFA |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0282-183b473eaf28-b2fde4465718-1000--player-of-the-season-rodri/ |access-date=12 June 2023}}</ref>; * UEFA Chempionlar ligasining mavsumdagi jamoasi: 2022–23<ref>{{cite news |date=11 June 2023 |title=2022/23 UEFA Champions League Team of the Season |publisher=UEFA |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0282-183b47300272-09e23ed6220b-1000--2022-23-team-of-the-season/ |access-date=11 June 2023}}</ref>; * Premyer-ligada oyning eng yaxshi goli: 2021-yil noyabr<ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/news/2407251 |title=Stunning Rodri strike wins Budweiser Goal of the Month |publisher=Premier League |date=10 December 2021 |access-date=10 December 2021 |archive-date=10 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211210130229/https://www.premierleague.com/news/2407251 |url-status=live}}</ref>; * UEFA Millatlar ligasi finalining eng yaxshi oʻyinchisi: 2023 * Yilning PFA jamoasi: 2022–23 Premer-liga<ref>{{cite news |date=29 August 2023 |title=Erling Haaland: Manchester City forward wins PFA men's Player of the Year award |publisher=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/66650723 |access-date=29 August 2023}}</ref>, 2023–24 Premer-liga<ref>{{cite news |date=20 August 2024 |title=PFA Premier League Team of the Year |publisher=Professional Footballers' Association |url=https://www.thepfa.com/news/2024/8/20/pfa-premier-league-team-of-the-year-2024 |access-date=20 August 2024}}</ref>; * FIFA Klublar oʻrtasidagi Jahon chempionati Oltin toʻp sohibi: 2023<ref>{{Cite web |date=22 December 2023 |title=Rodri wins adidas Golden Ball as City reign |url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/fifa-club-world-cup/saudi-arabia-2023/articles/award-winners-revealed-manchester-city-rodri-walker-arias |access-date=22 December 2023 |website=[[FIFA]]}}</ref>; * IFFHS Jahon erkaklar jamoasi: 2023<ref>{{cite web |date=4 January 2024 |title=IFFHS MEN'S WORLD TEAM 2023 |url=https://iffhs.com/posts/3299 |access-date=4 January 2024 |publisher=IFFHS |arxivsana=2024-04-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240403032531/https://iffhs.com/posts/3299 }}</ref> * [[Globe Soccer Awards]] yilning eng yaxshi yarim himoyachisi: 2023<ref>{{cite web |date=19 January 2024 |title=Rodrigo (Best Midfielder) |url=https://www.globesoccer.com/winners/rodrigo-best-midfielder-2023/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240317093225/https://www.globesoccer.com/winners/rodrigo-best-midfielder-2023/ |archive-date=17 March 2024 |website=[[Globe Soccer Awards]]}}</ref>; * ''Athletic'' Yevropaning mavsumdagi erkaklar jamoasi: 2023–24 * UEFA Yevropa chempionatining eng yaxshi oʻyinchisi: 2024<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/euro2024/news/028f-1b5e5d20015d-63e00bbe0723-1000--rodri-named-euro-2024-player-of-the-tournament/ |title=Rodri named EURO 2024 Player of the Tournament |website=UEFA.com |date=14 July 2024 |accessdate=15 July 2024}}</ref> * UEFA Yevropa chempionatining eng yaxshi jamoasi: 2024<ref>{{cite news |date=16 July 2024 |title=UEFA EURO 2024 Team of the Tournament |publisher=UEFA |url=https://www.uefa.com/euro2024/news/028f-1b61a0e91074-427664e9bbfe-1000--uefa-euro-2024-team-of-the-tournament/ |access-date=16 July 2024}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{commons category}} * [https://www.mancity.com/players/rodrigo Profile] Manchester City F. C. rasmiy saytida * {{UEFA player}} {{Machester City F.C. tarkibi}} {{Navboxes | title = Ispaniya terma jamoasi tarkibi | bg = #C60B1E | fg = #FBEA0E | bordercolor = #000033 | list1 = {{Ispaniya tarkibi 2020-yilgi UEFA Yevropa chempionati}} {{Ispaniya tarkibi 2022-yilgi FIFA jahon chempionati}} {{Ispaniya tarkibi 2024-yilgi UEFA Yevropa chempionati}} {{Ispaniya tarkibi 2026-yilgi FIFA jahon chempionati}} }} {{Navboxes | title = Sovrinlar | bg = gold | fg = navy | list = {{Oltin toʻp sohiblari}} {{FIFA Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati oltin toʻp sohiblari}} {{2024-yilgi UEFA Yevropa chempionati ramziy jamoasi}} }} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Rodri}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Ispaniyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]] [[Turkum:Villarreal CF B futbolchilari]] [[Turkum:Villarreal CF futbolchilari]] [[Turkum:Atlético Madrid futbolchilari]] [[Turkum:Manchester City F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Angliya Premyer-ligasi futbolchilari]] [[Turkum:La Liga oʻyinchilari]] [[Turkum:Ispaniyalik muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Angliyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:UEFA Chempionlar ligasida gʻolib boʻlgan futbolchilar]] [[Turkum:Segunda División B oʻyinchilari]] [[Turkum:Ispaniya milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:UEFA Yevro 2020 oʻyinchilari]] [[Turkum:UEFA Yevro 2024 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2022 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026 oʻyinchilari]] [[Turkum:UEFA Yevropa chempionatida gʻolib boʻlgan oʻyinchilar]] [[Turkum:UEFA Millatlar ligasida gʻolib boʻlgan oʻyinchilar]] [[Turkum:Futbol boʻyicha jahon chempionlari]] [[Turkum:Oltin toʻp sohiblari]] j30yll3duiquc2q1gqdl8oie7otqhrm 14 1111201 6221356 4332495 2026-07-31T14:01:45Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Baden-Vyurtemberg]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221356 wikitext text/x-wiki [[Turkum:Germaniyada tugʻilganlar]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg kishilari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg|tugʻilganlar]] l402lx9sn7p9kl7o58orkocxs3ttywa 0 1115281 6221489 4349799 2026-07-31T15:18:19Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221489 wikitext text/x-wiki '''Pedagogning maqomi''' – taʼlim tashkilotida [[qonunchilik]] hujjatlariga muvofiq tuzilgan [[mehnat shartnomasi]] asosida taʼlim va tarbiya sohasida kasbiy faoliyatni amalga oshiruvchi hamda tegishli maʼlumotga, kasbiy tayyorgarlikka va maʼnaviy-axloqiy fazilatlarga ega boʻlgan [[jismoniy shaxs]] [[pedagog]]dir<ref>{{veb manbasi |title="Pedagogning maqomi to'g'risida"gi qonun |url=https://lex.uz/docs/-6786401 |website=lex.uz |accessdate=9-iyun 2024-yil |date=1-fevral 2024-yil}}</ref>. == Oʻzbekiston Respublikasida pedagogning maqomi == Pedagoglarning huquqlarini himoya qilish, moddiy va ijtimoiy imkoniytalar yaratish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga bir qancha oʻzgarishlar kiritildi<ref>{{veb manbasi |title=O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi |url=https://lex.uz/docs/-6445145 |website=lex.uz |accessdate=9-iyun 2024-yil |date=1-aprel 2023-yil}}</ref>. 2023-yil 1-apreldan kuchga kirgan yangi tahrirdagi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 52-moddasida<ref>{{veb manbasi |title=O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi (52-modda)) |url=https://lex.uz/docs/-6445145 |website=lex.uz |accessdate=9-iyun 2024-yil |date=1-aprel 2023-yil}}</ref> oʻqituvchilarning huquqlari davlat himoyasida ekanligi belgilab qoʻyilgan. Shu bilan birgalikda 2024-yil 1-fevraldan kuchga kirgan „Pedagogning [[maqom]]i toʻgʻrisida“gi qonun<ref>{{veb manbasi |title=“Pedagogning [[maqom]]i to‘g‘risida”gi qonun |url=https://lex.uz/docs/-6786401 |website=lex.uz |accessdate=9-iyun 2024-yil |date=1-fevral 2024-yil}}</ref> ham pedagoglarga huquqlarini himoya qilishga va qulay sharoitlar hamda imkoniyatlar yaratib berishga qaratilgan. Ushbu qonunning 6-moddasida pedagog oʻzining kasbiy faoliyatini amalga oshirish davomida oʻz shaʼni, qadr-qimmati va [[ishchanlik obro‘sini himoya qilish uchun sudga da’vo arizasi bilan murojaat qilgan, shuningdek o‘z huquqlarini buzayotgan davlat organlarining g‘ayriqonuniy [[qaror]]lari, ular [[mansabdor shaxs]]larining harakatlari (harakatsizligi) ustidan shikoyat qilgan taqdirda [[davlat boji]]ni toʻlashdan ozod qilinishi belgilab qoʻyilgan<ref>{{veb manbasi |title=Pedagogning huquqlari (6-modda) |url=https://lex.uz/docs/-6786401 |website=lex.uz |accessdate=9-iyun 2024-yil |date=1-fevral 2024-yil}}</ref>. Pedagoglar sudga murojaat qilganda davlat boji toʻlashdan ozod etildi va bu orqali, birinchidan, ularning huquqlari himoya qilishga davlat tomonidan eʼtibor berilayotgani, ikkinchidan, ularga qulaylik yaratilib berilishi qonunchilikda mustahkamlangan. 12-moddada pedagoglarning mehnatiga haq toʻlash<ref>{{veb manbasi |title=Pedagogning mehnatiga haq to‘lash (12-modda) |url=https://lex.uz/docs/-6786401 |website=lex.uz |accessdate=9-iyun 2024-yil |date=1-fevral 2024-yil}}</ref>, 13-moddasida pedagoglarni ragʻbatlantirish<ref>{{veb manbasi |title=Pedagoglarni rag‘batlantirish (13-modda) |url=https://lex.uz/docs/-6786401 |website=lex.uz |accessdate=9-iyun 2024-yil |date=1-fevral 2024-yil}}</ref>, 14-moddada esa pedagoglarning ijtimoiy himoyasiga alohida eʼtibor qaratilgan<ref>{{veb manbasi |title=Pedagoglarni ijtimoiy himoya qilish (14-modda) |url=https://lex.uz/docs/-6786401 |website=lex.uz |accessdate=9-iyun 2024-yil |date=1-fevral 2024-yil}}</ref>. == Yaponiyada pedagogning maqomi == [[Yaponiya]]da ham pedagoglarga juda imkoniyatlar yaratish bilan birgalikda ularning huquqlari qonun bilan himoya qilinadi. 2006-yil 22-dekabrda qabul qilingan „Taʼlim toʻgʻrisidagi asosiy qonun“<ref>{{veb manbasi |title=Yaponiyaning “Ta'lim to'g'risidagi asosiy qonun”i |url=https://www.mext.go.jp/en/policy/education/lawandplan/title01/detail01/1373798.htm |website=MEXT |accessdate=9-iyun 2024-yil |date=22-dekabr 2006-yil}}</ref> Yaponiyada pedagoglar va taʼlim bilan bogʻliq holatlarni tartibga soladi. Yaponiya davlati oʻqituvchilarga oylik maosh toʻlashda eng yuqori 10 ta davlat qatoridan joy olgan<ref>{{veb manbasi |title=Mamlakatlar bo‘yicha o‘qituvchilarning ish haqi 2024 yil |url=https://worldpopulationreview.com/country-rankings/teacher-salary-by-country |website=World Population Review |accessdate=9-iyun 2024-yil |date=9-iyun 2024-yil}}</ref>. Oʻz [[konstitutsiya]]si va boshqa qonun hujjatlari orqali oʻqituvchilarning faoliyati tartibga solinadi. Yaponiya Konstitutsiyasining 28-moddasida<ref>{{veb manbasi |title=Yaponiya Konstitutsiyasi |url=https://japan.kantei.go.jp/constitution_and_government_of_japan/constitution_e.html |website=japan.kantei.go.jp |accessdate=9-iyun 2024-yil |date=9-iyun 2024-yil}}</ref> pedogoglarning huquqlari kafolatlangan. Pedagoglarning ilmiy darajasini hisobga olgan holda ularning mehnatiga haq toʻlash yuqori darajada belgilanib Yaponiya qonunchiligi asosida pedagogning maqomi alohida inobatga olinadi. == Germaniyada pedagogning maqomi == [[Germaniya]] Konstitutsiyasining 91b-modda va 104c-moddasida<ref>{{veb manbasi |title=Germaniya Konstitutsiyasi |url=https://www.btg-bestellservice.de/pdf/80201000.pdf |website=btg-bestellservice.de |accessdate=9-iyun 2024-yil |date=9-iyun 2024-yil}}</ref> taʼlim sohasiga oid normalar belgilab qoʻyilgan. Germaniyada [[fuqaro]]larga qonunda belgilab qoʻyilgan tartibda namoyish oʻtkazish huquqlari berilgan. Shu sababli oʻqituvchilar ham namoyish oʻtkazish huquqiga ega. 2018-yilda Germaniya oʻqituvchilar uyushmasi (''Gewerkschaft Erziehung und Wissenschaft'') tomonidan [[Strasburg]]dagi Inson huquqlari boʻyicha Yevropa [[sud]]iga murojaat qilgan<ref>{{veb manbasi |title=Germaniyalik o'qituvchilar to'liq jamoaviy huquqlar uchun qonuniy choralar ko'rishadi |url=https://muse.jhu.edu/article/838274/summary |website=muse.jhu.edu |accessdate=9-iyun 2024-yil |date=2019-yil}}</ref>. Murojaatning asosiy sababi oylik maoshning kamligi deb baholangan va shu tufayli Germaniyada oʻqituvchilar ish tashlash oʻtkazgan. Keyinchalik bu masala sud tomonidan ijobiy hal qilingan va Germaniya pedagoglarga oylik maosh toʻlashda eng yuqori besh davlat qatoridan joy olgan. Ushbu Yevropa davlatida oʻqituvchilarga namoyish oʻtkazishga va [[Inson huquqlari]] boʻyicha Yevropa sudiga murojaat qilish qonunchilik bilan belgilab qoʻyilgan. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [https://www.gazeta.uz/oz/2024/02/01/pedagog-maqomi/ Prezident „Pedagogning maqomi toʻgʻrisida“gi qonunni imzoladi (Gazeta.uz) 1-fevral 2024-yil] * [https://advice.uz/oz/news/1352 „Pedagogning maqomi toʻgʻrisida“gi Qonun (OʻRQ–901-son, 01.02.2024 y.) Prezident tomonidan imzolandi (advice.uz) 2-fevral 2024-yil] * [https://qalampir.uz/uz/news/pedagog-khodimning-mak-omini-belgilovchi-k-onun-loyi%D2%B3asi-ishlab-chik-ildi-29177 Pedagog xodimning maqomini belgilovchi qonun loyihasi ishlab chiqildi (Qalampir.uz) 8-noyabr 2020-yil] [[Turkum: Pedagog]] [[Turkum: Huquq]] [[Turkum: Qonun]] [[Turkum: Xorijiy davlatlar]] [[Turkum: Yaponiya]] [[Turkum: Kafolat]] phhmrxuyawhu3hzz0bam8w8e4lvoomg 6221494 6221489 2026-07-31T15:19:48Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Yaponiya]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221494 wikitext text/x-wiki '''Pedagogning maqomi''' – taʼlim tashkilotida [[qonunchilik]] hujjatlariga muvofiq tuzilgan [[mehnat shartnomasi]] asosida taʼlim va tarbiya sohasida kasbiy faoliyatni amalga oshiruvchi hamda tegishli maʼlumotga, kasbiy tayyorgarlikka va maʼnaviy-axloqiy fazilatlarga ega boʻlgan [[jismoniy shaxs]] [[pedagog]]dir<ref>{{veb manbasi |title="Pedagogning maqomi to'g'risida"gi qonun |url=https://lex.uz/docs/-6786401 |website=lex.uz |accessdate=9-iyun 2024-yil |date=1-fevral 2024-yil}}</ref>. == Oʻzbekiston Respublikasida pedagogning maqomi == Pedagoglarning huquqlarini himoya qilish, moddiy va ijtimoiy imkoniytalar yaratish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga bir qancha oʻzgarishlar kiritildi<ref>{{veb manbasi |title=O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi |url=https://lex.uz/docs/-6445145 |website=lex.uz |accessdate=9-iyun 2024-yil |date=1-aprel 2023-yil}}</ref>. 2023-yil 1-apreldan kuchga kirgan yangi tahrirdagi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 52-moddasida<ref>{{veb manbasi |title=O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi (52-modda)) |url=https://lex.uz/docs/-6445145 |website=lex.uz |accessdate=9-iyun 2024-yil |date=1-aprel 2023-yil}}</ref> oʻqituvchilarning huquqlari davlat himoyasida ekanligi belgilab qoʻyilgan. Shu bilan birgalikda 2024-yil 1-fevraldan kuchga kirgan „Pedagogning [[maqom]]i toʻgʻrisida“gi qonun<ref>{{veb manbasi |title=“Pedagogning [[maqom]]i to‘g‘risida”gi qonun |url=https://lex.uz/docs/-6786401 |website=lex.uz |accessdate=9-iyun 2024-yil |date=1-fevral 2024-yil}}</ref> ham pedagoglarga huquqlarini himoya qilishga va qulay sharoitlar hamda imkoniyatlar yaratib berishga qaratilgan. Ushbu qonunning 6-moddasida pedagog oʻzining kasbiy faoliyatini amalga oshirish davomida oʻz shaʼni, qadr-qimmati va [[ishchanlik obro‘sini himoya qilish uchun sudga da’vo arizasi bilan murojaat qilgan, shuningdek o‘z huquqlarini buzayotgan davlat organlarining g‘ayriqonuniy [[qaror]]lari, ular [[mansabdor shaxs]]larining harakatlari (harakatsizligi) ustidan shikoyat qilgan taqdirda [[davlat boji]]ni toʻlashdan ozod qilinishi belgilab qoʻyilgan<ref>{{veb manbasi |title=Pedagogning huquqlari (6-modda) |url=https://lex.uz/docs/-6786401 |website=lex.uz |accessdate=9-iyun 2024-yil |date=1-fevral 2024-yil}}</ref>. Pedagoglar sudga murojaat qilganda davlat boji toʻlashdan ozod etildi va bu orqali, birinchidan, ularning huquqlari himoya qilishga davlat tomonidan eʼtibor berilayotgani, ikkinchidan, ularga qulaylik yaratilib berilishi qonunchilikda mustahkamlangan. 12-moddada pedagoglarning mehnatiga haq toʻlash<ref>{{veb manbasi |title=Pedagogning mehnatiga haq to‘lash (12-modda) |url=https://lex.uz/docs/-6786401 |website=lex.uz |accessdate=9-iyun 2024-yil |date=1-fevral 2024-yil}}</ref>, 13-moddasida pedagoglarni ragʻbatlantirish<ref>{{veb manbasi |title=Pedagoglarni rag‘batlantirish (13-modda) |url=https://lex.uz/docs/-6786401 |website=lex.uz |accessdate=9-iyun 2024-yil |date=1-fevral 2024-yil}}</ref>, 14-moddada esa pedagoglarning ijtimoiy himoyasiga alohida eʼtibor qaratilgan<ref>{{veb manbasi |title=Pedagoglarni ijtimoiy himoya qilish (14-modda) |url=https://lex.uz/docs/-6786401 |website=lex.uz |accessdate=9-iyun 2024-yil |date=1-fevral 2024-yil}}</ref>. == Yaponiyada pedagogning maqomi == [[Yaponiya]]da ham pedagoglarga juda imkoniyatlar yaratish bilan birgalikda ularning huquqlari qonun bilan himoya qilinadi. 2006-yil 22-dekabrda qabul qilingan „Taʼlim toʻgʻrisidagi asosiy qonun“<ref>{{veb manbasi |title=Yaponiyaning “Ta'lim to'g'risidagi asosiy qonun”i |url=https://www.mext.go.jp/en/policy/education/lawandplan/title01/detail01/1373798.htm |website=MEXT |accessdate=9-iyun 2024-yil |date=22-dekabr 2006-yil}}</ref> Yaponiyada pedagoglar va taʼlim bilan bogʻliq holatlarni tartibga soladi. Yaponiya davlati oʻqituvchilarga oylik maosh toʻlashda eng yuqori 10 ta davlat qatoridan joy olgan<ref>{{veb manbasi |title=Mamlakatlar bo‘yicha o‘qituvchilarning ish haqi 2024 yil |url=https://worldpopulationreview.com/country-rankings/teacher-salary-by-country |website=World Population Review |accessdate=9-iyun 2024-yil |date=9-iyun 2024-yil}}</ref>. Oʻz [[konstitutsiya]]si va boshqa qonun hujjatlari orqali oʻqituvchilarning faoliyati tartibga solinadi. Yaponiya Konstitutsiyasining 28-moddasida<ref>{{veb manbasi |title=Yaponiya Konstitutsiyasi |url=https://japan.kantei.go.jp/constitution_and_government_of_japan/constitution_e.html |website=japan.kantei.go.jp |accessdate=9-iyun 2024-yil |date=9-iyun 2024-yil}}</ref> pedogoglarning huquqlari kafolatlangan. Pedagoglarning ilmiy darajasini hisobga olgan holda ularning mehnatiga haq toʻlash yuqori darajada belgilanib Yaponiya qonunchiligi asosida pedagogning maqomi alohida inobatga olinadi. == Germaniyada pedagogning maqomi == [[Germaniya]] Konstitutsiyasining 91b-modda va 104c-moddasida<ref>{{veb manbasi |title=Germaniya Konstitutsiyasi |url=https://www.btg-bestellservice.de/pdf/80201000.pdf |website=btg-bestellservice.de |accessdate=9-iyun 2024-yil |date=9-iyun 2024-yil}}</ref> taʼlim sohasiga oid normalar belgilab qoʻyilgan. Germaniyada [[fuqaro]]larga qonunda belgilab qoʻyilgan tartibda namoyish oʻtkazish huquqlari berilgan. Shu sababli oʻqituvchilar ham namoyish oʻtkazish huquqiga ega. 2018-yilda Germaniya oʻqituvchilar uyushmasi (''Gewerkschaft Erziehung und Wissenschaft'') tomonidan [[Strasburg]]dagi Inson huquqlari boʻyicha Yevropa [[sud]]iga murojaat qilgan<ref>{{veb manbasi |title=Germaniyalik o'qituvchilar to'liq jamoaviy huquqlar uchun qonuniy choralar ko'rishadi |url=https://muse.jhu.edu/article/838274/summary |website=muse.jhu.edu |accessdate=9-iyun 2024-yil |date=2019-yil}}</ref>. Murojaatning asosiy sababi oylik maoshning kamligi deb baholangan va shu tufayli Germaniyada oʻqituvchilar ish tashlash oʻtkazgan. Keyinchalik bu masala sud tomonidan ijobiy hal qilingan va Germaniya pedagoglarga oylik maosh toʻlashda eng yuqori besh davlat qatoridan joy olgan. Ushbu Yevropa davlatida oʻqituvchilarga namoyish oʻtkazishga va [[Inson huquqlari]] boʻyicha Yevropa sudiga murojaat qilish qonunchilik bilan belgilab qoʻyilgan. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [https://www.gazeta.uz/oz/2024/02/01/pedagog-maqomi/ Prezident „Pedagogning maqomi toʻgʻrisida“gi qonunni imzoladi (Gazeta.uz) 1-fevral 2024-yil] * [https://advice.uz/oz/news/1352 „Pedagogning maqomi toʻgʻrisida“gi Qonun (OʻRQ–901-son, 01.02.2024 y.) Prezident tomonidan imzolandi (advice.uz) 2-fevral 2024-yil] * [https://qalampir.uz/uz/news/pedagog-khodimning-mak-omini-belgilovchi-k-onun-loyi%D2%B3asi-ishlab-chik-ildi-29177 Pedagog xodimning maqomini belgilovchi qonun loyihasi ishlab chiqildi (Qalampir.uz) 8-noyabr 2020-yil] [[Turkum: Pedagog]] [[Turkum: Huquq]] [[Turkum: Qonun]] [[Turkum: Xorijiy davlatlar]] [[Turkum: Kafolat]] oqew1szcxbdqtwawlus8jmv904zkmz1 0 1116705 6221533 6219760 2026-07-31T17:05:21Z Umarxon III 18267 + 6221533 wikitext text/x-wiki {{ism+familiya|Nodirxon|Neʼmatxonov}} {{Futbolchi bilgiqutisi | name = Nodirxon Neʼmatxonov | fullname = | image = Nodirxon Neʼmatxonov (cropped).jpg | caption = 2025-yilda | birth_date = {{Birth date and age|2001|6|14|df=y}} | birth_place = {{TavalludJoyi|Toshkent}}, [[Oʻzbekiston]] | height = {{height|m=1.80}} | currentclub = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] | clubnumber = | position = [[Himoyachi (futbol)|Himoyachi]] | yoshlikyillari1 = 2020 | yoshlikklublari1 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] U21 | yoshlikyillari2 = 2021 | yoshlikklublari2 = [[OKMK (futbol klubi)|OKMK]] U21 | yoshlikyillari3 = | yoshlikklublari3 = | yillar1 = 2022—2023 | klublar1 = [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] | isht1 = | gollar1 = | yillar2 = 2023—2024 | klublar2 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] | isht2 = | gollar2 = | yillar3 = 2024—2026 | klublar3 = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] | isht3 = | gollar3 = | yillar4 = 2026— | klublar4 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] | isht4 = | gollar4 = | yillar5 = | klublar5 = | isht5 = | gollar5 = | yillar6 = | klublar6 = | isht6 = | gollar6 = }} '''Nodirxon Neʼmatxonov''' — oʻzbekistonlik futbolchi. [[Oʻzbekiston Superligasi]]ning [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] futbol klubi [[himoyachi (futbol)|himoyachi]]si<ref>{{cite web|url=https://fminside.net/players/4-fm-24/2000022264-nodirxon-nematxonov|title=Nodirxon Ne'matxonov|publisher=FMinside}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.footballcritic.com/nodirxon-necmatxonov/profile/386133|title=NODIRXON NEʻMATXONOV|publisher=[[FootballCritic]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://championat.uz/oz/news/rasman-nodirxon-nematxonov-surxon-futbolchilsi|title=Rasman: Nodirxon Nematxonov – "Surxon" futbolchilsi!|publisher=[[Championat.asia]]}}</ref>. == Faoliyati == Paxtakor va OKMK klublari tarbiyalanuvchisi. 2022-yil 19-yanvarda Shoʻrtan klubiga qoʻshilgan<ref>{{Cite web|url=https://championat.asia/news/shortan-uch-futbolchini-oz-safiga-qoshib-oldi|title="Sho'rtan" uch futbolchini o'z safiga qo'shib oldi|website=championat.asia|access-date=2026-07-29}}</ref>. Neftchi va Surxon jamoalarida toʻp tepgan. Neʼmatxonov mavsumning dastlabki qismida termizliklar tarkibida 11 ta uchrashuvda maydonga tushdi<ref>{{Cite web|url=https://championat.asia/news/rasman-nodirxon-nematxonov-surxon-futbolchilsi|title=Rasman: Nodirxon Nematxonov – "Surxon" futbolchilsi!|website=championat.asia|access-date=2026-07-29}}</ref>. [[2026-yil]] [[27-iyul]] kuni [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] klubiga oʻtdi<ref>{{Cite web|url=https://tribuna.uz/uz/news/andizhon-artyom-potapov-nodirhon-nemathonov-va-shomalik-komilovni-z-safiga-shib-oldi-1297966/|title=«Андижон» Артём Потапов, Нодирхон Неъматхонов ва Шоҳмалик Комиловни ўз сафига қўшиб олди|lang=uz-cyrl|website=Tribuna.uz|date=2026-07-28|access-date=2026-07-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://championat.asia/news/artyom-potapov-nodirxon-nematxonov-va-shohmalik-komilov-andijonning-yangi-futbolchilari|title=Artyom Potapov, Nodirxon Nematxonov va Shohmalik Komilov - “Andijon”ning yangi futbolchilari|website=championat.asia|access-date=2026-07-29}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar|2}} {{uzbekistan-footy-bio-stub}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Erkak futbol himoyachilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]] [[Turkum:Surxon klubi futbolchilari]] [[Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari]] [[Turkum:Shoʻrtan klubi futbolchilari]] [[Turkum:Andijon klubi futbolchilari]] [[Turkum:Paxtakor jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:AGMK futbolchilari]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]] {{Andijon futbol klubi tarkibi}} {{DEFAULTSORT:Neʼmatxonov, Nodirxon}} o8oyxzd0i7dz9w0cpig9p07k17duurx 0 1120733 6221439 6158054 2026-07-31T14:39:53Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya]] olib tashlandi; [[Turkum:Germaniya yoʻllari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221439 wikitext text/x-wiki {{Yoʻl bilgiqutisi | name = Bundesautobanhn | marker_image = [[File:Zeichen 330 - Autobahn, StVO 1992.svg|140px]]<br /> [[File:Bundesautobahn 2 number.svg|70px|link=Bundesautobahn 2]] [[File:Bundesautobahn_14_number.svg|70px|link=Bundesautobahn 14]] [[File:Bundesautobahn_63_number.svg|70px|link=Bundesautobahn 63]] [[File:Bundesautobahn_995_number.svg|70px|link=Bundesautobahn 995]] | map = Autobahnen in Deutschland.svg | length_mi = | length_km = 13192 | length_ref = &nbsp;(2021) | established = | allocation = | direction_a = | terminus_a = | junction = | direction_b = | terminus_b = }} '''Autobahn''' – ({{IPA-de|ˈaʊtoˌbaːn|IPA|De-Autobahn.ogg}}) – [[Germaniya]]dagi federal nazorat qilinadigan yoʻllar tizimi. Rasmiy nomi '''Bundeseautobahn''' (qisqartma BAB) „ federal avtomobil yoʻli“ deb tarjima qilinadi. Yoʻlning katta qismida avtomobillar uchun belgilangan tezlik chegarasi mavjud emas<ref name="wa 16-09-2013">{{cite news |last=Jeremic |first=Sam |title=Fun, fun, fun on the autobahn |url=http://au.news.yahoo.com/thewest/motors/a/-/motors/18958067/fun-fun-fun-on-the-autobahn/ |date=16 September 2013 |newspaper=[[The West Australian]] |access-date=17 September 2013}}</ref> == Manbalar == {{manbalar}}. [[Turkum:Germaniya yoʻllari]] spoqfg9rkmhnjiz7a290rtm39hsyr7o 0 1177494 6221631 6201033 2026-08-01T04:41:11Z AnvarxonM 75105 6221631 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi | name = Mikel Merino | image = Mikel Merino France v Spain 7.24.26-241 (cropped).jpg | caption = Merino [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] tarkibida (2025-yil) | full_name = Mikel Merino Zazón<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/news/612828|title=Updated squads for 2017/18 Premier League confirmed|publisher=[[Premier League]]|date=2 February 2018|access-date=15 February 2018}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|1996|6|22|df=y}}<ref name=Profile>{{cite news|url=https://www.farodevigo.es/celta-de-vigo/2024/07/05/mikel-merino-goleador-victoria-espana-105149142.html|title=Mikel Merino, el goleador de la victoria de España que casi nace en Vigo|trans-title=Mikel Merino, the scorer of Spain's win who was almost born in Vigo|newspaper=[[Faro de Vigo]]|first=Marta|last=Clavero|language=es|date=5 July 2024|access-date=15 October 2025}}</ref> | birth_place = [[Pamplona]], Ispaniya<ref name=Profile/> | height = 1.88 m<ref>{{cite web|url=https://www.premierleague.com/players/19778/Mikel-Merino/overview|title=Mikel Merino|publisher=Premier League|access-date=9 October 2024}}</ref> | position = [[Yarim himoyachi]], [[Hujumchi (futbol)|strayker]] | currentclub = [[Arsenal F.C.|Arsenal]] | clubnumber = 23 | youthyears1 = | youthclubs1 = [[CD Amigó|Amigó]] | youthyears2 = | youthclubs2 = [[CA Osasuna Cantera|Osasuna]] | yillar1 = 2014 | klublar1 = [[CA Osasuna B|Osasuna B]] | isht1 = 5 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2014—2016 | klublar2 = [[CA Osasuna|Osasuna]] | isht2 = 63 | gollar2 = 5 | yillar3 = 2016—2017 | klublar3 = [[Borussia Dortmund]] | isht3 = 8 | gollar3 = 0 | yillar4 = 2017 | klublar4 = {{ijara}} [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]] | isht4 = 7 | gollar4 = 0 | yillar5 = 2017—2018 | klublar5 = [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]] | isht5 = 17 | gollar5 = 1 | yillar6 = 2018—2024 | klublar6 = [[Real Sociedad]] | isht6 = 190 | gollar6 = 20 | yillar7 = 2024— | klublar7 = [[Arsenal F.C.|Arsenal]] | isht7 = 50 | gollar7 = 11 | milliyyillar1 = 2014—2015 | milliyjamoa1 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (19 yoshgacha)|Ispaniya U19]] | milliyisht1 = 12 | milliygollar1 = 1 | milliyyillar2 = 2016—2019 | milliyjamoa2 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (21 yoshgacha)|Ispaniya U21]] | milliyisht2 = 20 | milliygollar2 = 4 | milliyyillar3 = 2021 | milliyjamoa3 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Ispaniya olimpiya]] | milliyisht3 = 6 | milliygollar3 = 1 | milliyyillar4 = 2020— | milliyjamoa4 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] | milliyisht4 = 27 | milliygollar4 = 2 | medaltemplates = {{MedalSport|Men's [[Association football|football]]}} {{MedalCountry|{{fb|ESP}}}} {{MedalCompetition|[[FIFA World Cup]]}} {{Medal|W|[[2026 FIFA World Cup|2026 Canada–Mexico–US]]|}} {{MedalCompetition|[[UEFA European Championship]]}} {{Medal|W|[[UEFA Euro 2024|2024 Germany]]|}} {{MedalCompetition|[[UEFA Nations League]]}} {{Medal|Winner|[[2023 UEFA Nations League Finals|2023 Netherlands]]|}} {{Medal|RU|[[2021 UEFA Nations League Finals|2021 Italy]]|}} {{Medal|Runner-up|[[2025 UEFA Nations League Finals|2025 Germany]]|}} {{MedalCompetition|[[Football at the Summer Olympics|Olympic Games]]}} {{MedalSilver|[[Football at the 2020 Summer Olympics|2020 Tokyo]]|}} {{MedalCompetition|[[UEFA European Under-21 Championship]]}} {{Medal|W|[[2019 UEFA European Under-21 Championship|2019 Italy-San Marino]]|}} {{Medal|RU|[[2017 UEFA European Under-21 Championship|2017 Poland]]|}} {{Medal|Competition|[[UEFA European Under-19 Championship]]}} {{Medal|W|[[2015 UEFA European Under-19 Championship|2015 Greece]]|}} | club-update = 24 May 2026 | nationalteam-update = 19 July 2026 }} '''Mikel Merino Sason''' ({{Lang-es|Mikel Merino Zazón}}; 1996-yil 22-iyunda tugʻilgan) — ispaniyalik professional [[futbolchi]], [[Angliya Premyer-ligasi|Premyer-liga]]ning [[Arsenal F.C.|Arsenal]] klubi va [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya terma jamoasi]]da [[yarim himoyachi]] yoki [[Hujumchi (futbol)|hujumchi]] sifatida oʻynaydi. U oʻz faoliyatini [[CA Osasuna|Osasuna]]da boshlagan va 2018-yilda „[[Real Sociedad]]“ bilan shartnoma imzolashdan oldin Dortmundning „[[Borussia Dortmund|Borussia]]“ va „[[Newcastle United F.C.|Newcastle United]]“da qisqa muddat oʻynagan va klub bilan 2019-20-yilgi Ispaniya kubogida gʻolib chiqqan, jami 242 oʻyin oʻtkazib, 27 ta gol urgan<ref>{{cite news|url=https://www.infobae.com/america/agencias/2024/08/27/mikel-merino-abandona-la-real-sociedad-y-firma-con-el-arsenal/|title=Mikel Merino abandona la Real Sociedad y firma con el Arsenal|trans-title=Mikel Merino leaves Real Sociedad and signs with Arsenal|newspaper=[[Infobae]]|language=es|date=27 August 2024|access-date=27 August 2024}}</ref>. 2024-yil avgust oyida u „Arsenal“ga qoʻshildi va ikkinchi mavsumida Premyer-ligada gʻolib chiqdi. Merino Ispaniyani 21 yoshgacha boʻlgan ikki marta Yevropa chempionatida himoya qilib, 2019-yilgi chempionatda gʻolib chiqdi. U 2020-yilda kattalar safida debyut qilgan, Yevro-2024 va 2026-yilgi Jahon chempionatiga tanlangan va ikkala turnirda ham gʻalaba qozongan. == Klubdagi faoliyati == Merino- Osauna klubi tarbiyalanuvchisi.2014-yilning 23-avgustida Barselona B jamoasiga qarshi Segundada debyut qilgan.21-dekabrda Las-Palmasga qarshi oʻyinda birinchi golini kiritgan.2015-yilda Merinoning xizmatlariga Barselona qiziqish bildirgan. 2016-yilda Merino Borussiya Dortmund bilan shartnoma imzolaydi. Transfer summasi 5 million yevroni tashkil qilgan. U 14-oktyabr kuni Bundesligada Gertaga qarshi bahsda debyut qiladi. Oʻzining ilk mavsumida klubi bilan Germaniya kubogini qoʻlga kiritgan. 2017-yilnin yozida Mikel Merino oʻyin amaliyoti kamligi sababli Nyukasl Yunayted klubiga ijaraga beriladi.13-avgustda Premyer ligadagi ilk uchrashuvini Tottenhemga qarshi oʻtkazadi.2017- yilning 13-oktyabrida Nyujkasl Merinoni toʻlaqonli sotib oladi.21-oktyabrda Kristal Pelasga qarshi kechgan bahsda oʻzining debyut golini uradi. 2018-yilning yozida Merino Ispaniyaga qaytib,Real Sosyead aʼzosiga aylanadi. Nyukasl Yunayted bu transferdan 12 million yevro ishlab olgan. U La-ligadagi debyutini Villyarealga qarshi bahsda oʻtkazadi.21-sentyabrda Ueskaga qarshi uchrashuvda oʻzining birinchi golini kiritgan. == Terma jamoadagi faoliyati == 2015-yilda Gretsiyada boʻlib oʻtgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida Ispaniya terma jamoasi tarkibida chempionlikni qoʻlga kiritgan. 2017-yilda Merino Ispaniya yoshlar terma jamoasi safida Polshadagi Yevropa chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritdi. U Portugaliya va Serbiyaga qarshi bahslarda maydonga tushgan. 2019-yilda esa Italiyadagi Yevropa chempionatida chempionlikni qoʻlga kiritadi. 2021-yilda esa Merino Tokio 2020 olimpiadasida ishtirok etdi. Ispaniya olimpiya terma jamoasi turnirda kumush medallarga ega chiqqan. Shu kunlarda Germaniya yashil maydonlarida boʻlib oʻtayotgan Yevropa chempionatida Mikel Merino Ispaniya milliy terma jamoasi safida harakat qilmoqda.5-iyul kuni boʻlib oʻtgan mezbon Germaniyaga qarshi chorak final uchrashuvining 119-daqiqasida aynan Merino kiritgan gol Ispanlarga yarim final yoʻllanmasini taqdim etdi. == Manbaalar == {{Manbalar}} == Havolalar == {{commons category}} * {{NFT player|id=79220}} {{Arsenal F.C. tarkibi}} {{Navboxes | title = Ispaniya tarkibi | bg = #C60B1E | fg = #FBEA0E | bordercolor = #000033 | list = {{Ispaniya tarkibi UEFA Yevro 2024}} {{Ispaniya tarkibi 2026-yilgi FIFA jahon chempionati}} }} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Merino, Mikel}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Ispaniyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]] [[Turkum:CA Osasuna B futbolchilari]] [[Turkum:CA Osasuna futbolchilari]] [[Turkum:Real Sociedad futbolchilari]] [[Turkum:Borussia Dortmund futbolchilari]] [[Turkum:Newcastle United F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Arsenal F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Bundesliga futbolchilari]] [[Turkum:La Liga oʻyinchilari]] [[Turkum:Segunda División futbolchilari]] [[Turkum:Tercera División oʻyinchilari]] [[Turkum:Angliya Premyer-ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Ispaniyalik muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Germaniyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Angliyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Ispaniya milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi futbolchilar]] [[Turkum:UEFA Yevro 2024 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026 oʻyinchilari]] [[Turkum:Futbol boʻyicha U-19 Yevropa chempionlari]] [[Turkum:Olimpiyada medalini olgan futbolchilar]] [[Turkum:UEFA Yevropa chempionatida gʻolib boʻlgan oʻyinchilar]] [[Turkum:UEFA Millatlar ligasida gʻolib boʻlgan oʻyinchilar]] q9yvw7tzgc5225s63jn0p145yvskefb 0 1195523 6221455 6092980 2026-07-31T14:54:48Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Astronomiya]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221455 wikitext text/x-wiki {{Olim bilgiqutisi | ismi = Maria Kunitz | tasvir = Kunic-lawka.JPG | izoh = [[Polsha]]dagi Mariya Kunits yodgorlik haykali | tavallud_sanasi = 1610-yil | tavallud_joyi = [[Vohlau, Silesia|Vohlau]] | vafot_sanasi = 1664-yil 22-avgust (54-yosh) | vafot_joyi = [[Byczyna|Pitschen]], Legnitsa gersogligi | mashhur_ishlari = ''[[Urania Propitia|Urania propitia]]'' | turmush_oʻrtogʻi = {{plainlist| * {{marriage|David von Gerstmann|1623}} * {{marriage|Elias von Löwen|1630}} }} }} '''Mariya Kunits-''' 17-asrning mashhur ayol astronomlaridan biri boʻlib, [[Sileziya|Sileziyada]] dunyoga kelgan<ref name=":4">Cunitz, Maria. „Urania propitia, sive Tabulæ Astronomicæ mirè faciles, vim hypothesium physicarum à Kepplero proditarum complexae; facillimo calculandi compendio, sine ullâ logarithmorum mentione paenomenis satisfacientes; Quarum usum pro tempore praesente, exacto et futuro succincte praescriptum cum artis cultoribus communicat Maria Cunitia. Das ist: Newe und Langgewünschete, leichte Astronomische Tabelln, etc.“, Oels, Silesia,1650.</ref>. U astronomiya sohasida katta yangiliklarni amalga oshirib, „Urania Propitia“ nomli asarni yozadi<ref>{{cite web |url=http://www.olesnica.org/Katalog_Kunic.htm |title=Katalog z wystawy Astronom Maria Kunic |website=www.olesnica.org}}</ref>. Mariya [[Keplerning ikkinchi qonuni]] asosida astronomik jadvallarni ishlab chiqadi. Uning sharafiga [[Venera (sayyora)|Venera]] sayyorasidagi krater va [[Mariacunitia]] kichik sayyorasi nomlanadi<ref>{{Cite web |url=https://www.minorplanetcenter.net/iau/lists/NumberedMPs010001.html |title=Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (10001)-(15000) |website=Minor Planet Center}}</ref>. == Hayoti == Mariya Kunits 1610-yilda Sileziyaning Volau shahrida (hozirgi Polsha, Volov shahri) tugʻilgan. Uning otasi [[Geynrix Kunits]] shifokor, onasi [[Mariya Sholts]] esa nemis olimi Anton fon Scholtzning qizi boʻlgan. Mariya yoshligida advokat [[Devid fon Gerstman]] bilan turmush qurdi, lekin uch yildan keyin turmush oʻrtogʻi kutilmaganda vafot etadi<ref name=":7">Marilyn Bailey Ogilvie, The Biographical Dictionary of Women in Science: Pioneering Lives From Ancient Times to the Mid-20th Century, 2000, page 309.</ref>. 1630-yilda Mariya Elias fon Loʻven bilan turmush qurdi. Elias fon Loʻven ham astronom boʻlib, Mariyaning astronomiya bilan shugʻullanishini qoʻllab quvvatlaydi. Ular birgalikda 1627-yil 14-dekabrda Venera va 1628-yil aprelida [[Yupiter]] sayyoralarini kuzatishdi<ref>Ingrid Guentherodt: Maria Cunitia. Urania propitia; Intendiertes, erwartetes und tatsächliches Lesepublikum einer Astronomin des 17. Jh.. In: Daphnis. Zeitschrift für mittlere deutsche Literatur. Nr. 20, 1991, pages 311–353.</ref>. == Ilmiy faoliyati == Mariya Kunits tibbiyot, sheʼriyat, musiqa, matematika, qadimgi tillar va tarix sohalarida ham bilimga ega boʻlgan. Uning „Urania Propitia“ asari astronomiya olamida katta burulishga sabab boʻladi. Asarda Keplerning Rudolfin jadvallarini soddalashtirishda logarifmlardan foydalanish tavsiya etilgan<ref>Handbuch der historischen Stätten: Schlesien, 2003, Hubert Weczerka, page XXXII + XXXIII, Stuttgart: Alfred Kröner Verlag, {{ISBN|3-520-31602-1}}</ref>. Mariya asarni 1650-yilda [[Muqaddas Rim imperiyasi|Muqaddas Rim imperatori]] [[Ferdinand III]] ga bagʻishlab, nemis va lotin tillarida nashr ettirdi. Mariya va Elias fon Lövenning astronomik tadqiqotlari koʻplab yangi kashfiyotlarga yoʻl ochib berdi. Ularning ishlari oʻz davrining eng ilgʻor astronomik jadvallaridan biri hisoblangan va sayyoralar harakati haqida yangi maʼlumotlar taqdim etdi<ref>{{cite web |url=https://books.google.com/books?id=P_oRAAAAYAAJ&q=Maria+Cunitz+Polish+astronomer&pg=PA436 |title=Bibliotheca Sacra |date=5 April 2018 |publisher=Dallas Theological Seminary |via=Google Books}}</ref>. == Ilmiy merosi == Mariya Kunitsning merosi asosan uning „Urania Propitia“ asari bilan bogʻliq. Bu asar astronomiya tarixida muhim oʻrin tutadi. Lekin, 1679-yilda Byczyna shahrida sodir boʻlgan yongʻinda Mariyaning uyi, astronomiya jihozlari, akademik kitoblar va hujjatlar yonib ketadi<ref name=":6">Sigrid Dienel: ''Die Pestschrift des schlesischen Arztes Heinrich Cunitz (1580–1629) aus dem Jahr 1625: ein zeitgenössisches medizinisch-pharmazeutisches Dokument?'' : eine vergleichende Untersuchung mit Pestschriften aus dem 16. und 17. Jahrhundert, 2000 [https://books.google.com/books?id=DFR7HAAACAAJ]</ref>. Bugungi kunda „Urania Propitia“ning qoʻlyozma nusxalari Parij Astronomiya rasadxonasi, [[Florida universiteti]] kutubxonasi, Oklaxoma universiteti kutubxonalari va Indiana universitetining [[Bloomington (Illinois)|Bloomington Lilli]] kutubxonasida saqlanadi<ref name=":72">Marilyn Bailey Ogilvie, The Biographical Dictionary of Women in Science: Pioneering Lives From Ancient Times to the Mid-20th Century, 2000, page 309.</ref>. == Manbalar == [[Kategoriya:Ayol astronomlar]] [[Kategoriya:1664-yilda vafot etganlar]] [[Kategoriya:Sileziyalik olimlar]] [[Kategoriya:17-asr astronomlari]] [[Turkum:1664-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:1610-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Germaniya]] [[Turkum:Astronomiya boʻyicha kitoblar]] <references /> == Tashqi havolalar == * [https://www.astro.com/ Astronomical Society of the Pacific] * [https://www.historyofwomenastronomers.com History of Women Astronomers]{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.nationalgeographic.com National Geographic Science] kjglddr876ofx2wugbngc9ztwrv5spo 6221459 6221455 2026-07-31T14:56:13Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya]] olib tashlandi; [[Turkum:Nemis olimlari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221459 wikitext text/x-wiki {{Olim bilgiqutisi | ismi = Maria Kunitz | tasvir = Kunic-lawka.JPG | izoh = [[Polsha]]dagi Mariya Kunits yodgorlik haykali | tavallud_sanasi = 1610-yil | tavallud_joyi = [[Vohlau, Silesia|Vohlau]] | vafot_sanasi = 1664-yil 22-avgust (54-yosh) | vafot_joyi = [[Byczyna|Pitschen]], Legnitsa gersogligi | mashhur_ishlari = ''[[Urania Propitia|Urania propitia]]'' | turmush_oʻrtogʻi = {{plainlist| * {{marriage|David von Gerstmann|1623}} * {{marriage|Elias von Löwen|1630}} }} }} '''Mariya Kunits-''' 17-asrning mashhur ayol astronomlaridan biri boʻlib, [[Sileziya|Sileziyada]] dunyoga kelgan<ref name=":4">Cunitz, Maria. „Urania propitia, sive Tabulæ Astronomicæ mirè faciles, vim hypothesium physicarum à Kepplero proditarum complexae; facillimo calculandi compendio, sine ullâ logarithmorum mentione paenomenis satisfacientes; Quarum usum pro tempore praesente, exacto et futuro succincte praescriptum cum artis cultoribus communicat Maria Cunitia. Das ist: Newe und Langgewünschete, leichte Astronomische Tabelln, etc.“, Oels, Silesia,1650.</ref>. U astronomiya sohasida katta yangiliklarni amalga oshirib, „Urania Propitia“ nomli asarni yozadi<ref>{{cite web |url=http://www.olesnica.org/Katalog_Kunic.htm |title=Katalog z wystawy Astronom Maria Kunic |website=www.olesnica.org}}</ref>. Mariya [[Keplerning ikkinchi qonuni]] asosida astronomik jadvallarni ishlab chiqadi. Uning sharafiga [[Venera (sayyora)|Venera]] sayyorasidagi krater va [[Mariacunitia]] kichik sayyorasi nomlanadi<ref>{{Cite web |url=https://www.minorplanetcenter.net/iau/lists/NumberedMPs010001.html |title=Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (10001)-(15000) |website=Minor Planet Center}}</ref>. == Hayoti == Mariya Kunits 1610-yilda Sileziyaning Volau shahrida (hozirgi Polsha, Volov shahri) tugʻilgan. Uning otasi [[Geynrix Kunits]] shifokor, onasi [[Mariya Sholts]] esa nemis olimi Anton fon Scholtzning qizi boʻlgan. Mariya yoshligida advokat [[Devid fon Gerstman]] bilan turmush qurdi, lekin uch yildan keyin turmush oʻrtogʻi kutilmaganda vafot etadi<ref name=":7">Marilyn Bailey Ogilvie, The Biographical Dictionary of Women in Science: Pioneering Lives From Ancient Times to the Mid-20th Century, 2000, page 309.</ref>. 1630-yilda Mariya Elias fon Loʻven bilan turmush qurdi. Elias fon Loʻven ham astronom boʻlib, Mariyaning astronomiya bilan shugʻullanishini qoʻllab quvvatlaydi. Ular birgalikda 1627-yil 14-dekabrda Venera va 1628-yil aprelida [[Yupiter]] sayyoralarini kuzatishdi<ref>Ingrid Guentherodt: Maria Cunitia. Urania propitia; Intendiertes, erwartetes und tatsächliches Lesepublikum einer Astronomin des 17. Jh.. In: Daphnis. Zeitschrift für mittlere deutsche Literatur. Nr. 20, 1991, pages 311–353.</ref>. == Ilmiy faoliyati == Mariya Kunits tibbiyot, sheʼriyat, musiqa, matematika, qadimgi tillar va tarix sohalarida ham bilimga ega boʻlgan. Uning „Urania Propitia“ asari astronomiya olamida katta burulishga sabab boʻladi. Asarda Keplerning Rudolfin jadvallarini soddalashtirishda logarifmlardan foydalanish tavsiya etilgan<ref>Handbuch der historischen Stätten: Schlesien, 2003, Hubert Weczerka, page XXXII + XXXIII, Stuttgart: Alfred Kröner Verlag, {{ISBN|3-520-31602-1}}</ref>. Mariya asarni 1650-yilda [[Muqaddas Rim imperiyasi|Muqaddas Rim imperatori]] [[Ferdinand III]] ga bagʻishlab, nemis va lotin tillarida nashr ettirdi. Mariya va Elias fon Lövenning astronomik tadqiqotlari koʻplab yangi kashfiyotlarga yoʻl ochib berdi. Ularning ishlari oʻz davrining eng ilgʻor astronomik jadvallaridan biri hisoblangan va sayyoralar harakati haqida yangi maʼlumotlar taqdim etdi<ref>{{cite web |url=https://books.google.com/books?id=P_oRAAAAYAAJ&q=Maria+Cunitz+Polish+astronomer&pg=PA436 |title=Bibliotheca Sacra |date=5 April 2018 |publisher=Dallas Theological Seminary |via=Google Books}}</ref>. == Ilmiy merosi == Mariya Kunitsning merosi asosan uning „Urania Propitia“ asari bilan bogʻliq. Bu asar astronomiya tarixida muhim oʻrin tutadi. Lekin, 1679-yilda Byczyna shahrida sodir boʻlgan yongʻinda Mariyaning uyi, astronomiya jihozlari, akademik kitoblar va hujjatlar yonib ketadi<ref name=":6">Sigrid Dienel: ''Die Pestschrift des schlesischen Arztes Heinrich Cunitz (1580–1629) aus dem Jahr 1625: ein zeitgenössisches medizinisch-pharmazeutisches Dokument?'' : eine vergleichende Untersuchung mit Pestschriften aus dem 16. und 17. Jahrhundert, 2000 [https://books.google.com/books?id=DFR7HAAACAAJ]</ref>. Bugungi kunda „Urania Propitia“ning qoʻlyozma nusxalari Parij Astronomiya rasadxonasi, [[Florida universiteti]] kutubxonasi, Oklaxoma universiteti kutubxonalari va Indiana universitetining [[Bloomington (Illinois)|Bloomington Lilli]] kutubxonasida saqlanadi<ref name=":72">Marilyn Bailey Ogilvie, The Biographical Dictionary of Women in Science: Pioneering Lives From Ancient Times to the Mid-20th Century, 2000, page 309.</ref>. == Manbalar == [[Kategoriya:Ayol astronomlar]] [[Kategoriya:1664-yilda vafot etganlar]] [[Kategoriya:Sileziyalik olimlar]] [[Kategoriya:17-asr astronomlari]] [[Turkum:1664-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:1610-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Nemis olimlari]] [[Turkum:Astronomiya boʻyicha kitoblar]] <references /> == Tashqi havolalar == * [https://www.astro.com/ Astronomical Society of the Pacific] * [https://www.historyofwomenastronomers.com History of Women Astronomers]{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.nationalgeographic.com National Geographic Science] gmp9c8mkns9ztzktsock9yqu77uvdv9 6221460 6221459 2026-07-31T14:56:40Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Astronomiya boʻyicha kitoblar]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221460 wikitext text/x-wiki {{Olim bilgiqutisi | ismi = Maria Kunitz | tasvir = Kunic-lawka.JPG | izoh = [[Polsha]]dagi Mariya Kunits yodgorlik haykali | tavallud_sanasi = 1610-yil | tavallud_joyi = [[Vohlau, Silesia|Vohlau]] | vafot_sanasi = 1664-yil 22-avgust (54-yosh) | vafot_joyi = [[Byczyna|Pitschen]], Legnitsa gersogligi | mashhur_ishlari = ''[[Urania Propitia|Urania propitia]]'' | turmush_oʻrtogʻi = {{plainlist| * {{marriage|David von Gerstmann|1623}} * {{marriage|Elias von Löwen|1630}} }} }} '''Mariya Kunits-''' 17-asrning mashhur ayol astronomlaridan biri boʻlib, [[Sileziya|Sileziyada]] dunyoga kelgan<ref name=":4">Cunitz, Maria. „Urania propitia, sive Tabulæ Astronomicæ mirè faciles, vim hypothesium physicarum à Kepplero proditarum complexae; facillimo calculandi compendio, sine ullâ logarithmorum mentione paenomenis satisfacientes; Quarum usum pro tempore praesente, exacto et futuro succincte praescriptum cum artis cultoribus communicat Maria Cunitia. Das ist: Newe und Langgewünschete, leichte Astronomische Tabelln, etc.“, Oels, Silesia,1650.</ref>. U astronomiya sohasida katta yangiliklarni amalga oshirib, „Urania Propitia“ nomli asarni yozadi<ref>{{cite web |url=http://www.olesnica.org/Katalog_Kunic.htm |title=Katalog z wystawy Astronom Maria Kunic |website=www.olesnica.org}}</ref>. Mariya [[Keplerning ikkinchi qonuni]] asosida astronomik jadvallarni ishlab chiqadi. Uning sharafiga [[Venera (sayyora)|Venera]] sayyorasidagi krater va [[Mariacunitia]] kichik sayyorasi nomlanadi<ref>{{Cite web |url=https://www.minorplanetcenter.net/iau/lists/NumberedMPs010001.html |title=Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (10001)-(15000) |website=Minor Planet Center}}</ref>. == Hayoti == Mariya Kunits 1610-yilda Sileziyaning Volau shahrida (hozirgi Polsha, Volov shahri) tugʻilgan. Uning otasi [[Geynrix Kunits]] shifokor, onasi [[Mariya Sholts]] esa nemis olimi Anton fon Scholtzning qizi boʻlgan. Mariya yoshligida advokat [[Devid fon Gerstman]] bilan turmush qurdi, lekin uch yildan keyin turmush oʻrtogʻi kutilmaganda vafot etadi<ref name=":7">Marilyn Bailey Ogilvie, The Biographical Dictionary of Women in Science: Pioneering Lives From Ancient Times to the Mid-20th Century, 2000, page 309.</ref>. 1630-yilda Mariya Elias fon Loʻven bilan turmush qurdi. Elias fon Loʻven ham astronom boʻlib, Mariyaning astronomiya bilan shugʻullanishini qoʻllab quvvatlaydi. Ular birgalikda 1627-yil 14-dekabrda Venera va 1628-yil aprelida [[Yupiter]] sayyoralarini kuzatishdi<ref>Ingrid Guentherodt: Maria Cunitia. Urania propitia; Intendiertes, erwartetes und tatsächliches Lesepublikum einer Astronomin des 17. Jh.. In: Daphnis. Zeitschrift für mittlere deutsche Literatur. Nr. 20, 1991, pages 311–353.</ref>. == Ilmiy faoliyati == Mariya Kunits tibbiyot, sheʼriyat, musiqa, matematika, qadimgi tillar va tarix sohalarida ham bilimga ega boʻlgan. Uning „Urania Propitia“ asari astronomiya olamida katta burulishga sabab boʻladi. Asarda Keplerning Rudolfin jadvallarini soddalashtirishda logarifmlardan foydalanish tavsiya etilgan<ref>Handbuch der historischen Stätten: Schlesien, 2003, Hubert Weczerka, page XXXII + XXXIII, Stuttgart: Alfred Kröner Verlag, {{ISBN|3-520-31602-1}}</ref>. Mariya asarni 1650-yilda [[Muqaddas Rim imperiyasi|Muqaddas Rim imperatori]] [[Ferdinand III]] ga bagʻishlab, nemis va lotin tillarida nashr ettirdi. Mariya va Elias fon Lövenning astronomik tadqiqotlari koʻplab yangi kashfiyotlarga yoʻl ochib berdi. Ularning ishlari oʻz davrining eng ilgʻor astronomik jadvallaridan biri hisoblangan va sayyoralar harakati haqida yangi maʼlumotlar taqdim etdi<ref>{{cite web |url=https://books.google.com/books?id=P_oRAAAAYAAJ&q=Maria+Cunitz+Polish+astronomer&pg=PA436 |title=Bibliotheca Sacra |date=5 April 2018 |publisher=Dallas Theological Seminary |via=Google Books}}</ref>. == Ilmiy merosi == Mariya Kunitsning merosi asosan uning „Urania Propitia“ asari bilan bogʻliq. Bu asar astronomiya tarixida muhim oʻrin tutadi. Lekin, 1679-yilda Byczyna shahrida sodir boʻlgan yongʻinda Mariyaning uyi, astronomiya jihozlari, akademik kitoblar va hujjatlar yonib ketadi<ref name=":6">Sigrid Dienel: ''Die Pestschrift des schlesischen Arztes Heinrich Cunitz (1580–1629) aus dem Jahr 1625: ein zeitgenössisches medizinisch-pharmazeutisches Dokument?'' : eine vergleichende Untersuchung mit Pestschriften aus dem 16. und 17. Jahrhundert, 2000 [https://books.google.com/books?id=DFR7HAAACAAJ]</ref>. Bugungi kunda „Urania Propitia“ning qoʻlyozma nusxalari Parij Astronomiya rasadxonasi, [[Florida universiteti]] kutubxonasi, Oklaxoma universiteti kutubxonalari va Indiana universitetining [[Bloomington (Illinois)|Bloomington Lilli]] kutubxonasida saqlanadi<ref name=":72">Marilyn Bailey Ogilvie, The Biographical Dictionary of Women in Science: Pioneering Lives From Ancient Times to the Mid-20th Century, 2000, page 309.</ref>. == Manbalar == [[Kategoriya:Ayol astronomlar]] [[Kategoriya:1664-yilda vafot etganlar]] [[Kategoriya:Sileziyalik olimlar]] [[Kategoriya:17-asr astronomlari]] [[Turkum:1664-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:1610-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Nemis olimlari]] <references /> == Tashqi havolalar == * [https://www.astro.com/ Astronomical Society of the Pacific] * [https://www.historyofwomenastronomers.com History of Women Astronomers]{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.nationalgeographic.com National Geographic Science] 3nzves3ud8m3qnwjkuqmclivafsgtrq 0 1200908 6221632 6078928 2026-08-01T04:50:48Z AnvarxonM 75105 6221632 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Fabián Ruiz | tasvir = Fabian Ruiz Argentina v Spain 19 July 2026-315.jpg | izoh = Fabián 2026-yil [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] terma jamoasida | toʻliqism = Fabián Ruiz Peña | tavallud_sana = {{birth date and age|1996|4|3|df=y}} | tavallud_joyi = [[Los Palacios y Villafranca]], [[Ispaniya]] | boʻyi = 1.89 m<ref>{{cite web |url=https://en.psg.fr/teams/first-team/squad/fabian-ruiz|title=Fabián Ruiz|date=3 April 1996 |publisher=Paris Saint-Germain F.C.|access-date=23 September 2023}}</ref> | pozitsiya = [[Yarim himoyachi]] | joriyklub = [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]] | klubraqami = 8 | yoshlikyillari1 = | yoshlikklublari1 = La Unión Los Palacios | yoshlikyillari2 = 2004—2014 | yoshlikklublari2 = [[Real Betis Cantera|Real Betis]] | yillar1 = 2014—2016 | klublar1 = [[Real Betis B|Betis B]] | isht1 = 23 | gollar1 = 2 | yillar2 = 2014—2018 | klublar2 = [[Real Betis|Betis]] | isht2 = 56 | gollar2 = 3 | yillar3 = 2017 | klublar3 = {{ijara}} [[Elche CF|Elche]] | isht3 = 18 | gollar3 = 1 | yillar4 = 2018—2022 | klublar4 = [[SSC Napoli|Napoli]] | isht4 = 125 | gollar4 = 18 | yillar5 = 2022— | klublar5 = [[Paris Saint-Germain F.C.|Paris Saint-Germain]] | isht5 = 98 | gollar5 = 9 | milliyyillar1 = 2015 | milliyjamoa1 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (19 yoshgacha)|Ispaniya U19]] | milliyisht1 = 2 | milliygollar1 = 0 | milliyyillar2 = 2017—2019 | milliyjamoa2 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (21 yoshgacha)|Ispaniya U21]] | milliyisht2 = 14 | milliygollar2 = 5 | milliyyillar3 = 2019— | milliyjamoa3 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] | milliyisht3 = 50 | milliygollar3 = 7 | medaltemplates = {{MedalSport|Men's [[association football|football]]}} {{MedalCountry|{{fb|ESP}}}} {{Medal|Competition|[[FIFA World Cup]]}} {{Medal|Winner|[[World Cup 2026|2026 Canada–Mexico–US]]|}} {{Medal|Competition|[[UEFA European Championship]]}} {{Medal|W|[[UEFA Euro 2024|2024 Germany]]|}} {{Medal|Bronze|[[UEFA Euro 2020|2020 Europe]]|}} {{Medal|Competition|[[UEFA Nations League]]}} {{Medal|Winner|[[2023 UEFA Nations League Finals|2023 Netherlands]]|}} {{Medal|Runner-up|[[2025 UEFA Nations League Finals|2025 Germany]]|}} {{MedalCompetition|[[UEFA European Under-21 Championship]]}} {{Medal|W|[[2019 UEFA European Under-21 Championship|2019 Italy]]|}} | club-update = 2025-yil 25-may | ntupdate = 2024-yil 9-iyul }} '''Fabian Ruis Peña''' (1996-yil 3-aprelda tugʻilgan<ref name="Marca 2019">{{Yangiliklar manbasi |last=Lara |first=Miguel Ángel |date=5 September 2019 |title=Fabián Ruiz: "Mi ídolo es mi madre" |language=es |work=[[Marca (newspaper)|Marca]] |url=https://www.marca.com/futbol/seleccion/2019/09/05/5d7012bc22601d7a6e8b4613.html}}</ref>) – '''Fabian''' nomi bilan ham tanilgan, ispaniyalik professional [[Futbol|futbolchi]], [[Liga 1]] klubi hisoblangan [[Paris Saint-Germain FC|Paris Saint-Germain]]da va [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya terma jamoasida]] [[Yarim himoyachi|markaziy yarim himoyachi]] ampulasida oʻynaydi. == Hayoti == Ruizning futbolga kirib kelishida onasining katta hissasi bor<ref name="Marca 2019">{{Yangiliklar manbasi |last=Lara |first=Miguel Ángel |date=5 September 2019 |title=Fabián Ruiz: "Mi ídolo es mi madre" |language=es |work=[[Marca (newspaper)|Marca]] |url=https://www.marca.com/futbol/seleccion/2019/09/05/5d7012bc22601d7a6e8b4613.html}}</ref>. == Klublardagi karyerasi == === Real Betis === ==== Dastlabki yillari ==== Ruiz [[Andalusiya|Andalusiyaning]] [[Sevilla (provinsiya)|Sevilla]] provensiyasiga qarashli [[Los Palacios y Villafranca|Los-Palasios y Villafranka]] shahrida tugʻilgan. U 2004-yilda EF La Union de Los Palaciosda ish boshlaganidan keyin sakkiz yoshida Real Betis jamoasining yoshlar tarkibiga qoʻshildi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.estadiodeportivo.com/betis/2014/11/20/fabian-sigue-quemando-etapas-rumbo-elite/33052.html |sarlavha=Fabián sigue quemando etapas rumbo a la elite |nashriyot=[[Estadio Deportivo]] |sana=20 November 2014 |qaralgan sana=14 December 2014 |til=es}}</ref>. U 2014-yil iyul oyida asosiy jamoaning zaxirasiga oʻtdi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.cuentaconlacantera.com/fabian-y-gavi-dos-palaciegos-en-el-futuro-del-betis/ |sarlavha=Fabián y Gavi, dos palaciegos en el futuro del Betis |nashriyot=Cuenta con la Cantera |til=es |sana=16 September 2014 |qaralgan sana=14 December 2014 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20171109023818/http://www.cuentaconlacantera.com/fabian-y-gavi-dos-palaciegos-en-el-futuro-del-betis/ |arxivsana=9 November 2017}}</ref> va 21-sentabrda debyut qildi hamda Segunda B divizionida Marbellaga qarshi oʻz uyida 4:1 hisobida magʻlub boʻlgan uchrashuvda ikkinchi boʻlimda maydonga tushirildi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.diariosur.es/deportes/mas-deportes/201409/21/marbella-golea-domicilio-betis-20140921231523.html |sarlavha=El Marbella golea a domicilio al Betis B |nashriyot=Diario Sur |til=es |sana=21 September 2014 |qaralgan sana=17 December 2014}}</ref>. Fabian professional karyerasidagi birinchi oʻyinini 16-dekabr kuni oʻtkazdi va Segunda divizionining „Lugo“ klubiga qarshi safardagi 1:0 hisobidagi gʻalabali oʻyinning 51-daqiqasida Xavi Torresning oʻrniga maydonga tushdi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.marca.com/2014/12/13/futbol/2adivision/1418504932.html |sarlavha=El Betis derriba el fortín del Lugo y se acerca a zona de ascenso |nashriyot=[[Marca (newspaper)|Marca]] |til=es |sana=13 December 2014 |qaralgan sana=17 December 2014}}</ref>. Fabian Ispaniya futbolidagi asosiy debyutini 2015-yilning 23-avgustida oʻtkazdi va oʻz maydonida [[Villarreal CF|"Vilyarreal"]] klubiga qarshi kechgan oʻyinda (1:1) Alfred NʼDiaye oʻrniga maydonga tushdi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.marca.com/eventos/marcador/futbol/2015_16/la-liga/jornada_1/bet_vil/ |sarlavha=Rubén Castro llega justo a tiempo |nashriyot=Marca |til=es |sana=24 August 2015 |qaralgan sana=1 September 2015}}</ref>. ==== Elche (ijara) ==== Keyingi yilning 23-dekabrida u shartnomasini 2019-yilgacha uzaytirdi va darhol [[Elche CF|Elche]] klubiga ijaraga berildi<ref>{{Veb manbasi |url=http://realbetisbalompie.es/en/noticias/last-news/8243/fabian-se-marcha-cedido-al-elche-cf |sarlavha=Fabián extends his contract and goes on loan to Elche CF |nashriyot=Real Betis |sana=23 December 2016 |qaralgan sana=25 December 2016 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20170805015502/http://realbetisbalompie.es/en/noticias/last-news/8243/fabian-se-marcha-cedido-al-elche-cf |arxivsana=5 August 2017}}</ref>. ==== Yutuq ==== Qaytib kelgach, Fabian yangi bosh murabbiy Quique Setien qoʻl ostida muntazam maydonga tushib turdi va 2017-yilning 25-sentyabrida „Levante“ klubiga qarshi 4:0 hisobida qozonilgan gʻalabali oʻyinda birinchi golini urdi. 31-yanvarda shartnomasini 2023-yilgacha uzaytirgandan soʻng, uning tovon puli 30 million [[yevro]] qilib belgiladi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=El Betis hace oficial la renovación de Fabián Ruiz hasta 2023 |url=https://www.marca.com/futbol/betis/2018/01/31/5a722db4e2704e6b408b466a.html |ish=Marca |til=es |sana=31 January 2018 |qaralgan sana=15 March 2019}}</ref>. 2018-yilning 30-aprelida Fabianning jamoasi oʻz uyida „Malaga“ klubi ustidan 2:1 hisobida gʻalaba qozonib, 2018-19-yilgi mavsumda [[UEFA Yevropa Ligasi|UEFA Yevropa Ligasida]] ishtirok etish yoʻllanmasini qoʻlga kiritdi. „Betis“ klubiga gʻalaba keltirgan golni Fabian kiritdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=30 April 2018 |title=Betis qualify for the Europa League with win over Malaga |work=Marca |url=http://www.marca.com/en/football/spanish-football/2018/04/30/5ae783dc46163f17368b464f.html |access-date=5 July 2018}}</ref>. === Napoli === 2018-yilning 5-iyulida Fabian [[Napoli (futbol klubi)|"Napoli" klubi]] bilan 2023-yilgacha 5 yillik shartnoma imzoladi. „Napoli“ esa Fabianning 30 million yevro tovon pulini toʻlagan<ref>{{Jurnal manbasi |date=5 July 2018 |title=Napoli Confirm Signing of Real Betis Talent Fabian Ruiz on Long Term Contract |url=https://www.si.com/soccer/2018/07/05/napoli-confirm-signing-real-betis-talent-fabian-ruiz-long-term-contract |magazine=Sports Illustrated}}</ref><ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Official: Napoli pay Ruiz clause |url=https://www.football-italia.net/124032/official-napoli-pay-ruiz-clause |ish=Football Italia |qaralgan sana=5 July 2018 |sana=5 July 2018}}</ref>. U 16-sentabr kuni Chempionlar ligasi guruh bosqichidan oʻrin olgan „Srvena Zvezda“ jamoasi maydonida boʻlib oʻtgan va golsiz durang qayd etilgan oʻyinda debyut qildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=18 September 2018 |title=Le formazioni ufficiali di Stella Rossa-Napoli: Milik titolare, debutta Fabian Ruiz |language=it |trans-title=Official line-ups for Red Star-Napoli: Milik starter, Fabián Ruiz debuts |publisher=Eurosport |url=https://it.eurosport.com/calcio/champions-league/2018-2019/le-formazioni-ufficiali-di-stella-rossa-napoli-milik-titolare-debutta-fabian-ruiz_sto6937627/story.shtml |access-date=17 May 2019}}</ref>. Oʻn kundan keyin u [[Serie A|A Seriyadagi]] birinchi oʻyinini oʻtkazdi va jamoasi bilan San-Paolo stadionida „Parma“ ustidan 3:0 hisobida gʻalaba qozondi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=27 September 2018 |title=Fabian Ruiz, l'esordio al San Paolo: prestazione brillante e priva di errori |language=it |trans-title=Fabián Ruiz, debut at the San Paolo: brilliant performance and devoid of errors |publisher=Napoli Calcio Live |url=https://www.napolicalciolive.com/2018/09/27/napoli-esordio-fabian-ruiz/ |access-date=17 May 2019}}</ref>. === Paris Saint-Germain === 2022-yil 30-avgustda Fabian [[Liga 1]] klubi [[Paris Saint-Germain FC|Paris Saint-Germain]] (PSJ) bilan 5 yillik shartnoma imzoladi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Fabián Ruiz signs five-year deal with Paris Saint-Germain |url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/fabian-ruiz-signs-five-year-deal-with-paris-saint-germain-psg-mercato |sana=30 August 2022 |nashriyot=[[Paris Saint-Germain F.C.]]}}</ref>. U 2022-yil 10-sentyabrda [[Parc des Princes]] stadionida „Brest“ ustidan 1:0 hisobida gʻalaba qozonilgan oʻyinda zaxiradan maydonga tushirildi<ref>{{Veb manbasi |sana=10 September 2022 |sarlavha=First appearance for Fabian Ruiz |url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/first-appearance-for-fabian-ruiz-psg-ligue-1-players-squad |qaralgan sana=10 September 2022 |nashriyot=[[Paris Saint-Germain F.C.]]}}</ref>. 2023-yilning 1-fevralida u oʻzining PSJ jamoasidagi ilk golini „Monpelye“ klubiga qarshi oʻyinda (3:1) kiritdi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Montpellier 1-3 PSG: Fabian Ruiz assists and scores in costly snoozefest |url=https://psgpost.com/posts/montpellier-1-3-psg-fabian-ruiz-assists-scores-mbappe-injured |ish=PSG Post |sana=2 February 2023 |qaralgan sana=1 June 2023}}</ref>. Mavsum oxirida Fabian PSJ bilan Liga 1 chempionligini qoʻlga kiritdi, bu uning oliy ligalardagi birinchi chempionligi edi<ref name=":0">{{Veb manbasi |sana=27 May 2023 |sarlavha=Football : le PSG remporte son onzième titre de champion de France |url=https://www.france24.com/fr/info-en-continu/20230527-football-le-psg-remporte-son-onzi%C3%A8me-titre-de-champion-de-france |qaralgan sana=7 June 2023 |ish=[[France 24]] |til=Fr}}</ref>. == Oʻyin uslubi == Chap oyoqda koʻproq harakat qiluvchi [[Yarim himoyachi|markaziy yarim himoyachi]] Fabian oʻzining koʻrish qobiliyati, uzatmalari, toʻpni nazorat qilish va dribling qilish qobiliyati, shuningdek, taktik jihatdan koʻp qirraliligi bilan tanilgan va 4–4–2, 4–3–3 va 4–2–3–1 kabi bir qator formatlarda yaxshi oʻynay oladi<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.ultimouomo.com/chi-e-davvero-fabian-ruiz |sarlavha=Chi è davvero Fabian Ruiz |ish=ultimouomo.com |nashriyot=L'Ultimo Uomo |sana=22 June 2018 |qaralgan sana=2 April 2020 |til=it}}</ref>. U [[Yarim himoyachi|himoyaviy yarim himoyachi]] yoki [[Yarim himoyachi|hujumkor yarim himoyachi]] sifatida ham oʻynay oladi. == Statistikasi == === Klublardagi karyerasi === {{Updated|2024-yil 25-may holatiga koʻra}}<ref>{{Soccerway|fabian-ruiz-pena/375571|Fabián|access-date=11 August 2017}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha ishtiroki va gollari ! rowspan="2" |Klub ! rowspan="2" |Mavsum ! colspan="3" |Liga ! colspan="2" |Kubok ! colspan="2" |Xalqaro ! colspan="2" |Boshqalar ! colspan="2" |Umumiy |- !Dvizion !Oʻyinlar !Gollar !Oʻyinlar !Gollar !Oʻyinlar !Gollar !Oʻyinlar !Gollar !Oʻyinlar !Gollar |- | rowspan="3" |Real Betis B |2014–15 |Segunda División B |19 |1 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |19 |1 |- |2015–16 |Segunda División B |4 |2 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |4 |2 |- ! colspan="2" |Umumiy !23 !3 ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— !23 !3 |- | rowspan="5" |Real Betis |2014–15 |Segunda División |6 |0 |0 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |6 |0 |- |2015–16 |[[La Liga]] |12 |0 |2 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |14 |0 |- |2016–17 |La Liga |4 |0 |1 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |5 |0 |- |2017–18 |La Liga |34 |3 |1 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |35 |3 |- ! colspan="2" |Umumiy !56 !3 !4 !0 ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— !60 !3 |- |[[Elche CF|Elche]] (ijara) |2016–17 |Segunda División |18 |1 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |18 |1 |- | rowspan="5" |[[Napoli (futbol klubi)|Napoli]] |2018–19 |[[Serie A]] |27 |5 |2 |1 |11 |1 | colspan="2" |— |40 |7 |- |2019–20 |Serie A |33 |3 |5 |1 |8 |0 | colspan="2" |— |46 |4 |- |2020–21 |Serie A |33 |3 |1 |0 |8 |1 |0 |0 |42 |4 |- |2021–22 |Serie A |32 |7 |1 |0 |5 |0 | colspan="2" |— |38 |7 |- ! colspan="2" |Umumiy !125 !18 !9 !2 !32 !2 !0 !0 !166 !22 |- | rowspan="3" |[[Paris Saint-Germain FC|Paris Saint-Germain]] |2022–23 |[[Liga 1|Ligue 1]] |27 |3 |3 |0 |7 |0 | colspan="2" |— |37 |3 |- |2023–24 |Ligue 1 |21 |1 |5 |2 |9 |0 |0 |0 |35 |3 |- ! colspan="2" |Umumiy !48 !4 !8 !2 !16 !0 !0 !0 !72 !6 |- ! colspan="3" |Karyerasi davomida !270 !29 !21 !4 !48 !2 !0 !0 !339 !35 |} === Terma jamoadagi karyerasi === {{updated|[[2024-yil]] [[14-iyul]] holatiga koʻra}}<ref name="EUFoot">{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=30656|title=Fabián Ruiz|website=European Football|access-date=14 June 2021}}</ref> {| class=wikitable style="text-align: center" |+ Terma jamoada yil boʻyicha oʻyinlari va gollari !Terma jamoa||Yil||Oʻyin||Gol |- |rowspan=6|[[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] |2019||6||1 |- |2020||3||0 |- |2021||6||0 |- |2022||0||0 |- |2023||6||0 |- |2024||8||3 |- !colspan=2|Umumiy||29||4 |} {{Updated|2024-yil 30-iyun holatiga koʻra.}} ''Roʻyxatda birinchi boʻlib Ispaniyaning gollari qayd etilgan.''<ref name="EUFoot"/> {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+Xalqaro Oʻyinlardagi gollari ! scope="col" | No. ! scope="col" | Sana ! scope="col" | Joy ! scope="col" | Kubok ! scope="col" | Raqib ! scope="col" | Goli ! scope="col" | Yakuniy natija ! scope="col" | Musobaqa |- ! scope="row" | 1 | 2019-yil 18-noyabr | [[Metropolitano Stadioni|Wanda Metropolitano]], [[Madrid]], [[Ispaniya]] | align="center" | 6 |{{Fb|ROU}} | align="center" | 1–0 | align="center" | 5–0 | UEFA Yevro 2020 saralashi |- ! scope="row" | 2 | 2024-yil 8-iyun | [[Estadi Mallorca Son Moix]], [[Palma]], [[Ispaniya]] | align="center" | 23 |{{Fb|NIR}} | align="center" | 4–1 | align="center" | 5–1 | [[Oʻrtoqlik uchrashuvi]] |- ! scope="row" | 3 | 2024-yil 15-iyun | [[Olympiastadion (Berlin)|Olympiastadion]], [[Berlin]], [[Germaniya]] | align="center" | 24 |{{Fb|CRO}} | align="center" | 2–0 | align="center" | 3–0 | [[UEFA Yevro 2024 B guruhi|UEFA Yevro 2024]] |- ! scope="row" | 4 | 2024-yil 30 iyun | [[RheinEnergieStadion]], [[Köln]], [[Germaniya]] | align="center" | 26 |{{Fb|GEO}} | align="center" | 2–1 | align="center" | 4–1 | [[UEFA Yevro 2024 Pley-off bosqichi|UEFA Yevro 2024]] |} == Yutuqlari == '''Real Betis''' * Segunda divizioni: 2014–15  '''Napoli''' * Italiya kubogi: 2019–20<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.football-italia.net/154624/coppa-napoli-beat-juventus-penalties |sarlavha=Coppa: Napoli beat Juventus on penalties |nashriyot=Football Italia |sana=17 June 2020}}</ref> '''Paris Saint-Germain''' * 21 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi Yevropa chempionati : 2019<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=30 June 2019 |title=Spain U21 2–1 Germany U21 |work=BBC Sport |url=http://www.bbc.co.uk/sport/football/48812993 |access-date=1 July 2019}}</ref> * [[UEFA Yevropa chempionati]]: [[UEFA Yevro 2024|2024]]<ref>{{Veb manbasi |muallif=UEFA.com |sarlavha=Spain 2-1 England {{!}} UEFA EURO 2024 Final |url=https://www.uefa.com/uefaeuro/match/2036211--spain-vs-england/ |qaralgan sana=2024-07-14 |ish=UEFA.com |til=en}}</ref> * UEFA Millatlar ligasi: 2022–23<ref name="UNLWin">{{Yangiliklar manbasi |last=Smith |first=Emma |date=18 June 2023 |title=Spain win Nations League final on penalties |language= |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/65944659 |access-date=18 June 2023}}</ref> '''Individual''' * 21 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi Yevropa chempionatining eng yaxshi oʻyinchisi: 2019-yil * 21 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatining eng yaxshi jamoasi: 2019<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=1 July 2019 |title=Official Under-21 Team of the Tournament |work=UEFA |url=https://www.uefa.com/under21/news/newsid=2615974.html |access-date=2 July 2019}}</ref> == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == {{Commons category}} * [https://en.psg.fr/teams/first-team/squad/fabian-ruiz Fabián Ruiz] at the Paris Saint-Germain F. C. website * {{NFT player|74491}} * {{FIFA player}} * {{UEFA player}} {{Paris Saint-Germain FC tarkibi}} {{Navboxes | title = Ispaniya tarkibi | bg = #C60B1E | fg = #FBEA0E | bordercolor = #000033 | list = {{Ispaniya tarkibi 2020-yilgi UEFA Yevropa chempionati}} {{Ispaniya tarkibi 2024-yilgi UEFA Yevropa chempionati}} {{Ispaniya tarkibi 2026-yilgi FIFA jahon chempionati}} }} {{Navboxes | title = Mukofotlar | bg = gold | fg = navy | list1 = {{Futbol boʻyicha Yevropa chempionati mukofotlari (21 yoshgacha)}} {{2024-yilgi UEFA Yevropa chempionati ramziy jamoasi}} }} {{DEFAULTSORT:Ruiz, Fabián}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Ispaniyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Futboldagi erkak qanot yarim himoyachilari]] [[Turkum:Betis Deportivo Balompié futbolchilari]] [[Turkum:Real Betis futbolchilari]] [[Turkum:Elche CF futbolchilari]] [[Turkum:SSC Napoli futbolchilari]] [[Turkum:Paris Saint-Germain F.K. futbolchilari]] [[Turkum:Liga 1 futbolchilari]] [[Turkum:Segunda División futbolchilari]] [[Turkum:Segunda División B oʻyinchilari]] [[Turkum:Serie A futbolchilari]] [[Turkum:La Liga oʻyinchilari]] [[Turkum:Fransiyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Italiyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Ispaniyalik muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:UEFA Chempionlar ligasida gʻolib boʻlgan futbolchilar]] [[Turkum:Ispaniya milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:UEFA Yevro 2024 oʻyinchilari]] [[Turkum:UEFA Yevro 2020 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026 oʻyinchilari]] [[Turkum:UEFA Millatlar ligasida gʻolib boʻlgan oʻyinchilar]] [[Turkum:UEFA Yevropa chempionatida gʻolib boʻlgan oʻyinchilar]] [[Turkum:Futbol boʻyicha jahon chempionlari]] 7ezwhqm0qr24xhoyxf3la5y6xnl94mh 0 1201368 6221629 6184463 2026-08-01T04:12:00Z AnvarxonM 75105 6221629 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ismi = Álex Grimaldo | tasvir = Alex Grimaldo Argentina v Spain 19 July 2026-314.jpg | izoh = Grimaldo [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] tarkibida (2026-yil) | toʻliqqism = Alejandro Grimaldo García | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1995|9|20|df=y}} | tavallud_joyi = {{tavalludJoyi|Valensiya (shahar){{!}}Valensiya|Valensiyada}}, [[Ispaniya]] | boʻyi = 1.71 m | pozitsiya = [[Himoyachi (futbol)|Chap qanot himoyachisi]] | joriyklub = [[Atlético Madrid|Atletiko Madrid]] | klubraqami = 20 | youthyears1 = | youthclubs1 = Atlético Valbonense | youthyears2 = 2006—2008 | youthclubs2 = [[Valencia CF|Valencia]] | youthyears3 = 2008—2012 | youthclubs3 = [[FC Barcelona|Barcelona]] | yillar1 = 2011—2015 | klublar1 = [[FC Barcelona B|Barcelona B]] | isht1 = 92 | gollar1 = 6 | yillar2 = 2016—2023 | klublar2 = [[S.L. Benfica|Benfica]] | isht2 = 197 | gollar2 = 19 | yillar3 = 2023—2026 | klublar3 = [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] | isht3 = 94 | gollar3 = 20 | yillar4 = 2026— | klublar4 = [[Atlético Madrid|Atletiko Madrid]] | isht4 = 0 | gollar4 = 0 | milliyyillar1 = 2010 | milliyjamoa1 = Ispaniya U16 | milliyisht1 = 2 | milliygollar1 = 0 | milliyyillar2 = 2011—2012 | milliyjamoa2 = Ispaniya U17 | milliyisht2 = 8 | milliygollar2 = 1 | milliyyillar3 = 2012—2014 | milliyjamoa3 = Ispaniya U19 | milliyisht3 = 9 | milliygollar3 = 0 | milliyyillar4 = 2013—2016 | milliyjamoa4 = Ispaniya U21 | milliyisht4 = 2 | milliygollar4 = 0 | milliyyillar5 = 2023— | milliyjamoa5 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] | milliyisht5 = 14 | milliygollar5 = 0 | club-update = 2026-yil 16-may | milliyjamoa-update = 2026-yil 9-iyun | ism = }} '''Alejandro Grimaldo García''' (1995-yil 20-sentyabr) — Ispaniyalik professional futbolchi, La Liganing Atletiko Madrid klubi va Ispaniya terma jamoasida chap qanot himoyachisi sifatida oʻynaydi. U avvalroq „Barselona“ yoshlar jamoalari, shuningdek, „Benfika“ va „Bayer Leverkuzen“da oʻynagan. == Klubdagi faoliyati == === Barselona === [[Fayl:Álex_Grimaldo.jpg|left|thumb|267x267px|2012-yild<nowiki/>a Grimaldo [[FC Barcelona|Barselona]]<nowiki/>safida ]] [[Valensiya (shahar)|Valensiya]] shahrida tugʻilgan Grimaldo 2008-yilda [[FC Barcelona|Barselona]] yoshlar akademiyasiga qabul qilinadi. U 2011-yil 4-sentyabr kuni Barselona B-jamoasida rasmiy debyutini Cartagena klubiga qarshi oʻyinda 4-0 hisobidagi gʻalaba bilan boshladi. Ushbu oʻyinda u 15 yosh-u 349 kunlik edi. 2023-yilgi [[Lamine Yamal]] debyutiga qadar Segunda División oʻyinida ishtirok etgan eng yosh oʻyinchiga aylandi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=García |first=Gregorio |date=4 September 2011 |title=Vuelve el mejor Barça B con un festival goleador en Cartagonova |language=Spanish |trans-title=The best Barça B return with a scoring festival in Cartagonova |work=[[Marca (newspaper)|Marca]] |url=http://www.marca.com/2011/09/04/futbol/2adivision/1315159792.html |url-status=live |access-date=6 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150724163700/http://www.marca.com/2011/09/04/futbol/2adivision/1315159792.html |archive-date=24 July 2015}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Gascón |first=Javier |date=5 September 2011 |title=Alejandro Grimaldo, la seducción de un lateral de 15 años |language=Spanish |trans-title=Alejandro Grimaldo, the allure of a 15-year-old fullback |work=[[Mundo Deportivo]] |url=https://www.mundodeportivo.com/20110905/fc-barcelona/grimaldo-la-seduccion-de-un-lateral-de-15-anos_54212116164.html |url-status=live |access-date=12 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407081939/https://www.mundodeportivo.com/20110905/fc-barcelona/grimaldo-la-seduccion-de-un-lateral-de-15-anos_54212116164.html |archive-date=7 April 2023}}</ref>. 2013-yil 23-fevral kuni Grimaldo jiddiy tizza jarohatini boshdan kechirdi va safdan chiqdi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.fcbarcelona.es/futbol/barca-b/detalle/noticia/alejandro-grimaldo-sufre-una-rotura-del-ligamento-cruzado-anterior-y-del-ligamento-lateral-externo-de-la-rodilla |sarlavha=Alejandro Grimaldo sufre una rotura del ligamento cruzado anterior y del ligamento lateral externo de la rodilla |nashriyot=FC Barcelona |til=Spanish |sana=24 February 2013 |qaralgan sana=22 September 2014 |arxivsana=24 September 2015 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150924030359/http://www.fcbarcelona.es/futbol/barca-b/detalle/noticia/alejandro-grimaldo-sufre-una-rotura-del-ligamento-cruzado-anterior-y-del-ligamento-lateral-externo-de-la-rodilla}}</ref>. Keyingi yilning yanvar oyida maydonga qaytib, 14 ta oʻyinda ishtirok etdi va jamoasiga 3-oʻrinni qoʻlga kiritishga yordam berdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=18 January 2014 |title=Grimaldo vuelve ante el Mirandés... y Masip se queda fuera |language=es |trans-title=Grimaldo returns against Mirandés... and Masip stays out |work=[[Sport (Spanish newspaper)|Sport]] |url=http://www.sport.es/es/noticias/liga-adelante/grimaldo-vuelve-ante-mirandes-masip-queda-fuera-3022290 |url-status=live |access-date=22 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924134828/http://www.sport.es/es/noticias/liga-adelante/grimaldo-vuelve-ante-mirandes-masip-queda-fuera-3022290 |archive-date=24 September 2015}}</ref>. 13-sentyabrda Grimaldo oʻzining birinchi professional golini kiritdi, [[Deportivo Alavés|Alavés]]<nowiki/>ga qarshi oʻyin 3:2 hisobidagi gʻalaba bilan oʻz jamoasining oxirgi goliga mualliflik qildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=13 September 2014 |title=El Barça B se lleva los tres puntos con susto final |language=es |trans-title=Barça B take the three points with a final scare |work=Marca |url=http://www.marca.com/2014/09/13/futbol/2adivision/1410636355.html |url-status=live |access-date=22 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150616092705/http://www.marca.com/2014/09/13/futbol/2adivision/1410636355.html |archive-date=16 June 2015}}</ref>. Jamoa quyi ligaga tushib ketgan mavsumda 36-oʻyinda 4 marta raqiblar darvozasini ishgʻol qildi; u va Sergi Palencia 25-aprel 2015-yilda „Mini Estadi“ stadionida Ponferradina qarshi oʻyinda (2:1) maydondan chetlatilgan edi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=25 April 2015 |title=Una genialidad de Munir da aire a un filial que acabó con nueve |language=es |trans-title=Genius from Munir gives air to a reserve team which finished with nine |work=Marca |url=http://www.marca.com/2015/04/25/futbol/2adivision/1429992631.html |url-status=live |access-date=20 October 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407081951/https://www.marca.com/2015/04/25/futbol/2adivision/1429992631.html |archive-date=7 April 2023}}</ref>. === Benfica === 2015-yilning 29-dekabrda uning shartnomasi tugash arafasida edi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Nogueira |first=Carlos |date=18 December 2015 |title=Grimaldo ruma à Luz por um milhão de euros |language=pt |trans-title=Grimaldo heads to Luz for one million euros |work=[[Diário de Notícias]] |url=https://www.dn.pt/desporto/benfica/interior/grimaldo-ruma-a-luz-por-um-milhao-de-euros-4944617.html |url-status=live |access-date=27 December 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190402155313/https://www.dn.pt/desporto/benfica/interior/grimaldo-ruma-a-luz-por-um-milhao-de-euros-4944617.html |archive-date=2 April 2019}}</ref> va Grimaldo Portugaliya chempioni „Benfika“ bilan 2021-yilgacha 1,5 million yevro evaziga shartnoma tuzdi. „Barselona“ kelgusida sotishning bir foizini olish huquqini saqlab qoldi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.slbenfica.pt/noticias/detalhedenoticia/tabid/2788/ArticleId/44196/language/pt-PT/.aspx |sarlavha="Tenho muita ambição em crescer neste clube" |nashriyot=S.L. Benfica |til=pt |sana=29 December 2015 |qaralgan sana=29 December 2015 |arxivsana=1 January 2016 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160101121420/http://www.slbenfica.pt/noticias/detalhedenoticia/tabid/2788/ArticleId/44196/language/pt-PT/.aspx}}</ref>. Grimaldo oʻzining yangi jamoasi bilan birinchi oʻyinini 2016-yilning 26-yanvarida oʻtkazdi, Taça da Liga oʻyinlaridan Moreirense qarshi (6:1) oʻyinda 62-daqiqada Silvioning oʻrniga maydonga tushdi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Classe e magia no check-in para as "meias" |url=http://www.slbenfica.pt/noticias/detalhedenoticia/tabid/2788/ArticleId/44510/language/pt-PT/Classe-e-magia-no-check-in-para-as-meias.aspx |ish=Benfica |sana=26 January 2016 |qaralgan sana=27 January 2016 |til=pt |arxivsana=14 April 2016 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160414214846/http://www.slbenfica.pt/noticias/detalhedenoticia/tabid/2788/ArticleId/44510/language/pt-PT/Classe-e-magia-no-check-in-para-as-meias.aspx}}</ref>. U 29-fevral kuni Primeira Ligada debyut qildi, „União da Madeyra“ga qarshi oʻyinda (2:0) toʻliq 90 daqiqa oʻynadi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Quem tem um Jonas, tem tudo |url=https://rr.sapo.pt/noticia/48101/quem_tem_um_jonas_tem_tudo |nashriyot=[[Rádio Renascença]] |sana=29 February 2016 |qaralgan sana=1 March 2016 |til=pt |arxivsana=5 April 2023 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230405195747/https://rr.sapo.pt/noticia/48101/quem_tem_um_jonas_tem_tudo}}</ref>; mavsum oxirigacha faqat oxirgi oʻyinda Eliseu oʻrniga maydonga tushdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=14 May 2016 |title=Gaitán volta com Talisca e Grimaldo no onze |language=pt |trans-title=Gaitán returns with Talisca and Grimaldo in XI |work=[[Jornal de Notícias]] |url=http://comunidade.jn.pt/PaginaInicial/Desporto/Interior.aspx?content_id=5175319 |url-status=dead |access-date=16 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220072728/http://comunidade.jn.pt/PaginaInicial/Desporto/Interior.aspx?content_id=5175319 |archive-date=20 December 2016}}</ref>, „Estádio da Luz“ stadionida Nacional klubi ustidan 4:1 hisobida gʻalaba qozondi va bu klubning ketma-ket 3-milliy chempionligini taʼminladi<ref name="TRI">{{Veb manbasi |url=https://desporto.sapo.pt/futebol/primeira_liga/artigo/2016/05/15/benfica-tricampeao-nacional-de-futebol |sarlavha=Génio de Gaitán dá o 'tri' ao Benfica |ish=SAPO |sana=15 May 2016 |qaralgan sana=16 May 2016 |nashriyot=pt |arxivurl=https://web.archive.org/web/20161220074418/http://desporto.sapo.pt/futebol/primeira_liga/artigo/2016/05/15/benfica-tricampeao-nacional-de-futebol |arxivsana=2016-12-20}}</ref>. 20-may kuni esa Cidade de Koimbra stadionida Maritimoni 6:2 hisobida magʻlubiyatga uchratgan Liga kubogi finalida maydonga tushdi<ref>{{Veb manbasi |url=https://desporto.sapo.pt/futebol/taca_da_liga/artigo/2016/05/20/cronica-final-final-taca-da-liga-2016 |sarlavha=Benfica continua a ser o rei da Taça da Liga |nashriyot=SAPO |sana=20 May 2016 |qaralgan sana=24 March 2017 |til=pt |arxivsana=23 May 2016 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160523104551/http://desporto.sapo.pt/futebol/taca_da_liga/artigo/2016/05/20/cronica-final-final-taca-da-liga-2016}}</ref>. [[Fayl:Grimaldo_Benfica-Zenit_UCL201920.jpg|thumb| Grimaldo 2019- yilda „Benfika“ safida]] Grimaldoning birinchi toʻliq mavsumi 2016-yilning 7-avgustida boshlanadi. U [[Aveyru|Aviro]]<nowiki/>da „Supertaça Cândido de Oliveira“ stadionida Braga klubiga qarshi 3:0 hisobida gʻalaba qozondi va Franko Cerviga hisobni ochuvchi goliga assistentlik qildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=8 August 2016 |title=El Benfica campeón de la Supercopa gracias a Cervi y Pizzi |language=es |trans-title=Benfica are Supercup champions thanks to Cervi and Pizzi |work=[[Diario AS]] |url=http://futbol.as.com/futbol/2016/08/08/internacional/1470607422_553441.html |url-status=live |access-date=24 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170517002608/http://futbol.as.com/futbol/2016/08/08/internacional/1470607422_553441.html |archive-date=17 May 2017}}</ref>. 2-oktyabr kuni esa klubdagi debyut golini jarima zarbasidan kiritdi va 4:0 hisobida Feirense ustidan uy oʻyinida gʻalaba qozondi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=2 October 2016 |title=Benfica goleia o Feirense |language=pt |trans-title=Benfica thrash Feirense |work=[[Correio da Manhã (Portugal)|Correio da Manhã]] |url=https://www.cmjornal.pt/desporto/futebol/detalhe/benfica-0-0-feirense-siga-em-direto |url-status=live |access-date=24 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407081951/https://www.cmjornal.pt/desporto/futebol/detalhe/benfica-0-0-feirense-siga-em-direto |archive-date=7 April 2023}}</ref>; 2017-yil 28-may kuniga kelib Taça de Portugaliya finalida toʻliq 90 daqiqa oʻynaydi va Vitória de Guimarães ustidan 2:1 hisobida gʻalaba qozondi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=28 May 2017 |title=Oito minutos à Benfica garantiram a 11.ª dobradinha |language=pt |trans-title=Eight Benfica-like minutes confirmed 11th double |work=Diário de Notícias |url=https://www.dn.pt/desporto/benfica/interior/entre-a-11a-dobradinha-do-benfica-e-a-segunda-taca-do-vitoria-8513638.html |url-status=live |access-date=13 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612184600/https://www.dn.pt/desporto/benfica/interior/entre-a-11a-dobradinha-do-benfica-e-a-segunda-taca-do-vitoria-8513638.html |archive-date=12 June 2018}}</ref>. Grimaldoning [[UEFA Chempionlar Ligasi|UEFA chempionlar ligasi]]<nowiki/>dagi ilk uchrashuvi 2016-yil 13-sentyabrida boʻlib oʻtdi. Guruh bosqichida [[Beşiktaş J.K.|Beşiktaş]] qarshi oʻz uyida 1:1 hisobidagi oʻyinda ishtirok etdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=13 September 2016 |title=Talisca, o dispensado, roubou uma vitória que parecia certa |language=pt |trans-title=Talisca, the surplus, robbed almost certain win |work=Diário de Notícias |url=https://www.dn.pt/desporto/benfica/interior/ederson-na-baliza-cervi-e-goncalo-guedes-no-ataque-ao-besiktas-5387639.html |url-status=live |access-date=12 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190402155043/https://www.dn.pt/desporto/benfica/interior/ederson-na-baliza-cervi-e-goncalo-guedes-no-ataque-ao-besiktas-5387639.html |archive-date=2 April 2019}}</ref>. Uning musobaqadagi birinchi goli xuddi shu bosqichda, 2018-yilning 2-oktabrida „AEK Athens“ jamoasi ustidan 3:2 gʻalabali oʻyinda kiritildi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Béu |first=Mariana |date=2 October 2018 |title=Benfica com triunfo sofrido sobre o AEK (3–2). Seferovic e Grimaldo marcaram, gregos empataram e Alfa Semedo resolveu – como aconteceu |language=pt |trans-title=Benfica with hard-fought win over AEK (3–2). Seferovic and Grimaldo scored, Greek drew and Alfa Semedo decided it – how it happened |work=Observador |url=https://observador.pt/2018/10/02/benfica-na-grecia-a-procura-de-somar-os-primeiros-pontos-no-grupo-e-da-champions-frente-ao-aek-20-horas-siga-em-direto/ |access-date=13 December 2018}}</ref>. 12-dekabr kuni esa javob oʻyinida ushbu raqibga qarshi oʻyinni takrorladi, 88-daqiqada 30 metrlik jarima zarbasidan gol kiritib, jamoasining 1:0 gʻalabasiga hissa qoʻshdi<ref>{{Veb manbasi |ism=Marcos |muallif=Celso |sarlavha=Benfica vence AEK de Atenas com grande golo de Grimaldo |url=https://www.rtp.pt/noticias/futebol-internacional/benfica-vence-aek-de-atenas-com-grande-golo-de-grimaldo_d1116971 |ish=[[Rádio e Televisão de Portugal]] |sana=12 December 2018 |qaralgan sana=12 December 2018 |arxivsana=7 April 2023 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230407011030/https://www.rtp.pt/noticias/futebol-internacional/benfica-vence-aek-de-atenas-com-grande-golo-de-grimaldo_d1116971}}</ref>. === Bayer Leverkuzen === 2023-yilning 21-mayida Grimaldo Germaniyaning [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] klubiga erkin agent maqomida kelib qoʻshildi va 4 yillik shartnoma imzoladi<ref>{{Veb manbasi |sana=2023-05-21 |sarlavha=Bayer 04 sign Grimaldo from Benfica |url=https://www.bayer04.de/en-us/news/bayer04/%7B%7B%20vm.common.getSiteCanonicalTag()%20%7C%20trustUrl%20%7D%7D |qaralgan sana=2023-07-03 |ish=BAYER 04 LEVERKUSEN |arxivsana=2023-07-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230724110955/https://www.bayer04.de/en-us/news/bayer04/%7B%7B%20vm.common.getSiteCanonicalTag%28%29%20%7C%20trustUrl%20%7D%7D}}</ref>. 12-avgust kuni esa FC Teutonia Ottensen jamoasiga qarshi DFB-pokal oʻyinida yangi jamoasi safida debyut qildi<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.sportschau.de/fussball/dfbpokal/spielbericht-teutonia-bayer-leverkusen-dfb-pokal-100.html |sarlavha=Leverkusen bezwingt Ottensen klar und deutlich |nashriyot=sportschau.de |til=de |sana=12 August 2023 |qaralgan sana=15 September 2023 |arxivsana=8 September 2023 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230908175229/https://www.sportschau.de/fussball/dfbpokal/spielbericht-teutonia-bayer-leverkusen-dfb-pokal-100.html}}</ref>. 15-sentyabr kuniga kelib klub safidagi ilk golini „<nowiki/>[[Bavariya]]<nowiki/>“ darvozasiga jarima zarbasidan kiritdi va jamoasi 2:2 hisobida durang oʻynadi<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/xabi-alonso-s-bayer-leverkusen-grateful-for-alex-grimaldo-s-on-field-mastery-24996 |sarlavha=FC Bayern München 2–2 Bayer 04 Leverkusen |nashriyot=Bundesliga |sana=15 September 2023 |qaralgan sana=4 November 2023 |arxivsana=4 November 2023 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231104173556/https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/xabi-alonso-s-bayer-leverkusen-grateful-for-alex-grimaldo-s-on-field-mastery-24996}}</ref>. Grimaldo [[Leverkusen|Leverkusendagi]] ilk mavsumini 2023–2024-yillarda Bundesligada 13 ta golli uzatma bilan eng yaxshi assistent sifatida yakunladi<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/stats/players/assists |sarlavha=Bundesliga Stats 2023-2024 |nashriyot=Bundesliga |qaralgan sana=23 May 2024}}</ref>. == Terma jamoadagi faoliyati == Grimaldo 2013-yilning 5-fevralida 18 yoshga toʻlmasdan [[Ispaniya|Ispaniyaning]] 21 yoshgacha boʻlgan terma jamoasiga ilk chaqiruvini oldi va [[Belgiya|Belgiyaga]] qarshi oʻtkazilgan [[Oʻrtoqlik uchrashuvi|oʻrtoqlik uchrashuvining]] ((1:1)) ikkinchi yarmida maydonga tushdi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Villalobos |first=Fran |date=5 February 2013 |title=España invierte en su futuro |language=es |trans-title=Spain invest in their future |work=Marca |url=http://www.marca.com/2013/02/05/futbol/cantera/1360098317.html |url-status=live |access-date=27 December 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160105103950/http://www.marca.com/2013/02/05/futbol/cantera/1360098317.html |archive-date=5 January 2016}}</ref>. 2023-yilning 10-noyabrida Grimaldo Ispaniyaning milliy terma jamoasiga, Yevro-2024 saralashida [[Kipr Respublikasi|Kipr]] va [[Gruziya|Gruziyaga]] qarshi oʻyin uchun ilk bor chaqiruv oldi<ref>{{Veb manbasi |muallif= |sana=10 November 2023 |sarlavha=Grimaldo convocado pela primeira vez para a seleção espanhola |url=https://www.abola.pt/futebol/noticias/grimaldo-convocado-pela-primeira-vez-para-a-selecao-espanhola-2023111010370900231 |qaralgan sana=10 November 2023 |ish= |nashriyot=A Bola |til=pt |arxivsana=10 November 2023 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231110131418/https://www.abola.pt/futebol/noticias/grimaldo-convocado-pela-primeira-vez-para-a-selecao-espanhola-2023111010370900231}}</ref>. 6 kundan soʻng esa [[Kipr Respublikasi|Kiprga]] qarshi oʻyinda debyut qildi va [[Ispaniya|Ispaniyaning]] Mikel Oyarzabal tomonidan kiritilgan 2-goliga assistentlik qildi va 3:1 hisobida gʻalaba qozondi<ref>{{Veb manbasi |muallif= |sana=16 November 2023 |sarlavha=Euro-2024 Espanha derrota Chipre com boa estreia de Grimaldo |url=https://www.abola.pt/futebol/noticias/espanha-derrota-chipre-com-boa-estreia-de-grimaldo-2023111619171654532 |qaralgan sana=16 November 2023 |ish= |nashriyot=A Bola |til=pt |arxivsana=16 November 2023 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231116220724/https://www.abola.pt/futebol/noticias/espanha-derrota-chipre-com-boa-estreia-de-grimaldo-2023111619171654532}}</ref>. 2024-yilning may oyida u [[UEFA Yevro 2024]] musobaqasi uchun Ispaniyaning 26 kishilik kengaytirilgan tarkibga kiritildi<ref>{{Veb manbasi |muallif=UEFA.com |sarlavha=Spain {{!}} Squad {{!}} UEFA EURO 2024 |url=https://www.uefa.com/euro2024/teams/122--spain/squad/ |qaralgan sana=2024-07-15 |ish=UEFA.com |til=en}}</ref>. == Faoliyat statistikasi == === Klub === {{Notelist}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+'''Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha ishtiroki va gollari''' ! rowspan="2" |Klub ! rowspan="2" |Mavsum ! colspan="3" |Liga ! colspan="2" |Milliy kubok ! colspan="2" |Liga kubogi ! colspan="2" |[[UEFA|Yevropa]] ! colspan="2" |Boshqa ! colspan="2" |Jami |- !Diviziya !Oʻyinlar !Gollar !Oʻyinlar !Gollar !Oʻyinlar !Gollar !Oʻyinlar !Gollar !Oʻyinlar !Gollar !Oʻyinlar !Gollar |- | rowspan="6" |Barcelona B |2011–12 | rowspan="4" |Segunda División |1 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |1 |0 |- |2012–13 |24 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |24 |0 |- |2013–14 |14 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |14 |0 |- |2014–15 |36 |4 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |36 |4 |- |2015–16 |Segunda División B |17 |2 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |17 |2 |- ! colspan="2" |Total !92 !6 ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— !92 !6 |- | rowspan="9" |Benfica |2015–16 | rowspan="8" |Primeira Liga |2 |0 |0 |0 |3 |0 |0 |0 |0 |0 |5 |0 |- |2016–17 |14 |2 |2 |0 |0 |0 |4 |0 |1 |0 |21 |2 |- |2017–18 |28 |1 |3 |0 |1 |0 |4 |0 |1 |0 |37 |1 |- |2018–19 |34 |4 |4 |0 |1 |0 |15 |3 | colspan="2" |— |54 |7 |- |2019–20 |26 |0 |6 |0 |0 |0 |8 |0 |1 |1 |41 |1 |- |2020–21 |31 |2 |4 |0 |0 |0 |7 |0 |1 |0 |43 |2 |- |2021–22 |29 |5 |2 |1 |3 |0 |14 |0 | colspan="2" |— |48 |6 |- |2022–23 |33 |5 |4 |1 |3 |0 |14 |2 | colspan="2" |— |54 |8 |- ! colspan="2" |Total !197 !19 !25 !2 !11 !0 !66 !5 !4 !1 !303 !27 |- |[[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] |2023–24 |[[Bundesliga]] |33 |10 |6 |0 | colspan="2" |— |12 |2 | colspan="2" |— |51 |12 |- ! colspan="3" |Career total !321 !34 !31 !2 !11 !0 !78 !7 !4 !1 !445 !44 |} {{Updated|2024-yil 30-iyun holatiga koʻra}}<ref>{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=32536|title=Álex Grimaldo|website=EU-Football.info|access-date=16 November 2023|archive-date=11 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231211052617/https://eu-football.info/_player.php?id=32536|url-status=live}}</ref> === Xalqaro maydonda === {| class="wikitable" style="text-align:center" |+'''Terma jamoa va yil boʻyicha ishtiroki va gollari''' ! Milliy terma jamoa ! Yil ! Oʻyinlar ! Gollar |- | rowspan="2" | [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] | 2023-yil | 1 | 0 |- | 2024-yil | 5 | 0 |- ! colspan="2" | Jami ! 6 ! 0 |} == Yutuqlari == '''Benfika''' * Primeira Liga: 2015–16, <ref name="TRI">{{Veb manbasi |url=https://desporto.sapo.pt/futebol/primeira_liga/artigo/2016/05/15/benfica-tricampeao-nacional-de-futebol |sarlavha=Génio de Gaitán dá o 'tri' ao Benfica |ish=SAPO |sana=15 May 2016 |qaralgan sana=16 May 2016 |nashriyot=pt |arxivurl=https://web.archive.org/web/20161220074418/http://desporto.sapo.pt/futebol/primeira_liga/artigo/2016/05/15/benfica-tricampeao-nacional-de-futebol |arxivsana=2016-12-20}}</ref> 2016–17, 2018–19, 2022–23 <ref>{{Veb manbasi |ism=Tom |muallif=Kundert |sarlavha=Benfica crowned champions of Portugal |url=https://portugoal.net/club-news/3242-benfica-crowned-champions-of-portugal |ish=PortuGOAL |sana=27 May 2023 |qaralgan sana=27 May 2023 |arxivsana=28 May 2023 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230528132616/https://portugoal.net/club-news/3242-benfica-crowned-champions-of-portugal}}</ref> * Taça de Portugaliya: 2016–17 * Taça da Liga: 2015–16 <ref>{{Veb manbasi |url=https://rr.sapo.pt/noticia/54702/em_directo_final_da_taca_da_liga |sarlavha=Depois do "tri", o "hepta". Benfica goleia e vence Taça da Liga |nashriyot=[[Rádio Renascença]] |til=Portuguese |sana=20 May 2016 |qaralgan sana=21 May 2016 |arxivsana=23 May 2016 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160523124338/http://rr.sapo.pt/noticia/54702/em_directo_final_da_taca_da_liga}}</ref> * Supertaça Candido de Oliveyra : 2016, 2017, <ref>{{Yangiliklar manbasi |date=5 August 2017 |title=Benfica vence V. Guimarães (3–1) e faz a festa em Aveiro |language=Portuguese |trans-title=Benfica defeat V. Guimarães (3–1) and get the party started in Aveiro |work=[[A Bola]] |url=https://www.abola.pt/Nnh/Noticias/Ver/686002 |url-status=live |access-date=6 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170806172906/http://abola.pt/Nnh/Noticias/Ver/686002 |archive-date=6 August 2017}}</ref> 2019 <ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Benfica 5-0 Sporting CP |url=https://int.soccerway.com/matches/2019/08/04/portugal/super-cup/benfica/sporting-clube-de-portugal/3024399/ |ish=Soccerway |sana=4 August 2019}}</ref> '''Bayer Leverkuzen''' * [[Bundesliga]]: 2023–24 <ref>{{Yangiliklar manbasi |date=15 April 2024 |title=Bayer Leverkusen are 2023/24 Bundesliga champions! |publisher=Bundesliga |url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/bayer-leverkusen-are-2023-24-bundesliga-champions-26930 |access-date=15 April 2024}}</ref> * DFB-Pokal: 2023–24 '''Ispaniya U19''' * 19 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati : 2012 <ref>{{Yangiliklar manbasi |date=15 July 2012 |title=La sub´19, campeona de Europa |language=es |trans-title=The under-19s, European champions |work=[[La Nueva España]] |url=http://www.lne.es/deportes/2012/07/15/sub19-campeona-europa/1271022.html |url-status=dead |access-date=30 December 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200922140150/https://www.lne.es/deportes/2012/07/15/sub19-campeona-europa/1271022.html |archive-date=22 September 2020}}</ref> '''Ispaniya''' * [[UEFA Yevropa chempionati]]: [[UEFA Yevro 2024|2024]]<ref>{{Veb manbasi |muallif=UEFA.com |sarlavha=Spain 2-1 England {{!}} UEFA EURO 2024 Final |url=https://www.uefa.com/uefaeuro/match/2036211--spain-vs-england/ |qaralgan sana=2024-07-14 |ish=UEFA.com |til=en}}</ref> '''Individual''' * UEFA 19 yoshdan kichik boʻlgan Yevropa chempionati jamoasi: 2012<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.uefa.org/MultimediaFiles/Download/TechnicalReport/competitions/Under19/01/87/93/98/1879398_DOWNLOAD.pdf |sarlavha=Technical report |nashriyot=UEFA |qaralgan sana=3 April 2018 |arxivsana=16 August 2016 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160816003007/http://www.uefa.org/MultimediaFiles/Download/TechnicalReport/competitions/Under19/01/87/93/98/1879398_DOWNLOAD.pdf}}</ref> * [[UEFA Yevropa Ligasi|UEFA Yevropa ligasi]] mavsumining jamoasi: 2018-19<ref>{{Veb manbasi |url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/newsid=2606568.html |sarlavha=UEFA Europa League Squad of the 2018/19 Season |nashriyot=[[UEFA]] |sana=30 May 2019 |qaralgan sana=30 May 2019 |arxivsana=23 June 2019 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190623141612/https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/newsid=2606568.html}}</ref> * Yilning Primeira Liga jamoasi: 2018-19,<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Vencedores dos Prémios Oficiais da Liga Portugal 2018-2019 |url=http://www.ligaportugal.pt/pt/epocas/20192020/noticias/geral/kick-off-2019-20/vencedores-dos-premios-oficiais-da-liga-portugal-2018-2019/ |qaralgan sana=2022-12-27 |ish=Liga Portugal |arxivsana=2019-07-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190713204212/https://www.ligaportugal.pt/pt/epocas/20192020/noticias/geral/kick-off-2019-20/vencedores-dos-premios-oficiais-da-liga-portugal-2018-2019/}}</ref> 2022-23<ref>{{Veb manbasi |sana=25 June 2023 |sarlavha=11 do Ano fechado com avançado do SC Braga (fotogaleria) (Liga) |url=https://www.abola.pt/nnh/2023-06-25/liga-11-do-ano-fechado-com-avancado-do-sc-braga-fotogaleria/https%3a%2f%2fwww.abola.pt%2fnnh%2f2023-06-25%2fliga-11-do-ano-fechado-com-avancado-do-sc-braga-fotogaleria%2f992657 |qaralgan sana=2 August 2023 |ish=A Bola |til=pt |arxivsana=2023-08-02 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230802104007/https://www.abola.pt/nnh/2023-06-25/liga-11-do-ano-fechado-com-avancado-do-sc-braga-fotogaleria/https:%2F%2Fwww.abola.pt%2Fnnh%2F2023-06-25%2Fliga-11-do-ano-fechado-com-avancado-do-sc-braga-fotogaleria%2F992657}}</ref> * Primeira Liga oylik himoyachisi: 2019-yil fevral, 2023-yil dekabr/yanvar, 2023-yil fevral<ref>{{Veb manbasi |url=http://ligaportugal.pt/pt/epocas/20182019/noticias/geral/premios/melhores-de-fevereiro-bruno-fernandes-e-adriano-castanheira-em-destaque/ |sarlavha=Melhores de fevereiro: Bruno Fernandes e Adriano Castanheira em destaque |ish=Liga Portugal |qaralgan sana=2 April 2019 |arxivsana=2 April 2019 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190402180741/http://ligaportugal.pt/pt/epocas/20182019/noticias/geral/premios/melhores-de-fevereiro-bruno-fernandes-e-adriano-castanheira-em-destaque/}}</ref><ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Grimaldo distinguido com o Prémio de Defesa do Mês da Liga Portugal bwin |url=http://www.ligaportugal.pt/pt/epocas/20222023/noticias/geral/premios-mensais/dezembrojaneiro/grimaldo-distinguido-com-o-premio-de-defesa-do-mes-da-liga-portugal-bwin/ |sana=13 February 2023 |qaralgan sana=15 October 2023 |ish=Liga Portugal |til=pt |arxivsana=2 December 2023 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231202193759/https://www.ligaportugal.pt/pt/epocas/20222023/noticias/geral/premios-mensais/dezembrojaneiro/grimaldo-distinguido-com-o-premio-de-defesa-do-mes-da-liga-portugal-bwin/}}</ref><ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Grimaldo wins February Defender of the Month in Liga Portugal bwin |url=http://www.ligaportugal.pt/en/epocas/20222023/noticias/geral/premios-mensais/fevereiro/grimaldo-eleito-defesa-do-mes-da-liga-portugal-bwin-em-fevereiro/ |sana=14 March 2023 |qaralgan sana=15 October 2023 |ish=Liga Portugal |arxivsana=3 December 2023 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231203025102/https://www.ligaportugal.pt/en/epocas/20222023/noticias/geral/premios-mensais/fevereiro/grimaldo-eleito-defesa-do-mes-da-liga-portugal-bwin-em-fevereiro/}}</ref> * Primeira Liga oylik gol: 2019-yil yanvar,<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.ligaportugal.pt/pt/epocas/20182019/noticias/geral/premios/melhores-de-janeiro-joao-felix-e-pedro-henrique-em-destaque/ |sarlavha=Melhores de janeiro: João Félix e Pedro Henrique em destaque |ish=Liga Portugal |til=pt |qaralgan sana=19 February 2019 |arxivsana=14 February 2019 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190214134221/http://www.ligaportugal.pt/pt/epocas/20182019/noticias/geral/premios/melhores-de-janeiro-joao-felix-e-pedro-henrique-em-destaque/}}</ref> 2021-yil avgust * [[Bundesliga]] mavsum jamoasi: 2023-24<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=3 May 2024 |title=Bundesliga Team of the Season 2023/24 by EA FC 24! |publisher=Bundesliga |url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/vote-now-for-the-bundesliga-team-of-the-season-2023-24-with-ea-fc-24-26961 |access-date=3 May 2024}}</ref> * VDV Bundesliga mavsumining jamoasi: 2023-24<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=27 May 2024 |title=Florian Wirtz ist VDV-Spieler der Saison |language=de |publisher=VDV |url=https://www.spielergewerkschaft.de/de/vdv/news/244/Aktuelles-%7C-VDV-11-%7C-Wahlergebnisse.htm |access-date=27 May 2024}}</ref> * [[Bundesliga]] oylik futbolchisi: 2024-yil aprel <ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Bundesliga Player of the Month |publisher=Bundesliga |url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/player-of-the-month-2023-24-ea-sports-fifa-bayern-dortmund-leipzig-24703 |access-date=17 May 2024}}</ref> * Futbol mavsumining atletik Yevropa erkaklar jamoasi: 2023-24 == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons category}} * [https://www.slbenfica.pt/en-us/futebol/plantel-principal/Grimaldo Alejandro Grimaldo] S.L. Benfica saytida * {{BDFutbol}} * {{UEFA player}} {{Atlético Madrid tarkibi}} {{Navboxes | title = Ispaniya tarkibi | bg = #C60B1E | fg = #FBEA0E | bordercolor = #000033 | list1 = {{Ispaniya tarkibi UEFA Yevro 2024}} {{Ispaniya tarkibi 2026-yilgi FIFA jahon chempionati}} }} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Grimaldo, Alex}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Ispaniyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Futboldagi erkak qanot himoyachilari]] [[Turkum:FC Barcelona Atlètic oʻyinchilari]] [[Turkum:S.L. Benfica futbolchilari]] [[Turkum:Bayer 04 Leverkusen futbolchilari]] [[Turkum:Atlético Madrid futbolchilari]] [[Turkum:Bundesliga futbolchilari]] [[Turkum:Primeira Liga futbolchilari]] [[Turkum:Segunda División B oʻyinchilari]] [[Turkum:Segunda División futbolchilari]] [[Turkum:Ispaniyalik muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Portugaliyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Germaniyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Ispaniya milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:UEFA Yevro 2024 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026 oʻyinchilari]] [[Turkum:UEFA Yevropa chempionatida gʻolib boʻlgan oʻyinchilar]] [[Turkum:Futbol boʻyicha jahon chempionlari]] 8q8fwhln02gsoo6frq8z5x5o9ftixeu 0 1201515 6221444 5449896 2026-07-31T14:46:09Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya]] olib tashlandi; [[Turkum:Nemis oshxonasi]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221444 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = Bratwurst | name_lang = de | name_italics = true | image = German Bratwürste.jpg | image_size = | caption = [[Nyurnberg]], [[Bavariya]], [[Germaniya]]ning {{lang|de|Hauptmarkt|italic=no}}dagi turli xil bratwurstlar. | alternate_name = | country = [[Germany]] | region = [[Europe]] | creator = | course = Main | type = [[Kolbasa]] | served = | main_ingredient = [[Goʻsht]] ([[cho'chqa| choʻchqa goʻshti]], [[mol| mol goʻshti]], [[veal | buzoq goʻshti]] yoki tovuq) | variations = | calories = | other = }} '''Bratwurst''' ({{IPA-de|ˈbʁaːtvʊʁst|lang|De-Bratwurst.ogg}}) – choʻchqa goʻshtidan va kamroq tarqalgan boʻlsa ham mol yoki [[veal | buzoq goʻshti]] goʻshtidan tayyorlangan [[nemis]] [[kolbasa]] turi. Ushbu nom qadimgi [[nemis tili]]dagi {{lang|goh|Brätwurst}}, {{lang|goh|brät-}}, mayda tugʻralgan goʻsht va {{lang|goh|Wurst}}, kolbasa soʻzlaridan olingan, garchi zamonaviy nemis tilida bu koʻpincha {{lang|de|braten}}, qovurish yoki qovurish feʼli bilan bogʻliq<ref>{{cite web|url=http://dict.leo.org/ende?lp=ende&search=braten|title=LEO Deutsch–Englisch Wörterbuch |access-date=2009-04-09}}</ref>. Mol goʻshti va buzoq goʻshti odatda choʻchqa goʻshti oʻrniga tayyorlangan aralashmaga qoʻshiladi. Haqiqiy bratwurst kolbasalari odatda mol yoki buzoq goʻshtidan tayyorlanadi, bu goʻshtlar halol va diniy sabablarga koʻra hech qachon choʻchqa goʻshti kolbasaga qoʻshilmaydi. == Tarixi == Germaniyadagi bratwurstning birinchi rasmiylashtirilgan hujjatlar va isbot dalillar 1313-yilda Frankoniyaning [[Nyurnberg]]<ref>{{Cite news|url=https://www.welt.de/regionales/muenchen/article119983539/Nuernberger-Bratwurst-Klassiker-wird-700-Jahre-alt.html|title=Nürnberger Bratwurst-Klassiker wird 700 Jahre alt|last=Tjiang|first=Thomas|date=2013-09-13|newspaper=Welt Online|access-date=2016-09-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.tagesspiegel.de/weltspiegel/geschichte-der-bratwurst-neue-historische-quelle-ruft-streit-zwischen-thueringern-und-franken-hervor/153812.html|title=Geschichte der Bratwurst: Neue historische Quelle ruft Streit zwischen Thüringern und Franken hervor|access-date=2016-09-04}}</ref> shahrida boʻlib, u hali ham gril kolbasa ishlab chiqarish bilan xalqaro miqyosda mashhur. == Turlari va anʼanalari == === Germaniya === [[File:Bratwurst and bread roll in Hohenems.jpg|thumb|right|[[Avstriya| Avstriyaning Vorarlberg okrugi]] Hohenems shahrida [[non]] va [[pivo]] bilan tayyorlangan Bratwurst]]Kolbasa uchun retseptlar mintaqaga va hatto hududga qarab farq qiladi; Baʼzi manbalarda 40 dan ortiq nemis bratwurst navlari sanab oʻtilgan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=German Food Guide |url=http://www.germanfoodguide.com/bratwurst.cfm |qaralgan sana=2024-07-17 |arxivsana=2010-11-25 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20101125015234/http://germanfoodguide.com/bratwurst.cfm }}</ref><ref name="autogenerated1">{{cite news |first=Craig |last=Whitlock |title=Germans Take Pride in the Wurst |work=[[The Washington Post]]|date=2007-12-02}}</ref>, eng mashhurlaridan koʻplari Frankoniyada (bugungi kunda koʻp qismi [[Bavariya]] shimolida joylashgan, ammo madaniy jihatdan ancha farq qiladi), uning shimoliy qoʻshnisi [[Tyuringiya]] va unga tutash hududlarda joylashgan. Kolbasalarning tayyorlanish texnologiya usuli ham mahalliy darajada farq qiladi, lekin koʻpincha ular [[bug'doy]] unidan tayyorlangan [[oq non]] bilan yoki [[xantal]] bilan isteʼmol qilinadigan oddiy gazak sifatida qabul qilinadi. Pub taomlari sifatida u koʻpincha tuzlangan karam yoki kartoshka salatasi va baʼzida asosan javdar unidan tayyorlangan quyuq, qobiqli qishloq noni bilan isteʼmol qilinsa, bazida esa ''Brezel'' (simit) bilan ham tanavvul qilinadi. Bu nemis tilida soʻzlashuvchi mamlakatlarda tez-tez tayyorlanadigan va koʻcha sotuvchilari tomonidan kichik doʻkonchalar sotiladigan juda mashhur tez ovqatlanish shakli boʻlib, futbol oʻyinlarida muxlislar orasida ham bratwust isteʼmol qilish anʼanaviy tarzda aylangan. [[File:德國油煎香腸Bratwurst.jpg|thumb|Bratwurst – [[Myunster]]dagi anʼanaviy nemis tez tayyor boʻladigan taomlaridan biri.]] == Frankon navlari == === Fränkische bratwurst === Frankoniya kolbasasi nisbatan uzun ({{convert|10|–|20|cm|abbr=on|sigfig=1|disp=sqbr}}), qalin, qoʻpol kolbasa boʻlib, butun Frankoniya mintaqasiga xos boʻlib, ozgina oʻzgarishlarga ega. Bu bratwurstni kelib chiqishi 1313-yilga toʻgʻri keladi. Umumiy tarkibiy qism sifatida [[marjoram]] taʼmi boʻyicha ''Nürnberger bratwurst''ga yaqin, ammo kattaligi va qoʻpolligi undan tubdan farq qiladi. ''Fränkische bratwurst'' anʼanaviy ravishda tuzlangan karam yoki kartoshka salatasi bilan birga tanavvul qilinadi. === Koburger bratwurst === Frankoniyaning [[Coburg]] shahridan kelib chiqqan bratwurst birinchi marta 1498-yilda u yerda rasmiylashtirilgan<ref>{{Cite web |url=http://www.bratwurstmuseum.de/geschichte.html |title=''1. Deutsches Bratwurstmuseum'' — History of the Bratwurst |access-date=2015-04-17 |archive-date=2020-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200811095342/https://www.bratwurstmuseum.de/geschichte.html |url-status=dead }}</ref>. U choʻchqa goʻshti va kamida 15% mol goʻshtidan tayyorlanadi, faqat tuz, murch, [[muskat yong‘og‘i]] va limon qobigʻi bilan ziravorlanadi va xom tuxum qoʻshib, yaxshilab aralashtiriladi<ref>{{cite web|url=http://www.germanfoodguide.com/wurstdetail.cfm?wurst_number=7|title=Coburger Bratwurst|website=German Food Guide & Directory|access-date=7 April 2018|arxivsana=2018-05-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180508022103/http://germanfoodguide.com/wurstdetail.cfm?wurst_number=7}}</ref>. U qoʻpol tuzilishga ega va uzunligi taxminan {{convert|25|cm|sigfig=1|abbr=on}}. Koburger bratwust anʼanaviy ravishda, uni pinolar bilan birga qovurib, rulonli non (''Brötchen'') oʻrtasiga solib isteʼmol qilinadi. === Kulmbacher bratwurst === Kulmbacher bratwurst – Frankoniyadagi mayda maydalangan Rohvurst. Kumbacher bratwurst uzun va yupqa, u asosan juda mayda maydalangan buzoq goʻshtidan va juda kamdan-kam choʻchqa goʻshtidan tayyorlanadi. Ushbu kolbasa tuz, oq murch, muskat yongʻogʻi, limon qobigʻi, marjoram, zira va sarimsoq bilan boyitilgan boʻlishi mumkin. Kolbasa tayyorlashda foydalaniladigan aniq aralashma har bir qassobning qattiq himoyalangan tijorat siri hisoblanadi. Kulmbacher bratvurstlari odatda qovuriladi yoki oʻtin olovida panjara bilan pishiriladi. === Nürnberger Rostbratwurst === {{main|Nuremberg qovurilgan kolbasasi}} [[File:Bratwurst Glöckl.jpg|thumb|[[Myunxen]]da Nyurnberger Bratvurst, tuzlangan karam va xantal bilan tayyorlangan bratwust.]] Kichik, ingichka Bratwurstdan [[Nyurnberg]], Franconiyaning eng yirik shahrids birinchi marta 1567-yili hujjatlashtirilgan; uzunligi 7 dan 9 sm gacha (2,8 dan 3,5 dyuymgacha) va ogʻirligi 20 dan 25 g gacha. 2003-yildan<ref>{{cite web|url=http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32003R1257:EN:NOT|title=Commission of the European Commission Regulation (EC) No 1257/2003|access-date=2009-04-18}}</ref> beri Yevropa Ittifoqi qonunchiligiga binoan himoyalangan geografik koʻrsatkichlar (PGI) hisoblanadi va shuning uchun faqat Nyurnberg shahrida ishlab chiqish mumkin, „Nyurnberger Bratvyurste himoyasi“ uyushmasi 1997-yilda tashkil etilgan<ref>[http://www.nuernberger-bratwuerste.de/EN/index.php?m=Association&um= Schutzverband Nürnberger Bratwürste e. V.]</ref>. Choʻchqa goʻshtidan tayyorlangan va odatda yangi marjoram bilan ziravorlangan, bu ziravorlar ularga oʻziga xos taʼm beradi va kolbasalar anʼanaviy ravishda qoraqayin daraxtidan tayyorlagan [[o'tin]] olovida pishiriladi. Asosiy taom sifatida oltita kolbasa [[qalay]]dan tayyorlangan tovada achchiq tamli sabzavot xren yoki xantal qoʻshilib tayyorlanadi va tuzlangan karam yoki kartoshkali salat bilan birga isteʼmol qilinadi. Nyurnberg kolbasalari tayyorlashning yana bir usuli – ziravorli sirka va piyoz bulonida; Bu Blaue Zipfel (koʻk togʻay) deb ataladi. <gallery class="center" caption="" widths="200px" heights="175px"> File:Nürnberger Rostbratwürste.JPG|''Nürnberger Rostbratwurst'' File:Drei im Weggla.jpg|''Drei im Weggla'' File:Blaue Zipfel.jpg|''Blaue Zipfel mit Brezel''</gallery> === Würzburger Bratwurst === Würzburger bratwurst, shuningdek, Winzerbratwurst sifatida ham keng tanilgan, birinchi boʻlib Frankoniyadagi Würzburg shahriga kirib kelgan. Uning oʻlchami Thüringer Rostbratwurstga oʻxshaydi, ammo uning tarkibiga mintaqadagi oq sharob qoʻshilgan. === Boshqa navlar === ==== Thüringer Rostbratwurst ==== [[File:Rostbrater.JPG|thumb|''Thüringer Rostbratwürsti'']] {{main|Turingiya kolbasalari}} ''Thüringer Rostbratwurst'' – [[Turingiya]]ning achchiq kolbasasi. Ushbu kolbasa yupqa va uzunligi 15–20 sm (6–8 in). Thüringer Rostbratwurst nomi ham Yevropa Ittifoqi qonunchiligiga muvofiq [[PGI]] (Himoyalangan geografik koʻrsatkich) sifatida tan olingan. 2000-yilda [[Arnstadt]] shahridagi ''Thüringer Rostbratwurst'' haqida birinchi marta eslatib oʻtilgan 1404-sonli hisob qaydnomasining topilishi bilan 2006-yilda „Thüringerlik Bratvurstning doʻstlari“ uyushmasi tashkil etilgan. Xuddi shu yili uyushma [[Wachsenburggemeinde | Xolzhauzen]] qishlogʻida ''Erstes Deutsches Bratwurstmuseum'' (birinchi nemis Bratwurst muzeyi) ni tashkil etdi. Ikki metr balandlikdagi yogʻochdan yasalgan yodgorlik mahalliy aylanma yoʻlda toʻnka ustida joylashgan<ref>{{Cite web|url=http://www.bratwurstmuseum.de/geschichte.html|title=Geschichte der Bratwurst - Bratwurstmuseum Holzhausen / Verein "Freunde der Thüringer Bratwurst e.V."|website=www.bratwurstmuseum.de|access-date=2016-09-04|archive-date=2020-08-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20200811095342/https://www.bratwurstmuseum.de/geschichte.html|url-status=dead}}</ref>. 2016-yilda [[Veymar]]da har yili oʻtkaziladigan piyoz festivalida buzoq va tovuq goʻshtidan tayyorlangan ''Thüringer Rostbratwurst''ning [[Kashrut | kosher]] [[versiya]]si echki ichaklariga oʻralgan holda taqdim etildi. <gallery class="center" caption="" widths="175px" heights="175px"> File:Rostbratwurstbrot.png|''Thüringer Rostbratwurst'' xantalli bulochkada File:Thüringer Rostbratwurst.jpg|''Thüringer Rostbratwurst'' yaqindan surati </gallery> ==== Nordhessische Bratwurst ==== Nordhessische Bratwurst (Shimoliy [[Hessen]]) – uzunligi 20 sm (8 in), taʼm jihatidan Thüringer Rostbratwurstga oʻxshaydi. U yirik maydalangan choʻchqa goʻshtidan tayyorlanadi va koʻp zirovorlar qoʻshiladi. Anʼanaga koʻra, u [[o'tin]] olovida pishiriladi va xantal bilan kesilgan ochiq rulon ichiga solinadi. ==== Rote Wurst ==== [[File:Rote Bratwürste auf einem Grillrost.JPG|thumb|''Rote Wurst'']] Rote Wurst (qizil kolbasa) – [[Svabiya]] mintaqasining eng sevimli bratwursti. Ushbu kolbasa [[bokvurst]]ga oʻxshaydi va mayda maydalangan choʻchqa goʻshtidan tayyorlanadi va achchiq taʼmga ega boʻladi. Qovushish yoki pishirish paytida boʻlinib yoki yorilib ketishini oldini olish uchun, pishirish vaqtida ochiladigan kolbasalarning uchlari X shaklida kesilib qoʻyishadi. ==== Banater Bratwurst ==== [[Germaniya]]ga koʻchib kelgan [[Banat]]da yashovchi Dunay shvablari oʻzlari bilan Banater Bratwurstni<ref>{{Cite web |date=2020-09-26 |title=Banat, Bayern und die Banater Bratwurst |url=https://www.banater-schwaben.org/nachrichten/verbandsleben/detail/3169-banat-bayern-und-die-banater-bratwurst?tx_news_pi1%5Bday%5D=26&tx_news_pi1%5Bmonth%5D=09&tx_news_pi1%5Byear%5D=2020&cHash=34893ddb261e0dd2e92f4652db289e79 |access-date=2023-10-29 |website=www.banater-schwaben.org |language=de-DE}}</ref> olib kelishdi, ushbu kolbasa mintaqaviy oshxona taʼsirida paydo boʻlgan va natijada uni shirin qalampir bilan tayyorlashni boshlashgan<ref>{{Cite web |title=04-FLEISCH- UND FISCHGERICHTE - Landsmannschaft der DONAUSCHWABEN in Oberösterreich |url=https://www.donauschwaben-ooe.at/lebenswelten/rezepte/04-fleisch-und-fischgerichte |access-date=2023-10-29 |website=www.donauschwaben-ooe.at}}</ref>. === Shveysariya === [[File:Würste r.JPG|thumb|Shveysariya [[Sent-Galler bratwurst]] (chapda) [[schüblig]] (markazda) va [[servela]]lar (oʻngda) joylashgan.]] 1438-yildan bsohlab bratwurst Sharqiy Shveysariyada, ayniqsa [[St. Gallen]]da mashhur boʻla boshladi. Anʼanaviy ravishda buzoq goʻshtidan tayyorlangan „[[St. Galler Bratwurst]]“ oʻsha vaqtdan beri mashhur. Dumaloq non bilan St. Galler Bratwurst koʻchalarda sotiladi, shuningdek, [[rösti]] bilan birga restoranlarda koʻrish mumkin<ref>{{Cite news |url=https://nypost.com/2016/11/14/eat-your-way-through-switzerlands-sausage-capital/|title=Eat your way through Switzerland's sausage capital|last=Kussin |first=Zachary |date=November 14, 2016 |newspaper=New York Post |access-date=May 23, 2018}}</ref>. === Qoʻshma Shtatlar === Koʻpincha [[amerikacha ingliz tili]]da "brat " deb qisqartirilgan Bratwurst, [[AQSH | Qoʻshma Shtatlar]]da keng tarqalgan kolbasa turi, ayniqsa, nemis-amerikalik koʻplab odamlar yashaydigan Yuqori Oʻrta Gʻarbiy mintaqada. Eng katta ajdodlar guruhi nemis boʻlgan [[Viskonsin]] oʻzining bratwurstlari bilan mashhur. ''Bratlar'', shuningdek, [[Michigan]], [[Minnesota]], [[Missuri]], [[Ogayo]], [[Indiana]] va [[Ayova]] kabi boshqa Oʻrta Gʻarbiy shtatlarda, shuningdek, [[Nyu-York]], [[Chikago]] va [[Filadelfiya]] kabi aholisi koʻp boʻlgan shaharlarda ham juda mashhur<ref name="census.gov">{{Cite web |url=https://www.census.gov/prod/2004pubs/c2kbr-35.pdf |title="Ancestry: 2000," U.S. Census Bureau |access-date=2007-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040920132346/http://www.census.gov/prod/2004pubs/c2kbr-35.pdf |archive-date=2004-09-20 |url-status=dead }}</ref>. Aslida, uni shimoliy Amerikaga nemis muhojirlari olib kelishgan. Koʻpgina oziq-ovqat va qassob doʻkonlari [[cheddar pishloq |cheddar pishlogʻi]] va [[jalapeño]] qalampiri kabi mashhur qoʻshimchalar bilan bratwurstlarni ham sotishadi. [[Viskonsin]] „pivo brat“ ning vatani boʻlib, u yerda bratwurstlar pivoda (odatda sariyogʻ va piyoz bilan pilsner uslubidagi pivo aralashmasi) koʻmir ustida pishirishdan oldin yoki keyin qoʻshiladi<ref>Ari Lavaux [https://www.memphisflyer.com/memphis/a-debate-of-grilling-bratwurst/Content?oid=3705249 „A Debate of Grilling Bratwurst“], ''Memphis Flyer'', July 17, 2014. Retrieved May 10, 2019.</ref>. Bratwurst 1920-yillarda [[Viskonsin]] shtatining Sheboygan okrugida ommalashgan. Umuman olganda, har bir mahalliy qassob doʻkonida buyurtmalarni qabul qiladi va maʼlum bir kunda bratwurstlarni qoʻlda pishirish uchun tayyorlanadi. Kolbasalarning yogʻ miqdori sezilarli darajada koʻp boʻlgan, mahsulot buzilmasligi uchun har kuni buzilishdan qochish kerak edi; yogʻning bir qismini koʻmir ustida pishirish jarayonida yoʻqoladi<ref>R. W. Apple, Jr. „[https://www.nytimes.com/2002/06/05/dining/the-meat-that-made-sheboygan-famous.html The Meat That Made Sheboygan Famous]“, ''The New York Times'', June 5, 2002. Retrieved July 14, 2014.</ref>. 1945-yilda 35 sentdan sotiladigan bratlar qovirilgan va kolbasalarni sotishdan oldin yashil qalampir va piyoz solingan maxsus pomidor sousili idishga solingan<ref>Buz Swerkstrom. „[https://news.google.com/newspapers?nid=1368&dat=19880601&id=EN4VAAAAIBAJ&sjid=oRIEAAAAIBAJ&pg=5461,128644 County Stadium’s wurst move] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160510173426/https://news.google.com/newspapers?nid=1368&dat=19880601&id=EN4VAAAAIBAJ&sjid=oRIEAAAAIBAJ&pg=5461,128644 |date=2016-05-10 }}“. ''Milwaukee Sentinel'', June 1, 1988, part 3, pp. 1,3.</ref>. Sperlingning soʻzlariga koʻra, bratwurstlar orqali mashhurlik shunchalik katta boʻlganki, Dyuk Snayder Broooklyn Dodgersdagi ishni Nyu-York shahriga oʻtkazib oldi<ref>[http://www.madison.com/archives/read.php?ref=/tct/2006/01/03/0601030319.php madison.com<!-- Bot generated title -->]{{dead link|date=December 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. [[Miluoki |Miluokidagi]] Amerika oilaviy maydonida xot-doglardan koʻra koʻproq bratwurst sotardi<ref>{{Cite web |url=http://www.jsonline.com/business/29400524.html |title=At Miller Park, more sausages than hot dogs are sold<!-- Bot generated title --> |access-date=2013-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131004213530/http://www.jsonline.com/business/29400524.html |archive-date=2013-10-04 |url-status=dead }}</ref>. Har yili, Xotira kunining dam olish kunlarida, [[Viskonsin]] shtatining [[Madison]] shahrida „dunyodagi eng katta bratwurst festivali“ sifatida eʼtirof etilgan Brat Fest boʻlib oʻtadi. [[Ogayo]] shtatining [[Bucyrus (Ohio) | Bucyrus]] shahri (oʻzini „Amerikaning Bratwurst poytaxti“ deb ataydi) 1967-yildan beri har yili uch kunlik Bucyrus Bratwurst festivalini oʻtkazib keladi<ref>{{cite news|url=https://www.today.com/news/what-i-can-get-stuff-how-much-wbna9005587|title=What!? I can get this stuff for how much?|last=Fenton|first=Laura|date=August 19, 2005|work=Today at msnbc|access-date=2009-10-28}}</ref><ref>{{cite news |url=http://consumer.discoverohio.com |title=Discover Ohio |work=Ohio Department of Development, Division of Tourism |access-date=2011-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070116173048/http://consumer.discoverohio.com/ |archive-date=2007-01-16 |url-status=dead }}</ref>. == Yana qarang == {{Portal|Food}} {{div col|colwidth=20em}} * [[Hot-dog]] * [[Kolbasa]] {{div col end}} == Havolalar == * [http://www.bratwurst-recipes.com/ Bratwurst recipes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101118014523/http://www.bratwurst-recipes.com/ |date=2010-11-18 }} * [http://www.graf-von-katzenelnbogen.de/bratwurst.html 600 Years Bratwurst in Katzenelnbogen] * [http://www.kitchenproject.com/german/Bratwurst/history.htm The History of Bratwurst] == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Nemis oshxonasi]] [[Turkum:Kolbasalar]] cskf26mkcrk4uv77uxbvfikzpd9lbqb 0 1205027 6221465 4956589 2026-07-31T14:58:13Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Siyosat]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221465 wikitext text/x-wiki '''Milliy sotsialistik nemis ishchilar partiyasi''' (qisqacha NSDAP, [[Nemis tili|nemischa]] ''Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei – NSDAP'') – [[Germaniya|Germaniyada]] 1920—1945 yillarda mavjud boʻlgan fashistik siyosiy partiya, [[natsizm]] mafkurasining siyosiy tashuvchisi; 1921-1945 yillarda – [[Adolf Hitler|Adolf Gitler]] boshchiligida; 1933 yil yanvardan – hukmron partiya, 1933 yil iyuldan 1945 yil maygacha – [[Uchinchi reyx|fashistlar Germaniyasidagi]] yagona qonuniy partiya. 1945-yilda [[Germaniya]] Ikkinchi jahon urushida magʻlubiyatga uchragach, [[Adolf Hitler|Gitlerga]] qarshi koalitsiyadagi ittifoqchilar tomonidan tuzilgan Ishgʻolni nazorat qilish kengashi tarqatib yuborildi. [[Nyurnberg]] [[Nyurnberg sud jarayoni|sudlarida]] partiya rahbariyati jinoiy deb eʼlon qilindi va milliy sotsializm mafkurasi „urushning asosiy sabablaridan biri“ deb tan olindi. [[Turkum:Siyosiy partiyalar]] [[Turkum:Germaniya]] d05hs91t7m38cchf9ul3kf7cxnixlhf 6221472 6221465 2026-07-31T15:07:18Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya]] olib tashlandi; [[Turkum:Fashistlar Germaniyasi]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221472 wikitext text/x-wiki '''Milliy sotsialistik nemis ishchilar partiyasi''' (qisqacha NSDAP, [[Nemis tili|nemischa]] ''Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei – NSDAP'') – [[Germaniya|Germaniyada]] 1920—1945 yillarda mavjud boʻlgan fashistik siyosiy partiya, [[natsizm]] mafkurasining siyosiy tashuvchisi; 1921-1945 yillarda – [[Adolf Hitler|Adolf Gitler]] boshchiligida; 1933 yil yanvardan – hukmron partiya, 1933 yil iyuldan 1945 yil maygacha – [[Uchinchi reyx|fashistlar Germaniyasidagi]] yagona qonuniy partiya. 1945-yilda [[Germaniya]] Ikkinchi jahon urushida magʻlubiyatga uchragach, [[Adolf Hitler|Gitlerga]] qarshi koalitsiyadagi ittifoqchilar tomonidan tuzilgan Ishgʻolni nazorat qilish kengashi tarqatib yuborildi. [[Nyurnberg]] [[Nyurnberg sud jarayoni|sudlarida]] partiya rahbariyati jinoiy deb eʼlon qilindi va milliy sotsializm mafkurasi „urushning asosiy sabablaridan biri“ deb tan olindi. [[Turkum:Siyosiy partiyalar]] [[Turkum:Fashistlar Germaniyasi]] 7pfgt6avfsabjh33gy7cbfovot1r2nt 6221473 6221472 2026-07-31T15:07:28Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Siyosiy partiyalar]] olib tashlandi; [[Turkum:Bir partiyarli tizimdagi partiyalar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221473 wikitext text/x-wiki '''Milliy sotsialistik nemis ishchilar partiyasi''' (qisqacha NSDAP, [[Nemis tili|nemischa]] ''Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei – NSDAP'') – [[Germaniya|Germaniyada]] 1920—1945 yillarda mavjud boʻlgan fashistik siyosiy partiya, [[natsizm]] mafkurasining siyosiy tashuvchisi; 1921-1945 yillarda – [[Adolf Hitler|Adolf Gitler]] boshchiligida; 1933 yil yanvardan – hukmron partiya, 1933 yil iyuldan 1945 yil maygacha – [[Uchinchi reyx|fashistlar Germaniyasidagi]] yagona qonuniy partiya. 1945-yilda [[Germaniya]] Ikkinchi jahon urushida magʻlubiyatga uchragach, [[Adolf Hitler|Gitlerga]] qarshi koalitsiyadagi ittifoqchilar tomonidan tuzilgan Ishgʻolni nazorat qilish kengashi tarqatib yuborildi. [[Nyurnberg]] [[Nyurnberg sud jarayoni|sudlarida]] partiya rahbariyati jinoiy deb eʼlon qilindi va milliy sotsializm mafkurasi „urushning asosiy sabablaridan biri“ deb tan olindi. [[Turkum:Bir partiyarli tizimdagi partiyalar]] [[Turkum:Fashistlar Germaniyasi]] 7m9r024aetlf4ttgmbn99rb4tbd5zgf 14 1209289 6221457 4647957 2026-07-31T14:55:35Z Janob Mirzaolim 64438 6221457 wikitext text/x-wiki Ayol astronomlar {{Portal|Astronomiya|Biografiya}} {{Non-diffusing subcategory|Astronomlar|astronomlar}} [[Turkum:Astronomlar|+Ayol]] [[Turkum:Olimalar]] {{CatAutoTOC}} c5pjpzsgopd27yiiok069ettsfqydvr 14 1214410 6221497 4981088 2026-07-31T15:20:58Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya: Iqtisodiyot]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221497 wikitext text/x-wiki [[Turkum:Avtomobillar]] [[Turkum:Germaniya: Iqtisodiyot|Avtomobil]] f18ps8bklna37p0mul3x4cws7r60sta 0 1218346 6221716 5364177 2026-08-01T10:14:40Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221716 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Viktor Chistyakov | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi|1937|03|14}} | toʻliqism = Viktor Vasilyevich Chistyakov | tavallud_joyi = {{tavalludJoyi|Moskva}}, [[RSFSR]] | vafot_sana = {{vafot sanasi va yoshi|2006|11|22|1937|03|14}} | vafot_joyi = {{vafotJoyi|Moskva}}, [[Rossiya]] | boʻyi = {{height|cm=175}} | pozitsiya = [[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]], [[yarim himoyachi]] | yillar1 = 1955 | klublar1 = FShM | isht1 = ? | gollar1 = ? | yillar2 = 1956—1962 | klublar2 = [[Spartak Moskva (futbol klubi)|Spartak (Moskva)]] | isht2 = 51 | gollar2 = 3 | yillar3 = 1962—1963 | klublar3 = Trudavoy Rezerv (Lugansk) | isht3 = 2 | gollar3 = 0 | yillar4 = 1963 | klublar4 = Traktor (Volgograd) | isht4 = 14 | gollar4 = 2 | yillar5 = 1964—1965 | klublar5 = Metallurg (Zaporojye) | isht5 = 35 | gollar5 = 1 | yillar6 = 1966—1968 | klublar6 = [[Doʻstlik (futbol klubi)|Politodel]] | isht6 = 96 | gollar6 = 3 | tasvir = Чистяков Виктор Васильевич.jpg }} '''Viktor Vasilyevich Chistyakov''' (1937-yil 14-mart, [[Moskva]], SSSR – 2006-yil 22-noyabr, Moskva, [[Rossiya]]) – [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|sovet]] [[Futbolchi|futbolchisi]] ([[Hujumchi (futbol)|hujumchi]], [[yarim himoyachi]] pozitsiyasilarida oʻynagan) va [[Murabbiy (futbol)|futbol murabbiyi]]. [[SSSR sport ustasi]]. 1958-yil SSSR chempioni va SSSR kubogi gʻolibi boʻlgan. == Futbolchi faoliyati == Viktor Moskvadagi yoshlar futbol maktabi (FShM, Moskva) tarbiyalanuvchisi. Chistyakov FShM jamoasidagi faoliyatini 1955-yilda boshlagan. 1956-yilda Moskvaning „<nowiki/>[[Spartak Moskva (futbol klubi)|Spartak]]<nowiki/>“ jamoasiga tarkibiga oʻtgan. Viktor 1957-yil 28-iyun kuni qizil-oqlarning asosiy jamoadagi birinchi oʻyinini oʻtkazgan. Viktor 1960-yil 15-aprelda „Spartak“ klubi safida ilk golini urgan. 1958-yilda SSSR chempionatida oltin medallarni qoʻlga kiritgan va shu bilan birga SSSR kubogida ham gʻoliblikni qoʻlga kiritgan. Hammasi boʻlib, Viktor „Spartak“ jamoasi tarkibida 57 ta oʻyin oʻtkazgan (SSSR chempionatida 51 ta va SSSR kubogida 6 ta oʻyin oʻtkazgan) va 3 ta gol urgan. [[Moskva]]<nowiki/>ning „Spartak“ jamoasining oʻrinbosarlar jamoasida 54 dan ortiq oʻyin oʻtkazib, 6 ta gol urgan. 1963-yilda SSSR „A“ toifasining ikkinchi kichik guruhida „Mehnat zahiralari“ (Lugansk) jamoasi tarkibida oʻynagan. Oʻsha yili Viktor [[Volgograd]]<nowiki/>ning „Traktor“ ga koʻchib oʻtgan. Traktor jamoasi safida „A“ ligasining ikkinchi kichik guruhida oʻynagan. Keyingi mavsumdayoq [[Zaporojye]]<nowiki/>ning „Metallurg“ jamoasiga koʻchib oʻtgan. Metallurg klubi tarkibida raqobatda yutqazgan va oʻz oʻrniga ega boʻlmay, 1966-yilda [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Oʻzbekiston SSR]]<nowiki/>ning „Politotdel/[[Doʻstlik (futbol klubi)|Doʻstlik]]<nowiki/>“ klubiga (Toshkent viloyati) koʻchib oʻtgan. Viktor [[Toshkent viloyati]] jamoasi tarkibida „A“ ligasining 2-guruh final turnirida ishtirok etgan. 1968-yilgi mavsum oxirida u futbolchilik faoliyatini yakunlagan. == Murabbiylik faoliyati == Futbolchilik faoliyatini yakunlagach, Chistyakov murabbiy sifatida ishlay boshlagan. 1969-yilda Kansk shahrining „Urojay“ (keyinchalik „Stroitel“) jamoasiga murabbiy etib tayinlangan va „B“ toifali ligada ikki yil davomida ishlagan<ref>{{Cite web|url=http://ofc65.ru/publ/5-1-0-28|title=''«Команда совхоза „Останкино“ — лучшая сельская футбольная команда СССР!»''|access-date=2013-07-09|archive-date=2013-10-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20131028202907/http://ofc65.ru/publ/5-1-0-28|url-status=live}}</ref>. 1971-yilda u „Kolos“ KFC jamoasini boshqargan. Yangi klubida Chistyakov SSSRda qishloq futboli yetakchilaridan biriga aylangan jamoani yaratgan. Ostankino sovxozi jamoasini boshqargan va 15 yil davomida bir necha bor Rossiya va Butunittifoq Oltin kubogini qoʻlga kiritgan<ref>Sorevnovaniya na Kubok „Zolotoy kolos“ bili uchrejdeni [[ЦК ВЛКСМ]], [[Федерация футбола СССР|Federatsiey futbola SSSR]] i redaksiey [[Сельская жизнь (газета)|gazeti „Selskaya jizn“]], s selyu populyarizatsii futbola na sele. Organizatsiey sorevnovaniy zanimalos v pervuyu ochered Dobrovolnoe sportivnoe obщestvo „Urojay“ (pozdnee Tsentralniy sovet selskix dobrovolnix sportivnix obщestv (TsS SDSO) SSSR). Turnir bil odnim iz samix massovix v sovetskom futbole, tak v 1977 godu v nyom uchastvovali bolee 50 tisyach komand, v kotorix igrali okolo milliona futbolistov. Imenno v kubke „Zolotoy kolos“ nachinali svoy put v visshie esheloni sovetskogo futbola takie komandi kak [[Колос (футбольный клуб, Никополь)|"Kolos" (Nikopol)]], [[Котайк (футбольный клуб)|"Kotayk" (Abovyan)]], [[Гурия (футбольный клуб)|"Guriya" (Lanchxuti)]], [[Нива (футбольный клуб, Винница)|"Niva" (Vinnitsa)]] i ryad drugix. Istochnik: [http://ofc65.ru/publ/5-1-0-10 ''"Istoriya Kubka „Zolotoy Kolos“"''] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20240911034655/http://ofc65.ru/publ/5-1-0-10 |date=2024-09-11 }}</ref>. 1972-yilda Chistyakov jamoasi oʻz tarixida birinchi marta SSSRdagi eng kuchli qishloq jamoasiga aylangan<ref>{{Cite web|url=http://ofc65.ru/publ/5-1-0-29|title=''«История Кубка „Золотой Колос“»''. Часть 2|access-date=2013-07-09|archive-date=2013-10-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20131028193520/http://ofc65.ru/publ/5-1-0-29|url-status=live}}</ref>. 1985-yilgi mavsum oxirida Chistyakov Ostankinoning „Urojay“ jamoasini tark etgan va keyingi yili Metallurg oʻsmirlar sport maktabi (Vidnoe) murabbiyi boʻlgan<ref>''[http://ofc65.ru/publ/5-1-0-23 „Vtoroe zoloto“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20240911034652/http://ofc65.ru/publ/5-1-0-23 |date=2024-09-11 }}''</ref><ref>{{Cite web|url=http://ofc65.ru/index/0-2|title=Визитная карточка ФК «Урожай» Останкино|access-date=2013-07-09|archive-date=2013-10-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20131028194233/http://ofc65.ru/index/0-2|url-status=live}}</ref>. == Faoliyat statistikasi == Oʻyinlar va urilgan gollar haqidagi maʼlumotlar har doim ham toʻliq emas. Toʻliq boʻlmagan maʼlumotlar ↑ bilan koʻrsatilgan. {| border="1" align="center" cellpadding="4" cellspacing="2" style="background: ivory; font-size: 95%; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; clear:center" |+'''<big>Klub faoliyati</big>''' ! rowspan="2" width="150" |Klub ! rowspan="2" |Mavsum ! colspan="2" |Liga<ref group="A">SSSR chempionatining turli ligalarida klub uchun oʻtkazilgan oʻyinlar va gollar soni</ref> ! colspan="2" |Kubok<ref group="A">[[Sovet Ittifoqi kubogi|SSSR kubogi]]da oʻyinlar va gollar soni </ref> ! colspan="2" |Boshqa<ref group="A">Klubning oʻrinbosarlar turniridagi oʻyinlari va gollari soni.</ref> ! colspan="2" |Jami |- style="background:beige" !Oʻyinlar !Gollar !Oʻyinlar !Gollar !Oʻyinlar !Gollar !Oʻyinlar !Gollar |- | rowspan="2" align="center" valign="center" |'''FShM (Moskva)''' | align="center" |1955 | align="center" |? | align="center" |? | align="center" |1 | align="center" |0 | align="center" |0 | align="center" |0 !1↑ !0↑ |- style="background:lemonchiffon" !Jami !? !? !1 !0 !0 !0 !1↑ !0↑ |- | rowspan="8" align="center" valign="center" |'''[[Spartak Moskva (futbol klubi)|Spartak (Moskva)]]''' | align="center" |1956 | align="center" |0 | align="center" |0 | align="center" |0 | align="center" |0 | align="center" |? | align="center" |0 !? !0 |- | align="center" |1957 | align="center" |3 | align="center" |0 | align="center" |0 | align="center" |0 | align="center" |20 | align="center" |0 !23 !0 |- | align="center" |1958 | align="center" |17 | align="center" |0 | align="center" |3 | align="center" |0 | align="center" |4 | align="center" |0 !24 !0 |- | align="center" |1959 | align="center" |1 | align="center" |0 | align="center" |0 | align="center" |0 | align="center" |6 | align="center" |2 !7 !2 |- | align="center" |1960 | align="center" |21 | align="center" |3 | align="center" |0 | align="center" |0 | align="center" |1 | align="center" |0 !22 !3 |- | align="center" |1961 | align="center" |3 | align="center" |0 | align="center" |0 | align="center" |0 | align="center" |11 | align="center" |2 !14 !2 |- | align="center" |1962 | align="center" |6 | align="center" |0 | align="center" |2 | align="center" |0 | align="center" |13 | align="center" |2 !21 !2 |- style="background:lemonchiffon" !Jami !51 !3 !6 !0 !54↑ !6 !111↑ !9 |- | rowspan="3" align="center" valign="center" |'''Trud. rezerv (Lugansk)''' | align="center" |1962 | align="center" |? | align="center" |? | align="center" |? | align="center" |? | align="center" |0 | align="center" |0 !? !? |- | align="center" |1963 | align="center" |2 | align="center" |0 | align="center" |0 | align="center" |0 | align="center" |0 | align="center" |0 !2 !0 |- style="background:lemonchiffon" !Jami !2↑ !0↑ !? !? !0 !0 !2↑ !0↑ |- | rowspan="2" align="center" valign="center" |'''Traktor (Volgograd)''' | align="center" |1963 | align="center" |14 | align="center" |2 | align="center" |0 | align="center" |0 | align="center" |0 | align="center" |0 !14 !2 |- style="background:lemonchiffon" !Jami !14 !2 !0 !0 !0 !0 !14 !0 |- | rowspan="3" align="center" valign="center" |'''Metallurg (Zaporoje)''' | align="center" |1964 | align="center" |35 | align="center" |1 | align="center" |0 | align="center" |0 | align="center" |2 | align="center" |0 !37 !1 |- | align="center" |1965 | align="center" |0 | align="center" |0 | align="center" |0 | align="center" |0 | align="center" |9 | align="center" |0 !9 !0 |- style="background:lemonchiffon" !Jami !35 !1 !0 !0 !11 !0 !46 !1 |- | rowspan="4" align="center" valign="center" |'''[[Doʻstlik (futbol klubi)|Politotdel/Doʻstlik (Toshkent. vil.)]]''' | align="center" |1966 | align="center" |38 | align="center" |2 | align="center" |1 | align="center" |0 | align="center" |0 | align="center" |0 !39 !2 |- | align="center" |1967 | align="center" |35 | align="center" |1 | align="center" |0 | align="center" |0 | align="center" |0 | align="center" |0 !35 !1 |- | align="center" |1968 | align="center" |23 | align="center" |0 | align="center" |0 | align="center" |0 | align="center" |0 | align="center" |0 !23 !0 |- style="background:lemonchiffon" !Jami !96 !3 !1 !0 !0 !0 !97 !3 |- |} {{Manbalar|group=A}} == Yutuqlar == * SSSR chempioni 1958-yil. * SSSR kubogi gʻolibi: 1958-yil * Butunittifoq „Oltin Kolos“ kubogi sovrindori: 1972, 1987 * Butunrossiya Oltin Kolos kubogi sovrindori: 1974, 1979, 1983 == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [http://www.spartak.com/main/team/first/1480/ Viktor Chistyakov] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190302215248/http://spartak.com/main/team/first/1480/ |date=2019-03-02 }} Spartak (Moskva) veb-saytidagi profil * [http://www.spartakmoskva.ru/stats/player/471.html Viktor Chistyakov] Spartak Moskva – material veb-saytidagi profil * [http://fanat1k.ru/stats-player-542.php Viktor Chistyakov] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20250424105828/https://fanat1k.ru/stats-player-542.php |date=2025-04-24 }} Fanat1k.ru veb-saytidagi profil * {{FootballFacts.ru|108212}} * [http://football.lg.ua/index.php?option=com_joomleague&view=player&p=130%3Aallpl&tid=634&pid=7802%3A--- Viktor Chistyakov] Futbol.lg.ua saytidagi profil {{Tashqi havolalar}} {{DEFAULTSORT:Chistyakov, Viktor}} [[Turkum:14-martda tugʻilganlar]] [[Turkum:1937-yilda tugʻilganlar]] [[Turkum:Moskvada tugʻilganlar]] [[Turkum:22-noyabrda vafot etganlar]] [[Turkum:2006-yilda vafot etganlar]] [[Turkum:Moskvada vafot etganlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha sportchilar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:SSSR sport ustasi]] [[Turkum:SSSR erkak futbolchilari]] [[Turkum:FC Spartak Moskva futbolchilari]] [[Turkum:FC Zorya Lugansk futbolchilari]] [[Turkum:FC Rotor Volgograd futbolchilari]] [[Turkum:FC FShM Moskva futbolchilari]] [[Turkum:FC Metalurg Zaporojye futbolchilari]] [[Turkum:Doʻstlik Toshkent futbolchilari]] [[Turkum:SSSR futbol murabbiylari]] 8f45608gcty60sj4bxktb154ob49mjf 0 1225303 6221317 5506724 2026-07-31T13:18:45Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221317 wikitext text/x-wiki {{Shirkat bilgiqutisi | nomi = Turkmangaz<br>«Türkmengaz» döwlet konserni | tasvir = | izoh = | sobiq_nomi = | turi = [[Konsern|Davlat konserni]] | sanoat = gaz | shirkat_egasi = {{TKM}} hukumati | asos_solingan_sanasi = 1997-yil | tugatilgan = | joylashuvi = [[Ashxobod]], [[Turkmaniston]] | asoschilari = | rahbariyat = [[Maqsad Babayev]]<ref name="ogt-turkmenistan.com" /> (<small>Boshqaruv raisi</small>) | mahsulotlari = | budjet = | daromad = | ishchilar_soni = 20 ming (2016) | mijozlar_soni = | aʼzolari = | vebsayti = [http://www.oilgas.gov.tm/_gkgasl.html ГК «Туркменгаз»]{{ref-ru}} }} '''Turkmangaz davlat konserni''' ({{lang-tm|«Türkmengaz» döwlet konserni}}) – [[Turkmaniston]]ning gaz qazib olish va taqsimlash kompaniyasi, mamlakatning eng yirik kompaniyasi<ref>[http://ria.ru/economy/20140111/988682180.html|Title= Глава Туркмении сменил председателя госконцерна «Туркменгаз»|Date= 2014-01-11|Acessdate= 2017-07-12]</ref>. [[Gaz sanoati]]ning barcha jabhalari: qidiruv, qazib olish, tashish, tabiiy gaz va kondensatni qayta ishlash bilan shugʻullanadi. Bosh qarorgohi [[Ashxobod]]da. Kompaniyaning 100% aksiyalari Turkmaniston hukumati tomonidan boshqariladi. == Tarixi == [[Turkmaniston prezidenti]]ning 1996-yil 1-iyuldagi „Neft-gaz kompleksini boshqarish va mineral resurslardan oqilona foydalanishni takomillashtirish toʻgʻrisida“gi farmoni bilan tugatilgan Turkmaniston Neft va gaz vazirligining gaz qazib chiqaruvchi korxonalari negizida tuzilgan. 2017-yil 7-iyulda u tugatilgan „Turkmenneftgazstroy“ („Turkmennebitgazgurlushik“) davlat konsernining vorisi boʻlib, u gaz, gaz kondensati va neftdan uglevodorodlarni ishlab chiqarish va tashishni taʼminlaydigan obyektlarni qurish bilan shugʻullanadi. == Maqsad va vazifalari == Turkmangaz davlat konserni ishlab chiqarish-xoʻjalik faoliyatini operativ boshqarish masalalarida toʻliq mustaqillikka ega va oʻziga yuklangan quyidagi vazifalarni amalga oshiradi: * Turkmaniston hududidagi tabiiy gaz konlarini oʻzlashtiradi; * Turkmaniston hududidagi konlardan tabiiy gaz va gaz kondensati ishlab chiqarishni amalga oshiradi; * tabiiy gazni tayyorlash, qayta ishlash va isteʼmolchilarga mamlakat ichida hamda eksport qilish uchun tashishni amalga oshiradi. Turkmangaz davlat konserni raisi va uning oʻrinbosarlari [[Turkmaniston prezidenti]] tomonidan tayinlanadi va uning oldida Turkmaniston neft va gaz sanoatini rivojlantirish konsepsiyasi doirasidagi vazifalarni amalga oshirish uchun javobgardir. == Tuzilishi va tarkibidagi korxonalari == Turkmangaz davlat konserni tarkibiga quyidagilar kiradi: * Türkmengazakdyryș birlashmasi; * Türkmengazupjunçilik birlashmasi; * Türkmengazawtomatika boshqarmasi; * Türkmengazaragatnasyk boshqarmasi; * Türkmengazburawlayyş boshqarmasi; * Marygazgykaryş boshqarmasi; * Dowletabatgazçykaryş boshqarmasi; * Gazygaytadanișleyiș boshqarmasi; * Neft va gaz instituti; * Tabiiy gaz ilmiy-tadqiqot instituti; * Türkmenturba OAJ; * Nebit-Gaz gazetasi. == Faoliyati == Konsern 1997-yilda tashkil etilgan. [[Tabiiy gazlar|Tabiiy gazni]], shuningdek uni qayta ishlash mahsulotlarini oʻzlashtirish, ishlab chiqarish, tashish, qayta ishlash va eksport qilish bilan shugʻullanadi<ref>[http://www.oilgas.gov.tm/m/page/page/25|Tile= Государственный концерн «Туркменгаз»|Acessdate= 2017-07-12]{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недоступная ссылка|date=Июнь 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>. == Rahbariyati == Turkmangaz davlat konserni rahbari vazir darajasidagi davlat konserni raisi hisoblanadi. Rais mamlakat prezidenti tomonidan tayinlanadi. == Raislari == {| class="wikitable" width="820" |- |width="20" align="center"|'''№''' |width="280"|&nbsp;'''Ism familyasi''' |width="120" align="center"|'''Tayinlangan sana''' |width="120" align="center"|'''Ishdan olingan sana''' |width="280"|&nbsp;'''Ishdan olinish sababi''' |- |align="center"|1 |&nbsp;[[Guynchnazar Tachnazarov]] |align="center"|01.07.1996 |align="center"|20.05.2005 |&nbsp;boshqa ishga oʻtgan |- |align="center"|2 |&nbsp;Allamurad Ovezov |align="center"|10.06.2005 |align="center"|02.11.2005 |&nbsp;hibsga olingan |- |align="center"|- |&nbsp;Qurbonmurod Atayev |align="center"|02.11.2005 |align="center"|26.04.2006 |&nbsp;vaqtincha v.b. |- |align="center"|3 |&nbsp;Baxtiyar Xojiqurbonov |align="center"|26.04.2006 |align="center"|14.02.2007 |&nbsp;boshqa ishga oʻtgan |- |align="center"|4 |&nbsp;Tachberdi Tagiyev |align="center"|18.02.2007 |align="center"|22.02.2007 |&nbsp;boshqa ishga oʻtgan |- |align="center"|5 |&nbsp;Yaxshigeldi Kakayev |align="center"|22.02.2007 |align="center"|27.08.2008 |&nbsp;boshqa ishga oʻtgan |- |align="center"|6 |&nbsp;Boymurod Xo'jamuhammedov |align="center"|27.08.2008 |align="center"|10.07.2009 |&nbsp;boshqa ishga oʻtgan |- |align="center"|- |&nbsp;Dovlet Mommayev |align="center"|10.07.2009 |align="center"|12.10.2009 |&nbsp;vaqtincha v.b. |- |align="center"|7 |&nbsp;Nuri Muhammedov |align="center"|12.10.2009 |align="center"|08.10.2010 |&nbsp;faoliyatidagi jiddiy kamchiliklar tufayli |- |align="center"|- |&nbsp;Dovlet Mommayev |align="center"|08.10.2010 |align="center"|10.01.2011 |&nbsp;vaqtincha v.b. |- |align="center"|8 |&nbsp;Amanali Xonaliyev |align="center"|10.01.2011 |align="center"|06.01.2012 |&nbsp;faoliyatidagi kamchiliklar tufayli |- |align="center"|9 |&nbsp;Aqmurad Yegeleyev |align="center"|06.01.2012<ref>{{Cite web|lang=|url=https://www.turkmeninform.com/ru/news/20120107/05137.html|title=Новые кадровые назначения|author=|website=ИП «ТУРКМЕНинформ»|date=|publisher=|accessdate=2020-06-27|archive-date=2020-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20200629180235/https://www.turkmeninform.com/ru/news/20120107/05137.html|deadlink=no}}</ref> |align="center"|23.02.2012<ref>{{Cite web|lang=|url=http://www.turkmenistan.ru/ru/articles/37050.html|title=Председатель госконцерна «Туркменгаз» назначен вице-премьером по строительству|author=|website=Интернет-газета Turkmenistan.Ru|date=2012-02-21|publisher=|accessdate=2020-06-27|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304204304/http://www.turkmenistan.ru/ru/articles/37050.html|deadlink=no}}</ref> |&nbsp;boshqa ishga oʻtgan |- |align="center"|10 |&nbsp;Saxatmurad Mamedov |align="center"|23.02.2012<ref>{{Cite web|lang=|url=http://www.gundogar.org/?topic_id=25;year=2012;month=2|title=Назначены руководители нефтегазовой отрасли Туркменистана|author=|website=Гундогар|date=2012-02-23|publisher=|accessdate=2020-06-27|archive-date=2020-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20200629224504/http://www.gundogar.org/?topic_id=25;year=2012;month=2|deadlink=yes}}</ref> |align="center"|11.01.2013<ref name="Mamedov_Abdullaev">{{Cite web |lang= |url=https://www.hronikatm.com/2013/01/prezident-proizvel-kadrovyie-perestanovki-v-pravitelstve/ |title=Президент произвёл кадровые перестановки в правительстве |author= |website=Хроника Туркменистана |date=2013-01-14 |publisher= |accessdate=2020-06-27 |archive-date=2020-06-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627171740/https://www.hronikatm.com/2013/01/prezident-proizvel-kadrovyie-perestanovki-v-pravitelstve/ |deadlink=no }}</ref> |&nbsp;faoliyatidagi kamchiliklar tufayli |- |align="center"|11 |&nbsp;Kakageldi Abdullayev |align="center"|11.01.2013<ref name="Mamedov_Abdullaev" /> |align="center"|10.01.2014<ref name="Abdullaev_Hommadov">{{Cite web|lang=|url=http://www.gundogar.org/?022500000000000000011062014010000|title=Президент Туркменистана выразил недовольство низкими темпами развития нефтегазового комплекса|author=|website=Гундогар|date=2014-01-11|publisher=|accessdate=2020-06-27|archive-date=2020-06-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200627180124/http://www.gundogar.org/?022500000000000000011062014010000|deadlink=yes}}</ref> |&nbsp;boshqa ishga oʻtgan |- |align="center"|12 |&nbsp;Chorimuhammed Xommadov |align="center"|10.01.2014<ref name="Abdullaev_Hommadov" /> |align="center"|09.01.2015<ref name="Hommadov_Begliev">{{Cite web|url=http://www.turkmenistan.ru/ru/articles/40379.html|title=Президент Туркменистана провёл кадровые перестановки в правительстве|author=|website=Интернет-газета Turkmenistan.Ru|date=2015-01-10|publisher=www.turkmenistan.ru|lang=ru|accessdate=2020-06-27|archive-date=2020-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200628185415/http://www.turkmenistan.ru/ru/articles/40379.html|deadlink=no}}</ref> |&nbsp;boshqa ishga oʻtgan |- |align="center"|13 |&nbsp;Ashiruli Begliyev |align="center"|09.01.2015<ref name="Hommadov_Begliev" /> |align="center"|13.01.2017<ref name="Begliev_Babaev">{{Cite web|url=http://www.turkmenistan.ru/ru/articles/42290.html|title=Президент Туркменистана произвёл кадровые перестановки в правительстве|author=|website=Интернет-газета Turkmenistan.Ru|date=2017-01-14|publisher=www.turkmenistan.ru|lang=ru|accessdate=2020-06-27|archive-date=2018-01-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20180130091203/http://www.turkmenistan.ru/ru/articles/42290.html|deadlink=no}}</ref> |&nbsp;boshqa ishga oʻtgan |- |align="center"|14 |&nbsp;[[Maqsad Babayev]] |align="center"|13.01.2017<ref name="Begliev_Babaev" /> |align="center"|05.04.2017<ref>{{Cite news|title=Президент Туркмении уволил двух вице-премьер-министров|author=|url=https://regnum.ru/news/polit/2259931.html|work=ИА REGNUM|date=2017-04-06|accessdate=2020-06-27|language=ru|archivedate=2018-01-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180130091411/https://regnum.ru/news/polit/2259931.html|access-date=2024-10-30|archive-date=2018-01-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20180130091411/https://regnum.ru/news/polit/2259931.html|url-status=dead}}</ref> |&nbsp;boshqa ishga oʻtgan |- |align="center"|- |&nbsp;Murad Archayev |align="center"|11.04.2017<ref>{{Cite news|title=Мырат Арчаев назначен и. о. главы госконцерна «Туркменгаз»|url=http://angi.ru/news/2848428-%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82-%D0%90%D1%80%D1%87%D0%B0%D0%B5%D0%B2-%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D1%87%D0%B5%D0%BD-%D0%B8-%D0%BE-%D0%B3%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%8B-%D0%B3%D0%BE%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%86%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0-%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B0%D0%B7-/|work=www.angi.ru -|accessdate=2020-06-27|archivedate=2020-08-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200803205537/https://angi.ru/news/2848428-%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82-%D0%90%D1%80%D1%87%D0%B0%D0%B5%D0%B2-%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D1%87%D0%B5%D0%BD-%D0%B8-%D0%BE-%D0%B3%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%8B-%D0%B3%D0%BE%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%86%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0-%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B0%D0%B7-/}}</ref> |align="center"|01.12.2017 |&nbsp;vaqtincha v.b. |- |align="center"|15 |&nbsp;Murad Archayev |align="center"|01.12.2017<ref>{{Cite news|title=Назначен глава ведущего нефтегазового ведомства Туркменистана|author=|url=http://sng.today/ashkhabad/5309-naznachen-glava-veduschego-neftegazovogo-vedomstva-turkmenistana.html|work=«СНГ СЕГОДНЯ»|date=2017-12-04|accessdate=2020-06-27|archivedate=2018-01-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180129141845/http://sng.today/ashkhabad/5309-naznachen-glava-veduschego-neftegazovogo-vedomstva-turkmenistana.html}}</ref> |align="center"|03.04.2020<ref name="Archaev_Amanov">{{Cite web|lang=ru|url=https://turkmenportal.com/blog/28613/prezident-turkmenistana-uvolil-glavu-turkmengaza-za-nedostatki-v-rabote|title=Президент Туркменистана уволил главу «Туркменгаза» за недостатки в работе|author=|website=Информационный портал Туркменистана «Turkmenportal»|date=2020-07-03|publisher=|accessdate=2020-07-04|archive-date=2020-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200704174949/https://turkmenportal.com/blog/28613/prezident-turkmenistana-uvolil-glavu-turkmengaza-za-nedostatki-v-rabote|deadlink=no}}</ref> |&nbsp;faoliyatidagi kamchiliklar tufayli |- |align="center"|16 |&nbsp;Botir Omonov |align="center"|03.04.2020<ref name="Archaev_Amanov" /> |align="center"|05.2023<ref name="ogt-turkmenistan.com">{{veb manbasi |title=МАКСАТ БАБАЕВ |url=https://ogt-turkmenistan.com/ru/speaker/851 |website=ogt-turkmenistan.com |accessdate=30-oktabr 2024-yil |language=ruscha |arxivsana=2024-12-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241203124951/https://ogt-turkmenistan.com/ru/speaker/851 }}</ref> |&nbsp; |- |align="center"|17 |&nbsp;Maqsad Babayev |align="center"|05.2023<ref name="ogt-turkmenistan.com" /> |align="center"| |&nbsp;amaldagi |} == Gaz mojarosi == 2009-yil 9-aprelda [[Markaziy Osiyo—Markaz magistral gaz quvuri|Markaziy Osiyo – Markaz (CAC-4) gaz quvurining]] uchastkasida sodir boʻlgan avariya natijasida turkman gazini tashish boʻyicha mojaro turkman tomonining gaz yetkazib berishni uzoq muddatga toʻxtab qolishiga olib keldi. Rossiyaga yetkazib berish 2010-yil 9-yanvarda qayta tiklandi. 2019—2024-yillarda Turkmangaz Rossiyaning [[Gazprom]] kompaniyasi bilan 5 yil muddatga yiliga 5,5 mlrd kub metr turkman gazini Rossiyaga yetkazib berish boʻyicha shartnoma imzolagan. Narx borasida tomonlar kelisha olmagani tufayli Turkmangaz ushbu shartnomani uzaytirmadi<ref>{{yangiliklar manbasi |title=“Turkmangaz” Rossiyaga gaz yetkazib berish to‘xtatilishi sababini tushuntirdi |url=https://www.gazeta.uz/oz/2024/10/28/turkmengaz/ |accessdate=30-oktabr 2024-yil |agency=Afisha Media |publisher=[[Gazeta.uz]] |date=2024-yil 28-oktyabr}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [http://www.oilgas.gov.tm/index.html Нефть и газ Туркменистана]. [[Turkum:Turkmaniston kompaniyalari]] s57ruorjekkpdvrflkt6vhqkmjzqynn 0 1230630 6221671 5903706 2026-08-01T08:05:41Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Ar-Riyod transporti]] olib tashlandi; [[Turkum:Ar-Riyod]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221671 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | name = Podshoh Xolid xalqaro aeroporti | nativename-a = {{lang|ar|مطار الملك خالد الدولي}} | nativename-r = ''{{small|{{transliteration|ar|Matār al-Malik Khālid al-Duwaliyy}}}}'' | image = King Khalid International Airport Logo.svg | image-width = 250 | image2 = Riyadh-airport.jpg | image2-width = 250 | caption2 = Aeroportning sunʼiy yoʻldoshdan olingan tasviri | mapframe = yes | mapframe-wikidata = yes | IATA = RUH | ICAO = OERK | type = Fuqarolik | owner = Saudiya Fuqarolik aviatsiyasi bosh boshqarmasi <!-- | Director General = Eng. Abdullah Mohammed Hamad Altassan --> | city-served = [[Ar-Riyod]] | location = [[Ar-Riyod]], [[Saudiya Arabistoni]] | hub = {{plainlist| *[[Flynas]] *[[flyadeal]] *[[Riyadh Air]] (2025-yildan boshlanadi) *[[Saudia]] }} | elevation-f = 2,049 | elevation-m = 625 | website = {{URL|https://kkia.sa}} | coordinates = {{coord|24|57|28|N|046|41|56|E|region:SA|display=inline,title}} |latd=24|latm=57|lats=28|latNS=N|longd=046|longm=41|longs=56|longEW=E | pushpin_map = Saudiya Arabistoni | pushpin_relief = yes | pushpin_map_caption = Aeroportning Saudiya Arabistoni xaritasidagi joylashuvi | pushpin_label = '''RUH''' | pushpin_label_position = right | metric-rwy = y | r1-number = 15R/33L | r1-length-m = 4,205 | r1-surface = [[Asfalt-beton|Asfalt]] | r2-number = 15L/33R | r2-length-m = 4,205 | r2-surface = Asfalt | stat-year = 2018 | stat1-header = Yoʻlovchilar soni | stat1-data = 26,000,000+<ref name="A19">{{cite web |date=27 January 2019 |title=26 million passengers visit Riyadh airport in 2018 |url=http://www.arabnews.com/node/1442816/saudi-arabia |access-date=23 September 2019}}</ref> | stat2-header = Parvozlar soni | stat2-data = 212,632<ref name="A19"/> | stat3-header = Iqtisodiy taʼsiri (2012) | stat3-data = $8.0 milliard | stat4-header = Ijtimoiy taʼsiri (2012) | stat4-data = 87.1 ming | footnotes = Manbalar: AIP Saudiya Arabistoni<ref>1 [https://bysky.aero/articles/pdf/oerk.pdf „AIP“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200605010632/https://bysky.aero/articles/pdf/oerk.pdf |date=2020-06-05 }}</ref> | opened = {{start date and age|1983|11|16|df=y|p=n|br=n}} | owner-oper = Riyadh Airports Company }} '''Podshoh Xolid xalqaro aeroporti''' ({{lang-ar|مطار الملك خالد الدولي}}, ''{{transliteration|ar|Maṭār al-Malik Khālid al-Duwaliyy}}'', {{airport codes|RUH|OERK|p=n}}) – [[Saudiya Arabistoni]] poytaxti [[Ar-Riyod]] shahriga xizmat koʻrsatuvchi xalqaro aeroport. Shahardan {{convert|35|km}} shimolda joylashgan<ref name="flights">{{cite web |title=King Khaled International Airport Overview |url=http://www.flightstats.com/go/Airport/airportDetails.do?airportCode=RUH |access-date=9 August 2012 |publisher=Flight Stats |archive-date=25 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225193648/https://www.flightstats.com/v2/airport-conditions/RUH |url-status=dead }}</ref>. HOK arxitektura kompaniyasi tomonidan loyihalashtirilgan<ref>{{Cite book |last=Kultermann |first=Udo |title=Contemporary Architecture in the Arab States: Renaissance of a Region |publisher=McGraw Hill |year=1999 |isbn=9780070368316 |pages=144–145}}</ref>. Saudiya hukumati nomidan Bechtel Company Limited qurilish boshqaruvchisi sifatida faoliyat olib borgan. Aeroport beshta yoʻlovchi [[Aerovokzal|terminalidan]] iborat (hozirda faqat uchtasidan foydalanilmoqda), har bir terminal sakkizta teletrapga ega. Bundan tashqari aeroportda [[masjid]], 11 600 ta transport vositasiga moʻljallangan yopiq va ochiq avtoturargoh, Qirollik terminali (qirollik oilasi, hukumat rahbarlari va mehmonlar uchun), markaziy nazorat minorasi (dunyodagi eng balandlardan biri) va har birining uzunligi {{convert|4260|m|ft}} boʻlgan ikkita parallel uchish-qoʻnish yoʻlagi mavjud. Yer maydoni jihatidan Podshoh Xolid aeroporti ilgari dunyodagi eng yirik aeroport boʻlgan, hozirda [[Podshoh Fahd xalqaro aeroporti]]dan keyin ikkinchi oʻrinda turadi<ref>{{cite web |title=King Khaled International Airport, Riyadh, Saudi Arabia |url=https://www.airport-technology.com/projects/king-khaled/ |access-date=11 June 2020 |website=Airport Technology |publisher=Verdict Media Limited}}</ref> va Yaqin Sharqdagi eng gavjum aeroportlardan biridir. Aeroportni Riyadh Airports Company boshqaradi. Qirollik masjidi badiiy jihatdan boy dastur asosida loyihalashtirilgan boʻlib, uning vitraj oynalari britaniyalik meʼmoriy rassom Brian Clarke tomonidan yaratilgan. Bu vitraj oynalar zamonaviy davrning eng yirik va texnik jihatdan rivojlangan loyihalaridan biri sifatida tan olingan va ushbu yoʻnalish tarixida muhim asar sifatida baholangan<ref>{{Cite journal |last=Amaya |first=Mario |author-link= |date=June 1984 |title=Clarke's New Constructivism |journal=Studio International |volume=197 |issue=1005}}</ref>. == Tarixi == Podshoh Xolid xalqaro aeroporti ({{lang-en|King Khalid International Airport}}, KKIA) [[AQSh]]ning Hellmuth, Obata & Kassabaum kompaniyasi tomonidan loyihalashtirilgan<ref>{{Cite book |last=Kultermann |first=Udo |title=Contemporary Architecture in the Arab States: Renaissance of a Region |publisher=McGraw-Hill |year=1999 |isbn=9780070368316 |pages=144–145}}</ref> va 1983-yil 16-noyabrda [[Fahd ibn Abdulaziz as-Saud|Podshoh Fahd]] tomonidan rasman ochilgan. Oʻsha yilning 5-dekabridan muntazam parvozlarga xizmat koʻrsatishni boshlagan. Oʻsha vaqtga qadar hozirgi [[Podshoh Salmon aviabazasi]] Ar-Riyod shahriga xizmat koʻrsatuvchi asosiy aeroport boʻlgan. Ar-Riyodda xalqaro va mahalliy transport ehtiyojlarining oʻsishi yangi aeroportni ochishni talab qilgan. Shahar markaziga yaqinroq boʻlgan Podshoh Salmon aviabazasi hozirda Saudiya Harbiy-havo kuchlari tomonidan boshqariladi. Aeroport [[NASA]]ning [[Fazoviy moki|kosmik kemalari]] uchun zaxira qoʻnish maydoni vazifasini ham bajargan<ref>{{cite web |first=John |last=Pike |date=20 July 2011 |title=Space Shuttle Emergency Landing Sites |url=http://www.globalsecurity.org/space/facility/sts-els.htm |publisher=Globalsecurity.org}}</ref>. 2023-yil 12-martda Saudiya Arabistoni valiahd shahzodasi [[Muhammad ibn Salmon]] Riyadh Air aviakompaniyasi tashkil etilishini eʼlon qildi. Yangi aviakompaniya ushbu aeroportdan aviahab sifatida foydalanadi<ref>{{cite news |date=12 March 2023 |title=Saudi Arabia launches new national airline |url=https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/saudi-arabia-launches-new-national-airline-2023-03-12/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230803031450/https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/saudi-arabia-launches-new-national-airline-2023-03-12/ |archive-date=3 August 2023 |work=Reuters}}</ref>. == Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar == === Yoʻlovchi tashish === <!-- Faqat mustaqil manbalardan foydalaning. Aeroport va aviakompaniyaning oʻzi mustaqil manbalar emas. --> {{Aeroport-yoʻnalishlar | [[Aegean Airlines]] | [[Afina xalqaro aeroporti|Afina]] <!-- --> | [[Air Arabia]] | {{Flagicon|Egypt}}Asyut, [[Burj al-Arab xalqaro aeroporti|Iskandariya]], [[Qohira xalqaro aeroporti|Qohira]], [[Sharja xalqaro aeroporti|Sharja]] <!-- --> | airblue | [[Islomobod xalqaro aeroporti|Islomobod]], [[Alloma Iqbol xalqaro aeroporti|Lohur]] <!-- --> | [[Air Cairo]] | {{Flagicon|Egypt}}Asyut, [[Sfinks xalqaro aeroporti|Giza]]<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/221129-smdec22spx|title=AIR CAIRO BEGINS GIZA SPHINX INTERNATIONAL SERVICE IN DEC 2022|website=aeroroutes.com|date=29 November 2022}}</ref>, [[Qohira xalqaro aeroporti|Qohira]], {{Flagicon|Egypt}}Savhoj<ref>{{cite web | url=https://www.aeroroutes.com/eng/240827-smnw24hmb | title=Air Cairo NW24 Sohag Network Expansion }}</ref> <br /> '''Mavsumiy:''' [[Sharm ash-Shayx xalqaro aeroporti|Sharm ash-Shayx]]<ref>{{cite web|title=AIR CAIRO NS23 EMBRAER E190 NETWORK – 12MAR23|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230313-sme90|website=aeroroutes.com|date=13 March 2023}}</ref> <!-- --> | [[Air China]] | [[Pekin Poytaxt xalqaro aeroporti|Pekin–Poytaxt]]<ref>{{cite web |title=Chinese Carriers Continue Saudi Arabia Network Add with Air China Riyadh From May 2024 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/240329-cans24ruh |website=Aeroroutes |access-date=29 March 2024}}</ref> <!-- --> | [[Air India]] | [[Indira Gandi xalqaro aeroporti|Dehli]], {{Flagicon|India}}Haydarobod, [[Chhatrapati Shivaji Maharoja xalqaro aeroporti|Mumbay]] <!-- --> | Air India Express | {{Flagicon|India}}Haydarobod, {{Flagicon|India}}Kochi, {{Flagicon|India}}Kojikode<ref>{{cite web|url=https://twitter.com/ArenaJet/status/1745713687271440453|title=Air India Express to launch flights from Hyderabad to Riyadh from February 2|work=JetArena|accessdate=12 January 2024}}</ref>, {{Flagicon|India}}Kannur, {{Flagicon|India}}Tiruvanantapuram<ref>{{cite web|url=https://www.onmanorama.com/travel/travel-news/2024/08/05/air-india-express-flight-thiruvananthapuram-riyadh-saudi-arabia.html|title=Air India Express resumes direct flights from Thiruvananthapuram to Riyadh|work=onmanorama|accessdate=5 August 2024}}</ref> <!-- --> | Air Montenegro | '''Charter:''' {{Flagicon|Montenegro}}Podgoritsa <!-- --> | AirSial | [[Islomobod xalqaro aeroporti|Islomobod]]<ref>>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240906-pfnw24ruh|title=AirSial Adds Islamabad – Riyadh From late-Oct 2024|publisher=Aeroroutes|access-date=6 September 2024}}</ref> <!-- --> | [[AJet]] | [[Istanbul Sabiha Goʻkchen xalqaro aeroporti|Istanbul–Sabiha Goʻkchen]]<ref name="Anadolu">{{cite web |last=Liu |first=Jim |title=Turkish Airlines confirms AnadoluJet network transition from late-March 2020 |url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/288734/turkish-airlines-confirms-anadolujet-network-transition-from-late-march-2020/ |access-date=14 January 2020 |website=Routesonline}}</ref> <!-- --> | Akasa Air | [[Chhatrapati Shivaji Maharoja xalqaro aeroporti|Mumbay]]<ref>{{cite web|title=Akasa Air Schedules Riyadh Launch|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240531-qpjun24ruh|access-date=31 May 2024|website=Aeroroutes}}</ref> <!-- --> | [[Ariana Afghan Airlines]] | [[Kobul xalqaro aeroporti|Kobul]] <!-- --> | [[Azerbaijan Airlines]] | [[Haydar Aliyev xalqaro aeroporti|Boku]]<ref name="AZALtoSA-23">{{cite news |title=Azerbaijan Airlines Expands Saudi Arabia Network in Sep 2023 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/230727-j2sep23sa |access-date=30 July 2023 |work=AeroRoutes |date=27 July 2023 |language=en-CA}}</ref> <!-- --> | Badr Airlines | Port Sudan <!-- --> | BeOnd | [[Velana xalqaro aeroporti|Malé]]<ref>{{cite web|url=https://onemileatatime.com/news/beond-airlines/|title=Beond, New All-Business Class Maldivian carrier to start operations from November 2023 and releases first routes|website = One Mile at a Time|date=11 October 2023 |access-date=12 October 2023}}</ref> <!-- --> | Biman Bangladesh Airlines | [[Hazrati Shohjalol xalqaro aeroporti|Dakka]] <!-- --> | [[British Airways]] | [[Hitrou aeroporti|London–Hitrou]] <!-- --> | Cathay Pacific | [[Hong Kong xalqaro aeroporti|Hong Kong]]<ref>{{cite web |title=Cathay Pacific Resumes Riyadh Service From Oct 2024 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/240604-cxnw24ruh |website=Aeroroutes |access-date=4 June 2024}}</ref> <!-- --> | [[China Eastern Airlines]] | [[Shanxay Pudong xalqaro aeroporti|Shanxay–Pudong]]<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240405-muapr24ruh|title=China Eastern moves Riyadh Launch to Late-April 2024|website=Aeroroutes|date=5 April 2024|access-date=5 April 2024}}</ref> <!-- --> | [[China Southern Airlines]] | [[Pekin Dasin xalqaro aeroporti|Pekin–Dasin]]<ref>{{cite web |title=China Southern Adds Beijing – Riyadh From April 2024 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/240207-czns24ruh |website=Aeroroutes |access-date=7 February 2024}}</ref>, {{Flagicon|China}}Shenjen<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240325-czjun24ruh|title=China Southern Continues Saudi Arabia Expansion in June 2024|publisher=AeroRoutes|date=25 March 2024|accessdate=25 March 2024}}</ref> <!-- --> | [[Egyptair]] | [[Burj al-Arab xalqaro aeroporti|Iskandariya]], [[Qohira xalqaro aeroporti|Qohira]] <!-- --> | [[Emirates]] | [[Dubay xalqaro aeroporti|Dubay–Xalqaro]] <!-- --> | Ethiopian Airlines | Addis-Abeba ({{Flagicon|Ethiopia}}) <!-- --> | [[Etihad Airways]] | [[Zayd xalqaro aeroporti|Abu-Dabi]] <!-- --> | [[flyadeal]] | [[Abxa xalqaro aeroporti|Abxa]], {{Flagicon|Jordan}}Amman–Qirolicha Aliya, [[Bahrayn xalqaro aeroporti|Bahrayn]], [[Batumi xalqaro aeroporti|Batumi]], [[Haydar Aliyev xalqaro aeroporti|Boku]], [[Podshoh Fahd xalqaro aeroporti|Dammom]], [[Al-Maktum xalqaro aeroporti|Dubay–Al-Maktum]]<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240618-f3jun24dwc |title=FLYADEAL ADDS RIYADH – DUBAI AL MAKTOUM FROM LATE-JUNE 2024 |website=AeroRoutes|access-date=19 June 2024}}</ref>, [[Dubay xalqaro aeroporti|Dubay–Xalqaro]], [[Ha'il mintaqaviy aeroporti|Ha'il]], [[Istanbul aeroporti|Istanbul]], [[Qirol Abdulaziz xalqaro aeroporti|Jidda]], [[Jizan mintaqaviy aeroporti|Jizan]], [[Kuvayt xalqaro aeroporti|Kuvayt]]<ref>{{Cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/276411/flyadeal-launches-gizan-service-from-late-dec-2017/|title=flyadeal launches Gizan service from late-Dec 2017|website=Routes}}</ref>, [[Shahzoda Muhammad bin Abdulaziz xalqaro aeroporti|Madina]]<ref>{{cite web |date=6 June 2018 |title=Flyadeal receives 8th leased A320 |url=http://www.arabnews.com/node/1316526/corporate-news |access-date=23 October 2018 |website=arabnews.com}}</ref>, {{Flagicon|Oman}}Maskat, [[Najron mintaqaviy aeroporti|Najron]], [[Qohira xalqaro aeroporti|Qohira]]<ref>{{Cite web|url=https://www.zawya.com/en/business/flyadeal-launches-its-third-international-destination-from-riyadh-to-cairo-eu05b799|title=flyadeal launches its third international destination from Riyadh to Cairo|website=www.zawya.com}}</ref>, [[Tabuk mintaqaviy aeroporti|Tabuk]]<ref>{{Cite news |date=2018-04-17 |title=flyadeal flying daily to Tabuk from May 3 |language=en-GB |work=Saudigazette |url=http://saudigazette.com.sa/article/532918/BUSINESS/flyadeal-flying-daily-to-Tabuk-from-May-3 |access-date=2018-04-20}}</ref>, [[Tbilisi xalqaro aeroporti|Tbilisi]], [[Toif xalqaro aeroporti|Toif]], [[Sharm ash-Shayx xalqaro aeroporti|Sharm ash-Shayx]] <br />'''Mavsumiy:''' [[Antaliya aeroporti|Antaliya]]<ref name=F3S232/>, {{Flagicon|Turkey}}Bodrum<ref name=F3S232/>, [[Larnaka xalqaro aeroporti|Larnaka]]<ref name=F3S23>{{cite web | url=https://www.timesaerospace.aero/news/air-transport/saudia-and-flyadeal-launch-25-new-destinations-in-2023 | title=Saudia and flyadeal launch 25 new destinations in 2023 &#124; Times Aerospace }}</ref>, {{Flagicon|Bosnia and Herzegovina}}Sarayevo<ref name=F3S232>{{cite web|title=FLYADEAL NS23 NETWORK ADDITIONS – 15MAY23|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230516-f3ns23|date=16 May 2023|website=aeroroutes.com}}</ref>, {{Flagicon|Turkey}}Trabzon<ref name=F3S232/> <!-- --> | [[flydubai]] | [[Dubay xalqaro aeroporti|Dubay–Xalqaro]] <!-- --> |Fly Jinnah | [[Alloma Iqbol xalqaro aeroporti|Lohur]] | [[flynas]] | [[Abxa xalqaro aeroporti|Abxa]], Addis-Abeba ({{Flagicon|Ethiopia}})<ref>{{Cite web|url=https://aviationweek.com/air-transport/airports-networks/flynas-fly-addis-ababa-two-saudi-points|title=Flynas To Fly To Addis Ababa From Two Saudi Points &#124; Aviation Week Network|website=aviationweek.com|accessdate=10 December 2023}}</ref>, [[Al-Baha mahalliy aeroporti|Al-Baha]], [[Al-Jouf aeroporti|Al-Jouf]], [[Al-Alamayn xalqaro aeroporti|Al-Alamayn]], [[Shahzoda Abdulmajid bin Abdulaziz xalqaro aeroporti|Al-Ula]], {{Flagicon|Jordan}}Amman–Qirolicha Aliya, [[Arar mahalliy aeroporti|Arar]]<ref>{{cite web |last=Liu |first=Jim |title=flynas Domestic network additions from late-August 2020 |url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/293328/flynas-domestic-network-additions-from-late-august-2020/ |access-date=25 August 2020 |website=Routesonline}}</ref>, {{Flagicon|Egypt}}Asyut, [[Bahrayn xalqaro aeroporti|Bahrayn]], [[Bayrut–Rafiq Haririy xalqaro aeroporti|Bayrut]]<ref>{{Cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/273889/flynas-plans-beirut-service-from-nov-2017/|title=flynas plans Beirut service from Nov 2017|website=Routes}}</ref>, [[Bagʻdod xalqaro aeroporti|Bagʻdod]], [[Bisha mahalliy aeroporti|Bisha]], {{Flagicon|Turkey}}Bodrum<ref>{{cite web |url=https://aeroroutes.com/eng/220622-xyjul22bjv | title=FLYNAS ADDS RIYADH – BODRUM SERVICE FROM LATE-JULY 2022|publisher=AeroRoutes | access-date=22 June 2022}}</ref>, [[Haydar Aliyev xalqaro aeroporti|Boku]], [[Podshoh Fahd xalqaro aeroporti|Dammom]], [[Indira Gandi xalqaro aeroporti|Dehli]]<ref>{{Cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/284330/flynas-schedules-delhi-launch-in-july-2019/|title=flynas schedules Delhi launch in July 2019|website=Routes}}</ref>, [[Hamad xalqaro aeroporti|Doha]]<ref>{{Cite web|url=https://arab.news/526f9|title=flynas: 6 daily flights to Doha from Riyadh, Jeddah from Nov. 20|date=27 October 2022|website=Arab News}}</ref>, [[Al-Maktum xalqaro aeroporti|Dubay–Al-Maktum]]<ref>{{cite web|url= https://www.aeroroutes.com/eng/240522-xysep23ae|title=Flynas resumes 5 UAE routes in 2024}}</ref>, [[Dubay xalqaro aeroporti|Dubay–Xalqaro]], {{Flagicon|Uganda}}Entebbe (2025-yil 12-yanvardan boshlanadi)<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/241104-xy1q25ebb|title=Flynas Adds Riyadh – Entebbe Service In 1Q25|publisher=AeroRoutes|date=4 November 2024|accessdate=4 November 2024}}</ref>, [[Sfinks xalqaro aeroporti|Giza]]<ref>{{cite press release|url=https://www.zawya.com/en/press-release/companies-news/flynas-operates-weekly-direct-flights-to-sphinx-international-airport-in-egypt-from-riyadh-and-jeddah-d9kt35yq?amp=1|title=Flynas operates weekly direct flights to Sphinx International Airport in Egypt from Riyadh and Jeddah|work=[[Zawya]]|date=26 May 2023|access-date=26 May 2023|language=en}}</ref>, [[Gurayat mahalliy aeroporti|Gurayat]], [[Ha'il mintaqaviy aeroporti|Ha'il]], {{Flagicon|Turkey}}Hatay{{Citation needed}}<!-- RIYADH - HATAY NO LONGER ON SALE ON FLYNAS WEBSITE -->, {{Flagicon|India}}Haydarobod<ref>{{cite web |title=flynas files additional new service from June 2018 |url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/278767/flynas-files-additional-new-service-from-june-2018/?highlight=hyderabad |access-date=2018-06-16 |publisher=Routesonline}}</ref>, [[Burj al-Arab xalqaro aeroporti|Iskandariya]], [[Islomobod xalqaro aeroporti|Islomobod]], [[Istanbul Sabiha Goʻkchen xalqaro aeroporti|Istanbul–Sabiha Goʻkchen]], [[Qirol Abdulaziz xalqaro aeroporti|Jidda]], [[Jizan mintaqaviy aeroporti|Jizan]], [[Jinna xalqaro aeroporti|Karachi]], {{Flagicon|India}}Kojikode<ref name="flynasCalicut">{{cite web |title=Flynas Flight Schedule |url=https://www.flynas.com/en/booking-flynas/flight-schedule |access-date=2019-09-09 |publisher=flynas.com |arxivsana=2023-05-31 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230531171636/https://www.flynas.com/en/booking-flynas/flight-schedule }}</ref>, [[Kuvayt xalqaro aeroporti|Kuvayt]], [[Alloma Iqbol xalqaro aeroporti|Lohur]], {{Flagicon|India}}Lakhnau<ref>{{cite web |last=Liu |first=Jim |title=flynas W19 network expansion |url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/286340/flynas-w19-network-expansion/ |access-date=13 September 2019 |website=Routesonline}}</ref>, [[Shahzoda Muhammad bin Abdulaziz xalqaro aeroporti|Madina]], {{Flagicon|Oman}}Maskat, [[Vnukovo xalqaro aeroporti|Moskva–Vnukovo]], [[Chhatrapati Shivaji Maharoja xalqaro aeroporti|Mumbay]], [[Najron mintaqaviy aeroporti|Najron]], [[Qohira xalqaro aeroporti|Qohira]], [[Shahzoda Naif bin Abdulaziz xalqaro aeroporti|Qosim]], {{Flagicon|Egypt}}Savhoj<ref>{{Cite web|url=https://www.linkedin.com/posts/dr-anurag-jain-anuragkjain-yahoo-com-b85a_and-we-have-another-new-destination-sohag-activity-6978229285673152512-3cKT|title=Dr. Anurag Jain (anuragkjain@yahoo.com) on LinkedIn: And, we have another new destination - Sohag! We will connect it thrice…|website=www.linkedin.com}}</ref>, [[Tabuk mintaqaviy aeroporti|Tabuk]], [[Toif xalqaro aeroporti|Toif]], [[Tbilisi xalqaro aeroporti|Tbilisi]], {{Flagicon|Albania}}Tirana, [[Toshkent xalqaro aeroporti|Toshkent]]<ref name="flynas.com">{{Cite web|url=https://www.flynas.com/en|title=Low fare flights across the MENA, Europe and Asia &#124; flynas|website=flynas.com|qaralgan sana=2024-12-10|arxivsana=2023-03-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230307164711/https://www.flynas.com/en}}</ref>, {{Flagicon|Turkey}}Trabzon, [[Sharm ash-Shayx xalqaro aeroporti|Sharm ash-Shayx]] <br />'''Mavsumiy:''' [[Antaliya aeroporti|Antaliya]]<ref>{{Cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/221226-xyns23intl|title=Flynas NS23 International Network Additions – 25DEC22|website=AeroRoutes|accessdate=10 December 2023}}</ref>, [[Hurgada xalqaro aeroporti|Hurgada]]<ref name="XYS20">{{cite web |last=Liu |first=Jim |date=26 February 2020 |title=flynas S20 Network Expansion |url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/289864/flynas-s20-network-expansion/ |publisher=Routesonline}}</ref>, [[Istanbul aeroporti|Istanbul]]<ref>{{cite web|url= https://www.aeroroutes.com/eng/230711-xyaug23ruhist|title= FLYNAS RESUMES RIYADH – ISTANBUL SERVICE IN 3Q23|publisher=Aeroroutes}}</ref>, {{Flagicon|Greece}}Mikonos<ref name="booking.flynas.com">[https://booking.flynas.com/#/booking/flights Flights] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230521030035/https://booking.flynas.com/#/booking/flights |date=2023-05-21 }} flynas.com</ref>, [[Vatslav Gavel aeroporti|Praga]]<ref>{{cite web |date=February 2022 |title=Aerolinka Flynas nahrála linku Praha – Rijád do systému |url=https://flyondrej.eu/zpravy/flynas-nova-linka-praha-rijad-2/ |access-date=1 February 2022 |publisher=flyondrej.eu}}</ref>, [[Salola xalqaro aeroporti|Salola]]<ref name=XYS20/>, {{Flagicon|Greece}}Santorini<ref name="booking.flynas.com"/>, {{Flagicon|Bosnia and Herzegovina}}Sarayevo, [[Tivat aeroporti|Tivat]], [[Vena xalqaro aeroporti|Vena]], [[Zvartnots xalqaro aeroporti|Yerevan]]<ref>{{cite web | url=https://www.flynas.com/en/flights-from-armenia-1 | title=Flynas &#124; Flights from Armenia | qaralgan sana=2024-12-10 | arxivsana=2023-03-07 | arxivurl=https://web.archive.org/web/20230307102658/https://www.flynas.com/en/flights-from-armenia-1 }}</ref>, {{Flagicon|Austria}}Zalsburg<ref>{{cite web |date=26 February 2021 |title=flynas Flight Schedule |url=https://www.flynas.com/en/booking-flynas/flight-schedule |website=flynas.com |qaralgan sana=2024-12-10 |arxivsana=2023-05-31 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230531171636/https://www.flynas.com/en/booking-flynas/flight-schedule }}</ref> <!-- --> | [[Gulf Air]] | [[Bahrayn xalqaro aeroporti|Bahrayn]] <!-- --> | Himalaya Airlines | {{Flagicon|Nepal}}Katmandu <!-- --> | [[IndiGo]] | [[Indira Gandi xalqaro aeroporti|Dehli]], {{Flagicon|India}}Haydarobod<ref>{{cite web|title=Schedule–Riyadh to Hyderabad|url=https://www.goindigo.in/bookings/flight-select.html|website=[[IndiGo]]|access-date=10 August 2023}}</ref>, {{Flagicon|India}}Kochi, [[Chhatrapati Shivaji Maharoja xalqaro aeroporti|Mumbay]]<ref>{{cite web |last=Liu |first=Jim |title=IndiGo adds Mumbai – Riyadh from Oct 2019 |url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/286323/indigo-adds-mumbai-riyadh-from-oct-2019/ |access-date=12 September 2019 |website=Routesonline}}</ref><ref>{{cite web |title=IndiGo Middle East Network expansion in Oct 2019 |url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/286107/indigo-middle-east-network-expansion-in-oct-2019/ |access-date=30 August 2019 |website=Airlineroute}}</ref> <!-- --> | Iraqi Airways | '''Mavsumiy charter:''' [[Bagʻdod xalqaro aeroporti|Bagʻdod]] <!-- --> | ITA Airways | [[Leonardo da Vinchi–Fiumichino aeroporti|Rim–Fiumichino]]<ref>{{cite web |last=Machado |first=João |date=11 October 2023 |title=ITA Airways announces seven new destinations for Summer 2024 |website=Aviaci Online - Últimas noticias de aviación de Argentina, Latinoamérica y el mundo |language=English |url=https://www.aviacionline.com/2023/10/ita-airways-announces-seven-new-destinations-for-summer-2024/ |access-date=11 October 2023 }}</ref> <!-- --> | [[Jazeera Airways]] | [[Kuvayt xalqaro aeroporti|Kuvayt]] <!-- --> | [[Kam Air]] | [[Kobul xalqaro aeroporti|Kobul]]<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230502-rqapr23intl|title=KAM AIR LATE-APRIL 2023 INTERNATIONAL NETWORK EXPANSION|publisher=Aeroroutes}}</ref> <!-- --> | [[KLM]] | [[Schiphol|Amsterdam]]<ref>{{cite web |date=21 July 2020 |title=KLM adjusts flight schedule to Gulf States and adds Riyadh (Saudi Arabia) as new destination |url=https://news.klm.com/klm-adjusts-flight-schedule-to-gulf-states-and-adds-riyadh-saudi-arabia-as-new-destination/ |website=KLM Press Release |quote=Adding Riyadh as a new destination will strengthen KLM's network in the Middle East and help keep it robust.}}</ref><ref>{{cite web |last=Liu |first=Jim |title=KLM NW20 Intercontinental network as of 15OCT20 |url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/294410/klm-nw20-intercontinental-network-as-of-15oct20/ |access-date=16 October 2020 |website=Routesonline}}</ref> <!-- --> | [[Kuwait Airways]] | [[Kuvayt xalqaro aeroporti|Kuvayt]] <!-- --> | [[LOT Polish Airlines]] | [[Varshava Shopen aeroporti|Varshava–Shopen]]<ref>{{cite web|url=https://newsroom.aviator.aero/lot-polish-airlines-launching-flights-to-saudi-arabia|title=LOT Polish Airlines Launching Flights To Saudi Arabia|date=6 December 2023 }}</ref> <!-- --> | [[Lufthansa]] | [[Frankfurt aeroporti|Frankfurt]]<ref>{{cite web | url=https://www.aeroroutes.com/eng/240827-lhsep24sa | title=Lufthansa Modifies Saudi Arabia Service from mid-Sep 2024 }}</ref> <!-- --> | [[Middle East Airlines]] | [[Bayrut–Rafiq Haririy xalqaro aeroporti|Bayrut]] <!-- --> | [[Nepal Airlines]] | {{Flagicon|Nepal}}Katmandu <!-- --> | [[Nesma Airlines]] | [[Qohira xalqaro aeroporti|Qohira]] <br />'''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Egypt}}Savhoj<ref>{{cite web|title=NESMA AIRLINES ADDS SOHAG – RIYADH SERVICE FROM MAY 2023|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230517-nemay23ruh|website=Aeroroutes|date=17 May 2023}}</ref> <!-- --> | [[Nile Air]] | [[Qohira xalqaro aeroporti|Qohira]] <!-- --> | [[Oman Air]] | {{Flagicon|Oman}}Maskat <!-- --> | Pakistan International Airlines | [[Islomobod xalqaro aeroporti|Islomobod]], [[Alloma Iqbol xalqaro aeroporti|Lohur]], {{Flagicon|Pakistan}}Moʻlton, {{Flagicon|Pakistan}}Peshovar, {{Flagicon|Pakistan}}Sialkot<ref>{{cite web |date=4 May 2016 |title=Pakistan International Increases Saudi Arabia Flights from late-April 2016 |url=http://airlineroute.net/2016/05/04/pk-jedruh-apr16/ |website=Routesonline}}</ref> <!-- --> | [[Pegasus Airlines]] | [[Istanbul Sabiha Goʻkchen xalqaro aeroporti|Istanbul–Sabiha Goʻkchen]] <br /> '''Mavsumiy:''' {{Flagicon|Turkey}}Trabzon<ref>{{cite web|title=PEGASUS NS23 NETWORK ADDITIONS – 16APR23|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230418-pcns23|website=aeroroutes.com|date=18 April 2023}}</ref> <!-- --> | [[Philippine Airlines]] | {{Flagicon|Philippines}}Manila <!-- --> | [[Qatar Airways]] | [[Hamad xalqaro aeroporti|Doha]]<ref>{{cite web |date=9 January 2021 |title=Qatar and Saudi Arabia to resume direct flights |url=https://www.reuters.com/article/gulf-qatar-saudi-airways/qatar-airways-to-resume-flights-to-saudi-arabia-from-monday-idUSL8N2JK0GM |work=[[Reuters]]}}</ref> <!-- --> | Royal Air Maroc | {{Flagicon|Morocco}}Kasablanka<!-- AT only have only have traffic rights to Morocco; do not add any other destinations here --> <!-- --> | Royal Jordanian | {{Flagicon|Jordan}}Amman–Qirolicha Aliya<ref>{{cite web | url=https://www.aeroroutes.com/eng/231227-rjfy24e2 | title=Royal Jordanian 2024 Embraer E190/195-E2 Network Overview – 24DEC23 }}</ref> <!-- --> | SalamAir | {{Flagicon|Oman}}Maskat<ref>{{cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/283696/salam-air-outlines-further-network-expansion-in-s19/ |title=Salam Air outlines further network expansion in S19 &#124; Routes |publisher=Routesonline.com |accessdate=2022-05-07}}</ref> <!-- --> | [[Saudia]] | [[Zayd xalqaro aeroporti|Abu-Dabi]], [[Abxa xalqaro aeroporti|Abxa]], Addis-Abeba ({{Flagicon|Ethiopia}}), [[Al-Baha mahalliy aeroporti|Al-Baha]], [[Al-Jouf aeroporti|Al-Jouf]], [[Shahzoda Abdulmajid bin Abdulaziz xalqaro aeroporti|Al-Ula]], [[Al-Vaj mahalliy aeroporti|Al-Vaj]], {{Flagicon|Jordan}}Amman–Qirolicha Aliya, [[Arar mahalliy aeroporti|Arar]], [[Bahrayn xalqaro aeroporti|Bahrayn]], {{Flagicon|Spain}}Barselona<ref>{{cite web|url=https://airlinegeeks.com/2022/08/07/saudia-set-to-operate-year-round-barcelona-flights/ |title=Saudia set to launch year-round Barcelona flights |publisher=Airline Geeks |date=2022-08-07 |accessdate=2022-08-11}}</ref>, [[Bayrut–Rafiq Haririy xalqaro aeroporti|Bayrut]], [[Suvarnabhumi|Bangkok–Suvarnabhumi]]<ref>{{cite web |date=28 February 2022 |title=Saudia marks launch of direct flights to Thailand |url=https://www.arabnews.com/node/2033271/business-economy |publisher=Arab News}}</ref>, [[Bisha mahalliy aeroporti|Bisha]], [[Hazrati Shohjalol xalqaro aeroporti|Dakka]], [[Podshoh Fahd xalqaro aeroporti|Dammom]], [[Davadmi mahalliy aeroporti|Davadmi]], [[Indira Gandi xalqaro aeroporti|Dehli]], [[Hamad xalqaro aeroporti|Doha]]<ref>{{Cite tweet |number=1347924839705812992 |user=Saudi_Airlines |title=سافر مع #الخطوط_السعودية من #جدة و... |date=9 January 2021}}</ref>, [[Dubay xalqaro aeroporti|Dubay–Xalqaro]], [[Frankfurt aeroporti|Frankfurt]], [[Guanchjou Bayyun xalqaro aeroporti|Guanchjou]], [[Gurayat mahalliy aeroporti|Gurayat]], [[Ha'il mintaqaviy aeroporti|Ha'il]], [[Burj al-Arab xalqaro aeroporti|Iskandariya]], [[Islomobod xalqaro aeroporti|Islomobod]], [[Istanbul aeroporti|Istanbul]], {{Flagicon|Switzerland}}Jeneva, [[Qirol Abdulaziz xalqaro aeroporti|Jidda]], [[Jizan mintaqaviy aeroporti|Jizan]], [[Jinna xalqaro aeroporti|Karachi]], {{Flagicon|Morocco}}Kasablanka, {{Flagicon|India}}Kojikode<ref>{{cite web |title=Saudia Intends to Resumes Riyadh – Kozhikode Service in NW24 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/241022-svnw24ccj |website=Aeroroutes |access-date=22 October 2024}}</ref>, {{Flagicon|India}}Kochi, [[Kuvayt xalqaro aeroporti|Kuvayt]], {{Flagicon|India}}Lakhnau, [[Alloma Iqbol xalqaro aeroporti|Lohur]], [[Hitrou aeroporti|London–Hitrou]], [[Shahzoda Muhammad bin Abdulaziz xalqaro aeroporti|Madina]], [[Madrid–Barajas aeroporti|Madrid]], [[Velana xalqaro aeroporti|Male]], {{Flagicon|Philippines}}Manila, {{Flagicon|Oman}}Maskat, {{Flagicon|Mauritius}}Mavrikiy, [[Chhatrapati Shivaji Maharoja xalqaro aeroporti|Mumbay]], [[Myunxen aeroporti|Myunxen]], [[Najron mintaqaviy aeroporti|Najron]], [[Neom koʻrfazi aeroporti|Neom koʻrfazi]]<ref>{{cite web |date=2 July 2019 |title=Neom Bay, Saudi Arabia opens to commercial traffic |url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/79392-neom-bay-saudi-arabia-opens-to-commercial-traffic |website=ch-aviation.com}}</ref>, [[Jon F. Kennedi xalqaro aeroporti|Nyu-York–JFK]], [[Sharl de Goll aeroporti|Parij–Sharl de Goll]], [[Pekin Dasin xalqaro aeroporti|Pekin–Dasin]]<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230515-svaug23pkx|title=Saudia Schedules August Beijing Launch|website=Aeroroutes|date=15 May 2023}}</ref>, {{Flagicon|Pakistan}}Peshovar, [[Phuket xalqaro aeroporti|Phuket]]<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240826-svnw24hkt|title=Saudia Schedules Phuket Dec 2024 Debut|website=AeroRoutes|date=26 August 2024}}</ref>, {{Flagicon|Saudi Arabia}}Qaysuma, [[Qohira xalqaro aeroporti|Qohira]], [[Shahzoda Naif bin Abdulaziz xalqaro aeroporti|Qosim]], [[Rafha mahalliy aeroporti|Rafha]], [[Qizil dengiz xalqaro aeroporti|Qizil dengiz]]<ref>{{cite web |title=Saudia Inaugurates Red Sea International Airport Service in late-Sep 2023 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/230927-svsep23rsi |website=Aeroroutes |access-date=27 September 2023}}</ref>, [[Leonardo da Vinchi–Fiumichino aeroporti|Rim–Fiumichino]], [[Sharm ash-Shayx xalqaro aeroporti|Sharm ash-Shayx]], [[Sharura mahalliy aeroporti|Sharura]], [[Tabuk mintaqaviy aeroporti|Tabuk]], [[Toif xalqaro aeroporti|Toif]], [[Turaif mahalliy aeroporti|Turaif]], [[Vodiy ad-Davosir mahalliy aeroporti|Vodiy ad-Davosir]], {{Flagicon|USA}}Vashington–Dalles, [[Yanbu aeroporti|Yanbu]], {{Flagicon|Switzerland}}Syurix<ref>{{Cite news|url=https://aviation.direct/saudia-nimmt-riad-zuerich-auf|title=Saudia nimmt Riad-Zürich auf|trans-title=Saudia accepts Riyadh-Zürich|publisher=Aviation Direct|language=German|date=11 June 2022}}</ref> <br />'''Mavsumiy:''' [[Schiphol|Amsterdam]], [[Afina xalqaro aeroporti|Afina]], {{Flagicon|Spain}}Barselona<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240130-svns24eu|title=Saudia NS24 Europe Service Changes - 29JAN24|publisher=AeroRoutes|date=29 January 2024|accessdate=31 January 2024}}</ref>, [[Batumi xalqaro aeroporti|Batumi]], [[Izmir Adnan Menderes aeroporti|Izmir]], {{Flagicon|Indonesia}}Makassar, {{Flagicon|Spain}}Malaga, [[Milan Malpensa aeroporti|Milan–Malpensa]], {{Flagicon|Greece}}Mikonos<ref>{{cite web |title=SAUDIA launches new direct service to Greek Mykonos in July |url=https://www.aviationbusinessme.com/airlines/saudia-new-route-mykonos-greece |website=Aviation Business |access-date=10 December 2023 |date=18 April 2022}}</ref>, {{Flagicon|France}}Nitsa<ref>{{Cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/220515-sv3q22nce?rq=Saudia%20|title=Saudia Relaunches Nice|website=Aeroroutes}}</ref>, [[Salola xalqaro aeroporti|Salola]], {{Flagicon|Indonesia}}Surabaya, [[Vena xalqaro aeroporti|Vena]]<ref>{{cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/288652/saudia-resumes-riyadh-vienna-seasonal-service-in-s20/ |title=Saudia resumes Riyadh – Vienna seasonal service in S20 &#124; Routes |publisher=Routesonline.com |date= |accessdate=2022-05-07}}</ref> <!-- --> | [[Serene Air]] | {{Flagicon|Pakistan}}Peshovar<ref>{{cite web|url=https://aeroroutes.com/eng/220713-erjul22ruh|title=SERENE AIR PLANS PESHAWAR – RIYADH LATE-JULY 2022 LAUNCH|publisher=Aeroroutes|access-date=13 July 2022}}</ref> <!-- --> | SkyUp | [[Qohira xalqaro aeroporti|Qohira]] <!-- --> | [[SriLankan Airlines]] | [[Bandaranaike xalqaro aeroporti|Kolombo–Bandaranaike]] <!-- --> | Syrian Air | [[Damashq xalqaro aeroporti|Damashq]]<ref name="KsaSy1">{{Cite web|url=https://alwatan.sy/archives/392592|trans-title=Negotiations regarding the two “Syrian” planes are continuing... Kabas to “Al-Watan”: Operating regular flights between Damascus and Riyadh airports as of July 7|title=المفاوضات بخصوص طائرتي «السورية» متواصلة … كباس لـ«الوطن»: تشغيل رحلات نظامية بين مطاري دمشق والرياض اعتباراً من 7 تموز|publisher=Al Watan.sy|access-date=11 June 2024|date=11 June 2024}}</ref> <!-- --> | Tarco Aviation | Port Sudan <!-- --> | [[Turkish Airlines]] | [[Istanbul aeroporti|Istanbul]]<br />'''Mavsumiy:''' [[Antaliya aeroporti|Antaliya]], {{Flagicon|Turkey}}Rize<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240627-tkjun24rzv|title=Turkish Airlines Expands Rize – Saudi Arabia Network From June 2024|publisher=AeroRoutes|date=27 June 2024|accessdate=27 June 2024}}</ref>, {{Flagicon|Turkey}}Trabzon<ref>{{cite web |title=Turkish Airlines adds new seasonal Saudi Arabia routes in S17 |url=http://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/272739/turkish-airlines-adds-new-seasonal-saudi-arabia-routes-in-s17/ |access-date=9 May 2017 |publisher=routesonline}}</ref><ref>{{cite web |title=Turkish Airlines Expands Riyadh Service in S16 |url=http://airlineroute.net/2016/03/16/tk-ruh-s16/ |access-date=16 March 2016 |publisher=airlineroute}}</ref> <!-- --> |Virgin Atlantic | [[Hitrou aeroporti|London–Hitrou]] (2025-yil 30-martdan boshlanadi)<ref>{{cite web|url=https://www.businesstraveller.com/business-travel/2024/09/02/virgin-atlantic-to-launch-flights-to-riyadh/|title=Virgin Atlantic to launch flights to Riyadh|publisher=businesstraveller|access-date=2 September 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://corporate.virginatlantic.com/gb/en/media/press-releases/new-destinations-summer-2025.html|title=Virgin Atlantic adds three new destinations for summer 2025|publisher=virginatlantic|access-date=2 September 2024}}</ref> <!-- --> |[[Wizz Air]]<ref>{{cite web | url=https://travelweekly.co.uk/news/air/wizz-air-signals-saudi-expansion-with-20-new-routes | title=Wizz Air signals Saudi expansion with 20 new routes }}</ref> | [[Budapesht Franz Liszt xalqaro aeroporti|Budapesht]], [[Leonardo da Vinchi–Fiumichino aeroporti|Rim–Fiumichino]], [[Vena xalqaro aeroporti|Vena]] <br />'''Mavsumiy:''' [[Milan Malpensa aeroporti|Milan–Malpensa]] <!-- --> | Yemenia | {{Flagicon|Yemen}}Adan <!-- --> }} === Yuk tashish === {{Aeroport-yoʻnalishlar <!-- --> | Aerotranscargo<ref>{{cite web|title=Flight History of ER-BAM (Aerotranscargo–F5/ATG)-20 September 2023|url=https://flightaware.com/live/flight/ERBAM/history|website=[[FlightAware]]}}</ref><ref>{{cite web|title=Flight History of ER-BBC (Aerotranscargo–F5/ATG)-20 September 2023|url=https://www.flightaware.com/live/flight/ERBBC/history|website=[[FlightAware]]}}</ref> | [[Al-Maktum xalqaro aeroporti|Dubay–Al-Maktum]], [[Fujayra xalqaro aeroporti|Fujayra]], {{Flagicon|Germany}}Hahn, [[Hong Kong xalqaro aeroporti|Hong Kong]], [[Sharja xalqaro aeroporti|Sharja]] <!-- --> | Atlas Air<ref>{{cite web|title=Atlas Air Schedule|url=http://jumpseat.atlasair.com/travel/schedule.asp|website=[[Atlas Air]]|access-date=22 December 2023|arxivsana=2023-08-13|arxivurl=https://web.archive.org/web/20230813134854/http://jumpseat.atlasair.com/travel/schedule.asp}}</ref> | [[Suvarnabhumi|Bangkok–Suvarnabhumi]], [[Indira Gandi xalqaro aeroporti|Dehli]], {{Flagicon|Germany}}Hahn, [[Hong Kong xalqaro aeroporti|Hong Kong]], {{Flagicon|Spain}}Saragosa <!-- --> | Cargolux{{Citation needed}} | {{Flagicon|Vietnam}}Xanoy, {{Flagicon|Luxembourg}}Luksemburg <!-- --> | Cathay Cargo<ref>{{cite web |title=Cathay Pacific Launches Freighter Service to Riyadh |url=https://news.cathaypacific.com/cathay-pacific-launches-freighter-service-to-riyadh |access-date=2021-01-04 |website=news.cathaypacific.com |language=en-HK}}</ref> | [[Al-Maktum xalqaro aeroporti|Dubay–Al-Maktum]], [[Hong Kong xalqaro aeroporti|Hong Kong]] <!-- --> | Central Airlines<ref>{{cite news|title=UAS Supports Central Airlines Inaugural Flight to Riyadh|url=https://www.uas.aero/uas-supports-central-airlines-inaugural-flight-to-riyadh/|work=UAS–International Trip Support|date=10 May 2022|access-date=21 August 2023|language=en|archive-date=2024-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20241208114025/https://www.uas.aero/uas-supports-central-airlines-inaugural-flight-to-riyadh/|url-status=dead}}</ref> | {{Flagicon|China}}Shenjen <!-- --> | {{nowrap|[[China Southern Airlines]]{{Citation needed}}}} | [[Guanchjou Bayyun xalqaro aeroporti|Guanchjou]] <!-- --> | DHL International Aviation ME{{Citation needed}} | [[Bahrayn xalqaro aeroporti|Bahrayn]] <!-- --> | Ethiopian Cargo{{Citation needed}} | Addis-Abeba ({{Flagicon|Ethiopia}}), [[Kuvayt xalqaro aeroporti|Kuvayt]], {{Flagicon|Spain}}Saragosa <!-- --> | [[Lufthansa Cargo]]<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230815-lhcnw23tpe|title=Lufthansa Cargo Adds Taipei Service From Nov 2023|publisher=AeroRoutes|date=15 August 2023}}</ref> | [[Frankfurt aeroporti|Frankfurt]], [[Sharja xalqaro aeroporti|Sharja]], [[Taoyuan xalqaro aeroporti|Taypey–Taoyuan]] <!-- --> | [[My Freighter]] | [[Toshkent xalqaro aeroporti|Toshkent]] <!-- --> | [[Qatar Airways|Qatar Airways Cargo]]<ref>{{cite web|url=https://www.stattimes.com/air-cargo/qatar-airways-cargo-launches-freighters-to-riyadh-1346916|title=Qatar Airways Cargo launches freighters to Riyadh|work=The Stat Trade Times|date=2 November 2022|accessdate=2 November 2022}}</ref> | [[Hamad xalqaro aeroporti|Doha]] <!-- --> |{{nowrap|[[Saudia Cargo]]<ref name="SCnet">{{cite web |title=Sauda Cargo network |url=https://www.saudiacargo.com/NETWORK-FLEET/NETWORK.aspx |access-date=1 February 2022 |archive-date=1 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220201070905/https://www.saudiacargo.com/NETWORK-FLEET/NETWORK.aspx |url-status=dead }}</ref>}} | Addis-Abeba ({{Flagicon|Ethiopia}}), [[Schiphol|Amsterdam]], [[Kempegovda xalqaro aeroporti|Bangalor]]<ref name="SCnet"/>, {{Flagicon|Belgium}}Brussel, [[Podshoh Fahd xalqaro aeroporti|Dammom]], [[Frankfurt aeroporti|Frankfurt]], [[Guanchjou Bayyun xalqaro aeroporti|Guanchjou]], [[Hong Kong xalqaro aeroporti|Hong Kong]], {{Flagicon|India}}Haydarobod, {{Flagicon|USA}}Hyuston–Interkontinental, [[Qirol Abdulaziz xalqaro aeroporti|Jidda]], Lagos ({{Flagicon|Nigeria}}), [[Milan Malpensa aeroporti|Milan–Malpensa]], [[Chhatrapati Shivaji Maharoja xalqaro aeroporti|Mumbay]], {{Flagicon|Kenya}}Nayrobi, [[Jon F. Kennedi xalqaro aeroporti|Nyu-York–JFK]], [[Shanxay Pudong xalqaro aeroporti|Shanxay–Pudong]], [[Sharja xalqaro aeroporti|Sharja]] <!-- --> | [[Turkish Airlines|Turkish Cargo]]<ref>{{Cite web|url=http://wwwdownload.thy.com/kargo/pdf/winter2012_2013.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130604104217/http://wwwdownload.thy.com/kargo/pdf/winter2012_2013.pdf|url-status=dead|title=Turkish Airlines Cargo Winter Schedule|archivedate=4 June 2013}}</ref> |[[Istanbul aeroporti|Istanbul]], [[Chhatrapati Shivaji Maharoja xalqaro aeroporti|Mumbay]] <!-- --> }} == Baxtsiz hodisalar va falokatlar == * 2010-yil 27-iyul mahalliy vaqt bilan 11:38 da Lufthansa Cargo aviakompaniyasining 8460-reysi bilan uchayotgan MD-11 samolyoti (registratsiya raqami D-ALCO) aeroportga qoʻnayotganda halokatga uchradi va yongʻin natijasida tuzatib boʻlmas darajada shikastlandi. Bortda boʻlgan ikkala odam – ekipaj komandiri va ikkinchi uchuvchi jarohatlandi<ref>{{Cite news |date=27 July 2010 |title=UPDATE 2-Lufthansa cargo plane crashes at Saudi airport |work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/idUSLDE66Q10Z20100727 |access-date=27 July 2010}}</ref><ref>{{Cite news |date=27 March 2010 |title= Lufthansa cargo plane crashes at Riyadh airport |publisher=BBC News |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-10772817 |access-date=27 July 2010}}</ref><ref>{{cite web |date=27 July 2010 |title=Flight 8460 at the Aviation Safety Network |url=http://aviation-safety.net/database/record.php?id=20100727-0 |publisher=Aviation-safety.net}}</ref>. == Yana qarang == * [[Saudiya Arabistoni aeroportlari roʻyxati]] * [[Saudia]] * [[Qirol Abdulaziz xalqaro aeroporti]] == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{commons category-inline|King Khalid International Airport}} * [https://kkia.sa/en/Pages/default.aspx King Khalid International Airport] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20241202152727/https://www.kkia.sa/en/Pages/default.aspx |date=2024-12-02 }} Riyadh {{Portalbar|Saudiya Arabistoni|Aviatsiya}} {{Saudiya Arabistoni aeroportlari}} {{Authority control}} [[Turkum:1983-yilda tashkil etilgan aeroportlar]] [[Turkum:Saudiya Arabistoni aeroportlari]] [[Turkum:Ar-Riyod]] 61qluqp7z44ynuhpl1hug3720szbct3 14 1233519 6221443 5361932 2026-07-31T14:44:56Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Germaniya]] olib tashlandi; [[Turkum:Germaniyada transport]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221443 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Airports in Germany}} {{Cat main}} [[Turkum:Mamlakatlar boʻyicha aeroportlar]] [[Turkum:Mamlakatlar boʻyicha Yevropa aeroportlari]] [[Turkum:Germaniyada aviatsiya|Aeroportlar]] [[Turkum:Germaniyadagi transport bino va inshootlari]] [[Turkum:Germaniyada turizm]] [[Turkum:Germaniyada transport|Aeroport]] in1x3hsc3xudxfr0zu87z3ge337gdk2 14 1234978 6221668 5371256 2026-08-01T08:03:26Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Ar-Riyod]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221668 wikitext text/x-wiki [[Turkum:Saudiya Arabistonidagi masjidlar]] [[Turkum:Ar-Riyod|Masjid]] h6bk8q61urfn4npuf27xq8x716n3ygx 0 1241920 6221570 6214215 2026-08-01T00:30:31Z Stephan1000000 46619 450 6221570 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | tasvir = Teen Titans Go! horizontal logo.svg | image_size = | genre = [[Jangari-sarguzasht]]<ref name="BusinessWire"/><br>[[Komediya]]<ref name="BusinessWire"/><br>[[Superqahramon]]<ref name="BusinessWire"/> | based_on = {{based on|Qahramonlar|[[DC Comics]]}} | developer = [[Michael Jelenic]] <br /> [[Aaron Horvath]] | director = | voices = {{unbulleted list|[[Scott Menville]]|[[Hynden Walch]]|[[Khary Payton]]|[[Tara Strong]]|[[Greg Cipes]]|}} | theme_music_composer = [[Andy Sturmer]] {{small|([[Mix Master Mike]] tomonidan remikslangan)}} | opentheme = "Teen Titans Theme (Mix Master Mike Remix)" [[Puffy AmiYumi]] tomonidan | endtheme = | composer = [[Armen Chakmakian]] <br /> [[Jason Brandt]] | country = United States | language = [[inglizcha]] | num_seasons = 9 | num_episodes = 450 | list_episodes = | executive_producer = {{unbulleted list|Aaron Horvath {{small|(S4–)}}|Michael Jelenic {{small|(S4–)}}|Peter Rida Michail {{small|(s5e50–)}}|[[Sam Register]]}} | producer = {{unbulleted list|Aaron Horvath {{small|(S1–3)}}|Michael Jelenic {{small|(S1–3)}}|Peter Rida Michail {{small|(S3–5)}}|Peggy Regan {{small|(S4–)}}|Luke Cormican {{small|(s5e50–)}}}} | runtime = 11 daqiqa | company = {{unbulleted list|[[DC Entertainment]]|[[Warner Bros. Animation]] }} | network = [[Cartoon Network]] | first_aired = {{Start date|2013|4|23}}<ref name="BusinessWire">{{cite press release|title=Cartoon Network Gets In Front of the Upfront|date=28 January 2013|url=https://www.businesswire.com/news/home/20130128005823/en|publisher=[[Business Wire]]|access-date=24 February 2013|archive-date=28 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131228194758/http://www.businesswire.com/news/home/20130128005823/en/Cartoon-Network-Front-Upfront|url-status=live}}</ref> | last_aired = hozirgacha | related = ''[[Teen Titans (TV series)|Teen Titans]]'' <br/> ''[[The Night Begins to Shine (Teen Titans Go!)|The Night Begins to Shine]]'' }} '''''Teen Titans Go!''''' (tarjimasi „Yosh Titanlar, Olgʻa!“) — Amerika [[animatsion]] [[Televizion serial|televizion seriali]]. Yaratuvchisi [[Michael Jelenic]] va [[Aaron Horvath]] boʻlib, ushbu multserial [[Cartoon Network]] telekanalida namoyish etilgan. == Ovoz berganlar == * [[Scott Menville]] — Robin / Speedy / Billy Numerous / Birdarang / Dr. Light * [[Tara Strong]] — Raven * [[Hynden Walch]] — Starfire * [[Khary Payton]] — Cyborg * [[Greg Cipes]] — Beast Boy / Puppet Wizard * [[Ozioma Akagha]] — Bumblebee * [[Wil Wheaton]] — Aqualad * [[Freddy Rodriguez]] — Más y Menos * [[Will Friedle]] — Kid Flash * [[Lauren Tom]] — Gizmo / Jinx * [[Kevin Michael Richardson]] — Mammoth / See-More / Trigon * [[Will Arnett]] — Slade * [[Ashley Johnson]] — Terra * [[John DiMaggio]] — Brother Blood * [[Alexander Polinsky]] — Control Freak == Manbalar == {{Manbalar}} == Havolalar == * {{Rasmiy sayt|http://www.cartoonnetwork.com/tv_shows/teen-titans-go/index.html|format=}} * {{IMDbda film|id=2771780}} {{Tv-stub}} [[Turkum:AQSh teleseriallari]] [[Turkum:Animatsion teleseriallar]] [[Turkum:Cartoon Network dasturlari]] [[Turkum:Ingliz tilidagi televizion shoular]] [[Turkum:2010-yillar teleseriallari]] [[Turkum:2010-yillar animatsion teleseriallari]] [[Turkum:2020-yillar teleseriallari]] [[Turkum:2020-yillar animatsion teleseriallari]] sxljr96a0ze1j218x7yfl6f6ovp0kn0 0 1241933 6221559 5976080 2026-07-31T18:12:34Z SpinnerLaserzthe2nd 56167 ([[c:GR|GR]]) [[File:Uzbekistan Armed Forces (Cyrillic script).svg]] → [[File:Uzbekistan Armed Forces (Latin script).svg]] 6221559 wikitext text/x-wiki {{Infobox Harbiy Boʻlinma | unit_name = O‘zbekiston Mudofaa vazirligi musiqiy orkestri | image = [[File:Uzbek Army Band in Russia (105032).jpg|300px]] | image_size = 295px | caption = Hharbiy orkester 2017-yilda „Spasskaya minorasi“ xalqaro harbiy-musiqiy festivalida | dates = {{Start date and years ago|df=yes|1992}} | country = {{Flag|Oʻzbekiston}} | branch = [[File:Uzbekistan Armed Forces (Latin script).svg|23px]] [[Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari]] | command_structure = [[File:Flag of the Ministry of defence of Uzbekistan.jpg|23px]] [[Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi|Mudofaa vazirligi]] | type = [[Harbiy orkestr]] | nickname = Qurolli Kuchlar guruhi | garrison = [[Gʻalaba bogʻi|Gʻalaba bogʻi yodgorlik majmuasi]], [[Toshkent]]<ref>{{Cite web|url=https://lex.uz/ru/docs/4994585|title=ПП-4820-сон 09.09.2020. О мерах по организации деятельности Мемориального комплекса «Парк победы»}}</ref> | garrison_label = Headquarters | commander1 = Polkovnik Pavel Makarov | commander1_label = Orkestr rahbari | commander2 = Qosim Otamirzayev | commander2_label = Alohida namunali orkestr direktori | commander3 = | commander3_label = | commander4 = | commander4_label = | notable_commanders = | identification_symbol = [[File:Uzbek Military Band Patch.jpg|175px]] | identification_symbol_label = Shoulder Patch | identification_symbol_2 = [[File:Uzbek Military Jazz band patch.jpg|175px]] | identification_symbol_2_label = Jazz guruhi logotipi }} '''Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi orkestri'''– Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining Toshkent shahrida joylashgan markaziy harbiy orkestri. Shuningdek, u Oʻzbekiston Mudofaa vazirligining tashkiliy va yoʻriqnoma boʻlimi boʻlib, Oʻzbekistondagi barcha 30 ta harbiy orkestrga raislik qiladi. Harbiy orkestr 1992-yilda [[Turkiston harbiy okrugi]] qoʻshinlari guruhidan tashkil topgan<ref>{{Cite web |url=http://kremlin-military-tattoo.ru/en/participants/obraztsovo-pokazatelnyy-orkestr-ministerstva-oborony-uzbekistana/ |title=The band was established in 1992 on the basis of the 11th military band of the Turkestan Military District holding the Order of the Red Banner. |last= |first= |date= |website= |archive-url= |archive-date= |access-date=}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://ria.ru/20170802/1499267657.html |title=Участником "Спасской башни" станет военный оркестр Минобороны Узбекистана - РИА Новости, 02.08.2017 |website=ria.ru |language=ru |access-date=2017-10-11}}</ref>. == Faoliyati == {{listen|filename=O'zbekistoning Davlat Madhiyasi (instrumental) - Uzbekistan Armed Forces band.ogg|title=National anthem of Uzbekistan (instrumental)|description=The National anthem of Uzbekistan performed by the Band of the Ministry of Defense of the Republic of Uzbekistan in May 2017.}}Harbiy orkestr prezident qarorgohi [[Ko‘ksaroy qarorgohi|Koʻksaroy]]da xorijiy davlatlar rahbarlarini kutib olish marosimida faxriy qorovul rotasiga hamrohlik qiladi. Shuningdek, u mamlakatdagi rasmiy madaniy va ijtimoiy tadbirlarda ishtirok etadi. [[Oʻzbekiston Mustaqilligi kuni|Oʻzbekiston Mustaqilligi]], [[Xotira va qadrlash kuni]], [[Vatan himoyachilari kuni]] kabi tadbirlar shular jumlasidandir<ref>{{Cite web |url=http://kremlin-military-tattoo.ru/en/news/na-festivale-spasskaya-bashnya-vpervye-vystupit-orkestr-minoborony-respubliki-uzbekistan/ |title=Band of the Ministry of Defense of the Republic of Uzbekistan Will Perform at the Spasskaya Tower Festival for the First Time — &#91;EN&#93; Spasskaya bashnya}}</ref>. Guruh AQShning Norfolk Naval Base dengiz bazasida, [[Pentagon|Pentagonda]], 13-Berlin va 7-Kyoln xalqaro harbiy guruhlar festivallarida, Pekindagi Tinchlik shoxi xalqaro musiqa festivalida<ref>{{Cite web |url=http://www.uzbekembassy.in/uzbekistan-military-orchestra-in-peace-horn-international-festival/ |title=Uzbekistan Military Orchestra in "Peace Horn" international festival – uzbekembassy}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.xabar.uz/uz/jamiyat/ozbekiston-mudofaa-vazirligi-harbiy-orkestri |title=O'zbekiston Mudofaa vazirligi harbiy orkestri xalqaro festivalda e'tirof etildi}}</ref>, hamda birinchi Spasskaya minorasi harbiy musiqa festivalida ishtirok etgan<ref>{{Cite web |url=https://uzreport.news/society/kremlda-o-zbekiston-mudofaa-vazirligi-orkestri-kuylaydi |title=Kremlda O'zbekiston Mudofaa vazirligi orkestri kuylaydi}}</ref><ref>{{cite web |url=https://uznet.press/m/73162l.html |title=O'zbekiston harbiy orkestri moskvaliklarni lol qoldirdi |website=uznet.press |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180319151631/https://uznet.press/m/73162l.html |archive-date=2018-03-19}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://kultura.uz/view_6_r_978.html |title=Присягая Отчизне и музыке - Kultura.uz}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://mv-vatanparvar.uz/ru/news?id=1276 |title=Mv-vatanparvar.uz |access-date=2018-06-12 |archive-date=2018-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612185002/http://mv-vatanparvar.uz/ru/news?id=1276 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://uzbekistonovozi.uz/ru/articles/index.php?ELEMENT_ID=1688 |title=Ошибка 404}}{{Dead link|date=June 2022|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref>. == Tarkibi == [[File:Uzbek Army Band at independence monument.jpg|thumb|[[Mustaqillik va ezgulik monumenti|Oʻzbekiston Mustaqillik monumentidagi]] tantanali orkestr.]] * Markaziy namunali orkestr ** Simfonik guruh ** Tantanali guruch orkestr ** Katta guruh ** Barabanlar korpusi Harbiy orkestr shuningdek, quyidagi harbiy okrug orkestrlariga ham rahbarlik qiladi: * [[Toshkent harbiy okrugi|Toshkent harbiy okrugi orkestri]] * [[Shimoli-gʻarbiy harbiy okrugi|Shimoli-gʻarbiy harbiy okrugi guruhi]] * [[Janubi-gʻarbiy maxsus harbiy okrugi|Janubi-gʻarbiy maxsus harbiy okrugi guruhi]] * [[Markaziy harbiy okrugi (Oʻzbekiston)|Markaziy harbiy okrugining orkestr]] * [[Sharqiy harbiy okrugi|Sharqiy harbiy okrugning orkestri]] == Guruh rahbarlari == * Katta harbiy orkestr komandirlari roʻyxati: ** Polkovnik Yuriy Saydjanov (1970—1975) ** Polkovnik Revo Petrov (1975—1987) ** Polkovnik Pavel Makarov (1987—1991) va (1991-yildan hozirgi kungacha)<ref>{{Cite web |title=Оркестр Министерства Обороны |url=http://orkestr-uz.narod.ru/ |access-date=2024-02-22 |website=orkestr-uz.narod.ru}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://orkestr-uz.narod.ru/nacalniki2/kvetny/kvetny.htm |title=Роман Кветный}}</ref> === Pavel Makarov === [[File:Игр 2020 07.jpg|thumb|Kechqurun konsert berayotgan orkestr.]] [[Polkovnik]] '''Pavel Leontyevich Makarov''' ({{Lang-ru|Павел Леонтьевич Макаров}}) – orkestr boʻlinmasining hozirgi boshligʻi. 1949-yil 30-mayda [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi]]ning oʻsha paytdagi poytaxti [[Toshkent]] shahrida tugʻilgan. 1972—1977-yillarda [[Moskva konservatoriyasi]]ning harbiy fakultetida tahsil olgan. 1977-yildan 1982-yilgacha [[Germaniya]]da [[Sovet Armiyasi|Sovet qoʻshinlari]]da xizmat qilgan. 1982—1991-yillarda [[Turkiston harbiy okrugi]] shtab orkestrida turli lavozimlarda ishlagan. Keyinchalik 1987-yilda katta [[Dirijyorlik|drijyor]] lavozimiga koʻtarilgan. 1991-yildan Makarov [[Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi]] katta orkestri hisoblanadi. Guruhning koʻpgina marshlari (qurolli kuchlar yurishi, Amir Temur yurishi, gvardiya marshi, Vatan va boshqalar) tomonidan yaratilgan. „Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi“ faxriy unvoni, „Doʻstlik“ ordeni sohibi boʻlgan<ref>{{Cite web |url=http://orkestr-uz.narod.ru/nacalniki1/makarov/makarov.htm |title=Начальник ВОС}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://uz2002.ru/sem-not-v-podarok-dirizheru |title=Семь нот — в подарок дирижеру}}</ref>. == Yana qarang == * Turkmaniston Qurolli Kuchlarining Harbiy orkestri * Harbiy orkestr (Qozogʻiston) * Qirgʻiziston Qurolli Kuchlari Bosh shtabi orkestri * Tojikiston Mudofaa vazirligi Komendant polkining harbiy orkestri == Videos == * [https://m.youtube.com/watch?t=2s&v=YaO5Td8uXIM Orkestr 2017-yilda Spasskaya minorasi musiqa festivalida.] * [https://m.youtube.com/watch?v=82bvBzYHjW0 2005-yil Toshkentdagi konsert] * [https://m.youtube.com/watch?v=NMRdDroCjpM Qizil maydondagi chiqishi oldidan repetitsiya] * [https://m.youtube.com/watch?v=Ho5ko767kmQ Polkovnik Pavel Makarov tavalludining 60 yilligi sharafiga konsert] * [https://m.youtube.com/watch?v=mtLFWJ8IBTk&index=61&list=LLUIxeJpjyot4tTyNwP2fNfg&t=0s Toshkentda harbiy-vatanparvarlik musiqa festivali] == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Harbiy orkestrlar]] [[Turkum:Oʻzbekiston harbiy okrug va tuzilmalari]] [[Turkum:1992-yilda Oʻzbekistonda tashkil etilganlar]] gjza8mnqnxod0f7wc6pukbwmix9jdye 0 1245967 6221644 6082853 2026-08-01T05:45:43Z AnvarxonM 75105 6221644 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Martín Zubimendi | tasvir = Martin Zubimendi Argentina v Spain 19 July 2026-012.jpg | izoh = Zubimendi Ispaniya safida (2026-yil) | toʻliqism = Martín Zubimendi Ibáñez<ref>{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce4/pdf/SquadLists-English.pdf |title=Squad List: Men's Olympic Football Tournament Tokyo 2020: Spain (ESP) |publisher=FIFA |page=16 |date=22 July 2021 |access-date=29 August 2021}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|1999|2|2|df=y}}<ref name=Profile/> | birth_place = {{tavalludJoyi|San Sebastián}}, Ispaniya | height = 1.81 m<ref name=Profile>{{Cite web |title=Martín Zubimendi |url=https://www.realsociedad.eus/en/team/player/real-sociedad/martin-zubimendi-ibanez |access-date=2 August 2022 |publisher=Real Sociedad}}</ref> | position = [[Yarim himoyachi|Tayanch yarim himoyachi]] | currentclub = [[Real Sociedad]] | clubnumber = 4 | youthyears1 = 2006—2011 | youthclubs1 = [[Antiguoko]] | youthyears2 = 2011—2016 | youthclubs2 = [[Real Sociedad cantera|Real Sociedad]] | youthyears3 = 2011—2013 | youthclubs3 = {{ijara}} [[Antiguoko]] | yillar1 = 2016—2018 | klublar1 = [[Real Sociedad C]] | isht1 = 26 | gollar1 = 1 | yillar2 = 2017—2020 | klublar2 = [[Real Sociedad B]] | isht2 = 50 | gollar2 = 4 | yillar3 = 2019— | klublar3 = [[Real Sociedad]] | isht3 = 180 | gollar3 = 9 | milliyyillar1 = 2016 | milliyjamoa1 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)|Ispaniya U17]] | milliyisht1 = 1 | milliygollar1 = 0 | milliyyillar2 = 2017 | milliyjamoa2 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (19 yoshgacha)|Ispaniya U19]] | milliyisht2 = 1 | milliygollar2 = 0 | milliyyillar3 = 2020—2021 | milliyjamoa3 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (21 yoshgacha)|Ispaniya U21]] | milliyisht3 = 7 | milliygollar3 = 0 | milliyyillar4 = 2021 | milliyjamoa4 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Ispaniya U23]] | milliyisht4 = 6 | milliygollar4 = 0 | milliyyillar5 = 2021— | milliyjamoa5 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] | milliyisht5 = 17 | milliygollar5 = 1 | club-update = 27 May 2025 (UTC) | nationalteam-update = 23 March 2025 (UTC) }} '''Martín Zubimendi Ibáñez''' (1999-yil 2-fevralda tugʻilgan) – ispaniyalik professional [[futbolchi]], [[La Liga]] vakili „Real Sosedad“ klubi va [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] milliy terma jamoasida [[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachi]] ampulasida oʻynaydi. == Oʻyin uslubi == Zubimendining maydon markazidagi koʻp qirrali oʻyin uslubi mashhur futbolchilar, ayniqsa [[Sergio Busquets]] bilan taqqoslanadi. U vazminlik va nazoratni namoyish etib, oʻyinni boshqaradi va oʻyin sur’atini oʻzgartiradi. Uning vazifasi chuqur pozitsiyalardan oʻyinni boshlash va aniq qarorlar qabul qilishni oʻz ichiga oladi. Zubimendining toʻpni qabul qilish va maydonda boʻsh joy yaratish mahorati Busketsni eslatadi. Bundan tashqari, uning texnik mahorati, jumladan dribling va chuqur hujumlar, eng yaxshi yarim himoyachilarnikiga oʻxshaydi. Bir necha raqib futbolchilariga qarshi maydonda toʻpni nazorat qilish qobiliyati esa [[Xabi Alonso]] va [[David Silva]] kabi futbolchilarga xos xususiyatlarni eslatadi<ref>{{cite web |last=Lowe |first=Sid |url=https://www.theguardian.com/football/2022/sep/08/real-sociedad-martin-zubimendi-xabi-alonso-manchester-united |title=Real Sociedad’s Martín Zubimendi: ‘Xabi Alonso is an idol, a role model’ |publisher=The Guardian |date=8 September 2022}}</ref><ref>{{cite web |last=Kemp |first=Jamie |url=https://theanalyst.com/eu/2022/10/zubimendi-the-real-sociedad-midfielder-finding-stardom-in-simplicity/ |title=Martín Zubimendi: The Real Sociedad Midfielder Finding Stardom in Simplicity |publisher=The Analyst |date=14 October 2022}}</ref><ref>{{cite web |last=Harris |first=Thom |url=https://theathletic.com/4600543/2023/06/13/martin-zubimendi-is-the-calm-and-methodical-heart-of-real-sociedads-midfield/ |title=Martin Zubimendi is the Gen-Z Sergio Busquets at the heart of Real Sociedad’s midfield |publisher=The Athletic |date=13 June 2023}}</ref>. == Faoliyat statistikasi == === Klub === {{updated|2025-yil 24-mayga oid}}<ref>{{BDFutbol|22483}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha ishtirok va gollar !rowspan="2"|Club !rowspan="2"|Mavsum !colspan="3"|Liga !colspan="2"|[[Copa del Rey]] !colspan="2"|[[UEFA#Club|Yevropa]] !colspan="2"|Boshqa !colspan="2"|Jami |- !Divizion!!Oʻyinlar!!Gollar!!Oʻyinlar!!Gollar!!Oʻyinlar!!Gollar!!Oʻyinlar!!Gollar!!Oʻyinlar!!Gollar |- |rowspan="5"|[[Real Sociedad B]] |2016–17 |[[Segunda División B]] |3||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||3||0 |- |2017–18 |Segunda División B |2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||2||0 |- |2018–19 |Segunda División B |20||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||20||1 |- |2019–20 |Segunda División B |25||3||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||25||3 |- !colspan="2"|Total !50!!4!!0!!0!!0!!0!!0!!0!!50!!4 |- |rowspan="8"|[[Real Sociedad]] |2018–19 |[[La Liga]] |1||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- |2019–20 |La Liga |9||0||1{{efn|Appearance in [[2020 Copa del Rey final]] (played in 2021)}}||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||10||0 |- |2020–21 |La Liga |31||0||2||0||7{{efn|name=UEL|Appearances in [[UEFA Europa League]]}}||0||1{{efn|Appearance in [[Supercopa de España]]}}||0||41||0 |- |2021–22 |La Liga |36||2||4||0||7{{efn|name=UEL}}||1||colspan="2"|—||47||3 |- |2022–23 |La Liga |36||1||4||0||4{{efn|name=UEL}}||0||colspan="2"|—||44||1 |- |2023–24 |La Liga |31||4||6||0||8{{efn|name=UCL|Appearances in [[UEFA Champions League]]}}||0||colspan="2"|—||45||4 |- |2024–25 |La Liga |36||2||4||0||8{{efn|name=UEL}}||0||colspan="2"|—||48||2 |- !colspan="2"|Jami !180!!9!!21!!0!!34!!1!!1!!0!!236!!10 |- !colspan="3"|Umumiy statistikasi !230!!13!!21!!0!!34!!1!!1!!0!!286!!14 |} {{notelist}} {{manbalar|group=izoh}} === Xalqaro === {{updated|2025-yil 23-martga oid}}<ref>{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=31572|title=Martín Zubimendi|website=EU-Football.info|access-date=20 February 2021}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Terma jamoa va yil boʻyicha ishtirok va gollar !Terma jamoa!!Yil!!Oʻyinlar!!Gollar |- |rowspan="4"|[[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] |2021||1||0 |- |2023||3||0 |- |2024||11||1 |- |2025||2||0 |- !colspan="2"|Jami!!17!!1 |} {{updated|2025-yil 23-mart}} : Hisob va natijalar birinchi boʻlib Ispaniyaning gollari roʻyxatini koʻrsatadi, hisob ustuni Zubimendi gollaridan keyin natijani koʻrsatadi. {| class="wikitable" |+ Martin Zubimendi tomonidan kiritilgan xalqaro gollar roʻyxati !scope="col"|№ !scope="col"|Sana !scope="col"|Stadion !scope="col"|Oʻyin !scope="col"|Raqib !scope="col"|Hisob !scope="col"|Natija !scope="col"|Musoboqa |- | align="center"|1 || 12 October 2024 || [[Estadio Nueva Condomina|Nueva Condomina]], [[Murcia (Ispaniya)|Murcia]], Ispaniya || align="center" |13 || {{fb|DEN}} || align="center"|1–0 || align="center"|1–0 || 2024–25 UEFA Millatlar ligasi |} == Yutuqlar == ;Real Sosyedad * Ispan Qirol kubogi: 2019–20<ref>{{Cite web |date=4 April 2021 |title=Athletic Club 0-1 Real Sociedad: result, summary, goal |url=https://en.as.com/en/2021/04/03/football/1617473340_092105.html |access-date=3 April 2021 |website=AS.com |language=en |arxivsana=2021-04-19 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210419225734/https://en.as.com/en/2021/04/03/football/1617473340_092105.html }}</ref><ref>{{Cite news |last=Lowe |first=Sid |date=3 April 2021 |title=Real Sociedad beat Athletic to claim Copa del Rey and Basque glory |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/football/2021/apr/03/athletic-bilbao-real-sociedad-copa-del-rey-2020-final-match-report |access-date=3 April 2021 |issn=0261-3077}}</ref> ;Ispaniya U23 terma jamoasi * Yozgi Olimpiada oʻyinlari kumush medali: 2020 ;Ispaniya milliy terma jamoasi * UEFA Yevropa chempionati: 2024<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=Spain 2-1 England {{!}} UEFA EURO 2024 Final |url=https://www.uefa.com/uefaeuro/match/2036211--spain-vs-england/ |access-date=2024-07-14 |website=[[UEFA]] |language=en}}</ref> * UEFA Millatlar ligasi: 2022–23<ref name="UNLWin">{{Cite news |last=Smith |first=Emma |date=18 June 2023 |title=Spain win Nations League final on penalties |language= |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/65944659 |access-date=18 June 2023}}</ref> == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [https://www.realsociedad.eus/es/equipo/jugador/sanse/martin-zubimendi-ibanez Real Sociedad saytidagi profili] {{in lang|es}} * {{BDFutbol|22483}} * {{LaPreferente|210879}} * {{Soccerway|martin-zubimendi-ibanez/481772}} {{Arsenal F.C. tarkibi}} {{Navboxes | title = Ispaniya tarkiblari | bg = #C60B1E | fg = #FBEA0E | bordercolor = #000033 | list = {{Ispaniya tarkibi 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari}} {{Ispaniya tarkibi UEFA Yevro 2024}} {{Ispaniya tarkibi 2026-yilgi FIFA jahon chempionati}} }} {{DEFAULTSORT:Zubimendi, Martin}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Ispaniyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Erkak futbol yarim himoyachilari]] [[Turkum:Antiguoko futbolchilari]] [[Turkum:Real Sociedad C futbolchilari]] [[Turkum:Real Sociedad futbolchilari]] [[Turkum:La Liga oʻyinchilari]] [[Turkum:Segunda División B oʻyinchilari]] [[Turkum:Tercera División oʻyinchilari]] [[Turkum:Angliya Premyer-ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Ispaniyalik muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Angliyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Ispaniya milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi futbolchilar]] [[Turkum:UEFA Yevro 2024 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026 oʻyinchilari]] [[Turkum:UEFA Millatlar ligasida gʻolib boʻlgan oʻyinchilar]] [[Turkum:UEFA Yevropa chempionatida gʻolib boʻlgan oʻyinchilar]] [[Turkum:Olimpiyada medalini olgan futbolchilar]] [[Turkum:Futbol boʻyicha jahon chempionlari]] qb8ekfi5w0d85kjt3zw5z6mqtvt5c6q 0 1248978 6221438 5479426 2026-07-31T14:39:25Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221438 wikitext text/x-wiki {{Infobox airline | airline = Tʼway Air <br>{{nobold|{{lang|ko|티웨이항공}}<br />{{transliteration|ko|Ti-wei Hanggong}}}} | logo = [[File:T'way Air logo.svg|125px]] | image = HL8294 – TʼWay Air – Boeing 737-8Q8(WL) – ICN (16557507037).jpg | IATA = TW | ICAO = TWB | callsign = TEEWAY | hubs = {{ubl|class=nowrap | Seul–Gimpo | [[Inchxon aeroporti|Seul–Inchxon]]}} | focus_cities = | frequent_flyer = | lounge = | alliance = | fleet_size = 40<!--do not state orders here--> | destinations = 46<!--Two cities (Seoul and Taipei) have services to two airports--> | parent = T'way Holdings Inc.<ref>{{Cite web|url=https://m.marketscreener.com/T-WAY-AIR-CO-LTD-45490719/company/|title=T'WAY AIR CO., LTD. : A091810 Stock Price &#124; KR7091810002 &#124; MarketScreener}}</ref> | num_employees = | founded = {{ubl| | {{start date and age|2005|04|01|df=yes}}<br />{{small|(''Hansung Airlines'' sifatida)}} | {{start date and age|2010|08|13|df=yes}}<br />{{small|(''Tʼway Air'' sifatida)}}}} | commenced = {{ubl| | {{start date and age|2005|08|13|df=yes}}<br />{{small|(''Hansung Airlines'' sifatida)}} | {{start date and age|2010|09|16|df=yes}}<br />{{small|(''Tʼway Air'' sifatida)}}}} | headquarters = [[Seul]], [[Janubiy Koreya]] | key_people = Hong-Geun Jung ([[Bosh ijrochi direktor|CEO]]) | website = {{URL|www.twayair.com}} }} '''Tʼway Air Co., Ltd.''' ({{lang-ko|티웨이항공|hanja=티웨이航空}}) – burungi '''Hansung Airlines'''<ref name="worldairlinenews.com">{{Cite web |url=https://worldairlinenews.com/2010/09/09/hansung-airlines-to-fly-again-under-a-new-name-and-aircraft/ |title=Hansung Airlines to fly again as t'way |date=2010-09-09 |website=worldairlinenews.com |language=en-US |access-date=2019-07-17}}</ref> – [[Janubiy Koreya]]ning lou-koster aviakompaniyasi. Bosh ofisi [[Seul]]ning Seongdong tumani Seongsu-dongda joylashgan. Oʻzining Gimpo va [[Inchxon aeroporti|Inchxondagi]] bazalaridan muntazam mahalliy, mintaqaviy va uzoq masofaviy parvozlarni amalga oshiradi<ref name=schedules/>. == Tarixi == === Hansung Airlines sifatida tashkil etilishi === TʼWayning ajdodi sanaladigan ''Hansung Airlines'' ({{lang-ko|한성항공}}) 2005-yil aprelda aviaoperator sertifikatini (AOC)<ref>{{cite news|url=https://n.news.naver.com/mnews/article/001/0000961065?sid=103|title=청주서 국내 첫 저가 항공사 출범|trans-title=Korea's first low-cost airline reveals in Cheongju|publisher=Yonhap News Agency|access-date=1 April 2005|language=ko}}</ref> va birinchi samolyoti ATR 72 ni olgan hamda qisqa muddatdan soʻng Cheongju va Jeju oʻrtasidagi ilk tarixiy mahalliy parvozini amalga oshirgan<ref>{{cite news|url=https://n.news.naver.com/mnews/article/112/0000010218?sid=101|title=저가항공시대 본격 개막...한성항공 1호기 도입|trans-title=The era of low-cost aviation has begun...Hansung Airlines introduces its first aircraft|publisher=Herald Pop|access-date=1 July 2005|language=ko}}</ref><ref>{{cite news|url=https://n.news.naver.com/mnews/article/052/0000090154?sid=115|title=국내 저가항공 한성항공 첫 운항|trans-title=First low-cost Airline, Hansung Airlines starts operation|publisher=YTN News|access-date=31 August 2005|language=ko}}</ref>. Hansung Airlines xalqaro yoʻnalishlarni kengaytirishni rejalashtirgan va keyinchalik 20 ta ATR 72-500 samolyotiga buyurtma bergan<ref>{{cite news|url=https://www.fnnews.com/news/200706011506213454?t=y|title=한성항공, 신규항공기 20대 구매계약 쾌거|trans-title=Hansung Airlines Wins Contract to Purchase 20 New Aircraft|publisher=Financial News|access-date=1 June 2007|language=ko}}</ref>. Biroq, moliyaviy qiyinchiliklar tufayli Hansung Airlines 2009-yilda faoliyatini toʻxtatdi<ref>{{cite news|url=https://n.news.naver.com/mnews/article/001/0002765668?sid=101|title=한성항공 등록취소.건물반환 '설상가상'|trans-title=한성항공 등록취소.건물반환 '설상가상'|publisher=Yonhap News Agency|access-date=15 July 2009|language=ko}}</ref>. === Tʼway Air sifatida qayta faoliyat boshlashi === Hansung Airlines keyinchalik 2010-yilda yopilganidan keyin qayta tashkil etildi va rebrending qildi<ref name="worldairlinenews.com"/>. Tʼwaydagi „t“ ''birgalikda, bugun va ertaga'' ({{lang-en|together, today and tomorrow}}) maʼnosini bildiradi<ref>{{cite web|url=http://m.terms.naver.com/entry.nhn?cid=43167&categoryId=43167&docId=651447 |script-title=ko:(주)티웨이항공 |website=[[Naver]] |access-date=6 June 2017 |language=ko}}</ref>. Aviakompaniya 2010-yil 8-avgustda ikkita Boeing 737-800 samolyoti bilan tashkil etilgan[10]. Keyingi oyda aviakompaniya mahalliy operatsiyalarni amalga oshirishga ruxsat beruvchi yangi aviaoperator sertifikatini oldi va Gimpo xalqaro aeroporti va Jeju xalqaro aeroporti oʻrtasida muntazam reyslarni boshladi<ref>{{cite web |url=http://twayair.com/company/history_Global.aspx |title=티웨이항공 |website=Twayair.com |access-date=29 March 2015 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20140321080725/http://twayair.com/company/history_Global.aspx |archive-date=21 March 2014 }}</ref>. 2011-yilda xalqaro operatsiyalar uchun qoʻshimcha AOC berildi. Oʻsha yilning oktyabr oyida Tʼway oʻzining birinchi xalqaro reysini [[Bangkok]]ka boshladi<ref>{{cite web|url=https://news.naver.com/main/read.nhn?mode=LSD&mid=sec&sid1=103&oid=015&aid=0002552063|title=티웨이항공, 오늘부터 방콕 예약 오픈|trans-title=T'way airlines, opens reservations to Bangkok starting from today|publisher=Korean Economy|language=ko|access-date=November 13, 2020}}</ref>. 2013-yilda aviakompaniya birinchi marta daromadga erishdi<ref>{{cite web|url=http://www.etoday.co.kr/news/section/newsview.php?idxno=881771 |title="예림당, 티웨이항공 흑자 등 2차 성장 본격화" - 한화투자증권 - 이투데이 |website=Etoday.co.kr |date=10 March 2014 |access-date=29 March 2015}}</ref>. Oʻsha yilning noyabr oyida yuk tashish xizmati yoʻlga qoʻyildi<ref>{{cite web|url=https://www.hankyung.com/news/article/201311123545g|title=여객 잡은 국내 저비용항공사(LCC), '화물'로 발 넓힌다|date=12 November 2013|trans-title=Domestic Low Cost carriers which stabilized the tourist market, expands to cargo service|publisher=Korean Economy|language=ko|access-date=November 13, 2020|arxivsana=2020-11-13|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201113130531/https://www.hankyung.com/news/article/201311123545g}}</ref>. 2019-yil holatiga koʻra, Tʼway aviakompaniyasi xalqaro bozorida Janubiy Koreyaning uchinchi yirik arzon aviakompaniyasi boʻlgan. U oʻtgan yili mahalliy yoʻnalishlarda 2,9 million va xalqaro yoʻnalishlarda 4,2 million yoʻlovchini tashigan. 2019-yilga qadar boʻlgan uch yil ichida kompaniyaning xalqaro yoʻlovchi tashish hajmi toʻrt baravarga oshgan<ref name=statistics>{{cite web|url=https://centreforaviation.com/analysis/reports/south-korea-aviation-market-a-decade-of-rapid-growth-driven-by-lccs-474765| work = CAPA|title=South Korea aviation market: a decade of rapid growth driven by LCCs |date =2 June 2019}}</ref>. 2022-yil aprel oyida Tʼway oʻzining birinchi Airbus A330 samolyotini qabul qildi<ref>{{cite web|url=http://www.fnnews.com/view?ra=Sent1201m_View&corp=fnnews&arcid=201312200100212920011475&cDateYear=2013&cDateMonth=12&cDateDay=19 |script-title=ko:대구~제주 구간，저비용항공사 취항 - 파이낸셜뉴스 |website=Fnnews.com |date=19 December 2013 |access-date=29 March 2015|language=ko}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.fnnews.com/view?ra=Sent1201m_View&corp=fnnews&arcid=201403060100050190002586&cDateYear=2014&cDateMonth=03&cDateDay=05 |script-title=ko:티웨이항공 7호기 도입.. 대구~제주 취항 - 파이낸셜뉴스 |website=Fnnews.com |date=29 October 2014 |access-date=29 March 2015|language=ko}}</ref>. 2022-yil oktyabrda aviakompaniya Seuldan [[Sidney]]ga reysni eʼlon qildi – bu Tʼway uchun birinchi uzoq masofali parvoz hisoblanadi<ref name=":0">{{cite news|url=https://www.koreatimes.co.kr/www/tech/2022/10/129_338016.html|title=T'Way Air adds Korea – Australia service from December 2022|publisher=The Korea Times|date=1 October 2022}}</ref>. 2024-yil oktyabrda aviakompaniya [[Germaniya]]ga reyslarni yoʻlga qoʻyib, Seul—[[Frankfurtmayn]] yoʻnalishini ochdi. Ushbu yoʻnalish Tʼwayga Korean Air va Asiana Airlines aviakompaniyalari oʻrtasidagi qoʻshilish bitimi doirasida imtiyoz sifatida berilgan (ikkalasi ham Frankfurtga parvoz qiladi)<ref>[https://www.airliners.de/hintergrund-neuzugang-deutschland-blick-koreanische-tway-air/76735 airliners.de] (German) 19 September 2024</ref>. Oʻsha oyda Tʼway oʻzining kengayish rejalari doirasida yangi Airbus A330neo samolyotlari yetkazib berilguniga qadar [[Boeing 777]]-300ER samolyotlarini ijaraga olish rejalari borligini ham eʼlon qildi<ref>[https://www.aerotelegraph.com/tway-air-beschafft-sich-boeing-777-300-er aerotelegraph.com] (German) 30 October 2024</ref>. == Parvoz manzillari == 2025-yil yanvar holatiga koʻra, Tʼway Air quyidagi yoʻnalishlarga uchadi<ref>{{cite web|url=https://www.twayair.com/service/serviceInfo.do?menuSeq=231 |title=Check-in counters at the airports |website=Twayair.com |access-date=10 December 2017}}</ref><ref name=schedules>{{cite web|url=https://www.twayair.com/booking/schedule/getFlgtSched.do |title=Flight Schedules |website=Twayair.com |access-date=10 December 2017}}</ref>: {|class="sortable wikitable" |- ! Country ! City ! Airport ! Notes ! class="unsortable" |Refs |- |Avstraliya||[[Sidney]]||[[Sidney aeroporti]]||align=center| ||align=center|<ref name=":0"/> |- |Kanada||[[Vancouver]]||Vankuver xalqaro aeroporti||2025-yil 12-iyuldan boshlanadi||align=center|<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/250512-twns25yvr|title=T'way Air schedules Vancouver mid-July 2025 launch|publisher=AeroRoutes|date=12 May 2025}}</ref> |- | rowspan="12" |Xitoy |Guilin||Guilin Liangjiang xalqaro aeroporti <sup>Charter</sup>||Toʻxtatilgan|| align="center" |<ref name="CNHCharter15">{{cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/246464/tway-air-adds-new-charter-routes-to-china-and-taiwan-in-jan-2015/|title=T'Way Air Adds New Charter Routes to China and Taiwan in Jan 2015|publisher=Routesonline|date=6 January 2015}}</ref> |- |Haikou||Haikou Meilan xalqaro aeroporti||Toʻxtatilgan||align=center|<ref name="SuspendCHN">{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/241204-twdec24cn|title=T'Way Air suspends 2 China routes from Dec 2024|publisher=Aeroroutes|date=4 December 2024}}</ref> |- |[[Nannin]]||Nannin Wuxu xalqaro aeroporti||Toʻxtatilgan||align=center| |- |[[Sanya]]||[[Sanya Feniks xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center| |- |[[Sindao]]||Qingdao Jiaodong xalqaro aeroporti||align=center| ||align=center|<ref name="CHNEX">{{cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/254557/tway-air-adds-new-routes-to-china-from-may-2016/|title=T'Way Air Adds New Routes to China from May 2016|publisher=Routesonline|date=3 May 2016}}</ref><ref>{{cite web |title=T'Way Air plans Qingdao service resumption From late-Oct 2023 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/230914-twnw23tao |website=Aeroroutes |access-date=14 September 2023}}</ref> |- |[[Szinan]]||Szinan Yaoqiang xalqaro aeroporti||align=center| ||align=center| |- |[[Shenyang]]||Shenyang Taoxian xalqaro aeroporti||align=center| ||align=center|<ref>{{cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/287616/tway-air-adds-seoul-shenyang-service-from-late-dec-2019/|title=T'Way Air adds Seoul – Shenyang service from late-Dec 2019|publisher=Routesonline|date=19 November 2019}}</ref> |- |Wenzhou||Wenzhou Longwan xalqaro aeroporti||align=center| ||align=center|<ref name="CHNEX"/><ref>{{cite web |title=T'Way Air Resumes Seoul – Wenzhou Service From mid-Oct 2024 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/240926-twnw24wnz |website=Aeroroutes |access-date=26 September 2024}}</ref> |- |Xuzhou||Xuzhou Guanyin xalqaro aeroporti <sup>Charter</sup>||Toʻxtatilgan||align=center|<ref name="CNHCharter15"/> |- |Yanji||Yanji Chaoyangchuan xalqaro aeroporti||Toʻxtatilgan||align=center|<ref name=TWaytoChina>{{cite web|url=http://www.fnnews.com/news/201908010951147536|title=티웨이항공, 장자제·옌지 신규 취항|language=ko|publisher=Financial News|date=1 August 2019}}</ref><ref name="SuspendCHN"/> |- |[[Uxan]]||Uxan Tianhe xalqaro aeroporti||align=center| ||align=center|<ref>{{cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/288815/tway-air-adds-seoul-wuhan-service-from-late-jan-2020/|title=T'Way Air adds Seoul – Wuhan service from late-Jan 2020|publisher=Routesonline|date=16 January 2020}}</ref> |- |Zhangjiajie||Zhangjiajie Hehua xalqaro aeroporti||align=center| ||align=center|<ref name=TWaytoChina/> |- |Xorvatiya||[[Zagreb]]||Zagreb aeroporti||align=center| ||align=center|<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240108-twjun24zag|title=T'Way Air files Seoul - Zagreb schedule in June 2024|publisher=AeroRoutes|date=8 January 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240216-twns24hr|title=T'Way Air moves Croatia launch to May 2024|publisher=AeroRoutes|date=16 February 2024}}</ref> |- |Fransiya||[[Parij]]||[[Sharl de Goll aeroporti]]||align=center| ||align=center|<ref>{{cite web |title=T'WAY AIR SCHEDULES LATE-AUGUST 2024 PARIS LAUNCH |url=https://www.aeroroutes.com/eng/240712-twaug24cdg |website=Aeroroutes |access-date=12 July 2024}}</ref> |- |Germany||[[Frankfurtmayn]]||[[Frankfurt aeroporti]]||align=center| ||align=center|<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240725-twoct24fra|title=T'Way Air schedules Frankfurt Oct 2024 launch|publisher=AeroRoutes|date=25 July 2024}}</ref> |- |Guam||Hagåtña||Antonio B. Won Pat xalqaro aeroporti||align=center| ||align=center| |- |Hong Kong||[[Gonkong]]||[[Hong Kong xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|<ref>{{cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/285209/tway-air-adds-seoul-incheon-hong-kong-in-3q19/|title=T'Way Air adds Seoul Incheon – Hong Kong in 3Q19|publisher=Routesonline|date=3 July 2019}}</ref> |- |Indoneziya||[[Denpasar]]||[[Ngurah Rai xalqaro aeroporti]]||2025-yil 25-sentyabrdan boshlanadi||align=center|<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/250514-tw3q25cjjdps|title=T'way Air adds Cheongju – Denpasar regular service in late-3Q25|publisher=AeroRoutes|date=14 May 2025}}</ref> |- |Italiya||[[Rim]]||[[Rim Fiumichino aeroporti]]||align=center| ||align=center|<ref name="ItaSpa">{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240607-tw3q24eu|title=T'Way Air schedules Barcelona / Rome 3Q24 launch|publisher=AeroRoutes|date=7 June 2024}}</ref> |- |rowspan="10"|Yaponiya||[[Fukuoka]]||Fukuoka aeroporti||align=center| ||align=center| |- |[[Kagosima]]||Kagoshima aeroporti||Mavsumiy||align=center| |- |[[Kumamoto]]||Kumamoto aeroporti||Mavsumiy||align=center|<ref>{{cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/272710/tway-air-adds-kumamoto-service-in-s17/|title=T'Way Air adds Kumamoto service in S17|publisher=Routesonline|date=5 May 2017}}</ref> |- |[[Nagoya]]||Chubu Centrair xalqaro aeroporti||align=center| ||align=center|<ref>{{cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/282781/tway-air-adds-jeju-nagoya-service-from-april-2019/|title=T'Way Air adds Jeju – Nagoya service from April 2019|publisher=routesonline|access-date=5 February 2019}}</ref> |- |[[Naha]]||Naha aeroporti||align=center| ||align=center|<ref>{{cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/180635/tway-airlines-to-offer-seoul-okinawa-service-in-feb-2013/|title=T'Way Airlines to Offer Seoul – Okinawa Service in Feb 2013|publisher=Routesonline|date=1 February 2013}}</ref> |- |Ōita||Oita aeroporti||Mavsumiy||align=center|<ref name="JPN18">{{cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/281744/tway-air-adds-oita-saga-routes-in-late-dec-2018/|title=T'Way Air adds Oita / Saga routes in late-Dec 2018|publisher=Routesonline|date=29 November 2018}}</ref> |- |[[Osaka]]||[[Kansay xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|<ref>{{cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/246755/tway-airlines-adds-new-routes-to-osaka-in-s15/|title=T'Way Airlines Adds New Routes to Osaka in S15|publisher=Routesonline|date=22 January 2015}}</ref> |- |[[Saga shahri|Saga]]||Saga aeroporti||Mavsumiy||align=center|<ref name="JPN18"/><ref name="OCT13">{{cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/222275/tway-airlines-expands-japan-service-from-december-2013/|title=T'Way Airlines Expands Japan Service from December 2013|publisher=Routesonline|date=16 October 2013}}</ref> |- |[[Sapporo]]||Yangi Chitose aeroporti||align=center| ||align=center|<ref name="OCT13"/> |- |[[Tokio]]||[[Narita xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center| |- |Qirgʻiziston||[[Bishkek]]||[[Manas xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|<ref>{{cite web |author1=Seo Ji-Eun |title=T'way to begin regular flights to Kyrgyzstan |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/2023/04/18/business/industry/Korea-Kyrgyzstan-flight/20230418174212947.html |website=Korea JoongAng Daily |language=en |date=18 April 2023}}</ref> |- |Laos||[[Ventyan]]||Wattay xalqaro aeroporti||align=center| ||align=center| |- |Makao||[[Makao]]||[[Makao xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|<ref>{{cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/251256/tway-air-to-start-macau-service-from-late-nov-2015/|title=T'Way Air to Start Macau Service from late-Nov 2015|publisher=Routesonline|date=2 October 2015}}</ref> |- |Malayziya||[[Kota-kinabalu]]||Kota Kinabalu xalqaro aeroporti||align=center| ||align=center|<ref>{{cite web|title=T'Way Air adds Seoul – Kota Kinabalu service from late-June 2023|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230516-twjun23bki|website=AeroRoutes|date=16 May 2023}}</ref> |- |Moʻgʻuliston||[[Ulan-Bator]]||[[Chingizxon xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|<ref>{{cite web |title=T'way Air aims to commence Seoul-Ulaanbaatar service in Jun-2022 |url=https://centreforaviation.com/news/tway-air-aims-to-commence-seoul-ulaanbaatar-service-in-jun-2022-1131683#:~:text=8%3A43%20PM-,T'way%20Air%20aims%20to%20commence%20Seoul%2DUlaanbaatar%20service%20in,service%20with%20A330%2D300%20equipment. |website=CAPA |date=20 April 2022}}</ref> |- |Shimoliy Mariana orollari||Saipan||Saipan xalqaro aeroporti||align=center| ||align=center|<ref>{{cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/269523/tway-plans-saipan-launch-in-dec-2016/|title=T'Way plans Saipan launch in Dec 2016|website=Routesonline|date=26 October 2016}}</ref> |- |rowspan="3"|Filippin||Cebu||Mactan–Cebu xalqaro aeroporti||align=center| ||align=center|<ref>{{cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/269598/tway-air-adds-daegu-cebu-service-from-dec-2016/|title=T'Way Air adds Daegu – Cebu service from Dec 2016|publisher=Routesonline|date=31 October 2016}}</ref><ref>{{cite web |title=T'way Air Adds Cebu Service from June 2022 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/220531-twjun22ceb |website=AeroRoutes |access-date=31 May 2022}}</ref> |- |Klark||[[Klark xalqaro aeroporti]]||Toʻxtatilgan||align=center|<ref>https://www.twayair.com/booking/schedule/getFlgtSched.do?depAirport=TAE&arrAirport=CRK {{Dead link|date=February 2022}}</ref> |- |Kalibo||Kalibo xalqaro aeroporti||align=center| ||align=center|<ref name="tway2019">{{cite web |title=T'Way Air adds Kalibo service from Oct 2019 |url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/286262/tway-air-adds-kalibo-service-from-oct-2019/ |website=Routesonline}}</ref> |- |rowspan="2"|Rossiya||[[Xabarovsk]]||[[Xabarovsk Noviy aeroporti]]||Toʻxtatilgan||align=center|<ref>{{cite news |last1=Liu |first1=Jim |title=T'Way Air adds Khabarovsk service from July 2018 |url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/279012/tway-air-adds-khabarovsk-service-from-july-2018/ |access-date=7 June 2018 |work=Routesonline |date=7 June 2018}}</ref> |- |[[Vladivostok]]||[[Vladivostok xalqaro aeroporti]]||Toʻxtatilgan||align=center|<ref>{{cite news|last1=Liu|first1=Jim|title=T'Way Air adds Vladivostok service from April 2018|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/277328/tway-air-adds-vladivostok-service-from-april-2018/|access-date=26 February 2018|work=Routesonline|date=26 February 2018}}</ref><ref>{{cite news |last1=Liu |first1=Jim |title=T'Way Air adds Seoul – Vladivostok service from mid-July 2019 |url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/285377/tway-air-adds-seoul-vladivostok-service-from-mid-july-2019/ |access-date=15 July 2019 |work=Routesonline |date=15 July 2019}}</ref> |- |Singapur||[[Singapur]]||[[Changi aeroporti]]||align=center| ||align=center|<ref>{{cite news |title=T'way Air to open Incheon-Singapore route this month |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20220516003400320?section=news |work=Yonhap News Agency |date=16 May 2022 |language=en}}</ref> |- |rowspan="9"|Janubiy Koreya||[[Busan]]||[[Gimhae xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center| |- |Cheongju||Cheongju xalqaro aeroporti||align=center| ||align=center| |- |Daegu||Daegu xalqaro aeroporti||align=center| ||align=center| |- |[[Kvanju]]||Kvanju aeroporti||align=center| ||align=center| |- |Jeju||Jeju xalqaro aeroporti||align=center| ||align=center| |- |Muan||Muan xalqaro aeroporti||Toʻxtatilgan||align=center| |- |rowspan="2"|[[Seul]]||Gimpo xalqaro aeroporti||Aviamarkazi||align=center| |- |[[Inchxon aeroporti]]||Aviamarkazi||align=center| |- |Yangyang||Yangyang xalqaro aeroporti||Toʻxtatilgan||align=center|<ref>{{cite news|url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20200525036600003|title=티웨이항공, 부산~양양 신규 취항…"국내선 다변화"|publisher=Yonhap News Agency|language=ko|date=25 May 2020}}</ref> |- |Ispaniya||[[Barselona]]||Josep Tarradellas Barcelona–El Prat aeroporti||align=center| ||align=center|<ref name="ItaSpa"/> |- |rowspan="4"|Tayvan||Kaohsiung||Kaohsiung xalqaro aeroporti||align=center| ||align=center|<ref name=Taiwan>{{cite web|last=Liu |first=Jim |url=http://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/275500/tway-air-adds-new-routes-to-taiwan-in-dec-2017/|title=T'Way Air adds new routes to Taiwan in Dec 2017|website=routesonline.com |date=31 October 2017 |access-date=4 November 2017}}</ref> |- |Taichung||Taichung xalqaro aeroporti||align=center| ||align=center|<ref name=Taiwan/><ref>{{cite web |title=T'Way Air plans Seoul – Taichung launch in Jan 2024 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/231123-twjan24rmq |website=Aeroroutes |access-date=23 November 2023}}</ref> |- |rowspan="2"|[[Taypey]]||Songshan aeroporti||align=center| ||align=center| |- |[[Taoyuan xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center| |- |rowspan="3"|Tailand||rowspan="2"|[[Bangkok]]||Don Mueang xalqaro aeroporti||Toʻxtatilgan||align=center|<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230329-twcjj|title=T'WAY AIR 2Q23 CHEONGJU INTERNATIONAL NETWORK ADDITIONS|website=Aeroroutes|date=29 March 2023}}</ref> |- |[[Suvarnabhumi]]||align=center| ||align=center| |- |[[Chiangmay (shahar)|Chiangmay]]||Chiangmay xalqaro aeroporti||align=center| ||align=center|<ref>{{cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/286714/tway-air-adds-seoul-chiang-mai-service-from-late-nov-2019/|title=T'Way Air adds Seoul – Chiang Mai service from late-Nov 2019|website=Routesonline|date=7 October 2019}}</ref> |- |Oʻzbekiston||[[Toshkent]]||[[Toshkent xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|<ref>{{cite news |last1=Liu |first1=Jim |title=T'way Air Schedules Seoul – Tashkent mid-2Q25 Launch |url=https://www.aeroroutes.com/eng/250331-twns25tas |access-date=31 March 2025 |work=AeroRoutes |date=31 March 2025 |language=en-CA}}</ref> |- |rowspan="4"|Vietnam||[[Danang]]||[[Danang xalqaro aeroporti]]||align=center| ||align=center|<ref>{{cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/267358/tway-airlines-adds-da-nang-service-from-july-2016/|title=T'Way Airlines Adds Da Nang Service from July 2016|publisher=Routesonline|date=8 June 2016}}</ref> |- |[[Xanoy]]||Noi Bai xalqaro aeroporti||align=center| ||align=center| |- |[[Xoshimin]]||Tan Son Nhat xalqaro aeroporti||align=center| ||align=center|<ref>{{cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/251698/tway-airlines-to-start-seoul-ho-chi-minh-service-from-late-dec-2015/|title=T'Way Airlines to Start Seoul – Ho Chi Minh Service from late-Dec 2015|publisher=Routesonline|date=30 October 2015}}</ref> |- |[[Nha Trang]]||Cam Ranh xalqaro aeroporti||align=center| ||align=center|<ref>{{cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/284349/tway-air-adds-daegu-cam-ranhnha-trang-service-from-may-2019/|title=T'Way Air adds Daegu – Cam Ranh/Nha Trang service from May 2019|publisher=Routesonline|date=15 May 2019}}</ref> |} === Kodshering bitimlari === Tʼway Air quyidagi aviakompaniyalar bilan kodshering bitimlariga ega: * Eastar Jet<ref>{{cite press release|url=https://www.twayair.com/app/company/NEWS/retrieve/27|title=티웨이항공, 이스타항공과 국내 LCC최초 공동운항|trans-title=T'way Air, signs codeshare agreement with Eastar Jet, first in Korean LCC|publisher=T'way Air|date=10 April 2013}}</ref> * Tigerair Taiwan<ref>{{cite press release|url=https://www.twayair.com/app/company/NEWS/retrieve/2219|title=부산-타이베이도 편리하게! 티웨이항공, 타이거에어 타이완과 공동운항|trans-title=Easy to take Busan-Taipei! T'way Air, codesharing with Tigerair Taiwan|publisher=T'way Air|date=22 March 2018}}</ref> Tʼway Air quyidagi aviakompaniyalar bilan interlayn bitimlariga ega: * Virgin Australia<ref>{{cite press release|url=https://www.twayair.com/app/company/NEWS/retrieve/3824|title=티웨이항공, VA와 인터라인 통해 호주 이원구간 여행 편의 확대! 호주 항공사 버진 오스트레일리아 인터라인 시행!|trans-title=T'way Air expands travel convenience between Australia's two-way routes through interline with VA! Australian airline Virgin Australia Interline is implemented!|publisher=T'way Air|date=11 March 2024}}</ref> == Aviaparki == === Hozirgi holati === 2025-yil iyun holatiga koʻra, Tʼway Air quyidagi samolyotlarni ekspluatatsiya qilmoqda<ref>{{cite web |title=Aircraft information |url=https://www.twayair.com/app/serviceInfo/contents/1322 |website=T'Way Air |language=ko}}</ref><ref>{{cite web|url=http://atis.koca.go.kr/ATIS/aircraft/forwardPage.do?pageUrl=aircraftRegStat01|title=항공기 등록현황|language=Korean|website=Ministry of Land, Infrastructure and Transport of the Republic of Korea}}</ref>: {| class="wikitable" style="border-collapse:collapse;text-align:center;margin:auto;" |+ Tʼway aviaparki |- !rowspan="2"|Samolyot turi !rowspan="2"|Ekspluatatsiyada !rowspan="2"|Soni !colspan="5"|Yoʻlovchilar soni !rowspan="2"|Eslatmalar |- !<abbr title="1-klass">F</abbr> !<abbr title="Biznes klass">C</abbr> !<abbr title="Premium">W</abbr> !<abbr title="Ekonom klass">Y</abbr> !Jami |- |rowspan="2"|Airbus A330-200 |rowspan="2"|6 |rowspan="2"|– |rowspan="2"|– |rowspan="2"|18 |rowspan="2"|– |228 |246 |rowspan="2"|[[Korean Air]]dan lizingga olingan<ref name="koreanlease">{{cite news |date=6 May 2024 |title=티웨이 유럽취항 준비한창…내달 대한항공서 임대한 항공기 투입 |trans-title=T'way is ready for Europe...Introduction of aircraft leased by the Korean Air next month |url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20240503131700003?input=1195m |publisher=Yonhap News Agency}}</ref>. |- |242 |260 |- |rowspan="2"|Airbus A330-300 |rowspan="2"|4<ref>{{cite news|url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20201221002400320?section=search|title=T'way Air to adopt 3 A330-300 jets next year|website=Yonhap News Agency|date=21 December 2020}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20210420000859|title=T'way Air finalizes lease deal to introduce midsize jetliners early next year|website=The Korea Herald|date=21 April 2021}}</ref> |rowspan="2"|1 |rowspan="2"|– |rowspan="2"|12 |rowspan="2"|– |335 |347 |rowspan="2"| |- |365 |377 |- |Airbus A330-900 |– |5<ref name=twayneo/> |colspan="5"|<abbr title="Eʼlon qilinadi">TBA</abbr> |2026-yilda yetkazib beriladi<ref name=twayneo>{{cite news|url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20240926057700003?input=1195m|title=티웨이항공, 국적사 최초 신형 항공기 'A330-900 네오' 도입|trans-title=T'way Air, ordered Airbus A330-900neo for the first airline in Korea|website=Yonhap News Agency|date=26 September 2024}}</ref>. |- |Boeing 737-800 |26 |– |– |– |– |189 |189 | |- |Boeing 737 MAX 8 |4 |4 |– |– |– |189 |189 |2022-yilda yetkazib berilgan<ref>{{cite news|url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/122865-south-koreas-tway-air-takes-first-b737-max-8|title=South Korea's T'way Air takes first B737 MAX 8|website=Ch-Aviation|date=27 December 2022}}</ref>. |- |rowspan="2"|[[Boeing 777|Boeing 777-300ER]] |rowspan="2"|2 |rowspan="2"|– |6 |53 |34 |201 |294 |rowspan="2"|[[Korean Air]]dan lizingga olingan.<br />Avvalgi Cathay Pacificning <!-- Some sources incorrectly state these are ex-Korean Air aircraft; that is not the case. --> samolyoti Yevropa yoʻnalishlarida foydalaniladi. |- |– |40 |32 |296 |368 |- !Jami !42 !10 ! colspan="6" | |} === Avvalgi holati === Tʼway Air va uning ajdodi Hansung Airlines oʻtmishda quyidagi samolyotlardan foydalangan<ref>{{cite web|url=http://atis.koca.go.kr/ATIS/aircraft/forwardPage.do;jsessionid=AC6C49037307F413D9D392032DBE5C52?pageUrl=aircraftRegStat08|title=연도별 도입 현황|language=Korean|publisher=Ministry of Land, Infrastructure ad Transport}}</ref><ref>{{cite web|url=http://atis.koca.go.kr/ATIS/aircraft/forwardPage.do?pageUrl=aircraftRegStat09|title=연도별 말소 현황|language=Korean|publisher=Ministry of Land, Infrastructure ad Transport}}</ref>: {| class="wikitable" style="border-collapse:collapse;text-align:center;margin:auto;" |+ Tʼway Airning avvalgi aviaparki |- !Samolyot turi !Jami !Olib kelingan yili !Foydalanishidan olingan yili !Eslatmalar |- |[[ATR 72-200]] |4 |2006 |2008 | |} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{commons category|T'way Airlines}} * {{Official website|http://www.twayair.com//|Rasmiy veb-sayti}} {{in lang|en|ko|zh}} {{Janubiy Koreya aviakompaniyalari}} [[Turkum:Janubiy Koreya aviakompaniyalari]] [[Turkum:Seul]] e00headbpwngoc3jyvdhsbfvgquqzqk 0 1249407 6221611 5877366 2026-08-01T03:03:45Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221611 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | name = Urumchi Tyanshan xalqaro aeroporti | nativename-a = {{lang|zh-cn|{{nobold|乌鲁木齐天山国际机场}}}}<br />{{nobold|{{lang|ug|ئۈرۈمچى تىيانشان‎ خەلقئارا ئايروپورتى‎‎}}}} | image2 = 乌鲁木齐天山国际机场航站楼 Terminal of Urumqi Tianshan International Airport.jpg | caption2 = 4-terminalning koʻrinishi, 2025-yil | IATA = URC | ICAO = ZWWW | image_map = | image_map_caption = CAAC airport chart | coordinates = {{coord|43|54|26|N|87|28|27|E|display=inline,title}} |latd=43|latm=54|lats=26|latNS=N|longd=87|longm=28|longs=27|longEW=E | pushpin_map = Xitoy | pushpin_label = '''URC'''/ZWWW | pushpin_map_caption = Aeroportning Xitoy xaritasidagi joylashuvi | type = Fuqarolik | owner = | operator = Xinjiang Airport Group Co. Ltd. | city-served = [[Urumchi]] | location = Divopu, Xinshi, [[Urumchi]], [[Shinjon-Uygʻur muxtor rayoni|Shinjon]], [[Xitoy]] | opened = 1973-yil | hub = {{ubl|class=nowrap | [[China Southern Airlines]] | [[Urumqi Air]]}} | focus_city = Hainan Airlines | metric-elev = yes | elevation-m = 648 | website = {{URL|www.xjairport.com}} | metric-rwy = yes | r1-number = 07/25 | r1-length-m = 3,600 | r1-surface = Beton | stat-year = 2023<ref>{{cite web|url=https://www.caac.gov.cn/XXGK/XXGK/TJSJ/202403/P020241227527614591507.xlsx |title=2023年民航机场吞吐量排名|language=zh|format=XLS|access-date=2025-01-20}}</ref> | stat1-header = Yoʻlovchilar soni | stat1-data = 25,088,961 | stat2-header = Parvozlar soni | stat2-data = 176,801 | stat3-header = Yuk (metr tonna) | stat3-data = 155,133.0 | footnotes = Manba: [[DAFIF]]<ref name="WAD">{{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20110806074850/http://www.worldaerodata.com/wad.cgi?airport=ZWWW Airport information for ZWWW]}} from [[DAFIF]] (effective October 2006)</ref><ref name="GCM">{{GCM|URC|source=DAFIF}}</ref> }} '''Urumchi Tyanshan xalqaro aeroporti''' ({{lang-zh|乌鲁木齐天山国际机场}}, {{lang-ug|ئۈرۈمچى تىيانشان‎ خەلقئارا ئايروپورتى‎‎|Ürümchi Tianshan Xelqara Ayroporti}}) {{airport codes|URC|ZWWW}} – Shimoli-gʻarbiy [[Xitoy]]ning [[Shinjon-Uygʻur muxtor rayoni]] maʼmuriy markazi [[Urumchi]] shahriga xizmat koʻrsatuvchi xalqaro aeroport<ref name=name2025>{{cite web|url=https://www.xinjiang.gov.cn/xinjiang/dzdt/202503/5de7cdd487264add8957044b74632d28.shtml|title=定了！"乌鲁木齐天山国际机场"正式获批}}</ref>. Urumchi markazidan {{convert|16|km||abbr=on}} shimoli-gʻarbda, Xinshi tumanining Divopu shaharchasida joylashgan. [[China Southern Airlines]] uchun aviahab va Hainan Airlines uchun ikkilamchi havo tuguni markazi sifatida, bu aeroport 2018-yilda 23 027 788 nafar yoʻlovchiga xizmat koʻrsatgan va yoʻlovchi tashish hajmi boʻyicha Xitoyda 19-oʻrinni egallagan<ref>{{cite web|url=http://www.caac.gov.cn/XXGK/XXGK/TJSJ/201803/t20180307_55600.html|title=2017年民航机场生产统计公报|website=www.caac.gov.cn|access-date=6 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20150823011202/http://www.caac.gov.cn/XXGK/XXGK/TJSJ/201803/t20180307_55600.html|archive-date=23 August 2015|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref>. == Tarixi == Urumchi aeroporti 1973-yil xorijiy yoʻlovchilar uchun ochilgan<ref name="Wu Fuhuan, Guo Taishan 2008">{{cite book|author1=Wu Fuhuan|author2=Guo Taishan|title=Xinjiang 30 Years of Reform and Opening-up Overview|url=https://books.google.com/books?id=nNlKAQAAIAAJ| year=2008|publisher=[[Xinjiang People's Publishing House]]|isbn=978-7-228-11641-6}}</ref> hamda Yevropa va gʻarbiy Osiyo oʻrtasidagi reyslar uchun favqulodda qoʻnish maydoni sifatida ishlatilgan. 2025-yil mart oyida ''Urumchi Divopu xalqaro aeroporti'' nomi ''Urumchi Tyanshan xalqaro aeroportiga'' oʻzgartirilgan<ref>https://www.thepaper.cn/newsDetail_forward_30458000</ref><ref name=name2025 />. == Infratuzilmasi == Aeroport {{convert|484|ha}} maydonni egallaydi. Yangi qurilgan uchish-qoʻnish yoʻlagi {{convert|3600|m|abbr=on}} uzunlikda. Aeroport [[Boeing 747]] kabi yirik samolyotlarni qoʻndira oladi. {{convert|110000|m2|abbr=on}} maydonli perron 30 dan ortiq samolyotni qabul qila oladi{{manba kerak}} === Uchish-qoʻnish yoʻlaklari === * Birinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi (07/25): 1994-yilda kengaytirish loyihasi doirasida qurilgan, parvoz zonasi darajasi 4E, uzunligi {{Convert|3600|m|4=0|sp=us}}, eni {{Convert|45|m|4=0|sp=us}}, PCN qiymati 74, balandligi 648 metr, II-toifa aniqlikdagi yondashuv tizimiga ega. * Ikkinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi (???): qurilmoqda, mavjud uchish-qoʻnish yoʻlagining shimolida joylashgan, parvoz zonasi darajasi 4F, uzunligi {{Convert|3600|m|4=0|sp=us}}, eni {{Convert|60|m|4=0|sp=us}}. * Uchinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi (???): qurilmoqda, mavjud uchish-qoʻnish yoʻlagining shimolida joylashgan, parvoz zonasi darajasi 4F, uzunligi {{Convert|3200|m|4=0|sp=us}}, eni {{Convert|60|m|4=0|sp=us}}. === Terminallari === ==== 1-terminal (yopilgan) ==== Dastlabki terminal 1974-yilda ochilgan. 2011-yil 23-apreldan 2013-yil 30-avgustgacha taʼmirlash ishlari uchun yopilgan<ref>{{Cite web|url=http://news.sina.com.cn/c/2014-02-18/153729500372.shtml |script-title=zh:乌鲁木齐地窝堡国际机场T1航站楼2014年4月将重新启用|access-date=2017-05-10|author=[[Tianshannet|Tianshan Net]] ({{lang|zh-hans|天山网}}) |date=2014-02-18}}</ref>. 2014-yil 1-aprelda faoliyatini qayta boshlagan<ref>{{Cite web|url=http://news.sina.com.cn/c/2014-04-01/020629835589.shtml |script-title=zh:乌鲁木齐国际机场T1航站楼启用 7家航空公司在此运营|access-date=2017-05-10 |author={{lang|zh-hans|亚心网}} |date=2014-04-01}}</ref>. T1 terminali rekonstruksiya qilingach, 6 ta xavfsizlik tekshiruv yoʻlagi, 19 ta roʻyxatdan oʻtkazish peshtaxtasiga ega boʻlgan, soatiga 700 yoʻlovchiga xizmat koʻrsatish quvvatiga ega boʻlgan<ref>{{Cite web|url=http://w.wlmqwb.com/2014/february/691b9587.html|script-title=zh:国际机场T1航站楼4月“复出”|access-date=2017-05-10|sarlavha=arxiv nusxasi|arxivsana=2020-04-19|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200419094327/http://w.wlmqwb.com/2014/february/691b9587.html}}</ref> . Bu terminal asosan Shinjon viloyati ichida amalga oshiriladigan reyslar va arzon narxli aviatashuvchilar uchun moʻljallangan boʻlib, Tianjin Airlines, Capital Aviation, Spring Airlines, Yunnan Xiangpeng Airlines, China United Airlines, Okay Airways, [[Ryanair]]<ref>{{Cite web |last=patrick01 |date=2024-12-19 |title=Ryanair URC Terminal, Ürümqi Diwopu International Airport |url=https://allairportsoffices.com/ryanair-urc-terminal-urumqi-diwopu-international-airport/ |access-date=2024-12-20 |website=Listing of all Airlines Offices Get every answers here |language=en-US |arxivsana=2024-12-20 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241220063112/https://allairportsoffices.com/ryanair-urc-terminal-urumqi-diwopu-international-airport/ }}</ref> va Western Airlines<ref>{{Cite web|url=http://news.sina.com.cn/c/2014-04-01/020629835589.shtml |script-title=zh:乌鲁木齐国际机场T1航站楼启用 7家航空公司在此运营|access-date=2017-05-10|author={{lang|zh-hans|亚心网}} |date=2014-04-01}}</ref> tomonidan foydalanilgan. ==== 2-terminal (yopilgan) ==== Ushbu terminal qurilishi 1994-yil aprelda boshlangan, 2001-yil dekabrda davlat qabulidan oʻtgan va 2002-yil 12-mayda ochilgan. 2010-yil 10-iyulda taʼmirlash ishlari uchun yopilgan, va 2011-yil 16-aprelda qayta ishga tushirilgan<ref>{{Cite web|url=http://news.ifeng.com/mil/air/hkxw/detail_2011_03/29/5438840_0.shtml|title=乌鲁木齐机场T2航站楼4月16日重新投入使用|access-date=2017-05-10|author=民航资源网|date=2011-03-29}}</ref>. Shinjon viloyatidan tashqaridagi koʻpgina mahalliy reyslarga xizmat koʻrsatgan, bundan China Southern, Xiamen va Chongqing Airlines reyslari mustasno. {{Gallery |title=2-terminal galereyasi |width=140 | height=130 |File:Waiting hall of ZWWW T2 (20230922125210).jpg|Kutish zali |File:20231217 Arrival tunnel of URC T2.jpg|Kelish yoʻlagi |File:Waiting hall of ZWWW T2 (20230922131502).jpg|3-terminal tomonidagi kutish zali |File:Urumqi airport.jpg|2-terminalning tashqi koʻrinishi }} ==== 3-terminal (yopilgan) ==== 3-terminal binosi qurilishi eski terminal binosining gʻarbiy qismida 2007-yil aprelda boshlangan va qiymati 2,8 milliard yuan (350 million AQSh dollari) boʻlgan. Bu Divopu aeroportining 2007-yildagi yillik 5,13 million yoʻlovchi sigʻimini uch baravardan ortiq oshirib, 16,35 million yoʻlovchiga yetkazdi. Terminal, shuningdek, yillik 275 000 tonna yuk va 155 000 ta samolyotga xizmat koʻrsatish imkoniyatiga ega. 3-terminal 22 ta qoʻshimcha teletrap va 106 000 kv metrga yaqin yangi terminal maydonini oʻz ichiga oladi<ref name="peopledaily">{{cite news|url=http://english.peopledaily.com.cn/200704/19/eng20070419_368000.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20100215141016/http://english.peopledaily.com.cn/200704/19/eng20070419_368000.html|title=Urumqi airport expansion to triple passenger capacity|url-status=dead|date=April 19, 2007|archive-date=2010-02-15|work=[[People's Daily]]}}</ref>. Terminal 2009-yilda ochilgan. {{Gallery |title=3-terminal galereyasi |width=140 | height=130 |File:Exterior of ZWWW T3 (20230922114514).jpg|3-terminalning tashqi koʻrinishi |File:Check-in zone B of ZWWW T3 (20230922115042).jpg|B roʻyxatdan oʻtish zonasi |File:Check-in zone C of ZWWW T3 (20230922115330).jpg|C roʻyxatdan oʻtish zonasi |File:Boarding gate 28 of ZWWW T3 (20230922124103).jpg|Parvoz darvozasi }} ==== 4-terminal (Shimoliy terminal) ==== 2017-yilda boshlangan kengaytirish loyihasi doirasida yangi terminal binosi qurilmoqda, u deyarli 400 000 kvadrat metr maydonni egallaydi va 177 ta parvoz darvozasi hamda mavjud yoʻlaklar shimolida yana ikkita qoʻshimcha uchish-qoʻnish yoʻlagiga ega boʻladi<ref>{{Cite web|url=http://news.163.com/air/16/0804/16/BTKU148700014P42.html|title=乌鲁木齐机场将建T4航站楼 面积40万平方米|access-date=2017-05-10|author=网易航空|date=2016-08-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://m.precast.com.cn/index.php/Home/Zl/ct/id/18838|title=新疆最大的单体建筑施工项目——乌鲁木齐机场T4航站楼"钢屋盖"整体提升|access-date=2024-06-08|author=中建三局|arxivsana=2024-07-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20240708183422/http://m.precast.com.cn/index.php/Home/Zl/ct/id/18838}}</ref>. 2025-yil 17-aprelda Shimoliy terminal rasmiy ravishda ochildi. Yangi T4 ochilganidan soʻng, oldingi uchta terminal [[Bir makon bir yoʻl tashabbusi]] doirasida yuk tashish punktlariga aylantiriladi. {{Gallery |width=140 | height=130 |File:URC North Terminal Exterior.jpg|URC Shimoliy terminal |File:URC North Terminal Concourse.jpg|Shimoliy terminalning uchib ketish zali |File:URC North Terminal Arrival Hall.jpg|Shimoliy terminalning uchib kelish zali |File:URC North Terminal Airside.jpg|Shimoliy terminal parvoz zonasi }} == Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar == === Yoʻlovchi tashish === <!-- Please use independent sources. The airport and the airline itself are not independent sources. --> {{Aeroport-yoʻnalishlar | 9 Air, {{CHN}} | [[Guanchjou Baiyun xalqaro aeroporti|Guanchjou]], {{Flagicon|China}}Jiayuguan<ref>{{Cite web |title=换季上新！2024年夏秋航季新开航线 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/Mz3zy-OIaD75zfe8pVyf7A |access-date=14 May 2024}}</ref> <!-- --> | [[Air Astana]] | [[Olmaota xalqaro aeroporti|Olmaota]] <!-- --> | [[Air China]] | {{Flagicon|China}}Aksu, [[Guanchjou Baiyun xalqaro aeroporti|Guanchjou]], [[Sheremetyevo (aeroport)|Moskva–Sheremetyevo]]<ref>{{cite news |title=Air China Schedules Urumqi – Moscow Sep 2024 Launch|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240816-casep24urcsvo|work=Aeroroutes|accessdate=16 August 2024}}</ref>, [[Pekin Poytaxt xalqaro aeroporti|Pekin–Poytaxt]], [[Qashqar Laining xalqaro aeroporti|Qashqar]], [[Toshkent xalqaro aeroporti|Toshkent]]<ref name="CA_CentAsia_NS25">{{cite news |last1=Liu |first1=Jim |title=Air China Files Central Asia Network Expansion From July 2025 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/250623-cajul25ca |access-date=23 June 2025 |work=AeroRoutes |date=23 June 2025 |language=en-CA}}</ref>, [[Tbilisi xalqaro aeroporti|Tbilisi]]<ref>{{cite web |title=Air China Begins Urumqi – Tbilisi Service From mid-Dec 2024 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/241127-cadec24tbs |website=Aeroroutes |access-date=27 November 2024}}</ref>, {{Flagicon|China}}Tyantszin, {{Flagicon|China}}Uxan, [[Xanchjou Syaoshan xalqaro aeroporti|Xanchjou]], {{Flagicon|China}}Xining, {{Flagicon|China}}Xoʻtan, {{Flagicon|China}}Yuncheng, [[Gʻulja aeroporti|Gʻulja]], [[Shanxay Pudong xalqaro aeroporti|Shanxay–Pudong]], {{Flagicon|China}}Chendu–Shuangliu, [[Chendu Tianfu xalqaro aeroporti|Chendu–Tianfu]], {{Flagicon|China}}Chunsin <br />'''Haj:''' [[Qirol Abdulaziz xalqaro aeroporti|Jidda]], [[Shahzoda Muhammad bin Abdulaziz xalqaro aeroporti|Madina]] <!-- --> | [[Ariana Afghan Airlines]] | '''Mavsumiy:''' [[Kobul xalqaro aeroporti|Kobul]] <!-- --> | Beijing Capital Airlines | {{Flagicon|China}}Nankin<ref>{{Cite web |title=今天起，石家庄机场执行夏航季航班计划！ |url=https://mp.weixin.qq.com/s/FWxSLztFhW1eBxigYeFtfw |access-date=11 August 2024}}</ref>, [[Pekin Dasin xalqaro aeroporti|Pekin–Dasin]], [[Xanchjou Syaoshan xalqaro aeroporti|Xanchjou]], {{Flagicon|China}}Xiamen, {{Flagicon|China}}Shijiazhuang<ref name=SJW_S25>{{Cite web |title=‌石家庄机场2025夏秋航季时刻表出炉，航班焕新 随心所“飞” |url=https://mp.weixin.qq.com/s/9FNL7BvbaH8AgKaHgj2A5Q |access-date=21 April 2025}}</ref>, {{Flagicon|China}}Chenjou <!-- --> | [[Belavia]] | [[Minsk milliy aeroporti|Minsk]]<ref>{{cite web |title=Belavia Schedules China Launch in mid-Dec 2024 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/241031-b2nw24urc |website=Aeroroutes |access-date=31 October 2024}}</ref> <!-- --> | Cathay Pacific, {{HKG}} | [[Hong Kong xalqaro aeroporti|Hong Kong]]<ref>{{cite web |url=https://www.aeroroutes.com/eng/250307-cxns25urc|title=Cathay Pacific Adds Urumqi Service in 2Q25|website=Aeroroutes|date=7 March 2025}}</ref> <!-- --> | Chengdu Airlines, {{CHN}} | [[Qashqar Laining xalqaro aeroporti|Qashqar]]<ref>{{Cite web |title=新航季 {{!}} 成都航空夏秋航季全新开启 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/cluMTRvCqq5ZvHnpxuyBSw |access-date=18 June 2024}}</ref>, {{Flagicon|China}}Chendu–Shuangliu<ref>{{Cite web |title=冬春航季今启航 {{!}} 成都航空32条新航线陆续首航，150元新疆区域"无限飞"！|url=https://mp.weixin.qq.com/s/DsXB2wWnoLHUiQHADmWs0Q |access-date=30 November 2023}}</ref> <!-- --> | [[China Eastern Airlines]] | [[Guanchjou Baiyun xalqaro aeroporti|Guanchjou]], {{Flagicon|China}}Kunmin, {{Flagicon|China}}Nankin, [[Pekin Dasin xalqaro aeroporti|Pekin–Dasin]], [[Qashqar Laining xalqaro aeroporti|Qashqar]], [[Sian Syanyan xalqaro aeroporti|Sian]], {{Flagicon|China}}Tayyuan, {{Flagicon|China}}Uxan, {{Flagicon|China}}Wuxi, [[Xanchjou Syaoshan xalqaro aeroporti|Xanchjou]], {{Flagicon|China}}Xefey, {{Flagicon|China}}Shanxay–Hongqiao, [[Shanxay Pudong xalqaro aeroporti|Shanxay–Pudong]] <!-- --> | China Express Airlines | {{Flagicon|China}}Chunsin <!-- --> | {{nowrap|[[China Southern Airlines]]}} | {{Flagicon|China}}Aksu, [[Ashxobod xalqaro aeroporti|Ashxobod]], [[Haydar Aliyev xalqaro aeroporti|Boku]]<ref name="CXtoTSEandGYD" />, [[Manas xalqaro aeroporti|Bishkek]], {{Flagicon|China}}Bole, {{Flagicon|China}}Dalian, [[Dushanbe xalqaro aeroporti|Dushanbe]], {{Flagicon|China}}Fuyun, {{Flagicon|China}}Fuchjou, [[Guanchjou Baiyun xalqaro aeroporti|Guanchjou]], {{Flagicon|China}}Guyyan, [[Hong Kong xalqaro aeroporti|Hong Kong]]<ref name="Hong Kong">{{cite web |title=Hong Kong Airlines Adds Urumqi Service From late-June 2024 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/240213-hxns24urc |website=Aeroroutes |access-date=13 February 2024}}</ref>, [[Islomobod xalqaro aeroporti|Islomobod]], [[Istanbul aeroporti|Istanbul]]<ref>{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/240729-czaug24urcist|title=CHINA SOUTHERN RESUMES URUMQI – ISTANBUL ROUTE IN AUG 2024|work=Aeroroutes|accessdate=29 July 2024}}</ref>, {{Flagicon|China}}Kanas, {{Flagicon|China}}Korla, [[Kuala Lumpur xalqaro aeroporti|Kuala Lumpur–Xalqaro]]<ref>{{cite web|title=China Southern Airlines to open up Urumqi-Guangzhou-Kuala Lumpur route|url=https://www.newsgd.com/node_99363c4f3b/fd0f1592e0.shtml}}</ref>, {{Flagicon|China}}Kunmin, {{Flagicon|China}}Kuchar, {{Flagicon|China}}Lanchjou, [[Sheremetyevo (aeroport)|Moskva–Sheremetyevo]]<ref>{{cite news |last1=Liu |first1=Jim |title=China Southern 3Q25 Urumqi – Moscow Service Increases |url=https://www.aeroroutes.com/eng/250404-cz3q25svo |access-date=6 April 2025 |work=AeroRoutes |date=4 April 2025 |language=en-CA}}</ref>, {{Flagicon|China}}Nankin, {{Flagicon|China}}Nannin, {{Flagicon|China}}Nanyang, [[Olmaota xalqaro aeroporti|Olmaota]]<ref name="CZ_Central_Asia_NS25">{{cite news |last1=Liu |first1=Jim |title=China Southern Adds Guangzhou – Central Asia Service From late-June 2025 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/250526-czns25as |access-date=26 May 2025 |work=AeroRoutes |date=26 May 2025 |language=en-CA}}</ref>, {{Flagicon|China}}Oltoy, [[Nursulton Nazarboyev xalqaro aeroporti|Ostona]]<ref name="CXtoTSEandGYD">{{cite news |title=China Southern Resumes 737 MAX Urumqi International Service From Nov 2023 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/231110-cznw23urc |access-date=10 November 2023 |work=AeroRoutes |date=10 November 2023 |language=en-CA}}</ref>, [[Pekin Dasin xalqaro aeroporti|Pekin–Dasin]], [[Qashqar Laining xalqaro aeroporti|Qashqar]], {{Flagicon|China}}Qoramoy, [[Sanya Feniks xalqaro aeroporti|Sanya]], [[Sian Syanyan xalqaro aeroporti|Sian]], {{Flagicon|China}}Sindao, {{Flagicon|China}}Szinan, {{Flagicon|China}}Tayyuan<ref name=ZUH_S25>{{Cite web |title=‌航班换季 ▏叮咚！珠海机场2025年夏航季航班时刻表来啦，快看看有没有您的心动城市！ |url=https://mp.weixin.qq.com/s/6lnR_5RIfmTRXrRNe43M6A |access-date=10 April 2025}}</ref>, {{Flagicon|China}}Tacheng, [[Tbilisi xalqaro aeroporti|Tbilisi]], [[Imom Xumayniy nomidagi Tehron xalqaro aeroporti|Tehron–Imom Xumayniy]], [[Toshkent xalqaro aeroporti|Toshkent]], {{Flagicon|China}}Toshqoʻrgʻon, {{Flagicon|China}}Tyantszin, {{Flagicon|China}}Tumxuk, {{Flagicon|China}}Wenzhou, {{Flagicon|China}}Uxan, [[Xanchjou Syaoshan xalqaro aeroporti|Xanchjou]], {{Flagicon|China}}Xaykou, {{Flagicon|China}}Xefey, {{Flagicon|China}}Xiamen, {{Flagicon|China}}Xuxxoto, {{Flagicon|China}}Xoʻtan, [[Zvartnots xalqaro aeroporti|Yerevan]]<ref>{{cite news |last1=Liu |first1=Jim |title=China Southern Adds Yerevan Service From Sep 2024 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/240708-czsep24evn |access-date=8 July 2024 |work=AeroRoutes |date=8 July 2024 |language=en-CA}}</ref>, {{Flagicon|China}}Yiwu, {{Flagicon|China}}Yutian, {{Flagicon|China}}Zhuhai, [[Gʻulja aeroporti|Gʻulja]], {{Flagicon|China}}Shache, {{Flagicon|China}}Shanxay–Hongqiao, [[Shanxay Pudong xalqaro aeroporti|Shanxay–Pudong]], {{Flagicon|China}}Shenyang, {{Flagicon|China}}Shenjen, {{Flagicon|China}}Shijiazhuang<ref name=SJW_S25/>, {{Flagicon|China}}Changchun, {{Flagicon|China}}Changsha, [[Chendu Tianfu xalqaro aeroporti|Chendu–Tianfu]]<ref>{{Cite web |title=航班换季即将开启 {{!}} 库尔勒管理分公司新增、加密、恢复多条航线 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/6wojSAdXuyuqHqUUQXoITw |access-date=30 September 2024}}</ref>, {{Flagicon|China}}Chenjou, {{Flagicon|China}}Chunsin <!-- --> | China United Airlines | [[Pekin Dasin xalqaro aeroporti|Pekin–Dasin]]<ref>{{Cite web |title=2024夏秋航季开启，航线速览！ |url=https://mp.weixin.qq.com/s/7yUTlRFmGbYxKGC8xasMxg |access-date=29 May 2024}}</ref> <!-- --> | Chongqing Airlines, {{CHN}} | {{Flagicon|China}}Chunsin <!-- --> | [[FlyArystan]] | [[Nursulton Nazarboyev xalqaro aeroporti|Ostona]]<ref>{{cite news |last1=Liu |first1=Jim |title=FlyArystan Resumes Astana – Urumqi in 2Q25 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/250224-fsns25urc |access-date=24 February 2025 |work=AeroRoutes |date=24 February 2025 |language=en-CA}}</ref> <!-- --> | GX Airlines, {{CHN}} | {{Flagicon|China}}Fuyang<ref name=FUGNW23>{{Cite web |title=阜阳机场2023年-2024年冬春季航班时刻表|url=https://mp.weixin.qq.com/s/4TloVAlZARFDkuTTm62i8A |access-date=7 December 2023}}</ref>, {{Flagicon|China}}Xaykou<ref name=FUGNW23/> <!-- --> | Hainan Airlines, {{CHN}} | [[Guanchjou Baiyun xalqaro aeroporti|Guanchjou]], {{Flagicon|China}}Kuchar, {{Flagicon|China}}Lanchjou, {{Flagicon|China}}Nankin, {{Flagicon|China}}Ningbo<ref>{{Cite web |title=新增湘西、巫山、仙女山、营口等航线！宁波机场航班换季时刻表出炉 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/SOVJw_PPZ-sEhrn_sDA0_g |access-date=23 January 2024}}</ref>, [[Pekin Poytaxt xalqaro aeroporti|Pekin–Poytaxt]], [[Qashqar Laining xalqaro aeroporti|Qashqar]], [[Sanya Feniks xalqaro aeroporti|Sanya]], [[Sian Syanyan xalqaro aeroporti|Sian]], {{Flagicon|China}}Szinan, {{Flagicon|China}}Tayyuan, {{Flagicon|China}}Wenzhou, {{Flagicon|China}}Uxan, [[Xanchjou Syaoshan xalqaro aeroporti|Xanchjou]], {{Flagicon|China}}Xaykou, {{Flagicon|China}}Xiamen, {{Flagicon|China}}Xuxxoto, {{Flagicon|China}}Xoʻtan<ref>{{Cite web |title=民航局202324年冬春航季换季颁发、注销国内航线经营许可信息通告|url=http://www.caac.gov.cn/PHONE/XXGK_17/XXGK/TZTG/202310/t20231024_221819.html |access-date=26 October 2023}}</ref>, {{Flagicon|China}}Shanxay–Hongqiao, {{Flagicon|China}}Shenjen, {{Flagicon|China}}Shenyang, {{Flagicon|China}}Changsha, [[Chendu Tianfu xalqaro aeroporti|Chendu–Tianfu]], {{Flagicon|China}}Chendu–Shuangliu, {{Flagicon|China}}Chenjou, {{Flagicon|China}}Chunsin <!-- --> | Hebei Airlines, {{CHN}} | {{Flagicon|China}}Shijiazhuang <!-- --> | Hong Kong Airlines | [[Hong Kong xalqaro aeroporti|Hong Kong]]<ref name="Hong Kong"/> <!-- --> | Jiangxi Air, {{CHN}} | {{Flagicon|China}}Nanchan, [[Sian Syanyan xalqaro aeroporti|Sian]] <!-- --> | Juneyao Air, {{CHN}} | {{Flagicon|China}}Shanxay–Hongqiao, [[Shanxay Pudong xalqaro aeroporti|Shanxay–Pudong]] <!-- --> | [[Korean Air]] |'''Mavsumiy:''' [[Inchxon aeroporti|Seul–Inchxon]] <!-- --> | [[Loong Air]] | {{Flagicon|China}}Inchuan, [[Xanchjou Syaoshan xalqaro aeroporti|Xanchjou]], {{Flagicon|China}}Xuzhou<ref>{{Cite web |title=徐州机场2023年冬航季航班时刻表 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/TfQuMjUPPpViwOAcS39RFw |access-date=12 November 2023}}</ref> <!-- --> | [[Lucky Air]] | {{Flagicon|China}}Kunmin, {{Flagicon|China}}Ngari–Gunsa, [[Qashqar Laining xalqaro aeroporti|Qashqar]], [[Chendu Tianfu xalqaro aeroporti|Chendu–Tianfu]], {{Flagicon|China}}Chenjou<ref>{{Cite web |title=新航季新出发 {{!}} 夏航季温暖来临 百条航线可选 去浪趁现在 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/3r01WlZz2cfL5MlPbgFIdg |access-date=2 June 2024}}</ref> <!-- --> | Okay Airways, {{CHN}} | {{Flagicon|China}}Inchuan<ref name=INCNS24/>, [[Sian Syanyan xalqaro aeroporti|Sian]], {{Flagicon|China}}Tyantszin<ref name=INCNS24>{{Cite web |title=宁夏机场公司2024年夏航季航班时刻表重磅发布~ |url=https://mp.weixin.qq.com/s/nMCKZ-RxsunJBQCFrXDoSA |access-date=23 August 2024}}</ref>, {{Flagicon|China}}Changsha <!-- --> | Qingdao Airlines, {{CHN}} | {{Flagicon|China}}Lanchjou, {{Flagicon|China}}Sindao <!-- --> | [[SCAT Airlines]] | [[Chimkent xalqaro aeroporti|Chimkent]]<ref>{{cite news |last1=Liu |first1=Jim |title=SCAT Airlines Adds Shymkent – Urumqi in late-May 2025 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/250305-dvns25urc |access-date=5 March 2025 |work=AeroRoutes |date=5 March 2025 |language=en-CA}}</ref> <!-- --> | Shandong Airlines, {{CHN}} | {{Flagicon|China}}Aksu, [[Suvarnabhumi|Bangkok–Suvarnabhumi]], {{Flagicon|China}}Fuchjou, {{Flagicon|China}}Inchuan, {{Flagicon|China}}Kunmin, {{Flagicon|China}}Lanchjou, {{Flagicon|China}}Nankin, [[Kansay xalqaro aeroporti|Osaka–Kansay]], [[Qashqar Laining xalqaro aeroporti|Qashqar]], {{Flagicon|China}}Sindao, {{Flagicon|China}}Szinan, {{Flagicon|China}}Tayyuan, [[Xanchjou Syaoshan xalqaro aeroporti|Xanchjou]], {{Flagicon|China}}Xoʻtan, {{Flagicon|China}}Xiamen, <!-- --> | Shanghai Airlines | {{Flagicon|China}}Xoʻtan, {{Flagicon|China}}Shanxay–Hongqiao, [[Shanxay Pudong xalqaro aeroporti|Shanxay–Pudong]], [[Chendu Tianfu xalqaro aeroporti|Chendu–Tianfu]]<ref>{{Cite web |title=东航川渝冬春航班计划 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/Meiv2QIKfRPJnm4z-5yHXQ |access-date=5 December 2024}}</ref>, {{Flagicon|China}}Chenjou <!-- --> | Shenzhen Airlines, {{CHN}} | {{Flagicon|China}}Korla, {{Flagicon|China}}Lanchjou, {{Flagicon|China}}Shenjen <!-- --> | Sichuan Airlines, {{CHN}} | {{Flagicon|China}}Guangyuan, {{Flagicon|China}}Jieyang, {{Flagicon|China}}Kunmin, {{Flagicon|China}}Lanchjou, {{Flagicon|China}}Lxasa, {{Flagicon|China}}Luzhou, {{Flagicon|China}}Mianyang, {{Flagicon|China}}Nannin, [[Pekin Poytaxt xalqaro aeroporti|Pekin–Poytaxt]], [[Qashqar Laining xalqaro aeroporti|Qashqar]], [[Sanya Feniks xalqaro aeroporti|Sanya]], [[Sian Syanyan xalqaro aeroporti|Sian]], [[Sidney aeroporti|Sidney]], [[Xanchjou Syaoshan xalqaro aeroporti|Xanchjou]], {{Flagicon|China}}Xining, {{Flagicon|China}}Yibin, [[Shanxay Pudong xalqaro aeroporti|Shanxay–Pudong]]<ref>{{Cite web |title=民航局2024年夏秋航季新增37条航线 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/xVgzzyOpbJidEXxxDN0bPg |access-date=5 July 2024}}</ref>, {{Flagicon|China}}Chendu–Shuangliu, [[Chendu Tianfu xalqaro aeroporti|Chendu–Tianfu]], {{Flagicon|China}}Chenjou, {{Flagicon|China}}Chunsin <!-- --> | [[Somon Air]] | [[Dushanbe xalqaro aeroporti|Dushanbe]], [[Xoʻjand aeroporti|Xoʻjand]]<ref>{{cite web |title=Somon Air Adds Khudzhand – Urumqi From May 2024 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/240508-szmay24urc |website=Aeroroutes |access-date=8 May 2024}}</ref> <!-- --> | Spring Airlines, {{CHN}} | {{Flagicon|China}}Lanchjou, {{Flagicon|China}}Ningbo, [[Sian Syanyan xalqaro aeroporti|Sian]], {{Flagicon|China}}Shanxay–Hongqiao, {{Flagicon|China}}Shijiazhuang, {{Flagicon|China}}Yangzhou <!-- --> | Suparna Airlines | {{Flagicon|China}}Linfen<ref name=Y8NS24>{{Cite web |title=航班换季 {{!}} 请领取您的飞行攻略 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/VdjK5YKy4VJmNDam_J6ilQ |access-date=9 May 2024}}</ref>, {{Flagicon|China}}Shenjen<ref name=Y8NS24/> <!-- --> | Tianjin Airlines, {{CHN}} | {{Flagicon|China}}Aksu, {{Flagicon|China}}Aral<ref name=GSNS24>{{Cite web |title=天津航空夏秋航季超前放送，换季航线，国际复航，更多精彩带您畅享新旅程 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/SKhWStFbZRtcVd-FU3SUVw |access-date=5 May 2024}}</ref>, {{Flagicon|China}}Bole, {{Flagicon|China}}Dunxuan<ref>{{Cite web |title=‌新增航线解锁！敦煌=哈密=库尔勒航线航班首航成功！ |url=https://mp.weixin.qq.com/s/7cknco3Jlbx47aU_9jRlFQ |access-date=5 April 2025}}</ref>, {{Flagicon|China}}Fuyun<ref name=GSNS24/>, {{Flagicon|China}}Guyyan<ref name=GSNS24/>, {{Flagicon|China}}Hami, {{Flagicon|China}}Hengyang<ref>{{Cite web |title=‌衡阳机场即将启动2025年夏秋航季航班执行计划 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/XbaofuLBKiZoMkQeM854oQ |access-date=7 May 2025}}</ref>, {{Flagicon|China}}Huizhou<ref>{{Cite web |title=‌惠州机场：天津航空换季首航 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/CkmDQ4XNGiB6UtUTgHXWXg |access-date=7 April 2025}}</ref>, {{Flagicon|China}}Inchuan<ref>{{Cite web |title=‌【航线动态】 夏航季航线航班时刻表重磅发布！3月30日，宁夏机场2025年夏航季航班正式换班 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/jXsODj08DiDVkDZFZ1PANQ |access-date=21 June 2025}}</ref>, {{Flagicon|China}}Korla, {{Flagicon|China}}Kuchar, {{Flagicon|China}}Lianyungang<ref>{{Cite web |title=‌今日起，连云港机场执行夏航季航班时刻 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/7xl4ClrGi-H4Jv9lt-fb_g |access-date=3 June 2025}}</ref>, {{Flagicon|China}}Nalati, {{Flagicon|China}}Ningbo<ref name=XNN_S25>{{Cite web |title=‌一图读懂2025年夏秋航季西宁机场航班时刻 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/FWxA9bxbYcGZl4D9vdmumg |access-date=29 June 2025}}</ref>, {{Flagicon|China}}Oltoy, [[Qashqar Laining xalqaro aeroporti|Qashqar]], {{Flagicon|China}}Ruoqiang<ref name=GSNS24/>, [[Sanya Feniks xalqaro aeroporti|Sanya]], [[Sian Syanyan xalqaro aeroporti|Sian]], {{Flagicon|China}}Sindao<ref>{{Cite web |title=天津航空换季航线超前预告来了，天津=郑州=悉尼国际航线3月24日重新启航 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/N6ugnr7Gzm-yXWA0wMlvaA |access-date=February 26, 2023}}</ref>, {{Flagicon|China}}Tacheng, {{Flagicon|China}}Tyantszin, {{Flagicon|China}}Wanzhou<ref>{{Cite web |title=‌正式执行！万州机场新增多条航线，直飞这些城市→ |url=https://mp.weixin.qq.com/s/wzBkDDGabrE9PqXaBCEcaQ |access-date=1 April 2025}}</ref>, {{Flagicon|China}}Uxan, [[Xanchjou Syaoshan xalqaro aeroporti|Xanchjou]], {{Flagicon|China}}Xiangyang<ref>{{Cite web |title=‌【时刻表发布】 襄阳机场2025年夏秋航季焕新升级！ |url=https://mp.weixin.qq.com/s/eNV6P1z1V4rjTFFGB02UHw |access-date=3 May 2025}}</ref>, {{Flagicon|China}}Xining<ref name=XNN_S25/>, {{Flagicon|China}}Xoʻtan, {{Flagicon|China}}Yancheng<ref name=GSNS24/>, {{Flagicon|China}}Yichang<ref name=YIH_S25/>, {{Flagicon|China}}Zhuhai<ref name=ZUH_S25/>, [[Gʻulja aeroporti|Gʻulja]], [[Shanxay Pudong xalqaro aeroporti|Shanxay–Pudong]]<ref name=YIH_S25>{{Cite web |title=‌加密优化北上广深，三峡机场新航季航线焕新起航 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/93cVYq9Xzm1m3pTGSr4qjQ |access-date=3 May 2025}}</ref>, {{Flagicon|China}}Shiyan<ref>{{Cite web |title=‌今日起，十堰武当山机场2025年夏秋航季航班正式执行 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/h1UP7BVRDBa4KXuMnWU0gA |access-date=3 May 2025}}</ref>, {{Flagicon|China}}Chenjou, {{Flagicon|China}}Changsha, [[Chendu Tianfu xalqaro aeroporti|Chendu–Tianfu]]<ref name=GSNS24/>, {{Flagicon|China}}Chunsin <!-- --> | Urumqi Air | [[Suvarnabhumi|Bangkok–Suvarnabhumi]], {{Flagicon|China}}Bazhong<ref>{{Cite web |title=‌新航季，泉州晋江国际机场新增、加密多条航线，一波优惠来袭！ |url=https://mp.weixin.qq.com/s/W3hBsDpCaftgPJeoD7ywjg |access-date=2 April 2025}}</ref>, {{Flagicon|China}}Fuchjou, [[Guanchjou Baiyun xalqaro aeroporti|Guanchjou]]<ref name=UQNS24>{{Cite web |title=新开8条航线！乌鲁木齐航空夏航季预告抢先看！ |url=https://mp.weixin.qq.com/s/Nxf2GMiHdeltTk1gqSWZMw |access-date=3 May 2024}}</ref>, {{Flagicon|China}}Hanzhong<ref name=UQNS24/>, [[Hong Kong xalqaro aeroporti|Hong Kong]]<ref name=UQNS24/>, {{Flagicon|China}}Huai’an<ref>{{Cite web |title=10月27日起丨淮安机场冬航季航班计划 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/GsZXfHdpMRuVRaNfk0h12w |access-date=19 March 2025}}</ref>, {{Flagicon|China}}Lanchjou, {{Flagicon|China}}Longnan, {{Flagicon|China}}Luoyang<ref>{{cite web |title=Urumqi Air NW23 Southeast Asia Network Additions |url=https://www.aeroroutes.com/eng/230920-uqnw23intl |website=Aeroroutes |access-date=20 September 2023}}</ref>, {{Flagicon|China}}Luzhou<ref name=NNG_W24>{{Cite web |title=焕新启幕 ｜2024 冬春新航季来啦！南宁机场换季航班资讯一览 |url=https://mp.weixin.qq.com/s/WoZUu3ugaZLRpeYo3zNExw |access-date=9 February 2025}}</ref>, {{Flagicon|China}}Mianyang, {{Flagicon|China}}Nanchong, {{Flagicon|China}}Nankin, {{Flagicon|China}}Nannin<ref name=NNG_W24/>, [[Qashqar Laining xalqaro aeroporti|Qashqar]], {{Flagicon|China}}Qingyang<ref>{{Cite web |title=新增航线提前看！庆阳机场2023年冬航季重磅开启～ |url=https://mp.weixin.qq.com/s/W0NPdABO7d6684qbKovEHQ |access-date=10 December 2023}}</ref>, {{Flagicon|China}}Quanzhou, {{Flagicon|China}}Wenzhou, {{Flagicon|China}}Uxan, [[Xanchjou Syaoshan xalqaro aeroporti|Xanchjou]]<ref name=UQNS24/>, {{Flagicon|China}}Xaykou, {{Flagicon|China}}Xoʻtan, {{Flagicon|China}}Yangzhou<ref>{{Cite web |title=换季航线 {{!}} 扬州泰州国际机场2024冬航季开启精彩新旅程（内附换季航班时刻表） |url=https://mp.weixin.qq.com/s/EuQYqvvIitrFqxUfTkB-uA |access-date=21 March 2025}}</ref>, {{Flagicon|China}}Yulin (Shaanxi)<ref>{{Cite web |title=‌福州机场2025年夏秋航季换季航班全新启航！ |url=https://mp.weixin.qq.com/s/nxlX3ORHygoZ5XPc3nmdqg |access-date=1 April 2025}}</ref>, {{Flagicon|China}}Yutian, {{Flagicon|China}}Zhanjiang<ref name=ZHANW23/>, [[Shanxay Pudong xalqaro aeroporti|Shanxay–Pudong]]<ref name=UQNS24/>, {{Flagicon|China}}Changsha, [[Chendu Tianfu xalqaro aeroporti|Chendu–Tianfu]]<ref name=ZHANW23>{{Cite web |title=湛江机场 {{!}} 冬春航季航班计划抢"鲜"看，票价最低99元，近半航线起售价不高于300元！|url=https://mp.weixin.qq.com/s/fk8jpVf4lLSQcRoOuruvMQ |access-date=28 November 2023}}</ref>, {{Flagicon|China}}Chenjou <!-- --> | [[Uzbekistan Airways]] | [[Fargʻona xalqaro aeroporti|Fargʻona]]<ref>{{cite news |last1=Liu |first1=Jim |title=Uzbekistan Airways Files Ferghana – Urumqi Schedule in NS25 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/250320-hyns25fegurc |access-date=20 March 2025 |work=AeroRoutes |date=20 March 2025 |language=en-CA}}</ref>, [[Toshkent xalqaro aeroporti|Toshkent]] <!-- --> | West Air, {{CHN}} | {{Flagicon|China}}Chunsin, {{Flagicon|China}}Chenjou <!-- --> | XiamenAir, {{CHN}} | {{Flagicon|China}}Fuchjou, {{Flagicon|China}}Inchuan, [[Pekin Dasin xalqaro aeroporti|Pekin–Dasin]], {{Flagicon|China}}Quanzhou, {{Flagicon|China}}Szinan, {{Flagicon|China}}Tyantszin, {{Flagicon|China}}Uxan, [[Xanchjou Syaoshan xalqaro aeroporti|Xanchjou]], {{Flagicon|China}}Xiamen, {{Flagicon|China}}Changsha, {{Flagicon|China}}Chenjou }} === Yuk tashish === {{Aeroport-yoʻnalishlar <!-- --> | ASL Airlines Belgium | [[Lyej aeroporti|Lyej]] <!-- --> | Ethiopian Airlines Cargo | Addis-Abeba<ref>{{cite web|url=https://aeroroutes.com/eng/220719-etcjun22urc|title=Ethiopian Cargo launches Urumqi service from late-June 2022|publisher=AeroRoutes|date=June 19, 2022|access-date=June 19, 2022}}</ref> <!-- --> | [[My Freighter]] | {{Flagicon|Serbia}}Nish <ref>https://tvzonaplus.rs/aerodromi-srbije-u-kini-uspostavljena-kargo-linija-izmedju-aerodroma-u-nisu-i-urumciju/</ref>, [[Toshkent xalqaro aeroporti|Toshkent]] <!-- --> | [[S7 aviakompaniyasi|S7 Cargo]] | [[Tolmachevo aeroporti|Novosibirsk]] <!-- --> | SF Airlines, {{CHN}} | [[Tbilisi xalqaro aeroporti|Tbilisi]]<ref>{{cite news |last1=Arabidze |first1=Maia |title=The Chinese airline SF Airlines will perform cargo flights at Tbilisi International Airport |url=https://avianews.ge/the-chinese-airline-sf-airlines-will-perform-cargo-flights-at-tbilisi-international-airport/ |access-date=20 June 2024 |work=AviaNews.ge |date=19 June 2024 |language=ka-GE}}</ref> <!-- --> | {{nowrap|[[Silk Way Airlines]]}} | [[Haydar Aliyev xalqaro aeroporti|Boku]] <!-- --> | {{nowrap|[[Turkmenistan Airlines|Turkmenistan Airlines Cargo]]}} | [[Ashxobod xalqaro aeroporti|Ashxobod]] <!-- --> | {{nowrap|[[Uzbekistan Airways|Uzbekistan Airways Cargo]]}} | {{Flagicon|Czech Republic}}Ostrava <!-- --> | YTO Cargo Airlines, {{CHN}} | [[Aqtoʻbe xalqaro aeroporti|Aqtoʻbe]]<ref name="YTOBelgrade">{{cite web|url=https://www.exyuaviation.com/2025/05/chinas-yto-cargo-airlines-launches.html|title=China’s YTO Cargo Airlines launches Belgrade flights|date=12 May 2025}}</ref>, [[Nikola Tesla nomidagi xalqaro aeroport|Belgrad]]<ref name="YTOBelgrade" />, [[Islomobod xalqaro aeroporti|Islomobod]]<ref>[https://www.flightstats.com/v2/flight-tracker/YG*/9075?year=2019&month=12&date=27&flightId=1025941684 YTO Cargo flight stats]</ref>, [[Sheremetyevo (aeroport)|Moskva–Sheremetyevo]], [[Xanchjou Syaoshan xalqaro aeroporti|Xanchjou]] <!-- --> }} == Boshqa inshootlari == Faoliyat koʻrsatgan vaqtida China Xinjiang Airlines aviakompaniyasi bosh ofisi aeroport hududida joylashgan edi<ref>"World Airline Directory." ''[[Flight International]]''. 1–7 April 1998. [http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/1998/1998%20-%200849.html?search=%22China%20Southwest%20Airlines%22 57]. „Diwopu International Airport, Urumqi, 830016, Xinjiang, China.“</ref>. == Yer usti transporti == [[Urumchi metropoliteni]]ning 1-liniyasidagi Xalqaro aeroport bekati 2018-yil 25-oktyabrda ochilgan boʻlib, aeroportni Urumchining markaziy qismi bilan bogʻlaydi. Bundan tashqari, Urumchi xalqaro aeroporti MRT yoki Aeroport MRT liniyasi ishga tushirilgan boʻlib, u Xalqaro aeroport va Xalqaro aeroport shimoliy (Shimoliy terminal) bekatlarini oʻzaro bogʻlaydi. {{Gallery |width=140 | height=130 |File:URC North Terminal GTC.jpg|Shimoliy terminal yer usti transporti markazi (GTC) |File:URC North Terminal GTC Metro Station.jpg|Shimoliy terminal GTC (Xalqaro aeroport shimoliy metro bekati) }} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons category|Ürümqi Tianshan International Airport}} * [http://www.xjairport.com Official website] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20111006104641/http://www.xjairport.com/ |date=2011-10-06 }} * [https://web.archive.org/web/20080310182311/http://www.msnbc.msn.com/id/23544214/ China: Terror plot targeted Olympics] [[MSNBC]] 9 March 2008 {{Xitoy aeroportlari}} {{authority control}} {{DEFAULTSORT:Urumqi Diwopu International Airport}} [[Turkum:Shinjon-Uygʻur muxtor rayoni aeroportlari]] [[Turkum:Urumchi|Aeroport]] [[Turkum:1973-yilda tashkil etilgan aeroportlar]] io1dl4wfn3gbqcwm2js4njz34s4p0ts 0 1251217 6221562 5505270 2026-07-31T21:19:20Z Juan carlos perez rodriguez 135630 /* Gʻoliblar */ 6221562 wikitext text/x-wiki '''Shaxmat boʻyicha Trinidad va Tobago chempionati''' – [[Trinidad va Tobago]]da har yili oʻtkaziladigan milliy [[shaxmat]] chempionati. Mamlakatda shaxmat 1922-yildan boshlab oʻynab kelingan boʻlsa-da, ilk erkaklar chempionati 1937-yilda boʻlib oʻtgan<ref name=Legacy>{{cite web|url=http://legacy.guardian.co.tt/archives/2005-07-26/SA-4.html|title=Chess: Where are the records? The game that lost its history|first=Carl|last=Jacobs|date=2005-07-20|publisher=The Trinidad Guardian|qaralgan sana=2025-07-30|arxivsana=2016-03-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304054103/http://legacy.guardian.co.tt/archives/2005-07-26/SA-4.html}}</ref>. Eng koʻp gʻalaba qozongan shaxmatchi Christo Cave boʻlib, u 13 marta chempionlikni qoʻlga kiritgan<ref name=Cave>{{cite web|url=http://www.newsday.co.tt/news/0,46597.html|title=Chess: New India Champs Crowned|date=2006-10-26|publisher=The Trinidad and Tobago Newsday}}</ref>. Biroq boshqa bir nechta shaxmatchilar ham bir necha bor gʻolib chiqqan: Ryan Harper – 8 marta, George E. C. Stanford – 6 marta, Frederick Edward Brassington – 5 marta, Fred Sabga – 4 marta, Carl Brown va Shawn Tavares esa har biri 3 martadan chempion boʻlishgan. Shuningdek, har yili ayollar oʻrtasida ham milliy chempionat oʻtkaziladi. Bu yoʻnalishda Aditi Soondarsingh 9 marta gʻolib chiqib, rekord natijani qayd etgan. Eslatma: Quyidagi jadvalda faqat chempionat oʻtkazilgan yillar koʻrsatilgan. Trinidad va Tobagoda 1938, 1940, 1941, 1943, 1960, 1962 va 1963-yillarda shaxmat chempionati oʻtkazilmagan. == Gʻoliblar == {| class="wikitable" |- ! # !! '''Yil''' !! '''Milliy chempion''' |- | I || 1937 || George E. C. Stanford |- | II || 1939 ||Dr. Aldwyn G. Francois |- | III || 1942 ||Ralph Bersodi Jr |- | IV || 1944 ||Dr. R. O. Young |- | V || 1945 ||Dr. Maxwell G. Sturm<ref name=Sturm>{{cite web|url=http://www.ttchess.com/news_in_memory_of_dr_chess.htm|title=Chess: Dr Maxwell Sturm|date=2013-05-01|publisher=The Trinidad and Tobago Chess Foundation}}</ref> |- | VI || 1946 ||George E. C. Stanford |- | VII || 1947 ||Dr. Maxwell G. Sturm |- | VIII || 1948 ||George E. C. Stanford |- | IX || 1949 ||Rene Pratt, H. A. Mc Shine, George E. C. Stanford |- | X || 1950 ||Rene Pratt |- | XI || 1951 ||[[Frederick Edward Brassington]] |- | XII || 1953 ||Carl Brown |- | XIII || 1954 ||[[Frederick Edward Brassington]] |- | XIV || 1955 ||[[Eric Callender]] |- | XV || 1956 ||[[Frederick Edward Brassington]] |- | XVI || 1957 ||[[Eric Callender]] |- | XVII || 1958 ||[[Frederick Edward Brassington]] |- | XVIII || 1959 ||Carl Brown |- | XIX || 1961 ||[[Frederick Edward Brassington]] |- | XX || 1964 ||Arnold Ramon-Fortune |- | XXI || 1965 ||George E. C. Stanford |- | XXII || 1966 ||Fred Sabga |- | XXIII || 1967 ||Carl Brown |- | XXIV || 1968 ||Arnold Ramon-Fortune |- | XXV || 1969 ||George E. C. Stanford |- | XXVI || 1970 ||Fred Sabga |- | XXVII || 1971 ||Fred Sabga |- | XXVIII || 1972 ||Fred Sabga |- | XXIX || 1973 ||Arthur Rudy Mohipp <ref name=Arthur>{{cite web|url=http://www.guardian.co.tt/sport/2012-05-28/ancient-set-arrival-day-chess|title=Chess: Ancient Set for Arrival Day|first=Carl|last=Jacobs|date=2012-05-28|publisher=The Trinidad Guardian}}</ref> |- | XXX || 1974 ||[[Arthur Rudy Mohipp]] |- | XXXI || 1975 ||[http://chess-db.com/public/pinfo.jsp?id=7700032 John Raphael] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160306014814/http://chess-db.com/public/pinfo.jsp?id=7700032 |date=2016-03-06 }} |- | XXXII || 1976 ||[http://www.365chess.com/players/Arthur_W_Morris Arthur Morris] |- | XXXIII || 1977 ||[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=136160 Kwame Payne] |- | XXXIV || 1978 ||[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=57368 Cecil Lee] |- | XXXV || 1979 ||Arthur Morris |- | XXXVI || 1980 ||[http://chess-db.com/public/pinfo.jsp?id=7703228 Courtney Lee]{{Oʻlikhavola|date=avgust 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- | XXXVII || 1981 ||[http://www.365chess.com/players/Edward_L_Duchesne Edward Duchesne] |- | XXXVIII || 1982 ||[http://www.365chess.com/players/Shawn_P_Tavares Shawn Tavares] |- | XXXIX || 1983 ||[[Franklyn Pierre]] |- | XL || 1984 ||[[Cecil Lee]] |- | XLI || 1985 ||[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=43391 Yogendranath Ramsingh] |- | XLII || 1986||[[Shawn Tavares]] |- | XLIII || 1987 ||[[Shawn Tavares]] |- | XLIV || 1988 ||[[Yogendranath Ramsingh]] |- | XLV || 1989 ||[[Edward Duchesne]] |- | XLVI || 1990 ||[[Christo Cave]] |- | XLVII || 1991 || [[Christo Cave]] |- | XLVIII || 1992 || [[Christo Cave]] |- | XLIX || 1993 || [[Christo Cave]] |- | L || 1994 ||[http://chesstempo.com/gamedb/player/76288 Anderson Gordon] |- | LI || 1995 || [[Christo Cave]] |- | LII || 1996 || [[Christo Cave]] |- | LIII || 1997 || [[Christo Cave]] |- | LIV || 1998 || [[Christo Cave]] |- | LV || 1999 || [[Christo Cave]] |- | LVI || 2000 || [[Christo Cave]] |- | LVII || 2001 || [[Christo Cave]] |- | LVIII || 2002 ||[[Ryan Harper (shaxmatchi)|Ryan Harper]]<ref name=Ryan>{{cite web|url=http://www.guardian.co.tt/sport/2011/11/03/chess-king-harper-s-elusive-dream|title=Chess: Chess king Harper’s elusive dream|first=Carl|last=Jacobs|date=2011-11-03|publisher=The Trinidad Guardian}}</ref> |- | LIX || 2003||[[Christo Cave]] |- | LX || 2004 || [[Christo Cave]] |- | LXI || 2005 ||[[Ryan Harper (shaxmatchi)|Ryan Harper]] |- | LXII || 2006 || [[Ryan Harper (shaxmatchi) | Ryan Harper]] |- | LXIII || 2007 || [[Ryan Harper (shaxmatchi)|Ryan Harper]] |- | LXIX || 2008 ||[http://www.365chess.com/players/Ravishen_Singh Ravishen Singh] <ref name=Singh>{{cite web|url=http://www.ttchess.com/Ravishen%20Singh%20receives%20his%20trophy%20from%20Coreen%20Cabralis,%20Secretary%20T&TCA.htm|title=Chess: Ravishen Singh receives his trophy from Coreen Cabralis, Secretary T&TCA|date=2013-05-01|publisher=The Trinidad and Tobago Chess Foundation}}</ref> |- | LXX || 2009 ||[http://www.365chess.com/players/Marcus_Joseph Marcus Joseph] |- | LXXI || 2010 ||[[Ryan Harper (shaxmatchi)|Ryan Harper]] |- | LXXII || 2011 || [[Ryan Harper (shaxmatchi)|Ryan Harper]] |- | LXXIII || 2012 ||[http://www.365chess.com/players/Frank_Yee Frank Yee] <ref name=Frank>{{cite web|url=http://www.guardian.co.tt/sport/2012-11-14/frank-yee-wins-national-title-last|title=Chess: Frank Yee wins national title at last|first=Carl|last=Jacobs|date=2012-11-14|publisher=The Trinidad Guardian}}</ref> |- | LXXIV || 2013 ||[[Ryan Harper (shaxmatchi)|Ryan Harper]] <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr110666.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Trinidad va Tobago chempionati 2013]</ref> |- | LXXV || 2014 ||[[Vishnu Singh]]<ref name=Vishnu>{{cite web|url=http://www.trinidadexpress.com/videos/-VISHNU-SINGH-IS-CHAMP-283423871.html|title=Chess: Vishnu Singh is Champ|date=2014-11-20|publisher=The Trinidad Express}}</ref> |- | LXXVI || 2015 ||[[Kevin Cupid]]<ref name=Errol>{{cite web|url=http://www.guardian.co.tt/sport/2015-11-05/cupid-wins-tt-chess-crown|title=Chess: Cupid wins TT Chess Crown|first=Carl|last=Jacobs|date=2015-11-05|publisher=The Trinidad Guardian}}</ref> |- | LXXVII || 2016 ||[[Ryan Harper (shaxmatchi)|Ryan Harper]] <ref>[https://s2.chess-results.com/tnr241004.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Tinidad va Tobago chempionati 2016]</ref> |- | 2018 ||[[Adrian Winter Atwell]] |- | 2019 ||[[Isaiah McIntosh]] |- | 2022 ||[[Ryan Harper (shaxmatchi)|Ryan Harper]] |- | 2023 ||[[Isaiah McIntosh]] |} == Ayollar == {| class="wikitable" |- ! Yil !! Milliy chempion<ref>{{cite web |url=http://www.nazarenett.org/dibe/index.php?option=com_content&task=view&id=106&Itemid=70 |title=History of Chess in Trinidad & Tobago |publisher=Dibe Church of the Nazarene |accessdate=2016-04-27 |arxivsana=2016-05-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160508153839/http://www.nazarenett.org/dibe/index.php?option=com_content&task=view&id=106&Itemid=70 }}</ref> |- | 1982 || [[Ayodele Moheni]] |- | 1983 ||[[Ayodele Moheni]] |- | 1984 || [[Marylin Geoffroy]] |- | 1985 ||[[Ayodele Moheni]] |- | 1986 ||[[Ayodele Moheni]] |- | 2002 ||[[Desire Derrick]] |- | 2003 ||[[Desire Derrick]] |- | 2004 ||[[Aditi Soondarsingh]] |- | 2005 ||[[Chantal Fitzpatrick]] |- | 2006 ||[[Aditi Soondarsingh]] |- | 2007 ||[[Aditi Soondarsingh]], [[Jane Kennedy (chess player)|Jane Kennedy]] |- | 2008 ||[[Aditi Soondarsingh]] |- | 2009 ||[[Aditi Soondarsingh]] |- | 2010 ||[[Aditi Soondarsingh]] |- | 2011 ||[[Aditi Soondarsingh]] |- | 2012 ||[[Aditi Soondarsingh]] |- | 2013 ||[[Javanna Smith]] |- | 2014 ||[[Gabriella Johnson]], [[Javanna Smith]], [[Shannon Yearwood]]<ref>{{Cite web |url = http://www.guardian.co.tt/sport/2014-12-04/three-headed-women%E2%80%99s-championship |title = Three-headed women’s championship |website = The Trinidad Guardian Newspaper |access-date = 2016-04-27 |arxivsana = 2018-08-15 |arxivurl = https://web.archive.org/web/20180815080359/http://www.guardian.co.tt/sport/2014-12-04/three-headed-women%E2%80%99s-championship }}</ref> |- | 2015 ||[[Aditi Soondarsingh]]<ref>{{Cite web|url = http://www.guardian.co.tt/sport/2015-11-05/cupid-wins-tt-chess-crown|title = Cupid wins T&amp;T chess crown|website = The Trinidad Guardian Newspaper|access-date = 2016-04-27}}</ref> |- | 2016 ||[[Gabriella Johnson]] |- | 2018 ||[[Gabriella Johnson]] |- | 2022 ||[[Obdulis Hermoso Rodriguez]] |- | 2023 ||[[Zara La Fleur]] |} == Manbalar == {{manbalar|2}} == Havolalar == * [http://www.chesstt.org Official Website of the Trinidad and Tobago Chess Association] * [http://www.olimpbase.org/teams/tri_i04.html/ Trinidad & Tobago at the Chess Olympics] * [http://www.thechessdrum.net/newsbriefs/2005/NB_documents/TriniNatls05.pdf Chess Drum Report on Trinidad & Tobago Chess Players] * [http://www.thechessdrum.net/newsbriefs/2006/NB_Trinidad4.html Chess Drum Report on Trinidad & Tobago Chess Players] * [http://ratings.fide.com/card.phtml?event=7700164/ FIDE on Cecil Lee] * [http://www.ttchess.com/ Official Website of the Trinidad and Tobago Chess Foundation] [[Turkum: Shaxmat bo‘yicha milliy chempionatlar]] 50rpjds8hgwvj8c5k48dllyyma2q7w8 6221563 6221562 2026-07-31T21:41:10Z Juan carlos perez rodriguez 135630 /* Gʻoliblar */ 6221563 wikitext text/x-wiki '''Shaxmat boʻyicha Trinidad va Tobago chempionati''' – [[Trinidad va Tobago]]da har yili oʻtkaziladigan milliy [[shaxmat]] chempionati. Mamlakatda shaxmat 1922-yildan boshlab oʻynab kelingan boʻlsa-da, ilk erkaklar chempionati 1937-yilda boʻlib oʻtgan<ref name=Legacy>{{cite web|url=http://legacy.guardian.co.tt/archives/2005-07-26/SA-4.html|title=Chess: Where are the records? The game that lost its history|first=Carl|last=Jacobs|date=2005-07-20|publisher=The Trinidad Guardian|qaralgan sana=2025-07-30|arxivsana=2016-03-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304054103/http://legacy.guardian.co.tt/archives/2005-07-26/SA-4.html}}</ref>. Eng koʻp gʻalaba qozongan shaxmatchi Christo Cave boʻlib, u 13 marta chempionlikni qoʻlga kiritgan<ref name=Cave>{{cite web|url=http://www.newsday.co.tt/news/0,46597.html|title=Chess: New India Champs Crowned|date=2006-10-26|publisher=The Trinidad and Tobago Newsday}}</ref>. Biroq boshqa bir nechta shaxmatchilar ham bir necha bor gʻolib chiqqan: Ryan Harper – 8 marta, George E. C. Stanford – 6 marta, Frederick Edward Brassington – 5 marta, Fred Sabga – 4 marta, Carl Brown va Shawn Tavares esa har biri 3 martadan chempion boʻlishgan. Shuningdek, har yili ayollar oʻrtasida ham milliy chempionat oʻtkaziladi. Bu yoʻnalishda Aditi Soondarsingh 9 marta gʻolib chiqib, rekord natijani qayd etgan. Eslatma: Quyidagi jadvalda faqat chempionat oʻtkazilgan yillar koʻrsatilgan. Trinidad va Tobagoda 1938, 1940, 1941, 1943, 1960, 1962 va 1963-yillarda shaxmat chempionati oʻtkazilmagan. == Gʻoliblar == {| class="wikitable" |- ! # !! '''Yil''' !! '''Milliy chempion''' |- | I || 1937 || George E. C. Stanford |- | II || 1939 ||Dr. Aldwyn G. Francois |- | III || 1942 ||Ralph Bersodi Jr |- | IV || 1944 ||Dr. R. O. Young |- | V || 1945 ||Dr. Maxwell G. Sturm<ref name=Sturm>{{cite web|url=http://www.ttchess.com/news_in_memory_of_dr_chess.htm|title=Chess: Dr Maxwell Sturm|date=2013-05-01|publisher=The Trinidad and Tobago Chess Foundation}}</ref> |- | VI || 1946 ||George E. C. Stanford |- | VII || 1947 ||Dr. Maxwell G. Sturm |- | VIII || 1948 ||George E. C. Stanford |- | IX || 1949 ||Rene Pratt, H. A. Mc Shine, George E. C. Stanford |- | X || 1950 ||Rene Pratt |- | XI || 1951 ||[[Frederick Edward Brassington]] |- | XII || 1953 ||Carl Brown |- | XIII || 1954 ||[[Frederick Edward Brassington]] |- | XIV || 1955 ||[[Eric Callender]] |- | XV || 1956 ||[[Frederick Edward Brassington]] |- | XVI || 1957 ||[[Eric Callender]] |- | XVII || 1958 ||[[Frederick Edward Brassington]] |- | XVIII || 1959 ||Carl Brown |- | XIX || 1961 ||[[Frederick Edward Brassington]] |- | XX || 1964 ||Arnold Ramon-Fortune |- | XXI || 1965 ||George E. C. Stanford |- | XXII || 1966 ||Fred Sabga |- | XXIII || 1967 ||Carl Brown |- | XXIV || 1968 ||Arnold Ramon-Fortune |- | XXV || 1969 ||George E. C. Stanford |- | XXVI || 1970 ||Fred Sabga |- | XXVII || 1971 ||Fred Sabga |- | XXVIII || 1972 ||Fred Sabga |- | XXIX || 1973 ||Arthur Rudy Mohipp <ref name=Arthur>{{cite web|url=http://www.guardian.co.tt/sport/2012-05-28/ancient-set-arrival-day-chess|title=Chess: Ancient Set for Arrival Day|first=Carl|last=Jacobs|date=2012-05-28|publisher=The Trinidad Guardian}}</ref> |- | XXX || 1974 ||[[Arthur Rudy Mohipp]] |- | XXXI || 1975 ||[http://chess-db.com/public/pinfo.jsp?id=7700032 John Raphael] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160306014814/http://chess-db.com/public/pinfo.jsp?id=7700032 |date=2016-03-06 }} |- | XXXII || 1976 ||[http://www.365chess.com/players/Arthur_W_Morris Arthur Morris] |- | XXXIII || 1977 ||[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=136160 Kwame Payne] |- | XXXIV || 1978 ||[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=57368 Cecil Lee] |- | XXXV || 1979 ||Arthur Morris |- | XXXVI || 1980 ||[http://chess-db.com/public/pinfo.jsp?id=7703228 Courtney Lee]{{Oʻlikhavola|date=avgust 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- | XXXVII || 1981 ||[http://www.365chess.com/players/Edward_L_Duchesne Edward Duchesne] |- | XXXVIII || 1982 ||[http://www.365chess.com/players/Shawn_P_Tavares Shawn Tavares] |- | XXXIX || 1983 ||[[Franklyn Pierre]] |- | XL || 1984 ||[[Cecil Lee]] |- | XLI || 1985 ||[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=43391 Yogendranath Ramsingh] |- | XLII || 1986||[[Shawn Tavares]] |- | XLIII || 1987 ||[[Shawn Tavares]] |- | XLIV || 1988 ||[[Yogendranath Ramsingh]] |- | XLV || 1989 ||[[Edward Duchesne]] |- | XLVI || 1990 ||[[Christo Cave]] |- | XLVII || 1991 || [[Christo Cave]] |- | XLVIII || 1992 || [[Christo Cave]] |- | XLIX || 1993 || [[Christo Cave]] |- | L || 1994 ||[http://chesstempo.com/gamedb/player/76288 Anderson Gordon] |- | LI || 1995 || [[Christo Cave]] |- | LII || 1996 || [[Christo Cave]] |- | LIII || 1997 || [[Christo Cave]] |- | LIV || 1998 || [[Christo Cave]] |- | LV || 1999 || [[Christo Cave]] |- | LVI || 2000 || [[Christo Cave]] |- | LVII || 2001 || [[Christo Cave]] |- | LVIII || 2002 ||[[Ryan Harper (shaxmatchi)|Ryan Harper]]<ref name=Ryan>{{cite web|url=http://www.guardian.co.tt/sport/2011/11/03/chess-king-harper-s-elusive-dream|title=Chess: Chess king Harper’s elusive dream|first=Carl|last=Jacobs|date=2011-11-03|publisher=The Trinidad Guardian}}</ref> |- | LIX || 2003||[[Christo Cave]] |- | LX || 2004 || [[Christo Cave]] |- | LXI || 2005 ||[[Ryan Harper (shaxmatchi)|Ryan Harper]] |- | LXII || 2006 || [[Ryan Harper (shaxmatchi) | Ryan Harper]] |- | LXIII || 2007 || [[Ryan Harper (shaxmatchi)|Ryan Harper]] |- | LXIX || 2008 ||[http://www.365chess.com/players/Ravishen_Singh Ravishen Singh] <ref name=Singh>{{cite web|url=http://www.ttchess.com/Ravishen%20Singh%20receives%20his%20trophy%20from%20Coreen%20Cabralis,%20Secretary%20T&TCA.htm|title=Chess: Ravishen Singh receives his trophy from Coreen Cabralis, Secretary T&TCA|date=2013-05-01|publisher=The Trinidad and Tobago Chess Foundation}}</ref> |- | LXX || 2009 ||[http://www.365chess.com/players/Marcus_Joseph Marcus Joseph] |- | LXXI || 2010 ||[[Ryan Harper (shaxmatchi)|Ryan Harper]] |- | LXXII || 2011 || [[Ryan Harper (shaxmatchi)|Ryan Harper]] |- | LXXIII || 2012 ||[http://www.365chess.com/players/Frank_Yee Frank Yee] <ref name=Frank>{{cite web|url=http://www.guardian.co.tt/sport/2012-11-14/frank-yee-wins-national-title-last|title=Chess: Frank Yee wins national title at last|first=Carl|last=Jacobs|date=2012-11-14|publisher=The Trinidad Guardian}}</ref> |- | LXXIV || 2013 ||[[Ryan Harper (shaxmatchi)|Ryan Harper]] <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr110666.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Trinidad va Tobago chempionati 2013]</ref> |- | LXXV || 2014 ||[[Vishnu Singh]]<ref name=Vishnu>{{cite web|url=http://www.trinidadexpress.com/videos/-VISHNU-SINGH-IS-CHAMP-283423871.html|title=Chess: Vishnu Singh is Champ|date=2014-11-20|publisher=The Trinidad Express}}</ref> |- | LXXVI || 2015 ||[[Kevin Cupid]]<ref name=Errol>{{cite web|url=http://www.guardian.co.tt/sport/2015-11-05/cupid-wins-tt-chess-crown|title=Chess: Cupid wins TT Chess Crown|first=Carl|last=Jacobs|date=2015-11-05|publisher=The Trinidad Guardian}}</ref> |- | LXXVII || 2016 ||[[Ryan Harper (shaxmatchi)|Ryan Harper]] <ref>[https://s2.chess-results.com/tnr241004.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Trinidad va Tobago chempionati 2016]</ref> |- | LXXVIII || 2017 || [[Ryan Harper shaxmatchi) |Ryan Harper]] <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr297899.aspx?lan=26art=$&SNode=SO Trinidad va Tobago chempionati 2017]</ref> |- | LXXIX || 2018 ||[[Adrian Winter Atwell]] <ref>[https://s2.chess-results.com/tnr379803.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Trinidad va Tobago chempionati 2018]</ref> |- | LXXX || 2019 ||[[Kevin Cupid]] <ref>[https://s3.chess-results.com/tnr458275.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Trinidad va Tobago chempionati 2019]</ref> |- | LXXXI || 2022 ||[[Ryan Harper (shaxmatchi)|Ryan Harper]] <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr679728.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Trinidad va Tobago chempionati 2022]</ref> |- | LXXXII || 2023 ||[[Joshua Johnson]] <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr795803.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Trinidad va Tobago chempionati 2023]</ref> |- | LXXXIII || 2024 || [[Joshua Johnson]] <ref>[https://s3.chess-results.com/tnr1040758.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Trinidad va Tobago chempionati 2024]</ref> |- | LXXXIV || 2025 || [[Quinn Cabralis]] <ref>[https://s2.chess-results.com/tnr1242005.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Trinidad va Tobago chempionati 2025]</ref> |} == Ayollar == {| class="wikitable" |- ! Yil !! Milliy chempion<ref>{{cite web |url=http://www.nazarenett.org/dibe/index.php?option=com_content&task=view&id=106&Itemid=70 |title=History of Chess in Trinidad & Tobago |publisher=Dibe Church of the Nazarene |accessdate=2016-04-27 |arxivsana=2016-05-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160508153839/http://www.nazarenett.org/dibe/index.php?option=com_content&task=view&id=106&Itemid=70 }}</ref> |- | 1982 || [[Ayodele Moheni]] |- | 1983 ||[[Ayodele Moheni]] |- | 1984 || [[Marylin Geoffroy]] |- | 1985 ||[[Ayodele Moheni]] |- | 1986 ||[[Ayodele Moheni]] |- | 2002 ||[[Desire Derrick]] |- | 2003 ||[[Desire Derrick]] |- | 2004 ||[[Aditi Soondarsingh]] |- | 2005 ||[[Chantal Fitzpatrick]] |- | 2006 ||[[Aditi Soondarsingh]] |- | 2007 ||[[Aditi Soondarsingh]], [[Jane Kennedy (chess player)|Jane Kennedy]] |- | 2008 ||[[Aditi Soondarsingh]] |- | 2009 ||[[Aditi Soondarsingh]] |- | 2010 ||[[Aditi Soondarsingh]] |- | 2011 ||[[Aditi Soondarsingh]] |- | 2012 ||[[Aditi Soondarsingh]] |- | 2013 ||[[Javanna Smith]] |- | 2014 ||[[Gabriella Johnson]], [[Javanna Smith]], [[Shannon Yearwood]]<ref>{{Cite web |url = http://www.guardian.co.tt/sport/2014-12-04/three-headed-women%E2%80%99s-championship |title = Three-headed women’s championship |website = The Trinidad Guardian Newspaper |access-date = 2016-04-27 |arxivsana = 2018-08-15 |arxivurl = https://web.archive.org/web/20180815080359/http://www.guardian.co.tt/sport/2014-12-04/three-headed-women%E2%80%99s-championship }}</ref> |- | 2015 ||[[Aditi Soondarsingh]]<ref>{{Cite web|url = http://www.guardian.co.tt/sport/2015-11-05/cupid-wins-tt-chess-crown|title = Cupid wins T&amp;T chess crown|website = The Trinidad Guardian Newspaper|access-date = 2016-04-27}}</ref> |- | 2016 ||[[Gabriella Johnson]] |- | 2018 ||[[Gabriella Johnson]] |- | 2022 ||[[Obdulis Hermoso Rodriguez]] |- | 2023 ||[[Zara La Fleur]] |} == Manbalar == {{manbalar|2}} == Havolalar == * [http://www.chesstt.org Official Website of the Trinidad and Tobago Chess Association] * [http://www.olimpbase.org/teams/tri_i04.html/ Trinidad & Tobago at the Chess Olympics] * [http://www.thechessdrum.net/newsbriefs/2005/NB_documents/TriniNatls05.pdf Chess Drum Report on Trinidad & Tobago Chess Players] * [http://www.thechessdrum.net/newsbriefs/2006/NB_Trinidad4.html Chess Drum Report on Trinidad & Tobago Chess Players] * [http://ratings.fide.com/card.phtml?event=7700164/ FIDE on Cecil Lee] * [http://www.ttchess.com/ Official Website of the Trinidad and Tobago Chess Foundation] [[Turkum: Shaxmat bo‘yicha milliy chempionatlar]] op8debrs2dp8bccqadi5i0f2lh9oney 6221564 6221563 2026-07-31T21:56:48Z Juan carlos perez rodriguez 135630 /* Ayollar */ 6221564 wikitext text/x-wiki '''Shaxmat boʻyicha Trinidad va Tobago chempionati''' – [[Trinidad va Tobago]]da har yili oʻtkaziladigan milliy [[shaxmat]] chempionati. Mamlakatda shaxmat 1922-yildan boshlab oʻynab kelingan boʻlsa-da, ilk erkaklar chempionati 1937-yilda boʻlib oʻtgan<ref name=Legacy>{{cite web|url=http://legacy.guardian.co.tt/archives/2005-07-26/SA-4.html|title=Chess: Where are the records? The game that lost its history|first=Carl|last=Jacobs|date=2005-07-20|publisher=The Trinidad Guardian|qaralgan sana=2025-07-30|arxivsana=2016-03-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304054103/http://legacy.guardian.co.tt/archives/2005-07-26/SA-4.html}}</ref>. Eng koʻp gʻalaba qozongan shaxmatchi Christo Cave boʻlib, u 13 marta chempionlikni qoʻlga kiritgan<ref name=Cave>{{cite web|url=http://www.newsday.co.tt/news/0,46597.html|title=Chess: New India Champs Crowned|date=2006-10-26|publisher=The Trinidad and Tobago Newsday}}</ref>. Biroq boshqa bir nechta shaxmatchilar ham bir necha bor gʻolib chiqqan: Ryan Harper – 8 marta, George E. C. Stanford – 6 marta, Frederick Edward Brassington – 5 marta, Fred Sabga – 4 marta, Carl Brown va Shawn Tavares esa har biri 3 martadan chempion boʻlishgan. Shuningdek, har yili ayollar oʻrtasida ham milliy chempionat oʻtkaziladi. Bu yoʻnalishda Aditi Soondarsingh 9 marta gʻolib chiqib, rekord natijani qayd etgan. Eslatma: Quyidagi jadvalda faqat chempionat oʻtkazilgan yillar koʻrsatilgan. Trinidad va Tobagoda 1938, 1940, 1941, 1943, 1960, 1962 va 1963-yillarda shaxmat chempionati oʻtkazilmagan. == Gʻoliblar == {| class="wikitable" |- ! # !! '''Yil''' !! '''Milliy chempion''' |- | I || 1937 || George E. C. Stanford |- | II || 1939 ||Dr. Aldwyn G. Francois |- | III || 1942 ||Ralph Bersodi Jr |- | IV || 1944 ||Dr. R. O. Young |- | V || 1945 ||Dr. Maxwell G. Sturm<ref name=Sturm>{{cite web|url=http://www.ttchess.com/news_in_memory_of_dr_chess.htm|title=Chess: Dr Maxwell Sturm|date=2013-05-01|publisher=The Trinidad and Tobago Chess Foundation}}</ref> |- | VI || 1946 ||George E. C. Stanford |- | VII || 1947 ||Dr. Maxwell G. Sturm |- | VIII || 1948 ||George E. C. Stanford |- | IX || 1949 ||Rene Pratt, H. A. Mc Shine, George E. C. Stanford |- | X || 1950 ||Rene Pratt |- | XI || 1951 ||[[Frederick Edward Brassington]] |- | XII || 1953 ||Carl Brown |- | XIII || 1954 ||[[Frederick Edward Brassington]] |- | XIV || 1955 ||[[Eric Callender]] |- | XV || 1956 ||[[Frederick Edward Brassington]] |- | XVI || 1957 ||[[Eric Callender]] |- | XVII || 1958 ||[[Frederick Edward Brassington]] |- | XVIII || 1959 ||Carl Brown |- | XIX || 1961 ||[[Frederick Edward Brassington]] |- | XX || 1964 ||Arnold Ramon-Fortune |- | XXI || 1965 ||George E. C. Stanford |- | XXII || 1966 ||Fred Sabga |- | XXIII || 1967 ||Carl Brown |- | XXIV || 1968 ||Arnold Ramon-Fortune |- | XXV || 1969 ||George E. C. Stanford |- | XXVI || 1970 ||Fred Sabga |- | XXVII || 1971 ||Fred Sabga |- | XXVIII || 1972 ||Fred Sabga |- | XXIX || 1973 ||Arthur Rudy Mohipp <ref name=Arthur>{{cite web|url=http://www.guardian.co.tt/sport/2012-05-28/ancient-set-arrival-day-chess|title=Chess: Ancient Set for Arrival Day|first=Carl|last=Jacobs|date=2012-05-28|publisher=The Trinidad Guardian}}</ref> |- | XXX || 1974 ||[[Arthur Rudy Mohipp]] |- | XXXI || 1975 ||[http://chess-db.com/public/pinfo.jsp?id=7700032 John Raphael] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160306014814/http://chess-db.com/public/pinfo.jsp?id=7700032 |date=2016-03-06 }} |- | XXXII || 1976 ||[http://www.365chess.com/players/Arthur_W_Morris Arthur Morris] |- | XXXIII || 1977 ||[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=136160 Kwame Payne] |- | XXXIV || 1978 ||[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=57368 Cecil Lee] |- | XXXV || 1979 ||Arthur Morris |- | XXXVI || 1980 ||[http://chess-db.com/public/pinfo.jsp?id=7703228 Courtney Lee]{{Oʻlikhavola|date=avgust 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- | XXXVII || 1981 ||[http://www.365chess.com/players/Edward_L_Duchesne Edward Duchesne] |- | XXXVIII || 1982 ||[http://www.365chess.com/players/Shawn_P_Tavares Shawn Tavares] |- | XXXIX || 1983 ||[[Franklyn Pierre]] |- | XL || 1984 ||[[Cecil Lee]] |- | XLI || 1985 ||[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=43391 Yogendranath Ramsingh] |- | XLII || 1986||[[Shawn Tavares]] |- | XLIII || 1987 ||[[Shawn Tavares]] |- | XLIV || 1988 ||[[Yogendranath Ramsingh]] |- | XLV || 1989 ||[[Edward Duchesne]] |- | XLVI || 1990 ||[[Christo Cave]] |- | XLVII || 1991 || [[Christo Cave]] |- | XLVIII || 1992 || [[Christo Cave]] |- | XLIX || 1993 || [[Christo Cave]] |- | L || 1994 ||[http://chesstempo.com/gamedb/player/76288 Anderson Gordon] |- | LI || 1995 || [[Christo Cave]] |- | LII || 1996 || [[Christo Cave]] |- | LIII || 1997 || [[Christo Cave]] |- | LIV || 1998 || [[Christo Cave]] |- | LV || 1999 || [[Christo Cave]] |- | LVI || 2000 || [[Christo Cave]] |- | LVII || 2001 || [[Christo Cave]] |- | LVIII || 2002 ||[[Ryan Harper (shaxmatchi)|Ryan Harper]]<ref name=Ryan>{{cite web|url=http://www.guardian.co.tt/sport/2011/11/03/chess-king-harper-s-elusive-dream|title=Chess: Chess king Harper’s elusive dream|first=Carl|last=Jacobs|date=2011-11-03|publisher=The Trinidad Guardian}}</ref> |- | LIX || 2003||[[Christo Cave]] |- | LX || 2004 || [[Christo Cave]] |- | LXI || 2005 ||[[Ryan Harper (shaxmatchi)|Ryan Harper]] |- | LXII || 2006 || [[Ryan Harper (shaxmatchi) | Ryan Harper]] |- | LXIII || 2007 || [[Ryan Harper (shaxmatchi)|Ryan Harper]] |- | LXIX || 2008 ||[http://www.365chess.com/players/Ravishen_Singh Ravishen Singh] <ref name=Singh>{{cite web|url=http://www.ttchess.com/Ravishen%20Singh%20receives%20his%20trophy%20from%20Coreen%20Cabralis,%20Secretary%20T&TCA.htm|title=Chess: Ravishen Singh receives his trophy from Coreen Cabralis, Secretary T&TCA|date=2013-05-01|publisher=The Trinidad and Tobago Chess Foundation}}</ref> |- | LXX || 2009 ||[http://www.365chess.com/players/Marcus_Joseph Marcus Joseph] |- | LXXI || 2010 ||[[Ryan Harper (shaxmatchi)|Ryan Harper]] |- | LXXII || 2011 || [[Ryan Harper (shaxmatchi)|Ryan Harper]] |- | LXXIII || 2012 ||[http://www.365chess.com/players/Frank_Yee Frank Yee] <ref name=Frank>{{cite web|url=http://www.guardian.co.tt/sport/2012-11-14/frank-yee-wins-national-title-last|title=Chess: Frank Yee wins national title at last|first=Carl|last=Jacobs|date=2012-11-14|publisher=The Trinidad Guardian}}</ref> |- | LXXIV || 2013 ||[[Ryan Harper (shaxmatchi)|Ryan Harper]] <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr110666.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Trinidad va Tobago chempionati 2013]</ref> |- | LXXV || 2014 ||[[Vishnu Singh]]<ref name=Vishnu>{{cite web|url=http://www.trinidadexpress.com/videos/-VISHNU-SINGH-IS-CHAMP-283423871.html|title=Chess: Vishnu Singh is Champ|date=2014-11-20|publisher=The Trinidad Express}}</ref> |- | LXXVI || 2015 ||[[Kevin Cupid]]<ref name=Errol>{{cite web|url=http://www.guardian.co.tt/sport/2015-11-05/cupid-wins-tt-chess-crown|title=Chess: Cupid wins TT Chess Crown|first=Carl|last=Jacobs|date=2015-11-05|publisher=The Trinidad Guardian}}</ref> |- | LXXVII || 2016 ||[[Ryan Harper (shaxmatchi)|Ryan Harper]] <ref>[https://s2.chess-results.com/tnr241004.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Trinidad va Tobago chempionati 2016]</ref> |- | LXXVIII || 2017 || [[Ryan Harper shaxmatchi) |Ryan Harper]] <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr297899.aspx?lan=26art=$&SNode=SO Trinidad va Tobago chempionati 2017]</ref> |- | LXXIX || 2018 ||[[Adrian Winter Atwell]] <ref>[https://s2.chess-results.com/tnr379803.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Trinidad va Tobago chempionati 2018]</ref> |- | LXXX || 2019 ||[[Kevin Cupid]] <ref>[https://s3.chess-results.com/tnr458275.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Trinidad va Tobago chempionati 2019]</ref> |- | LXXXI || 2022 ||[[Ryan Harper (shaxmatchi)|Ryan Harper]] <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr679728.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Trinidad va Tobago chempionati 2022]</ref> |- | LXXXII || 2023 ||[[Joshua Johnson]] <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr795803.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Trinidad va Tobago chempionati 2023]</ref> |- | LXXXIII || 2024 || [[Joshua Johnson]] <ref>[https://s3.chess-results.com/tnr1040758.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Trinidad va Tobago chempionati 2024]</ref> |- | LXXXIV || 2025 || [[Quinn Cabralis]] <ref>[https://s2.chess-results.com/tnr1242005.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Trinidad va Tobago chempionati 2025]</ref> |} == Ayollar == {| class="wikitable" |- ! # !! Yil !! Milliy chempion<ref>{{cite web |url=http://www.nazarenett.org/dibe/index.php?option=com_content&task=view&id=106&Itemid=70 |title=History of Chess in Trinidad & Tobago |publisher=Dibe Church of the Nazarene |accessdate=2016-04-27 |arxivsana=2016-05-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160508153839/http://www.nazarenett.org/dibe/index.php?option=com_content&task=view&id=106&Itemid=70 }}</ref> |- | I || 1982 || [[Ayodele Moheni]] |- | II || 1983 ||[[Ayodele Moheni]] |- | III || 1984 || [[Marylin Geoffroy]] |- | IV || 1985 ||[[Ayodele Moheni]] |- | V || 1986 ||[[Ayodele Moheni]] |- | VI || 2002 ||[[Desire Derrick]] |- | VII || 2003 ||[[Desire Derrick]] |- | VIII || 2004 ||[[Aditi Soondarsingh]] |- | IX || 2005 ||[[Chantal Fitzpatrick]] |- | X || 2006 ||[[Aditi Soondarsingh]] |- | XI || 2007 ||[[Aditi Soondarsingh]], [[Jane Kennedy (chess player)|Jane Kennedy]] |- | XII || 2008 ||[[Aditi Soondarsingh]] |- | XIII || 2009 ||[[Aditi Soondarsingh]] |- | XIV || 2010 ||[[Aditi Soondarsingh]] |- | XV || 2011 ||[[Aditi Soondarsingh]] |- | XVI || 2012 ||[[Aditi Soondarsingh]] |- | XVII || 2013 ||[[Javanna Smith]] <ref>[https://s3.chess-results.com/tnr110665.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Ayollar chempionati 2013]</ref> |- | XVIII || 2014 ||[[Gabriella Johnson]], [[Javanna Smith]], [[Shannon Yearwood]]<ref>{{Cite web |url = http://www.guardian.co.tt/sport/2014-12-04/three-headed-women%E2%80%99s-championship |title = Three-headed women’s championship |website = The Trinidad Guardian Newspaper |access-date = 2016-04-27 |arxivsana = 2018-08-15 |arxivurl = https://web.archive.org/web/20180815080359/http://www.guardian.co.tt/sport/2014-12-04/three-headed-women%E2%80%99s-championship }}</ref> |- | XIX || 2015 ||[[Aditi Soondarsingh]]<ref>{{Cite web|url = http://www.guardian.co.tt/sport/2015-11-05/cupid-wins-tt-chess-crown|title = Cupid wins T&amp;T chess crown|website = The Trinidad Guardian Newspaper|access-date = 2016-04-27}}</ref> |- | XX || 2016 ||[[Gabriella Johnson]] <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr242984.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Ayollar chempionati 2016]</ref> |- | XXI || 2017 || [[Aditi Soondarsingh]] <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr302540.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Ayollar chempionati 2017]</ref> |- | XXII || 2018 ||[[Gabriella Johnson]] <ref>[https://s3.chess-results.com/tnr385294.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Ayollar chempionati 2018]</ref> |- | XXIII || 2019 || [[Shemilah James]] <ref>[https://s2.chess-results.com/tnr458428.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Ayollar chempionati 2019]</ref> |- | XXIV || 2022 ||[[Obdulis Hermoso Rodriguez]] <ref>[https://s2.chess-results.com/tnr679729.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Ayollar chempionati 2022]</ref> |- | XXV || 2023 ||[[Obdulis Hermoso Rodriguez]] <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr797419.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Ayollar chempionati 2023]</ref> |} == Manbalar == {{manbalar|2}} == Havolalar == * [http://www.chesstt.org Official Website of the Trinidad and Tobago Chess Association] * [http://www.olimpbase.org/teams/tri_i04.html/ Trinidad & Tobago at the Chess Olympics] * [http://www.thechessdrum.net/newsbriefs/2005/NB_documents/TriniNatls05.pdf Chess Drum Report on Trinidad & Tobago Chess Players] * [http://www.thechessdrum.net/newsbriefs/2006/NB_Trinidad4.html Chess Drum Report on Trinidad & Tobago Chess Players] * [http://ratings.fide.com/card.phtml?event=7700164/ FIDE on Cecil Lee] * [http://www.ttchess.com/ Official Website of the Trinidad and Tobago Chess Foundation] [[Turkum: Shaxmat bo‘yicha milliy chempionatlar]] f3qhor1gp45ciyq0lf4pmirk7iybg1x 6221565 6221564 2026-07-31T22:21:57Z Juan carlos perez rodriguez 135630 /* Ayollar */ 6221565 wikitext text/x-wiki '''Shaxmat boʻyicha Trinidad va Tobago chempionati''' – [[Trinidad va Tobago]]da har yili oʻtkaziladigan milliy [[shaxmat]] chempionati. Mamlakatda shaxmat 1922-yildan boshlab oʻynab kelingan boʻlsa-da, ilk erkaklar chempionati 1937-yilda boʻlib oʻtgan<ref name=Legacy>{{cite web|url=http://legacy.guardian.co.tt/archives/2005-07-26/SA-4.html|title=Chess: Where are the records? The game that lost its history|first=Carl|last=Jacobs|date=2005-07-20|publisher=The Trinidad Guardian|qaralgan sana=2025-07-30|arxivsana=2016-03-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304054103/http://legacy.guardian.co.tt/archives/2005-07-26/SA-4.html}}</ref>. Eng koʻp gʻalaba qozongan shaxmatchi Christo Cave boʻlib, u 13 marta chempionlikni qoʻlga kiritgan<ref name=Cave>{{cite web|url=http://www.newsday.co.tt/news/0,46597.html|title=Chess: New India Champs Crowned|date=2006-10-26|publisher=The Trinidad and Tobago Newsday}}</ref>. Biroq boshqa bir nechta shaxmatchilar ham bir necha bor gʻolib chiqqan: Ryan Harper – 8 marta, George E. C. Stanford – 6 marta, Frederick Edward Brassington – 5 marta, Fred Sabga – 4 marta, Carl Brown va Shawn Tavares esa har biri 3 martadan chempion boʻlishgan. Shuningdek, har yili ayollar oʻrtasida ham milliy chempionat oʻtkaziladi. Bu yoʻnalishda Aditi Soondarsingh 9 marta gʻolib chiqib, rekord natijani qayd etgan. Eslatma: Quyidagi jadvalda faqat chempionat oʻtkazilgan yillar koʻrsatilgan. Trinidad va Tobagoda 1938, 1940, 1941, 1943, 1960, 1962 va 1963-yillarda shaxmat chempionati oʻtkazilmagan. == Gʻoliblar == {| class="wikitable" |- ! # !! '''Yil''' !! '''Milliy chempion''' |- | I || 1937 || George E. C. Stanford |- | II || 1939 ||Dr. Aldwyn G. Francois |- | III || 1942 ||Ralph Bersodi Jr |- | IV || 1944 ||Dr. R. O. Young |- | V || 1945 ||Dr. Maxwell G. Sturm<ref name=Sturm>{{cite web|url=http://www.ttchess.com/news_in_memory_of_dr_chess.htm|title=Chess: Dr Maxwell Sturm|date=2013-05-01|publisher=The Trinidad and Tobago Chess Foundation}}</ref> |- | VI || 1946 ||George E. C. Stanford |- | VII || 1947 ||Dr. Maxwell G. Sturm |- | VIII || 1948 ||George E. C. Stanford |- | IX || 1949 ||Rene Pratt, H. A. Mc Shine, George E. C. Stanford |- | X || 1950 ||Rene Pratt |- | XI || 1951 ||[[Frederick Edward Brassington]] |- | XII || 1953 ||Carl Brown |- | XIII || 1954 ||[[Frederick Edward Brassington]] |- | XIV || 1955 ||[[Eric Callender]] |- | XV || 1956 ||[[Frederick Edward Brassington]] |- | XVI || 1957 ||[[Eric Callender]] |- | XVII || 1958 ||[[Frederick Edward Brassington]] |- | XVIII || 1959 ||Carl Brown |- | XIX || 1961 ||[[Frederick Edward Brassington]] |- | XX || 1964 ||Arnold Ramon-Fortune |- | XXI || 1965 ||George E. C. Stanford |- | XXII || 1966 ||Fred Sabga |- | XXIII || 1967 ||Carl Brown |- | XXIV || 1968 ||Arnold Ramon-Fortune |- | XXV || 1969 ||George E. C. Stanford |- | XXVI || 1970 ||Fred Sabga |- | XXVII || 1971 ||Fred Sabga |- | XXVIII || 1972 ||Fred Sabga |- | XXIX || 1973 ||Arthur Rudy Mohipp <ref name=Arthur>{{cite web|url=http://www.guardian.co.tt/sport/2012-05-28/ancient-set-arrival-day-chess|title=Chess: Ancient Set for Arrival Day|first=Carl|last=Jacobs|date=2012-05-28|publisher=The Trinidad Guardian}}</ref> |- | XXX || 1974 ||[[Arthur Rudy Mohipp]] |- | XXXI || 1975 ||[http://chess-db.com/public/pinfo.jsp?id=7700032 John Raphael] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160306014814/http://chess-db.com/public/pinfo.jsp?id=7700032 |date=2016-03-06 }} |- | XXXII || 1976 ||[http://www.365chess.com/players/Arthur_W_Morris Arthur Morris] |- | XXXIII || 1977 ||[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=136160 Kwame Payne] |- | XXXIV || 1978 ||[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=57368 Cecil Lee] |- | XXXV || 1979 ||Arthur Morris |- | XXXVI || 1980 ||[http://chess-db.com/public/pinfo.jsp?id=7703228 Courtney Lee]{{Oʻlikhavola|date=avgust 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- | XXXVII || 1981 ||[http://www.365chess.com/players/Edward_L_Duchesne Edward Duchesne] |- | XXXVIII || 1982 ||[http://www.365chess.com/players/Shawn_P_Tavares Shawn Tavares] |- | XXXIX || 1983 ||[[Franklyn Pierre]] |- | XL || 1984 ||[[Cecil Lee]] |- | XLI || 1985 ||[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=43391 Yogendranath Ramsingh] |- | XLII || 1986||[[Shawn Tavares]] |- | XLIII || 1987 ||[[Shawn Tavares]] |- | XLIV || 1988 ||[[Yogendranath Ramsingh]] |- | XLV || 1989 ||[[Edward Duchesne]] |- | XLVI || 1990 ||[[Christo Cave]] |- | XLVII || 1991 || [[Christo Cave]] |- | XLVIII || 1992 || [[Christo Cave]] |- | XLIX || 1993 || [[Christo Cave]] |- | L || 1994 ||[http://chesstempo.com/gamedb/player/76288 Anderson Gordon] |- | LI || 1995 || [[Christo Cave]] |- | LII || 1996 || [[Christo Cave]] |- | LIII || 1997 || [[Christo Cave]] |- | LIV || 1998 || [[Christo Cave]] |- | LV || 1999 || [[Christo Cave]] |- | LVI || 2000 || [[Christo Cave]] |- | LVII || 2001 || [[Christo Cave]] |- | LVIII || 2002 ||[[Ryan Harper (shaxmatchi)|Ryan Harper]]<ref name=Ryan>{{cite web|url=http://www.guardian.co.tt/sport/2011/11/03/chess-king-harper-s-elusive-dream|title=Chess: Chess king Harper’s elusive dream|first=Carl|last=Jacobs|date=2011-11-03|publisher=The Trinidad Guardian}}</ref> |- | LIX || 2003||[[Christo Cave]] |- | LX || 2004 || [[Christo Cave]] |- | LXI || 2005 ||[[Ryan Harper (shaxmatchi)|Ryan Harper]] |- | LXII || 2006 || [[Ryan Harper (shaxmatchi) | Ryan Harper]] |- | LXIII || 2007 || [[Ryan Harper (shaxmatchi)|Ryan Harper]] |- | LXIX || 2008 ||[http://www.365chess.com/players/Ravishen_Singh Ravishen Singh] <ref name=Singh>{{cite web|url=http://www.ttchess.com/Ravishen%20Singh%20receives%20his%20trophy%20from%20Coreen%20Cabralis,%20Secretary%20T&TCA.htm|title=Chess: Ravishen Singh receives his trophy from Coreen Cabralis, Secretary T&TCA|date=2013-05-01|publisher=The Trinidad and Tobago Chess Foundation}}</ref> |- | LXX || 2009 ||[http://www.365chess.com/players/Marcus_Joseph Marcus Joseph] |- | LXXI || 2010 ||[[Ryan Harper (shaxmatchi)|Ryan Harper]] |- | LXXII || 2011 || [[Ryan Harper (shaxmatchi)|Ryan Harper]] |- | LXXIII || 2012 ||[http://www.365chess.com/players/Frank_Yee Frank Yee] <ref name=Frank>{{cite web|url=http://www.guardian.co.tt/sport/2012-11-14/frank-yee-wins-national-title-last|title=Chess: Frank Yee wins national title at last|first=Carl|last=Jacobs|date=2012-11-14|publisher=The Trinidad Guardian}}</ref> |- | LXXIV || 2013 ||[[Ryan Harper (shaxmatchi)|Ryan Harper]] <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr110666.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Trinidad va Tobago chempionati 2013]</ref> |- | LXXV || 2014 ||[[Vishnu Singh]]<ref name=Vishnu>{{cite web|url=http://www.trinidadexpress.com/videos/-VISHNU-SINGH-IS-CHAMP-283423871.html|title=Chess: Vishnu Singh is Champ|date=2014-11-20|publisher=The Trinidad Express}}</ref> |- | LXXVI || 2015 ||[[Kevin Cupid]]<ref name=Errol>{{cite web|url=http://www.guardian.co.tt/sport/2015-11-05/cupid-wins-tt-chess-crown|title=Chess: Cupid wins TT Chess Crown|first=Carl|last=Jacobs|date=2015-11-05|publisher=The Trinidad Guardian}}</ref> |- | LXXVII || 2016 ||[[Ryan Harper (shaxmatchi)|Ryan Harper]] <ref>[https://s2.chess-results.com/tnr241004.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Trinidad va Tobago chempionati 2016]</ref> |- | LXXVIII || 2017 || [[Ryan Harper shaxmatchi) |Ryan Harper]] <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr297899.aspx?lan=26art=$&SNode=SO Trinidad va Tobago chempionati 2017]</ref> |- | LXXIX || 2018 ||[[Adrian Winter Atwell]] <ref>[https://s2.chess-results.com/tnr379803.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Trinidad va Tobago chempionati 2018]</ref> |- | LXXX || 2019 ||[[Kevin Cupid]] <ref>[https://s3.chess-results.com/tnr458275.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Trinidad va Tobago chempionati 2019]</ref> |- | LXXXI || 2022 ||[[Ryan Harper (shaxmatchi)|Ryan Harper]] <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr679728.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Trinidad va Tobago chempionati 2022]</ref> |- | LXXXII || 2023 ||[[Joshua Johnson]] <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr795803.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Trinidad va Tobago chempionati 2023]</ref> |- | LXXXIII || 2024 || [[Joshua Johnson]] <ref>[https://s3.chess-results.com/tnr1040758.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Trinidad va Tobago chempionati 2024]</ref> |- | LXXXIV || 2025 || [[Quinn Cabralis]] <ref>[https://s2.chess-results.com/tnr1242005.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Trinidad va Tobago chempionati 2025]</ref> |} == Ayollar == {| class="wikitable" |- ! # !! Yil !! Milliy chempion<ref>{{cite web |url=http://www.nazarenett.org/dibe/index.php?option=com_content&task=view&id=106&Itemid=70 |title=History of Chess in Trinidad & Tobago |publisher=Dibe Church of the Nazarene |accessdate=2016-04-27 |arxivsana=2016-05-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160508153839/http://www.nazarenett.org/dibe/index.php?option=com_content&task=view&id=106&Itemid=70 }}</ref> |- | I || 1982 || [[Ayodele Moheni]] |- | II || 1983 ||[[Ayodele Moheni]] |- | III || 1984 || [[Marylin Geoffroy]] |- | IV || 1985 ||[[Ayodele Moheni]] |- | V || 1986 ||[[Ayodele Moheni]] |- | VI || 2002 ||[[Desire Derrick]] |- | VII || 2003 ||[[Desire Derrick]] |- | VIII || 2004 ||[[Aditi Soondarsingh]] |- | IX || 2005 ||[[Chantal Fitzpatrick]] |- | X || 2006 ||[[Aditi Soondarsingh]] |- | XI || 2007 ||[[Aditi Soondarsingh]], [[Jane Kennedy (chess player)|Jane Kennedy]] |- | XII || 2008 ||[[Aditi Soondarsingh]] |- | XIII || 2009 ||[[Aditi Soondarsingh]] |- | XIV || 2010 ||[[Aditi Soondarsingh]] |- | XV || 2011 ||[[Aditi Soondarsingh]] |- | XVI || 2012 ||[[Aditi Soondarsingh]] |- | XVII || 2013 ||[[Javanna Smith]] <ref>[https://s3.chess-results.com/tnr110665.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Ayollar chempionati 2013]</ref> |- | XVIII || 2014 ||[[Gabriella Johnson]], [[Javanna Smith]], [[Shannon Yearwood]]<ref>{{Cite web |url = http://www.guardian.co.tt/sport/2014-12-04/three-headed-women%E2%80%99s-championship |title = Three-headed women’s championship |website = The Trinidad Guardian Newspaper |access-date = 2016-04-27 |arxivsana = 2018-08-15 |arxivurl = https://web.archive.org/web/20180815080359/http://www.guardian.co.tt/sport/2014-12-04/three-headed-women%E2%80%99s-championship }}</ref> |- | XIX || 2015 ||[[Aditi Soondarsingh]]<ref>{{Cite web|url = http://www.guardian.co.tt/sport/2015-11-05/cupid-wins-tt-chess-crown|title = Cupid wins T&amp;T chess crown|website = The Trinidad Guardian Newspaper|access-date = 2016-04-27}}</ref> |- | XX || 2016 ||[[Gabriella Johnson]] <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr242984.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Ayollar chempionati 2016]</ref> |- | XXI || 2017 || [[Aditi Soondarsingh]] <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr302540.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Ayollar chempionati 2017]</ref> |- | XXII || 2018 ||[[Gabriella Johnson]] <ref>[https://s3.chess-results.com/tnr385294.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Ayollar chempionati 2018]</ref> |- | XXIII || 2019 || [[Shemilah James]] <ref>[https://s2.chess-results.com/tnr458428.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Ayollar chempionati 2019]</ref> |- | XXIV || 2022 ||[[Obdulis Hermoso Rodriguez]] <ref>[https://s2.chess-results.com/tnr679729.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Ayollar chempionati 2022]</ref> |- | XXV || 2023 ||[[Obdulis Hermoso Rodriguez]] <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr797419.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Ayollar chempionati 2023]</ref> |- | XXVI || 2024 || [[Isvett Hermoso Rodriguez]] <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr1052118.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Ayollar chempionati 2024]</ref> |- | XXVII || 2025 || [[Isvett Hermoso Rodriguez]] <ref>[https://s2.chess-results.com/tnr1249984.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Ayollar chempionati 2025]</ref> |- |} == Manbalar == {{manbalar|2}} == Havolalar == * [http://www.chesstt.org Official Website of the Trinidad and Tobago Chess Association] * [http://www.olimpbase.org/teams/tri_i04.html/ Trinidad & Tobago at the Chess Olympics] * [http://www.thechessdrum.net/newsbriefs/2005/NB_documents/TriniNatls05.pdf Chess Drum Report on Trinidad & Tobago Chess Players] * [http://www.thechessdrum.net/newsbriefs/2006/NB_Trinidad4.html Chess Drum Report on Trinidad & Tobago Chess Players] * [http://ratings.fide.com/card.phtml?event=7700164/ FIDE on Cecil Lee] * [http://www.ttchess.com/ Official Website of the Trinidad and Tobago Chess Foundation] [[Turkum: Shaxmat bo‘yicha milliy chempionatlar]] se5ghagkat8ltdg5fxq0tf2l69r6fr7 0 1315287 6221192 6221135 2026-07-31T12:13:46Z AnvarxonM 75105 /* Paxtakor Farm */ 6221192 wikitext text/x-wiki Transferlar roʻyxatida 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi va 2025-yilgi Oʻzbekiston Pro Ligasi ishtirok etuvchi klublar tomonidan rasman amalga oshirilgan transferlar (futbolchining bir jamoadan boshqa jamoaga rasman oʻtishi) koʻrsatilgan. Transferlar oynasi 5-dekabrdan 20-fevralga qadar davom etadi<ref>{{Veb manbasi |url=https://championat.asia/uz/news/superligadagi-transferlar-bir-sahifada |sarlavha=Суперлигадаги трансферлар бир саҳифада. |sana=2025-yil 18-dekabr}}</ref>. == Oʻzbekiston Superligasi jamoalarining qishki transferlari == === [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Rahimjon Davronov]]|other={{flagicon|UZB}} [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Igor Golban]]|other={{flagicon|UZB}} [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=SRB|pos=DF|name=[[Nemanja Ćalasan]]|other={{flagicon|KAZ}} [[FC Spartak Semey|Yelimay]] jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Ibrohim Yoʻldoshev]]|other={{flagicon|UZB}} [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Jamshid Boltaboyev]]|other={{flagicon|UZB}} [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Humoyunmirzo Iminov]]|other={{flagicon|UZB}} [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=GEO|pos=FW|name=[[Imeda Ashortia]]|other={{flagicon|UZB}} [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]] jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=GEO|pos=MF|name=[[Aleko Andronikashvili]]|other={{flagicon|GEO}} Dila jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=SRB|pos=FW|name=[[Dragan Ćeran]]|other={{flagicon|UZB}} [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Odil Abdumajidov]]|other={{flagicon|UZB}} Shoʻrtan jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Poʻlatxoʻja Xoldorxonov]]|other={{flagicon|UZB}} Shoʻrtan jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Asilbek Aliyev]]|other={{flagicon|UZB}} Ahmedov jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Neʼmatulloh Rustamjonov]]|other={{flagicon|UZB}} Ahmedov jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Mahmud Muhammadjonov]]|other={{flagicon|UZB}} Paxtakor jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Azizbek Turgʻunboyev]]|other={{flagicon|UZB}} Paxtakor jamoasidan erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Islom Mamatkazin]]|other={{flagicon|UZB}} [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Farhod Sohibjonov]]|other={{flagicon|UZB}} [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=KGZ|pos=GK|name=[[Erjan Tokatayev]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Ilhom Abdugʻaniyev]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Sunnatulloh Hamidjonov]]|other=Ijara muddati yakunlangan|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Shahzod Azmiddinov]]|other=Ijara muddati yakunlangan|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Otabek Joʻraqoʻziyev]]|other=Ijara muddati yakunlangan|no=}} {{fs player|nat=NGA|pos=FW|name=[[Ismahil Akinade]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Muhammadali Usmonov]]|other=Ijara muddati yakunlangan|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Oleg Zoteyev]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Muhammadyusuf Mirqodirov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Saidumarxon Saidnurullayev]]|other=Ijara muddati yakunlangan|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Bektemir Abdumannonov]]|other={{flagicon|UZB}} Dinamo jamoasiga transfer|no=}} {{fs player|nat=POL|pos=DF|name=[[Krystian Nowak]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=TJK|pos=FW|name=[[Shahrom Samiev]]|other=Oʻzaro kelishuvga koʻra shartnoma bekor qilingan|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Bilolxon Toshmirzayev]]|other={{flagicon|UZB}} Neftchi jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Samandarjon Mavlonqulov]]|other={{flagicon|UZB}} Soʻgʻdiyona jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=RUS|pos=MF|name=[[Dmitriy Pletnyov]]|other={{flagicon|UZB}} Dinamo jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Dilshod Ahmadaliyev]]|other={{flagicon|UZB}} OKMK jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Shahboz Umarov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Shahzod Neʼmatjonov]]|other={{flagicon|UZB}} Neftchi jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Muhammad Hakimov]]|other={{flagicon|UZB}} Paxtakor jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Islom Anvarov]]|other={{flagicon|UZB}} Paxtakor jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=ITA|pos=GK|name=[[Federiko Botti]]|other={{flagicon|ITA}} Mantova jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Sardor Rahmonov]]|other={{flagicon|UZB}} Soʻgʻdiyona jamoasidan erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Rasul Yoʻldoshev]]|other={{flagicon|UZB}} Dinamo jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Temurxoʻja Abduxoliqov]]|other={{flagicon|UZB}} Lokomotiv jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=GEO|pos=FW|name=[[Imeda Ashortia]]|other={{flagicon|UZB}} Andijon jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Farruhjon Qodirov]]|other={{flagicon|UZB}} Surxon jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=CRO|pos=MF|name=[[Martin Šroler]]|other={{flagicon|UZB}} Surxon jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Tohir Toʻxtasinov]]|other={{flagicon|UZB}} Soʻgʻdiyona jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Ollobergan Karimov]]|other={{flagicon|UZB}} Soʻgʻdiyona jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Valijon Rahimov]]|other={{flagicon|UZB}} Navbahor jamoasiga erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Sherzod Esanov]]|other={{flagicon|BLR}} Dinamo Brest jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Temur Mamasidiqov]]|other={{flagicon|UZB}} Shoʻrtan jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=SRB|pos=DF|name=[[Veljko Filipović]]|other={{flagicon|THA}} Rayong FC jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Xurshid Muxtorov]]|other={{flagicon|IDN}} Persik jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Kirill Todorov]]|other={{flagicon|UZB}} Lokomotiv jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Abbos Umarov]]|other={{flagicon|UZB}} OKMK jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Asadbek Joʻraboyev]]|other={{flagicon|UZB}} Navbahor jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Umid Hamroyev]]|other={{flagicon|UZB}} Mashʼal jamoasidan transfer|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Shahzod Ubaydullayev]]|other={{flagicon|UZB}} Navbahor jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=MNE|pos=MF|name=[[Vladimir Rodić]]|other={{flagicon|SWE}} Öster jamoasidan erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=GEO|pos=FW|name=[[Toma Tabatadze]]|other={{flagicon|UZB}} Qoʻqon 1912 jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Izzatillo Poʻlatov]]|other={{flagicon|UZB}} Neftchi jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Bilol Tupliyev]]|other={{flagicon|UZB}} Lokomotiv jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Azizbek Amonov]]|other={{flagicon|UZB}} Dinamo jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Otabek Boymurodov]]|other={{flagicon|UZB}} Surxon jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=SRB|pos=DF|name=[[Marko Kolaković]]|other={{flagicon|SRB}} Javor Ivanjica jamoasiga erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Azizbek Amonov]]|other={{flagicon|UZB}} [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=FRA|pos=DF|name=[[Jésah Ayessa]]|other={{flagicon|FRA}} [[AC Ajaccio|Ajaccio]] jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=BFA|pos=MF|name=[[Dramane Salou]]|other={{flagicon|ISR}} Hapoel Haifa jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Nurillo Toʻxtasinov]]|other={{flagicon|MYS}} Terengganu jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Rasul Yoʻldoshev]]|other={{flagicon|UZB}} Bunyodkor jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Bektemir Abdumannonov]]|other={{flagicon|UZB}} Andijon jamoasidan transfer|no=}} {{fs player|nat=SVN|pos=MF|name=[[Til Mavretič]]|other={{flagicon|EST}} Levadia jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=URU|pos=MF|name=[[Mauro Brasil]]|other={{flagicon|URU}} Cerro Largo jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=GHA|pos=MF|name=[[Kingsley Sarfo]]|other={{flagicon|CYP}} Krasava ENY Ypsonas FC jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Akbar Xudoyberdiyev]]|other={{flagicon|UZB}} Zamin jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=FRA|pos=DF|name=[[Mahamadou Dembélé]]|other=Erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=BRA|pos=MF|name=[[Maycon Douglas]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Mahmud Muhammadjonov]]|other=Ijara muddati yakunlangan|no=}} {{fs player|nat=NGA|pos=FW|name=[[Richard Friday]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UKR|pos=DF|name=[[Oleksandr Kucherenko]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=BRA|pos=MF|name=[[Ratinho]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=SRB|pos=MF|name=[[Marko Stanojević]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=RUS|pos=MF|name=[[Dmitriy Pletnyov]]|other={{flagicon|UZB}} Bunyodkor jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=FRA|pos=DF|name=[[Jésah Ayessa]]|other=Erkin agent<ref>[https://championat.asia/t/Q05Lwxat "Динамо" бир ой олдин жамоага қўшилган Мабепа Айесса билан хайрлашилди]</ref>|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UKR|pos=DF|name=[[Oleksandr Kucherenko]]|other={{flagicon|UZB}} Dinamo jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Oleg Zoteyev]]|other={{flagicon|UZB}} Andijon jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=BLR|pos=MF|name=[[Mikalay Ivanow]]|other={{flagicon|BLR}} Slavia Mozir jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Sardor Mirzayev]]|other={{flagicon|UZB}} OKMK jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Temurxoʻja Abduxoliqov]]|other={{flagicon|UZB}} Bunyodkor jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Sunnatilla Poyonov]]|other={{flagicon|UZB}} Surxon jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Bilol Tupliyev]]|other={{flagicon|UZB}} Buxoro jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Sherzodbek Abdulboriyev]]|other={{flagicon|UZB}} Navbahor jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Nikita Shevchenko]]|other={{flagicon|UZB}} Paxtakor jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Suhrob Nurulloyev]]|other={{flagicon|UZB}} Nasaf jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Shuhrat Muhammadiyev]]|other={{flagicon|UZB}} Nasaf jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=AUS|pos=DF|name=[[Aleksandar Šušnjar]]|other={{flagicon|AUS}} Newcastle Jets jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=RUS|pos=GK|name=[[Aleksey Kozlov (1999-yilda tugilgan futbolchi)|Aleksey Kozlov]]|other={{flagicon|KGZ}} Neftchi jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=SRB|pos=MF|name=[[Jovan Nišić]]|other={{flagicon|SRB}} Radnički Niš jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Islombek Baratov]]|other={{flagicon|UZB}} Mashʼal jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Nurlan Ibraimov]]|other={{flagicon|UZB}} Olimpik Mobiuz jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Muhammadali Raimov]]|other={{flagicon|UZB}} Olimpik Mobiuz jamoasidan erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Rahimjon Davronov]]|other={{flagicon|UZB}} [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] jamoasiga erkin agent|no=<ref>[https://championat.asia/en/news/lokomotivni-11-nafar-futbolchi-tark-etdi "Локомотив"ни 11 нафар футболчи тарк этди] 2025-yil 3-dekabr</ref>}} {{fs player|nat=MNE|pos=DF|name=[[Momčilo Rašo]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=GEO|pos=MF|name=[[Akaki Shulaia]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=GEO|pos=MF|name=[[Levan Arveladze]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=SRB|pos=FW|name=[[Nikola Popović]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Davron Hoshimov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Xosrov Xananov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Muhammadyusuf Husanov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Kirill Todorov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Farruhbek Muxtorov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Abdulaziz Abdusalomov]]|other=Erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Mahmud Joʻraboyev]]|other={{flagicon|UZB}} [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Asadbek Habibullayev]]|other={{flagicon|UZB}} Andijon jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=MKD|pos=FW|name=[[Vlatko Stojanovski]]|other={{flagicon|MKD}} Besa jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Maqsudxoʻja Aʼloxoʻjayev]]|other={{flagicon|UZB}} Dinamo jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Samandarbek Joʻrabekov]]|other={{flagicon|UZB}} Olimpik jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Azamat Soyibov]]|other={{flagicon|UZB}} Qoʻqon 1912 jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=NGA|pos=MF|name=[[Raphael Ayagwa]]|other=Erkin agent<ref>[https://fkmashal.uz/uz/articles/rasman-rafael-viashima-ayagwa-mashal-futbolchisi Rasman: Rafael Viashima Ayagwa «Mash’al» futbolchisi]</ref>|no=}} {{fs player|nat=NGA|pos=FW|name=[[Augustine Chidi Kwem]]|other={{flagicon|IRQ}} Al-Naft SC jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=GHA|pos=MF|name=[[Rashid Abubakar]]|other={{flagicon|KAZ}} Atirau jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Asadbek Habibullayev]]|other={{flagicon|UZB}} Andijon jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Ilhom Abdugʻaniyev]]|other={{flagicon|UZB}} Andijon jamoasidan erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Jamshid Hasanov]]|other=Faoliyatini yakunladi|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Shohnazar Norbekov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Dilshod Rahmatullayev]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Islom Sharipov]]|other={{flagicon|UZB}} [[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Asadbek Samariddinov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Avazxon Mamatxoʻjayev]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Sherzod Fayziyev (futbolchi)|Sherzod Fayziyev]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Islombek Baratov]]|other={{flagicon|UZB}} Lokomotiv jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Umid Hamroyev]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=RUS|pos=DF|name=[[Dmitriy Yashin (1993-yilda tugʻilgan futbolchi)|Dmitriy Yashin]]|other={{flagicon|KAZ}} Atirau jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Javohir Abdualimov]]|other=Erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Oybek Rustamov]]|other={{flagicon|UZB}} [[Qoʻqon 1912]] jamoasidan transfer|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Bobur Abduholiqov]]|other={{flagicon|UZB}} Paxtakor jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Akramjon Komilov]]|other={{flagicon|UZB}} OKMK jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Samandar Murodboyev]]|other={{flagicon|UZB}} Olimpik-Mobiuz jamoasidan transfer|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Dilshod Murtazayev]]|other={{flagicon|UZB}} Olimpik-Mobiuz jamoasidan ijaradan qaytgan|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Oybek Bozorov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Sherzod Nasrullayev]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Igor Golban]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=SRB|pos=FW|name=[[Dragan Ćeran]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Suhrob Nurulloyev]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Javohir Sidiqov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Shuhrat Muhammadiyev]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=SRB|pos=MF|name=[[Stefan Čolović]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UKR|pos=GK|name=[[Aleksandr Vorobey]]|other=Erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Islom Mamatkazin]]|other={{flagicon|UZB}} [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Umar Adhamzoda]]|other={{flagicon|UZB}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Dilshod Komilov]]|other={{flagicon|UZB}} [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Diyor Xolmatov]]|other={{flagicon|UZB}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Muhammadali Usmonov]]|other={{flagicon|UZB}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Shohruxbek Abdurahmonov]]|other={{flagicon|UZB}} Soʻgʻdiyona jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=GEO|pos=DF|name=[[Anri Chichinadze]]|other={{flagicon|RUS}} Chernomorets jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=SRB|pos=MF|name=[[Vanja Ilić]]|other={{flagicon|SRB}} Radnicki Nis jamoasidan sotib olingan|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Ruslanbek Jiyanov]]|other={{flagicon|RUS}} Pari NN jamoasidan sotib olingan|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Valijon Rahimov]]|other={{flagicon|UZB}} Bunyodkor jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=GEO|pos=DF|name=[[Giorgi Jgerenaia]]|other={{flagicon|GEO}} Iberia jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=CDR|pos=FW|name=[[Katulondi Kati]]|other={{flagicon|MAR}} Hassaniya jamoasidan erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Jamshid Boltaboyev]]|other={{flagicon|UZB}} [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Umidjon Ergashev]]|other={{flagicon|UZB}} [[OKMK (futbol klubi)|OKMK]] jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Azim Ahmedov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Mirzohid Gʻofurov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Rian Islomov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=BRA|pos=DF|name=[[Higor Gabriel]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=BRA|pos=DF|name=[[Guilherme Guedes]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=BRA|pos=FW|name=[[Pedro (futbolchi, 1999)|Pedro]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=BRA|pos=DF|name=[[Júlio César (1996-yilda tugʻilgan futbolchi)|Júlio César]]|other=Erkin agent<ref>[https://tribuna.uz/uz/news/navbaor-zhamoani-9-futbolchi-tark-etganini-malum-ildi-1027931 «Навбаҳор» жамоани 9 футболчи тарк этганини маълум қилди]</ref>|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Sherzodbek Abdulboriyev]]|other={{flagicon|UZB}} Lokomotiv jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Komiljon Tojiddinov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Asadbek Joʻraboyev]]|other=Erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Izzatillo Poʻlatov]]|other={{flagicon|UZB}} [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Asilbek Jumayev]]|other={{flagicon|UZB}} [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Ibrohim Shokirov]]|other={{flagicon|UZB}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Moʻminxon Bahodirxonov]]|other={{flagicon|UZB}} [[Ahmedov (futbol klubi)|Ahmedov]] jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Daler Tuxsanov]]|other={{flagicon|UZB}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Rustambek Fomin]]|other={{flagicon|UZB}} [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Farhod Sohibjonov]]|other={{flagicon|UZB}} [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Xurshid G‘iyosov]]|other={{flagicon|UZB}} [[OKMK (futbol klubi)|OKMK]] jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=BRA|pos=MF|name=[[Ratinho]]|other={{flagicon|UZB}} [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]] jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=CRO|pos=FW|name=[[Stipe Perica]]|other={{flagicon|ROM}} Dinamo Buxarest jamoasidan erkin agent<ref>[https://tribuna.uz/uz/news/rasman-stipe-peritsa-neftchi-futbolchisiga-ailandi-1077533/?utm_source=telegram&utm_medium=messenger&utm_campaign=tribuna&utm_content=editor Расман: Стипе Перица «Нефтчи» футболчисига айланди]</ref>|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Bilolxon Toshmirzayev]]|other={{flagicon|UZB}} [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]] jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Quvondiq Roʻziyev]]|other={{flagicon|UZB}} [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Gʻulom-Haydar Gʻulomov]]|other={{flagicon|UZB}} [[Qoʻqon 1912]] jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=KGZ|pos=FW|name=[[Joel Kojo]]|other=Ijara muddati yakunlangan|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Shahzod Neʼmatjonov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Asrorbek Kenjayev]]|other=Erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[OKMK (futbol klubi)|OKMK]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Umidjon Ergashev]]|other={{flagicon|UZB}} [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Behruz Asqarov]]|other={{flagicon|UZB}} Paxtakor jamoasidan ijara|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Hazratjon Tursunqulov]]|other={{flagicon|UZB}} Xorazm jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Rian Islomov]]|other={{flagicon|UZB}} Navbahor jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Sherzodjon Komilov]]|other={{flagicon|UZB}} Surxon jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Eʼzozbek Ergashev]]|other={{flagicon|UZB}} Doʻstlik jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=SRB|pos=FW|name=[[Uros Kojic]]|other=Erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Akramjon Komilov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Islom Toʻxtaxoʻjayev]]|other={{flagicon|UZB}} Andijon jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Xurshid G‘iyosov]]|other={{flagicon|UZB}} Neftchi jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Oybek Rustamov]]|other=Ijara muddati yakunlangan|no=}} {{fs player|nat=ESP|pos=FW|name=[[Ruben Sanches]]|other={{flagicon|THA}} Buriram jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Sardor Mirzayev]]|other={{flagicon|UZB}} Lokomotiv jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Humoyunshoh Sayyotov]]|other={{flagicon|UZB}} [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Dilshod Ahmadaliyev]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=ALB|pos=FW|name=[[Klejdi Daci]]|other={{flagicon|ALB}} KF Teuta Durrës jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Dilshod Yoqubov]]|other={{flagicon|UZB}} Xorazm jamoasiga erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Sanjar Quvvatov]]|other={{flagicon|UZB}} Qizilqum jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Sherzod Nasrullayev]]|other={{flagicon|UZB}} Nasaf jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Oybek Bozorov]]|other={{flagicon|UZB}} Nasaf jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Mahmud Muhammadjonov]]|other={{flagicon|UZB}} Dianmo jamoasidan ijaradan qaytgan|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Shahzod Azmiddinov]]|other={{flagicon|UZB}} Andijon jamoasidan ijaradan qaytgan|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Rustam Turdimurodov]]|other={{flagicon|UZB}} Surxon jamoasidan ijaradan qaytgan|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Akmal Mozgovoy]]|other={{flagicon|BAA}} Baniyas jamoasidan transfer|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Diyor Xolmatov]]|other={{flagicon|UZB}} Navbahor jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Igor Sergeyev]]|other={{flagicon|IRN}} Persopolos jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Umar Adhamzoda]]|other={{flagicon|UZB}} Navbahor jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Behruz Asqarov]]|other={{flagicon|UZB}} OKMK jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Rustambek Fomin]]|other={{flagicon|UZB}} Neftchi jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Ibrohim Shokirov]]|other={{flagicon|UZB}} Neftchi jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Daler Tuxsanov]]|other={{flagicon|UZB}} Neftchi jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Nikita Shevchenko]]|other={{flagicon|UZB}} Lokomotiv jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=ITA|pos=MF|name=[[Jonatan Lucca]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=COL|pos=FW|name=[[Brayan Riascos]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=BRA|pos=GK|name=[[Jhonatan]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Bobur Abduholiqov]]|other=Erkin agent<ref>[https://tribuna.uz/uz/news/6-nafar-futbolchi-pahtakorni-erkin-agent-sifatida-tark-etdi-1033895/?utm_source=telegram&utm_medium=messenger&utm_campaign=tribuna&utm_content=editor 6 нафар футболчи «Пахтакор»ни эркин агент сифатида тарк этди] 2026-yil 8-yanvar Tribuna.uz saytida</ref>|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Mahmud Muhammadjonov]]|other={{flagicon|UZB}} Andijon jamoasiga erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Humoyunshoh Sayyotov]]|other={{flagicon|UZB}} [[OKMK (futbol klubi)|OKMK]] jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=TJK|pos=MF|name=[[Alisher Shukurov]]|other={{flagicon|UZB}} [[Xoʻjand (futbol klubi)|Xoʻjand]] jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Muhammadaziz Ibrohimov]]|other={{flagicon|UZB}} [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UKR|pos=FW|name=[[Oleksiy Shchebetun]]|other={{flagicon|MLD}} Zimbru Chișinău jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=GEO|pos=FW|name=[[Grigol Chabradze]]|other={{flagicon|GEO}} Dila jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Gʻiyosjon Rizoqulov]]|other={{flagicon|UZB}} OLimpik Mobiuz jamoasidan ijaradan qaytgan|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Sanjar Quvvatov]]|other={{flagicon|UZB}} Paxtakor jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Dilshod Komilov]]|other={{flagicon|UZB}} [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=SRB|pos=DF|name=[[Dušan Mijić]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Farhod Bekmurodov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UKR|pos=FW|name=[[Roman Papariga]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Davron Anvarov]]|other=Erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Qoʻqon 1912]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=GEO|pos=FW|name=[[Toma Tabatadze]]|other={{flagicon|UZB}} [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[G‘ulom-Haydar G‘ulomov]]|other={{flagicon|UZB}} [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Javohir Sidiqov]]|other={{flagicon|UZB}} Qoʻqon 1912 jamoasidan erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Oybek Rustamov]]|other={{flagicon|UZB}} [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] jamoasiga transfer|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Bahrom Abdurahimov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Azamat Soyibov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Abror Karimov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=ALB|pos=FW|name=[[Klejdi Daci]]|other=Ijara muddati yakunlangan|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=SRB|pos=GK|name=[[Nikola Mirković]]|other={{flagicon|SRB}} Čukarički jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=SRB|pos=FW|name=[[Fejsal Mulić]]|other={{flagicon|THA}} Buriram United jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Otabek Joʻraqoʻziyev]]|other={{flagicon|UZB}} Andijon jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Tohir Toʻxtasinov]]|other={{flagicon|UZB}} Bunyodkor jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Ollobergan Karimov]]|other={{flagicon|UZB}} Bunyodkor jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Abdulazizxon Abdurashidov]]|other={{flagicon|UZB}} Bunyodkor jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=MNE|pos=MF|name=[[Aleksandar Boljević]]|other={{flagicon|BIH}} Željezničar jamoasidan erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=SRB|pos=GK|name=[[Milan Mitrović (futbolchi, 1991)|Milan Mitrović]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Samandarjon Mavlonqulov]]|other={{flagicon|UZB}} Bunyodkor jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Stanislav Andreyev]]|other=Faoliyatini yakunladi|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Shohruxbek Abdurahmonov]]|other={{flagicon|UZB}} Navbahor jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Muhammadyusuf Sobirov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=ALB|pos=FW|name=[[Rubin Hebaj]]|other=Ijara muddati yakunlangan|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Behruz Jumatov]]|other={{flagicon|UZB}} Surxon jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Sardor Rahmonov]]|other={{flagicon|UZB}} Bunyodkor jamoasiga erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Sunnatulla Abdullajonov]]|other={{flagicon|UZB}} Xorazm jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Farruhjon Qodirov]]|other={{flagicon|UZB}} Bunyodkor jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Otabek Boymurodov]]|other={{flagicon|UZB}} Buxoro jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=GEO|pos=MF|name=[[Tornike Dzebniauri]]|other={{flagicon|GEO}} Gareji jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Behruz Jumatov]]|other={{flagicon|UZB}} Soʻgʻdiyona jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=NGA|pos=FW|name=[[Stephen Chinedu]]|other={{flagicon|SRB}} Radnički 1923 jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Muhammadali Musaxonov]]|other={{flagicon|UZB}} Ahmedov FK jamoasidan transfer|no=}} {{fs player|nat=NGA|pos=FW|name=[[Richard Friday]]|other={{flagicon|UZB}} Dinamo jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Behruz Oʻktamov]]|other={{flagicon|UZB}} Paxtakor jamoasidan transfer|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Maksim Murkayev]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Asilbek Jumayev]]|other={{flagicon|UZB}} Neftchi jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Rustam Turdimurodov]]|other=Ijara muddati yakunlangan|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Sunnatilla Poyonov]]|other={{flagicon|UZB}} Lokomotiv jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Sherzodjon Komilov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Sunnatulloh Hamidjonov]]|other={{flagicon|UZB}} Xorazm jamoasiga ijara|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Nodirbek Abduholiqov]]|other={{flagicon|UZB}} Xorazm jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Sardor Mahmudov]]|other=[[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] jamoasiga ijara|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Muhammadali Abdurahmonov]]|other=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] jamoasiga ijara|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Sunnatulloh Hamidjonov]]|other={{flagicon|UZB}} Surxon jamoasidan ijara|no=}} {{fs player|nat=SRB|pos=GK|name=[[Nikola Stoshich]]|other={{flagicon|TJK}} Istiqlol jamoasidan|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Azizbek Pirmuhamedov]]|other={{flagicon|UZB}} Shoʻrtan jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Nodirbek Abduholiqov]]|other={{flagicon|UZB}} Surxon jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Dilshod Yoqubov]]|other={{flagicon|UZB}} OKMK jamoasidan|no=}} {{fs player|nat=FRA|pos=FW|name=[[Yanis Lhéry]]|other={{flagicon|ESP}} Alcorcón jamoasidan transfer qilingan|no=}} {{fs player|nat=BRA|pos=MF|name=[[Elzio Lohan]]|other={{flagicon|CYP}} EN Paralimniou jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=BRA|pos=MF|name=[[Rafael Sabino]]|other={{flagicon|KAZ}} Qiziljar jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=SLO|pos=DF|name=[[Matija Rom]]|other={{flagicon|KAZ}} Jenis jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=SEN|pos=DF|name=[[Boubacar Traoré (1997-yilda tugʻilgan futbolchi)|Boubacar Traoré]]|other=Erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Humoyunmirzo Iminov]]|other={{flagicon|UZB}} Andijon jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Sunnatulla Abdullajonov]]|other={{flagicon|UZB}} Surxon jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Hazratjon Tursunqulov]]|other={{flagicon|UZB}} OKMK jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=RUS|pos=GK|name=[[Artyom Potapov]]|other=Ijara muddati yakunlangan|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Murodbek Bobojonov]]|other={{flagicon|IRQ}} Amanat Baghdad jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Adhamjon Musulmonov]]|other={{flagicon|UZB}} Nasaf jamoasiga (ijara muddati yakunlangan)|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Javohir Baxtiyorov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Iskandar Businov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Jamshid Zaripboyev]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Muhammadbobur Asadullayev]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Sardor Qobuljonov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=SRB|pos=DF|name=[[Vladimir Bubanja]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Sanjar Shoahmedov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Ixtiyor Toshpoʻlatov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Dilshod Joʻrayev]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Iskandar Shayqulov]]|other=Erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} == Oʻzbekiston Pro ligasi jamoalarining qishki transferlari == === [[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral Nukus]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=TKM|pos=DF|name=[[Vepa Jumayev]]|other={{flagicon|BLR}} Vitbesk jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Javohir Otamurodov]]|other={{flagicon|UZB}} Buxoro jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=RUS|pos=FW|name=[[Mark Krasnov]]|other={{flagicon|BLR}} FK Lida jamoasidan erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Nizomiddin Ziyovuddinov]]|other=[[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Izzatullo Abdulhaqov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Sobit Sindarov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Nurlibek Talasboyev]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Ilhom Alijonov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Bobur Farhodov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Otajon Niyozmetov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Norxon Sheripov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Aʼzam Aliyev]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Damir Nizanov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Doniyor Ismoilov]]|other=Erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Jayxun (futbol klubi)|Jayxun]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Sardor Mahmudov]]|other=[[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] jamoasidan ijara|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Sardor Qobuljonov]]|other=Xorazm jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Akobir Qayumov]]|other=Xorazm jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Davron Hoshimov]]|other=Lokomotiv jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Damir Nizanov]]|other=Aral jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Davron Anvarov]]|other=Qizilqum jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Diyor Toirov]]|other=Metallurg jamoasidan erkin agent<ref>[https://championat.asia/uz/news/394705?utm_source=telegram&utm_medium=championatasia "Хоразм" собиқ посбони, МТЖ собиқ ҳимоячиси ва "Қизилқум" ярим ҳимоячиси — "Каттақўрғон"нинг янги футболчилари]</ref>|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Metallurg Bekobod|Metallurg]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Moʻmin Meliyev]]|other={{flagicon|SVK}} Partizan Bardejov jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Saidumarxon Saidnurullayev]]|other={{flagicon|UZB}} Paxtakor jamoasidan ijara|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Sanjar Shoahmedov]]|other={{flagicon|UZB}} Xorazm jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Mirzohid Gʻofurov]]|other={{flagicon|UZB}} Navbahor jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=SRB|pos=DF|name=[[Vladimir Bubanja]]|other={{flagicon|UZB}} Xorazm jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Suhrob Sultonov]]|otherErkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Komiljon Tojiddinov]]|other={{flagicon|UZB}} Navbahor jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Ibrohim Noʻmonov]]|other={{flagicon|UZB}} Qoʻqon 1912 jamoasidan erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Olimpik MobiUz (futbol klubi)|Olimpik MobiUz]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Begis Kuanishbayev]]|other={{flagicon|UZB}} Jayxun jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=Muhammaddiyor Marifaliyev|other={{flagicon|UZB}} Paxtakor jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Fazliddin Zuhriddinov]]|other={{flagicon|UZB}} Paxtakor jamoasidan ijara|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Abdushukur Mahammatov]]|other={{flagicon|UZB}} Paxtakor jamoasidan ijara|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Gʻiyosjon Rizoqulov]]|other=Ijara muddati yakunlangan|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Nurlan Ibraimov]]|other={{flagicon|UZB}} Lokomotiv jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Daler Tuxsanov]]|other={{flagicon|UZB}} Neftchi jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Rustambek Fomin]]|other={{flagicon|UZB}} Neftchi jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Muhammadali Raimov]]|other={{flagicon|UZB}} Lokomotiv jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Samandarbek Joʻrabekov]]|other={{flagicon|UZB}} Nasaf jamoasiga transfer|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Paxtakor-2|Paxtakor Farm]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Lazizbek Mirzayev]]|other={{flagicon|ESP}} Leganes jamoasidan transfer<ref>[https://championat.asia/t/61PealtD Эшитдик-да! "Ғазалкент" Лазизбек Мирзаевни 70 минг еврога сотиб олди ва ижарага берди]</ref>|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Lazizbek Mirzayev]]|other={{flagicon|UZB}} Lokomotiv jamoasiga ijara|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Nizomiddin Ziyovuddinov]]|other={{flagicon|UZB}} [[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral Nukus]] jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Iskandar Shayqulov]]|other={{flagicon|UZB}} [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Muhammadali Abdurahmonov]]|other={{flagicon|UZB}} [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] jamoasidan ijara|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Avazxon Mamatxoʻjayev]]|other={{flagicon|UZB}} Xorazm jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=Azizjon Aliqulov |other={{flagicon|UZB}} Nasaf jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Daniel Nasriddinov]] |other={{flagicon|UZB}} Soʻgʻdiyona jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Diyorbek Asomiddinov]] |other={{flagicon|UZB}} Nasaf jamoasidan ijara|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Azizbek Pirmuhamedov]]|other={{flagicon|UZB}} Xorazm jamoasiga erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} == Oʻzbekiston Superligasi jamoalarining yozgi transferlari == === [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Nodirxon Neʼmatxonov]]|other=Surxon jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Shohmalik Komilov]]|other=Navbahor jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=RUS|pos=GK|name=[[Artyom Potapov]]|other=Surxon jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Hamidullo Karimov]]|other=Andijon U21 jamoasidan|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Abbosbek Abdugʻaffarov]]|other=Alay Oʻsh jamoasidan (ijara muddati yakunlangan)|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Ibrohim Yoʻldoshev]]|other= Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Jamshid Boltaboyev]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Rahimjon Davronov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Igor Golban]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Sayfiddin Sodiqov]]|other=Olimpik jamoasiga (ijara muddati yakunlangan)|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Abbosbek Abdugʻaffarov]]|other=Qizilqum jamoasiga erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Shamsiddin Tursunmuhammadov]]|other=Bunyodkor Farm jamoasidan|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Umar Rustamov]]|other=Olimpik MobiUZ jamoasidan erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Shahboz Umarov]]|other={{flagicon|KAZ}} Oqjetpes jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Sadriddin Hasanov]]|other={{flagicon|POR}} Braga jamoasiga transfer|no=}} {{fs player|nat=JPN|pos=MF|name=[[Itsuki Urata]]|other={{flagicon|CRO}} Slaven Belup jamoasiga transfer|no=}} {{fs player|nat=MNE|pos=DF|name=[[Marko Bugarin]]|other={{flagicon|RUS}} S. Kostroma jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Asadbek Rahimjonov]]|other=Navbahor jamoasiga erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Azizxon Isoqov]]|other=Qoʻqon 1912 jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Islombek Baratov]]|other=Lokomotiv jamoasidan erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Husayn Ergashboyev]]|other=Qiziloltin jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=GEO|pos=MF|name=[[Mixeil Basheleishvili]]|other=Asia Talas jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Alisher Xayrullayev]]|other=Lochin jamoasiga erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=ARM|pos=MF|name=[[Tigran Avanesyan]]|other={{flagicon|RUS}} [[FC Orenburg|Orenburg]] jamoasidan ijara|no=}} {{fs player|nat=SRB|pos=MF|name=[[Marko Stanojević]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=GUI|pos=MF|name=[[Amadou Doumbouya]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=MLD|pos=MF|name=[[Mihail Ștefan]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=BIH|pos=MF|name=[[Haris Hajdarević]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=RUS|pos=MF|name=[[Artem Radaev]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Raul Jeparov]]|other=Oqtepa jamoasiga erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Bektemir Abdumannonov]]|other={{flagicon|KAZ}} Oqjetpes jamoasiga ijara|no=}} {{fs player|nat=SVN|pos=MF|name=[[Til Mavretič]]|other=Shartnoma bekor qilingan|no=}} {{fs player|nat=URU|pos=MF|name=[[Mauro Brasil]]|other=Shartnoma bekor qilingan|no=}} {{fs player|nat=GHA|pos=MF|name=[[Kingsley Sarfo]]|other=Shartnoma bekor qilingan|no=}} {{fs player|nat=BFA|pos=MF|name=[[Dramane Salou]]|other=Shartnoma bekor qilingan|no=}} {{fs player|nat=FRA|pos=DF|name=[[Mahamadou Dembélé]]|other=Shartnoma bekor qilingan|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Ulugʻbek Hoshimov]]|other=Shartnoma bekor qilingan|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Ahmadjon Anvarov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Jasurbek Yaxshiboyev]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Abdushukur Mahammatov]]|other=Olimpik MobiUZ jamoasidan (ijara muddati yakunlangan)|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Muhriddin Zoirov]]|other=Kattaqoʻrgʻon jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Islombek Baratov]]|other=Buxoro jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Lazizbek Mirzayev]]|other=Gʻazalkent jamoasiga (ijara muddati yakunlangan)|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=MNE|pos=DF|name=[[Drago Bumbar]]|other={{flagicon|MNE}} FK Bokelj jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Komiljon Tojiddinov]]|other=Metallurg jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Doniyor Narzullayev]]|other=Metallurg jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=MNE|pos=DF|name=[[Strahinja Bosnjak]]|other={{flagicon|SRB}} Dubocica jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Farruxjon Ibrohimov]]|other=Xorazm jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Tohir Toʻxtasinov]]|other=Soʻgʻdiyona jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Javohir Ubaydullayev]]|other=Metallurg jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=RUS|pos=GK|name=[[Vladislav Rusanov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Bobur Asqarov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Izzatullo Abdulhaqov]]|other=Kattaqoʻrgʻon jamoasidan (ijara muddati yakunlangan)|no=}} {{fs player|nat=NGA|pos=FW|name=[[Ifeanyi Ifeanyi]]|other=Erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Samandar Ochilov]]|other=Metallurg jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Shahboz Joʻrayev]]|other=Lochin jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Javohir Abdualimov]]|other=Shoʻrtan jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Maqsudxoʻja Aʼloxoʻjayev]]|other=Lochin jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Asan Vaniyev]]|other=Yaypan jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Asadbek Habibullayev]]|other=FarDU jamoasiga ijara|no=}} {{fs player|nat=NGA|pos=MF|name=[[Raphael Ayagwa]]|other=Shartnoma bekor qilingan|no=}} {{fs player|nat=NGA|pos=FW|name=[[Augustine Chidi Kwem]]|other=Shartnoma bekor qilingan|no=}} {{fs player|nat=GHA|pos=MF|name=[[Rashid Abubakar]]|other=Shartnoma bekor qilingan|no=}} {{fs player|nat=RUS|pos=DF|name=[[Roman Xadjiev]]|other=Shartnoma bekor qilingan|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Bahodir Halilov]]|other=Lochin jamoasiga erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor Namangan]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Asadbek Rahimjonov]]|other=Navbahor jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Jasurbek Jaloliddinov]]|other=Soʻgʻdiyona jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Abdulla Abdullayev]]|other={{flagicon|BAA}} Dibba SCC jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=KGZ|pos=FW|name=[[Joel Kojo]]|other={{flagicon|IRN}} Esteghlal FC jamoasidan erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Sherzod Gʻulomjonov]]|other=Qirgʻizoltin jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Zabihillo Oʻrinboyev]]|other=Soʻgʻdiyona jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Shohmalik Komilov]]|other=Andijon jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=CDR|pos=FW|name=[[Katulondi Kati]]|other=Erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Daler Tuxsanov]]|other=Olimpik MobiUZ jamoasiga ijara|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[OKMK (futbol klubi)|OKMK]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=CRO|pos=MF|name=[[Ivan Pešić]]|other={{flagicon|MLD}} Chindia jamoasidan erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=NGA|pos=FW|name=[[Stephen Chinedu]]|other=Surxon jamoasidan ijara|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=POL|pos=FW|name=[[Piotr Parzyszek]]|other={{flagicon|FIN}} KuPS jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Shahzod Azmiddinov]]|other={{flagicon|KUW}} Al-Salmiya SC jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Behruz Asqarov]]|other=Soʻgʻdiyona jamoasiga erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Otabek Joʻraqoʻziyev]]|other=Soʻgʻdiyona jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=SRB|pos=FW|name=[[Luka Ratković]]|other={{flagicon|RUS}} Enisey jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Elbek Otaqulov]]|other=Lochin jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Abbosbek Abdugʻaffarov]]|other=Andijon jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=BRA|pos=MF|name=[[Maycon Douglas]]|other=Erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Shoxruz Norxonov]]|other=Shartnoma bekor qilingan|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Asror Gʻofurov]]|other=Shartnoma bekor qilingan|no=}} {{fs player|nat=TJK|pos=MF|name=[[Alisher Shukurov]]|other={{flagicon|TJK}} Istiqlol jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UKR|pos=FW|name=[[Oleksiy Shchebetun]]|other={{flagicon|TJK}} Istiqlol jamoasiga erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Qoʻqon 1912]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Rahimjon Davronov]]|other=Andijon jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Ibrohim Yoʻldoshev (futbolchi)]]|other=Andijon jamoasidan erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Azizxon Isoqov]]|other=Buxoro jamoasiga erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=SRB|pos=MF|name=[[Petar Mićin]]|other={{flagicon|UKR}} Zorya Lugansk jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=BEL|pos=FW|name=[[Dženan Zajmović]]|other={{flagicon|RSA}} Cape Town City jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=SRB|pos=GK|name=[[Milan Mitrović]]|other={{flagicon|SRB}} Dubocica jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Jamshid Boltaboyev]]|other=Andijon jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Zabihillo Oʻrinboyev]]|other=Navbahor jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Behruz Jumatov]]|other=Surxon jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Igor Golban]]|other=Andijon jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Shohjahon Sultonmurodov]]|other=Xorazm jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Behruz Asqarov]]|other=Paxtakor jamoasidan ijara|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Otabek Ahadov]]|other={{flagicon|KOR}} Busan IPark jamoasiga transfer|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Otabek Joʻraqoʻziyev]]|other=Qizilqum jamoasiga transfer|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Jasurbek Jaloliddinov]]|other=Navbahor jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=SRB|pos=FW|name=[[Fejsal Mulić]]|other={{flagicon|SRB}} Novi Pazar jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=MNE|pos=MF|name=[[Fejsal Mulić]]|other={{flagicon|MNE}} Sutjeska Niksic jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Suhrob Izzatov]]|other=Xorazm jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=SRB|pos=GK|name=[[Nikola Mirković]]|other={{flagicon|SRB}} Smederevo 1924 jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Umid Sultonov]]|other=Xorazm jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Tohir Toʻxtasinov]]|other=Mashʼal jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Ulugʻbek Kenjayev]]|other=Yaypan jamoasiga erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Boburjon Rahimjonov]]|other=Oqtepa jamoasidan ijara|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Asadbek Karimov]]|other=Metallurg jamoasiga ijara|no=}} {{fs player|nat=NGA|pos=FW|name=[[Stephen Chinedu]]|other=Paxtakor jamoasiga ijara|no=}} {{fs player|nat=RUS|pos=GK|name=[[Artyom Potapov]]|other=Andijon jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Behruz Jumatov]]|other=Soʻgʻdiyona jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Nodirxon Neʼmatxonov]]|other=Andijon jamoasiga erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Ulugʻbek Hoshimov]]|other=Dinamo jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Suhrob Izzatov]]|other=Soʻgʻdiyona jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Umid Sultonov]]|other=Soʻgʻdiyona jamoasidan erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Jasur Azimov]]|other=Metallurg jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Shohjahon Sultonmurodov]]|other=Soʻgʻdiyona jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Farruxjon Ibrohimov]]|other=Mashʼal jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Dilshod Yoqubov]]|other=FarDU jamoasiga erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} == Oʻzbekiston Pro ligasi jamoalarining yozgi transferlari == === [[Aral (futbol klubi, Nukus)|Aral Nukus]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Farhod Bekmurodov]]|other={{flagicon|KGZ}} Asia Talas jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Sheroz Jalolov]]|other=Erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Yunus Ibragimov]]|other=Jayxun jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Maxset Kalbayev]]|other=Jayxun jamoasiga erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[FarDU (futbol klubi)|FarDU]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Jasurbek Umrzoqov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Dilshod Yoqubov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Abduvosidxon Abdurashidov]]|other=Yaypan jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Asadbek Rahmonjonov]]|other=Andijon jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Rasuljonov Abdurahmonov]]|other=Sementchi jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Sharofiddin Shobirov]]|other=TerDU jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Otajon Niyozmetov]]|other=Jayxun jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Jahongir Ahmadov]]|other=TerDU jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Muhammadali Xolmatov]]|other=Erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Javohir Maqsudov]]|other=Shartnoma bekor qilingan|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Shodiyor Hojimatov]]|other=Shartnoma bekor qilingan|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Sanjar Zokirov]]|other=Shartnoma bekor qilingan|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Bekzod Abduvaliyev]]|other=Shartnoma bekor qilingan|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Ravon Havasov]]|other=Shartnoma bekor qilingan|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Sohib Muhammadiyev]]|other=Shartnoma bekor qilingan|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Doniyor Erkinov]]|other=Shartnoma bekor qilingan|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Sulton Rahmatov]]|other=Shartnoma bekor qilingan|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Jayxun (futbol klubi)|Jayxun]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Yunus Ibragimov]]|other=Aral jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Maxset Kalbayev]]|other=Aral jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Bahodir Izboskanov]]|other=Bunyodkor jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Asadbek Joʻraqulov]]|other=Erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Jasurbek Umrzoqov]]|other=FarDU jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Otajon Niyozmetov]]|other=FarDU jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Shohruh Muratbaev]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Rahman Mamutov]]|other=Erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)|Kattaqoʻrgʻon]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=RUS|pos=GK|name=[[Vadim Lukyanov]]|other=Pari NN jamoasidan|no=}} {{fs player|nat=SRB|pos=DF|name=[[Ensar Brunčević]]|other=Novi Pazar jamoasidan|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Jahongir Shermatov]]|other=Lochin jamoasidan|no=}} {{fs player|nat=MKD|pos=MF|name=[[Milosh Tosheski]]|other=Napredak Kruševac jamoasidan|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Sayyodbek Davronov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Muhriddin Zoirov]]|other=Lokomotiv jamoasidan|no=}} {{fs player|nat=RUS|pos=FW|name=[[Igor Kozlov]]|other=Soligorsk jamoasidan|no=}} {{fs player|nat=CRO|pos=FW|name=[[Filip Dangubić]]|other=Al-Jahra jamoasidan|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=GEO|pos=FW|name=[[Giorgi Pantsulaia]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=SLO|pos=MF|name=[[Almin Kurtović]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Akbar Abdirasulov]]|other=Shartnoma bekor qilingan|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Asadbek Beglarxonov]]|other=Shartnoma bekor qilingan|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Akobir Qayumov]]|other=Shartnoma bekor qilingan|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Azizbek Ahmedov]]|other=Shartnoma bekor qilingan|no=}} {{fs player|nat=BRA|pos=FW|name=[[Isac Martins Silva]]|other=Shartnoma bekor qilingan|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Lochin (Qarshi futbol klubi)|Lochin]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Bahodir Halilov]]|other=Nasaf jamoasidan ijara|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Alisher Xayrullayev]]|other=Buxoro jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Islom Kenjaboyev (2004-yilda tugʻilgan futbolchi)|Islom Kenjaboyev]]|other=Shoʻrtan jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Sardor Saʼdullayev]]|other=Metallurg jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Maqsudxoʻja Aʼloxoʻjayev]]|other=Mashʼal jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Shahboz Joʻrayev]]|other=Mashʼal jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Diyorbek Asomiddinov]]|other=Shoʻrtan jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Asliddin Tursunpoʻlatov]]|other=Kattaqoʻrgʻon jamoasidan erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Jahongir Shermatov]]|other=|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Elbek Otaqulov]]|other=Qizilqum jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Javohir Hasanov]]|other=Shoʻrtan jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Samandar Oʻrinboyev]]|other=Shoʻrtan jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Nodirbek Mukarov]]|other=Shoʻrtan jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Bekjon Rahmatov]]|other=Nasaf jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Firuzbek Zoyirov]]|other=TerDU jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Alizod Toʻxtayev]]|other=TerDU jamoasiga erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Metallurg Bekobod|Metallurg]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=MNE|pos=MF|name=[[Marko Milićković]]|other={{flagicon|MNE}} B. Podgorica jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Samandar Ochilov]]|other=Mashʼal jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Jasur Azimov]]|other=Xorazm jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Davron Sulaymonov]]|other=Doʻstlik jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Azizbek Abdumoʻminov]]|other=Mashʼal jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Asadbek Karimov]]|other=Surxon jamoasidan ijara|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=MNE|pos=MF|name=[[Armin Bošnjak]]|other={{flagicon|MNE}} Otrant-Olympic jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Komiljon Tojiddinov]]|other=Mashʼal jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Doniyor Narzullayev]]|other=Mashʼal jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Javohir Ubaydullayev]]|other=Mashʼal jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Sardor Saʼdullayev]]|other=Lochin jamoasiga erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Olimpik MobiUz (futbol klubi)|Olimpik MobiUz]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Dmitriy Kim]]|other={{flagicon|KOR}} Yangpyeong FC jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Ravshanbek Abdumannonov]]|other=Dinamo jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Daler Tuxsanov]]|other=Neftchi jamoasidan ijara|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Paxtakor-2|Paxtakor Farm]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Muhammadrizo Parpiyev]]|other=Namangan FA jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Diyor Xoliqov]]|other=Paxtakor jamoasidan|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Damir Mirzabekov]]|other=Paxtakor jamoasidan|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[TerDU (futbol klubi)|TerDU]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Zohidjon Rahimov]]|other={{flagicon|NEP}} Jawalakhel jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Azizbek Ahmedov]]|other=Kattaqoʻrgʻon jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Firuzbek Zoyirov]]|other=Lochin jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Alizod Toʻxtayev]]|other=Lochin jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Feruzjon Zokirov]]|other=Metallurg jamoasidan erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Nuriddin Hasanov]]|other=Erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Diyorbek Xaliyev]]|other=BuxDU jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Sharofiddin Shobirov]]|other=FarDU jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Jahongir Ahmadov]]|other=FarDU jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Abdumalik Norqobilov]]|other=BuxDU jamoasiga erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Yaypan (futbol klubi)|Yaypan]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=GK|name=[[Javohir Maqsudov]]|other=FarDU jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Asan Vaniyev]]|other=Mashʼal jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Ulugʻbek Kenjayev]]|other=Soʻgʻdiyona jamoasidan erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Shohruh Abdumannopov]]|other=Erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Abduvosidxon Abdurashidov]]|other=FarDU jamoasiga erkin agent|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Gʻazalkent (futbol klubi)|Gʻazalkent]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Lazizbek Mirzayev]]|other=Lokomotiv jamoasidan (ijara muddati yakunlangan)|no=}} {{fs player|nat=GER|pos=MF|name=[[David Belyavskiy]]|other={{flagicon|GER}} Lokomotive Leipzig (erkin agent)|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Rustam Aliyev (futbolchi)]]|other=Surxon jamoasidan (erkin agent)|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Abdullox Xolmamatov]]|other=Bunyodkor jamoasidan (erkin agent)|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{Fs end}} {{Col-end}} === [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] === {{Col-begin}} {{col-2}} '''Jamoaga kelganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Sirojiddin Qoʻziyev]]|other={{flagicon|IND}} Bengaluru FC jamoasidan (erkin agent)|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Javohir Hasanov]]|other=Lochin jamoasidan (erkin agent)|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Samandar Oʻrinboyev]]|other=Lochin jamoasidan (erkin agent)|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Javohir Abdualimov]]|other=Mashʼal jamoasidan (erkin agent)|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=MF|name=[[Nodirbek Mukarov]]|other=Lochin jamoasidan (erkin agent)|no=}} {{Fs end}} {{col-2}} '''Jamoadan ketganlar:''' {{Fs start}} {{fs player|nat=UZB|pos=DF|name=[[Islom Kenjaboyev (2004-yilda tugʻilgan futbolchi)|Islom Kenjaboyev]]|other=Lochin jamoasiga erkin agent|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Diyorbek Asomiddinov]]|other=Lochin jamoasiga (erkin agent)|no=}} {{fs player|nat=UZB|pos=FW|name=[[Shahboz Nuriddinov]]|other=BuxDU jamoasiga (erkin agent)|no=}} {{Fs end}} {{Col-end}} == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Oʻzbek futbol transferlari roʻyxati}} {{2026-yilda Oʻzbekiston futboli}} [[Turkum:Oʻzbek futbol transferlari roʻyxati]] [[Turkum:2026-yilda Oʻzbekiston futboli]] cxk1y98gx60aea4v4ekst3k17mfznom 0 1316378 6221506 6220650 2026-07-31T16:30:43Z Umarxon III 18267 + 6221506 wikitext text/x-wiki {{infobox football league season | season = [[2026-yil]] | image =[[File:Uzbekistan super league logo 2024.png|300px]] | competition = [[Oʻzbekiston Superligasi]] | dates = {{nowrap|2026-yil 27-fevral – 2026-yil 3-dekabr}} | winners = <!-- [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] (6-marta)<br/>[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]<br/>[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]--> | relegated= <!-- [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]]--> | continentalcup1 = [[Futbol boʻyicha 2026–27-yilgi AFC Elit Osiyo Chempionlar Ligasi|Elit Osiyo Chempionlar Ligasi]] | continentalcup1 qualifiers = | continentalcup2 = [[Futbol boʻyicha 2026–27-yilgi AFC Osiyo Chempionlar Ligasi|Osiyo Chempionlar Ligasi]] | continentalcup2 qualifiers = | matches = 88 | total goals = 219 | league topscorer = [[Ljupcho Doriyev]]<br>(7 ta gol) | biggest home win = {{nowrap|Neftchi 4–0 [[Qoʻqon 1912]]}} <br /> {{small|(2026-yil 29-aprel)}} | biggest away win = {{nowrap|[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] 0–4 [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]}} <br /> {{small|(2026-yil 4-aprel)}} | highest scoring = {{nowrap|[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] 5–2 [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]}} <br /> {{small|(2026-yil 28-aprel)}} | longest wins = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] (6 marta) | longest unbeaten = [[OKMK (futbol klubi)|OKMK]]<br/>[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]<br/>[[Qoʻqon 1912]]<br/>(6 ta oʻyin) | longest winless = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] (11 marta) | longest losses = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] (11 marta) | highest attendance = 18,756 ({{nowrap|Neftchi 0—1 Paxtakor}})<br /> {{small|(2026-yil 9-aprel)}} | lowest attendance = 112 ({{nowrap|Soʻgʻdiyona 2 — 2 Qoʻqon 1912}})<br /> {{small|(2026-yil 2-aprel)}} | attendance = {{formatnum:{{#expr: <!--Matchweek 1--> + 4235 + 14180 + 3455 + 7255 + 323 + 9720 + 1230 + 1790 <!--Matchweek 2--> + 2100 + 7350 + 653 + 476 + 2714 + 1819 + 712 + 6220 <!--Matchweek 3--> + 14801 + 1154 + 2100 + 3244 + 325 + 3985 + 1024 + 7105 <!--Matchweek 4--> + 9678 + 7363 + 5651 + 4104 + 5649 + 16825 + 275 + 1415 <!--Matchweek 5--> + 112 + 1327 + 7650 + 1137 + 1130 + 1871 + 2850 + 3221 <!--Matchweek 6--> + 1008 + 489 + 18726 + 4651 + 1002 + 4014 + 18756 + 7132 <!--Matchweek 7--> + 1138 + 6109 + 6400 + 7824 + 1073 + 5253 + 5680 + 2171 <!--Matchweek 8--> + 1071 + 2035 + 3984 + 17258 + 1046 + 2226 + 2347 + 7650 <!--Matchweek 9--> + 2115 + 8250 + 1150 + 1136 + 4351 + 11270 + 7154 + 1416 <!--Matchweek 10--> + 847 + 2074 + 11215 + 1700 + 5750 + 8754 + 14068 + 3175 <!--Matchweek 11--> + 3243 + 6340 + 3815 + 4250 + 3414 + 8349 + 823 + 2145 <!--Matchweek 12--> }}}} | average attendance = {{formatnum:{{#expr:((409831/88) round 0)}}}} | prevseason = [[Futbol boʻyicha 2025-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2025]] | nextseason = [[Futbol boʻyicha 2027-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|2027]] | updated = }} '''Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Superligasi''' (<nowiki>Футбол бўйича 2026 йилги Ўзбекистон Суперлигаси</nowiki>), homiylik jihatidan '''Artel Superligasi''' — [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi]] tomonidan oʻtkaziladigan futbol boʻyicha [[Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati — Superliga|Oʻzbekiston chempionatining]] 35-mavsumi. == Mavsum voqealari == [[2025-yil]] [[21-avgust]]da [[Oʻzbekiston Prezidenti]] tomonidan „Oʻzbekistonda futbol sohasini raqamlashtirish va ommaviyligini oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida“ qaror qabul qilingan. Unda futbol bilan muntazam shugʻullanuvchilar sonini oshirish, iqtidorli futbolchilarni saralab olish, xorijiy davlatlarda professional futbol bilan shugʻullanayotgan oʻzbekistonlik futbolchilarni qoʻllab-quvvatlash kabi vazifalar belgilangan. 2026-yil 1-martdan boshlab, futbol oʻyinlariga chipta sotishda xaridorlar identifikatsiyadan oʻtkazilishi aytilgan<ref>{{Cite web |title=Endi futbol o‘yinlariga chipta olish uchun shaxsni tasdiqlash talab etiladi |url=https://qalampir.uz/uz/news/endi-futbol-uyinlariga-chipta-olish-uchun-shakhsni-tasdik-lash-talab-etiladi-123284}}</ref><ref>{{Cite web |title=ПҚ-262 23.08.2025 Ўзбекистонда футбол соҳасини рақамлаштириш ва оммавийлигини янада ошириш чора-тадбирлари тўғрисида |url=https://lex.uz/pdfs/7696588 |access-date=2026-04-16 |website=lex.uz}}</ref><ref>{{Cite web |title=1-martdan futbol o‘yinlariga chipta sotishda xaridorlar identifikatsiyadan o‘tkaziladi |url=https://www.gazeta.uz/oz/2025/08/25/football/}}</ref>. [[2025-yil]]gi mavsum yakunidagi pley-off bosqichida [[Qoʻqon 1912]], [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]], [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] va [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] klublari Superligada oʻz oʻrnini saqlab qoldi. [[Shoʻrtan (futbol klubi)|Shoʻrtan]] klubi Pro ligaga tushib ketdi<ref>[https://championat.uz/oz/news/shortan-pro-ligaga-tushib-ketdi „Shoʻrtan“ Pro ligaga tushib ketdi]</ref>. [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] klubi esa Superligaga qaytdi<ref>[https://sports24.uz/football/news/lokomotiv-superligaga-qaytdi/ „Lokomotiv“ — Superligaga qaytdi]</ref>. [[12-fevral]] kuni [[Oʻzbekneftgaz]] [[Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi]]ga yoʻllagan xatida 2026-yildan boshlab [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]], [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] va [[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] klublarini moliyalashtirishni toʻxtatishini maʼlum qilgan<ref>{{Cite web |title=«O‘zbekneftgaz» futbol klublariga homiylik qilishni to‘xtatadi |url=https://kun.uz/73328500 |website=Kun.uz |access-date=2026-02-28 |language=uz |last=kunu.uz}}</ref><ref>{{Cite web |title=“O‘zbekneftgaz” “Nasaf”, “Buxoro” hamda “Bunyodkor” klublarini moliyalashtirishni to‘xtatdi |url=https://daryo.uz/2026/02/12/ozbekneftgaz-nasaf-buxoro-hamda-bunyodkor-klublarini-moliyalashtirishni-toxtatdi/ |website=Daryo |date=2026-02-12 |access-date=2026-02-28 |language=uz-Latn-UZ |first= |last=}}</ref><ref>{{Cite web |title=O‘zbek futbolida davlat homiyligi davri tugamoqdami |url=https://uz.kursiv.media/uz/2026-02-26/ozbek-futbolida-davlat-homiyligi-davri-tugamoqdami-ozbekneftgaz-qarori-ortidagi-haqiqatlar/ |website=Kursiv Media Uzbekistan - Kursiv Media Uzbekistan – O'zbekiston iqtisodiyoti va siyosati, biznes va moliya yangiliklari |date=2026-02-26 |access-date=2026-02-28 |language=uz |first=Sardor |last=Saidov}}</ref>. [[25-fevral]] kuni [[Yandex|Yandex Uzbekistan]] shirkati hamda [[Oʻzbekiston Professional futbol ligasi|Liga]] oʻrtasida muxlislar uchun raqamli imkoniyatlarni kengaytirishga yoʻnaltirilgan strategik hamkorlik kelishuvi imzolandi. Kelishuv doirasida Yandex Uzbekistan Superliganing rasmiy hamkori va Pro liganing titul homiysiga aylandi<ref>{{cite web|url=https://championat.uz/oz/news/rasman-yandex-uzbekistan-pro-liganing-titul-homiysi|title=Yandex Uzbekistan va PFL hamkorligi: Allplay va Kinopoisk platformalarida o'yinlarni translyaciya qilish to'g'risida kelishuv}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.gazeta.uz/oz/2026/02/26/pfl-vs-yandex/|title=PFL Yandex Uzbekistan bilan hamkorlik boshladi: Superliga o‘yinlari Kinopoisk va Allplay`da, Yandex Proliga titul homiysi bo‘ldi}}</ref><ref>{{cite web|url=https://sports.uz/oz/news/view/yandex-uzbekistan-proliganing-rasmiy-titul-homiysiga-aylanadi-25-02-2026|title=“Yandex Uzbekistan” Proliganing rasmiy titul homiyiga aylanadi}}</ref>. Professional futbol klublarining moliyalashtirilishini takomillashtirish maqsadida, 2026-yilda Superliga klublarining har biriga davlat tomonidan bir xil — 35 milliard soʻmdan yillik smeta byudjeti ajratilishi belgilangan<ref>{{Cite web |last=Group |first=Online Service |date=2026-03-26 |title=O‘zbekistonda 2026-yilda futbol klublariga 35 mlrd so‘mdan ajratiladi |url=https://daryo.uz/2026/03/26/ozbekistonda-2026-yilda-futbol-klublariga-35-mlrd-somdan-ajratiladi/ |access-date=2026-04-16 |website=Daryo |language=uz-Latn-UZ}}</ref><ref>{{Cite web |title= PQ-107-сон 24.03.2026. Sport sohasini moliyalashtirish mexanizmlarini takomillashtirish va sohaga tadbirkorlik subyektlarini jalb qilishni kengaytirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida |url=https://lex.uz/en/docs/-8097905 |access-date=2026-04-16 |website=lex.uz}}</ref>. [[OKMK (futbol klubi)|OKMK]] klubi [[OKMK (stadion)|uy stadionining]] taʼmirlanish ishlari yakunlanmagani sababli, 8-turgacha [[Olimpiya stadioni (Toshkent)|Olimpiya]] stadionida uy oʻyinlarini oʻtkazdi<ref>{{Cite web |title=OKMK o‘z stadioniga qaytmoqda, So‘g‘diyona mavsumning qolgan uy uchrashuvlarini Zominda qabul qiladi - PFL.UZ |url=https://pfl.uz/news/okmk-oz-stadioniga-qaytmoqda-sogdiyona-mavsumning-qolgan-uy-uchrashuvlarini-zominda-qabul-qiladi |access-date=2026-04-16 |website=pfl.uz}}</ref>. Mavsumdagi ilk gol [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] klubi hujumchisi [[Sherzod Esanov]] tomonidan [[Qoʻqon 1912]] klubi darvozasiga kiritilgan<ref>{{Cite web |title=Superliga. "Buxoro" – "Qo'qon-1912" 1:0 |url=https://championat.asia/oz/news/superliga-buxoro-qoqon-1912-10 |access-date=2026-02-28 |website=CHAMPIONAT.asia |language=uz}}</ref>. == Jamoalar == <center> {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! colspan="4" align="center"| '''{{Bayroq|Oʻzbekiston}}''' |- ! [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] ! |[[FC Bunyodkor|Bunyodkor]] ! [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] ! [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] |- | [[Bobur stadioni|Bobur]] | [[Bunyodkor stadioni|Bunyodkor]] | [[Buxoro FA stadioni|Buxoro]] | [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]] |- | Sigʻimi: '''18 500''' | Sigʻimi: '''34 000''' | Sigʻimi: '''10.000''' | Sigʻimi: '''11 650''' |- | [[Fayl:Andijon_Bobur_Arena_-_Sog'lom_Avlod.jpg|250px]] | [[Fayl:Bunyodkor_stadium1.jpg|250px]] | | [[Fayl:Dinamo Samarqand stadioni.jpg|250px]] |- ! style="border-left:none; border-right:none;" | [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] | colspan="3" rowspan="8"|<center> {{Location map+|Uzbekistan|width=800|float=none|caption=|places={{Location map~ |Uzbekistan |lat=41.31379 |long=69.26743 |label='''Toshkent''' |position=left}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=40.84531 |long=69.59999 |label= [[OKMK (futbol klubi)|OKMK]]}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=40.86670 |long=72.77836 |label= [[Andijon (futbol klubi)|Andijan]]|position=right}} {{location map~ |Uzbekistan |lat=39.46198 |long=64.24468 |label= [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]|position=left}} {{location map~ |Uzbekistan |lat=39.88236 |long=66.80039 |label= [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]]|position=left}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=40.21337 |long=69.27914 |label= [[Metallurg Bekobod|Metallurg]]|position=bottom}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=38.83824 |long=65.81386 |label= [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=40.99963 |long=71.59382 |label= [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] |position=top}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=40.386389 |long=71.786389 |label= [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]|position=right}} {{location map~ |Uzbekistan |lat=39.67057 |long=65.10812 |label= [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]|position=bottom}} {{location map~ |Uzbekistan |lat=40.11404 |long=67.82897 |label= [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]|position=top}} {{Location map~ |Uzbekistan |lat=37.216667 |long=67.283333 |label= [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]|position=top}} {{location map~ |Uzbekistan |lat=41.560778 |long=60.593037 |label= [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]|position=left}} {{location map~ |Uzbekistan |lat=41.192042 |long=69.253486 |label= [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]]|position=left}} {{Location map~ |Uzbekistan |mark=TransparentPlaceholder.png |lat=40 |long=56 |label=none}}}} </center> |- | [[Bahrom Vafoev nomli stadion|Bahrom Vafoyev]] |- | Sigʻimi: '''10.000''' |- | [[Fayl:Bahrom Vafoev Stadium.jpg|250px]] |- |- ! style="border-left:none; border-right:none;" | [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] |- | [[Qarshi markaziy stadioni|Qarshi]] |- | Sigʻimi: '''21.000''' |- | [[Fayl:Nasaf_stadium_view_from_north_east.jpg|250px]] |- ! [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] ! [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] ! [[OKMK (futbol klubi)|OKMK]] ! [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] |- | [[Navbahor markaziy stadioni|Navbahor]] | [[Istiqlol (stadion)|Istiqlol]] | [[Olimpiya stadioni (Toshkent)|Olimpiya]] | [[Paxtakor markaziy stadioni|Paxtakor]] |- | Sigʻimi: '''22.000''' | Sigʻimi: '''20.000''' | Sigʻimi: '''12.000''' | Sigʻimi: '''35.000''' |- | [[Fayl:Navbahor Stadium.webp|250px]] | [[Fayl:Istiqlol_stadium.jpg|250px]] | [[File:OKMK Stadium.jpg|250px]] | [[Fayl:Pakhtakor_Markaziy_Stadium.jpg|250px]] |- |- ! [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] ! [[Qoʻqon 1912]] ! [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] ! [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] |- | [[Yoshlar sport majmuasi|Yoshlar]] | [[Qoʻqon „Markaziy“ stadioni|Qoʻqon]] | [[Soʻgʻdiyona (stadion)|Soʻgʻdiyona]] | [[Surxon sport majmuasi|Surxon]] |- | Sigʻimi: '''12.500''' | Sigʻimi: '''10.500''' | Sigʻimi: '''11.650''' | Sigʻimi: '''10.600''' |- | [[Fayl:Yoshlar SM.jpg|250px]] | [[Fayl:Kokandstad.jpg|250px]] | No foto | [[Fayl:Surxon Sport saroyi.jpg|250px]] |- |- |'''[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]''' |'''[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]''' |- | [[Doʻstlik stadioni|Doʻstlik]] | [[Xorazm (stadion)|Xorazm]] | |- | Sigʻimi: '''8.000''' | Sigʻimi: '''13.500''' | |- | [[File:Dustlik Stadium Tashkent.jpg|250px]] | [[Fayl:Khorezm Stadium 2.jpg|250px]] | |}</center> === Xodimlar va homiylar === {| class="wikitable sortable" style="text-align: left;" |+ !Klub !Bosh murabbiy !Libos ishlab chiqaruvchi !Libos homiysi (Old qismi) !Jamoa homiysi |- |[[FK Andijon|Andijon]] |{{flagicon|UZB}} [[Islom Ahmedov (1986-yilda tugʻilgan futbolchi)|Islom Ahmedov]] |[[Adidas]] |[[Centrum Air]] |[[UzAutoMotors]] |- |[[FC Bunyodkor|Bunyodkor]] |{{flagicon|ITA}} [[Ilyos Zeytullayev]] |[[7SABER]] |Toshkent shahar hokimligi |Toshkent shahar hokimligi |- |[[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |{{flagicon|RUS}} [[Aleksandr Xomyakov]] |[[Adidas]] |[[Buxoro neftni qayta ishlash zavodi|BNQIZ]] |Buxoro viloyati hokimligi |- |[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] |{{flagicon|UZB}} [[Vadim Abramov]] |[[Macron]] |Navoiy uran DK |AGROMIR Buldings |- |[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |{{flagicon|RUS}} [[Sergey Lushan]] |[[Macron]] |[[Oʻzbekiston milliy banki]] |[[Oʻzbekiston milliy banki]] |- |[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] |{{flagicon|UZB}} [[Roʻziqul Berdiyev]] |[[Kelme (kompaniya)|Kelme]] |SSmart |Qashqadaryo viloyati hokimligi |- |[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] |{{flagicon|UZB}} [[Timur Kapadze]] |[[Adidas]] |E-AuksionUz |[[Namangan|Namangan shahar hokimligi]] |- |[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] |{{flagicon|UZB}} [[Islombek Ismoilov]] |[[Adidas]] |FNQIZ |[[Fargʻona neftni qayta ishlash zavodi|FNQIZ]] |- |[[OKMK (futbol klubi)|OKMK]] |{{flagicon|UZB}} [[Mirjalol Qosimov]] |[[7SABER]] |[[Olmaliq kon-metallurgiya kombinati]] |[[Olmaliq kon-metallurgiya kombinati]] |- |[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] |{{flagicon|UZB}} [[Kamoliddin Tojiyev]] |[[Adidas]] |[[AKFA Group|Akfa]] |[[AKFA Group|Akfa]] |- |[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] |{{flagicon|UZB}} [[Jamshid Saidov]] |[[Kelme (kompaniya)|Kelme]] |NKMK |[[Navoiy kon-metallurgiya kombinati|NKMK]] |- |[[Qoʻqon 1912]] |{{flagicon|RUS}} [[Andrey Shipilov (Murabbiy)|Andrey Shipilov]] |[[7SABER]] |Fargʻona viloyati hokimligi |Fargʻona viloyati hokimligi |- |[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] |{{flagicon|UZB}} [[Ulugʻbek Baqoyev]] |[[Joma]] |Hududiy elektr tarmoqlari |[[BMB Holding]] |- |[[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] |{{flagicon|UZB}} [[Anvar Gʻofurov]] (vaqtincha) |[[Adidas]] |[[Eriell Group]] |[[Eriell Group]] |- |[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] |{{flagicon|AUS}} [[Mirko Jeličić]] |[[7SABER]] |Oʻzbekiston temir yoʻllari |Oʻzbekiston temir yoʻllari |- |[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |{{flagicon|UZB}} [[Sergey Tokov]] |[[Adidas]] |Ranch universiteti |[[Uztelecom]] |} === Murabbiylikdagi o‘zgarishlar === {| class="wikitable sortable" !Klub !Boʻshatilgan murabbiy !Ketish sababi !Boʻshatilgan sana !Jadvaldagi joylashuv !Tayinlangan murabbiy !Tayinlov sana !Manba |- |[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] |{{flagicon|UZB}} [[Sherzod Joʻrayev]] (vaqtinchalik) |Oʻzaro kelishuvga koʻra |2025-yil 1-dekabr |Tayyorgarlik davri |{{flagicon|UZB}} [[Timur Kapadze]] |2025-yil 1-dekabr | |- |[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] |{{flagicon|TJK}} [[Vitaliy Levchenko]] |Shartnoma yakunlangan |2025-yil 1-dekabr |Tayyorgarlik davri |{{flagicon|UZB}} [[Islombek Ismoilov]] |2025-yil 2-dekabr | |- |[[Qoʻqon 1912]] |{{flagicon|UZB}} [[Bahrom Haydarov]] |Oʻzaro kelishuvga koʻra |2025-yil 11-dekabr |Tayyorgarlik davri |{{flagicon|UZB}} / {{flagicon|RUS}} [[Andrey Shipilov (Murabbiy)|Andrey Shipilov]] |2025-yil 11-dekabr | |- |[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |{{flagicon|TJK}} [[Hakim Fuzaylov]] |Oʻzaro kelishuvga koʻra | |Tayyorgarlik davri |{{flagicon|UZB}} [[Sergey Tokov]] | | |- |[[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] |{{flagicon|UZB}} [[Fevzi Davletov]] |Oʻzaro kelishuvga koʻra |2026-yil 8-yanvar |Tayyorgarlik davri |{{flagicon|UZB}} [[Stanislav Kudryashov]] |2026-yil 8-yanvar | |- |[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |{{flagicon|UZB}} [[Otabek Narzullayev]] |Oʻzaro kelishuvga koʻra |2026-yil 21-fevral |Tayyorgarlik davri |{{flagicon|RUS}} [[Igor Surov]] |2026-yil 22-fevral | |- |[[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] |{{flagicon|UZB}} [[Stanislav Kudryashov]] |Qoniqarsiz natijalar |2026-yil 18-mart |14-oʻrin |{{flagicon|UZB}} [[Anvar Gʻofurov]] (vaqtincha) |2026-yil 18-mart | |- |[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] |{{fbicon|MNE}} [[Ivan Bošković]] |Qoniqarsiz natijalar |2026-yil 26-mart |15-oʻrin |{{flagicon|UZB}} [[Ulugʻbek Baqoyev]] |2026-yil 26-mart | |- |[[FK Andijon|Andijon]] |{{flagicon|UZB}} [[Samvel Babayan]] |Qoniqarsiz natijalar |2026-yil 13-aprel |12-oʻrin |{{flagicon|UZB}} [[Islom Ahmedov (1986-yilda tugʻilgan futbolchi)|Islom Ahmedov]] |2026-yil 14-aprel | |- |[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |{{flagicon|RUS}} [[Igor Surov]] |Qoniqarsiz natijalar |2026-yil 25-aprel |16-oʻrin |{{flagicon|UZB}} [[Eldor Sakayev]] |2025-yil 26-aprel | |- |[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] |{{flagicon|UZB}} [[Akmal Rustamov]] |Qoniqarsiz natijalar |2026-yil 10-iyun |12-oʻrin |{{flagicon|UZB}} [[Jamshid Saidov]] |2026-yil 10-iyun | |- |[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |{{flagicon|UZB}} [[Eldor Sakayev]] |Qoniqarsiz natijalar |2026-yil 13-iyul |16-oʻrin |{{flagicon|RUS}} [[Sergey Lushan]] |2026-yil 13-iyul | |} === Chet ellik futbolchilar === {{main article|O‘zbekistonda to‘p surgan xorijlik futbolchilar}}{{Yana qarang|2026-yilgi Oʻzbekiston futboli transferlari roʻyxati}} Klublar mavsum davomida jami oltita xorijlik oʻyinchini roʻyxatdan oʻtkazishi mumkin, agar ulardan biri 21 yoshdan oshmagan boʻlsa (2004-yilda tugʻilgan va undan kichik) belgilangan roʻyxatdan tashqari oʻtkazishi mumkinligi belgilangan. 2025-yil 5-dekabrdan 2026-yil 20-fevralga qadar klublarga legioner oʻyinchilarni musobaqa uchun roʻyxatdan oʻtkazishdi<ref>{{Cite web |title=Superligadagi transferlar bir sahifada |url=https://championat.asia/oz/news/superligadagi-transferlar-bir-sahifada |website=CHAMPIONAT.asia |access-date=2026-02-28 |language=uz}}</ref>. * ''Kursiv'' bilan ajratilgan oʻyinchilar mavsumoldi yoki mavsumning oʻrtasidagi transfer oynasidan soʻng jamoa tarkibidan chiqarilgan yoki klubni tark etgan, ammo kamida bir marta maydonga tushgan futbolchilardir. {| class="wikitable" style="text-align: left; font-size:100%" !№ !Klub !Futbolchi 1 !Futbolchi 2 !Futbolchi 3 !Futbolchi 4 !Futbolchi 5 !Futbolchi 6 !Futbolchi 7 !U21 futbolchisi !Sobiq futbolchilar 1 !Sobiq futbolchilar 2 |- |1. |[[FK Andijon|Andijon]] |{{fbicon|GEO}} [[Aleko Andronikashvili]] |{{fbicon|GEO}} [[Imeda Ashortia]] |{{fbicon|SRB}} [[Dragan Ćeran]] |{{fbicon|SRB}} [[Nemanja Ćalasan]] |{{fbicon|ITA}} [[Martin Boakye]] |{{fbicon|RUS}} [[Artyom Potapov]] | | |''{{fbicon|KGZ}} [[Erjan Tokatayev]]'' ''{{fbicon|NGA}} [[Ismahil Akinade]]'' ''{{fbicon|POL}} [[Krystian Nowak]]'' | |- |2. |[[FC Bunyodkor|Bunyodkor]] |{{fbicon|MNE}} [[Matija Krivokapić]] |{{fbicon|ITA}} [[Federiko Botti]] |{{fbicon|RUS}} [[Dmitriy Pletnyov]] | | | | | |''{{fbicon|GEO}} [[Nikoloz Mali]]'' ''{{fbicon|GEO}} [[Imeda Ashortia]]'' ''{{fbicon|CRO}} [[Martin Šroler]]'' |''{{fbicon|MNE}} [[Marko Bugarin]]'' ''{{fbicon|JPN}} [[Itsuki Urata]]'' |- |3. |[[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |{{fbicon|SRB}} [[Veljko Filipović]] |{{fbicon|BIH}} [[Dominik Begić]] |{{fbicon|MNE}} [[Vladimir Rodić]] |{{fbicon|SRB}} [[Bojan Mlađović]] |{{fbicon|GEO}} [[Nika Kacharava]] | | | |''{{fbicon|GEO}} [[Toma Tabatadze]]'' ''{{fbicon|SRB}} [[Marko Kolaković]]'' ''{{fbicon|CRO}} [[Josip Tomašević]]'' ''{{fbicon|CRO}} [[Frane Ikić]]'' ''{{fbicon|CRO}} [[Frane Čirjak]]'' |''{{fbicon|GEO}} [[Mixeil Basheleishvili]]'' |- |4. |[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] |{{fbicon|SRB}} [[Marko Stanojević]] |{{fbicon|GUI}} [[Amadou Doumbouya]] |{{fbicon|MLD}} [[Mihail Ștefan]] |{{fbicon|BIH}} [[Haris Hajdarević]] |{{fbicon|RUS}} [[Artem Radaev]] |{{Flagicon|ARM}} [[Tigran Avanesyan]] | | |''{{fbicon|RUS}} [[Dmitriy Pletnyov]]'' ''{{fbicon|BRA}} [[Ratinho]]'' ''{{fbicon|BRA}} [[Maycon Douglas]]'' ''{{fbicon|UKR}} [[Oleksandr Kucherenko]]'' ''{{fbicon|SRB}} [[Marko Stanojević]]'' ''{{fbicon|NGA}} [[Richard Friday]]'' |''{{Flagicon|ARG}} [[Salvador Sánchez]]'' ''{{Flagicon|FRA}} [[Mahamadou Dembélé]]'' ''{{Flagicon|URU}} [[Mauro Brasil]]'' ''{{fbicon|BFA}} [[Dramane Salou]]'' ''{{Flagicon|SVN}} [[Til Mavretič]]'' ''{{Flagicon|GHA}} [[Kingsley Sarfo]]'' |- |5. |[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] |{{fbicon|UKR}} [[Oleksandr Kucherenko]] |{{fbicon|BLR}} [[Mikalay Ivanow]] |{{fbicon|AUS}} [[Aleksandar Šušnjar]] |{{fbicon|RUS}} [[Aleksey Kozlov (1999-yilda tugʻilgan futbolchi)|Aleksey Kozlov]] |{{fbicon|SRB}} [[Jovan Nišić]] | | | {{fbicon|SRB}} [[Ilia Jeličić]] |''{{fbicon|MNE}} [[Momčilo Rašo]]'' ''{{fbicon|GEO}} [[Akaki Shulaia]]'' ''{{fbicon|GEO}} [[Levan Arveladze]]'' ''{{fbicon|SRB}} [[Nikola Popović]]'' | |- |6. |[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |{{fbicon|MKD}} [[Vlatko Stojanovski]] |{{fbicon|SRB}} [[Strahinja Bosnjak]] |{{fbicon|MNE}} [[Drago Bumbar]] |{{fbicon|RUS}} [[Vladislav Rusanov]] |{{fbicon|NGA}} [[Ifeanyi Ifeanyi]] | | | |''{{fbicon|NGA}} [[Aminu Umar]]'' ''{{fbicon|RUS}} [[Dmitriy Yashin (1993-yilda tugʻilgan futbolchi)|Dmitriy Yashin]]'' |''{{fbicon|GHA}} / {{fbicon|NGA}} [[Abdullatif Abdallah Maga]]'' ''{{fbicon|NGA}} [[Raphael Ayagwa]]'' ''{{fbicon|RUS}} [[Roman Xadjiev]]'' ''{{fbicon|GHA}} [[Rashid Abubakar]]'' ''{{fbicon|NGA}} [[Augustine Chidi Kwem]]'' |- |7. |[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] |{{fbicon|NGA}} [[Benjamin Teidi]] |{{fbicon|GEO}} [[Anri Chichinadze]] |{{fbicon|GEO}} [[Giorgi Jgerenaia]] |{{fbicon|SRB}} [[Vanja Ilić]] |{{fbicon|BRA}} [[Alex Fernandes (2002-yilda tugʻilgan futbolchi)|Alex Fernandes]] |{{fbicon|KGZ}} [[Joel Kojo]] | | |''{{fbicon|BRA}} [[Pedro (futbolchi, 1999)|Pedro]]'' ''{{fbicon|BRA}} [[Guilherme Guedes]]'' ''{{fbicon|BRA}} [[Higor Gabriel]]'' ''{{fbicon|BRA}} [[Júlio César (1996-yilda tugʻilgan futbolchi)|Júlio César]]'' |''{{fbicon|CDR}} [[Katulondi Kati]]'' |- |8. |[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] |{{fbicon|NGA}} [[Kingsley Sokari]] |{{fbicon|NGA}} [[Yusuf Otubanjo]] |''{{fbicon|ALB}}'' [[Adenis Shala]] | | | | | |''{{fbicon|SRB}} [[Dragan Ćeran]]'' ''{{fbicon|SRB}} [[Stefan Čolović]]'' ''{{fbicon|UKR}} [[Aleksandr Vorobey]]'' | |- |9. |[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] |{{fbicon|SRB}} [[Bojan Ciger]] |{{fbicon|MNE}} [[Vladimir Jovović|'''Vladimir Jovović''']] |{{fbicon|SRB}} [[Zoran Marušić]] |{{fbicon|SRB}} [[Jovan Đokić|'''Jovan Đokić''']] |{{fbicon|CRO}} [[Stipe Perica]] |{{fbicon|BRA}} [[Ratinho]] | |'''{{fbicon|TJK}}''' [[Aziz Murotov (futbolchi, 2007)|Aziz Murotov]] |''{{fbicon|KGZ}} [[Joel Kojo]]'' ''{{fbicon|Liberiya}} [[Sylvanus Nimely]]'' | |- |10. |[[OKMK (futbol klubi)|OKMK]] |{{fbicon|CRO}} [[Ivan Pešić]] |{{fbicon|JPN}} [[Arihiro Sentoku]] |{{fbicon|GEO}} [[Giorgi Papava|'''Giorgi Papava''']] |{{fbicon|SRB}} [[Uros Kojic]] |{{fbicon|IRN}} [[Siavash Hagh Nazari]] | | | |''{{fbicon|ESP}} [[Rubén Sánchez]]'' ''{{fbicon|Janubiy Sudan}} [[Ajak Riak]]'' ''{{fbicon|ALB}} [[Klejdi Daci]]'' |''{{fbicon|JPN}} [[Naoaki Senaga]]'' |- |11. |[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] |{{fbicon|IRQ}} '''[[Bashar Resan]]''' |{{fbicon|IRQ}} [[Zaid Tahseen|'''Zaid Tahseen''']] |''{{fbicon|GEO}}'' [[Flamarion]] |{{fbicon|NGA}} [[Stephen Chinedu]] | | | | |''{{fbicon|COL}} [[Brayan Riascos|'''Brayan Riascos''']]'' ''{{fbicon|BRA}} [[Jhonatan]]'' |''{{fbicon|POL}} [[Piotr Parzyszek]]'' |- |12. |[[Qoʻqon 1912]] |{{fbicon|GEO}} [[Andro Giorgadze]] |{{fbicon|GEO}} [[Shota Gvazava]] |''{{fbicon|GEO}}'' [[Toma Tabatadze]] |{{fbicon|UKR}} [[Yegor Kondratyuk]] |{{fbicon|Liberiya}} [[Sylvanus Nimely]] | | | |''{{fbicon|ALB}} [[Klejdi Daci]]'' | |- |13. |[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] |{{fbicon|MNE}} [[Nikola Kumburović]] |{{fbicon|GEO}} [[Jaba Jighauri|'''Jaba Jighauri''']] |{{fbicon|GEO}} [[Grigol Chabradze]] |{{fbicon|SRB}} [[Luka Ratković]] |{{fbicon|BRA}} [[Maycon Douglas]] | | | |''{{fbicon|UKR}} [[Roman Papariga]]'' ''{{fbicon|SRB}} [[Dušan Mijić]]'' |'''''{{fbicon|TJK}}''' [[Alisher Shukurov]]'' ''{{fbicon|UKR}} [[Oleksiy Shchebetun]]'' |- |14. |[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] |{{fbicon|MKD}} [[Ljupcho Doriyev|'''Ljupcho Doriyev''']] |{{fbicon|SRB}} [[Filip Ivanović]] |{{fbicon|SRB}} [[Milan Mitrović (futbolchi, 1991)|Milan Mitrović]] |{{fbicon|SRB}} [[Petar Mićin]] |'''{{fbicon|TJK}} [[Zoir Joʻraboyev]]''' |'''{{fbicon|BEL}}''' [[Dženan Zajmović]] | | |''{{fbicon|SRB}} [[Milan Mitrović (futbolchi, 1991)|Milan Mitrović]]'' ''{{fbicon|ALB}} [[Rubin Hebaj]]'' |''{{fbicon|SRB}} [[Nikola Mirković]]'' ''{{fbicon|SRB}} [[Fejsal Mulić]]'' ''{{fbicon|MNE}} [[Aleksandar Boljević]]'' |- |15. |[[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] |{{fbicon|RUS}} [[Jamoliddin Xojiniyozov]] |{{fbicon|GEO}} [[Tornike Dzebniauri]] |{{fbicon|NGA}} [[Richard Friday]] | | | | | | |''{{fbicon|NGA}} [[Stephen Chinedu]]'' ''{{fbicon|RUS}} [[Artyom Potapov]]'' |- |16. |[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |{{fbicon|SRB}} / {{fbicon|TJK}} [[Nikola Stoshich]] |{{fbicon|FRA}} [[Yanis Lhéry]] |{{fbicon|BRA}} [[Elzio Lohan]] |{{fbicon|BRA}} [[Rafael Sabino]] |{{fbicon|SLO}} [[Matija Rom]] |{{fbicon|SEN}} [[Boubacar Traoré (1997-yilda tugʻilgan futbolchi)|Boubacar Traorè]] | | |''{{fbicon|RUS}} [[Artyom Potapov]]'' ''{{fbicon|TJK}} [[Shahrom Samiev|'''Shahrom Samiev''']]'' ''{{fbicon|SRB}} [[Vladimir Bubanja]]'' | |} '''Qalin:''' oʻz terma jamoasi uchun oʻynagan futbolchilar. == Liga turnir jadvali == <onlyinclude>{{#invoke:sports table |main |style=WDL |source=[https://www.pfl.uz/tour-table Oʻzbekiston Professional futbol ligasi] <!--Jamoa oʻrinlarini shu yerda yangilang--> |team_order=NEF, PAK, OKM, BUX, LOK, NAV, NAS, AND, DIN, BUN, XOR, SUR, QIZ, SOG, QOQ, MAS <!--Jamoa natijalarini shu yerda yangilang (quyida belgilangan)--> |result1=CLGS |result12=RPL|result13=RPL|result14=RPL|result15=RPL|result16=REL <!--Jamoa natijalarini va keyin (agar kerak boʻlsa) yuqoridagi oʻrinlarini yangilang. Yuqoridagi sanani yangilashni unutmang (yangilash parametri)--> |update= 2026-yil 30-iyul |win_AND=6 |draw_AND=2 |loss_AND=6 |gf_AND=22|ga_AND=16<!-- Andijon --> |win_BUN=6 |draw_BUN=1 |loss_BUN=7 |gf_BUN=14|ga_BUN=16<!-- Bunyodkor --> |win_BUX=7 |draw_BUX=2 |loss_BUX=5 |gf_BUX=17|ga_BUX=15<!-- Buxoro --> |win_DIN=6 |draw_DIN=2 |loss_DIN=6 |gf_DIN=24|ga_DIN=25<!-- Dinamo --> |win_LOK=6 |draw_LOK=4 |loss_LOK=4 |gf_LOK=21|ga_LOK=19<!-- Lokomotiv --> |win_MAS=1 |draw_MAS=1 |loss_MAS=12|gf_MAS=7 |ga_MAS=24<!-- Mashʼal --> |win_NAS=5 |draw_NAS=6 |loss_NAS=3 |gf_NAS=17|ga_NAS=13<!-- Nasaf --> |win_NAV=6 |draw_NAV=4 |loss_NAV=4 |gf_NAV=18|ga_NAV=13<!-- Navbahor --> |win_NEF=11|draw_NEF=2 |loss_NEF=1 |gf_NEF=33|ga_NEF=6 <!-- Neftchi --> |win_OKM=7 |draw_OKM=4 |loss_OKM=3 |gf_OKM=23|ga_OKM=18<!-- OKMK --> |win_PAK=10|draw_PAK=3 |loss_PAK=1 |gf_PAK=26|ga_PAK=14<!-- Paxtakor --> |win_QIZ=4 |draw_QIZ=2 |loss_QIZ=8 |gf_QIZ=10|ga_QIZ=19<!-- Qizilqum --> |win_QOQ=2 |draw_QOQ=5 |loss_QOQ=7 |gf_QOQ=13|ga_QOQ=23<!-- Qoʻqon 1912 --> |win_SOG=3 |draw_SOG=3 |loss_SOG=8 |gf_SOG=23|ga_SOG=33<!-- Soʻgʻdiyona --> |win_SUR=4 |draw_SUR=3 |loss_SUR=7 |gf_SUR=14|ga_SUR=22<!-- Surxon --> |win_XOR=4 |draw_XOR=4 |loss_XOR=6 |gf_XOR=11|ga_XOR=17<!-- Xorazm--> <!--Status--> <!--Jamoa tavsiflari (jadvalda havolalar mavjud)--> |name_AND=[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |name_BUX=[[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |name_BUN=[[FC Bunyodkor|Bunyodkor]] |name_DIN=[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] |name_LOK=[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] |name_MAS=[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |name_NAS=[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] |name_NAV=[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] |name_NEF=[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] |name_OKM=[[OKMK (futbol klubi)|OKMK]] |name_PAK=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] |name_QOQ=[[Qoʻqon 1912]] |name_QIZ=[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] |name_SOG=[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] |name_SUR=[[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] |name_XOR=[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] <!--Jadval sozlamalari va qoidalari--> |show_limit=5 |class_rules=1) ochkolar; 2) oʻzaro oʻyin ochkolari; 3) oʻzaro oʻyin gol farqlari; 4) oʻzaro oʻyinda mehmonda urilgan gollar; 5) gol farqlari; 6) urilgan gollar soni. <!--Yuqori oʻrinlarni egallash va quyi ligaga tushish ustunlarining ta’riflari--> |res_col_header=QR |col_CLGS=green2|text_CLGS= [[2026–27-yilgi AFC Osiyo Elit Chempionlar Ligasi|Elit Chempionlar Ligasi guruh bosqichi]] |col_RPL=red2|text_RPL= {{Mavsum havolasi|Futbol boʻyicha 2027-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi|Oʻzbekiston Pro ligasi}} oʻrtasida oʻtish uchrashuvi |col_REL=red1|text_REL= {{Mavsum havolasi|Futbol boʻyicha 2027-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi|Oʻzbekiston Pro ligasi}} tushib ketish }}</onlyinclude> == Turlar == === 1-tur === {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|2|27|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 1–0 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/94a9d2ba-f1b3-46ec-9eb9-1d9413a76a38-775ea27d-7526-4bf2-ba63-6010b870596a.pdf Hisobot] |team1 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals1 = * [[Sherzod Esanov|Esanov]] {{goal|9}} |team2 = [[Qoʻqon 1912]] |goals2 = |stadium = Buxoro FA |location = [[Buxoro]] |attendance =4235 |referee = [[Shavkat Nasibullayev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|2|27|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 4–0 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/07f909d6-9e62-48f7-bb9b-96b4cd1b3900-194b986d-94ed-4c3d-9329-60e8c63d71cf.pdf Hisobot] |team1 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals1 = * [[Nemanja Ćalasan|Ćalasan]] {{goal|13}} * [[Martin Boakye|Boakye]] {{goal|45}} * [[Dragan Ćeran|Ćeran]] {{goal|54}} * [[Poʻlatxoʻja Xoldorxonov|Xoldorxonov]] {{goal|90+4}} |team2 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] |goals2 = |stadium = [[Bobur stadioni|Bobur]] |location = [[Andijon]] |attendance =14180 |referee = [[Akobirxoʻja Shukurullayev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|2|27|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 2–0 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/52d34242-7651-45fc-874c-05530572a291-946b090b-9048-4701-82b0-c8c8261d5135.pdf Hisobot] |team1 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] |goals1 = * [[Dostonbek Hamdamov|Hamdamov]] {{goal|75}} * [[Piotr Parzyszek|Parzyszek]] {{goal|84}} |team2 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] |goals2 = |stadium = [[Paxtakor markaziy stadioni|Paxtakor]] |location = [[Toshkent]] |attendance =3455 |referee = [[Doston Rahmonov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|2|28|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 3–0 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/05ecfcbe-a8ad-43ce-9afe-a094a8b6423f-b96fdd90-42cc-48b8-956c-b9de2c9ba5e8.pdf Hisobot] |team1 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] |goals1 = * [[Bojan Ciger|Ciger]] {{goal|9}} * [[Stipe Perica|Perica]] {{goal|30}} * [[Zoran Marušić|Marušić]] {{goal|75}} |team2 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals2 = |stadium = [[Istiqlol (stadion)|Istiqlol]] |location = [[Fargʻona]] |attendance =7255 |referee = [[Ahrol Risqullayev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|2|28|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 3–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/146c572e-f2df-41f7-be48-10fc73ece690-0b852041-4d94-471f-99a1-6b4f5f4f11e2.pdf Hisobot] |team1 = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] |goals1 = * [[Muhammadali Raimov|Raimov]] {{goal|10}} * [[Quvonchbek Abrayev|Abrayev]] {{goal|67}} * [[Lazizbek Mirzayev|Mirzayev]] {{goal|80}} |team2 = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] |goals2 = * [[Stephen Chinedu|Chinedu]] {{goal|69}} |stadium = [[Doʻstlik stadioni|Doʻstlik]] |location = [[Oʻrta Chirchiq tumani]] |attendance =323 |referee = [[Nayim Qosimov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|2|28|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 6 |score = 1–2 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/85016e2b-3c42-4b78-8176-c6cbf5e94555-680f430e-4cba-4d8c-a8ce-c6b4aa299cbf.pdf Hisobot] |team1 = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] |goals1 = * [[Firdavs Abdurahmonov|Abdurahmonov]] {{goal|4}} |team2 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] |goals2 = * [[Ruslanbek Jiyanov|Jiyanov]] {{goal|11}} * [[Zabihillo Oʻrinboyev|Oʻrinboyev]] {{goal|24}} |stadium = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] |location = [[Samarqand]] |attendance =9720 |referee = [[Akobirxoʻja Shukurullayev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|3|1|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 7 |score = 0–1 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/eff18dc3-75a7-497f-8661-9d321f87e75f-556d5c24-1b16-4086-a0f2-7c0cc353468d.pdf Hisobot] |team1 = [[OKMK (futbol klubi)|OKMK]] |goals1 = |team2 = [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]] |goals2 = * [[Narimonjon Ahmadjonov|Ahmadjonov]] {{goal|63}} |stadium = [[Olimpiya stadioni (Toshkent)|Olimpiya]] |location = [[Toshkent]] |attendance =1230 |referee = [[Asker Najafaliyev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|3|1|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 8 |score = 1–0 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/2df7dcf6-c582-459e-a2c4-ff0117793a11-96e671a8-8af4-4ec6-b8a2-4a96f960f0d2.pdf Hisobot] |team1 = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] |goals1 = * [[Adenis Shala|Shala]] {{goal|90}} |team2 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals2 = |stadium = [[Gʻuzor stadioni|Gʻuzor]] |location = [[Gʻuzor]] |attendance =1790 |referee = [[Rustam Lutfullin]] }} === 2-tur === {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|3|4|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 1–2 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/18e579a4-037c-40e3-ad9c-bc0c9a55a75a-fe279eca-5ce1-46d5-be1b-9031308b2a90.pdf Hisobot] |team1 = [[Qoʻqon 1912]] |goals1 = * [[Toma Tabatadze|Tabatadze]] {{goal|90+5}} |team2 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] |goals2 = * [[Dostonbek Hamdamov|Hamdamov]] {{goal|49}} * [[Piotr Parzyszek|Parzyszek]] {{goal|56}} |stadium = Qoʻqon |location = [[Qoʻqon]] |attendance =2100 |referee = [[Gʻayrat Joʻrayev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|3|4|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 2–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/607fc64f-8db8-4c09-bd8f-e8ef89cdfc26-838d06b9-e8f8-49bf-a92a-4a459a93bd96.pdf Hisobot] |team1 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] |goals1 = * [[Jaba Jighauri|Jigauri]] {{goal|35}} * [[Islom Kenjaboyev|Kenjaboyev]] {{goal|80}} |team2 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals2 = * [[Aleko Andronikashvili|Andronikashvili]] {{goal|76}} |stadium = Yoshlar |location = [[Navoiy]] |attendance =7350 |referee = [[Abdurashid Xudoyberganov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|3|5|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 0–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/ef0c514b-be5b-4234-833a-1a9333fff527-a63ee969-a9ae-42e1-8c01-b59cd39a9e36.pdf Hisobot] |team1 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] |goals1 = |team2 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals2 = * [[Veljko Filipović|Filipović]] {{goal|73}} |stadium = [[Olimpiya stadioni (Toshkent)|Olimpiya]] |location = [[Toshkent]] |attendance =653 |referee = [[Asker Najafaliyev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|3|5|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 0–2 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/03b02df1-dbb2-4f33-a33d-303c37481f81-7d28d7bd-36c6-40c9-889c-63baf4fb3104.pdf Hisobot] |team1 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals1 = |team2 = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] |goals2 = * [[Anzur Ismoilov|Ismoilov]] {{goal|44}} * [[Quvonchbek Abrayev|Abrayev]] {{goal|45+2}} |stadium = Gʻuzor |location = [[Gʻuzor]] |attendance =476 |referee = [[Jasur Muxtorov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|3|5|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 0–3 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/9de0bca0-bef2-4e88-82b3-f020025deef6-0592aafa-76f8-4321-bfbd-66331b1e1856.pdf Hisobot] |team1 = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] |goals1 = |team2 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] |goals2 = * [[Stipe Perica|Perica]] {{goal|40||48}} * [[Jovan Đokić|Đokić]] {{goal|73}} |stadium = [[Surxon sport majmuasi|Surxon]] |location = [[Termiz]] |attendance =2714 |referee = [[Ravshan Abduvohidov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|3|6|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 6 |score = 1–2 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/7c1b3bff-8cc5-41d1-b053-20131d0cf0aa-5c14eac1-69f4-4a12-9a0d-19c60a86d4b2.pdf Hisobot] |team1 = [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]] |goals1 = * [[Samandarjon Mavlonqulov|Mavlonqulov]] {{goal|83}} |team2 = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] |goals2 = * [[Azizbek Amonov|Amonov]] {{goal|8}} * [[Firdavs Abdurahmonov|Abdurahmonov]] {{goal|14}} |stadium = Bunyodkor |location = [[Toshkent]] |attendance =1819 |referee = [[Firdavs Norsafarov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|3|6|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 7 |score = 0–2 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/86e336ed-2ada-4da8-a4e4-737a87d4d747-327d18e0-a2f9-4709-a277-34562b3d0044.pdf Hisobot] |team1 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] |goals1 = |team2 = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] |goals2 = * [[Oybek Rustamov|Rustamov]] {{goal|14}} * [[Sharof Muhiddinov|Muhiddinov]] {{goal|22}} |stadium = Dinamo |location = [[Samarqand]] |attendance =722 |referee = [[Ahrol Risqullayev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|3|6|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 8 |score = 1–0 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/0653ad61-e761-4500-9a55-05d1ec8ea942-c6d8b6ce-4039-4f18-99d6-35351ba2f3a0.pdf Hisobot] |team1 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals1 = * [[Diyor Ortiqboyev|Ortiqboyev]] {{goal|52}} |team2 = [[OKMK (futbol klubi)|OKMK]] |goals2 = |stadium = Xorazm |location = [[Urganch]] |attendance =6220 |referee = [[Rustam Choriyev]] }} === 3-tur === {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|3|10|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 3–0 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/9c4f28d0-3723-45c4-9c1d-88ea67f2dcfd-757011d1-cdc8-4cf1-8f57-5e10af329551.pdf Hisobot] |team1 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] |goals1 = * [[Alisher Odilov|Odilov]] {{goal|42}} * [[Jamshid Iskanderov|Iskanderov]] {{goal|50||56}} |team2 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals2 = |stadium = Istiqlol |location = [[Fargʻona]] |attendance =14801 |referee = [[Shavkat Nasibullayev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|3|10|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 0–2 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/9b0637a7-b461-4eb3-9dd0-9c5a7e7c3650-a40a63bb-ba7e-49bf-8ac9-cfe41f1eef57.pdf Hisobot] |team1 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals1 = |team2 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] |goals2 = * [[Jaba Jighauri|Jigauri]] {{goal|39}} * [[Shoxruz Norxonov|Norxonov]] {{goal|90+1}} |stadium = [[Yoshlar sport majmuasi|Yoshlar]] |location = [[Navoiy]] |attendance = |referee = [[Gʻayrat Joʻrayev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|3|10|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 0–2 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/86243268-6fb6-4d31-9179-75ba5d82cd80-9fabeb17-d7a6-47aa-bf7e-78db4a70ca5b.pdf Hisobot] |team1 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] |goals1 = |team2 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] |goals2 = * [[Katulondi Kati|Kati]] {{goal|47}} * [[Ruslanbek Jiyanov|Jiyanov]] {{goal|65}} |stadium = [[Paxtakor markaziy stadioni|Paxtakor]] |location = [[Toshkent]] |attendance =1154 |referee = [[Firdavs Norsafarov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|3|11|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 0–0 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/83d3198d-2993-44a1-b841-205eb4031af9-63e710ba-f57f-43c3-b6fe-10b379763f45.pdf Hisobot] |team1 = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] |goals1 = |team2 = [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]] |goals2 = |stadium = [[Surxon sport majmuasi|Surxon]] |location = [[Termiz]] |attendance =3244 |referee = [[Nayim Qosimov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|3|11|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 0–0 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/01f898c5-ff60-48fe-8d74-c8975df26e3e-ff6bf430-f99e-455c-afae-7dc6c3c49ff8.pdf Hisobot] |team1 = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] |goals1 = |team2 = [[Qoʻqon 1912]] |goals2 = |stadium = [[Doʻstlik stadioni|Doʻstlik]] |location = [[Oʻrta Chirchiq tumani]] |attendance =325 |referee = [[Ravshan Abduvohidov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|3|11|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 6 |score = 1–1 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/bbb0d323-a08a-4b02-9151-d588be604dff-9f0b9894-6a4f-45a8-ba48-e2f0785a8176.pdf Hisobot] |team1 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals1 = * [[Vladimir Rodić|Rodić]] {{goal|36}} |team2 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals2 = * [[Azizjon Ahrorov|Ahrorov]] {{goal|49}} |stadium = [[Doʻstlik stadioni|Doʻstlik]] |location = [[Oʻrta Chirchiq tumani]] |attendance =3985 |referee = [[Akobirxoʻja Shukurullayev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|3|12|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 7 |score = 2–2 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/a779f496-e5df-413f-8c79-e578fb00f2b1-126c2d29-1e5c-43ec-b772-a8da1e249655.pdf Hisobot] |team1 = [[OKMK (futbol klubi)|OKMK]] |goals1 = * [[Siavash Hagh Nazari|Nazari]] {{goal|54}} * [[Abror Karimov|Karimov]] {{goal|74}} |team2 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] |goals2 = * [[Otabek Joʻraqoʻziyev|Joʻraqoʻziyev]] {{goal|45+1}} * [[Ljupcho Doriyev|Doriyev]] {{goal|90+1}} |stadium = [[Olimpiya stadioni (Toshkent)|Olimpiya]] |location = [[Toshkent]] |attendance =1024 |referee = [[Ilgiz Tantashev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|3|12|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 8 |score = 1–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/2fbefff1-63ad-4b04-ab4a-68d9238f09fd-6bc743b9-3fb1-4f7f-9daf-efaa351d4231.pdf Hisobot] |team1 = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] |goals1 = * [[Anvar Xojimirzayev|Xojimirzayev]] {{goal|44}} |team2 = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] |goals2 = * [[Sharof Muhiddinov|Muhiddinov]] {{goal|90+2}} |stadium = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]] |location = [[Samarqand]] |attendance =7105 |referee = [[Doston Rahmonov]] }} === 4-tur === {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|3|18|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 1–2 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/18cf4152-0b18-444a-b407-dbfa395e0c9e-9f168f57-6f29-4b63-bbc6-98fc946a58a5.pdf Hisobot] |team1 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals1 = * [[Temur Ismoilov|Ismoilov]] {{goal|54}} |team2 = [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]] |goals2 = * [[Nosirjon Abdusalomov|Abdusalomov]] {{goal|15}} * [[Matija Krivokapić|Krivokapić]] {{goal|43}} |stadium = [[Xorazm (stadion)|Xorazm]] |location = [[Urganch]] |attendance =9678 |referee = [[Rustam Lutfullin]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|3|18|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 2–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/54f646e5-ec0c-4667-805f-5a3203af705e-04ce3e75-7d27-4dd5-8c48-2ff3e68d2ef8.pdf Hisobot] |team1 = [[Qoʻqon 1912]] |goals1 = * [[Javohir Husanov|Husanov]] {{goal|28}} * [[Muhammadanas Hasanov|Hasanov]] {{goal|90+4}} |team2 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] |goals2 = * [[Anri Chichinadze|Chichinadze]] {{goal|14}} |stadium = [[Qoʻqon „Markaziy“ stadioni|Qoʻqon]] |location = [[Qoʻqon]] |attendance =7673 |referee = [[Ilgiz Tantashev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|3|18|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 0–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/3199c67f-73f7-428f-8a0a-76194910271a-d7ab3ef8-713b-47f2-98ab-c5b469bd2dfc.pdf Hisobot] |team1 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] |goals1 = |team2 = [[OKMK (futbol klubi)|OKMK]] |goals2 = * [[Abror Karimov|Karimov]] {{goal|34}} |stadium = [[Yoshlar sport majmuasi|Yoshlar]] |location = [[Navoiy]] |attendance =5651 |referee = [[Firdavs Norsafarov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|3|19|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 2–0 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/448e9bfd-580e-45c3-ab51-d4ffe5a4771e-05212057-e25f-426e-8ada-b43e281cb496.pdf Hisobot] |team1 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals1 = * [[Martin Boakye|Boakye]] {{goal|19}} * [[Doniyor Abdumannopov|Abdumannopov]] {{goal|77}} |team2 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals2 = |stadium = [[Bobur stadioni|Bobur]] |location = [[Andijon]] |attendance =4104 |referee = [[Abdurashid Xudoyberganov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|3|19|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 3–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/6f605b7f-d7ac-4aed-a768-5a928ea2c43e-5f91c8c0-85f1-4288-8f7b-4716c67c5e1c.pdf Hisobot] |team1 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals1 = * [[Ravshan Xayrullayev|Xayrullayev]] {{goal|48}} * [[Temur Mamasidiqov|Mamasiddiqov]] {{goal|54}} * [[Shahzodbek Ubaydullayev|Ubaydullayev]] {{goal|63}} |team2 = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] |goals2 = * [[Ravshan Xayrullayev|Xayrullayev]] {{goal|45|o.g.}} |stadium = Buxoro FA |location = [[Buxoro]] |attendance =5649 |referee = [[Ahrol Risqullayev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|3|20|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 6 |score = 3–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/f35f204b-a3dd-426e-9a48-4c51b0e34491-1e55cb6d-a5ef-4456-aaa4-71a07282f58b.pdf Hisobot] |team1 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] |goals1 = * [[Ibrohimhalil Yoʻldoshev|Yoʻldoshev]] {{goal|11}} * [[Stipe Perica|Perica]] {{goal|65}} * [[Alisher Odilov|Odilov]] {{goal|88}} |team2 = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] |goals2 = * [[Temurxoʻja Abduxoliqov|Abduxoliqov]] {{goal|36}} |stadium = [[Istiqlol (stadion)|Istiqlol]] |location = [[Fargʻona]] |attendance =16825 |referee = [[Asker Najafaliyev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|3|20|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 7 |score = 0–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/cefd1662-cfff-44ce-a5ce-f2dcb8dc22a1-9ed238a9-946d-4518-828f-4b7a0ab0940d.pdf Hisobot] |team1 = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] |goals1 = |team2 = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] |goals2 = * [[Tornike Dzebniauri|Dzebniauri]] {{goal|90+1}} |stadium = Dinamo |location = [[Samarqand]] |attendance =275 |referee = [[Jasur Muxtorov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|3|20|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 8 |score = 2–4 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/9b248a30-9f16-4272-a233-dc0ee53b0e44-215e5cc0-97de-435b-82a8-41bf54f4d774.pdf Hisobot] |team1 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] |goals1 = * [[Filip Ivanović|Ivanović]] {{goal|3}} * [[Fejsal Mulić|Mulić]] {{goal|90+5}} |team2 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] |goals2 = * [[Flamarion]] {{goal|37}} * [[Rustam Turdimurodov|Turdimurodov]] {{goal|50||57}} * [[Hojimat Erkinov|Erkinov]] {{goal|75}} |stadium = Paxtakor |location = [[Toshkent]] |attendance =1415 |referee = [[Ravshan Abduvohidov]] }} === 5-tur === {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|2|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 2–2 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/fb472b8b-894e-4cb8-886b-d0c2064c1de1-3deaa2d3-d421-427d-a106-ffc83bccdcac.pdf Hisobot] |team1 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] |goals1 = * [[Fejsal Mulić|Mulić]] {{goal|14}} * [[Ljupcho Doriyev|Doriyev]] {{goal|40}} |team2 = [[Qoʻqon 1912]] |goals2 = * [[Shohrux Gadoyev|Gadoyev]] {{goal|49}} * [[Shota Gvazava|Gvazava]] {{goal|89}} |stadium = [[Doʻstlik stadioni|Doʻstlik]] |location = [[Oʻrta Chirchiq tumani]] |attendance =112 |referee = [[Akobirxoʻja Shukurullayev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|2|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 2–0 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/474b1b23-bd98-450b-899d-dd538865fc76-9103209d-7132-47dc-b758-815c98a32c12.pdf Hisobot] |team1 = [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]] |goals1 = * [[Boburbek Yoʻldashov|Yoʻldashov]] {{goal|14}} * [[Marko Bugarin|Bugarin]] {{goal|44}} |team2 = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] |goals2 = |stadium = [[Bunyodkor stadioni|Bunyodkor]] |location = [[Toshkent]] |attendance =1327 |referee = [[Ahrol Risqullayev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|3|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 2–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/23133092-b14b-4d89-aa77-ece8f8e95577-15adcfc5-b14a-4bc1-90ab-6cbae80a67f0.pdf Hisobot] |team1 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals1 = * [[Azizbek Pirmuhamedov|Pirmuhammadov]] {{goal|44}} * [[Ravshanbek Yagudin|Yagudin]] {{goal|75|o.g.}} |team2 = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] |goals2 = * [[Til Mavretič|Mavretič]] {{goal|72}} |stadium = Xorazm |location = [[Urganch]] |attendance =7650 |referee = [[Asker Najafaliyev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|3|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 2–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/9fcd6a68-aab0-4697-9cd5-b98392ec9414-7adb7451-87ca-4c34-84fe-ec70f0e02865.pdf Hisobot] |team1 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] |goals1 = * [[Diyor Xolmatov|Xolmatov]] {{goal|37}} * [[Muhammadali Usmonov|Usmonov]] {{goal|42}} |team2 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals2 = * [[Vlatko Stojanovski|Stojanovski]] {{goal|61}} |stadium = [[Olimpiya stadioni (Toshkent)|Olimpiya]] |location = [[Toshkent]] |attendance =1137 |referee = [[Rustam Choriyev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|3|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 1–0 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/09eab58a-37f1-4f31-8a2d-4ab4f1a99a9e-3668a9fa-f40f-4340-a022-140960297ef5.pdf Hisobot] |team1 = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] |goals1 = * [[Murodbek Rahmatov|Rahmatov]] {{goal|77}} |team2 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals2 = |stadium = Dinamo |location = [[Samarqand]] |attendance =1130 |referee = [[Ilgiz Tantashev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|4|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 6 |score = 3–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/e8deb6c7-b5f7-4b40-b4fd-4a2f5454a254-68a30466-d592-4774-b0bf-bb525c4f46fd.pdf Hisobot] |team1 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] |goals1 = * [[Flamarion]] {{goal|21}} * [[Dostonbek Hamdamov|Hamdamov]] {{goal|45+1}} * [[Muhammadqodir Hamroliyev|Hamroliyev]] {{goal|62}} |team2 = [[OKMK (futbol klubi)|OKMK]] |goals2 = * [[Aziz Xolmurodov|Xolmurodov]] {{goal|46}} |stadium = Paxtakor |location = [[Toshkent]] |attendance =1871 |referee = [[Shavkat Nasibullayev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|4|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 7 |score = 0–4 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/ae94c7d5-0403-4b45-b1a9-ae86959478d1-a20ee0fc-2a2a-4208-b533-de8d0dab36fa.pdf Hisobot] |team1 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] |goals1 = |team2 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] |goals2 = * [[Zoran Marušić|Marušić]] {{goal|18||51}} * [[Alisher Odilov|Odilov]] {{goal|41}} * [[Ikrom Aliboyev|Aliboyev]] {{goal|59}} |stadium = [[Yoshlar sport majmuasi|Yoshlar]] |location = [[Navoiy]] |attendance =2850 |referee = [[Nayim Qosimov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|4|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 8 |score = 3–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/4bb11db9-35a0-4186-be9f-cd748bad4898-df44242b-a66c-4337-9c71-2f4671fa1ebe.pdf Hisobot] |team1 = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] |goals1 = * [[Sunnatulla Abdullajonov|Abdullajonov]] {{goal|6}} * [[Stephen Chinedu|Chinedu]] {{goal|9|45+3}} |team2 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals2 = * [[Shahzod Ubaydullayev|Ubaydullayev]] {{goal|33}} |stadium = Surxon |location = [[Termiz]] |attendance =3221 |referee = [[Firdavs Norsafarov]] }} === 6-tur === {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|7|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 1–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/727d579c-fa9f-41bb-ba0f-1129794b3e72-94b046a0-7563-4327-a5b0-b00f469f5ea7.pdf Hisobot] |team1 = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] |goals1 = * [[Temurxoʻja Abduxoliqov|Abduxoliqov]] {{goal|88}} |team2 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals2 = * [[Yanis Lhéry|Lhéry]] {{goal|67}} |stadium = [[Doʻstlik stadioni|Doʻstlik]] |location = [[Oʻrta Chirchiq tumani]] |attendance =1008 |referee = [[Ravshan Abduvohidov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|7|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 0–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/c7beabb6-9e40-4d96-b2f2-3f25f1b5411b-df9ece85-b1be-49dd-aad3-bbc40e165f75.pdf Hisobot] |team1 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals1 = |team2 = [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]] |goals2 = * [[Matija Krivokapić|Krivokapić]] {{goal|90+1}} |stadium = [[Gʻuzor stadioni|Gʻuzor]] |location = [[Gʻuzor]] |attendance =489 |referee = [[Temurbek Toʻxtasinov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|7|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 0–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/43a7973e-9660-46f2-a68f-7c3a10c6fd73-b36f7671-a100-46d0-bee4-b439b9b0bda3.pdf Hisobot] |team1 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals1 = |team2 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] |goals2 = * [[Giorgi Jgerenaia|Jgerenaia]] {{goal|90+6}} |stadium = [[Bobur stadioni|Bobur]] |location = [[Andijon]] |attendance =18726 |referee = [[Nayim Qosimov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|7|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 1–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/8a5c31a7-609e-4499-a81f-92c46dfe055c-d6dcac14-133d-4359-a97f-f83373a03fb3.pdf Hisobot] |team1 = [[Qoʻqon 1912]] |goals1 = * [[Toma Tabatadze|Tabatadze]] {{goal|88}} |team2 = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] |goals2 = * [[Bobur Abduxoliqov|Abduxoliqov]] {{goal|55}} |stadium = [[Qoʻqon „Markaziy“ stadioni|Qoʻqon]] |location = [[Qoʻqon]] |attendance =4651 |referee = [[Rustam Lutfullin]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|8|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 1–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/79e97274-32c7-48ac-bac0-2f12dc1b072e-a6a0d3e2-0bab-440e-82fe-75005bfc3d9e.pdf Hisobot] |team1 = [[OKMK (futbol klubi)|OKMK]] |goals1 = * [[Nodir Abdurazzoqov|Abdurazzoqov]] {{goal|3}} |team2 = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] |goals2 = * [[Stephen Chinedu|Chinedu]] {{goal|90+6}} |stadium = [[Olimpiya stadioni (Toshkent)|Olimpiya]] |location = [[Toshkent]] |attendance =1002 |referee = [[Gʻayrat Joʻrayev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|8|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 6 |score = 2–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/5cf41c3d-fe6b-4bd4-8c30-619f6528f507-0a4a0514-779c-4c68-ad58-f8a4b24a77a8.pdf Hisobot] |team1 = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] |goals1 = * [[Dostonbek Hamdamov|Hamdamov]] {{goal|45+1}} * [[Muhammadqodir Hamroliyev|Hamroliyev]] {{goal|62}} |team2 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] |goals2 = * [[Aziz Xolmurodov|Xolmurodov]] {{goal|46}} |stadium = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]] |location = [[Samarqand]] |attendance =4014 |referee = [[Shavkat Nasibullayev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|9|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 7 |score = 1–0 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/70543aa9-7d4c-45aa-96b3-d4b97dfe999c-5999b144-eb9d-4fc5-8092-3e51d6b3dce2.pdf Hisobot] |team1 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] |goals1 = * [[Dostonbek Hamdamov|Hamdamov]] {{goal|77}} |team2 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] |goals2 = |stadium = [[Istiqlol (stadion)|Istiqlol]] |location = [[Fargʻona]] |attendance =18756 |referee = [[Ilgiz Tantashev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|9|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 8 |score = 2–0 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/fb702b00-082d-4204-afa9-c7f36ec04d79-3dcf47d9-7654-40fc-aef5-fd9203abc3ee.pdf Hisobot] |team1 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals1 = * [[Javohir Roʻziyev|Roʻziyev]] {{goal|21}} * [[Vladimir Rodić|Rodić]] {{goal|59}} |team2 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] |goals2 = |stadium = Buxoro FA |location = [[Buxoro]] |attendance =7132 |referee = [[Jasur Muxtorov]] }} === 7-tur === {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|12|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 2–0 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/bf2681b5-5cb1-47f7-b0d9-4f6df1ccbde1-74e29105-f6da-4f5b-ac65-f7f6cb896b33.pdf Hisobot] |team1 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] |goals1 = * [[Alex Fernandes (2002-yilda tugʻilgan futbolchi)|Fernandes]] {{goal|26}} * [[Vanja Ilić|Ilić]] {{goal|78}} |team2 = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] |goals2 = |stadium = [[Olimpiya stadioni (Toshkent)|Olimpiya]] |location = [[Toshkent]] |attendance =1138 |referee = [[Akobirxoʻja Shukurullayev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|12|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 1–2 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/f7f9f93d-de53-4012-b8be-7c25d092ea55-dd7aab41-c511-4f90-8f4c-ebe5543340ad.pdf Hisobot] |team1 = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] |goals1 = * [[Azizbek Amonov|Amonov]] {{goal|61}} |team2 = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] |goals2 = * [[Temurxoʻja Abduxoliqov|Abduxoliqov]] {{goal|34||40}} |stadium = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]] |location = [[Samarqand]] |attendance =6109 |referee = [[Rustam Choriyev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|12|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 1–2 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/2a48c3ce-f4ae-4d97-9868-16d6920659e3-b888871f-8341-4f2a-b404-999f621ae5f5.pdf Hisobot] |team1 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals1 = * [[Ibrohim Yoʻldoshev|Yoʻldoshev]] {{goal|86}} |team2 = [[OKMK (futbol klubi)|OKMK]] |goals2 = * [[Nodir Abdurazzoqov|Abdurazzoqov]] {{goal|29}} * [[Uros Kojic|Kojic]] {{goal|36}} |stadium = [[Bobur stadioni|Bobur]] |location = [[Andijon]] |attendance =6400 |referee = [[Ahrol Risqullayev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|13|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 1–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/cab0784c-3e82-4947-9720-2dfe19f05d6d-41a4d2d1-f4a0-467f-8052-eae673fa2e3f.pdf Hisobot] |team1 = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] |goals1 = * [[Zafarmurod Abdurahmatov|Abdurahmatov]] {{goal|60}} |team2 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals2 = * [[Temur Mamasidiqov|Mamasidiqov]] {{goal|77}} |stadium = Buxoro FA |location = [[Buxoro]] |attendance =7824 |referee = [[Asker Najafaliyev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|13|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 2–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/72cd26f6-ecdc-4ca3-b652-6a01f62e7f6e-2c4c8bb1-633d-4c51-bd99-b7d354e3c891.pdf Hisobot] |team1 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] |goals1 = * [[Flamarion]] {{goal|41}} * [[Shahboz Joʻrayev|Joʻrayev]] {{goal|45+2|o.g.}} |team2 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals2 = * [[Shahboz Joʻrayev|Joʻrayev]] {{goal|68}} |stadium = [[Paxtakor markaziy stadioni|Paxtakor]] |location = [[Toshkent]] |attendance =1074 |referee = [[Olim Toʻychiboyev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|13|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 6 |score = 1–3 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/d8b0dd11-5422-44fd-94c0-72c126b88ac9-f96250a5-8b2b-474c-8817-6676ca632083.pdf Hisobot] |team1 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] |goals1 = * [[Samandar Shukrillayev|Shukrillayev]] {{goal|70}} |team2 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] |goals2 = * [[Ljupcho Doriyev|Doriyev]] {{goal|29}} * [[Fejsal Mulić|Mulić]] {{goal|41}} * [[Otabek Joʻraqoʻziyev|Joʻraqoʻziyev]] {{goal|60}} |stadium = [[Yoshlar sport majmuasi|Yoshlar]] |location = [[Navoiy]] |attendance =5253 |referee = [[Temurbek Toʻxtasinov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|14|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 7 |score = 2–2 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/a9103bdb-c59b-4a25-b9a5-bd593df1d2dd-2f824024-fa87-405b-b72e-da236a8502dd.pdf Hisobot] |team1 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals1 = * [[Boubacar Traoré (1997-yilda tugʻilgan futbolchi)|Traoré]] {{goal|5}} * [[Sunnatulloh Hamidjonov|Hamidjonov]] {{goal|50}} |team2 = [[Qoʻqon 1912]] |goals2 = * [[Sylvanus Nimely|Nimely]] {{goal|24}} * [[Sunnatulloh Hamidjonov|Hamidjonov]] {{goal|60|o.g.}} |stadium = [[Xorazm (stadion)|Xorazm]] |location = [[Urganch]] |attendance =5680 |referee = [[Jasur Muxtorov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|14|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 8 |score = 0–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/fb702b00-082d-4204-afa9-c7f36ec04d79-3dcf47d9-7654-40fc-aef5-fd9203abc3ee.pdf Hisobot] |team1 = [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]] |goals1 = |team2 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] |goals2 = * [[Jovan Đokić|Đokić]] {{goal|45}} |stadium = [[Bunyodkor stadioni|Bunyodkor]] |location = [[Toshkent]] |attendance =2171 |referee = [[Ravshan Abduvohidov]] }} === 8-tur === {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|17|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 0–2 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/a14970aa-1d92-43cf-95c1-1fdfed97d051-3674c81b-2216-4c3a-8c9f-1874c24b366b.pdf Hisobot] |team1 = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] |goals1 = |team2 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] |goals2 = * [[Vanja Ilić|Ilić]] {{goal|3}} * [[Ruslanbek Jiyanov|Jiyanov]] {{goal|16}} |stadium = [[Doʻstlik stadioni|Doʻstlik]] |location = [[Oʻrta Chirchiq tumani]] |attendance =1071 |referee = [[Olim Toʻychiboyev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|17|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 3–2 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/e279ee77-6933-43ea-b9a6-88d334dd70d0-cc5856bc-7cb4-4e45-9d2b-bcaabbbcf653.pdf Hisobot] |team1 = [[OKMK (futbol klubi)|OKMK]] |goals1 = * [[Siavash Hagh Nazari|Hagh Nazari]] {{goal|9}} * [[Mirjamol Qosimov|Qosimov]] {{goal|12}} * [[Nodir Abdurazzoqov|Abdurazzoqov]] {{goal|77}} |team2 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals2 = * [[Sherzod Esanov|Sherzod Esanov]] {{goal|29||34}} |stadium = [[OKMK (stadion)|OKMK]] |location = [[Olmaliq]] |attendance =2035 |referee = [[Temurbek Toʻxtasinov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|17|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 0–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/7a5af1b7-9251-4a15-a70f-6a07d720f56d-86733975-a1f1-40e4-8175-d56aebb9f2d6.pdf Hisobot] |team1 = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] |goals1 = |team2 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] |goals2 = * [[Shahzod Rahmatullayev|Rahmatullayev]] {{goal|81}} |stadium = [[Surxon sport majmuasi|Surxon]] |location = [[Termiz]] |attendance =3984 |referee = [[Ravshan Abduvohidov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|18|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 2–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/8bd523a9-e1a0-4a1d-a873-a45f223d789f-8be79ecb-0d12-46cb-9edc-1f900ff51c5f.pdf Hisobot] |team1 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] |goals1 = * [[Jovan Đokić|Đokić]] {{goal|17}} * [[Jamshid Iskanderov|Iskanderov]] {{goal|65}} |team2 = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] |goals2 = * [[Bobur Abduholiqov|Abduholiqov]] {{goal|45+4}} |stadium = Istiqlol |location = [[Fargʻona]] |attendance =17258 |referee = [[Shavkat Nasibullayev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|18|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 0–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/cc6ef389-9ad2-4d19-a787-42e1abd51d6f-fdbd4384-011d-4cb8-8032-8d0e97a930aa.pdf Hisobot] |team1 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals1 = |team2 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals2 = * [[Vlatko Stojanovski|Stojanovski]] {{goal|34|o.g.}} |stadium = Bahrom Vafoyev |location = [[Muborak]] |attendance =1046 |referee = [[Akobirxoʻja Shukurullayev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|18|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 6 |score = 4–2 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/09ad8ff3-5a19-47d3-b743-58c69ede24d8-42ef36e1-24bb-49f5-bc24-2f4d9b3c71bd.pdf Hisobot] |team1 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] |goals1 = * [[Dostonbek Hamdamov|Hamdamov]] {{goal|9||61}} * [[Bashar Resan|Resan]] {{goal|22||71}} |team2 = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] |goals2 = * [[Anvar Xojimirzayev|Hojimirzayev]] {{goal|25}} * [[Azizbek Amonov|Amonov]] {{goal|27}} |stadium = [[Paxtakor markaziy stadioni|Paxtakor]] |location = [[Toshkent]] |attendance =2226 |referee = [[Gʻayrat Joʻrayev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|19|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 7 |score = 2–3 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/5169ca50-6593-487b-94a8-69c83d8e2312-e9586854-a909-47cb-b0c5-0d10c4e91238.pdf Hisobot] |team1 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] |goals1 = * [[Ljupcho Doriyev|Doriyev]] {{goal|4||26}} |team2 = [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]] |goals2 = * [[Bilolxon Toshmirzayev|Toshmirzayev]] {{goal|38||50||69}} |stadium = [[Zomin (stadion)|Zomin]] |location = [[Zomin]] |attendance =2347 |referee = [[Abdurashid Xudoyberganov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|19|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 8 |score = 0–0 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/f7f588d9-d9c9-4920-abd1-decb838cbfc5-0f2c096b-3dbe-4032-9aa3-424fc354b9ca.pdf Hisobot] |team1 = [[Qoʻqon 1912]] |goals1 = |team2 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals2 = |stadium = [[Qoʻqon „Markaziy“ stadioni|Qoʻqon]] |location = [[Qoʻqon]] |attendance =7650 |referee = [[Asker Najafaliyev]] }} === 9-tur === {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|22|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 2–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/55a4a70f-aeef-4caf-8756-92949171d5cd-f6999161-8e53-4efe-93fa-f38861ca8975.pdf Hisobot] |team1 = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] |goals1 = * [[Stephen Chinedu|Chinedu]] {{goal|84}} * [[Kamronbek Yusupov|Yusupov]] {{goal|90+2}} |team2 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals2 = * [[Samandar Ochilov|Ochilov]] {{goal|60}} |stadium = Surxon |location = [[Termiz]] |attendance =2115 |referee = [[Jasur Muxtorov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|22|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 0–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/e2058b00-2425-40ed-8adb-6405089523d2-e7c03740-dd08-49cf-b39e-f38155fbb5a4.pdf Hisobot] |team1 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals1 = |team2 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] |goals2 = * [[Bashar Resan|Resan]] {{goal|15}} |stadium = Buxoro FA |location = [[Buxoro]] |attendance =8250 |referee = [[Doston Rahmonov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|23|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 2–3 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/8e163534-ab60-46fe-aa97-767b0d5bd62a-04023286-609e-449b-b9c6-a2eca894697a.pdf Hisobot] |team1 = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] |goals1 = * [[Sharof Muhiddinov|Muhiddinov]] {{goal|23}} * [[Yusuf Otubanjo|Otubanjo]] {{goal|88}} |team2 = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] |goals2 = * [[Sardor Mirzayev|Mirzayev]] {{goal|43}} * [[Temurxoʻja Abduxoliqov|Abduxoliqov]] {{goal|68}} * [[Oybek Rustamov|Rustamov]] {{goal|73|o.g.}} |stadium = Qoʻqon |location = [[Qoʻqon]] |attendance =1150 |referee = [[Temurbek Toʻxtasinov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|23|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 1–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/705d5e94-bfe0-425a-a7fa-5a39a99e8ddb-6bde73e6-6d29-4723-9c9c-c5524671df04.pdf Hisobot] |team1 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] |goals1 = * [[Islom Mamatkazin|Mamatkazin]] {{goal|90+4}} |team2 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] |goals2 = * [[Ljupcho Doriyev|Doriyev]] {{goal|71}} |stadium = [[Olimpiya stadioni (Toshkent)|Olimpiya]] |location = [[Toshkent]] |attendance =1136 |referee = [[Ravshan Abduvohidov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|23|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 2–2 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/a986f447-9828-4b78-b197-74c7e7a41a88-c763ebef-e7ff-4801-bd89-77ead3ee01b8.pdf Hisobot] |team1 = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] |goals1 = * [[Abror Karimov|Karimov]] {{goal|1|o.g.}} * [[Jaloliddin Jumaboyev|Jumaboyev]] {{goal|31}} |team2 = [[OKMK (futbol klubi)|OKMK]] |goals2 = * [[Aziz Xolmurodov|Xolmurodov]] {{goal|53}} * [[Uros Kojic|Kojic]] {{goal|88}} |stadium = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]] |location = [[Samarqand]] |attendance =4351 |referee = [[Asker Najafaliyev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|24|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 6 |score = 0–2 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/879956d1-ff83-4f42-ad03-e14405638595-73169d93-4ea3-4892-9471-26fbe3d34269.pdf Hisobot] |team1 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals1 = |team2 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] |goals2 = * [[Stipe Perica|Perica]] {{goal|14}} * [[Abror Ismoilov|Ismoilov]] {{goal|64}} |stadium = [[Xorazm (stadion)|Xorazm]] |location = [[Urganch]] |attendance =11270 |referee = [[Gʻayrat Joʻrayev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|24|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 7 |score = 2–1 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/c2abfb7e-d822-4328-8574-efbab0c7944a-fd90ccf4-0066-45b8-8202-43aaab7bd332.pdf Hisobot] |team1 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] |goals1 = * [[Akmal Muzaffarov|Muzaffarov]] {{goal|21||32}} |team2 = [[Qoʻqon 1912]] |goals2 = * [[Toma Tabatadze|Tabatadze]] {{goal|10}} |stadium = [[Yoshlar sport majmuasi|Yoshlar]] |location = [[Navoiy]] |attendance =7154 |referee = [[Rustam Choriyev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|24|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 8 |score = 1–3 |report = [https://storage.yandexcloud.net/pfluz/match/9c684405-76a1-44a4-bb3b-e582312b093a-3fd760f8-5930-4da1-a0cc-b99bd268ce0a.pdf Hisobot] |team1 = [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]] |goals1 = * [[Bilolxon Toshmirzayev|Toshmirzayev]] {{goal|23}} |team2 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals2 = * [[Imeda Ashortia|Ashortia]] {{goal|6}} * [[Usmonali Ismonaliyev|Ismonaliyev]] {{goal|70}} * [[Azizbek Turgʻunboyev|Turgʻunboyev]] {{goal|74}} |stadium = [[Bunyodkor stadioni|Bunyodkor]] |location = [[Toshkent]] |attendance =1416 |referee = [[Shavkat Nasibullayev]] }} === 10-tur === {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|27|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 0–1 |report = [https://pfl.uz/match/3923 Hisobot] |team1 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals1 = |team2 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals2 = * [[Sherzod Esanov|Esanov]] {{goal|84}} |stadium = Gʻuzor |location = [[Gʻuzor]] |attendance =847 |referee = [[Shavkat Nasibullayev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|27|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 2–1 |report = [https://pfl.uz/match/3927 Hisobot] |team1 = [[OKMK (futbol klubi)|OKMK]] |goals1 = * [[Avazbek Oʻlmasaliyev|Oʻlmasaliyev]] {{goal|72}} * [[Nodir Abdurazzoqov|Abdurazzoqov]] {{goal|90}} |team2 = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] |goals2 = * [[Sardor Mirzayev|Mirzayev]] {{goal|54}} |stadium = OKMK |location = [[Olmaliq]] |attendance =2074 |referee = [[Doston Rahmonov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|28|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 2–1 |report = [https://pfl.uz/match/3924 Hisobot] |team1 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals1 = * [[Imeda Ashortia|Ashortia]] {{goal|80}} * [[Damir Temirov|Temirov]] {{goal|82}} |team2 = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] |goals2 = * [[Anvar Xojimirzayev|Xojimirzayev]] {{goal|52}} |stadium = Bobur |location = [[Andijon]] |attendance =11215 |referee = [[Jasur Muxtorov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|28|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 5–2 |report = [https://pfl.uz/match/3930 Hisobot] |team1 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] |goals1 = * [[Ljupcho Doriyev|Doriyev]] {{goal|11}} * [[Islom Qobilov|Qobilov]] {{goal|16}} * [[Zoir Joʻraboyev|Joʻraboyev]] {{goal|53}} * [[Fejsal Mulić|Mulic]] {{goal|61}} * [[Aleksandar Boljević|Boljevic]] {{goal|89}} |team2 = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] |goals2 = * [[Humoyun Sherboʻtayev|Sherboʻtayev]] {{goal|73}} * [[Stephen Chinedu|Chinedu]] {{goal|76}} |stadium = [[Zomin stadioni|Zomin]] |location = [[Zomin]] |attendance =1700 |referee = [[Ilgiz Tantashev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|28|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 2–2 |report = [https://pfl.uz/match/3928 Hisobot] |team1 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] |goals1 = * [[Hojiakbar Alijonov|Alijonov]] {{goal|42}} * [[Flamarion]] {{goal|90+2}} |team2 = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] |goals2 = * [[Sardorbek Bahromov|Bahromov]] {{goal|56}} * [[Bobur Abduholiqov|Abduholiqov]] {{goal|90+3}} |stadium = Paxtakor |location = [[Toshkent]] |attendance =5750 |referee = [[Akobirxoʻja Shukurullayev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|29|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 6 |score = 0–0 |report = [https://pfl.uz/match/3925 Hisobot] |team1 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] |goals1 = |team2 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals2 = |stadium = [[Yoshlar sport majmuasi|Yoshlar]] |location = [[Navoiy]] |attendance =8754 |referee = [[Abdurashid Xudoyberganov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|29|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 7 |score = 4–0 |report = [https://pfl.uz/match/3926 Hisobot] |team1 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] |goals1 = * [[Zoran Marušić|Marušić]] {{goal|4}} * [[Ratinho]] {{goal|6}} * [[Xurshid Gʻiyosov|Gʻiyosov]] {{goal|46||56}} |team2 = [[Qoʻqon 1912]] |goals2 = |stadium = [[Istiqlol (stadion)|Istiqlol]] |location = [[Fargʻona]] |attendance =14068 |referee = [[Olim Toʻychiboyev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|4|29|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 8 |score = 2–1 |report = [https://pfl.uz/match/3929 Hisobot] |team1 = [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]] |goals1 = * [[Matija Krivokapić|Krivokapić]] {{goal|28||58}} |team2 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] |goals2 = * [[Shohmalik Komilov|Komilov]] {{goal|2}} |stadium = [[Bunyodkor stadioni|Bunyodkor]] |location = [[Toshkent]] |attendance =3175 |referee = [[Ahrol Risqullayev]] }} === 11-tur === {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|5|2|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 3–1 |report = [https://pfl.uz/match/3824 Hisobot] |team1 = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] |goals1 = * [[Azizbek Amonov|Amonov]] {{goal|10}} * [[Nurillo Toʻxtasinov|Toʻxtasinov]] {{goal|31||45+2}} |team2 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals2 = * [[Roman Xadjiev|Xadjiev]] {{goal|17}} |stadium = Dinamo |location = [[Samarqand]] |attendance =3243 |referee = [[Temurbek Toʻxtasinov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|5|2|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 2–1 |report = [https://pfl.uz/match/3820 Hisobot] |team1 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals1 = * [[Temur Mamasidiqov|Mamasiddiqov]] {{goal|13}} * [[Jasurbek Jaloliddinov|Jaloliddinov]] {{goal|57}} |team2 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] |goals2 = * [[Sardor Mirzayev|Mirzayev]] {{goal|61}} |stadium = Buxoro FA |location = [[Buxoro]] |attendance =6340 |referee = Gʻayrat Joʻrayev }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|5|3|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 0–0 |report = [https://pfl.uz/match/3825 Hisobot] |team1 = [[OKMK (futbol klubi)|OKMK]] |goals1 = |team2 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] |goals2 = |stadium = OKMK |location = [[Olmaliq]] |attendance =3815 |referee = [[Ahrol Risqullayev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|5|3|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 1–0 |report = [https://pfl.uz/match/3822 Hisobot] |team1 = [[Qoʻqon 1912]] |goals1 = * [[Muhammadanas Hasanov|Hasanov]] {{goal|36}} |team2 = [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]] |goals2 = |stadium = [[Qoʻqon „Markaziy“ stadioni|Qoʻqon]] |location = [[Qoʻqon]] |attendance =4250 |referee = [[Ravshan Abduvohidov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|5|3|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 1–1 |report = [https://pfl.uz/match/3823 Hisobot] |team1 = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] |goals1 = * [[Sunnatulla Abdullajonov|Abdullajonov]] {{goal|41}} |team2 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] |goals2 = * [[Shahzod Azmiddinov|Azmiddinov]] {{goal|90+1}} |stadium = [[Surxon sport majmuasi|Surxon]] |location = [[Termiz]] |attendance =3414 |referee = [[Shavkat Nasibullayev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|5|4|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 6 |score = 0–3 |report = [https://pfl.uz/match/3819 Hisobot] |team1 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals1 = |team2 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals2 = * [[Aleko Andronikashvili|Andronikashvili]] {{goal|15}} * [[Humoyunmirzo Iminov|Iminov]] {{goal|20}} * [[Dragan Ćeran|Ćeran]] {{goal|90+5}} |stadium = [[Xorazm (stadion)|Xorazm]] |location = [[Urganch]] |attendance =8349 |referee = [[Ilgiz Tantashev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|5|4|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 7 |score = 1–0 |report = [https://pfl.uz/match/3818 Hisobot] |team1 = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] |goals1 = * [[Temurxoʻja Abduxoliqov|Abduxoliqov]] {{goal|62}} |team2 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] |goals2 = |stadium = [[Doʻstlik stadioni|Doʻstlik]] |location = [[Oʻrta Chirchiq tumani]] |attendance =823 |referee = [[Umidjon Rahimjonov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|5|4|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 8 |score = 0–0 |report = [https://pfl.uz/match/3818 Hisobot] |team1 = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] |goals1 = |team2 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] |goals2 = |stadium = [[Zomin stadioni|Zomin]] |location = [[Zomin]] |attendance =2145 |referee = [[Asker Najafaliyev]] }} === 12-tur === {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|7|16|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 2–1 |report = [https://t.me/uzpfl/78466 Hisobot] |team1 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] |goals1 = * [[Stipe Perica|Perica]] {{goal|81}} * [[Jamshid Iskanderov|Iskanderov]] {{goal|86}} |team2 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals2 = * [[Xurshid Muxtorov|Muxtorov]] {{goal|8}} |stadium = [[Istiqlol (stadion)|Istiqlol]] |location = [[Fargʻona]] |attendance =7554 |referee = [[Ahrol Risqullayev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|7|16|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 1–3 |report = [https://t.me/uzpfl/78466 Hisobot] |team1 = [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]] |goals1 = * [[Bobur Abduholiqov|Abduholiqov]] {{goal|14||61}} * [[Yusuf Otubanjo|Otubanjo]] {{goal|64}} |team2 = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] |goals2 = * [[Bilolxon Toshmirzayev|Toshmirzayev]] {{goal|5}} |stadium = [[Olimpiya stadioni (Toshkent)|Olimpiya]] |location = [[Toshkent]] |attendance =287 |referee = [[Gʻayrat Joʻrayev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|7|16|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 2–0 |report = [https://t.me/uzpfl/78466 Hisobot] |team1 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] |goals1 = * [[Ljupcho Doriyev|Doriyev]] {{goal|19|o.g.}} * [[Abbos Otaxonov|Otaxonov]] {{goal|50}} |team2 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals2 = |stadium = [[Zomin stadioni|Zomin]] |location = [[Olmaliq]] |attendance =910 |referee = [[Shavkat Nasibullayev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|7|17|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 2–3 |report = [https://t.me/uzpfl/78466 Hisobot] |team1 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] |goals1 = * [[Ruslanbek Jiyanov|Jiyanov]] {{goal|8}} * [[Husayin Norchayev|Norchayev]] {{goal|31}} |team2 = [[OKMK (futbol klubi)|OKMK]] |goals2 = * [[Hazratjon Tursunqulov|Tursunqulov]] {{goal|20}} * [[Ali Abdurahmonov|Abdurahmonov]] {{goal|86}} * [[Arihiro Sentoku|Sentoku]] {{goal|90+3}} |stadium = [[Olimpiya stadioni (Toshkent)|Olimpiya]] |location = [[Toshkent]] |attendance =582 |referee = [[Temur Toʻxtasinov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|7|17|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 1–1 |report = [https://t.me/uzpfl/78466 Hisobot] |team1 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals1 = * [[Ergash Ismoilov|Ismoilov]] {{goal|63}} |team2 = [[Qoʻqon 1912]] |goals2 = |stadium = [[Gʻuzor stadioni|Gʻuzor]] |location = [[Gʻuzor]] |attendance =356 |referee = [[Doston Rahmonov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|7|17|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 6 |score = 1–1 |report = [https://t.me/uzpfl/78466 Hisobot] |team1 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] |goals1 = * [[Rustam Turdimurodov|Turdimurodov]] {{goal|11}} |team2 = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] |goals2 = * [[Shodiyor Shodiboyev|Shodiboyev]] {{goal|63}} |stadium = [[Paxtakor markaziy stadioni|Paxtakor]] |location = [[Toshkent]] |attendance =2032 |referee = [[Ilgiz Tantashev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|7|18|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 7 |score = 1–2 |report = [https://t.me/uzpfl/78466 Hisobot] |team1 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] |goals1 = * [[Haris Hajdarević|Hajdarević]] {{goal|55|o.g.}} |team2 = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] |goals2 = * [[Firdavs Abdurahmonov|Abdurahmonov]] {{goal|22}} * [[Anvar Xojimirzayev|Xojimirzayev]] {{goal|29}} |stadium = [[Yoshlar sport majmuasi|Yoshlar]] |location = [[Navoiy]] |attendance =5730 |referee = [[Nayim Qosimov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|7|18|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 8 |score = 1–2 |report = [https://t.me/uzpfl/78466 Hisobot] |team1 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals1 = * [[Usmonali Ismonaliyev|Ismonaliyev]] {{goal|73}} |team2 = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] |goals2 = * [[Richard Friday|Friday]] {{goal|64}} * [[Sarvar Abduhamidov|Abduhamidov]] {{goal|77}} |stadium = Bobur |location = [[Andijon]] |attendance =13359 |referee = [[Olim Toʻychiboyev]] }} === 13-tur === {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|7|21|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 2–1 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/296db3a9-fbe1-4572-ab89-c6bda430366d-463a15d9-bd66-40c8-a12e-02e6ef19f021.pdf Hisobot] |team1 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] |goals1 = * [[Sardor Sobirxoʻjayev|Sobirxoʻjayev]] {{goal|18}} * [[Stephen Chinedu|Chinedu]] {{goal|68}} |team2 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals2 = * [[Elzio Lohan|Lohan]] {{goal|8}} |stadium = [[Paxtakor markaziy stadioni|Paxtakor]] |location = [[Toshkent]] |attendance =1115 |referee = [[Doston Rahmonov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|7|21|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 1–5 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/cfa4df08-c0c4-4e60-b753-cb86b2c0ddf2-2e339055-4c0a-4bc2-ab4c-e5a895a821ce.pdf Hisobot] |team1 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] |goals1 = * [[Petar Mićin|Mićin]] {{goal|22}} |team2 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] |goals2 = * [[Ibrohimhalil Yoʻldoshev|Yoʻldoshev]] {{goal|28}} * [[Xurshid Gʻiyosov|Gʻiyosov]] {{goal|34}} * [[Stipe Perica|Perica]] {{goal|36}} * [[Anvar Gʻofurov|Gʻofurov]] {{goal|54}} * [[Jamshid Iskanderov|Iskanderov]] {{goal|80}} |stadium = [[Zomin stadioni|Zomin]] |location = [[Zomin]] |attendance =1740 |referee = [[Akobirxoʻja Shukurullayev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|7|21|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 1–0 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/79a49bf2-69bb-4849-9ac4-96678b560458-61675c1c-0343-43ae-b9a9-86bbf3dde73a.pdf Hisobot] |team1 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals1 = * [[Asadbek Joʻraboyev|Joʻraboyev]] {{goal|45+1}} |team2 = [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]] |goals2 = |stadium = [[Yoshlar sport majmuasi|Yoshlar]] |location = [[Navoiy]] |attendance =999 |referee = [[Shavkat Nasibullayev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|7|22|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 1–1 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/3230ec16-a023-4e3d-bbef-6fbc7b5df607-376a745d-74bc-42f3-b64d-9eb6f27ecb2f.pdf Hisobot] |team1 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals1 = * [[Strahinja Bosnjak|Bosnjak]] {{goal|18}} |team2 = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] |goals2 = * [[Sardorbek Bahromov|Bahromov]] {{goal|39}} |stadium = [[Bahrom Vafoev nomli stadion|Bahrom Vafoyev]] |location = [[Muborak]] |attendance =4251 |referee = [[Ravshan Abduvohidov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|7|22|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 3–3 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/1acfac7e-163d-49ad-a971-3c3c5ba5b79c-77f5181a-3480-4c86-a6fd-810903808978.pdf Hisobot] |team1 = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] |goals1 = * [[Abdulloh Yoʻldoshev|Yoʻldoshev]] {{goal|43}} * [[Sardor Mirzayev|Mirzayev]] {{goal|53}} * [[Nikolay Ivanov (futbolchi)|Ivanov]] {{goal|80}} |team2 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals2 = * [[Aleko Andronikashvili|Andronikashvili]] {{goal|68}} * [[Dragan Ćeran|Ćeran]] {{goal|72}} * [[Hamidullo Karimov|Karimov]] {{goal|89}} |stadium = [[Lokomotiv stadioni (Toshkent)|Lokomotiv]] |location = [[Toshkent]] |attendance =2212 |referee = [[Firdavs Norsafarov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|7|22|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 6 |score = 1–4 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/179f9f29-ac29-4f17-9c84-8220fd666785-3438453a-7ef1-4aca-9aa6-0559c3471aa6.pdf Hisobot] |team1 = [[Qoʻqon 1912]] |goals1 = * [[Ibrohim Yoʻldoshev (futbolchi)|Yoʻldoshev]] {{goal|65}} |team2 = [[OKMK (futbol klubi)|OKMK]] |goals2 = * [[Asadbek Sobirjonov|Sobirjonov]] {{goal|47||59}} * [[Nodir Abdurazzoqov|Abdurazzoqov]] {{goal|55}} * [[Siavash Hagh Nazari|Hagh Nazari]] {{goal|74}} |stadium = [[Qoʻqon „Markaziy“ stadioni|Qoʻqon]] |location = [[Qoʻqon]] |attendance =2806 |referee = [[Asker Najafaliyev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|7|23|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 7 |score = 1–2 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/e13eab5c-be3b-4c8a-947c-da1174587e9e-4b60ad1c-bbfd-4919-9119-17c249ffd245.pdf Hisobot] |team1 = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] |goals1 = * [[Edem Nemanov|Nemanov]] {{goal|90+3}} |team2 = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] |goals2 = * [[Anvar Xojimirzayev|Xojimirzayev]] {{goal|2||77}} |stadium = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]] |location = [[Samarqand]] |attendance =5227 |referee = [[Abdurashid Xudoyberganov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|7|23|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 8 |score = 1–1 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/8c959b00-720d-4092-a3b0-28262548928b-4c843c57-3824-4c42-9a8f-c148c64866c0.pdf Hisobot] |team1 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] |goals1 = * [[Dilshod Komilov|Komilov]] {{goal|15}} |team2 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] |goals2 = * [[Nikola Kumburović|Kumburović]] {{goal|19}} |stadium = Olimpiya |location = [[Toshkent]] |attendance =573 |referee = [[Jasur Muxtorov]] }} === 14-tur === {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|7|26|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 1 |score = 0–1 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/36285d4c-7616-43fd-86bd-e056ca08df46-83375a26-c64d-4aef-b365-e02dbfdcc03a.pdf Hisobot] |team1 = [[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]] |goals1 = |team2 = [[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] |goals2 = * [[Dostonbek Hamdamov|Hamdamov]] {{goal|49}} |stadium = [[Paxtakor markaziy stadioni|Paxtakor]] |location = [[Toshkent]] |attendance =2378 |referee = [[Asker Najafaliyev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|7|27|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 2 |score = 2–0 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/cfa4df08-c0c4-4e60-b753-cb86b2c0ddf2-2e339055-4c0a-4bc2-ab4c-e5a895a821ce.pdf Hisobot] |team1 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |goals1 = * [[Odil Abdumajidov|Abdumajidov]] {{goal|53}} * [[Hamidullo Karimov|Karimov]] {{goal|90}} |team2 = [[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |goals2 = |stadium = [[Zomin stadioni|Zomin]] |location = [[Zomin]] |attendance =8079 |referee = [[Akobirxoʻja Shukurullayev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|7|27|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 3 |score = 2–1 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/73dab057-3ffc-4b30-8336-f463673a5586-1edf984b-a858-45aa-83d5-27f920342365.pdf Hisobot] |team1 = [[OKMK (futbol klubi)|OKMK]] |goals1 = * [[Asadbek Sobirjonov|Sobirjonov]] {{goal|32}} * [[Abror Karimov|Karimov]] {{goal|90+2}} |team2 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |goals2 = * [[Ergash Ismoilov|Ismoilov]] {{goal|21}} |stadium = [[OKMK (stadion)|OKMK]] |location = [[Olmaliq]] |attendance =2085 |referee = [[Abdurashid Xudoyberganov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|7|27|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 4 |score = 3–1 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/0a85aa9a-6e99-4629-852b-0829dc7f4d7a-1b0a45e7-4075-4407-a331-1a551dda1a50.pdf Hisobot] |team1 = [[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] |goals1 = * [[Temurxoʻja Abduxoliqov|Abduxoliqov]] {{goal|57||66}} * [[Quvonchbek Abrayev|Abrayev]] {{goal|90+3}} |team2 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] |goals2 = * [[Dženan Zajmović|Zajmović]] {{goal|90+6}} |stadium = [[Lokomotiv stadioni (Toshkent)|Lokomotiv]] |location = [[Toshkent]] |attendance =2012 |referee = [[Temurbek Toʻxtasinov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|7|28|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 5 |score = 1–0 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/cb026c1f-6ea1-4253-acfe-aca47546512c-a9f0d3c6-cd7a-4cf0-907f-30542308a470.pdf Hisobot] |team1 = [[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] |goals1 = * [[Zafarmurod Abdurahmatov|Abdurahmatov]] {{goal|45+1}} |team2 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] |goals2 = |stadium = [[Qarshi markaziy stadioni|Qarshi]] |location = [[Qarshi]] |attendance =2169 |referee = [[Ahrol Risqullayev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|7|28|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 6 |score = 1–0 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/179f9f29-ac29-4f17-9c84-8220fd666785-3438453a-7ef1-4aca-9aa6-0559c3471aa6.pdf Hisobot] |team1 = [[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] |goals1 = * [[Ulugʻbek Hoshimov|Hoshimov]] {{goal|34}} |team2 = [[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] |goals2 = |stadium = [[Xorazm (stadion)|Xorazm]] |location = [[Urganch]] |attendance =6302 |referee = [[Firdavs Norsafarov]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|7|28|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 7 |score = 1–1 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/ab19a741-df85-4892-94cc-10f00b965313-706fbe74-729f-456b-b533-fe5116196e8d.pdf Hisobot] |team1 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] |goals1 = * [[Anvarjon Gʻofurov|Gʻofurov]] {{goal|3}} |team2 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] |goals2 = * [[Muhammadali Usmonov|Usmonov]] {{goal|90+7}} |stadium = [[Istiqlol (stadion)|Istiqlol]] |location = [[Fargʻona]] |attendance =17979 |referee = [[Ilgiz Tantashev]] }} {{Football box collapsible |id = |date = {{Start date|2026|7|29|df=y}} |time = [[Oʻzbekiston vaqti|UZT]] ([[UTC+5]]) |round = 8 |score = 3–2 |report = [https://cdn.pfl.uz/match/a79b4c56-712b-45e8-9026-9c4778278224-055f8dd1-bc39-4b7e-bf7a-676f54260089.pdf Hisobot] |team1 = [[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] |goals1 = * [[Anvar Xojimirzayev|Xojimirzayev]] {{goal|6||29}} * [[Sanjar Qodirqulov|Qodirqulov]] {{goal|69}} |team2 = [[Qoʻqon 1912]] |goals2 = * [[Javohir Husanov|Husanov]] {{goal|2}} * [[Sylvanus Nimely|Nimely]] {{goal|71}} |stadium = [[Dinamo (stadion, Samarqand)|Dinamo]] |location = [[Samarqand]] |attendance =573 |referee = [[Jasur Muxtorov]] }} == Natijalar == === Qayd etilgan hisoblar === {{#invoke:sports results|main | source = [http://www.pfl.uz OʻzPFL] | update = 2026-yil 29-iyul | matches_style = FBR |team1=AND |team2=BUN |team3=BUK |team4=DIN |team5=LOK |team6=MAS |team7=NAS |team8=NAV |team9=NEF |team10=OKM |team11=PAK |team12=KOK |team13=QIZ |team14=SOG |team15=SUR |team16=KHO <!--Jamoa ta’riflari (jadvaldagi havolalar)--> |name_AND=[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |name_BUN=[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] |name_BUK=[[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |name_DIN=[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] |name_LOK=[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] |name_MAS=[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |name_NAS=[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] |name_NAV=[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] |name_NEF=[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] |name_OKM=[[OKMK (futbol klubi)|OKMK]] |name_PAK=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] |name_KOK=[[Qoʻqon 1912]] |name_QIZ=[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] |name_SOG=[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] |name_SUR=[[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] |name_KHO=[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] | match_AND_BUN = | match_AND_BUK = 2-0 | match_AND_DIN = 2-1 | match_AND_LOK = | match_AND_MAS = 2-0 | match_AND_NAS = | match_AND_NAV = 0-1 | match_AND_NEF = | match_AND_OKM = 1-2 | match_AND_PAK = | match_AND_KOK = | match_AND_QIZ = | match_AND_SOG = 4-0 | match_AND_SUR = 1-2 | match_AND_KHO = | match_BUK_AND = | match_BUK_BUN = 1-0 | match_BUK_DIN = 3-1 | match_BUK_LOK = | match_BUK_MAS = | match_BUK_NAS = | match_BUK_NAV = | match_BUK_NEF = | match_BUK_OKM = | match_BUK_PAK = 0-1 | match_BUK_KOK = | match_BUK_QIZ = 2-0 | match_BUK_SOG = 2-1 | match_BUK_SUR = | match_BUK_KHO = 1-1 | match_BUN_AND = 1-3 | match_BUN_BUK = | match_BUN_DIN = 1-2 | match_BUN_LOK = 2-0 | match_BUN_MAS = | match_BUN_NAS = 1-3 | match_BUN_NAV = 2-1 | match_BUN_NEF = 0-1 | match_BUN_OKM = | match_BUN_PAK = 0-1 | match_BUN_KOK = | match_BUN_QIZ = | match_BUN_SOG = | match_BUN_SUR = | match_BUN_KHO = | match_DIN_AND = | match_DIN_BUN = | match_DIN_BUK = | match_DIN_LOK = 1-2 | match_DIN_MAS = 3-1 | match_DIN_NAS = 1-1 | match_DIN_NAV = 1-2 | match_DIN_NEF = | match_DIN_OKM = 2-2 | match_DIN_PAK = | match_DIN_KOK = | match_DIN_QIZ = | match_DIN_SOG = 2-1 | match_DIN_SUR = | match_DIN_KHO = | match_LOK_AND = 3-3 | match_LOK_BUN = | match_LOK_BUK = | match_LOK_DIN = | match_LOK_MAS = | match_LOK_NAS = | match_LOK_NAV = 0-2 | match_LOK_NEF = | match_LOK_OKM = | match_LOK_PAK = | match_LOK_KOK = 0-0 | match_LOK_QIZ = 1-0 | match_LOK_SOG = 3-1 | match_LOK_SUR = 3-1 | match_LOK_KHO = 1-1 | match_MAS_AND = | match_MAS_BUN = 0-1 | match_MAS_BUK = 0-1 | match_MAS_DIN = | match_MAS_LOK = 0-2 | match_MAS_NAS = 1-1 | match_MAS_NAV = | match_MAS_NEF = | match_MAS_OKM = | match_MAS_PAK = | match_MAS_KOK = 1-0 | match_MAS_QIZ = 0-2 | match_MAS_SOG = | match_MAS_SUR = | match_MAS_KHO = | match_NAS_AND = 1-0 | match_NAS_BUN = | match_NAS_BUK = 1-1 | match_NAS_DIN = | match_NAS_LOK = 2-3 | match_NAS_MAS = | match_NAS_NAV = 0-0 | match_NAS_NEF = | match_NAS_OKM = | match_NAS_PAK = | match_NAS_KOK = | match_NAS_QIZ = 1-0 | match_NAS_SOG = | match_NAS_SUR = 0-1 | match_NAS_KHO = 1-0 | match_NAV_AND = | match_NAV_BUN = | match_NAV_BUK = 0-1 | match_NAV_DIN = | match_NAV_LOK = | match_NAV_MAS = 2-1 | match_NAV_NAS = | match_NAV_NEF = | match_NAV_OKM = 2-3 | match_NAV_PAK = | match_NAV_KOK = | match_NAV_QIZ = 1-1 | match_NAV_SOG = 1-1 | match_NAV_SUR = 2-0 | match_NAV_KHO = | match_NEF_AND = 3-0 | match_NEF_BUN = | match_NEF_BUK = 2-1 | match_NEF_DIN = | match_NEF_LOK = 3-1 | match_NEF_MAS = 3-0 | match_NEF_NAS = 2-1 | match_NEF_NAV = | match_NEF_NEF = 1-1 | match_NEF_PAK = 0-1 | match_NEF_KOK = 4-0 | match_NEF_QIZ = | match_NEF_SOG = | match_NEF_SUR = | match_NEF_KHO = | match_OKM_AND = | match_OKM_BUN = 3-2 | match_OKM_BUK = 0-1 | match_OKM_DIN = | match_OKM_LOK = 2-1 | match_OKM_MAS = 2-1 | match_OKM_NAS = | match_OKM_NAV = | match_OKM_NEF = 0-0 | match_OKM_PAK = | match_OKM_KOK = | match_OKM_QIZ = | match_OKM_SOG = 2-2 | match_OKM_SUR = 1-1 | match_OKM_KHO = | match_PAK_AND = | match_PAK_BUN = | match_PAK_BUK = | match_PAK_DIN = 4-2 | match_PAK_LOK = 1-1 | match_PAK_MAS = 2-1 | match_PAK_NAS = 2-2 | match_PAK_NAV = 1-2 | match_PAK_NEF = | match_PAK_OKM = 3-1 | match_PAK_KOK = | match_PAK_QIZ = 2-1 | match_PAK_SOG = | match_PAK_SUR = | match_PAK_KHO = 2-1 | match_KOK_AND = 0-0 | match_KOK_BUN = 1-0 | match_KOK_BUK = | match_KOK_DIN = | match_KOK_LOK = | match_KOK_MAS = | match_KOK_NAS = 1-1 | match_KOK_NAV = 2-1 | match_KOK_NEF = | match_KOK_OKM = 1-4 | match_KOK_PAK = 1-2 | match_KOK_QIZ = | match_KOK_SOG = | match_KOK_SUR = | match_KOK_KHO = | match_QIZ_AND = 2-1 | match_QIZ_BUN = | match_QIZ_BUK = | match_QIZ_DIN = 1-2 | match_QIZ_LOK = | match_QIZ_MAS = | match_QIZ_NAS = | match_QIZ_NAV = | match_QIZ_NEF = 0-4 | match_QIZ_OKM = 0-1 | match_QIZ_PAK = | match_QIZ_KOK = 2-1 | match_QIZ_SOG = 1-3 | match_QIZ_SUR = | match_QIZ_KHO = 0-0 | match_SOG_AND = | match_SOG_BUN = 2-3 | match_SOG_BUK = | match_SOG_DIN = | match_SOG_LOK = | match_SOG_MAS = | match_SOG_NAS = 0-2 | match_SOG_NAV = | match_SOG_NEF = 1-5 | match_SOG_OKM = | match_SOG_PAK = 2-4 | match_SOG_KOK = 2-2 | match_SOG_QIZ = | match_SOG_SUR = 5-2 | match_SOG_KHO = 2-0 | match_SUR_AND = | match_SUR_BUN = 0-0 | match_SUR_BUK = 3-1 | match_SUR_DIN = 1-2 | match_SUR_LOK = | match_SUR_MAS = 2-1 | match_SUR_NAS = | match_SUR_NAV = | match_SUR_NEF = 0-3 | match_SUR_OKM = | match_SUR_PAK = 1-1 | match_SUR_KOK = | match_SUR_QIZ = 0-1 | match_SUR_SOG = | match_SUR_KHO = | match_KHO_AND = 0-3 | match_KHO_BUN = 1-2 | match_KHO_BUK = | match_KHO_DIN = 2-1 | match_KHO_LOK = | match_KHO_MAS = | match_KHO_NAS = | match_KHO_NAV = | match_KHO_NEF = 0-2 | match_KHO_OKM = 1-0 | match_KHO_PAK = | match_KHO_KOK = 2-2 | match_KHO_QIZ = | match_KHO_SOG = | match_KHO_SUR = 1-0 }} === Oʻynalgan oʻyinlarga koʻra natijalar === {{#invoke:Sports rbr table|table|sortable = y |team1=AGM |team2=AND |team3=BUK |team4=BUN |team5=DIN |team6=LOK |team7=MAS |team8=NAS |team9=NAV |team10=NEF |team11=PAK |team12=KOK |team13=QIZ |team14=SOG |team15=SUR |team16=KHO <!--Jamoa ta’riflari (jadvaldagi havolalar)--> |name_AND=[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |name_BUN=[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] |name_DIN=[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] |name_BUK=[[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |name_LOK=[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] |name_KOK=[[Qoʻqon 1912]] |name_MAS=[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |name_NAS=[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] |name_NAV=[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] |name_NEF=[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] |name_AGM=[[OKMK (futbol klubi)|OKMK]] |name_PAK=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] |name_QIZ=[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] |name_SOG=[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] |name_SUR=[[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] |name_KHO=[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] <!--Jamoa natijalarini shu yerda yangilang. Sanani yangilashni unutmang (yangilash parametri)--> | update = 2026-yil 29-iyul |res_AND = W/L/L/W/L/L/L/D/W/W/W/L/D/W//////////////// |res_BUK = W/W/D/W/L/W/D/L/L/W/W/L/W/L//////////////// |res_BUN = W/L/D/W/W/W/L/W/L/W/L/L/L/L//////////////// |res_DIN = L/W/D/L/L/W/L/L/D/L/W/W/W///////////////// |res_LOK = W/W/D/L/L/D/W/L/W/L/W/D/D/W//////////////// |res_KOK = L/L/D/W/D/D/D/D/L/L/W/L/L///////////////// |res_MAS = L/L/L/L/L/L/L/L/L/L/L/W/D/L//////////////// |res_NAS = W/W/D/L/W/D/D/L/L/D/D/W/D/W//////////////// |res_NAV = W/L/W/L/W/W/W/W/D/L/D/L/D/D//////////////// |res_NEF = W/W/W/W/W/L/W/W/W/W/D/W/W/D//////////////// |res_AGM = L/L/D/W/L/D/W/W/D/W/D/W/W/W//////////////// |res_PAK = W/W/L/W/W/W/W/W/W/D/D/D/W/W//////////////// |res_QIZ = L/W/W/L/L/L/L/W/W/D/L/L/D/L//////////////// |res_SOG = L/L/D/L/D/L/W/L/D/W/L/W/L/L//////////////// |res_SUR = L/L/D/W/W/D/L/L/W/L/D/W/L/L//////////////// |res_KHO = L/W/D/L/W/D/D/W/L/D/L/L/L/W//////////////// |legendpos = b |color_W = green1 |color_D = yellow1 |color_L = red1 |color_P = grey |text_W = Gʻalaba |text_D = Durang |text_L = Magʻlubiyat |text_P = Boshqa muddatga qoldirilgan |source =[http://PFL.uz OʻzPFL] }} === Turlar boʻyicha pozitsiyalar === {{#invoke:sports rbr table |table |sortable = y |legendpos = br | update = 2026-yil 29-iyul <!--Jamoa pozitsiyalarini bu yerda yangilang--> |team1 =AND |team2 =BUN |team3 =BUK |team4 =DIN |team5 =LOK |team6 =MAS |team7 =NAS |team8 =NAV |team9 =NEF |team10=OKM |team11=PAK |team12=KOK |team13=QIZ |team14=SOG |team15=SUR |team16=KHO |pos_AND = 1 /6 /11/7 /10/11/14/13/12/8 /8 /9 /9 /8 |pos_BUN = 6 /8 /9 /6 /3 /4 /5 /4 /4 /3 /5 /5 /7 /9 |pos_BUK = 7 /5 /4 /2 /5 /3 /4 /5 /5 /5 /3 /3 /3 /4 |pos_DIN = 9 /7 /8 /13/13/10/12/14/14/14/15/11/10/10 |pos_LOK = 3 /2 /2 /4 /7 /7 /7 /9 /6 /7 /6 /7 /6 /6 |pos_MAS = 15/15/16/16/16/16/16/16/16/16/16/16/16/16 |pos_NAS = 8 /4 /3 /5 /4 /6 /6 /6 /7 /9 /9 /8 /8 /7 |pos_NAV = 5 /9 /5 /8 /6 /5 /3 /3 /3 /4 /4 /4 /5 /5 |pos_NEF = 2 /1 /1 /1 /1 /2 /2 /2 /2 /1 /1 /1 /1 /1 |pos_OKM = 10/13/12/10/14/14/9 /8 /8 /6 /7 /6 /4 /3 |pos_PAK = 4 /3 /6 /3 /2 /1 /1 /1 /1 /2 /2 /2 /2 /2 |pos_KOK = 11/12/13/12/12/12/11/11/13/15/14/15/15/15 |pos_QIZ = 14/11/7 /9 /11/13/13/10/10/11/11/13/12/13 |pos_SOG = 16/16/15/15/15/15/15/15/15/13/15/14/14/14 |pos_SUR = 13/14/14/14/9 /9 /10/12/11/12/12/10/11/12 |pos_KHO = 12/10/10/11/8 /8 /8 /7 /9 /10/10/12/13/11 <!--Bu yerda jamoa oʻrinlarini yangilang (quyida tavsiflangan)--> |result1 = <!--Depending on cup winners--> <!--|result=--> |result2 = |result12 = |result13 = |result14 = <!--Jamoa ta’riflari (jadvaldagi havolalar)--> |name_AND=[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |name_BUN=[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] |name_BUK=[[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |name_DIN=[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]] |name_LOK=[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]] |name_MAS=[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] |name_NAS=[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] |name_NAV=[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] |name_NEF=[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] |name_OKM=[[OKMK (futbol klubi)|OKMK]] |name_PAK=[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]] |name_KOK=[[Qoʻqon 1912]] |name_QIZ=[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] |name_SOG=[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] |name_SUR=[[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] |name_KHO=[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]] | color_1 = gold |text_1 = [[OFK chempionlar ligasi]] guruh bosqichi saralashida peshqadam | color_2 = green1 |text_2 = 2026—27-yilgi mavsum Osiyo chempionlar ligasi guruh bosqichiga saralash | color_3-4 = green3 |text_3-4 = 2026—27-yilgi Osiyo chempionlar ligasi saralash bosqichiga saralash | color_12 = red3 |text_12 = Oʻzbekiston Pro ligasi oʻtish oʻyinida ishtirok | color_13 = red3 |text_13 = Oʻzbekiston Pro ligasi oʻtish oʻyinida ishtirok | color_14 = red3 |text_13 = Oʻzbekiston Pro ligasi oʻtish oʻyinida ishtirok | color_15 = red3 |text_13 = Oʻzbekiston Pro ligasi oʻtish oʻyinida ishtirok | color_red | [[Oʻzbekiston Pro ligasi]] | color_16 = red1 |text_14 = Oʻzbekiston Pro ligasiga tushib ketgan | source = [http://www.pfl.uz OʻzPFL] }} <!--- == Chiqib ketish pley-offi == {{OneLegStart}} {{OneLegResult | || || ||winner=1}} |} ---> == U19 chempionati == {{see also|Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati (19 yoshgacha)#2026}} == U21 chempionati == {{see also|Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati (21 yoshgacha)#2026}} == Mavsum statistikasi == * '''Mavsumdagi ilk gol''': [[Sherzod Esanov]] [[Buxoro]]nning „[[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]“ klubi tarkibida „[[Qoʻqon 1912]]“ klubiga qarshi oʻyinda urgan ('''2025-yil 27-fevral'''). === Gol mualliflari === {{updated|2026-yil 31-iyulda boʻlib oʻtgan oʻyinlar holatiga koʻra}}. {{Goalscorers |goals= 293 |ongoing=yes |matches= 112 |updated= 2026-yil 31-yul |9 goals= * {{Flagicon|UZB}} [[Anvarjon Hojimirzayev]] ([[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]) |8 goals= * {{Flagicon|UZB}} [[Temurxoʻja Abduxoliqov]] ([[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]) * {{Flagicon|MKD}} [[Ljupcho Doriyev]] ([[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]) |7 goals= * {{Flagicon|CRO}} [[Stipe Perica]] ([[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]) * {{Flagicon|NGA}} [[Stephen Chinedu]] ([[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]-6) — (Paxtakor-1) * {{Flagicon|UZB}} [[Dostonbek Hamdamov]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]) |6 goals= * {{Flagicon|UZB}} [[Bobur Abduholiqov]] ([[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]) |5 goals= * {{Flagicon|UZB}} [[Sherzod Esanov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Nodir Abdurazzoqov]] ([[OKMK (futbol klubi)|OKMK]]) |4 goals= * {{Flagicon|MNE}} [[Matija Krivokapić]] ([[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Bilolxon Toshmirzayev]] ([[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Firdavs Abdurahmonov]] ([[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Azizbek Amonov]] ([[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ruslanbek Jiyanov]] ([[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]) * {{Flagicon|SRB}} [[Zoran Marushich]] ([[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jamshid Iskanderov]] ([[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]) * {{Flagicon|GEO}} [[Flamarion]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]) * {{Flagicon|SRB}} [[Fejsal Mulić]] ([[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]) |3 goals= * {{Flagicon|GEO}} [[Aleko Andronikashvili]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Temur Mamasidiqov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sardor Mirzayev]] ([[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Quvonchbek Abrayev]] ([[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sharof Muhiddinov]] ([[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Alisher Odilov]] ([[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]) * {{Flagicon|SRB}} [[Jovan Đokić]] ([[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Anvarjon Gʻofurov]] ([[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Xurshid Gʻiyosov]] ([[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Asadbek Sobirjonov]] ([[OKMK (futbol klubi)|OKMK]]) * {{Flagicon|IRN}} [[Siavash Hagh Nazari]] ([[OKMK (futbol klubi)|OKMK]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abror Karimov]] ([[OKMK (futbol klubi)|OKMK]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Rustam Turdimurodov]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Bashar Resan]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]) * {{Flagicon|GEO}} [[Toma Tabatadze]] ([[Qoʻqon 1912]]) |2 goals= * {{Flagicon|UZB}} [[Hamidullo Karimov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|SRB}} [[Dragan Ćeran]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|ITA}} [[Martin Boakye]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|GEO}} [[Imeda Ashortia]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Usmonali Ismonaliyev]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shahzod Ubaydullayev]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|SRB}} [[Vladimir Rodić]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Narimonjon Ahmadjonov]] ([[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Nurillo Toʻxtasinov]] ([[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ergash Ismoilov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sardorbek Bahromov]] ([[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]) * {{Flagicon|NGA}} [[Yusuf Otubanjo]] ([[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]) * {{Flagicon|SRB}} [[Vanja Ilić]] ([[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammadali Usmonov]] ([[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ibrohimhalil Yoʻldoshev]] ([[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]) * {{Flagicon|SRB}} [[Uros Kojic]] ([[OKMK (futbol klubi)|OKMK]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Aziz Xolmurodov]] ([[OKMK (futbol klubi)|OKMK]]) * {{Flagicon|POL}} [[Piotr Parzyszek]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammadanas Hasanov]] ([[Qoʻqon 1912]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Javohir Husanov]] ([[Qoʻqon 1912]]) * {{Flagicon|Liberiya}} [[Sylvanus Nimely]] ([[Qoʻqon 1912]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ibrohim Yoʻldoshev (futbolchi)|Ibrohim Yoʻldoshev]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]-1) — Qoʻqon 1912-1 * {{Flagicon|GEO}} [[Jaba Jighauri]] ([[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Akmal Muzaffarov]] ([[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Otabek Joʻraqoʻziyev]] ([[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Islom Qobilov]] ([[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sunnatulla Abdullajonov]] ([[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]) |1 goals= * {{Flagicon|UZB}} [[Odil Abdumajidov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Damir Temirov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Humoyunmirzo Iminov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Azizbek Turgʻunboyev]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|SRB}} [[Nemanja Ćalasan]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Poʻlatxoʻja Xoldorxonov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Doniyor Abdumannopov]] ([[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Xurshid Muxtorov]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Javohir Ro‘ziyev]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ravshan Xayrullayev]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Asadbek Joʻraboyev]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|SRB}} [[Veljko Filipović]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) * {{Flagicon|MNE}} [[Marko Bugarin]] ([[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Nosirjon Abdusalomov]] ([[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Samandarjon Mavlonqulov]] ([[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Boburbek Yoʻldashov]] ([[Bunyodkor (futbol klubi)|Bunyodkor]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jaloliddin Jumaboyev]] ([[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sanjar Qodirqulov]] ([[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]) * {{Flagicon|SLO}} [[Til Mavretič]] ([[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammadali Raimov]] ([[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Lazizbek Mirzayev]] ([[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Anzur Ismoilov]] ([[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abdulloh Yoʻldoshev]] ([[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]) * {{Flagicon|BLR}} [[Mikalay Ivanow]] ([[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shodiyor Shodiboyev]] ([[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]) * {{Flagicon|SRB}} [[Strahinja Bošnjak]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|RUS}} [[Roman Xadjiev]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shahboz Joʻrayev]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Samandar Ochilov]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|MKD}} [[Vlatko Stojanovski]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) * {{Flagicon|ALB}} [[Adenis Shala]] ([[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Oybek Rustamov]] ([[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Murodbek Rahmatov]] ([[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Zafarmurod Abdurahmatov]] ([[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Zabihillo Oʻrinboyev]] ([[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Dilshod Komilov]] ([[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shohmalik Komilov]] ([[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Islom Mamatkazin]] ([[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Diyor Xolmatov]] ([[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Husayin Norchayev]] ([[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]) * {{Flagicon|GEO}} [[Anri Chichinadze]] ([[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]) * {{Flagicon|GEO}} [[Giorgi Jgerenaia]] ([[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]) * {{Flagicon|CDR}} [[Katulondi Kati]] ([[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]) * {{Flagicon|BRA}} [[Alex Fernandes (2002-yilda tugʻilgan futbolchi)|Alex Fernandes]] ([[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]) * {{Flagicon|SRB}} [[Bojan Ciger]] ([[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ikrom Aliboyev]] ([[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]) * {{Flagicon|BRA}} [[Ratinho]] ([[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Abror Ismoilov]] ([[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Avazbek Oʻlmasaliyev]] ([[OKMK (futbol klubi)|OKMK]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Hazratjon Tursunqulov]] ([[OKMK (futbol klubi)|OKMK]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Mirjamol Qosimov]] ([[OKMK (futbol klubi)|OKMK]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ali Abdurahmonov]] ([[OKMK (futbol klubi)|OKMK]]) * {{Flagicon|JPN}} [[Arihiro Sentoku]] ([[OKMK (futbol klubi)|OKMK]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Hojimat Erkinov]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Muhammadqodir Hamroliyev]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sardor Sobirxoʻjayev]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shahzod Azmiddinov]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Hojiakbar Alijonov]] ([[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Samandar Shukrillayev]] ([[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shahzod Rahmatullayev]] ([[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]) * {{Flagicon|MNE}} [[Nikola Kumburović]] ([[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Islom Kenjaboyev]] ([[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shoxruz Norxonov]] ([[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]) * {{Flagicon|GEO}} [[Shota Gvazava]] ([[Qoʻqon 1912]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Shohrux Gadoyev]] ([[Qoʻqon 1912]]) * {{Flagicon|GEO}} [[Tornike Dzebniauri]] ([[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Kamronbek Yusupov]] ([[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]) * {{Flagicon|NGA}} [[Richard Friday]] ([[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Humoyun Sherboʻtayev]] ([[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sarvar Abduhamidov]] ([[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]) * {{Flagicon|SRB}} [[Filip Ivanović]] ([[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]) * {{Flagicon|MNE}} [[Aleksandar Boljević]] ([[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]) * {{Flagicon|TJK}} [[Zoir Joʻraboyev]] ([[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Jasurbek Jaloliddinov]] ([[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]) * {{Flagicon|BEL}} [[Dženan Zajmović]] ([[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]) * {{Flagicon|SRB}} [[Petar Mićin]] ([[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Diyor Ortiqboyev]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Azizjon Ahrorov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Temur Ismoilov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Azizbek Pirmuhamedov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|FRA}} [[Yanis Lhéry]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|SEN}} [[Boubacar Traoré (1997-yilda tugʻilgan futbolchi)|Boubacar Traoré]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Sunnatulloh Hamidjonov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|BRA}} [[Elzio Lohan]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) * {{Flagicon|UZB}} [[Ulugʻbek Hoshimov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) |1 own goals= * {{Flagicon|UZB}} [[Ravshan Xayrullayev]] ([[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]) Dinamo jamoasi foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Edem Nemanov]] ([[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]) Surxon jamoasi foydasiga * {{Flagicon|BIH}} [[Haris Hajdarević]] ([[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]) Qizilqum jamoasi foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Ravshanbek Yagudin]] ([[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo]]) Xorazm jamoasi foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Shahboz Joʻrayev]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) Paxtakor jamoasi foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Sunnatulloh Hamidjonov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) Qoʻqon 1912 jamoasi foydasiga * {{Flagicon|MKD}} [[Vlatko Stojanovski]] ([[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]) Xorazm jamoasi foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Oybek Rustamov]] (Nasaf) Lokomotiv jamoasi foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Abror Karimov]] (OKMK) Dinamo jamoasi foydasiga * {{Flagicon|UZB}} [[Abbos Otaxonov]] ([[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]) Soʻgʻdiyona jamoasi foydasiga }} ====Xet-triklar==== {{main|Oʻzbekiston Superligasidagi xet-triklar roʻyxati}} {| class="wikitable" |- ! Futbolchi !! Jamoasi !! Raqib !! Natija !! Sana |- |{{flagicon|UZB}} [[Bilolxon Toshmirzayev]] |Bunyodkor |Soʻgʻdiyona |2–3 (M) |2026-yil 19-aprel |- |} === Quruq oʻyin === {{updated|2027-yil 29-iyulda boʻlib oʻtgan oʻyinlar holatiga koʻra}} {| class="wikitable" style="text-align:center" !№ !Futbolchi !Jamoa !{{abbr|Oʻyin|Gol oʻtkazilmagan oʻyinlar}} |- |1 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Botirali Ergashev]] | align="left" |[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] |8 |- |2 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Oʻtkir Yusupov]] | align="left" |[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] |5 |- |3 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Umid Hamroyev]] | align="left" |[[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]] |5 |- |4 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Abduvohid Neʼmatov]] | align="left" |[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]] |5 |- |5 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Farhod Rahmatov]] | align="left" |Qizilqum |3 |- |6 | align="left" |{{Flagicon|RUS}} [[Aleksey Kozlov (1999-yilda tugʻilgan futbolchi)|Aleksey Kozlov]] | align="left" |Lokomotiv |3 |- |7 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Sanjar Quvvatov]] | align="left" |Paxtakor |3 |- |8 | align="left" |{{Flagicon|TJK}} [[Nikola Stoshich]] | align="left" |Xorazm |3 |- |9 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Abdumavlon Abdujalilov]] | align="left" |Bunyodkor |2 |- |10 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Eldor Adhamov]] | align="left" |Andijon |2 |- |11 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Rahimjon Davronov]] | align="left" |Andijon |2 |- |12 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Davron Merganov]] | align="left" |Surxon |2 |- |13 | align="left" |{{Flagicon|ITA}} [[Federiko Botti]] | align="left" |Bunyodkor |2 |- |14 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Rustam Nortojiyev]] | align="left" |Qoʻqon 1912 |2 |- |15 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Vladimir Nazarov]] | align="left" |Paxtakor |1 |- |16 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Hamidullo Abdunabiyev]] | align="left" |OKMK |1 |- |17 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Mashhur Muhammadjonov]] | align="left" |Xorazm |1 |- |18 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Javohir Ilyosov]] | align="left" |OKMK |1 |- |19 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Azizxon Isoqov]] | align="left" |Qoʻqon 1912 |1 |- |20 | align="left" |{{Flagicon|SRB}} [[Milan Mitrović (futbolchi, 1991)|Milan Mitrović]] | align="left" |Soʻgʻdiyona |1 |- |21 | align="left" |{{Flagicon|UZB}} [[Dostonbek Toʻxtaboyev]] | align="left" |Mashʼal |1 |} ===Intizom=== ====Futbolchi==== *Eng ko‘p sariq kartochka: '''4'''<ref>{{cite web|title=Most yellow cards in PFL 2025/26|url=https://www.besoccer.com/competition/rankings/pfl/2026/yellow-cards|access-date=5 May 2026}}{{Oʻlikhavola|date=iyul 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ** ''6 ta futbolchi'' *Eng ko‘p qizil kartochka: '''1'''<ref>{{cite web|title=Most red cards in PFL 2025/26|url=https://www.besoccer.com/competition/rankings/pfl/2026/red-cards|access-date=5 May 2026}}{{Oʻlikhavola|date=iyul 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ** ''17 ta futbolchi'' ====Klub==== *Eng ko‘p sariq kartochka: '''30''' **Dinamo *Eng kam sariq kartochka: '''9''' **Navbahor *Eng ko‘p qizil kartochka: '''4''' **Mashʼal *Eng kam qizil kartochka: '''0''' **''8 ta klub'' === Muxlislar tashrifi === {{updated|2026-yil 5-mayda oʻtkazilgan oʻyinlarga koʻra muxlislar tashrifi}} ==== Turlar boʻyicha ==== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:center;" |+Oʻzbekiston Superligasi muxlislar tashrifi !Turlar !Umumiy !{{Tooltip|GP.|Oʻynalgan oʻyinlar}} !Oʻrtacha oʻyinda |- ! scope="row" |1-tur |{{formatnum:{{#expr: (((4235+14180+3455+7255+323+9720+1230+1790)) round 0)}}}} |8 |{{formatnum:{{#expr: (((4235+14180+3455+7255+323+9720+1230+1790)/8) round 0)}}}} |- ! scope="row" |2-tur |{{formatnum:{{#expr: (((2100+7350+653+476+2714+1819+712+6220)) round 0)}}}} |8 |{{formatnum:{{#expr: (((2100+7350+653+476+2714+1819+712+6220)/8) round 0)}}}} |- ! scope="row" |3-tur |{{formatnum:{{#expr: (((14801+1154+2100+3244+325+3985+1024+7105)) round 0)}}}} |8 |{{formatnum:{{#expr: (((14801+1154+2100+3244+325+3985+1024+7105)/8) round 0)}}}} |- ! scope="row" |4-tur |{{formatnum:{{#expr: (((9678+7363+5651+4104+5649+16825+275+1415)) round 0)}}}} |8 |{{formatnum:{{#expr: (((9678+7363+5651+4104+5649+16825+275+1415)/8) round 0)}}}} |- ! scope="row" |5-tur |{{formatnum:{{#expr: (((112+1327++7650+1137+1130+1871+2850+3221)) round 0)}}}} |8 |{{formatnum:{{#expr: (((112+1327++7650+1137+1130+1871+2850+3221)/8) round 0)}}}} |- ! scope="row" |6-tur |{{formatnum:{{#expr: (((1008+489+18726+4651+1002+4014+18756+7132)) round 0)}}}} |8 |{{formatnum:{{#expr: (((1008+489+18726+4651+1002+4014+18756+7132)/8) round 0)}}}} |- ! scope="row" |7-tur |{{formatnum:{{#expr: (((1138+6109+6400+7824+1073+5253+5680+2171)) round 0)}}}} |8 |{{formatnum:{{#expr: (((1138+6109+6400+7824+1073+5253+5680+2171)/8) round 0)}}}} |- ! scope="row" |8-tur |{{formatnum:{{#expr: (((1071+2035+3984+17258+1046+2226+2347+7650)) round 0)}}}} |8 |{{formatnum:{{#expr: (((1071+2035+3984+17258+1046+2226+2347+7650)/8) round 0)}}}} |- ! scope="row" |9-tur |{{formatnum:{{#expr: (((2115+8250+1150+1136+4351+11270+7154+1416)) round 0)}}}} |8 |{{formatnum:{{#expr: (((2115+8250+1150+1136+4351+11270+7154+1416)/8) round 0)}}}} |- ! scope="row" |10-tur |{{formatnum:{{#expr: (((847+2074+11215+1700+5750+8754+14068+3175)) round 0)}}}} |8 |{{formatnum:{{#expr: (((847+2074+11215+1700+5750+8754+14068+3175)/8) round 0)}}}} |- ! scope="row" |11-tur |{{formatnum:{{#expr: (((3243+6340+3815+4250+3414+8349+823+2145)) round 0)}}}} |8 |{{formatnum:{{#expr: (((3243+6340+3815+4250+3414+8349+823+2145)/8) round 0)}}}} |- ! scope="row" |12-tur |{{formatnum:{{#expr: (((7554+287+910+582+356+2032+5730+13359)) round 0)}}}} |8 |{{formatnum:{{#expr: (((7554+287+910+582+356+2032+5730+13359)/8) round 0)}}}} |- ! scope="row" |13-tur |{{formatnum:{{#expr: (((1115+1740+999+4251+2212+2806+5227+573)) round 0)}}}} |8 |{{formatnum:{{#expr: (((1115+1740+999+4251+2212+2806+5227+573)/8) round 0)}}}} |- |-style="background:#f4faff;" | Jami | {{formatnum:{{#expr: (((42188+22044+33738+50960+19298+55778+35648+37617+36842+47583+32379+30810+18923)) round 0)}}}} | 104 | {{formatnum:{{#expr: (((42188+22044+33738+50960+19298+55778+35648+37617+36842+47583+32379+30810+18923)/104) round 0)}}}} |} {{notelist}} ==== Jamoalar tartibida ==== Quyidagi jadvalda jamolarning uy oʻyinlariga muxlislar tashirifi koʻrsatilgan {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%; text-align:center;" ! style="width:76px;" |Jamoa \ Uy uchrashuvlari ! align="center" |1 ! align="center" |2 ! align="center" |3 ! align="center" |4 ! align="center" |5 ! align="center" |6 ! align="center" |7 ! align="center" |8 ! align="center" |9 ! align="center" |10 ! align="center" |11 ! align="center" |12 ! align="center" |13 ! align="center" |14 ! align="center" |15 ! align="center" |Jami ! align="center" |Oʻrtacha |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]}} |14180 |4104 |18726 |6400 |11215 |13359 | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((14180+4104+18726+6400+11215+13359)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((14180+4104+18726+6400+11215+13359)/6) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]]}} |1819 |1327 |2171 |1416 |3175 |287 |2378 | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((1819+1327+2171+1416+3175+287+2378)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((1819+1327+2171+1416+3175+287+2378)/7) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Buxoro (futbol klubi)|Buxoro]]}} |4235 |3985 |5649 |7132 |8250 |6340 |999 | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((4235+3985+5649+7132+8250+6340+999)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((4235+3985+5649+7132+8250+6340+999)/7) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Dinamo (futbol klubi, Samarqand)|Dinamo Samarqand]]}} |9720 |7105 |4014 |6109 |4351 |3243 | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((9720+7105+4014+6109+4351+3243)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((9720+7105+4014+6109+4351+3243)/6) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Lokomotiv (futbol klubi, Toshkent)|Lokomotiv]]}} |323 |325 |1008 |1071 |823 |2212 | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((323+325+1008+1071+823+2212)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((323+325+1008+1071+823+2212)/6) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]}} |476 |1154 |489 |1046 |847 |823 |356 |4251 | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((476+1154+489+1046+847+823+356+4251)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((476+1154+489+1046+847+823+356+4251)/8) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Nasaf (futbol klubi)|Nasaf]]}} |1790 |275 |1130 |7824 |1150 |2145 | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((1790+275+1130+7824+1150+2145)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((1790+275+1130+7824+1150+2145)/6) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]}} |653 |1137 |1158 |1136 |2145 |582 |573 | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((653+1137+1158+1136+2145+582+573)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((653+1137+1158+1136+2145+582+573)/7) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]}} |7255 |14801 |16825 |18756 |17258 |14068 |7554 | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((7255+14801+16825+18756+17258+14068+7554)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((7255+14801+16825+18756+17258+14068+7554)/7) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[OKMK (futbol klubi)|OKMK]]}} |1230 |1024 |1002 |2035 |2074 |3815 | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((1230+1024+1002+2035+2074+3815+1115)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((1230+1024+1002+2035+2074+3815+1115)/7) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor]]}} |3455 |2100 |1871 |1073 |2226 |5750 |2032 |1115 | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((3455+2100+1871+1073+2226+5750+2032)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((3455+2100+1871+1073+2226+5750+2032)/7) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]}} |7350 |5651 |2850 |5253 |7154 |8754 |5730 | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((7350+5651+2850+5253+7154+8754+5730)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((7350+5651+2850+5253+7154+8754+5730)/7) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Qoʻqon 1912]]}} |2100 |7363 |4651 |7650 |4250 |2806 | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((2100+7363+4651+7650+4250+2806)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((2100+7363+4651+7650+4250+2806)/6) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]}} |712 |1415 |112 |2347 |1700 |910 |1740 | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((712+1415+112+2347+1700+910+1740)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((712+1415+112+2347+1700+910+1740)/7) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Surxon (futbol klubi)|Surxon]]}} |2714 |3244 |3221 |3984 |2115 |3414 |5227 | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((2714+3244+3221+3984+2115+3414+5227)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((2714+3244+3221+3984+2115+3414+5227)/7) round 0)}}}} |- align="center" | align="left" |{{nowrap|[[Xorazm (futbol klubi)|Xorazm]]}} |6220 |9678 |7650 |5680 |11270 |8349 | | | | | | | | | |'''{{formatnum:{{#expr: (((6220+9678+7650+5680+11270+8349)) round 0)}}}}''' |{{formatnum:{{#expr: (((6220+9678+7650+5680+11270+8349)/6) round 0)}}}} |} ==Sovrinlar== ===Har oygi mukofotlar=== {| class="wikitable" style="font-size:11.5px;white-space:nowrap" |- !rowspan="2"|Oy !colspan="2"|[[Oʻzbekiston Superligasida oyning eng yaxshi murabbiyi|Oyning eng yaxshi murabbiyi]] !colspan="2"|[[Oʻzbekiston Superligasida oyning eng yaxshi futbolchisi|Oyning eng yaxshi futbolchisi]] !colspan="2"|[[Oʻzbekiston Superligasida oyning eng chiroyli goli|Oyning eng chiroyli goli]] !rowspan="2"|References |- !Murabbiy !Klub !Futbolchi !Klub !Futbolchi !Klub |- |Mart |{{flagicon|UZB}} [[Islombek Ismoilov]] |[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] |{{flagicon|CRO}} [[Stipe Perica]] |Neftchi |{{flagicon|UZB}} [[Narimonjon Ahmadjonov]] |[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] | align="center" |<ref>{{Veb manbasi |url=https://m.stadion.uz/uz/news/detail/554191 |sarlavha=Superligada mart oyining eng yaxshi futbolchisi ma’lum bo‘ldi |sana=07.04.2026}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://m.stadion.uz/uz/news/detail/554192 |sarlavha=Superligada mart oyining eng yaxshi murabbiyi ma’lum bo‘ldi |sana=07.04.2026}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://pfl.uz/news/superliga-narimonjon-ahmadjonov-dastlabki-turning-eng-chiroyli-goli-muallifi |sarlavha=Superliga. Narimonjon Ahmadjonov – dastlabki turning eng chiroyli goli muallifi |sana=04.03.2026}}</ref> |- |Aprel |{{flagicon|UZB}} [[Islom Ahmedov (1986-yilda tugʻilgan futbolchi)|Islom Ahmedov]] |[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] |{{fbicon|MKD}} [[Ljupcho Doriyev]] |[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] |{{flagicon|NGA}} [[Stephen Chinedu]] |[[Surxon (futbol klubi)|Surxon]] | align="center" | |} == Yana qarang == * [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi]] * [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi]] * [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Kubogi]] == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * {{Official website|https://pfl.uz/uz}} {{in lang|uz|ru}} * [https://globalsportsarchive.com/competition/soccer/ozbekiston-superligasi-2025/regular-season/117241/ Oʻzbekiston Superligasi 2025 globalsportsarchive.com] {{in lang|en|ru}} * [https://www.sofascore.com/ru/football/tournament/uzbekistan/super-league/772#id:89354,tab:standings 2026-yilgi Oʻzbekiston Superligasi] Sofascore saytida * [https://www.besoccer.com/competition/table/pfl 2026-yilgi Oʻzbekiston Superligasi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20250521152445/https://www.besoccer.com/competition/table/pfl |date=2025-05-21 }} Besoccer saytida {{Oʻzbekiston Superligasi|collapse}} {{Oʻzbekiston Superligasi mavsumlari|collapse}} {{Oʻzbekiston Superligasi chempionlari|collapse}} {{2026-yilda Oʻzbekiston futboli}} [[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi mavsumlari]] [[Turkum:2026-yilda Oʻzbekiston futboli]] f9l0z19lkob4we8dl8v67khq3wva5f6 0 1322955 6221664 6114856 2026-08-01T08:00:18Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221664 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | mavqe = Qishloq | bayroq = | gerb = | mamlakat = Hindiston | mintaqa turi = Shtat | mintaqa = Tamilnad | tuman turi = Tuman | tuman = Erode tumani | rahbar turi = | aholi = | sanalgan yil = 2001-yil | pochta indekslari = | zichlik = }} '''Vellalapalayam''' – [[Hindiston]]ning [[Tamilnad]] shtati, [[Erode tumani|Erode]] tumani [[Gobichettipalayam taluk]]ida joylashgan qishloq. Vellalapalayam qishlogʻi Gobichettipalayam shahridan taxminan 5 km va Erode tumani markazidan 40 km uzoqlikda joylashgan. Qishloq Gobichettipalayam hududidagi mashhur ibodatxonalar – Pariyur Kondathu Kaliamman va Pavalamalai Muthu Kumaraswamy ibodatxonalari joylashgan maskan sifatida tanilgan<ref>{{cite web|url=http://www.populationofindia.co.in/tamil-nadu/erode/gobichettipalayam/.vellalapalayam|title=Census data, Vellalapalayam, Tamil Nadu|qaralgan sana=2025-12-18|arxivsana=2025-12-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20251223000958/http://www.populationofindia.co.in/tamil-nadu/erode/gobichettipalayam/.vellalapalayam}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Hindiston-geo-stub}} [[Turkum:Hindiston shahar va qishloqlari]] [[Turkum:Tamilnad shtatidagi qishloqlar]] rdrc3z3h8jplrvb0gnuzl05ru7td308 0 1322961 6221670 6114697 2026-08-01T08:04:21Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221670 wikitext text/x-wiki {{Bilgiquti aholi punkti | mavqe = Qishloq | bayroq = | gerb = | mamlakat = Hindiston | mintaqa turi = Shtat | mintaqa = Tamilnad | tuman turi = Tuman | tuman = Erode tumani | rahbar turi = | aholi = | sanalgan yil = 2001-yil | pochta indekslari = | zichlik = }} '''Vemandampalayam''' – [[Hindiston]]ning [[Tamilnad]] shtati, [[Erode tumani|Erode]] tumani [[Gobichettipalayam taluk]]ida joylashgan qishloq. Vemandampalayam qishlogʻi Gobichettipalayam shahridan taxminan 33 km va Erode tumani markazidan 70 km uzoqlikda joylashgan. Qishloq Gobichettipalayam va Avinashi shaharlarini, shuningdek Nambiyur va Punjai Puliampatti aholi punktlarini bogʻlovchi avtomobil yoʻllari boʻyida joylashgan<ref>{{cite web|url=http://www.populationofindia.co.in/tamil-nadu/erode/gobichettipalayam/.vemandampalayam|title=Census data, Vemandampalayam, Tamil Nadu|qaralgan sana=2025-12-18|arxivsana=2025-12-24|arxivurl=https://web.archive.org/web/20251224042328/http://www.populationofindia.co.in/tamil-nadu/erode/gobichettipalayam/.vemandampalayam}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Hindiston-geo-stub}} [[Turkum:Hindiston shahar va qishloqlari]] [[Turkum:Tamilnad shtatidagi qishloqlar]] gxjomcgbgls695ycs1sxkfky2wxp0w0 10 1328820 6221312 6159259 2026-07-31T12:58:38Z Janob Mirzaolim 64438 6221312 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Loyiha:Mavzuli oylik/Navigatsion andozasi |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> |title = [[Loyiha:Mavzuli oylik|„Mavzuli oylik“ loyihasi]] <small>[[Loyiha:Mavzuli oylik/Yangi oyliklarni tanlash/Navigatsion andozasi|'''[tanlash]''']]</small> |image = |listclass = hlist hlist-items-nowrap | group1 = Yevropa | list1 = {{Navbox|child |group1 = Markaziy |list1 = [[Loyiha:Mavzuli oylik/Germaniya oyligi|Germaniya]] |group2 = Gʻarbiy |list2 = |group3 = Janubiy |list3 = |group4 = Sharqiy |list4 = |group5 = Kavkaz |list5 = }} |group2 = Osiyo |list2 = {{Navbox|child |group1 = Sharqiy |list1 = |group2 = Gʻarbiy |list2 = * [[Loyiha:Mavzuli oylik/Turkiya oyligi|Turkiya]] * [[Loyiha:Mavzuli oylik/Ozarbayjon oyligi|Ozarbayjon]] |group3 = Markaziy |list3 = * [[Loyiha:Mavzuli oylik/Turkmaniston oyligi|Turkmaniston]] * [[Loyiha:Mavzuli oylik/Qozogʻiston oyligi|Qozogʻiston]] |group4 = Janubiy |list4 = * [[Loyiha:Mavzuli oylik/Afgʻoniston oyligi|Afgʻoniston]] |group5 = Janubi-sharqiy |list5 = |group6 = Janubi-gʻarbiy |list6 = }} |group3 = Amerika |list3 = {{Navbox|child |group1 = Shimoliy va<br>Markaziy |list1 = |group2 = Janubiy |list2 = }} |group4 = Afrika |list4 = |group5 = Avstraliya va Okeaniya |list5 = * [[Loyiha:Mavzuli oylik/Avstraliya oyligi|Avstraliya]] |group6 = Umumlashtiruvchi<br/> va umummavzuli oyliklar |list6 = }}<noinclude>[[Turkum:Loyiha:Mavzuli oylik| ]]</noinclude> 0luu9aznaq49al2lzwl4byz9gvhyd7e 0 1340428 6221628 6153480 2026-08-01T04:04:24Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221628 wikitext text/x-wiki {{Loyiha bigiqutisi |nomi =UzChess |tasvir = |tasvir_tagyozuvi = |image_size = |shiori = Uzchess orqali shaxmatni bepul, tez va oson o'rganing |Loyiha maqsadi = Shaxmat sportini oʻzbekistonliklar orasida ommalashtirish |Loyiha turi = sayt, ilova |maqomi = faol |joylashuvi = [[Oʻzbekiston]] |asoschilari = [[Alisher Saʼdullayev]] |prezident = Ulug‘bek Ismatov<ref>{{veb manbasi |title=Ulug‘bek Ismatov UzChess Loyihasi rahbari |url=https://uzchesss.uz/hackaton#:~:text=Ulug%27bek%20Ismatov,UzChess%20Loyihasi%20rahbari |website=www.uzchesss.uz |accessdate=27-yanvar 2026-yil |arxivsana=2025-12-07 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20251207001146/https://uzchesss.uz/hackaton#:~:text=Ulug%27bek%20Ismatov,UzChess%20Loyihasi%20rahbari }}</ref> |tashkil etilgan sanasi = [[2023-yil]] |tillar = [[oʻzbekcha]], [[ruscha]] |vebsayti = [https://uzchesss.uz/ UzChesss.uz] }} '''UzChess''' – [[Oʻzbekiston Respublikasi Yoshlar ishlari agentligi]]ning [[shaxmat]] sportini rivojlantirishga qaratilgan loyihasi<ref>{{veb manbasi |title=Yoshlar uchun eng foydali loyihalarni sizlarga taqdim etamiz! |url=https://gov.uz/oz/yoshlar/news/view/62954 |website=www.gov.uz |accessdate=13-yanvar 2026-yil}}</ref>. Loyiha doirasida yoshlar shaxmatni noldan boshlab, bepul oʻrganishi mumkin. Loyihaga [[Yoshlar ishlari agentligi]] direktori [[Alisher Saʼdullayev]] va Ulugʻbek Ismatov tomonidan [[2023-yil]] mart oyida asos solingan<ref>{{veb manbasi |title=“UZCHESS” shaxmatni ilk bosqichdan, o‘zbek tilida, bepul o‘rganamiz |url=https://www.yoshlarovozi.uz/oz/news/uzchess-shaxmatni-ilk-bosqichdan-ozbek-tilida-bepul-organamiz |website=www.yoshlarovozi.uz |accessdate=13-yanvar 2026-yil}}</ref>. == Faoliyati == 2022-yilda [[Hindiston]]ning Chennay shahrida boʻlib oʻtgan [[44-shaxmat Olimpiadasi|44-Shaxmat olimpiadasi]]da Oʻzbekiston terma jamoasi gʻoliblikni qoʻlga kiritdi<ref>{{veb manbasi |title=O‘zbekiston ilk bor Butunjahon shaxmat olimpiadasining chempioni bo‘ldi |url=https://oz.sputniknews.uz/20220809/ozbekiston-44-butunjahon-shaxmat-olimpiadasining-chempioni-boldi-26967997.html |website=www.oz.sputniknews.uz |accessdate=13-yanvar 2026-yil}}</ref>. Gʻalabadan soʻng Yoshlar ishlari agentligi direktori Alisher Saʼdullayev tomonidan shaxmatni mamlakat miqyosida bepul oʻrganish imkonini beruvchi platforma yaratish tashabbusi ilgari surildi<ref>{{veb manbasi |title=Har bir bola shaxmat o‘rganishi uchun: “Uzchess” qanday ishlaydi? |url=https://darakchi.uz/oz/207369 |website=www.darakchi.uz |accessdate=13-yanvar 2026-yil }}{{Oʻlikhavola|date=avgust 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. „UzChess“ 2023-yil mart oyida ishga tushirildi. Loyiha rahbarligiga Ulugʻbek Ismatov tayinlandi<ref>{{veb manbasi |title=Ulug'bek Ismatov. UzChess, MilliyKaraoke, Modul5, Youtube O'zbekiston, Marketing Club, Chegarasiz loyihalari rahbari. |url=https://connected.uz/consultants/68f138c69e4ac275a679584d |website=www.connected.uz |accessdate=13-yanvar 2026-yil |arxivsana=2026-01-21 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20260121060325/https://connected.uz/consultants/68f138c69e4ac275a679584d }}</ref>. Loyiha Oʻzbekistonda shaxmatni rivojlantirishga qaratilgan yirik loyiha hisoblanadi. 2026-yilga kelib UzChessning rasmiy [[YouTube]] kanalida 3 mingdan ortiq videokontent tayyorlangan. Videokontent 99 milliondan ziyod umumiy koʻrish ega boʻlgan. Ijtimoiy tarmoqlarda umumiy obunachilar soni 173 ming kishidan iborat. UzChess mobil ilovasi foydalanuvchilari soni yil boshida 315 000 dan 734 000 ga yetdi, unda 2 030 000 dan ortiq mashgʻulot bajarildi va 25 800 nafar foydalanuvchi sertifikat oldi<ref>{{veb manbasi |title=“UzChess”: 2025-yilda shaxmatni trendga aylantirgan loyiha |url=https://gov.uz/oz/yoshlar/news/view/124875 |website=www.gov.uz |accessdate=27-yanvar 2026-yil}}</ref>. == Musobaqalar == {{Main|UzChess Cup 2024|President Cup}} UzChess loyihasi tomonidan oʻzbekistonlik shaxmatchilarning bilim va tajribasini yanada takomillashtirish, ularni munosib tarzda ragʻbatlantirish uchun zarur sharoitlarni yaratish, shuningdek, yosh shaxmatchilarning xalqaro musobaqalarda sport mahoratini oshirish maqsadida 2024-yilda mukofot jamgʻarmasi 166.000 AQSH dollarini tashkil etuvchi [[UzChess Cup 2024]], 2025-yilda mukofot jamgʻarmasi 121.500 AQSH dollarini tashkil etuvchi [[UzChess Cup 2025]] musobaqalari oʻtkazilgan<ref>{{veb manbasi |title=Oʻzbekistonda ilk bor UzChess Cup xalqaro shaxmat musobaqasi boshlandi |url=https://platina.uz/o'z/2024/06/07/ozbekistonda-ilk-bor-uzchess-cup-xalqaro-shaxmat-musobaqasi-boshlandi#:~:text=Turnir%20tashkilotchilari%3A%20Yoshlar%20ishlari%20agentligi%2C%20O%CA%BBzbekiston%20shaxmat%20federatsiyasi%20va%20Yoshlar%20ishlari%20agentligining%20Uzchess%20loyihasi |website=www.platina.uz |accessdate=27-yanvar 2026-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi |title=The UzChess Cup is one of the strongest chess tournaments in Uzbekistan, featuring top chess players from around the world. |url=https://www.chess.com/events/info/2025-uzchess-cup |website=www.chess.com |accessdate=27-yanvar 2026-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi |title=Шахматный супертурнир UzChess Cup 2024 с призовым фондом 966 тысяч стартовал в Ташкенте |url=https://www.gazeta.uz/ru/2024/06/06/chess/ |website=www.gazeta.uz |accessdate=27-yanvar 2026-yil}}</ref>. 2021-yildan 2025-yilga qadar [[President Cup]] musobaqasi tashkil etilgan<ref>{{veb manbasi |title=Тошкентда соврин жамғармаси 120 минг долларлик турнир ўтказилади |url=https://zamon.uz/uz-to/detail/toshkentda-sovrin-jamgarmasi-120-ming-dollarlik-turnir-otkaziladi-sport |website=www.zamon.uz |accessdate=27-yanvar 2026-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi |title=Тошкентда президент соврини учун Халқаро шахмат турнири ўтказилади. Соврин жамғармаси 120 минг доллар |url=https://kun.uz/kr/90511107?utm_source=chatgpt.com |website=www.kun.uz |accessdate=27-yanvar 2026-yil}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * UzChess [https://www.youtube.com/@uzchesss/videos YouTube kanali] * UzChess [https://instagram.com/uzchesss Instagram sahifasi] * UzChess [https://www.facebook.com/profile.php?id=61551919981353&mibextid=ZbWKwL Facebook sahifasi] * UzChess [https://t.me/uzchesss Telegram kanali] * UzChess [https://www.chess.com/club/uzchesss Chess.com klubi] * UzChess [https://lichess.org/team/uzchesss Lichess.org sahifasi] [[Turkum:UzChess Cup]] gos5ww4911ys36ivcp2yz7tusfwxxuk 4 1357719 6221655 5957500 2026-08-01T07:37:03Z Panpanchik 72616 /* Natijalar */ 6221655 wikitext text/x-wiki {{Viki-bahor/tepasi|6}} <div style="max-width:1100px;margin:auto"> {| style="width:100%;background:#f8f9fa;border:1px solid #eaecf0;border-radius:10px;padding:1em" |- | style="width:70%;vertical-align:top" | == Natijalar == <div id="rules" style="font-family:serif;font-variant:small-caps;font-size:1.25rem;"></div> <div style="border-left: solid 4px #D33; padding-left:0.5rem;margin-left:1rem;"> Quyidagi jadvalda natijalar bilan tanishishingiz mumkin. {| class="wikitable sortable" ! # ! Foydalanuvchi ! Maqola soni ! Ballar |- |-style="background:#FF0000" |- |-style="background:#fefca3" |1. |[[Foydalanuvchi:Sitora Oblakulova|Sitora Oblakulova]] |84 |92 |- |-style="background:#F5F5F5" |2. |[[Foydalanuvchi:Javoxir Yorqulov|Javoxir Yorqulov]] |27 |31 |- |-style="background:#F5DEB3" |3. |[[Foydalanuvchi:Mupapap29|Mupapap]] |9 |9 |- |4. |[[Foydalanuvchi:Doctormeee|Doctormeee]] |8 |8 |- |5. |[[Foydalanuvchi:Maxamadjonova Muslima|Maxamadjonova Muslima]] |5 |5 |- |6. |{{u|MrKrasav4ik}} |1 |1 |- |6. |{{u|Husanowar}} |1 |1 |} </div> ''Izoh: {{u|Miss bonu}} maqolalarining tahrirlari tushunarsizligi sababli loyihadan chetlashtirildi.'' [[Turkum:Loyiha:Viki-bahor]] 06gl84hffortukzwi9mxu4phv6tjo2n 828 1360473 6221610 6219804 2026-08-01T03:01:02Z MalikxanBot 49138 Bot: Yangilandi 6221610 Scribunto text/plain return { ["Modul:String"] = 410000, ["Strong"] = 280000, ["Modul:Sources"] = 200000, ["Sana"] = 150000, ["Sinf/ikon"] = 130000, ["Sinf/rang"] = 130000, ["Sup"] = 60000, ["Shaharlar loyihasi"] = 30000, ["Side box"] = 30000, ["Sister project"] = 30000, ["Str left"] = 30000, ["Selfref"] = 20000, ["Shaxsiyatlar loyihasi"] = 20000, ["Str len"] = 20000, ["Str len/core"] = 20000, ["Sahifaga tashriflar"] = 10000, ["Script/Arabic"] = 10000, ["Script/styles arabic.css"] = 10000, ["Start date"] = 10000, ["Shaxsiyat bilgiqutisi"] = 9000, ["Spain-geo-stub"] = 6000, ["Sfn"] = 5000, ["Small"] = 4000, ["Modul:Separated entries"] = 3000, ["Str right"] = 3000, ["Str sub"] = 3000, ["S"] = 2000, ["Script/styles greek.css"] = 2000, ["Script/Yunon"] = 2000, ["Section-stub"] = 2000, ["Short description/lowercasecheck"] = 2000, ["Sister-inline"] = 2000, ["Sport loyihasi"] = 2000, ["SSSR"] = 2000, ["SSSR bayrogʻi"] = 2000, ["Start date and age"] = 2000, ["Modul:SDcat"] = 1000, ["S-end"] = 1000, ["Sandbox other"] = 1000, ["Scientist-stub"] = 1000, ["SDcat"] = 1000, ["Separated entries"] = 1000, ["Short description"] = 1000, ["Shveysariya loyihasi"] = 1000, ["SL"] = 1000, ["Soccerway"] = 1000, ["Sonlar loyihasi"] = 1000, ["Sort"] = 1000, ["Sportchi bilgiqutisi"] = 1000, ["Stub"] = 1000, ["Swiss-geo-stub"] = 1000, ["Shirkat bilgiqutisi"] = 900, ["Shvetsiya bayrogʻi"] = 900, ["Soccer icon"] = 900, ["Soccer icon2"] = 900, ["Sonlar"] = 900, ["SWE"] = 900, ["Modul:Sortkey"] = 800, ["Modul:String2"] = 800, ["Scopula-stub"] = 800, ["Shaxsiyat"] = 800, ["Suriya-geo-stub"] = 800, ["Smaller"] = 700, ["Start box"] = 700, ["Stub documentation"] = 700, ["S-aft"] = 600, ["S-aft/filter"] = 600, ["S-bef"] = 600, ["S-bef/filter"] = 600, ["S-start"] = 600, ["S-ttl"] = 600, ["Shaxsiyatlar"] = 600, ["Sidebar with collapsible lists"] = 600, ["Smallcaps"] = 600, ["Spilomelinae-stub"] = 600, ["Succession box"] = 600, ["Sidebar"] = 500, ["Sortname"] = 500, } a13tipzwmkrw9gmp9td5pff1m1ammfn 0 1364200 6221168 6191454 2026-07-31T12:00:54Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221168 wikitext text/x-wiki '''Turkman adabiyoti''' ({{langx|tk|Türkmen edebiýaty}}) ogʻzaki ijod namunalarini va qadimgi [[o‘g‘uz tillari|oʻgʻuz turkiy tillari]] hamda [[turkman tili]]da yozilgan matnlarni oʻz ichiga oladi. Turkman xalqi(Turkmanlar) — [[o‘g‘uz turklari]]ning bevosita avlodlari boʻlib, ular gʻarbiy [[turkiy xalqlar]]dan biri hisoblanadi va [[turkiy tillar|turkiy tillar oilasi]]ning [[o‘g‘uz tillari|oʻgʻuz tarmogʻi]]ni shakllantirgan. Umumiy turkiy adabiyot tarixi qariyb 1300 yilni oʻz ichiga oladi<ref>{{Cite web|url=https://en.unesco.org/silkroad/sites/silkroad/files/knowledge-bank-article/vol_IVb%20silk%20road_oral%20tradition%20and%20the%20literary%20heritage.pdfwebsite=https://en.unesco.org/|title=Ipak yo‘llari dasturi|access-date=13 April 2016}}</ref>. Eng qadimgi yozma [[turkiy tillar|turkiy]] yodgorliklar [[run yozuvi]]dagi bitiklarda uchraydi, ulardan eng mashhurlari VII asrga oid [[Orxon yozuvi|Orxon bitiklari]]dir. Keyinchalik, IX–XI asrlar oraligʻida Markaziy Osiyodagi [[ko‘chmanchi]] [[turkiy xalqlar]] orasida [[og‘zaki adabiyot|ogʻzaki]] [[epik she’riyat]] anʼanalari shakllandi. Bular qatoriga [[o‘g‘uz turklari]]ning (zamonaviy [[turk xalqi|turklar]], [[turkman xalqi|turkmanlar]] va [[ozarbayjon xalqi|ozarbayjonlar]]ning til va madaniy ajdodlari) ''[[Dada Qo‘rqut kitobi]]'' hamda [[qirg‘iz xalqi]]ning ''[[Manas dostoni]]'' kiradi. [[Manzikert jangi]]dan soʻng, oʻgʻuz turklari XI asrdan boshlab [[Anadolu]] hududiga joylashdilar. Ularning avvalgi ogʻzaki anʼanalari bilan bir qatorda, arab va [[fors adabiyoti]] taʼsiri ostida yozma adabiy anʼana ham shakllandi<ref>{{cite book |last1=Babyr |title=Devon |date=2004 |publisher=Miras |location=Ashgabat |page=7}}</ref>. Turkman adabiyotining dastlabki rivoji oʻgʻuz turklari adabiyoti bilan chambarchas bogʻliq<ref name="Johanson 2006">{{cite book|last=Johanson |first=L. |editor-first1=Keith |editor-last1=Brown |editor-first2=Sarah |editor-last2=Ogilvie|title=Jahon tillari qisqacha ensiklopediyasi|url=https://books.google.com/books?id=F2SRqDzB50wC&pg=PA111|pages=110–113 |publisher=[[Elsevier]]|date=6 April 2010|isbn=978-0-08-087775-4|via=Google Books}}</ref>. Turkmanlar oʻgʻuz turkiy kelib chiqishga ega boshqa xalqlar, ayniqsa [[Ozarbayjon]] va [[Turkiya]] bilan birgalikda qadimgi oʻgʻuz va [[fors tili]]da (XI–XII asrlarda [[Saljuqiylar]] tomonidan) yozilgan bir qator adabiy asarlarga umumiy daʼvogarlik qiladilar. Bu asarlar qatoriga ''[[Dada Qo‘rqut kitobi]]'', ''[[Ko‘ro‘g‘li dostoni]]'', „[[Layli va Majnun]]“ va „[[Yusuf va Zulayho]]“ kiradi<ref>{{cite book |last1=Akatov |first1=Bayram |title=Qadimgi turkman adabiyoti, o‘rta asrlar (X–XVII asrlar) (turkman tilida) |date=2010 |publisher=Turkmaniston davlat pedagogika instituti, Ta’lim vazirligi |location=Turkmenabat |pages=29, 39, 198, 231}}</ref>. Shunga qaramay, zamonaviy turkman adabiyoti XVIII asrda [[she’riyat]] va [[Magtymguly Pyragy]] ijodi bilan boshlangan degan umumiy fikr mavjud. U turkman adabiyotining otasi hisoblanadi<ref>{{cite web |title=Turkmaniston madaniyati |url=https://asian-recipe.com/turkmenistan-culture-3481 |website=Asian recipe |date=9 August 2022 |qaralgan sana=2026-04-11 |arxivsana=2020-11-23 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20201123231154/https://asian-recipe.com/turkmenistan-culture-3481 }}</ref><ref>{{cite book |last1=Levin |first1=Theodore |last2=Daukeyeva |first2=Saida |last3=Kochumkulova |first3=Elmira |title=Markaziy Osiyo musiqasi |date=2016 |publisher=[[Indiana University Press]] |isbn=978-0-253-01751-2 |page=128}}</ref>. Shu davrning boshqa mashhur turkman shoirlari qatoriga [[Döwletmämmet Azady]] (Magtymgulining otasi), Nurmuhammet Andalyp, Abdylla Şabende, Şeýdaýy, Mahmyt Gaýyby va Gurbanally Magrupy kiradi<ref>{{cite web |title=Nurmuhammet Andalyp |url=http://www.turkmenkultur.com/menu/ml/t8/andalyp.html |website=Dunya Turkmenleri |qaralgan sana=2026-04-11 |arxivsana=2025-01-14 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250114121822/http://www.turkmenkultur.com/menu/ml/t8/andalyp.html }}</ref>. == Tarix == [[File:Kitab-ı Dede Korkut ala-lisan-i Ta'ife-i Oğuzhan, Dresden.jpg|thumb|right|120px|"Dada Qoʻrqut kitobi"ning Drezden qoʻlyozmasi]] Turkman adabiyoti barcha turkiy xalqlar uchun umumiy boʻlgan eng qadimgi turkiy adabiyot bilan chambarchas bogʻliq. Turk sheʼriyatining eng qadimgi maʼlum namunalaridan baʼzilari milodiy VI asrga borib taqaladi va ular [[uyg‘ur tili]]da yaratilgan. [[Uyg‘ur turkiy tili]] yozuvchilariga mansub ayrim dastlabki sheʼrlar faqat xitoy tilidagi tarjimalar orqali saqlanib qolgan. [[Og‘zaki she’riyat]] davrida ilk turkiy sheʼrlar qoʻshiq sifatida yaratilgan boʻlib, ularni ijro etish jamiyatning ijtimoiy hayoti va koʻngilochar faoliyatining muhim qismi boʻlgan<ref>{{cite book |last1=Halman |first1=Talat |title=Turk adabiyotining ming yilligi |pages=4–6}}</ref>. Uzun epik asarlar ichida faqat [[O‘g‘uznoma]] toʻliq holda saqlanib qolgan<ref>{{cite book |last1=Halman |first1=Talah |title=Turk adabiyotining ming yilligi |pages=4–5}}</ref>. ''[[Dada Qo‘rqut kitobi]]'' oʻz ildizlarini X asr sheʼriyatidan olgan boʻlishi mumkin, biroq u XV asrgacha ogʻzaki anʼana sifatida mavjud boʻlgan. Dastlabki yozma asarlar — ''[[Qutadg‘u bilig]]'' va ''[[Devonu lug‘otit turk]]'' — XI asrning ikkinchi yarmiga mansub boʻlib, turkiy adabiyotning eng qadimgi maʼlum namunalaridan hisoblanadi<ref name="A Millenium of Turkish Literature">{{cite book |last1=Halman |first1=Talah |title=Turk adabiyotining ming yilligi |page=viii}}</ref>. Oʻgʻuz turkiy ([[Turkoman (etnonim)|turkman]]) adabiyotining eng muhim namoyandalaridan biri XIII asr [[sufiylik|sufiy]] shoiri [[Yunus Emre]] hisoblanadi. Turkman adabiyotining „oltin davri“ X asrdan XVII asrgacha davom etgan deb hisoblanadi<ref>{{cite book |last1=Akatov |first1=Bayram |title=Qadimgi turkman adabiyoti, o‘rta asrlar (X–XVII asrlar) (turkman tilida) |date=2010 |publisher=Turkmaniston davlat pedagogika instituti, Ta’lim vazirligi |location=Turkmenabat |page=9}}</ref>. == Oʻziga xos turkman adabiyotining shakllanishi == [[File:The Soviet Union 1989 CPA 6091 stamp (Koroghlu, Azerbaijan epic poem. A. Gadzhiev).jpg|thumb|left|175px|A. Hajiyev tomonidan tasvirlangan Goʻroʻgʻli]] Yozma adabiyotda zamonaviy turkman tiliga yaqin shaklning ilk qoʻllanishi XV–XVI asrlarga toʻgʻri keladi. Zamonaviy turkman tiliga xos unsurlar umumiy turkiy adabiyotdagi [[chig‘atoy tili]]da yozilgan asarlarda ham uchraydi. Chigʻatoy tilining turkman adabiyotiga taʼsiri keyingi davrlarda ham sezilarli boʻlib qolgan. Oʻziga xos turkman adabiyotining eng qadimgi namunalariga [[Xuroson viloyati|Xuroson]] turkmanlaridan boʻlgan Vafayi tomonidan yozilgan diniy-axloqiy asar ''Islom nuri'' ({{lang|tk|Rownak-ul-Islam}}, 1464), XVI asrga oid [[Bairam Khan]] sheʼrlari hamda [[Abu al-Ghazi Bahadur]]ning ''[[Turkmanlar nasabnomasi]]'' (XVII asr) kiradi<ref>{{cite web |title=Milliy taqvim (turkman tilida) |url=http://www.turkmensahra.org/turkmen/arhiw/akmyrad/kronology.php |website=Turkmen Sahra |qaralgan sana=2026-04-11 |arxivsana=2025-05-18 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20250518081057/http://www.turkmensahra.org/turkmen/arhiw/akmyrad/kronology.php }}</ref>. XIX asrda qayd etilgan anonim romanlar — {{lang|tk|[[Asli va Kerem|Asly Kerem]]}}, {{lang|tk|Şasenem we Garyp}}, {{lang|tk|[[Go‘ro‘g‘li dostoni|Görogly]]}}, {{lang|tk|Hürlukga we Hemra}}, {{lang|tk|Melike Dilaram}}, {{lang|tk|Ibrahim}}, {{lang|tk|Edehem}}, {{lang|tk|Zeýnal-Arap}}, {{lang|tk|Baba Röwşen}} va boshqalar — tili va mazmuni tahliliga koʻra, aslida XV–XVII asrlarda yaratilgan. Ular Sharqda keng tarqalgan „sayyor syujetlar“ asosida tuzilgan boʻlib, sevgi gʻalabasi, qahramonlarning jasorati va mardligini madh etadi. Qahramonlar toʻsiqlarni yengib, yovuz kuchlarga qarshi kurashadi; bu kuchlar koʻpincha [[dev (mifologiya)|devlar]], [[jin]]lar, [[pari]]lar kabi fantastik mavjudotlar orqali ifodalanadi. Ushbu mavjudotlar {{lang|tk|Hürlukga we Hemra}}, {{lang|tk|Saýatly Hemra}}, {{lang|tk|Görogly}} va {{lang|tk|Şasenem we Garyp}} kabi asarlarda qahramonlarga murakkab muammolarni hal qilishda yordam beradi. {{lang|tk|Baba Röwşen}}, {{lang|tk|Melike Dilaram}} va boshqa asarlar esa [[Islom]] vakillari, xususan [[Ali ibn Abu Talib|Ali]] va uning izdoshlarining „[ [kofirlar]] ]“ga qarshi kurashini tasvirlaydi. Ushbu romanlarning badiiy shakliga xos jihat — [[nasr]] va sheʼriy parchalar almashinib kelishidir<ref>Janos Sipos, Ethnomusicology Ireland 5, Collecting Folk Music in the Land of the Zemzems: Report on the Turkmen expedition of 2011, pp. 163-170</ref>. Saqlanib qolgan turkman [[folklor]]i — [[ertak]]lar, [[qo‘shiq]]lar, [[latifa]]lar, [[maqol]]lar, [[matallar]], [[tez aytish]]lar va boshqalar — nafaqat aslzoda qahramonlarni, balki oddiy xalq vakillarini ham oʻz ichiga oladi: {{lang|tk|Aldar Köse}}, {{lang|tk|Kelje}}, {{lang|tk|Dälije}}, {{lang|tk|Aklamyh gyzlary}}, {{lang|tk|Gara atly gyz}} va boshqalar. Ular mehnatsevarlik, chaqqonlik, topqirlik va jasorat tufayli murakkab vaziyatlarda gʻalaba qozonadi. Turkmanistonda adabiy jarayonning ajralmas qismi doimo xalq orasidan chiqqan badihagoʻy shoir — ''shahir'' (''şahyr'') boʻlib kelgan; ular odatda savodsiz boʻlishgan<ref>Janos Sipos, Ethnomusicology Ireland 5, Collecting Folk Music in the Land of the Zemzems: Report on the Turkmen expedition of 2011, p. 164</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.ertegi.ru/index.php?id=11|title=Qozog‘iston xalq ertaklari &#124; Aldar Ko‘se haqidagi ertaklar|website=www.ertegi.ru|qaralgan sana=2026-04-11|arxivsana=2021-01-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210118075410/http://ertegi.ru/index.php?id=11}}</ref>. === Mahtumquli Pyragy === {{Main|Mahtumquli Pyragy}} [[Magtymguly Pyragy|Mahtumquli Pyragy]] — keng bilimga ega shoir va faylasuf, Azadyning oʻgʻli boʻlib, turkman adabiyotida tub burilish yasagan shaxs hisoblanadi. U adabiy asarlar mavzusini kengaytirib, milliy til va butun xalq muammolariga murojaat qilgan. Tadqiqotchilar uning qariyb 800 ga yaqin sheʼr yozganini taʼkidlaydilar, biroq ularning bir qismi soxta (apokrif) boʻlishi mumkin. Asarlarining katta qismi ''goshgy'' (xalq qoʻshiqlari) shaklida yozilgan, ayrimlari esa shaxsiy ''gʻazal'' tarzida boʻlib, ularda soʻfiylik unsurlari ham mavjud. XIX asrda Mahtumquli sheʼrlari yozma shaklda emas, balki ogʻzaki tarzda Markaziy Osiyo boʻylab tarqalib, [[qoraqalpoqlar]], [[tojiklar]] va [[kurdlar]] orasida ham mashhurlikka erishgan<ref>{{cite web |title=Turkman adabiyoti |url=https://www.britannica.com/art/Turkmen-literature |website=Encyclopedia Britannica}}</ref>. Uning 300 dan ortiq saqlanib qolgan sheʼrlarida oʻz davrida maʼlum boʻlgan deyarli barcha mamlakatlar, fanlar va adabiy manbalarga murojaatlar uchraydi. U urugʻ va qabila chegaralaridan chiqib, butun turkman xalqining birlashuv orzusini ifoda etgan. U [[xalq tili]]dan foydalangan boʻlib, uning koʻplab misralari xalq maqollari va matallariga aylangan. Davr ziddiyatlarini ochiq ifodalashi, chuqur samimiyligi va yuqori badiiy saviyasi uning asarlarini boshqa shoirlar uchun namuna qilib qoʻydi hamda keyingi avlod adiblari tomonidan keng taqlid qilindi. Mahtumqulining toʻplangan asarlari koʻplab turkmanlar tomonidan turkman adabiyotining eng yuksak choʻqqisi sifatida baholanadi. Uning sheʼrlari turkman tilida soʻzlashuvchi hududlardagi koʻplab oilalarda uchraydi, yod olinadi va kundalik nutqda maqol va hikmat sifatida qoʻllanadi. Uning hayoti va ijodi koʻplab ilmiy tadqiqotlar, sharhlar va talqinlar mavzusiga aylangan<ref>{{cite book |last1=Ashyrov |first1=Annagurban |title=Magtymguly qo‘lyozmalarining tahlili (turkman tilida) |date=2014 |publisher=Turkmaniston davlat nashriyot xizmati |location=Ashxobod |pages=9–12}}</ref>. Quyida Mahtumqulining {{lang|tk|Aýryldym}} (''Ayrildim'') sheʼridan parchalar (asl turkman tilida va oʻzbekcha tarjimasi) keltiriladi: {{col-begin}} {{col-break}} <poem> Aýryldym gunça gülümden. Syýa saçly sünbülimden, Hoş owazly bilbilimden, Şirin güftardan aýryldym. Illeri bar diňli-diňli, Sowuk suwly, ter öleňli, Ili — gökleň, ady — Meňli, Näzli dildardan aýryldym. Magtymguly, aşyk mestan, Bagladym şanyna destan, Menzilgähi bagy-bostan. Almaly nardan aýryldym.</poem> {{col-break}} <poem> Men oʻz gʻunchagulimdan ayrildim, Qora sochli goʻzalimdan, Yoqqimli ovozli bulbulimdan, Shirin soʻzli yorimdan ayrildim. Uning yurtlari minorali, Sovuq suvli, yam-yashil yaylovli, Eli — Goʻklen, nomi — Meňli, Nozik dilbarimdan ayrildim. Mahtumquli, ishq masti, Senga bagʻishlab doston bitdim, Uning maskani bogʻu boʻston, Olmali-anorli diyordan ayrildim.<ref>{{cite web |title=Aýryldym |url=https://www.turkmenkultur.de/ayryldym/ |website=Türkmen kultur ojagynyň internet sahypasy |qaralgan sana=2026-04-11 |arxivsana=2022-12-07 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221207124148/https://www.turkmenkultur.de/ayryldym/ }}</ref></poem> {{col-end}} === Şeýdaýy, Magrupy va boshqalar === XVIII asr oxirida, [[chig‘atoy tili]] taʼsiri saqlanib qolgan holda, yozma turkman tili bilan soʻzlashuv tilining yaqinlashuvi boshlandi. XVIII asr oxiri — XIX asr boshlaridagi ijodiy sheʼriyat Şeýdaýy ({{lang|tk|Gül we Senuwer}} nomli [[fantastik roman]] va [[lirik she’rlar]] muallifi) hamda 400 ta sheʼr toʻplami bilan tanilgan Gaýyby kabi ijodkorlar nomi bilan bogʻliq. Yozuvchi Magrupy esa qahramonlik ruhidagi {{lang|tk|Ýusup we Ahmet}} romani va „Seýfel Melek“ muhabbat qissasining muallifi hisoblanadi<ref>{{cite book |last1=Levin |first1=Theodore |last2=Daukeyeva |first2=Saida |last3=Kochumkulova |first3=Elmira |title=Markaziy Osiyo musiqasi |date=2016 |publisher=[[Indiana University Press]] |page=138}}</ref>. Quyida Magrupyning {{lang|tk|Ýusup we Ahmet}} asaridan parchalar (asl turkman tilida va oʻzbekcha tarjimasi) keltiriladi: {{col-begin}} {{col-break}} <poem> Ahmet beg diýer, meni göze almadyň, Öwüt edip, belli jogap bermediň, Özüň bildiň meni adam bilmediň, Ak patany bergin, Ýusup soltanym Ýusup beg diýer, bildim, arslan ekeniň, Jahany titreden pälwan ekeniň, Boýny ýogyn, gödek oglan ekeniň, Barabarda ýörgün, Ahmet mürzeýim! </poem> {{col-break}} <poem> Ahmet bek deydi: meni tushunmading, Nasihat berding, ammo aniq javob bermading, Oʻzingni oʻylab, meni inson oʻrnida koʻrmading, Oq fotiha ber, ey sultonim Yusuf. Yusuf bek deydi: bildim, sen arslonsan, Jahonni larzaga keltiruvchi pahlavonsan, Baquvvat, qoʻrqmas yigitsan, Toʻgʻri yoʻlda yur, ey shahzoda Ahmet! <ref>{{cite book |last1=Levin |first1=Theodore |last2=Daukeyeva |first2=Saida |last3=Kochumkulova |first3=Elmira |title=Markaziy Osiyo musiqasi |date=2016 |publisher=Indiana University Press |isbn=978-0-253-01751-2 |pages=138–139}}</ref> </poem> {{col-end}} === XIX asr boshlarida === [[File:TM-2003-1000manat-Mollanepes-b.png|thumb|175px|Shoir [[Mollanepes]] Turkmanistonning [[yodgorlik tangasi]]da]] XIX asr boshlarida turkman tilida ijod qilgan koʻplab shoir va nasrnavislarning paydo boʻlishi bilan ajralib turadi. Ular qatoriga lirik sheʼrlar hamda [[ilmiy fantastika]] ruhidagi asarlar muallifi Şabende, shuningdek Şabehrem, Hojaýy Berdi Han va Nejep Oglan kiradi. Ular dushmanlarga qarshi kurashda jasorat, fidoyilik va qahramonlikni madh etgan. Shoir [[Mollanepes]] {{lang|tk|Zöhre we Tahyr}} romanining muallifi boʻlib, unda [[shoh]]lar va [[saroy amaldorlari]]ning xiyonati fosh etiladi, haqiqat va muhabbatning gʻalabasi ulugʻlanadi. Şabende tomonidan yozilgan „Gül we Bilbil“ („Gul va bulbul“) sheʼri turkman adabiyotining eng sara namunalaridan biri hisoblanadi. Mollanepes sheʼriyati yorqin obrazlar, kuchli tasviriylik va boy til bilan ajralib turadi<ref>''Mollanepes va XIX asr turkman hayoti: Xalqaro ilmiy konferensiya materiallari''. Mari, 8–10 aprel 2010. Turkmaniston Fanlar akademiyasi Qoʻlyozmalar milliy instituti. Mari, 2010.</ref>. XIX asrning birinchi yarmi shoirlari — Seýdi, Zelili va Kemine ijodida ijtimoiy mavzular ustunlik qiladi. Shoir-jangchi Seýdi (1758–1830) [[Buxoro amirligi]]ga qarshi kurashgan va [[turkman qabilalari]]ni birlashib ozodlik uchun kurashishga chaqirgan. Zelili (1790–1844) [[Etrek tumani|Etrek]] turkmanlarining azob-uqubatlarini tasvirlab, ularni {{lang|tk|baýs}} (boylar), [[mulla]]lar, [[Xiva xonligi]] va [[Eron]] hukmdorlari tomonidan ezilganini koʻrsatadi. U hayotiy quvonchlarni madh etib, hukmron tabaqalarning poraxoʻrligi va shafqatsizligini fosh etgan. Xalq qoʻshiqchisi [[Mämmetweli Kemine]] (1840-yilda vafot etgan) erkin muhabbat, ona yurt mavzularida ijod qilgan hamda koʻplab kulgili qisqa hikoyalar va latifalar yaratgan<ref>{{cite web |title=Mammetweli Kemine |url=http://gollanma.com/mammetweli-kemine.html |website=Gollanma|date=7 December 2011 }}</ref>. XIX asr oʻrtalarida Dosmämmet, Aşyky, Allazy, Zynhary, Ýusup Hoja, Baýly, Allaguly va Garaoglan kabi shoirlar keng tanilgan boʻlsa-da, ularning faqat ayrim sheʼrlari bizgacha yetib kelgan. 1860-yillarda Abdysetdar Kazy [[Teke (turkman qabilasi)|Teke turkmanlari]]ning eronliklarga qarshi janglari haqida mashhur tarixiy „Jeňnama“ dostonini yaratgan<ref>{{Cite web|url=http://www.rusbibliophile.ru/Book/Abdu-s-Sattar-kazy__Kniga_|archive-url=https://web.archive.org/web/20221031223335/http://www.rusbibliophile.ru/Book/Abdu-s-Sattar-kazy__Kniga_|url-status=dead|archive-date=2022-10-31|title=WebCite query result|website=www.webcitation.org}}</ref>{{citation needed|date=November 2021}}. == Rossiya Turkistoni davridagi adabiyot == [[File:Siege of Geok Tepe.jpg|thumb|right|250px|Goʻkdepe qamali]] 1880-yillarda [[Turkiston general-gubernatorligi|Turkiston]] hududi [[Rossiya imperiyasi|ruslar]] tomonidan bosib olindi. Shoirlar Mätäji (1824–1884) va Misgin Gylyç (1845–1905) turkmanlarning soʻnggi tayanchi boʻlgan [[Go‘kdepe jangi|Goʻkdepe qal’asi]] himoyasini qahramonlik bilan tasvirladilar. Ular, shuningdek, ijtimoiy va ishqiy lirika ham yaratganlar<ref>{{cite web |title=Annaguli Mataji |url=http://www.turkmenkultur.com/menu/ml/t8/mataji.html |website=Dunya Turkmenleri}}</ref>. XIX asrda turkman tilidagi dastlabki bosma kitoblar paydo boʻldi. Inqilobdan oldingi Turkiston maktablarida sunʼiy „Markaziy Osiyo-chigʻatoy tili“ oʻqitilgan, biroq aholining aksariyati savodsiz edi. Zamonaviy turkman tili XX asr boshlarida, turkman tilining teke lahjasi asosida shakllana boshladi. 1913-yilda I. A. Belyaev muharrirligida birinchi ruscha-turkmancha lugʻat nashr etildi. 1915-yilda uning tahriri ostida ''Turkman tili grammatikasi'' ham chop etildi<ref>{{cite book |last1=Belyayev |first1=Ivan Aleksandrovich |title=The Grammar of the Turkmen Language |date=1915 |location=Russian State Library}}</ref>. == Sovet taʼsiri == === Oktyabr inqilobidan keyingi dastlabki yillar === XX asr boshlarida turkman adabiyotida yangi mavzular paydo boʻldi — musulmon [[ruhoniylar]]ining jaholatini tanqid qilish, eski turmush qoldiqlarini fosh etish, [[ma’rifatparvarlik falsafasi]] gʻoyalarini targʻib qilish. Bu mavzular Molla Durdi, Bechora Muhammad Qilich (1922-yilda vafot etgan) va boshqa yozuvchilar ijodida aks etgan. [[Sovet Turkmanistoni]] davrida turkman adabiyoti yangi mavzular bilan boyidi, ''shoirlar'' (''shahirlar'') hamda ilk sovet turkman yozuvchi va shoirlari ijodida yangi gʻoyalar paydo boʻldi. Bu jarayon [[jadidchilik]] mafkuraviy merosini yengib oʻtish va yangi sovet obrazlari, gʻoyalari hamda voqeliklarini anglash bilan kechdi. [[Oktyabr inqilobi]], [[Vladimir Lenin|Lenin]] va [[Iosif Stalin|Stalin]] hamda [[Qizil Armiya]] kurashi haqidagi ilk qoʻshiqlar Bayram va Kermolla tomonidan yaratilgan. Shoirlar Durdi Qilich (1886-yilda tugʻilgan) va Ota Solih (1908-yilda tugʻilgan) oʻz qoʻshiqlari mavzusini sezilarli darajada kengaytirdilar. Ular sotsialistik qurilish yutuqlari, jahon [[proletariat]]i gʻalabalari, [[stalinchilik]] konstitutsiyasi va [[SSSR xalqlari]] doʻstligi, kolxoz qurilishi, ozod qilingan ayollar, qahramon uchuvchilar, dushmanlarni yengish kabi mavzularda asarlar yaratdilar. Bu mavzular sovet davridagi koʻplab mashhur ''shahir''lar — Halla, Tore va Oʻroz Choʻloq ijodining asosini tashkil etdi. [[Sovet hukumati]] ularning koʻpchiligini orden va medallar bilan mukofotladi<ref>''Katta Sovet Ensiklopediyasi''. 2-jild. 2-nashr. 1950. 344-bet</ref>. XX asrda bir necha bor [[turkman alifbosi]]ni, avval [[arab yozuvi]] asosida boʻlgan tizimdan boshqa yozuvlarga oʻtkazish masalasi koʻtarildi. 1926-yilda [[Boku]]da oʻtkazilgan [[turkologlar]] qurultoyidan soʻng turkman yozuvi [[lotin alifbosi]]ga oʻtkazildi va 1940-yilgacha shu shaklda qoʻllanildi. Keyinchalik, [[SSSR]]dagi barcha turkiy respublikalarda boʻlgani kabi, yozuv ayrim qoʻshimcha harflar bilan [[kirill alifbosi]]ga oʻtkazildi. 1993-yilda Turkmaniston yana lotin yozuviga qaytdi, biroq mamlakat tashqarisidagi turkmanlar hanuz arab yozuvidan foydalanib kelmoqda<ref>Soyegov, M. [http://www.akademikbakis.org/eskisite/35/22.pdf ''Yangi turkman alifbosi: uning ishlab chiqilishi va qabul qilinishi masalalari''] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150402105106/http://www.akademikbakis.org/eskisite/35/22.pdf |date=2015-04-02 }}</ref>. Birinchi sovet turkman shoiri Molla Murt (1879–1930) [[sotsialistik inqilob]]ning dastlabki kunlaridanoq oʻz sheʼrlarida [[sotsializm]]ni xalq uchun sodda va tushunarli tilda madh etgan. Birinchi sovet turkman nasrnavisi Ogʻaxon Durdiyev (1904-yilda tugʻilgan) oʻzining „Orzular dengizida“, „Zarbdorlar toʻlqini“, „Meret“, „Gurban“, „Oltin burgut changalida goʻzal“ kabi asarlarida [[Qoraqum cho‘li]]dagi qurilishlar, Sharq ayollarini ozod qilish muammolari haqida yozgan<ref>{{cite web |title=Og‘axon Durdiyew |url=http://gollanma.com/agahan-durdyyew.html |website=Gollanma|date=8 March 2015 }}</ref>. Sotsialistik qurilish romantikasi boshqa turkman yozuvchilari ijodida ham oʻz aksini topdi. Jumladan, Durdi Agamammedov (1904-yilda tugʻilgan) „Sona kolxoz hayoti“, „Oktyabr oʻgʻli“ kabi asarlari bilan mashhur; Beki Seytakov (1914-yilda tugʻilgan) hazil-mutoyiba ruhidagi sheʼrlari, „Akjagul hikoyalari“, „Kommunar“ asarlari va „Olov ichida“ dostoni bilan tanilgan; [[Alty Garliyev]] „Paxta“, „Annagul“, „Ayna“ (1916) pyesalari muallifi; ilk turkman ayol dramaturg va shoir [[To‘vshan Esenova]] (1915-yilda tugʻilgan) esa „Millionerning qizi“ komediyasi hamda „Poʻlat qizlar“, „Lina“ sheʼrlari bilan mashhur<ref>Sidelnikova L. M. ''Sovet shoirasi yoʻli''. Ashxobod, 1970.</ref>. === Berdi Kerbabayev === [[File:Berdy Kerbabayev.jpg|thumb|right|Sovet turkman yozuvchisi [[Berdi Kerbabayev]]]] Sovet turkman yozuvchilari orasida eng yirik shaxslardan biri — Turkmaniston SSR Fanlar akademiyasi akademigi, [[Sotsialistik Mehnat Qahramoni]] Berdi Kerbabayev (1894-yilda tugʻilgan) hisoblanadi. U 1920-yillarda satirik shoir sifatida ijodini boshlagan. „Qizlar olami“ (1927) va „Mustahkamlangan, yoki Odat qurboni“ (1928) sheʼrlarida u sovet axloqiy meʼyorlarini oʻrnatish va eski urf-odat qoldiqlaridan xalos boʻlish gʻoyalarini ilgari surgan. Birinchi turkman inqilobiy tarixiy romani — ''Hal qiluvchi qadam'' (1947) uchun u 1948-yilda SSSR Davlat mukofoti laureati unvoniga sazovor boʻlgan. [[Ulug‘ Vatan urushi]] yillarida „Gurban Durdy“ (1942) hikoyasi, „Oylar“ (1943) dostoni hamda ''Birodarlar'' (1943) va ''Mahtumquli'' (1943) pyesalari yozilgan. 1942–1950-yillarda u Turkmaniston Yozuvchilar uyushmasi raisi boʻlgan. Urushdan keyin Kerbabayevning kolxoz qishlogʻi hayotiga bagʻishlangan asarlari chop etildi: „Oq oltin yurti Aysoʻltan“ (1949, 1951-yil SSSR Davlat mukofoti), neftchilar hayotiga oid ''Nebit-Dag'' (1957) romani hamda turkman inqilobchisi K. Atabayev haqida ''Moʻjizaviy tugʻilish'' (1965) tarixiy romani shular jumlasidandir. Kerbabayev shuningdek rus va sovet shoirlari hamda yozuvchilarining asarlarini turkman tiliga tarjima qilish bilan ham shugʻullangan<ref>{{cite web|url=http://www.centrasia.ru/person2.php?&st=1108262344|title=Kerbabayev Berdi Muradovich (rus tilida)|publisher=ЦентрАзия|access-date=2013-04-07|arxivsana=2016-03-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304001544/http://www.centrasia.ru/person2.php?&st=1108262344}}</ref><ref>{{cite web|author=A. Kerbabayeva|url=http://www.velykoross.ru/journals_pdfs/0/7.pdf|title=Hayot — uy kabi: uning poydevori chuqur va mustahkam bo‘lishi kerak! (rus tilida)|publisher=Великороссъ}}</ref>. SSSR davrida ijodi keng ochilgan koʻplab shoir va yozuvchilar ham mavjud edi: Kemal Ishanov, Saryhanov, Ata Govshudov<ref>A. Aborskiy, Ata Govshudov. ''Hayoti va ijodi haqida ocherk'' (rus tilida), Ashxobod, 1965.</ref>, Meret Qilichov, Pomma-Nur Berdiev, Chari Guliyev, Monton Janmyradov, Ahmet Ahundov-Gurgenli, Seyidov, Hemrayev va boshqalar. Umuman olganda, 1920–1990-yillar turkman adabiyoti sovet madaniyati doirasida rivojlanib, turkman xususiyatlariga moslashtirilgan [[sotsialistik realizm]] obrazlarini oʻzlashtirdi. Sovet davrining muhim yutuqlaridan biri — sovet tarixchilari va tilshunoslari olib borgan katta ilmiy tadqiqotlar boʻlib, ular XV–XVI asrlarga oid eng qadimgi turkman adabiy manbalarini aniqlagan va oʻrgangan. == Mustaqillikdan keyin == 1990-yillarda Turkmaniston mustaqilligi eʼlon qilingach, turkman adabiyoti yangi yoʻnalishlarni aks ettira boshladi<ref>{{cite book |last1=Tuwakow |first1=M |title=Zamonaviy turkman adabiyotining asosiy muammolari (turkman tilida) |date=2010 |publisher=Magtymguly nomidagi Turkmaniston davlat universiteti |location=Ashxobod |pages=7–8}}</ref>. Biroq zamonaviy turkman adabiyotining hozirgi holatini va rivojlanish yoʻllarini toʻliq yoritish hamda bugungi shoir va yozuvchilar ijodi haqida umumiy xulosa berish murakkab. Har bir ijodkor voqelikni oʻzicha idrok etadi, oʻz mavzusi va uslubiga ega. Agageldi Allanazarovning ''Muhr'' romani qahramonlarning ichki kechinmalari, turkman xalqining anʼanalari va axloqiy asoslarini yoritadi<ref>Allanazarow A. ''Muhr''. Ashxobod, 2007. 1–192-betlar.</ref>. Hudayberdi Diwanguliyevning ''Yekagachga qaytish'' asari esa qahramonlarning murakkab vaziyatlarda bilim va tajribasi orqali sharaf bilan chiqib ketishini tasvirlaydi. Asar optimistik ruhda boʻlib, ilmiy bilimlar orqali dunyoni anglash va jamiyatni birlashtirish gʻoyasini ilgari suradi. Komek Guliyev ijodiga mansub „Har bir ertakning oʻz yakuni bor“ hikoyasi yumshoq hazil, inson psixologiyasini chuqur bilish va qahramonlar xarakterini toʻliq ochib berish uslubi bilan ajralib turadi. Atamyrat Atabayev sheʼrlari va ruboiylari mamlakat kelajagiga nisbatan chuqur tashvish va mehr bilan yoʻgʻrilgan boʻlib, yangi mustaqil va betaraf Turkmaniston sharoitida insonlar oʻrtasidagi munosabatlar haqida falsafiy mulohazalarni oʻz ichiga oladi. Ularda vatanga muhabbat, tarixga hurmat va ajdodlar jasoratiga ehtirom yaqqol seziladi. Bugungi kunda Orazguly Annayev, Gurbanyaz Dashgynov, Gurbannazar Orazgulyyev kabi koʻplab zamonaviy shoir va yozuvchilar mavjud boʻlib, ularning ijodi nafaqat Turkmanistonda, balki [[post-sovet davlatlari]]da ham mashhurdir<ref>{{cite web |last1=Agaliyev |first1=K |title=Zamonaviy turkman adabiyoti haqida |url=http://www.sibogni.ru/content/o-sovremennoy-turkmenskoy-literature |website=Siberian Lights}}</ref>. == Yana qarang == * [[Turkman xalqi]] * [[Turkman tili]] * [[Turkman madaniyati]] * [[Mahtumquli Pyragy]] == Manbalar == {{Reflist}} == Tashqi havolalar == * {{Cite web |title=TURKMAN ADABIYOTI |url=https://www.krugosvet.ru/enc/kultura_i_obrazovanie/literatura/TURKMENSKAYA_LITERATURA.html |access-date=2022-09-20 |website=www.krugosvet.ru |language=ru |arxivsana=2022-10-31 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221031062827/https://www.krugosvet.ru/enc/kultura_i_obrazovanie/literatura/TURKMENSKAYA_LITERATURA.html }} * {{Cite web |title=XX asr turkman adabiyoti tarixi |url=https://www.kitaphana.net/book/118/read |access-date=2022-09-20 |website=www.kitaphana.net}} * {{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=heownQAACAAJ |title=Turkman sovet adabiyoti tarixi ocherki |date=1980 |publisher=Nauka |language=ru}} * {{Cite book |last=Skosirev |first=Petr Georgievich |url=https://books.google.com/books?id=CCZWzQEACAAJ |title=Turkman adabiyoti: rivojlanish ocherki |date=1945 |publisher=Sovet yozuvchisi |language=ru}} [[Category:Turkman tili]] [[Category:Turkman xalq madaniyati]] [[Turkum:Turkmaniston]] [[Turkum:Adabiyot]] q1jac4tmn0iv9mxu1l4zpzhe7wa433w 0 1364814 6221320 5992766 2026-07-31T13:32:35Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221320 wikitext text/x-wiki {{Futbol turniri bilgiqutisi | organiser = [[Turkmaniston Futbol Federatsiyasi]] | number of teams = 8<ref>{{cite web | url=https://globalsportsarchive.com/competition/soccer/turkmenistanyn-kubogy-2024/quarter-finals/105082/ | title=Türkmenistanyň kubogy 2024 - Results, fixtures, tables and stats - Global Sports Archive }}</ref> | domestic cup = [[Turkmaniston Superkubogi]] | qualifier for = [[AFC Chaqiruv Ligasi]] | image = | image_size = | founded = {{Start date and age|1993}} | region = Turkmaniston | current champions = [[Arkadagʻ F.C.]] (3-tituli) | most successful club = [[Kopetdag (futbol klubi)|Kopetdag Ashxobod]] (7 titul) | broadcasters = Turkmenistan Sport TV |website = [http://tff.com.tm/ru tff.com] | current = [[Turkmaniston kubogi (2025)]] }} '''Turkmaniston kubogi''' ({{lang-tk|Türkmenistanyň Kubogy}}) — [[Turkmaniston]]da erkaklar oʻrtasidagi mahalliy futbol boʻyicha har yili oʻtkaziladigan pley-off musobaqasi. Turkmaniston Futbol Federatsiyasi ushbu musobaqaning tashkiliy organi boʻlib, 1993-yilda tashkil etilganidan beri har yili oʻtkazib kelinmoqda. Musobaqaning eng muvaffaqiyatli ishtirokchisi [[Kopetdag (futbol klubi)|Kopetdag Ashxobod]] boʻlib, 7 ta sovrinni qoʻlga kiritgan. Musobaqa gʻolibi odatda [[AFC Chaqiruv Ligasi]] (ilgari jamoalar [[AFC ikkinchi chempionlar ligasi|AFC Kubogiga]] yoʻllanma olgan) guruh bosqichiga yoʻllanma oladi. Kubok gʻoliblari [[Turkmaniston Superkubogi]] uchun mavsumning [[Turkmaniston Yokari ligasi|Yokari liga]] chempionlariga qarshi oʻynaydi. == Musobaqa formati == Musobaqa pley-off formatida oʻtkaziladi. [[Turkmaniston Yokari ligasi|Yokari liga]] jamoalari 1/4 final bosqichiga kirishadi<ref>{{cite web | url=https://turkmenportal.com/blog/50506/kubok-turkmenistana-po-futbolu2022-rezultaty-zherebevki-vse-pary-14-finala-kto-s-kem-sygraet | title=Кубок Туркменистана по футболу-2022: результаты жеребьёвки, все пары 1/4 финала, кто с кем сыграет &#124; Спорт }}</ref>. Gʻoliblar ikkita oʻyin natijalariga koʻra aniqlanadi. Final oʻyini bitta oʻyin sifatida oʻtkaziladi. Anʼanaga koʻra, u [[Ashxobod]]da oʻtkazilardi. == Gʻoliblari == Musobaqaning shu vaqtgacha gʻoliblari<ref>{{cite web|title=Turkmenistan - List of Cup Finals|website=[[RSSSF]]|url=https://www.rsssf.org/tablest/turkmcuphist.html|access-date=24 August 2011}}</ref>: === Sovet davrida === {{div col|colwidth=28em|small=yes}} * 1936: [[Kopetdag (futbol klubi)|Lokomotiv Ashxobod]] * 1937: Qizil armiya uyi Ashxobod * 1938: Lokomotiv Ashxobod * 1939: Dinamo Ashxobod * 1940: Dinamo Ashxobod * 1941-43: musobaqa oʻtkazilmagan * 1944: Lokomotiv Ashxobod * 1945: Dinamo Ashxobod * 1946: Dinamo Ashxobod * 1947: Dinamo Ashxobod * 1948: musobaqa oʻtkazilmagan * 1949: Spartak Ashxobod * 1950: musobaqa oʻtkazilmagan * 1951: Lokomotiv Mari * 1952: DOSA Ashxobod * 1953: DOSA Ashxobod * 1954: Hasyl Ashxobod * 1955: Dinamo Ashxobod * 1956: Spartak Ashxobod * 1957: Qizil Metallist Ashxobod * 1958: Qizil Metallist Ashxobod * 1959: DOSA Ashxobod * 1960: Gämigurluşyk Zawody Chorjoʻy * 1961: Serhetçi Ashxobod * 1962: Yulduz Qizilarbat * 1963: Serhetçi Ashxobod * 1964: Yulduz Qizilarbat * 1965: Serhetçi Ashxobod * 1966: Serhetçi Ashxobod * 1967: Serhetçi Ashxobod * 1968: Serhetçi Ashxobod * 1969: Serhetçi Ashxobod * 1970: Sementçi Büzmeýin * 1971: Sementçi Büzmeýin * 1972: Energogurluşykçy Mari * 1973: Lokomotiv Chorjoʻy * 1974: Nebitchi Krasnovodsk * 1975: Nebitchi Krasnovodsk * 1976: Nebitchi Krasnovodsk * 1977: Şatlyk Mari * 1978: Şatlyk Mari * 1979: Şatlyk Mari * 1980: Nebitchi Krasnovodsk * 1981-86: musobaqa oʻtkazilmagan * 1987: Rotor Ashxobod * 1988: Şapak Ashxobod * 1989: Nebitchi Krasnovodsk * 1990: musobaqa oʻtkazilmagan * 1991: Obahojalyktehnika Ashxobod * 1992: [[Kopetdag (futbol klubi)|Kopetdag Ashxobod]] {{div col end}} === Mustaqillikdan keyin === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" ! Mavsum !! Gʻolib!! Finalchi !! Finaldagi hisob !! Manbalar !! Stadion, sana |- |- ! style="background:#CCCCFF;" | 1993 || '''[[Kopetdag (futbol klubi)|Kopetdag Ashxobod]]''' || [[Merw FK]] || 4–0 || |- |- ! style="background:#CCCCFF;" | 1994 || '''[[Kopetdag (futbol klubi)|Kopetdag Ashxobod]]''' || [[Turon (futbol klubi, Toshoʻgʻuz)|Turon Toshoʻgʻuz]] || 2–0 || |- |- ! style="background:#CCCCFF;" | 1995 || '''[[Turon (futbol klubi, Toshoʻgʻuz)|Turon Toshoʻgʻuz]]''' || [[Kopetdag (futbol klubi)|Kopetdag Ashxobod]] || 4–3 || |- |- ! style="background:#CCCCFF;" | 1996–97 || '''[[Kopetdag (futbol klubi)|Kopetdag Ashxobod]]''' || [[Nisa Ashxobod]] || 2–0 || |- |- ! style="background:#CCCCFF;" | 1998 || '''[[Nisa Ashxobod]]''' || [[Nebitchi (futbol klubi)|Nebitchi Bolqonobod]] || 3–0 || |- |- ! style="background:#CCCCFF;" | 1999 || '''[[Kopetdag (futbol klubi)|Kopetdag Ashxobod]]''' || [[Nebitchi (futbol klubi)|Nebitchi Bolqonobod]] || 3–1 || |- |- ! style="background:#CCCCFF;" | 2000 || '''[[Kopetdag (futbol klubi)|Kopetdag Ashxobod]]''' || [[Nisa Ashxobod]] || 5–0 || |- |- ! style="background:#CCCCFF;" | 2001 || '''[[Kopetdag (futbol klubi)|Kopetdag Ashxobod]]''' || [[Nebitchi (futbol klubi)|Nebitchi Bolqonobod]] || 2–0 || |- |- ! style="background:#CCCCFF;" | 2002 || '''[[Bagtiyarlik-Lebap (futbol klubi)|Qoraqum Turkmanobod]]''' || [[Şagadam (futbol klubi)|Şagadam Turkmanboshi]] || 0–0 {{aet}}, 4–2 {{pen}} || |- |- ! style="background:#CCCCFF;" | 2003 || '''[[Nebitchi (futbol klubi)|Nebitchi Bolqonobod]]''' || [[Nisa Ashxobod]] || 2–1 {{aet}} || |- |- ! style="background:#CCCCFF;" | 2004 || '''[[Nebitchi (futbol klubi)|Nebitchi Bolqonobod]]''' || [[Osudalik Ashxobod]] || 1–0 || |- |- ! style="background:#CCCCFF;" | 2005 || '''[[Merw FK]]''' || [[Kopetdag (futbol klubi)|Kopetdag Ashxobod]] || 1–1 {{aet}}, 3–1 {{pen}} || |- |- ! style="background:#CCCCFF;" | 2006 || '''[[Ýedigen FC|HTTU Ashxobod]]''' || [[Kopetdag (futbol klubi)|Kopetdag Ashxobod]] || 0–0 {{aet}}, 7–6 {{pen}} || || [[Shagadam stadioni]]<ref>[https://turkmenistan.gov.tm/ru/post/59632/turkmenbashi-vtoroj-raz-primet-finalnyj-match-kubka-turkmenistana]</ref> |- |- ! style="background:#CCCCFF;" | 2007 || '''[[Şagadam (futbol klubi)|Şagadam Turkmanboshi]]''' || [[Merw FK]] || 1–0 {{aet}} || |- |- ! style="background:#CCCCFF;" | 2008 || '''[[Merw FK]]''' || [[Ýedigen FC|HTTU Ashxobod]] || 2–1 || |- |- ! style="background:#CCCCFF;" | 2009 || '''[[Altyn Asyr FK]]''' || [[Merw FK]] || 3–0 || |- |- ! style="background:#CCCCFF;" | 2010 || '''[[Nebitchi (futbol klubi)|Bolqon]]''' || [[Altyn Asyr FK]] || 3–2 || |- |- ! style="background:#CCCCFF;" | 2011 || '''[[Ýedigen FC|HTTU Ashxobod]]''' || [[Ashxobod (futbol klubi)|Ashxobod]] || 0–0 {{aet}}, 4–2 {{pen}} || |- |- ! style="background:#CCCCFF;" | 2012 || '''[[Nebitchi (futbol klubi)|Bolqon]]''' || [[Ýedigen FC|HTTU Ashxobod]] || 2–1 || |- |- ! style="background:#CCCCFF;" | 2013 || '''[[Ahal (futbol klubi)|Ahal]]''' || [[Altyn Asyr FK]] || 2–1 || |- |- ! style="background:#CCCCFF;" | 2014 || '''[[Ahal (futbol klubi)|Ahal]]''' || [[Nebitchi (futbol klubi)|Bolqon]] || 3–2 || |- |- ! style="background:#CCCCFF;" | 2015 || '''[[Altyn Asyr FK]]''' || [[Şagadam (futbol klubi)|Şagadam Turkmanboshi]] || 0–0 {{aet}}, 7–6 {{pen}} || |- |- ! style="background:#CCCCFF;" | 2016 || '''[[Altyn Asyr FK]]''' || [[Ashxobod (futbol klubi)|Ashxobod]] || 4–0 ||<ref>{{cite web|url=https://vk.com/wall-108729959_316|title=FC Altyn Asyr|publisher=VK.com|date=28 October 2016}}</ref> |- |- ! style="background:#CCCCFF;" | 2017 || '''[[Ahal (futbol klubi)|Ahal]]''' || [[Şagadam (futbol klubi)|Şagadam Turkmanboshi]] || 4–0 ||<ref>{{cite web|url=https://vk.com/wall-1748842_25869|title=FC Ahal|publisher=VK.com|date=28 October 2017}}</ref> |- |- ! style="background:#CCCCFF;" | 2018 || '''[[Kopetdag (futbol klubi)|Kopetdag Ashxobod]]''' || [[Energetik Mari]] || 0–0 {{aet}}, 5–4 {{pen}} || |- |- ! style="background:#CCCCFF;" | 2019 || '''[[Altyn Asyr FK]]''' || [[Ahal (futbol klubi)|Ahal]] || 3–0 ||<ref>{{cite web|url=https://turkmenportal.com/blog/23809/ashhabadskii-altyn-asyr--chetyrehkratnyi-obladatel-kubka-turkmenistana-po-futbolu|publisher=[[Turkmenportal]]|date=14 December 2019|title=Ашхабадский "Алтын асыр" – четырёхкратный обладатель Кубка Туркменистана по футболу &#124; Спорт}}</ref> |- |- ! style="background:#CCCCFF;" | 2020 || '''[[Altyn Asyr FK]]''' || [[Kopetdag (futbol klubi)|Kopetdag Ashxobod]] || 1–1 {{aet}}, 3–0 {{pen}}|| <ref>{{Cite web|url=https://globalsportsarchive.com/match/soccer/2020-12-09/altyn-asyr-fk-vs-kopetdag-fk/2235011/|title=Match Report of Altyn Asyr FK vs Köpetdag FK - 2020-12-09 - Türkmenistanyň kubogy - Global Sports Archive}}</ref> || 2020-yil 9-dekabr, [[Ashxobod stadioni]] |- |- ! style="background:#CCCCFF;" | 2021 || '''[[Şagadam (futbol klubi)|Şagadam]]''' || [[Ahal (futbol klubi)|Ahal]] || 1–0|| <ref>{{Cite web|url=https://turkmenportal.com/blog/42720/shagadam-vo-vtoroi-raz-v-istorii-vyigral-kubok-turkmenistana-po-futbolu|title=«Шагадам» во второй раз в истории выиграл Кубок Туркменистана по футболу &#124; Спорт}}</ref>|| 2021-yil 22-dekabr, [[Shagadam stadioni]]<ref>{{Cite web|url=https://turkmenportal.com/blog/42643/final-kubka-turkmenistana-po-futbolu2021-sostoitsya-v-turkmenbashi|title = Финал Кубка Туркменистана по футболу-2021 состоится в Туркменбаши &#124; Спорт}}</ref> |- |- ! style="background:#CCCCFF;" | 2022 || '''[[Ahal (futbol klubi)|Ahal]]''' || [[Şagadam (futbol klubi)|Şagadam]] || 5–0|| <ref>{{Cite web|url=https://turkmenportal.com/blog/55467/ahal-v-chetvertyi-raz-vyigral-kubok-turkmenistana-po-futbolu|title=«Ахал» в четвёртый раз выиграл Кубок Туркменистана по футболу}}</ref>|| 2022-yil 11-dekabr, [[Nusay stadioni]] |- |- ! style="background:#CCCCFF;" | 2023 || '''[[Arkadagʻ F.C.|Arkadag]]''' || [[Ahal (futbol klubi)|Ahal]] || 3–0|| <ref>{{Cite web|url=https://globalsportsarchive.com/match/soccer/2023-12-24/arkadag-fk-vs-ahal-fk/146962/|title=Match Report of Arkadag FK vs Ahal FK / 2023-12-24 / Türkmenistanyň kubogy}}</ref>|| 2023-yil 24-dekabr, [[Arqadagʻ stadioni]] |- |- ! style="background:#CCCCFF;" | 2024 || '''[[Arkadagʻ F.C.|Arkadag]]''' || [[Ahal (futbol klubi)|Ahal]] || 1–0 || <ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://jankoyer.com.tm/news/4618 |qaralgan sana=2026-04-13 |arxivsana=2024-12-23 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241223124830/https://jankoyer.com.tm/news/4618 }}</ref>|| 2024-yil 23-dekabr, [[Ashxobod stadioni]]<ref>[https://tff.com.tm/news/1666]</ref> |- |- ! style="background:#CCCCFF;" | 2025 || '''[[Arkadagʻ F.C.|Arkadag]]''' || [[Ahal (futbol klubi)|Ahal]] || 2–1 || || |} == Top-performing clubs == {| class=wikitable |- !|Klub !width=80|Gʻalabalar soni !width=80|Finallar soni !Gʻalaba qozongan yillari !Yutqazgan yillari |- ! style="background:gold;" | [[Kopetdag (futbol klubi)|Kopetdag Ashxobod]] |{{center|7}} |{{center|4}} | 1993, 1994, 1996/97, 1999, 2000, 2001, 2018 | 1995, 2005, 2006, 2020 |- |- ! style="background:#C0C0C0;" | [[Altyn Asyr FK]] |{{center|5}} |{{center|2}} | 2009, 2015, 2016, 2019, 2020 | 2010, 2013 |- | [[Nebitchi (futbol klubi)|Nebitçi FT]] |{{center|4}} |{{center|4}} | 2003, 2004, 2010, 2012 | 1998, 1999, 2001, 2014 |- | [[Ahal (futbol klubi)|Ahal]] |{{center|4}} |{{center|5}} | 2013, 2014, 2017, 2022 | 2019, 2021, 2023, 2024, 2025 |- | [[Arkadagʻ F.C.|Arkadag]] |{{center|3}} |{{center|-}} | 2023, 2024, 2025 | |- | [[Şagadam (futbol klubi)|Şagadam Turkmanboshi]] |{{center|2}} |{{center|4}} | 2007, 2021 | 2002, 2015, 2017, 2022 |- | [[Merw FK]] |{{center|2}} |{{center|3}} | 2005, 2008 | 1993, 2007, 2009 |- | [[Ýedigen FC|HTTU Ashxobod]] |{{center|2}} |{{center|2}} | 2006, 2011 | 2008, 2012 |- | [[Nisa Ashxobod]] |{{center|1}} |{{center|3}} | 1998 | 1996/97, 2000, 2003 |- | [[Turon (futbol klubi, Toshoʻgʻuz)|Turon Toshoʻgʻuz]] |{{center|1}} |{{center|1}} | 1995 | 1994 |- | [[Bagtiyarlik-Lebap (futbol klubi)|Qoraqum Turkmanobod]] |{{center|1}} |{{center|-}} | 2002 | |- | [[Ashxobod (futbol klubi)|Ashxobod]] |{{center|-}} |{{center|2}} | - | 2011, 2016 |- | [[Osudalik Ashxobod]] |{{center|-}} |{{center|1}} | - | 2004 |- | [[Energetik Mari]] |{{center|-}} |{{center|1}} | - | 2018 |} == Stadionlar == 1-tur, chorak final va yarim final (har bir turda ikkitadan oʻyin) ikkala jamoaning uy maydonida oʻtkaziladi. Final oʻyini neytral maydonda oʻtkaziladi. 2023-yilda final [[Arqadagʻ]] shahridagi yangi [[Arqadagʻ stadioni]]da boʻlib oʻtdi<ref>[https://tff.com.tm/news/1226 ФК «Аркадаг» выиграл Кубок Туркменистана по футболу]</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Turkmaniston kubogi mavsumlari}} {{Turkmanistonda futbol}} [[Turkum:Turkmaniston kubogi| ]] [[Turkum:Turkmanistondagi futbol musobaqalari|Kubok]] [[Turkum:1993-yildan buyon muntazam oʻtkazib kelinayotgan sport musobaqalari]] oqugmzsvllethde5grx94e7nexki74d 0 1366090 6221453 6161265 2026-07-31T14:51:54Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221453 wikitext text/x-wiki {{Infobox futbol ligasi | name = UEFA Europa League | logo = | image=[[File:UEFA Europa League logo (2024 version).svg|frameless|175px|class=skin-invert]] | organiser = [[UEFA]] | founded = {{Start date and age|df=yes|1971}}<br />(Liga yangilangan yil — 2009) | region = Europe | number of teams = {{ubl|32 (group stage)|79 or 80 or 81 (total)}} | qualifier for = {{ubl|[[UEFA Super Cup]]|[[FIFA Club World Cup]]}} | related comps = {{ubl|[[UEFA Europa League]] <br>(2nd tier)|[[UEFA Europa Conference League]]<br>(3rd tier)}} | current champions = {{fbaicon|ESP}} [[Sevilla FC|Sevilliya]] <br />(5th title) | most successful club = {{fbaicon|ESP}} Sevilliya <br />(7 karra) | broadcasters = [[List of UEFA Champions League broadcasters|List of broadcasters]] | website = {{URL|https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/|uefa.com/uefaeuropaleague}} | current = }} {{tahrirlanmoqda|foydalanuvchi=[[Foydalanuvchi:Farrukh Askaraliev|Farrukh Askaraliev]]}} '''UEFA Yevropa Ligasi (UEL)''', odatda shunchaki Yevropa Ligasi nomi bilan ham tanilgan, [[UEFA|Yevropa Futbol Assotsiatsiyalari Ittifoqi (UEFA)]] tomonidan [[1971-yil]]dan beri munosib [[Yevropa]] [[futbol]] klublari uchun oʻtkazib kelinadigan har yilgi klublararo futbol musobaqasidir. Milliy chempionat mavsumi yakunida turnir jadvalida [[UEFA]] reytingiga muvofiq belgilangan oʻrinlarni egallagan klublar, shuningdek milliy kubok gʻoliblari ushbu turnirda ishtirok etish huquqini qoʻlga kiritadi (agar ular milliy chempionat natijalariga koʻra [[UEFA Chempionlar ligasi]]da ishtirok etish huquqini qoʻlga kiritmagan boʻlsa)<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Finalisti kubkov ne budut igrat v Lige Yevropi |url=http://footballfan.net.ua/news/liga-evropy/finalisty-kubkov-ne-budut-igrat-v-lige-evropy |qaralgan sana=2026-05-05 |arxivsana=2023-02-28 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230228025201/http://footballfan.net.ua/news/liga-evropy/finalisty-kubkov-ne-budut-igrat-v-lige-evropy }}</ref>. Turnir ilk bor [[1972-yil|1971-1972-yil]]gi mavsumda oʻtkazilgan paytdan boshlab [[2009-yil|2008-2009-yil]]gi mavsumgacha [[UEFA]] Cup ([[UEFA]] kubogi) nomi bilan atalgan. === Finallar roʻyxati === {|class="wikitable" |+ Key |- | width="40px" bgcolor="#FBCEB1" align="center"|{{dagger}} | Qoʻshimcha daqiqalardan soʻng gʻalaba qozonilgan |- | width="40px" bgcolor="#cedff2" align="center"|* | Penaltilar seriyasidan soʻng gʻalaba qozonilgan |- | width="40px" bgcolor="#ccf7b5" align="center"|§ | Oltin gol hisobiga gʻalaba qozonilgan |- | width="40px" bgcolor=lavender align="center"|# | Mehmonda urilgan gol hisobiga gʻalaba qozonilgan |} * The two-legged final matches are listed in the order they were played. * The link in the „Score“ column directs to the article about that seasonʼs final. {| class="sortable plainrowheaders wikitable" |+ UEFA Cup and Europa League finals<ref name="rsssf"/><ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/EuroExperience/competitions/Publications/02/28/56/94/2285694_DOWNLOAD.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20160915162141/http://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/EuroExperience/competitions/Publications/02/28/56/94/2285694_DOWNLOAD.pdf |url-status=dead |archive-date=15 September 2016 |title=UEFA Europa League Statistics Handbook |publisher=UEFA |access-date=10 November 2022 }} See also {{cite web |url=https://editorial.uefa.com/resources/0282-18289bc18754-8893f5b90fa4-1000/uel_202223_finals_md15.pdf |title=2022–23 Season Update }}</ref> |- !scope=col|Mavsum !scope=col|Mamlakat !scope=col|Gʻoliblar !scope=col|Hisob !scope=col|Finalchilar !scope=col|Mamlakat !scope=col|Stadion !scope=col|Tashrif Buyuruvchilar |- ! colspan="8" |Two-legged format |- !scope=row rowspan=2 style=text-align:center|[[1971–1972]] |rowspan=2|{{fba|ENG}} |rowspan=2|[[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]] |align=center|[[1972 UEFA Cup final#First leg|2–1]] |rowspan=2|[[Wolverhampton Wanderers F.C.|Wolverhampton Wanderers]] |rowspan=2|{{fba|ENG}} |[[Molineux Stadium|Molineux]], Wolverhampton, England |align=center|45,000 |- |align=center|[[1972 UEFA Cup final#Second leg|1–1]] |[[White Hart Lane]], London, England |align=center|54,000 |- !scope=row rowspan=2 style=text-align:center|[[1972–1973]] |rowspan=2|{{fba|ENG}} |rowspan=2|[[Liverpool F.C.|Liverpool]] |align=center|[[1973 UEFA Cup final#First leg|3–0]] |rowspan=2|[[Borussia Mönchengladbach]] |rowspan=2|{{fba|FRG}} |[[Anfield]], Liverpool, England |align=center|41,169 |- |align=center|[[1973 UEFA Cup final#Second leg|0–2]] |[[Bökelbergstadion]], Mönchengladbach, West Germany |align=center|35,000 |- !scope=row rowspan=2 style=text-align:center|[[1973–74 UEFA Cup|1973–1974]] |rowspan=2|{{fba|NED}} |rowspan=2|[[Feyenoord]] |align=center|[[1974 UEFA Cup final#First leg|2–2]] |rowspan=2|[[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]] |rowspan=2|{{fba|ENG}} |[[White Hart Lane]], London, England |align=center|46,281 |- |align=center|[[1974 UEFA Cup final#Second leg|2–0]] |[[Feijenoord Stadion|De Kuip]], Rotterdam, Netherlands |align=center|59,000 |- !scope=row rowspan=2 style=text-align:center|[[1974–75 UEFA Cup|1974–1975]] |rowspan=2|{{fba|FRG}} |rowspan=2|[[Borussia Mönchengladbach]] |align=center|[[1975 UEFA Cup final#First leg|0–0]] |rowspan=2|[[FC Twente|Twente]] |rowspan=2|{{fba|NED}} |[[Rheinstadion]], Düsseldorf, West Germany |align=center|42,000 |- |align=center|[[1975 UEFA Cup final#Second leg|5–1]] |[[Diekman Stadion]], Enschede, Netherlands |align=center|21,000 |- !scope=row rowspan=2 style=text-align:center|[[1975–76 UEFA Cup|1975–1976]] |rowspan=2|{{fba|ENG}} |rowspan=2|[[Liverpool F.C.|Liverpool]] |align=center|[[1976 UEFA Cup final#First leg|3–2]] |rowspan=2|[[Club Brugge KV|Club Brugge]] |rowspan=2|{{fba|BEL}} |[[Anfield]], Liverpool, England |align=center|56,000 |- |align=center|[[1976 UEFA Cup final#Second leg|1–1]] |[[Jan Breydel Stadium|Olympiastadion]], Bruges, Belgium |align=center|32,000 |- !scope=row rowspan=2 style=text-align:center|[[1976–77 UEFA Cup|1976–1977]] |rowspan=2|{{fba|ITA}} |bgcolor=lavender rowspan=2|[[Juventus FC|Juventus]]^# |align=center|[[1977 UEFA Cup final#First leg|1–0]] |rowspan=2|[[Athletic Bilbao]] |rowspan=2|{{fba|ESP|1945}} |[[Stadio Olimpico di Torino|Stadio Comunale]], Turin, Italy |align=center|75,000 |- |align=center|[[1977 UEFA Cup final#Second leg|1–2]] |[[San Mamés Stadium (1913)|San Mamés]], Bilbao, Spain |align=center|43,000 |- !scope=row rowspan=2 style=text-align:center|[[1977–78 UEFA Cup|1977–1978]] |rowspan=2|{{fba|NED}} |rowspan=2|[[PSV Eindhoven]] |align=center|[[1978 UEFA Cup final#First leg|0–0]] |rowspan=2|[[SC Bastia|Bastia]] |rowspan=2|{{fba|FRA|1974}} |[[Stade Armand Cesari]], Bastia, France |align=center|15,000 |- |align=center|[[1978 UEFA Cup final#Second leg|3–0]] |[[Philips Stadion]], Eindhoven, Netherlands |align=center|27,000 |- !scope=row rowspan=2 style=text-align:center|[[1978–79 UEFA Cup|1978–1979]] |rowspan=2|{{fba|FRG}} |rowspan=2|[[Borussia Mönchengladbach]] |align=center|[[1979 UEFA Cup final#First leg|1–1]] |rowspan=2|[[Red Star Belgrade]] |rowspan=2|{{fba|YUG}} |[[Stadion Crvena Zvezda]], Belgrade, SFR Yugoslavia |align=center|87,000 |- |align=center|[[1979 UEFA Cup final#Second leg|1–0]] |[[Rheinstadion]], Düsseldorf, West Germany |align=center|45,000 |- !scope=row rowspan=2 style=text-align:center|[[1979–80 UEFA Cup|1979–1980]] |rowspan=2|{{fba|FRG}} |bgcolor=lavender rowspan=2|[[Eintracht Frankfurt]]^# |align=center|[[1980 UEFA Cup final#First leg|2–3]] |rowspan=2|[[Borussia Mönchengladbach]] |rowspan=2|{{fba|FRG}} |[[Bökelbergstadion]], Mönchengladbach, West Germany |align=center|25,000 |- |align=center|[[1980 UEFA Cup final#Second leg|1–0]] |[[Commerzbank-Arena|Waldstadion]], Frankfurt, West Germany |align=center|59,000 |- !scope=row rowspan=2 style=text-align:center|[[1980–81 UEFA Cup|1980–1981]] |rowspan=2|{{fba|ENG}} |rowspan=2|[[Ipswich Town F.C.|Ipswich Town]] |align=center|[[1981 UEFA Cup final#First leg|3–0]] |rowspan=2|[[AZ Alkmaar|AZ]] |rowspan=2|{{fba|NED}} |[[Portman Road]], Ipswich, England |align=center|27,532 |- |align=center|[[1981 UEFA Cup final#Second leg|2–4]] |[[Olympic Stadium (Amsterdam)|Olympisch Stadion]], Amsterdam, Netherlands |align=center|28,500 |- !scope=row rowspan=2 style=text-align:center|[[1981–82 UEFA Cup|1981–1982]] |rowspan=2|{{fba|SWE}} |rowspan=2|[[IFK Göteborg]] |align=center|[[1982 UEFA Cup final#First leg|1–0]] |rowspan=2|[[Hamburger SV]] |rowspan=2|{{fba|FRG}} |[[Ullevi|Nya Ullevi]], Gothenburg, Sweden |align=center|42,548 |- |align=center|[[1982 UEFA Cup final#Second leg|3–0]] |[[HSH Nordbank Arena|Volksparkstadion]], Hamburg, West Germany |align=center|60,000 |- !scope=row rowspan=2 style=text-align:center|[[1982–83 UEFA Cup|1982–1983]] |rowspan=2|{{fba|BEL}} |rowspan=2|[[R.S.C. Anderlecht|Anderlecht]] |align=center|[[1983 UEFA Cup final#First leg|1–0]] |rowspan=2|[[S.L. Benfica|Benfica]] |rowspan=2|{{fba|POR}} |[[King Baudouin Stadium|Heysel Stadium]], Brussels, Belgium |align=center|55,000 |- |align=center|[[1983 UEFA Cup final#Second leg|1–1]] |[[Estádio da Luz (1954)|Estádio da Luz]], Lisbon, Portugal |align=center|80,000 |- !scope=row rowspan=2 style=text-align:center|[[1983–84 UEFA Cup|1983–1984]] |rowspan=2|{{fba|ENG}} |rowspan=2|[[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]] |align=center|[[1984 UEFA Cup final#First leg|1–1]] |rowspan=2|[[R.S.C. Anderlecht|Anderlecht]] |rowspan=2|{{fba|BEL}} |[[Constant Vanden Stock Stadium|Constant Vanden Stock]], Brussels, Belgium |align=center|40,000 |- |bgcolor=cedff2 align=center|[[1984 UEFA Cup final#Second leg|1–1]]*{{efn|The score was 1–1 after 90 minutes and extra time. Tottenham Hotspur won the penalty shoot-out 4–3.<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/history/seasons/1983/ |title=1983/84: Tottenham keep cool to dispatch Anderlecht |publisher=UEFA |date=22 August 2020 |access-date=22 August 2020 |archive-date=26 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201126192757/https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/history/seasons/1983/ |url-status=live }}</ref>}} |[[White Hart Lane]], London, England |align=center|46,205 |- !scope=row rowspan=2 style=text-align:center|[[1984–85 UEFA Cup|1984–1985]] |rowspan=2|{{fba|ESP}} |rowspan=2|[[Real Madrid CF|Real Madrid]] |align=center|[[1985 UEFA Cup final#First leg|3–0]] |rowspan=2|[[Fehérvár FC|Videoton]] |rowspan=2|{{fba|HUN}} |[[Sóstói Stadion (1967)|Sóstói Stadion]], Székesfehérvár, Hungary |align=center|30,000 |- |align=center|[[1985 UEFA Cup final#Second leg|0–1]] |[[Santiago Bernabéu Stadium|Santiago Bernabéu]], Madrid, Spain |align=center|90,000 |- !scope=row rowspan=2 style=text-align:center|[[1985–86 UEFA Cup|1985–1986]] |rowspan=2|{{fba|ESP}} |rowspan=2|[[Real Madrid CF|Real Madrid]] |align=center|[[1986 UEFA Cup final#First leg|5–1]] |rowspan=2|[[1. FC Köln]] |rowspan=2|{{fba|FRG}} |[[Santiago Bernabéu Stadium|Santiago Bernabéu]], Madrid, Spain |align=center|85,000 |- |align=center|[[1986 UEFA Cup final#Second leg|0–2]] |[[Olympic Stadium (Berlin)|Olympiastadion]], Berlin, West Germany |align=center|15,000 |- !scope=row rowspan=2 style=text-align:center|[[1986–87 UEFA Cup|1986–1987]] |rowspan=2|{{fba|SWE}} |rowspan=2|[[IFK Göteborg]] |align=center|[[1987 UEFA Cup final#First leg|1–0]] |rowspan=2|[[Dundee United F.C.|Dundee United]] |rowspan=2|{{fba|SCO}} |[[Ullevi|Nya Ullevi]], Gothenburg, Sweden |align=center|50,023 |- |align=center|[[1987 UEFA Cup final#Second leg|1–1]] |[[Tannadice Park]], Dundee, Scotland |align=center|20,911 |- !scope=row rowspan=2 style=text-align:center|[[1987–88 UEFA Cup|1987–1988]] |rowspan=2|{{fba|FRG}} |rowspan=2|[[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] |align=center|[[1988 UEFA Cup final#First leg|0–3]] |rowspan=2|[[RCD Espanyol|Espanyol]] |rowspan=2|{{fba|ESP}} |[[Estadi de Sarrià]], Barcelona, Spain |align=center|42,000 |- |bgcolor=cedff2 align=center|[[1988 UEFA Cup final#Second leg|3–0]]*{{efn|The score was 3–0 after 90 minutes and extra time. Bayer Leverkusen won the penalty shoot-out 3–2.<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/history/seasons/1987/ |title=1987/88: Leverkusen overturn 3-0 final deficit |publisher=UEFA |date=22 August 2020 |access-date=22 August 2020 |archive-date=28 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028210314/https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/history/seasons/1987/ |url-status=live }}</ref>}} |[[BayArena|Ulrich Haberland Stadion]], Leverkusen, West Germany |align=center|22,000 |- !scope= row rowspan=2 style=text-align:center|[[1988–89 UEFA Cup|1988–1989]] |rowspan=2|{{fba|ITA}} |rowspan=2|[[S.S.C. Napoli|Napoli]] |align=center|[[1989 UEFA Cup final#First leg|2–1]] |rowspan=2|[[VfB Stuttgart]] |rowspan=2|{{fba|FRG}} |[[Stadio San Paolo]], Naples, Italy |align=center|83,000 |- |align=center|[[1989 UEFA Cup final#Second leg|3–3]] |[[Gottlieb-Daimler-Stadion|Neckarstadion]], Stuttgart, West Germany |align=center|67,000 |- !scope=row rowspan=2 style=text-align:center|[[1989–90 UEFA Cup|1989–1990]] |rowspan=2|{{fba|ITA}} |rowspan=2|[[Juventus FC|Juventus]] |align=center|[[1990 UEFA Cup final#First leg|3–1]] |rowspan=2|[[ACF Fiorentina|Fiorentina]] |rowspan=2|{{fba|ITA}} |[[Stadio Olimpico di Torino|Stadio Comunale]], Turin, Italy |align=center|45,000 |- |align=center|[[1990 UEFA Cup final#Second leg|0–0]] |[[Stadio Partenio]], Avellino, Italy |align=center|32,000 |- !scope=row rowspan=2 style=text-align:center|[[1990–91 UEFA Cup|1990–1991]] |rowspan=2|{{fba|ITA}} |rowspan=2|[[Inter Milan]] |align=center|[[1991 UEFA Cup final#First leg|2–0]] |rowspan=2|[[AS Roma|Roma]] |rowspan=2|{{fba|ITA}} |[[San Siro]], Milan, Italy |align=center|68,887 |- |align=center|[[1991 UEFA Cup final#Second leg|0–1]] |[[Stadio Olimpico]], Rome, Italy |align=center|70,901 |- !scope=row rowspan=2 style=text-align:center|[[1991–92 UEFA Cup|1991–92]] |rowspan=2|{{fba|NED}} |bgcolor=lavender rowspan=2|[[AFC Ajax|Ajax]]^# |align=center|[[1992 UEFA Cup final#First leg|2–2]] |rowspan=2|[[Torino F.C.|Torino]] |rowspan=2|{{fba|ITA}} |[[Stadio delle Alpi]], Turin, Italy |align=center|65,377 |- |align=center|[[1992 UEFA Cup final#Second leg|0–0]] |[[Olympic Stadium (Amsterdam)|Olympisch Stadion]], Amsterdam, Netherlands |align=center|42,000 |- !scope=row rowspan=2 style=text-align:center|[[1992–93 UEFA Cup|1992–1993]] |rowspan=2|{{fba|ITA}} |rowspan=2|[[Juventus FC|Juventus]] |align=center|[[1993 UEFA Cup final#First leg|3–1]] |rowspan=2|[[Borussia Dortmund]] |rowspan=2|{{fba|GER}} |[[Signal Iduna Park|Westfalenstadion]], Dortmund, Germany |align=center|37,000 |- |align=center|[[1993 UEFA Cup final#Second leg|3–0]] |[[Stadio delle Alpi]], Turin, Italy |align=center|62,781 |- !scope=row rowspan=2 style=text-align:center|[[1993–94 UEFA Cup|1993–1994]] |rowspan=2|{{fba|ITA}} |rowspan=2|[[Inter Milan]] |align=center|[[1994 UEFA Cup final|1–0]] |rowspan=2|[[FC Red Bull Salzburg|Austria Salzburg]] |rowspan=2|{{fba|AUT}} |[[Ernst-Happel-Stadion]], Vienna, Austria |align=center|47,500 |- |align=center|[[1994 UEFA Cup final|1–0]] |[[San Siro]], Milan, Italy |align=center|80,326 |- !scope=row rowspan=2 style=text-align:center|[[1994–95 UEFA Cup|1994–1995]] |rowspan=2|{{fba|ITA}} |rowspan=2|[[Parma Calcio 1913|Parma]] |align=center|[[1995 UEFA Cup final#First leg|1–0]] |rowspan=2|[[Juventus FC|Juventus]] |rowspan=2|{{fba|ITA}} |[[Stadio Ennio Tardini]], Parma, Italy |align=center|22,062 |- |align=center|[[1995 UEFA Cup final#Second leg|1–1]] |[[San Siro]], Milan, Italy |align=center|80,754 |- !scope=row rowspan=2 style=text-align:center|[[1995–96 UEFA Cup|1995–1996]] |rowspan=2|{{fba|GER}} |rowspan=2|[[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] |align=center|[[1996 UEFA Cup final#First leg|2–0]] |rowspan=2|[[FC Girondins de Bordeaux|Bordeaux]] |rowspan=2|{{fba|FRA|1974}} |[[Olympic Stadium (Munich)|Olympiastadion]], Munich, Germany |align=center|62,000 |- |align=center|[[1996 UEFA Cup final#Second leg|3–1]] |[[Stade Chaban-Delmas|Parc Lescure]], Bordeaux, France |align=center|36,000 |- !scope=row rowspan=2 style=text-align:center|[[1996–97 UEFA Cup|1996–1997]] |rowspan=2|{{fba|GER}} |rowspan=2|[[FC Schalke 04|Schalke 04]] |align=center|[[1997 UEFA Cup final#First leg|1–0]] |rowspan=2|[[Inter Milan]] |rowspan=2|{{fba|ITA}} |[[Parkstadion]], Gelsenkirchen, Germany |align=center|56,000 |- |bgcolor=cedff2 align=center|[[1997 UEFA Cup final#Second leg|0–1]]*{{efn|The score was 0–1 after 90 minutes and extra time. Schalke 04 won the penalty shoot-out 4–1.<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/history/seasons/1996/ |title=1996/97: Spot-on Schalke hold off Inter |publisher=UEFA |date=22 August 2020 |access-date=22 August 2020 |archive-date=3 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201203171953/https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/history/seasons/1996/ |url-status=live }}</ref>}} |[[San Siro]], Milan, Italy |align=center|83,000 |- ! colspan="8" |Single match format |- !scope="row" style="text-align:center"|[[1997–98 UEFA Cup|1997–1998]] |{{fba|ITA}} |[[Inter Milan]] |align=center|[[1998 UEFA Cup final|3–0]] |[[S.S. Lazio|Lazio]] |{{fba|ITA}} |[[Parc des Princes]], Paris, France |align=center|44,412 |- !scope="row" style="text-align:center"|[[1998–99 UEFA Cup|1998–1999]] |{{fba|ITA}} |[[Parma Calcio 1913|Parma]] |align=center|[[1999 UEFA Cup final|3–0]] |[[Olympique de Marseille|Marseille]] |{{fba|FRA|1974}} |[[Luzhniki Stadium]], Moscow, Russia |align=center|61,000 |- !scope="row" style="text-align:center"|[[1999–2000 UEFA Cup|1999–2000]] |{{TUR}} |[[Galatasaray S.K. (football)|Galatasaray]] |align=center bgcolor=cedff2|[[2000 UEFA Cup final|0–0]]*{{efn|The score was 0–0 after 90 minutes and extra time. Galatasaray won the penalty shoot-out 4–1.<ref>{{cite web |url=http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/season=1999/index.html |title=1999/00: Galatasaray the pride of Turkey |publisher=UEFA |date=1 June 2000 |access-date=1 March 2012 |archive-date=14 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120214113526/http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/season=1999/index.html |url-status=dead }}</ref>}} |[[Arsenal F.C.|Arsenal]] |{{fba|ENG}} |[[Parken Stadium]], Copenhagen, Denmark |align=center|38,919 |- !scope="row" style="text-align:center"|[[2000–01 UEFA Cup|2000–2001]] |{{fba|ENG}} |[[Liverpool F.C.|Liverpool]] |bgcolor=ccf7b5 align=center|[[2001 UEFA Cup final|5–4]]^§{{efn|The score was 4–4 after 90 minutes. Liverpool scored the golden goal in the 26th minute of extra time.<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/history/seasons/2000 |title=2000/01: Liverpool triumph after nine-goal thriller |publisher=UEFA |date=1 June 2001 |access-date=13 May 2020 |archive-date=7 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200607085057/https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/history/seasons/2000/ |url-status=live }}</ref>}} |[[Deportivo Alavés]] |{{fba|ESP}} |[[Signal Iduna Park|Westfalenstadion]], Dortmund, Germany |align=center|48,050 |- !scope="row" style="text-align:center"|[[2001–02 UEFA Cup|2001–2002]] |{{fba|NED}} |[[Feyenoord]] |align=center|[[2002 UEFA Cup final|3–2]] |[[Borussia Dortmund]] |{{fba|GER}} |[[De Kuip]], Rotterdam, Netherlands |align=center|45,611 |- !scope="row" style="text-align:center"|[[2002–03 UEFA Cup|2002–2003]] |{{fba|POR}} |[[FC Porto|Porto]] |bgcolor=FBCEB1 align=center|[[2003 UEFA Cup final|3–2]]^{{dagger}}{{efn|The score was 2–2 after 90 minutes.<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/history/seasons/2002 |title=2002/03: Mourinho's silver lining for Porto |publisher=UEFA |date=1 June 2003 |access-date=13 May 2020 |archive-date=17 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200617171044/https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/history/seasons/2002/ |url-status=live }}</ref>}} |[[Celtic F.C.|Celtic]] |{{fba|SCO}} |[[Estadio de La Cartuja|Estadio Olímpico de Sevilla]], Seville, Spain |align=center|52,972 |- !scope="row" style="text-align:center"|[[2003–04 UEFA Cup|2003–2004]] |{{fba|ESP}} |[[Valencia CF|Valencia]] |align=center|[[2004 UEFA Cup final|2–0]] |[[Olympique de Marseille|Marseille]] |{{fba|FRA|1974}} |[[Ullevi|Nya Ullevi]], Gothenburg, Sweden |align=center|39,000 |- !scope="row" style="text-align:center"|[[2004–05 UEFA Cup|2004–2005]] |{{fba|RUS}} |[[PFC CSKA Moscow|CSKA Moscow]] |align=center|[[2005 UEFA Cup final|3–1]] |[[Sporting CP]] |{{fba|POR}} |[[Estádio José Alvalade]], Lisbon, Portugal |align=center|47,085 |- !scope="row" style="text-align:center"|[[2005–06 UEFA Cup|2005–2006]] |{{fba|ESP}} |[[Sevilla FC|Sevilla]] |align=center|[[2006 UEFA Cup final|4–0]] |[[Middlesbrough F.C.|Middlesbrough]] |{{fba|ENG}} |[[Philips Stadion|PSV Stadion]], Eindhoven, Netherlands |align=center|33,100 |- !scope="row" style="text-align:center"|[[2006–07 UEFA Cup|2006–2007]] |{{fba|ESP}} |[[Sevilla FC|Sevilla]] |align=center bgcolor=cedff2|[[2007 UEFA Cup final|2–2]]*{{efn|The score was 2–2 after 90 minutes and extra time. Sevilla won the penalty shoot-out 3–1.<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/history/seasons/2006 |title=2006/07: Palop the hero |publisher=UEFA |date=1 June 2007 |access-date=13 May 2020 |archive-date=26 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200526195722/https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/history/seasons/2006/ |url-status=live }}</ref>}} |[[RCD Espanyol|Espanyol]] |{{fba|ESP}} |[[Hampden Park]], Glasgow, Scotland |align=center|47,602 |- !scope="row" style="text-align:center"|[[2007–08 UEFA Cup|2007–2008]] |{{fba|RUS}} |[[FC Zenit Saint Petersburg|Zenit Saint Petersburg]] |align=center|[[2008 UEFA Cup final|2–0]] |[[Rangers F.C.|Rangers]] |{{fba|SCO}} |[[City of Manchester Stadium]], Manchester, England |align=center|43,878 |- !scope="row" style="text-align:center"|[[2008–09 UEFA Cup|2008–2009]] |{{fba|UKR}} |[[FC Shakhtar Donetsk|Shakhtar Donetsk]] |bgcolor=FBCEB1 align=center|[[2009 UEFA Cup final|2–1]]^{{dagger}}{{efn|The score was 1–1 after 90 minutes.<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/history/seasons/2009 |title=2008/09: Last UEFA Cup brings Shakhtar first |publisher=UEFA |date=1 June 2007 |access-date=13 May 2020 |archive-date=26 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200526195740/https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/history/seasons/2009/ |url-status=live }}</ref>}} |[[SV Werder Bremen|Werder Bremen]] |{{fba|GER}} |[[Şükrü Saracoğlu Stadium]], Istanbul, Turkey |align=center|37,357 |- !scope="row" style="text-align:center"|[[2009–10 UEFA Europa League|2009–10]] |{{fba|ESP}} |[[Atlético Madrid]] |bgcolor=FBCEB1 align=center|[[2010 UEFA Europa League final|2–1]]^{{dagger}}{{efn|The score was 1–1 after 90 minutes.<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/history/seasons/2010 |title=2009/10: Atlético end wait for European title |publisher=UEFA |date=1 June 2007 |access-date=13 May 2020 |archive-date=26 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200526200337/https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/history/seasons/2010/ |url-status=live }}</ref>}} |[[Fulham F.C.|Fulham]] |{{fba|ENG}} |[[Volksparkstadion]], Hamburg, Germany |align=center|49,000 |- !scope="row" style="text-align:center"|[[2010–11 UEFA Europa League|2010–2011]] |{{fba|POR}} |[[FC Porto|Porto]] |align=center|[[2011 UEFA Europa League final|1–0]] |[[S.C. Braga|Braga]] |{{fba|POR}} |[[Aviva Stadium|Lansdowne Road Stadium]], Dublin, Republic of Ireland |align=center|45,391 |- !scope="row" style="text-align:center"|[[2011–12 UEFA Europa League|2011–2012]] |{{fba|ESP}} |[[Atlético Madrid]] |align=center|[[2012 UEFA Europa League final|3–0]] |[[Athletic Bilbao]] |{{fba|ESP}} |[[Arena Națională]], Bucharest, Romania |align=center|52,347 |- !scope="row" style="text-align:center"|[[2012–13 UEFA Europa League|2012–2013]] |{{fba|ENG}} |[[Chelsea F.C.|Chelsea]] |align=center|[[2013 UEFA Europa League final|2–1]] |[[S.L. Benfica|Benfica]] |{{fba|POR}} |[[Johan Cruyff Arena|Amsterdam Arena]], Amsterdam, Netherlands |align=center|46,163 |- !scope="row" style="text-align:center"|[[2013–14 UEFA Europa League|2013–2014]] |{{fba|ESP}} |[[Sevilla FC|Sevilla]] |align=center bgcolor=cedff2|[[2014 UEFA Europa League final|0–0]]*{{efn|The score was 0–0 after 90 minutes and extra time. Sevilla won the penalty shoot-out 4–2.<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/history/seasons/2014 |title=2013/14: Spot-on Sevilla show their mettle |publisher=UEFA |date=1 June 2007 |access-date=13 May 2020 |archive-date=26 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200526173704/https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/history/seasons/2014/ |url-status=live }}</ref>}} |[[S.L. Benfica|Benfica]] |{{fba|POR}} |[[Juventus Stadium]], Turin, Italy |align=center|33,120 |- !scope="row" style="text-align:center"|[[2014–15 UEFA Europa League|2014–2015]] |{{fba|ESP}} |[[Sevilla FC|Sevilla]] |align=center|[[2015 UEFA Europa League final|3–2]] |[[FC Dnipro|Dnipro Dnipropetrovsk]] |{{fba|UKR}} |[[Kazimierz Górski National Stadium|National Stadium]], Warsaw, Poland |align=center|45,000 |- !scope="row" style="text-align:center"|[[2015–16 UEFA Europa League|2015–2016]] |{{fba|ESP}} |[[Sevilla FC|Sevilla]] |align=center|[[2016 UEFA Europa League final|3–1]] |[[Liverpool F.C.|Liverpool]] |{{fba|ENG}} |[[St. Jakob-Park]], Basel, Switzerland |align=center|34,429 |- !scope="row" style="text-align:center"|[[2016–17 UEFA Europa League|2016–2017]] |{{fba|ENG}} |[[Manchester United F.C.|Manchester United]] |align=center|[[2017 UEFA Europa League final|2–0]] |[[AFC Ajax|Ajax]] |{{fba|NED}} |[[Friends Arena]], Solna, Sweden |align=center|46,961 |- !scope="row" style="text-align:center"|[[2017–18 UEFA Europa League|2017–2018]] |{{fba|ESP}} |[[Atlético Madrid]] |align=center|[[2018 UEFA Europa League final|3–0]] |[[Olympique de Marseille|Marseille]] |{{fba|FRA|1974}} |[[Parc Olympique Lyonnais]], Décines-Charpieu, France |align=center|55,768 |- !scope="row" style="text-align:center"|[[2018–19 UEFA Europa League|2018–2019]] |{{fba|ENG}} |[[Chelsea F.C.|Chelsea]] |align=center|[[2019 UEFA Europa League final|4–1]] |[[Arsenal F.C.|Arsenal]] |{{fba|ENG}} |[[Baku Olympic Stadium|Olympic Stadium]], Baku, Azerbaijan |align=center|51,370 |- !scope="row" style="text-align:center"|[[2019–20 UEFA Europa League|2019–2020]] |{{fba|ESP}} |[[Sevilla FC|Sevilla]] |align=center|[[2020 UEFA Europa League final|3–2]] |[[Inter Milan]] |{{fba|ITA}} |[[RheinEnergieStadion|Stadion Köln]], Cologne, Germany |align=center|0{{efn|The 2020 final was played behind closed doors due to the [[COVID-19 pandemic in Europe]].<ref name="behind closed doors">{{cite news |url=https://www.uefa.com/news-media/news/025f-0fd8ee39d484-116d3b4051d6-1000/ |title=Venues for Round of 16 matches confirmed |website=[[UEFA]] |publisher=Union of European Football Associations |date=9 July 2020 |access-date=10 July 2020 |archive-date=9 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809140337/https://www.uefa.com/insideuefa/mediaservices/mediareleases/news/025f-0fd8ee39d484-116d3b4051d6-1000/ |url-status=live}}</ref>}} |- !scope="row" style="text-align:center"|[[2020–21 UEFA Europa League|2020–2021]] |{{fba|ESP}} |[[Villarreal CF|Villarreal]] |align=center bgcolor=cedff2|[[2021 UEFA Europa League final|1–1]]*{{efn|The score was 1–1 after 90 minutes and extra time. Villarreal won the penalty shoot-out 11–10.}} |[[Manchester United F.C.|Manchester United]] |{{fba|ENG}} |[[Stadion Gdańsk]], Gdańsk, Poland |align=center|9,412 |- !scope="row" style="text-align:center"|[[2021–22 UEFA Europa League|2021–2022]] |{{fba|GER}} |[[Eintracht Frankfurt]] |align=center bgcolor=cedff2|[[2022 UEFA Europa League final|1–1]]*{{efn|The score was 1–1 after 90 minutes and extra time. Eintracht Frankfurt won the penalty shoot-out 5–4.}} |[[Rangers F.C.|Rangers]] |{{fba|SCO}} |[[Ramón Sánchez Pizjuán Stadium|Ramón Sánchez Pizjuán]], Seville, Spain |align=center|38,842 |- !scope="row" style="text-align:center"|[[2022–23 UEFA Europa League|2022–2023]] |{{fba|ESP}} |[[Sevilla FC|Sevilla]] |align=center bgcolor=cedff2|[[2023 UEFA Europa League final|1–1]]*{{efn|The score was 1–1 after 90 minutes and extra time. Sevilla won the penalty shoot-out 4–1.}} |[[AS Roma|Roma]] |{{fba|ITA}} |[[Puskás Aréna]], Budapest, Hungary |align=center|61,476 |- !scope="row" style="text-align:center"|[[2023–24 UEFA Europa League|2023–2024]] |{{fba|ITA}} |[[Atalanta BC|Atalanta]] |align=center|[[2024 UEFA Europa League final|3–0]] |[[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] |{{fba|GER}} |[[Aviva Stadium|Dublin Arena]], Dublin, Republic of Ireland |align=center|47,135 |- !scope="row" style="text-align:center"|[[2024–25 UEFA Europa League|2024–2025]] |{{fba|ENG}} |[[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]] |align=center|[[2025 UEFA Europa League final|1–0]] |[[Manchester United F.C.|Manchester United]] |{{fba|ENG}} |[[San Mamés Stadium (2013)|San Mamés]], Bilbao, Spain |align=center|49,224 |- |- class="sortbottom" !colspan="8"|Upcoming finals |- class="sortbottom" !scope="col"|Season !scope="col"|Country !scope="col"|Finalist !scope="col"|Match !scope="col"|Finalist !scope="col"|Country !colspan="2"|Venue |- class="sortbottom" !scope="row" style="text-align:center"|[[2025–26 UEFA Europa League|2025–26]] | | |align=center|[[2026 UEFA Europa League final|v]] | | |colspan="2"|[[Beşiktaş Stadium]], Istanbul, Turkey |- class="sortbottom" !scope="row" style="text-align:center"|[[2026–27 UEFA Europa League|2026–2027]] | | |align=center|[[2027 UEFA Europa League final|v]] | | |colspan="2"|[[Waldstadion (Frankfurt)|Waldstadion]], Frankfurt, Germany |} === Mamlakat klublari natijalari === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |+ Mamlakatlar boʻyicha finaldagi natijalari !scope=col| Mamlakat !scope=col| Gʻoliblar !scope=col| Finalchilar !scope=col| Umumiy |- !scope=row| {{fba|ESP}} |align=center| 14 |align=center| 5 |align=center| 19 |- !scope=row| {{fba|ENG}} |align=center| 10 |align=center| 9 |align=center| 19 |- !scope=row| {{fba|ITA}} |align=center| 10 |align=center| 8 |align=center| 18 |- !scope=row| {{fba|GER}}{{ref label|GER|A|^}} |align=center| 7 |align=center| 9 |align=center| 16 |- !scope=row| {{fba|NED}} |align=center| 4 |align=center| 3 |align=center| 7 |- !scope=row| {{fba|POR}} |align=center| 2 |align=center| 5 |align=center| 7 |- !scope=row| {{fba|RUS}} |align=center| 2 |align=center| 0 |align=center| 2 |- !scope=row| {{fba|SWE}} |align=center| 2 |align=center| 0 |align=center| 2 |- !scope=row| {{fba|BEL}} |align=center| 1 |align=center| 2 |align=center| 3 |- !scope=row| {{fba|UKR}} |align=center| 1 |align=center| 1 |align=center| 2 |- !scope=row| {{fba|TUR}} |align=center| 1 |align=center| 0 |align=center| 1 |- !scope=row| {{fba|FRA}} |align=center| 0 |align=center| 5 |align=center| 5 |- !scope=row| {{fba|SCO}} |align=center| 0 |align=center| 4 |align=center| 4 |- !scope=row| {{fba|AUT}} |align=center| 0 |align=center| 1 |align=center| 1 |- !scope=row| {{fba|HUN}} |align=center| 0 |align=center| 1 |align=center| 1 |- |} == Mukofotlar == === Mavsum oʻyinchisi === Musobaqaning [[2017-yil|2016-2017-yil]]gi mavsumidan boshlab [[UEFA]] Yevropa ligasida mavsumning eng yaxshi futbolchisi sovrinini taqdim eta boshladi. [[Hakam]]lar hay’ati tarkibiga musobaqaning guruh bosqichida ishtirok etuvchi klublarning murabbiylari hamda [[Yevropa]] [[sport]] [[media]]lari (ESM) guruhi tomonidan [[UEFA]]ga aʼzo har bir assotsiatsiyadan tanlab olingan 55 nafar jurnalist kiradi. {| class="wikitable" |- !Mavsum !Oʻinchi !Jamoa |- !colspan="3"|UEFA Yevropa Ligasi mavsum oʻyinchisi |- |[[2016–17 UEFA Europa League|2016–2017]] |{{flagicon|FRA|1974}} [[Paul Pogba]] |{{fbaicon|ENG}} [[Manchester United F.C.|Manchester United]] |- |[[2017–18 UEFA Europa League|2017–2018]] |{{flagicon|FRA|1974}} [[Antoine Griezmann]] |{{fbaicon|ESP}} [[Atlético Madrid]] |- |[[2018–19 UEFA Europa League|2018–2019]] |{{flagicon|BEL}} [[Eden Hazard]] |{{fbaicon|ENG}} [[Chelsea F.C.|Chelsea]] |- |[[2019–20 UEFA Europa League|2019–2020]] |{{flagicon|BEL}} [[Romelu Lukaku]] |{{fbaicon|ITA}} [[Inter Milan]] |- |[[2020–21 UEFA Europa League|2020–2021]] |{{flagicon|ESP}} [[Gerard Moreno]] |{{fbaicon|ESP}} [[Villarreal CF|Villarreal]] |- |[[2021–22 UEFA Europa League|2021–2022]] |{{flagicon|SRB}} [[Filip Kostić]] |{{fbaicon|GER}} [[Eintracht Frankfurt]] |- |[[2022–23 UEFA Europa League|2022–2023]] |{{flagicon|ESP}} [[Jesús Navas]] |{{fbaicon|ESP}} [[Sevilla FC|Sevilla]] |- |[[2023–24 UEFA Europa League|2023–2024]] |{{flagicon|GAB}} [[Pierre-Emerick Aubameyang]] |{{fbaicon|FRA}} [[Olympique de Marseille|Marseille]] |- |[[2024–25 UEFA Europa League|2024–2025]] |{{flagicon|ARG}} [[Cristian Romero (Argentine footballer)|Cristian Romero]] |{{fbaicon|ENG}} [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]] |- |} === Eng yosh mavsum oʻyinchisi === [[2022-yil|2021–2022-yil]]gi mavsumdan boshlab [[UEFA]] Yevropa ligasida '''Mavsumning eng yaxshi yosh oʻyinchisi''' sovrinini joriy etdi. Gʻolib [[UEFA]]ning Texnik kuzatuvchilar guruhi tomonidan tanlanadi. {| class="wikitable" |- !Season !Player !Club |- !colspan="3"|UEFA Yevropa ligasida mavsumning eng yaxshi yosh futbolchisi |- |[[2021–22 UEFA Europa League|2021–2022]] |{{flagicon|GER}} [[Ansgar Knauff]] |{{fbaicon|GER}} [[Eintracht Frankfurt]] |- |[[2022–23 UEFA Europa League|2022–2023]] |{{flagicon|GER}} [[Florian Wirtz]] |{{fbaicon|GER}} [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] |- |[[2023–24 UEFA Europa League|2023–2024]] |{{flagicon|GER}} [[Florian Wirtz]] |{{fbaicon|GER}} [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] |- |[[2024–25 UEFA Europa League|2024–2025]] |{{flagicon|FRA}} [[Rayan Cherki]] |{{fbaicon|FRA}} [[Olympique Lyonnais|Lyon]] |- |} == Izohlar == {{manbalar|group=lower-alpha}} == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Futbol musobaqalari]] [[Turkum:UEFA musobaqalari]] [[Turkum:UEFA klublar musobaqalari]] i1f75bippx2n5ddkufjndpcnyra4rly 0 1402657 6221316 6191458 2026-07-31T13:17:26Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221316 wikitext text/x-wiki [[File:Turkmen-meal-on-sachak.jpg|thumb|Bayramona turkmancha tushlik polga yozilgan ''sachak'' (turkman dasturxoni) ustida]] [[File:Sturgeon Kebab (2887202689).jpg|thumbnail|Ossetr [[Kabob|kabob]]lari]] '''Turkman oshxonasi''' — [[Turkmaniston]]ning [[Oshxona (anʼanalar)|milliy taomi]] [[Markaziy Osiyo]]ning qolgan hududlari taomlariga oʻxshaydi. Turkmanlarning yarim koʻchmanchi madaniyati chorvachilik, ayniqsa qoʻy boqish atrofida shakllangan va shunga koʻra turkman taomlari goʻshtga, xususan qoʻy goʻshtiga alohida eʼtibor berishi bilan ajralib turadi<ref name=master>{{cite web |url=http://xn----7sbbhn4brhhfdm.xn--p1ai/turkmenskaya-kuhnya-osobennosti.html | title=Туркменская кухня. Особенности | trans-title=Turkmen cuisine. Particulars |access-date=25 January 2023 |language=ru |publisher=Мастер & повар / Кулинарная школа.}}</ref>. Bir manbada shunday deyiladi: <blockquote>Koʻchmanchi oʻtmish turkman taomlarida juda sezilarli iz qoldirgan — ratsionning asosi goʻshtdir: qoʻy, jayron goʻshti, ishga yaramaydigan tuyalarning goʻshti, yovvoyi qush, tovuq. Mol goʻshti ancha kam isteʼmol qilinadi, chunki bu taom dasturxonga ancha keyin paydo boʻlgan, turkmanlar esa ot goʻshtini umuman yemaydilar<ref name=sokrov>{{citation |url=https://www.brsu.by/Turkmenistan/turkmenskaya-kuhnya |title=Туркменская кухня |publisher=Виртуальный музей "Сокровища Туркменистана" |access-date=25 January 2023 |language=ru |arxiv-sana=2023-01-25 |arxiv-url=https://web.archive.org/web/20230125210950/https://www.brsu.by/Turkmenistan/turkmenskaya-kuhnya |url-status=dead }}</ref>.</blockquote> Turkman oshxonasida odatda tuz va qora murchdan boshqa [[Ziravorlar|ziravor]] va boʻyoqlar ishlatilmaydi, taomlar esa koʻp miqdorda keng tarqalgan [[Paxta moyi|paxta moyi]]da tayyorlanadi<ref name=kulinariya />. Yillik oshpazlik festivalida namoyish etilgan turkman taomlarining tavsifida quyidagilar sanab oʻtilgan: „…15 dan ortiq turdagi shoʻrvalar, goʻsht va baliqlar, qizarib pishgan ichlekli (goʻshtli piroglar), turli xil (qovoq, ismaloq) navli ishtahaochar gutaplar, xushboʻy palov, kelle bosh oyoq va chekdirma, butunligicha qovurilgan qoʻy goʻshti, kakmach, toʻyimli yorma, koʻplab salatlar, anʼanaviy pishme, shuningdek shirinliklar…“<ref name=bread>{{citation | url=https://tdh.gov.tm/ru/post/28270/mezhdunarodnyj-festival-nacionalnyh-blyud-narodov-stran-centralnoj-azii |title=Международный фестиваль национальных блюд народов стран Центральной Азии |date=6 August 2021 |language=ru |publisher=Туркменистан сегодня}}</ref>. Yangi uy-joylar ochilish marosimidagi tantanali lentalarni kesish chogʻida dasturxonga „…har xil goʻsht, parrandalar va baliq taomlari, yormalar, sabzavot va qovoqdoshlardan tayyorlangan yeguliklar, shoʻrvalar, xamir taomlari, sut mahsulotlari va qadimiy retseptlar boʻyicha tayyorlangan ichimliklar qoʻyildi. Bularga tamdirlama, ichlekli, yorma, dograma, turli xil palovlar, chorba, somsa, pishme, suzma, chal, agaran va yana koʻplab taomlar kiradi.“<ref name=menu>{{citation |url=https://tdh.gov.tm/ru/post/32427/prezident-serdar-berdymuhamedov-prinyal-uchastie-v-otkrytii-novogo-kottedzhnogo-kompleksa-v-primore |title=Президент Сердар Бердымухамедов принял участие в открытии нового коттеджного комплекса в приморье |date=1 August 2022 |language=ru |publisher=Туркменистан сегодня}}</ref>. == Goʻsht == [[Shashlik]] ({{Lang-tk|çişlik}}) — sixlarga tizilgan va koʻmirda [[Pista koʻmir|mangalda]] qovurilgan [[Qoʻy goʻshti|qoʻy goʻshti]], [[tovuq]] yoki baʼzan [[baliq]] boʻlaklaridan tayyorlanadi; ustiga xom, halqa-halqa toʻgʻralgan [[Piyoz|piyoz]] va maxsus [[Sirka|sirka]]li sous quyiladi; restoranlarda beriladi va koʻpincha koʻchada ham sotiladi. Choʻchqa va mol goʻshtidan shashlik Rossiya imperiyasi davrida kirib kelgan boʻlib, yirik shaharlarda bemalol topiladi. [[Kabob]]lar — qiymalangan goʻshtdan tayyorlangan sixdagi taom boʻlib, odatda mol goʻshtidan, baʼzan tuya goʻshtidan qilinadi. ''Kakmach'' ({{Lang-tk|kakmaç}}) — alohida boʻlaklar yoki uzun tasmalarga boʻlingan quritilgan, saqlanadigan goʻsht. ''Kakmach''ni yogʻda qovurish yoki [[Tandir|tandir]]da pishirish mumkin, biroq anʼanaviy tarzda u choʻlning jazirama quyoshida [[jerki]]ga oʻxshab quritiladi<ref name=master /><ref name=kulinariya>{{citation | author-last1=Bagdasarov |author-first1=A. |author-last2=Vanukevich |author-first2=A. |author-last3=Hudaýşukurow |author-first3=T. |title=Tуркменская кулинария |trans-title=Turkmen Cuisine |language=ru |publisher=Izdatel'stvo "Turkmenistan" |date=1981 |place=Ashgabat |url = https://archive.org/details/Turkmen_cuisine }}</ref>. ''Govurma'' — mayda boʻlaklarga toʻgʻralgan, qaynab turgan yogʻda qovurilgan goʻsht boʻlib, odatda qozonda ({{Lang-tk|gazan}}, ochiq olov ustiga qoʻyiladigan katta yarim shar shaklidagi temir qozon) tayyorlanadi. ''Govurma'' turli shoʻrvalarda ishlatiladi, issiq yoki sovuq holda yeyilishi, yoki keyinroq isteʼmol qilish uchun saqlab qoʻyilishi mumkin<ref name=sokrov />. == Xamirli taomlar, boʻtqalar va somsa == Ichiga turli xil narsa solib pishiriladigan pirog va xamir taomlari restoranlarda va [[Bozor|bozorlar]]da uchraydi. ''[[Manti]]'' — ichiga [[Qiyma|qiymalangan goʻsht]], [[Piyoz|piyoz]] yoki [[Qovoq (oʻsimlik)|qovoq]] solib bugʻda pishiriladigan xamir koptoklaridir. Odatdagi qovurilgan xamir taomlari qatoriga [[Somsa|somsa]], [[gutap]] (koʻpincha [[ismaloq]] bilan toʻldiriladi), fitchi ''(fitçi)'', [[Boʻrek|börek]] va [[ichlekli]] ''(içlekli)'' kiradi. Bular sayohatchilar va taksi haydovchilari orasida mashhur, chunki yoʻl-yoʻlakay tezda yeb olish mumkin, koʻpincha yoʻl boʻyidagi doʻkonchalarda sotiladi. == Meva == === Qovunlar === [[Image:Prokudin-Gorskii-15.jpg|thumb|[[Samarqand]], [[Turkiston general-gubernatorligi|Rossiya Turkistoni]] (hozirgi [[Oʻzbekiston]])dagi qovun sotuvchi; surat taxminan 1905–1915-yillarda olingan]] oshpazlik nuqtai nazaridan, Turkmaniston ayniqsa oʻzining [[Poliz ekinlari|qovun]]lari ({{Lang-tk|gawun}}) bilan mashhur, xususan sobiq [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]]da u bir paytlar asosiy yetkazib beruvchi boʻlgan. Turkman davlat ommaviy axborot vositalari qovunni bogʻning „podshoh ayoli“ ({{Lang-ru|царица бахчи}}) deb atagan<ref name=tsaritsa>{{citation | url=https://tdh.gov.tm/ru/post/28337/4-festival-nacionalnyh-blyud-narodov-stran-centralnoj-azii-obogatil-tradicii-dobrososedskih-ugoshchenij |title=Фестиваль национальных блюд народов стран Центральной Азии обогатил традиции добрососедских угощений |date= 13 August 2021 | language=ru |publisher=Туркменистан сегодня}}</ref>. Bugun qovunlarning juda oz qismi eksport qilinsa-da<ref>[http://www.fao.org/ag/AGP/AGPS/Pgrfa/pdf/turkmeni.pdf Turkmenistan: Country Report to the FAO International Technical Conference on Plant Genetic Resource] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20050109170124/http://www.fao.org/ag/agp/AGPS/pgrfa/pdf/turkmeni.pdf |date=2005-01-09 }}, Leipzig, 1996, p. 6. Retrieved April 15, 2008</ref>, ular Turkmanistonda milliy faxr manbai boʻlib, hatto alohida [[Turkman qovunlari kuni|Qovun kuni]] bayrami bilan nishonlanadi<ref name=demidov2>{{citation |url=http://static.iea.ras.ru/news/%21%21%20Book%20Flora%26Fauna_COLOR.pdf |title=Растения и Животные в Легендах и Верованиях Туркмен |place=Moscow |publisher=Старый сад |date=2020 |trans-title=Plants and Animals in Legends and Beliefs of Turkmen |language=ru|series=Этнография туркмен |pages=97–98 }}</ref>. Turkman manbalarida mamlakatda 400 tagacha turli navli qovun yetishtirilishi aytilgan. === Anor === [[Voha]]larda yashovchilar [[Anor|anor]]ni ({{Lang-tk|nar}}) ziravor sifatida ishlatadilar, koʻpincha danaklarini ezib sharbatini taomlarga qoʻshadilar<ref name=tours>{{citation | url=https://tourstoturkmenistan.com/ru/about/turkmenskaya-kuxnya.html |title=Туркменская кухня |access-date=26 January 2023 |language=ru |publisher=Anur Tour}}</ref>. === Qovoq === Qovoqlar ({{Lang-tk|kädi}}) asosan shoʻrvaga taʼm berish uchun ishlatiladi, lekin ichi boʻshatilgach, zapekanka yoki goʻshtli taomlarni pishirish uchun idish sifatida ham qoʻllaniladi. Qovoq urugʻlari yogʻ olish uchun ezib chiqiladi<ref name=infoabad>{{citation |url=https://www.infoabad.com/517-turkmenskaja-nacionalnaja-kuhnja-i-ee-osobennosti.html |title=Туркменская национальная кухня и ее особенности |publisher=Infoabad |language=ru |access-date=26 January 2023 |trans-title=Turkmen national cuisine and its particulars |date=20 November 2021}}</ref>. === Pomidor === [[Yangi dunyo|Yangi Dunyodan]] keltirilgan xorijiy oʻsimlik boʻlishiga qaramay, pomidorlar soʻnggi ikki asr ichida turkman oshxonasiga katta taʼsir koʻrsatdi. Pomidorlar tuzlanadi, quritiladi, pyure qilinadi, mayda toʻgʻralib taomlarga qoʻshiladi, pomidor shoʻrvasi va sharbatiga aylantiriladi<ref name=tomato>{{citation | author-last1=Bagdasarov |author-first1=A. |author-last2=Vanukevich |author-first2=A. |author-last3=Hudaýşukurow |author-first3=T. |title=Tуркменская кулинария |trans-title=Turkmen Cuisine |language=ru |publisher=Izdatel'stvo "Turkmenistan" |date=1981 |place=Ashgabat |url=https://archive.org/details/Turkmen_cuisine |chapter=Chapter XII, Jams and other preparations }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * {{citation | author-last1=Bagdasarov |author-first1=A. |author-last2=Vanukevich |author-first2=A. |author-last3=Hudaýşukurow |author-first3=T. |title=Tуркменская кулинария |trans-title=Turkmen Cuisine |language=ru |publisher=Izdatel'stvo "Turkmenistan" |date=1981 |place=Ashgabat |url=https://archive.org/details/Turkmen_cuisine }} * {{citation |last=Berdimuhamedow |first=Gurbanguly |title=Turkmen dastarkhan, Dishes of the national cuisine |place=Ashgabat |date=2014 |publisher=Turkmen State Publishing Service |author-link=Gurbanguly Berdimuhamedow }} [https://neutrality.gov.tm/library/media/books/7c8f0405-bbe9-4cf4-a498-16731b917bd4/index.html Volume 1], [https://neutrality.gov.tm/library/media/books/24e993bc-52c5-4fa6-aa5a-682c4c6e11e3/index.html Volume 2] * {{citation |last=Eden |first=Caroline |title=Red Sands |publisher=Quadrille |date=2020 |place=London |isbn=978-1-787-134829 |url=http://www.carolineeden.com/red-sands.html |access-date=2026-05-13 |arxiv-sana=2023-06-06 |arxiv-url=https://web.archive.org/web/20230606223258/http://www.carolineeden.com/red-sands.html |url-status=dead }} * {{citation |last=Esenova |first=Gyulshat |title=Sachak, Traditional Turkmen Recipes in a Modern Kitchen |date=2019 |publisher=Gyulshat Esenova |isbn=978-0-578-81405-6 |url=https://sachakcookbook.com/}} * {{citation |url=https://turkmenkitchen.com/en/ |title=One Turkmen Kitchen |access-date=25 January 2023 |publisher=One Turkmen Kitchen}}, website with recipes * {{citation |url=https://www.infoabad.com/517-turkmenskaja-nacionalnaja-kuhnja-i-ee-osobennosti.html |title=Туркменская национальная кухня и ее особенности |publisher=Infoabad |language=ru |access-date=26 January 2023 |trans-title=Turkmen national cuisine and its particulars |date=20 November 2021}} == Havolalar == * [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=13187930&dopt=Abstract Vopr Pitan. „Chemical composition of chal (fermented camel’s milk)“, 1954 Jul-Aug;13(4):41-2] * [https://web.archive.org/web/20110525082342/http://www.greenstone.org/greenstone3/nzdl;jsessionid=3373D1F2BB80999BC21D600A4A7E6D54?a=d&c=hdl&d=HASH01a561fe8c8ed1299b760e82.11&sib=1 Martinenko, N.l., Yagodinskaya, S. G., Adhundov, A. A., Charyev, K. C. and Khumedov, O. (1977). Content of trace elements, copper, manganese, molybdenum in culture of chal and camel’s milk and their clinical significance. Dairy Sci. Abst., 40(7802), p. 824] * [http://www.iospress.nl/flyers_b/fl9781586034733.pdf B. Faye and P. Esenov (eds.). Desertification Combat and Food Safety. The Added Value of Camel Producers. Volume 362 NATO Science Series: Life and Behavioural Sciences. OS Press Publication, February 2005, 240 pp., hardcover] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20070928055749/http://www.iospress.nl/flyers_b/fl9781586034733.pdf |date=2007-09-28 }} {{ISBN|1-58603-473-1}} * [https://web.archive.org/web/20070407142627/http://eurasianet.org/departments/culture/articles/eav102502.shtml Filip Noubel, „GOLDEN CENTURY OF THE TURKMENS:“ A BLEAK PICTURE OF VILLAGE LIFE IN THE DESERT. EurasiaNet photo essay], 25 October 2002 {{Tashqi_havolalar}} {{DEFAULTSORT:Turkman oshxonasi}} [[Turkum:Turkman oshxonasi]] [[Turkum:Markaziy Osiyo oshxonasi]] 5pv229h2hbbzxrfh9vmdr2iw2tab1ho 0 1402953 6221566 6153315 2026-08-01T00:05:13Z InternetArchiveBot 58913 0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221566 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Udea alpinalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Udea alpinalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Tur ilk bor 1775-yilda Michael Denis va Ignaz Schiffermüller tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Yevropa]]ning alp hududlarida uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=26 June 2018 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * [https://web.archive.org/web/20060928160531/http://www.faunaeur.org/distribution_table.php ''Fauna Europaea''] * [http://www.hantsmoths.org.uk/species/1394.php ''Hantsmoths''] * [http://www.papillon-poitou-charentes.org/Udea-alpinalis-Denis,20059.html?var_recherche=udea%20alpinalis "''Udea alpinalis'' (Denis & Schiffermüller, 1775)"]. ''Papillons de Poitou-Charentes''. * {{cite web |last=Kimber |first=Ian |url=https://ukmoths.org.uk/species/udea-alpinalis/ |title=(B52) BF1394 ''Udea alpinalis'' ([Denis & Schiffermüller], 1775) |website=UKMoths |access-date=10 December 2020 }}{{Oʻlikhavola|date=avgust 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Taxonbar|from=Q7877074}} [[Category:Udea|alpinalis]] {{Udea-stub}} fl44ryyocrhzn0r7avx7r8z27boptii 0 1403167 6221504 6127219 2026-07-31T15:45:43Z InternetArchiveBot 58913 0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221504 wikitext text/x-wiki {{Toʻgʻon | location = [[Kumamoto prefekturasi]], Yaponiya | location_map = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length = 200m |dam_height = 64m |dam_width_base = |construction_began = 1970 |opening = 1975 |cost = |res_catchment = 2.4 sq. km |res_surface = 31 gektar | coordinates = {{coord|32|25|20|N|130|43|54|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}} }} '''Uchitani toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 内谷ダム) — [[Yaponiya]]ning [[Kumamoto prefekturasi]]da joylashgan gidroelektr toshli toʻgʻon. Suv yigʻilish havzasi maydoni 2,4 km² ni tashkil etadi<ref>{{Cite web| title = Uchitani Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=2671}}{{Oʻlikhavola|date=iyul 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Yana qarang == * [[Kumamoto prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}} [[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]] [[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]] eqv1fqfd7e1v1x30fecnplnhqqyhfdy 0 1403288 6221568 6128753 2026-08-01T00:13:10Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221568 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Udeoides | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Udeoides''' — [[Crambidae]] oilasining [[Spilomelinae]] kenja oilasiga mansub tumshuqkuya urug‘i<ref name=Maes-2006>{{cite journal|last=Maes|first=Koen V. N.|date=2006|title=''Udeoides'' gen. n., a new genus of Spilomelinae from Africa (Lepidoptera: Pyraloidea, Crambidae)|journal=Belgian Journal of Entomology|volume=8|issue=2|pages=127–137}}</ref><ref name=Maes-2019>{{cite journal|last=Maes|first=Koen V. N.|date=2019|title=Description of four new species of Crambidae from the Afrotropical region (Lepidoptera: Pyraloidea: Crambidae)|journal=Metamorphosis|volume=30|pages=46–50|url=http://www.metamorphosis.org.za/articlesPDF/1512/Maes_Crambidae.pdf|access-date=2026-05-15|archivedate=2023-08-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230803224354/https://www.metamorphosis.org.za/articlesPDF/1512/Maes_Crambidae.pdf}}</ref>. ==Turlari== *''[[Udeoides bonakandaiensis]]'' <small>Maes, 2006</small> *''[[Udeoides invaginalis]]'' <small>Maes, 2019</small> *''[[Udeoides muscosalis]]'' <small>(Hampson, 1913)</small> *''[[Udeoides nigribasalis]]'' <small>(Hampson, 1913)</small> *''[[Udeoides nolalis]]'' <small>(C. Felder, R. Felder & Rogenhofer, 1875)</small> *''[[Udeoides viridis]]'' <small>Maes, 2006</small> == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q7877169}} [[Category:Udeini]] {{Spilomelinae-stub}} 1d4xw91ci4s48uwwujmbpul14unyet7 0 1403647 6221357 6129929 2026-07-31T14:04:19Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221357 wikitext text/x-wiki {{Toʻgʻon | location = [[Miyagi prefekturasi]], Yaponiya | location_map = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length = 345.8m |dam_height = 105m |dam_width_base = |construction_began = 2013 |opening = |cost = |res_catchment = 42.4 sq. km |res_surface = 151 gektar | coordinates = {{coord|38|34|58|N|140|38|27|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}} }} '''Tutusago toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 筒砂子ダム) — [[Yaponiya]]ning [[Miyagi prefekturasi]]da joylashgan trapetsiya shaklidagi toʻgʻon. Toʻgʻon suv toshqinlarini nazorat qilish, sugʻorish va elektr energiyasi ishlab chiqarish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 42,4 km² ni tashkil etadi<ref>{{Cite web| title = Tutusago Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=3678| arxivsana = 2022-08-09| arxivurl = https://web.archive.org/web/20220809052618/http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=3678}}</ref>. == Yana qarang == * [[Miyagi prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}} [[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]] [[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]] ijdzt487d119c3obpni2ua79mgy61zf 0 1403650 6221612 6129934 2026-08-01T03:09:01Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221612 wikitext text/x-wiki {{Toʻgʻon | location = [[Miyagi prefekturasi]], Yaponiya | location_map = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi | dam_length = 310.0 m | dam_height = 80.0 m | dam_volume = 2,200,000 m³ | construction_began = 1970 | opening = 1981 | res_capacity_total = 18,000,000 m³ | res_catchment = 58.9 km² | res_surface = 83 gektar | coordinates = {{coord|38|34|14.0|N|140|38|29|E|type:landmark_region:JP|display=inline}} }} '''Urushizawa toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 漆沢ダム, ''Urushizawa damu'') — [[Yaponiya]]ning [[Miyagi prefekturasi]]dagi Kami shaharchasidan oqib oʻtuvchi Naruse daryosi ustida joylashgan koʻp maqsadli toʻgʻon. Toʻgʻon 1980-yilda qurib bitkazilgan<ref>{{Cite web|url=http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0301|title=Urushizawa Dam ［Miyagi Pref.］ - Dams in Japan|qaralgan sana=2026-05-16|arxivsana=2015-06-05|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150605070757/http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0301}}</ref. == Yana qarang == * [[Miyagi prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}} [[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]] [[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]] ds42wghjum30l4hjg0u4l99ht2jw1dh 0 1403651 6221617 6129936 2026-08-01T03:15:15Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221617 wikitext text/x-wiki {{Toʻgʻon | location = [[Miyagi prefekturasi]], Yaponiya | location_map = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length = 160.1m |dam_height = 21.4m |dam_width_base = |construction_began = |opening = 1972 |cost = |res_catchment = 3 sq. km |res_surface = 12 gektar | coordinates = {{coord|38|28|46|N|140|48|42|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}} }} '''Ushino toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 牛野ダム) — [[Yaponiya]]ning [[Miyagi prefekturasi]]da joylashgan toshli toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 3 km² ni tashkil etadi<ref>{{Cite web| title = Ushino Dam - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0295| arxivsana = 2022-08-09| arxivurl = https://web.archive.org/web/20220809052725/http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0295}}</ref>. == Yana qarang == * [[Miyagi prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}} [[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]] [[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]] 7c4y11cll7hk59ma4i6cn9hpd48l2jh 0 1403799 6221608 6130665 2026-08-01T02:50:46Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221608 wikitext text/x-wiki {{Toʻgʻon | location = [[Miyazaki prefekturasi]], Yaponiya | location_map = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length = 160.4m |dam_height = 42m |dam_width_base = |construction_began = 1970 |opening = 1998 |cost = |res_catchment = 4.4 sq. km |res_surface = 7 gektar | coordinates = {{coord|31|55|35|N|131|18|26|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}} }} '''Urita toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 瓜田ダム) — [[Yaponiya]]ning [[Miyazaki prefekturasi]]da joylashgan gravitatsion turdagi toʻgʻon. Toʻgʻon suv toshqinlarini nazorat qilish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 4,4 km² ni tashkil etadi<ref>{{Cite web| title = Urita Dam - Dams in Japan| access-date = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=2841| arxivsana = 2023-03-01| arxivurl = https://web.archive.org/web/20230301080003/http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=2841}}</ref>. == Yana qarang == * [[Miyazaki prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}} [[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]] [[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]] 64y9uc0tljlkjqkrswa67c0y1c87i3z 0 1403908 6221567 6130797 2026-08-01T00:09:14Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221567 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Udea prunalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Kapalaklar]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Udea prunalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[Kuya|kuya]] turi. Tur Matthew Denis va Ignaz Schiffermüller tomonidan 1775-yilda tavsiflangan. Ushbu tur [[Yevropa]] hamda [[Xitoy]]ning [[Gansu]], [[Xeylunszyan]], [[Ninsya]], [[Shansi]], [[Sichuan]] va [[Shinjon]] provinsiyalarida uchraydi<ref>{{cite journal |last1=Zhang |first1= Dandan |last2=Li |first2=Jinwei |date=2016 |url=https://zookeys.pensoft.net/article/6304/list/9/ |title=Two new species and five newly recorded species of the genus ''Udea'' Guenée from China (Lepidoptera, Crambidae) |journal=ZooKeys |issue= 565 |pages=123–139 |doi=10.3897/zookeys.565.6304|pmc=4820098 |pmid=27081338|doi-access= free }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://butterfly-conservation.org/sites/default/files/2019-02/recording_report_2011.pdf|title=Butterfly and Moth Recording Report 2011|website=butterfly-conservation.org}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == *Mark Parsons, Sean Clancy, David Wilson ''A Guide to the Pyralid and Crambid Moths of Britain and Ireland'': Atropos, England. {{ISBN|9780955108648}} == Havolalar == {{Commons}} *[http://www.lepiforum.de/lepiwiki.pl?Udea_prunalis Lepiforum.de] * [http://www.waarneming.nl/soort.php?id=8931 ''Waarneming.nl''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120729194257/http://waarneming.nl/soort.php?id=8931 |date=29 July 2012 }} {{in lang|nl}} * [http://webh01.ua.ac.be/vve/Checklists/Lepidoptera/Crambidae/Uprunalis.htm ''Lepidoptera of Belgium''] * {{cite web |last=Kimber |first=Ian |url=https://ukmoths.org.uk/species/udea-prunalis/adult/ |title=63.034 BF1390 ''Udea prunalis'' ([Denis & Schiffermüller], 1775) |website=UKMoths |access-date=11 December 2020 |arxivsana=2018-06-27 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180627091152/https://ukmoths.org.uk/species/udea-prunalis/adult/ }} {{Taxonbar |from=Q2144037}} [[Category:Udea|prunalis]] {{Udea-stub}} lyky3p9ov39d5x16rn56yaf4x3s9zwv 0 1404081 6221502 6131091 2026-07-31T15:41:19Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221502 wikitext text/x-wiki {{Toʻgʻon | location = [[Nagano prefekturasi]], Yaponiya | location_map = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi | coordinates = {{coord|36|17|35|N|138|06|39|E|type:landmark|display=inline,title}} }} '''Uchimura toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 内村ダム) — [[Yaponiya]]ning [[Nagano prefekturasi]]da joylashgan toʻgʻon. U 1985-yilda qurib bitkazilgan<ref>{{Cite web|url=http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=1031|title=Uchimura Dam ［Nagano Pref.］ - Dams in Japan|qaralgan sana=2026-05-18|arxivsana=2016-03-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304040941/http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=1031}}</ref>. == Yana qarang == * [[Nagano prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}} [[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]] [[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]] 432wxso27u7zs0h4p316fohohgdpt0o 0 1404596 6221503 6133349 2026-07-31T15:43:19Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221503 wikitext text/x-wiki {{Toʻgʻon | location = [[Niigata prefekturasi]], Yaponiya | location_map = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi | dam_length = 166 m | dam_height = 82.5 m | dam_width_base = | dam_width_crest = | dam_volume = 216,000 m³ | spillway_type = | spillway_capacity = | construction_began = 1959 | opening = 1973 | cost = | owner = | res_name = | res_capacity_total = 24,800,000 m³ | res_catchment = 47.5 km² | res_surface = 100 ha | res_max_depth = | plant_operator = | plant_turbines = | plant_capacity = | plant_annual_gen = | plant_commission = | plant_decommission = | location_map = | location_map_caption = | location_map_size = | coordinates = {{coord|37|51|01|N|139|25|29|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}} }} '''Uchinokura toʻgʻoni''' ([[yaponcha]]: 内の倉ダム, ''Uchinokura damu'') — [[Yaponiya]]ning [[Niigata prefekturasi]]dagi Shibata shahrida joylashgan toʻgʻon. 1973-yilda qurib bitkazilgan<ref>{{cite web|url=http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0762|title=Uchinokura Dam ［Niigata Pref.］ - Dams in Japan|work=damnet.or.jp|access-date=2 November 2019|arxivsana=2016-03-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304031933/http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0762}}</ref>. == Yana qarang == * [[Niigata prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}} [[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]] [[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]] refu39f2e7k1acsumx26x3b79zpuaba 0 1404631 6221609 6156172 2026-08-01T02:56:37Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221609 wikitext text/x-wiki '''Urs Samyuktha Paksha''' (USP; tarjimasi: ''Urs birlashgan partiyasi'') — [[Hindiston]]ning [[Karnataka]] shtatidagi siyosiy partiya. Partiyaga 2004-yil 16-yanvarda tadbirkor Hari L. Xoday (Hari L. Khoday) tomonidan asos solingan. USPning asosiy maqsadi qoloq tabaqalar (kastalari) huquqlarini himoya qilish va ular uchun kurashishdan iborat. Partiya oʻzini Karnataka shtatining sobiq bosh vaziri Devaraj Urs gʻoyalari va merosining davomchisi deb hisoblaydi. 2004-yilgi [[Lok Sabha]] (Hindiston parlamenti quyi palatasi) saylovlarida USP partiyasi oʻz safidan uch nafar nomzodni ilgari surgan. == Havolalar == * [https://www.erinobrien.net Rasmiy veb-sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20211202212911/http://erinobrien.net/ |date=2021-12-02 }} * [http://www.redgiantbooks.com/authors.html „The Irish Hungarian Guide to the Domestic Arts“ kitobi]{{Oʻlikhavola|date=avgust 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Red Giant Books nashriyotida * [https://www.youtube.com/user/erinobrien Erin O'Brienning] YouTube kanali [[Turkum:Siyosiy partiyalar]] {{chala}} iv3eqchxf0paz5gx25iyun7m9rwvg7k 0 1406356 6221606 6148694 2026-08-01T02:44:09Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221606 wikitext text/x-wiki {{Toʻgʻon | location = [[Saitama|Saitama prefekturasi]], Yaponiya | location_map = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length = 372 m |dam_height = 156 m |dam_width_base = |construction_began = 1972 |opening = 1998 |cost = |res_capacity_total = 58 million m³ |res_catchment = 51.6 km² |res_surface = 120 gektar | coordinates = {{coord|35|57|13|N|139|03|08|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}} }} '''Urayama toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Saitama|Saitama prefekturasi]]da joylashgan zichlangan, gravitatsion turdagi betonli toʻgʻon. Toʻgʻon maishiy suv taʼminoti, elektr energiyasi ishlab chiqarish va suv toshqinlarini nazorat qilish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 51,6 km² ni tashkil etadi<ref>{{Cite web| title = Urayama Dam ［Saitama Pref.］ - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0642| arxivsana = 2022-02-23| arxivurl = https://web.archive.org/web/20220223061340/http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=0642}}</ref>. == Yana qarang == * [[Saitama prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}} [[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]] [[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]] 41zyundh3k6y4oldiowd57f087bpm5y 0 1406554 6221569 6149004 2026-08-01T00:19:47Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221569 wikitext text/x-wiki {{Toʻgʻon | location = [[Shimane prefekturasi]], Yaponiya | location_map = Yaponiya | location_map_caption= {{PAGENAME}} joylashuvi |dam_length =50m |dam_height = 15m |dam_width_base = |construction_began = |opening = 1964 |cost = |res_catchment = 0.5 sq. km |res_surface = 3 gektar | coordinates = {{coord|35|11|59|N|132|31|46|E|type:landmark_region:JP|display=inline,title}} }} '''Ueno Tameike toʻgʻoni''' — [[Yaponiya]]ning [[Shimane prefekturasi]]da joylashgan toshli toʻgʻon. Toʻgʻon sugʻorish maqsadida foydalaniladi. Suv yigʻilish havzasi maydoni 0,5 km² ni tashkil etadi<ref>{{Cite web| title = Ueno Tameike - Dams in Japan| accessdate = 2022-02-22| url = http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=1745| arxivsana = 2022-03-06| arxivurl = https://web.archive.org/web/20220306064928/http://damnet.or.jp/cgi-bin/binranA/enAll.cgi?db4=1745}}</ref>. == Yana qarang == * [[Shimane prefekturasi toʻgʻonlari ro‘yxati]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqola}} [[Turkum:Yaponiyadagi to‘g‘onlar]] [[Turkum:Yaponiya to‘g‘onlariga oid chala maqolalar]] 86yzqa9i8dbygktz3l3gs5w31q76kaa 0 1407580 6221480 6156270 2026-07-31T15:12:36Z InternetArchiveBot 58913 0 ta manba qutqarildi hamda 1 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221480 wikitext text/x-wiki {{tashkilot bilgiqutisi | colorcode = #00255a | name = USR yoshlar tashkiloti<br>USR Tineret | logo = Save Romania Union Youth Logo.png | president = Alexia Petrovai,<br>'''Vitse-prezident:'''<br>Adeline Petrovici<br>Roberto David<br>Radu Diaconu<br>Ștefan Lontcovschi<br>Alexandru Porcărașu<br>Iustina Ardelean<br>Alin Simionescu<br>Ilinca Ghiza<br>Andrei Grecu<br>Daniel Korcsek<br>Maria Kiss<br>Alexandru Furtună<br>Dan Sandu<br>Raul Mihai | spokesperson = | secretary general = | international officer = Dan Sandu | founded = 2019-yil (assotsiatsiya)<ref>[https://www.lymec.eu/members-list/usr-tineret/ LYMEC Website, retrieved 22 April 2020]{{Oʻlikhavola|date=iyul 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><br>2021-yil (toʻliq)<ref>[https://www.facebook.com/EuropeanLiberalYouthLYMEC/posts/10158295776893730 LYMEC on Facebook, retrieved 23 October 2021]</ref> | headquarters = Blvd. Aviatorilor, 9<br>[[Buxarest]] | mother party = [[Save Romania Union]] (USR) | international = [[IFLRY]] (associate) | regional1_type = [[European Liberal Youth|LYMEC]] | regional1_name = | type =yoshlar tashkiloti | regional2_name = | website = }} '''USR Yoshlar Tashkiloti''' ([[rumin tili|rumincha]]: ''USR Tineret'') — [[Ruminiyani qutqarish ittifoqi]] (USR) partiyasining [[yoshlar tashkiloti]] hisoblanadi. Tashkilot partiya nizomining 89-moddasi asosida tashkil etilgan<ref>[https://www.usr.ro/statut/#1569336181107-bdfc39bd-3169 Statutul USR, articolul 89]</ref>. == Rahbariyat == 2018-yildan 2020-yilgacha tashkilot markazlashmagan tuzilishga ega boʻlib, nisbatan norasmiy xarakteri sababli anʼanaviy iyerarxik boshqaruv uslubiga ega emas edi. Yakuniy nizom 2020-yilda qabul qilindi va ijroiya kengashi 2020-yil may oyida saylandi<ref>[https://www.facebook.com/USRTineret/photos/a.404215646739196/829111937582896/?type=3&theater USR Tineret Executive Board elections results]</ref>. Tashkilot aʼzolari tomonidan toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan prezident bilan bir qatorda, xalqaro aloqalar, davlat siyosati, kommunikatsiya, inson resurslari, fuqarolik jamiyati hamda partiyaning boshqa tuzilmalari bilan munosabatlarni boshqarish uchun mas’ul boʻlgan jami 14 nafar vitse-prezident faoliyat yuritadi. == Kannabisga munosabati == USR Tineret Ruminiyadagi siyosiy partiyalar orasida kannabisni dekriminallashtirishni ochiq qoʻllab-quvvatlagan ilk yoshlar tashkiloti hisoblanadi<ref>{{cite web|title=USR Tineret nu mai vrea pedepsirea consumului de canabis. Propunere de lege|date=19 January 2020 |url=https://www.dcnews.ro/usr-tineret-nu-mai-vrea-pedepsirea-consumului-de-canabis-propunere-de-lege_724020.html|accessdate=22 April 2020}}</ref>. Tashkilot USR deputati Lavinia Cosma tomonidan taklif etilgan, kannabis savdosi uchun jazolarni kuchaytirishga qaratilgan qonun loyihasini tanqid qilgan<ref>{{cite web|title=Mesajul viral al USR Tineret după adoptarea în Parlament a legii care mărește pedepsele pentru trafic de droguri|url=https://www.mediafax.ro/social/mesajul-viral-al-usr-tineret-dupa-adoptarea-in-parlament-a-legii-care-mareste-pedepsele-pentru-trafic-de-droguri-18672835|accessdate=22 April 2020}}</ref>. == Mojarolar == 2019-yil noyabr oyida tashkilotning Facebook sahifasida qirol Mihail Ini manele qoʻshiqchisi [[Florin Salam]] bilan kinoyaviy tarzda taqqoslagan viral mem joylashtirildi. Bu holat [[Timișoara]] shahri meri [[Nicolae Robu]]ning shahardagi jamoat joylarida [[Manele (musiqa)|manele]] musiqasi janrini taqiqlashi fonida yuz bergan edi. Mazkur mem [[Milliy liberal partiya (Ruminiya)|Milliy liberal partiya]] (PNL) bilan bogʻliq ruminiyalik konservatorlar va monarxistlar tomonidan keskin tanqid qilindi<ref>{{cite web|title=FOTO Postare controversată a USR Tineret: Interzicerea Regelui Mihai în România, sub regimul Ion Iliescu, comparată cu interzicerea "Regelui manelelor" în Timișoara, după o decizie a primarului Nicolae Robu|date=27 November 2019 |url=https://www.g4media.ro/foto-postare-controversata-a-usr-tineret-interzicerea-regelui-mihai-in-romania-sub-regimul-ion-iliescu-comparata-cu-interzicerea-regelui-manelelor-in-timisoara-dupa-o-decizie-a-pr.html|accessdate=22 April 2020}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Tashqi_havolalar}} {{DEFAULTSORT:USR yoshlar tashkiloti}} [[Turkum:Ruminiyadagi yoshlar tashkilotlari]] bya3qsnih5mv2znm5rfrlo781ox1u3b 0 1410620 6221666 6163921 2026-08-01T08:00:36Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Saudiya Arabistonidagi muzeylar]] olib tashlandi; [[Turkum:Ar-Riyoddagi muzeylar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221666 wikitext text/x-wiki {{Muzey |nomi =Naila sanʼat galereyasi |original ={{Lang-ar|معرض نايلا للفنون}} |tasvir = |asos_solingan =2012-yil |joylashuvi =[[Ar-Riyod|Riyod]],<br /> [[Saudiya Arabistoni]] |keluvchilar = |arxitektor = |koordinatalari ={{coord|24|42|07.3|N|46|39|58.7|E|type:landmark_region:SA|display=inline}} |direktor = |egasi = |jamoat_transporti = |oʻtish_yoʻli = |turi =[[sanʼat galereyasi]] |toʻplam = |havola = |sayt ={{URL|gallerynaila.com}} |Commons = }} '''Naila sanʼat galereyasi''' ({{Lang-ar|معرض نايلا للفنون}}) [[Saudiya Arabistoni]]ning [[Ar-Riyod|Riyod]] shahridagidagi [[sanʼat galereyasi]]<ref>{{Cite web |date=2023-04-09 |title=Riyadh exhibition combines spirituality and art during Ramadan |url=https://arab.news/48sra |access-date=2024-03-23 |website=Arab News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-09-23 |title=Naila Art Gallery’s 'Saudi Crafts' exhibition reflects a changing nation |url=https://arab.news/rkwm4 |access-date=2024-03-23 |website=Arab News PK |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Minthe |first=Caterina |date=2019-04-16 |title=HRH Princess Hayfa bint Abdullah Al Saud to Debut New Art at Solo Show Today |url=https://en.vogue.me/culture/hrh-princess-hayfa-bint-abdullah-al-saud-to-debut-new-art-at-solo-show-today/ |access-date=2024-03-23 |website=Vogue Arabia |language=en-GB}}</ref>. == Tarixi == Galereya 2012-yilda ochilgan<ref name="Naila">{{cite web|url=https://riyadh-tours.com/naila-art-gallery/|title=Naila Art Gallery|website=Riyadh Tours|access-date=25 May 2021|archive-date=25 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525091450/https://riyadh-tours.com/naila-art-gallery/|url-status=dead}}</ref>. == Faoliyati == Galereya muntazam ravishda maʼruzalar, seminarlar va ustaxonalar kabi turli taʼlim dasturlarini oʻtkazadi<ref name="Naila"/>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Tashqi_havolalar}} [[Turkum:Ar-Riyoddagi muzeylar]] 8q4tvwxf1fm5ifa8m5k5t3yx653ova5 0 1410653 6221660 6163963 2026-08-01T07:57:29Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Saudiya Arabistonidagi muzeylar]] olib tashlandi; [[Turkum:Ar-Riyoddagi muzeylar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221660 wikitext text/x-wiki {{Muzey |nomi =SAMA pul muzeyi |original ={{Lang-ar|متحف العملات بالبنك المركزي السعودي|lit=[[Saudiya Markaziy banki|Saudi Markaziy banki]]ning Pullar muzeyi}} |tasvir = |asos_solingan =1990-yillar |joylashuvi =[[Ar-Riyod]], <br />[[Saudiya Arabistoni]] |keluvchilar = |arxitektor = |koordinatalari ={{Coord|24|39|53.496|N|46|41|14.64|E|type:city_region:SA|display=inline}} |direktor = |egasi = |jamoat_transporti = |oʻtish_yoʻli = |turi = |toʻplam = |havola = |sayt ={{Rasmiy sayt|https://www.sama.gov.sa/en-US/Currency/Museum/Pages/MuseumBrief.aspx}} |Commons = }} '''SAMA pul muzeyi''' ({{Lang-ar|متحف العملات بالبنك المركزي السعودي|lit=[[Saudiya Markaziy banki|Saudi Markaziy banki]]ning Pullar muzeyi}}), qisqartirib aytganda, shunchaki '''Pullar muzeyi''' ({{Lang-ar|متحف العملات}})<ref>{{Cite web |title=53 متحفاً حكومياً و210 متاحف خاصة تعرض آثار المملكة وإرثها الحضاري والعلمي |url=https://www.al-jazirah.com/2020/20200605/rl1.htm |access-date=2022-08-30 |website=www.al-jazirah.com}}</ref> — [[Ar-Riyod]]ning al-Mutamarot mahallasida joylashgan, [[Saudiya Arabistoni]]dagi pul muzeyi boʻlib<ref>{{Cite book |last=Danforth |first=Loring M. |url=https://books.google.com/books?id=gpWCCwAAQBAJ&dq=currency+museum+riyadh&pg=PA142 |title=Crossing the Kingdom: Portraits of Saudi Arabia |date=2016-03-29 |publisher=Univ of California Press |isbn=978-0-520-96451-8 |language=en}}</ref>, u [[Saudiya Markaziy banki|Saudi Markaziy banki]] bosh ofisi majmuasi hududida joylashgan. 1990-yillarda tashkil etilgan boʻlib<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=v81eDwAAQBAJ&dq=%D9%85%D8%AA%D8%AD%D9%81+%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AA+%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%8A%D8%A7%D8%B6&pg=PT50 |title=مجلة الفيصل: العدد 286 |date=2000-08-01 |publisher=مركز الملك فيصل للبحوث والدراسات الإسلامية |language=ar}}</ref>, muzey mamlakatda puldan foydalanish tarixini namoyish etishga bagʻishlangan boʻlib, oʻrta asr va islomdan avvalgi davrlarga oid tangalarni ham oʻz ichiga oladi<ref>{{Cite book |last=Lippman |first=Thomas |url=https://books.google.com/books?id=pws4DgAAQBAJ&dq=currency+museum+riyadh&pg=PT122 |title=Inside The Mirage: America's Fragile Partnership With Saudi Arabia |date=2008-11-10 |publisher=Basic Books |isbn=978-0-7867-4253-0 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=الوطن |first=الرياض |date=2013-10-16 |title=مقتنيات تاريخية بـ"متحف العملات" بالرياض |url=https://wtn.sa/a/202372 |access-date=2022-08-30 |website=Watanksa |language=Arabic}}</ref><ref>{{Cite book |last1=رمضان |first1=عاطف منصور محمد |url=https://books.google.com/books?id=MyQqAQAAIAAJ&q=%D9%85%D8%AA%D8%AD%D9%81+%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AA+%D9%85%D8%A4%D8%B3%D8%B3%D8%A9+%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%82%D8%AF+%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A+%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D9%8A+%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%8A%D8%A7%D8%B6 |title=النقود الاسلامية المحفوظة فى المتحف اليونانى الرومانى بالاسكندرية |last2=سميرة |first2=عبد الرؤوف، |date=2007 |publisher=‏وزارة الثقافة، المجلس الأعلى للآثار |isbn=978-977-437-180-6 |language=ar}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=PioTAQAAMAAJ&q=%D9%85%D8%AA%D8%AD%D9%81+%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AA+%D9%85%D8%A4%D8%B3%D8%B3%D8%A9+%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%82%D8%AF+%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A+%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D9%8A+%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%8A%D8%A7%D8%B6 |title=دليل المتاحف في المملكة العربية السعودية |date=2000 |publisher=وزارة المعارف ، |isbn=978-9960-19-435-6 |language=ar}}</ref>. == Zallari == Muzeyda beshta zal mavjud: {| class="wikitable" ! Zal ! Qisqacha tavsif |- |Birinchi zal |Bu zalda [[Islom oltin davri]] davriga oid, [[Bagʻdod xalifaligi|Abbosiylar]] davrida zarb qilingan kumush [[Dirham|dirham]]larning ikkita namunasi namoyish etiladi. Ulardan biri 781-yilda xalifa [[Al-Mahdiy]] hukmronligi davrida Al-Yamamada, ikkinchisi esa 895-yilda xalifa [[Muʼtamid|Al-Mu’tamid]] hukmronligi davrida [[Makka]]da zarb qilingan<ref>{{Cite web |title=First Hall |url=https://www.sama.gov.sa/en-US/Currency/Museum/Pages/FirstHall.aspx |access-date=2023-10-18 |website=www.sama.gov.sa}}</ref>. |- |Ikkinchi zal |Zalda Mahd az-Zahab oltin konidan qazib olinadigan, banknotlarni bosib chiqarish va tangalarni zarb qilishning bir necha bosqichlarida ishlatiladigan xom ashyo namunalari koʻrsatiladi<ref>{{Cite web |title=Second Hall |url=https://www.sama.gov.sa/en-US/Currency/Museum/Pages/SecondHall.aspx |access-date=2023-10-18 |website=www.sama.gov.sa}}</ref>. |- |Uchinchi zal |Bu turli tarixiy davrlarga oid xilma-xil pullarni namoyish etishga moʻljallangan asosiy zaldir<ref>{{Cite web |title=Third Hall |url=https://www.sama.gov.sa/en-US/Currency/Museum/Pages/ThirdHall.aspx |access-date=2023-10-18 |website=www.sama.gov.sa}}</ref>. * Islomdan avvalgi davrdan (yaʼni, 610-yilgacha) 1980-yilgacha boʻlgan davrga oid 42 dona tanga. * Fors koʻrfazi hamkorlik kengashi aʼzo davlatlarida muomalada boʻlgan banknotlar va tangalar. * Saudiya Arabistoni birlashtirilishidan avval [[Arabiston yarim oroli|Arabiston yarimoroli]]da ishlatilgan tangalar. * Dunyo boʻylab muomalada boʻlgan zamonaviy pullar. |- |Toʻrtinchi zal |Bu yerda tarixiy banknotlar va [[Saudiya riali|saudi riallari]] tangalarining turli namunalaridan tashqari, [[Saudiya Markaziy banki|Saudi Markaziy banki]] tomonidan chiqarilgan maxsus oltin va kumush tangalar namoyish etiladi<ref>{{Cite web |title=Forth Hall |url=https://www.sama.gov.sa/en-US/Currency/Museum/Pages/ForthHall.aspx |access-date=2023-10-18 |website=www.sama.gov.sa}}</ref>. |- |Beshinchi zal |Zalda saudi riallari banknotlarining xavfsizlik elementlari aks ettiriladi, shuningdek, haqiqiy banknotlarni aniqlash boʻyicha koʻrsatma vositalari taqdim etiladi<ref>{{Cite web |title=Fifth Hall |url=https://www.sama.gov.sa/en-US/Currency/Museum/Pages/fifthhall.aspx |access-date=2023-10-18 |website=www.sama.gov.sa}}</ref>. |} == Manbalar == {{manbalar}} {{DEFAULTSORT:SAMA pul muzeyi}} [[Turkum:Ar-Riyoddagi muzeylar]] 55zsw28qzf5tjklb0rqlqop6sccpd6q 0 1411043 6221665 6165836 2026-08-01T08:00:23Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Saudiya Arabistonidagi muzeylar]] olib tashlandi; [[Turkum:Ar-Riyoddagi muzeylar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221665 wikitext text/x-wiki {{Muzey |nomi =Jahon madaniyatlari muzeyi |original = |tasvir = |asos_solingan = |joylashuvi =[[Saudiya Arabistoni]], [[Ar-Riyod]] |keluvchilar = |arxitektor = |koordinatalari = |direktor =[[Hartwig Fischer]] |egasi = |jamoat_transporti = |o'tish_yo'li = |turi =madaniyat muzeyi |toʻplam = |havola = |sayt ={{Official|https://www.vision2030.gov.sa/en/explore/projects/royal-arts-complex}} |Commons = }} '''Jahon madaniyatlari muzeyi''' — Saudiya Arabistonining [[Ar-Riyod]] shahrida qurilayotgan muzey. U [[Shoh Salmon bogʻi]]ning qirollik sanʼat majmuasi tarkibida joylashadi. 2024-yilda muzey direktori etib [[Hartwig Fischer]] tayinlangan<ref name=Artnet24>{{cite news|last=Lawson-Tancred|first=Jo|url=https://news.artnet.com/art-world/hartwig-fischer-saudi-museum-of-world-cultures-2511492|archive-url=|title=Ex-British Museum Director to Lead New Saudi Arabia Museum|date=24 July 2024|work=[[Artnet]]|accessdate=1 October 2025|archivedate=}}</ref>. Muzey va uning atrofidagi qirollik sanʼat majmuasi loyihalari boʻyicha ''Bofill Taller de Arquitectura'' tomonidan qurilmoqda<ref name='Vision2030'>{{cite web|title=Royal Arts Complex|url=https://www.vision2030.gov.sa/en/explore/projects/royal-arts-complex|archive-url=|work=|publisher=[[Saudi Vision 2030]]|accessdate=1 October 2025|archivedate=}}</ref>. Muzey balandligi 110 metrni tashkil etadi<ref name=ArabNews24>{{cite news|url=https://www.arabnews.com/node/2547396/saudi-arabia|archive-url=|title=Saudi museums commission names Fischer as Museum of World Cultures director|date=10 July 2024|work=[[Arab News]]|accessdate=1 October 2025|archivedate=}}</ref>. Uni 2026-yilda ochish rejalashtirilgan<ref name=ArabNews24/>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * {{Official|https://www.vision2030.gov.sa/en/explore/projects/royal-arts-complex}} {{Tashqi_havolalar}} {{DEFAULTSORT:Jahon madaniyatlari muzeyi}} [[Turkum:Ar-Riyoddagi muzeylar]] lx9y64i4h6tsdppir36p6fxfkhvhelf 0 1411044 6221663 6165843 2026-08-01T07:59:42Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Saudiya Arabistonidagi muzeylar]] olib tashlandi; [[Turkum:Ar-Riyoddagi muzeylar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221663 wikitext text/x-wiki '''Ar-Riyoddagi muzeylar''' tarkibiga [[Ar-Riyod]] viloyatidagi tarix, sanʼat, meros va texnologiya muzeylari kiradi. == Milliy muzey == {{Asosiy|Saudiya Arabistoni Milliy muzeyi}} Milliy muzey 1999-yilda ochilgan boʻlib, Saudiya anʼanalarini va zamonaviy arxitekturani uygʻunlashtirgan yirik milliy muzey hisoblanadi. U [[Arabiston yarim oroli|Arabiston]]ning tarixiy va madaniy hikoyasini hamda Qirollikning rivojlanish va oʻsish bosqichlarini bayon qiladi. Shuning uchun u Ar-Riyoddagi eng muhim sayyohlik maskanlaridan biri hisoblanadi<ref> Jonathan M. Bloom; Sheila Blair (2009). The Grove Encyclopedia of Islamic Art and Architecture: Delhi to Mosque. [[Oxford University Press]]. p. 2. {{ISBN|978-0-19-530991-1}}. Retrieved 22 July 2013.</ref>. === Inson va Koinot zali === Bu zalning maydoni 1500 kvadrat metr. Unda inson, sayyora, Yer, qitʼalarning harakati, togʻ jinslari va minerallar, Arabistonda mavjud boʻlgan yoʻqolib ketgan hayvonlar va boshqa narsalar namoyish etiladi. === Arab mamluklari zali === Bu zalning maydoni 1500 kvadrat metr. Unda arab mamluklarining paydo boʻlish davri va Arabistonning islom davrigacha boʻlgan savdo faoliyati yoritilib, miloddan avvalgi 4-ming yillikdan milodiy 4-asr oxirigacha boʻlgan davr aks ettiriladi. === Islomgacha boʻlgan davr zali === Bu zalning maydoni 500 kvadrat metr boʻlib, milodiy 400-yildan Paygʻambar alayhissalomning nubuvvatga kelishlarigacha boʻlgan davrni ifodalaydi. === Paygʻambar nubuvvati zali === Bu zalning maydoni 350 kvadrat metr boʻlib, islomning boshlanishidan uning yoyilishigacha boʻlgan davrni oʻz ichiga oladi. === Islom va Paygʻambar hijrati zali === Bu zalning maydoni 1200 kvadrat metr boʻlib, islomning dastlabki yillaridan Usmonlilar davrigacha boʻlgan davrni qamrab oladi va olti boʻlimga boʻlingan. === Ikki Saudiya davlati zali === Bu zal birinchi va ikkinchi Saudiya davlatlarini namoyish etadi. === Qirollikning birlashtirilishi zali === Bu zalning maydoni 1200 kvadrat metr. Unda sobiq qirol [[Abdulaziz Os-Saud]] tomonidan tashkil etilgan uchinchi Saudiya davlatining paydo boʻlish davri aks ettiriladi. === Haj va Haramayni sharifayn zali === Bu zalning maydoni 800 kvadrat metr. Unda [[Haj]] va unga oid barcha marosimlar hamda ular bilan bogʻliq masalalar ifodalanadi va u besh boʻlimdan iborat. ==Arxeologiya muzeyi (Qirol Saud universiteti)== Ushbu muzey [[Qirol Saud universiteti]]da, adabiyot fakulteti binosining birinchi qavatida joylashgan. Unda Saudiya Arabistoni Qirolligi hududida oʻtkazilgan qazishmalar natijasida topilgan qadimiy yodgorliklar saqlanadi. == Pul muzeyi == [[SAMA pul muzeyi|SAMA Pul muzeyi]] — Saudiya Arabistoni Markaziy banki tarkibidagi ixtisoslashgan tarixiy va madaniy muzeydir. Ekspozitsiyalarda qadimgi tangalar, islomgacha boʻlgan davr pullari va zamonaviy valyutalar namoyish etiladi. Muzeyda, shuningdek, banknot va tangalar qanday ishlab chiqarilishi haqida koʻrgazmalar mavjud. == Al-Masmak saroyi muzeyi == [[File:Masmak Castle from Thumairi.jpg|thumb|right|Masmak qalʼasining janubi-gʻarbiy burchagi koʻrinishi]] Al-Masmak saroyi umuman olganda qirollik, xususan Ar-Riyod tarixida muhim oʻrin egallaydi. Uning qurilishi hikoyasi 1282-hijriy / 1865-milodiy yilda imom Abdulloh ibn Faysal ibn Turkiy Os-Saud davriga borib taqaladi. Bu qalʼa Ar-Riyod shahrining markazida joylashgan katta qoʻrgʻonning bir qismidir. Shuningdek, u 1319-hijriy / 1902-milodiy yilda Saudiya Arabistoni Qirolligini birlashtirishni boshlagan qirolning ilk qadami boʻlgan. U ikki yil davomida oʻq-dori va qurollar ombori sifatida foydalanilgan, keyin qamoqxona, undan soʻng esa Ar-Riyod markazidagi madaniy meros yodgorligiga aylantirilgan. 1400-hijriy / 1980-milodiy yilda qirol Salmon ibn Abdulaziz Os-Saud muzeyni restavratsiya qilishni buyurdi va 1416-hijriy / 1995-milodiy yilda u muzey sifatida ochildi. Muzeyda suratlar, xaritalar, haykallar, ayrim qadimiy qurollar, meros buyumlari va audiovizual koʻrgazma zali mavjud. Al-Masmak soʻzi qalin, baland va mustahkam inshoot maʼnosini anglatadi<ref> „Historic Riyadh“. Simbacom. Archived from the original on 19 June 2013. Retrieved 22 July 2013.</ref>. Zallarga quyidagilar kiradi{{Manba kerak|date=June 2021}}: * Asosiy hovli * Ar-Riyod (uni qaytarib olish vaqti) * Al-Masmakni egallab olish * Ar-Ravd * Tarixiy Ar-Riyod * Al-Masmak saroyi * Al-Masmakdan foydalanishlar * Soʻnggi zal * Quduq hovlisi * vaqtinchalik koʻrgazmalar Xususiyatlariga quyidagilar kiradi{{Manba kerak|date=June 2021}}: * Darvoza * Masjid * Majlis (qabulxonasi) * Quduq * Minora (burjlar) == Saqr Al-jazira aviatsiya muzeyi == [[File:RSAF F-15D.jpg|thumb|right|F-15D Eagle]] {{Asosiy|Saudiya Arabistoni qirollik harbiy-havo kuchlari muzeyi}} Bu muzey aviatsiya bilan bogʻliq muzeylardan biridir. U [[Saudiya Arabistoni qirollik harbiy-havo kuchlari]]ning qirol Abdulaziz davrida tashkil topganidan boshlab hozirgi kungacha boʻlgan rivojlanish tarixini hikoya qiluvchi havo muzeyidir. Muzey Mudofaa vazirligiga qarashli. 1419-hijriy / 1999-milodiy yilda Saqr Aljazeera aviatsiya muzeyi shahzoda Abdulloh ibn Abdulaziz homiyligida Ar-Riyod shahrining zabt etilishining yuz yilligi munosabati bilan ochilgan. Shundan beri bu yerda rasmiy delegatsiyalar, mehmonlar va rasmiy tashrif buyuruvchilar qabul qilinadi<ref>Archived at [https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211208/Z7YoaeZtYgs Ghostarchive]{{cbignore}} and the [https://web.archive.org/web/20160610041726/https://www.youtube.com/watch?v=Z7YoaeZtYgs Wayback Machine]{{cbignore}}: {{cite AV media| url = https://www.youtube.com/watch?v=Z7YoaeZtYgs| title = A quick view over Saqr Al Jazeera Museum | website=[[YouTube]]}}{{cbignore}}</ref>. === Maqsadlar === * Saudiya Arabistoni qirollik harbiy-havo kuchlarini barpo etish va rivojlantirish yoʻlidagi hukmdorlar, qoʻmondonlar va masʼullarning saʼy-harakatlarini hujjatlashtirish va yoritish, shuningdek uni maxsus havo kuchlari xodimlari, umuman qurolli kuchlar, fuqarolar va tashrif buyuruvchilarni oʻqitishda qoʻllash. * Yoshlarni eksponatlar hamda taʼlim va hordiq vositalari orqali aviatsiya va kosmik fanlar haqida oʻylashga undash. === Ekspozitsiyalar === Muzeyda quyidagilar mavjud:{{Manba kerak|date=June 2021}} * Qadimgi va zamonaviy samolyotlar hamda qurollarni oʻz ichiga olgan yopiq koʻrgazma zallari. * Keng samolyotlar toʻplami, kolleksiyalar, fotosuratlar va tarixiy hujjatlar. * Koinot burchagi, unda kosmik parvozlar uchun moʻljallangan qurilmalarga oʻxshash jihoz joylashgan. * Hujjatli va tarixiy filmlar koʻrsatiladigan kabinalar. * Samolyotlar asl oʻlchamlarida, shuningdek yirik texnik uskunalar namoyish etiladigan ochiq maydon. == Yana qarang == * [[Saudiya Arabistonidagi muzeylar]] == Manbalar == {{manbalar}} {{Tashqi_havolalar}} {{DEFAULTSORT:Ar-Riyoddagi muzeylar}} [[Turkum:Ar-Riyoddagi muzeylar| ]] 5gpvb83sjctvempw0hnn0cxamqkhnaq 10 1413964 6221709 6174299 2026-08-01T09:52:42Z AnvarxonM 75105 6221709 wikitext text/x-wiki {{National squad | name = Angliya tarkibi 2026-yilgi FIFA jahon chempionati | bg = white | fg = #CF081F | bordercolor = #0B0B3F | country = Angliya | comp link = Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati | comp = 2026-yilgi jahon chempionati (uchinchi oʻrin) | p1 = [[Jordan Pickford|Pickford]] | p2 = [[Ezri Konsa|Konsa]] | p3 = [[Nico O'Reilly|O'Reilly]] | p4 = [[Declan Rice|Rice]] | p5 = [[John Stones|Stones]] | p6 = [[Marc Guéhi|Guéhi]] | p7 = [[Bukayo Saka|Saka]] | p8 = [[Elliot Anderson|Anderson]] | p9 = [[Harry Kane|Kane]]&nbsp;([[sardor (futbol)|c]]) | p10 = [[Jude Bellingham|Bellingham]] | p11 = [[Marcus Rashford|Rashford]] | p12 = [[Tino Livramento|Livramento]] | p13 = [[Dean Henderson|D. Henderson]] | p14 = [[Jordan Henderson|J. Henderson]] | p15 = [[Dan Burn|Burn]] | p16 = [[Kobbie Mainoo|Mainoo]] | p17 = [[Morgan Rogers|Rogers]] | p18 = [[Anthony Gordon (futbolchi)|Gordon]] | p19 = [[Ollie Watkins|Watkins]] | p20 = [[Noni Madueke|Madueke]] | p21 = [[Eberechi Eze|Eze]] | p22 = [[Ivan Toney|Toney]] | p23 = [[James Trafford|Trafford]] | p24 = [[Reece James|James]] | p25 = [[Djed Spence|Spence]] | p26 = [[Jarell Quansah|Quansah]] | murabbiy = [[Thomas Tuchel|Tuchel]] }}<noinclude> [[Turkum:2026-yilgi FIFA jahon chempionati jamolar tarkibiga oid navigatsion andozalar]] [[Turkum:Angliyaning FIFA jahon chempionatlaridagi tarkibiga oid navigatsion andozalar|2026]] [[Turkum:Angliya 2026-yilgi FIFA jahon chempionatida|tarkib]] </noinclude> kzici4ondtdh4tot21u5u76vkffz5af 0 1416607 6221491 6183869 2026-07-31T15:18:57Z InternetArchiveBot 58913 0 ta manba qutqarildi hamda 2 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221491 wikitext text/x-wiki {{Taʼlim muassasasi bilgiqutisi | nomi = Uaytxed biotibbiy tadqiqotlar instituti | tasvir = Whitehead_Institute_(54960889759).jpg | izoh = Uaytxed biotibbiy tadqiqotlar instituti | turi = Inson salomatligini yaxshilash maqsadida biologiyaning eng fundamental masalalarini oʻrganuvchi ilmiy-tadqiqot instituti | asos_solingan = {{start date and age|1982}} | endaumenti = 715,8 million AQSH dollari (2024)<ref name=endowment>{{cite web |url=https://edge.sitecorecloud.io/nacubo1-nacubo-prd-dc8b/media/Nacubo/Documents/EndowmentFiles/2024-NCSE-Endowment-Market-Values-for-US-and-Canadian-Institutions-FINAL-Feb-12-2025.xlsx |title=U.S. and Canadian 2024 NCSE Participating Institutions Listed by Fiscal Year 2024 Endowment Market Value, Change in Market Value from FY23 to FY24, and FY24 Endowment Market Values Per Full-time Equivalent Student |date=February 12, 2025 |publisher=National Association of College and University Business Officers (NACUBO) |access-date=February 12, 2025 |format=XLSX |archive-url=https://web.archive.org/web/20250212074654/https://edge.sitecorecloud.io/nacubo1-nacubo-prd-dc8b/media/Nacubo/Documents/EndowmentFiles/2024-NCSE-Endowment-Market-Values-for-US-and-Canadian-Institutions-FINAL-Feb-12-2025.xlsx |archive-date=February 12, 2025 |url-status=live }}</ref> | direktori = [[Ruth Lehmann]] | davlat = [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]] | veb-sayti = {{URL|wi.mit.edu}} }} '''Uaytxed biotibbiy tadqiqotlar instituti''' ({{lang-en|Whitehead Institute for Biomedical Research}}) — [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQShning]] [[Kembrij (Massachusets)|Kembrij shahrida]] joylashgan notijorat tadqiqot instituti boʻlib, fundamental biotibbiy tadqiqotlar orqali inson salomatligini yaxshilashga ixtisoslashgan. U [[Massachusetts texnologiya instituti|Massachusets texnologiya institutidan]] moliyaviy jihatdan mustaqil tuzilma sifatida tashkil etilgan boʻlib, institutning 19 nafar aʼzosi bir vaqtning oʻzida Massachusets texnologiya instituti Biologiya departamenti yoki Bioinjeneriya departamentida professor-oʻqituvchi lavozimlarida faoliyat yuritadi. 2020-yilda [[David C. Page|David C. Pagening]] oʻrnini egallagan [[Ruth Lehmann]] hozirgi vaqtda institut direktori hisoblanadi<ref>{{Cite web |title=Whitehead Institute of MIT |url=https://wi.mit.edu/leadership |access-date=2025-06-29 |website=Leadership |language=en}}</ref>. == Tarixi == Uaytxed instituti 1982-yilda sanoatchi va filantrop Edwin C. „Jack“ Whitehead (1920–1992) tomonidan tashkil etilgan boʻlib, u „fundamental biotibbiyot fani orqali inson salomatligini yaxshilashga bagʻishlangan“ tadqiqot institutini yaratishni maqsad qilgan edi<ref>{{Cite news |last=Teltsch |first=Kathleen |date=1992-02-04 |title=Edwin C. Whitehead, 72, Dies; Financed Biomedical Research |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1992/02/04/nyregion/edwin-c-whitehead-72-dies-financed-biomedical-research.html |access-date=2023-01-31 |issn=0362-4331}}</ref><ref name="wi_history">{{cite web |title=Whitehead Institute – History |url=http://wi.mit.edu/about/history |website=wi.mit.edu |access-date=22 February 2019}}</ref><ref name="AboutWI">{{cite web |url=http://wi.mit.edu/about |title=About Us |publisher=Whitehead Institute for Biomedical Research |access-date=3 July 2018}}</ref>. Edwin C. „Jack“ Whitehead bunday muassasa oliy taʼlim muassasasi bilan yaqin aloqada boʻlishi lozim, biroq ayni paytda mutlaqo mustaqil va oʻz-oʻzini boshqaradigan tuzilma boʻlib qolishi kerak deb hisoblagan. Fiziologiya yoki tibbiyot boʻyicha Nobel mukofoti sovrindori (1975-yil) [[David Baltimore]] timsolida Edwin C. „Jack“ Whitehead ushbu yondashuv „fundamental tadqiqotlar uchun maqbul muhit“ yaratishiga ishongan hamkorni topdi<ref>{{cite web |title=Whitehead Institute – History – Pioneering Vision |url=http://wi.mit.edu/about/history/vision |website=wi.mit.edu |access-date=22 February 2019 }}{{Oʻlikhavola|date=iyul 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Uaytxed institutining asoschi direktori sifatida David Baltimore institut asoschilari boʻlishi uchun Massachusets texnologiya institutidan [[Harvey Lodish]]<ref>[https://biology.mit.edu/profile/harvey-f-lodish/ Harvey F. Lodish]</ref> va [[Robert Weinberg (biolog)|Robert Weinbergni]]<ref>{{Cite web |url=https://www.dfhcc.harvard.edu/events/detail/event/the-deadly-side-of-cancer-how-cancer-spreads-with-robert-weinberg-1/ |title=The Deadly Side of Cancer: How Cancer Spreads with Robert Weinberg |access-date=January 24, 2020 |archive-date=December 15, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211215115637/https://www.dfhcc.harvard.edu/events/detail/event/the-deadly-side-of-cancer-how-cancer-spreads-with-robert-weinberg-1/ |url-status=dead}}</ref>, Kornell universitetidan [[Gerald Fink|Gerald Finkni]]<ref>{{cite web |last1=Fink, Gerald |first1=National Research Council (US) Committee on Research Standards and Practices to Prevent the Destructive Application of |title=Biographical Sketches of Committee Members |date=2004 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK222050/ |publisher=National Academies Press (US) |language=en}}</ref> hamda Germaniyaning Gamburg universitetidan [[Rudolf Jaenisch|Rudolf Jaenischni]] xodimlar safini shakllantirish uchun shaxsan oʻzi tanlab oldi<ref>{{Cite web |url=http://wi.mit.edu/about/history/founders |title=Founders |access-date=January 24, 2020 |archive-date=October 25, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201025085413/http://wi.mit.edu/about/history/founders |url-status=dead}}</ref>. Shundan soʻng, ushbu guruh Uaytxed aʼzolarining birinchi avlodi boʻlishi uchun kelajagi porloq yosh olimlarni aniqladi va istiqbolli yosh tadqiqotchilarning faoliyatini jadallashtirish vositasi sifatida „Uaytxed ilmiy xodimlar dasturi“ni (Whitehead Fellows Program) taʼsis etdi. == Professor-oʻqituvchilar tarkibi == Uaytxed institutining professor-oʻqituvchilar tarkibi hozirgi kunda 19 nafar aʼzodan iborat boʻlib, ularning laboratoriyalari biologiyaning eng fundamental muammolarini oʻrganishga ixtisoslashgan<ref>{{cite web |url=https://wi.mit.edu/people |title=Whitehead Institute of MIT}}</ref>. Bir vaqtning oʻzida Massachusets texnologiya instituti oʻqituvchilari ham hisoblangan ushbu aʼzolar quyidagilardir: * David Bartel * Iain Cheeseman * Olivia Corradin * Gerald R. Fink * Mary Gehring * Rudolf Jaenisch * Ankur Jain * Ruth Lehmann * Pulin Li * Harvey F. Lodish * Sebastian Lourido * David C. Page * Peter W. Reddien * Robert A. Weinberg * Jonathan Weissman * Jing-Ke Weng * Yukiko Yamashita * Richard A. Young == Ilmiy xodimlar dasturi == Professor-oʻqituvchilar rahbarligidagi laboratoriyalardan tashqari, 1984-yilda tashkil etilgan „Uaytxed ilmiy xodimlar dasturi“ falsafa doktori (PhD) yoki tibbiyot doktori (MD) ilmiy darajasini yaqinda olgan yuqori malakali yosh mutaxassislarga anʼanaviy doktoranturadan keyingi tadqiqotchi sifatida katta ilmiy xodim laboratoriyasida ishlash oʻrniga<ref>{{Cite web |title=Gale - Product Login |url=https://galeapps.gale.com/apps/auth?userGroupName=mlin_oweb&sid=googleScholar&da=true&origURL=https%3A%2F%2Fgo.gale.com%2Fps%2Fi.do%3Fid%3DGALE%257CA12180865%26sid%3DgoogleScholar%26v%3D2.1%26it%3Dr%26linkaccess%3Dabs%26issn%3D00368075%26p%3DHRCA%26sw%3Dw%26userGroupName%3Dmlin_oweb%26isGeoAuthType%3Dtrue&prodId=HRCA |access-date=2023-02-01 |website=galeapps.gale.com}}</ref>, yetakchi tadqiqotchi sifatida oʻz shaxsiy laboratoriyalariga rahbarlik qilish imkoniyatini beradi<ref>{{Cite web |title=Whitehead Institute of MIT |url=https://wi.mit.edu/whitehead-fellows-program |access-date=2023-02-01 |website=Whitehead Institute of MIT |language=EN}}</ref>. Dastur ishtirokchilariga alohida laboratoriya maydoni hamda asbob-uskunalar, laboratoriya faoliyati, ish haqi va asosiy xodimlar taʼminoti uchun maxsus mablagʻlar ajratiladi. Shundan beri mamlakat boʻylab oʻndan ortiq shunga oʻxshash dasturlar tashkil etildi, jumladan, Kaliforniya universiteti (San-Fransisko), Karnegi instituti hamda Kold-Spring-Xarbor laboratoriyasidagi dasturlar shular jumlasidandir<ref>{{Cite web |title=About the Program |url=https://fellows.ucsf.edu/about-program |access-date=2023-02-01 |website=Sandler Fellows Program |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Other Programs |url=https://fellows.ucsf.edu/other-programs-0 |access-date=2023-02-01 |website=Sandler Fellows Program |language=en}}</ref>. Uaytxed dasturining sobiq ishtirokchilari orasida Harvard tibbiyot maktabi dekani [[George Q. Daley]]<ref>{{Cite web |title=George Q. Daley |url=https://hms.harvard.edu/faculty-staff/george-q-daley |access-date=2023-02-01 |website=hms.harvard.edu |language=en}}</ref>; marhum Massachusets texnologiya instituti professori va saraton kasalligi boʻyicha tadqiqotchi [[Anjelika Amon|Angelika Amon]]<ref>{{Cite web |title=Angelika Amon, cell biologist who pioneered research on chromosome imbalance, dies at 53 |url=https://news.mit.edu/2020/angelika-amon-cell-biologist-pioneer-chromosome-imbalance-dies-53-1030 |access-date=2023-02-01 |website=MIT News {{!}} Massachusetts Institute of Technology |date=30 October 2020 |language=en}}</ref>; NASA astronavti va kosmik biolog Kathleen Rubins<ref>{{Cite web |last=Whiting |first=Melanie |date=2016-02-21 |title=Kathleen "Kate" Rubins (PH.D.) NASA Astronaut |url=http://www.nasa.gov/astronauts/biographies/kathleen-rubins/biography |access-date=2023-02-01 |website=NASA }}{{Oʻlikhavola|date=iyul 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> hamda „Merck Research Laboratories“ tadqiqot laboratoriyasining sobiq prezidenti<ref>{{Cite web |title=CAP Profile |url=https://med.stanford.edu/profiles/peterkim |access-date=2023-02-01 |website=CAP Profiles |language=sm}}</ref>, hozirda Stenford universiteti professori [[Peter S. Kim]] kabi taniqli olimlar bor. Dasturning hozirgi aʼzolari qatoriga inson mikrobiomini oʻrganuvchi Lindsey Backman, meʼda osti bezi saratoni boʻyicha tadqiqot olib boruvchi Tobiloba Oni hamda saratonni davolashda oʻsmalardagi mieloid hujayralarining faollashuvini oʻrganayotgan Kipp Weiskopf kabilar kiradi<ref>{{Cite web |title=Whitehead Institute of MIT |url=https://wi.mit.edu/whitehead-fellows-program |access-date=2023-02-01 |website=Whitehead Institute of MIT |language=EN}}</ref>. == Yana qarang == * [[Broad instituti]] * [[Salk biologik tadqiqotlar instituti]] == Manbalar == {{manbalar|3}} [[Turkum:Massachusets texnologiya instituti tadqiqot institutlari]] [[Turkum:1982-yilda tashkil etilgan ilmiy-tadqiqot institutlari]] [[Turkum:Massachusetsda fan va texnologiya]] [[Turkum:Mustaqil tadqiqot institutlari]] [[Turkum:Massachusetsdagi tibbiy tadqiqot institutlari]] mdh1tnvuls6bqwswaih7qiny6z4o1qx 3 1420631 6221305 6216419 2026-07-31T12:41:02Z ~2026-42373-86 294589 /* Biz qo'rqmaymiz */ yangi mavzu 6221305 wikitext text/x-wiki {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:35px; padding-left:1em" | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma]] [[Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma|Tez boshlash uchun qoʻllanma]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" | Vikipediyaga xush kelibsiz, [[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Vikipediya:Dars]] [[Vikipediya:Dars|Birinchi qadam]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | [[Vikipediya]] [[VP:Foydalanuvchilar|foydalanuvchilari]] nomidan uning oʻzbek tilidagi boʻlimiga kelganingiz bilan qutlayman. Umid qilamizki, siz loyihada ishtirok etishdan behad mamnun boʻlasiz. Ishtirok etishning asosiy tamoyillariga eʼtibor bering: [[Vikipediya:Bemalol tahrirlang|bemalol tahrirlang]] va [[Vikipediya:Ezgu maqsadni koʻzlang|ezgu maqsadni koʻzlang]]. [[Fayl:Signature button.png|thumb|Munozara sahifalarida tasvirda koʻrsatilgan tugmani bosish orqali imzo qoʻyish mumkin.]] Vikipediyada maqolalar ostiga imzo qoʻyilmaydi (mualliflar roʻyxati avtomatik shakllanib boradi va maqolaning tahrirlar tarixidan olinishi mumkin boʻladi), biroq [[Vikipediya:Forum|forumdagi]] muhokamalarda yoki alohida sahifalarning munozaralarida ishtirok etishni istasangiz — iltimos, toʻrtta tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisi bilan yoki asboblar panelidagi mos tugmachani bosish yoʻli bilan [[Vikipediya:Imzo|imzo cheking]]. Bunda foydalanuvchi nomingizni qoʻlda kiritish talab etilmaydi. [[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|Foydalanuvchi sahifangizda]] oʻzingiz haqingizdagi ayrim maʼlumotlar haqida xabar berishingiz mumkin — masalan, [[Vikipediya:Bobil|qaysi tillarni bilishingiz]] yoki [[Vikipediya:Andozalar/Ishtirokchilar/Qiziqishlar|qiziqishlaringiz]]. Endi boshlayotganlarning tez-tez qiladigan xatolaridan biri — mualliflik huquqlarini buzishdir. Vikipediyada mualliflik huquqi egasining ruxsatisiz matnlardan nusxa koʻchirish taqiqlanadi. Batafsil maʼlumot uchun [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] sahifasiga nazar soling. Yozilgan matn imlosini tuzatish kabi koʻp mehnat talab qiladigan amallarni bajarish uchun tahrirlash oynasining tagida joylashgan [[Vikipediya:Vikifikator|Vikifikator]] funksiyasidan foydalanishingiz mumkin. Agar siz bitta tahrir bilan maqola yarata olmasangiz va uni yozishni keyinroq davom ettirmoqchi boʻlsangiz, bu haqda boshqa foydalanuvchilarni xabardor qilish uchun maqola matnining eng boshiga <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> kodini qoldiring. Agar sizda savollar tugʻilib qolsa, [[Vikipediya:Yordam|Yordam sahifasidan]] foydalaning. Agar savollaringizga u yerda javob topa olmagan boʻlsangiz, unda uni loyiha [[Vikipediya:Forum/Yordam|forumida]] yoki {{plainlink|1=https://t.me/uzwikichat|2=Telegram chatda}} bering yoki [[Special:MyTalk|shaxsiy munozara sahifangizni]] tahrirlang: u yerga <code><nowiki>{{yordam kerak}}</nowiki></code> kodini va savolingiz matnini yozing — sizga albatta yordam berishadi. [[Q:Bosh Sahifa|Vikiiqtibos]], [[Wikt:Bosh Sahifa|Vikilugʻat]], [[d:Wikidata:Main Page|Vikimaʼlumotlar]], [[Commons:Main Page|Vikiombor]] kabi Vikipediyaga qardosh boshqa loyihalar ham bor. Ularni boyitishga ham hissa qoʻshishingiz mumkin. Va yana bir marotaba, xush kelibsiz! </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Uzbek Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Uzbek skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Vikipediya:Elchixona|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Vikipediya:Maqolalarni nomlash]] [[Vikipediya:Maqolalarni nomlash|Maqolalarni nomlash]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Yordam:Maqola qanday yoziladi?]] Maqola qanday yoziladi? Qarang: [[Yordam:Maqola qanday yoziladi?|Maqola ustaxonasi]] / {{plainlink|1=https://www.youtube.com/watch?v=r_L8mF59VXQ&list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L|2=Videodarslar}} |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar]] [[Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar|Qoida va koʻrsatmalar]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Vikipediya:Tasvirlar]] [[Vikipediya:Tasvirlar|Tasvirlar bilan bezash]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari|Mualliflik huquqlari]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Vikipediya:Glossariy]] [[Vikipediya:Glossariy|Glossariy]] |} {{#if:| }} [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|<font face="Georgia"><span style="color:blue;">'''''Ibrohimjon'''''</span></font>]] 04:20, 2026-yil 8-iyul (UTC) :hop boradi clown daxshat degan clown [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-41556-82|&#126;2026-41556-82]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-41556-82|talk]]) 03:15, 2026-yil 25-iyul (UTC) ::903062582 [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-41548-51|&#126;2026-41548-51]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-41548-51|talk]]) 10:01, 2026-yil 27-iyul (UTC) ::tezroq kelsin [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-41548-51|&#126;2026-41548-51]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-41548-51|talk]]) 10:04, 2026-yil 27-iyul (UTC) == Qorqitish == Qorqitish [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-39537-83|&#126;2026-39537-83]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-39537-83|talk]]) 06:59, 2026-yil 14-iyul (UTC) == 9 == hakk [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-42373-86|&#126;2026-42373-86]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-42373-86|talk]]) 12:41, 2026-yil 31-iyul (UTC) 2p3at9jseiiojhjzfjou9d3kofahtod 6221505 6221305 2026-07-31T15:55:18Z ~2026-42321-23 294642 /* Clovn */ yangi mavzu 6221505 wikitext text/x-wiki {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:35px; padding-left:1em" | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma]] [[Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma|Tez boshlash uchun qoʻllanma]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" | Vikipediyaga xush kelibsiz, [[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Vikipediya:Dars]] [[Vikipediya:Dars|Birinchi qadam]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | [[Vikipediya]] [[VP:Foydalanuvchilar|foydalanuvchilari]] nomidan uning oʻzbek tilidagi boʻlimiga kelganingiz bilan qutlayman. Umid qilamizki, siz loyihada ishtirok etishdan behad mamnun boʻlasiz. Ishtirok etishning asosiy tamoyillariga eʼtibor bering: [[Vikipediya:Bemalol tahrirlang|bemalol tahrirlang]] va [[Vikipediya:Ezgu maqsadni koʻzlang|ezgu maqsadni koʻzlang]]. [[Fayl:Signature button.png|thumb|Munozara sahifalarida tasvirda koʻrsatilgan tugmani bosish orqali imzo qoʻyish mumkin.]] Vikipediyada maqolalar ostiga imzo qoʻyilmaydi (mualliflar roʻyxati avtomatik shakllanib boradi va maqolaning tahrirlar tarixidan olinishi mumkin boʻladi), biroq [[Vikipediya:Forum|forumdagi]] muhokamalarda yoki alohida sahifalarning munozaralarida ishtirok etishni istasangiz — iltimos, toʻrtta tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisi bilan yoki asboblar panelidagi mos tugmachani bosish yoʻli bilan [[Vikipediya:Imzo|imzo cheking]]. Bunda foydalanuvchi nomingizni qoʻlda kiritish talab etilmaydi. [[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|Foydalanuvchi sahifangizda]] oʻzingiz haqingizdagi ayrim maʼlumotlar haqida xabar berishingiz mumkin — masalan, [[Vikipediya:Bobil|qaysi tillarni bilishingiz]] yoki [[Vikipediya:Andozalar/Ishtirokchilar/Qiziqishlar|qiziqishlaringiz]]. Endi boshlayotganlarning tez-tez qiladigan xatolaridan biri — mualliflik huquqlarini buzishdir. Vikipediyada mualliflik huquqi egasining ruxsatisiz matnlardan nusxa koʻchirish taqiqlanadi. Batafsil maʼlumot uchun [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] sahifasiga nazar soling. Yozilgan matn imlosini tuzatish kabi koʻp mehnat talab qiladigan amallarni bajarish uchun tahrirlash oynasining tagida joylashgan [[Vikipediya:Vikifikator|Vikifikator]] funksiyasidan foydalanishingiz mumkin. Agar siz bitta tahrir bilan maqola yarata olmasangiz va uni yozishni keyinroq davom ettirmoqchi boʻlsangiz, bu haqda boshqa foydalanuvchilarni xabardor qilish uchun maqola matnining eng boshiga <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> kodini qoldiring. Agar sizda savollar tugʻilib qolsa, [[Vikipediya:Yordam|Yordam sahifasidan]] foydalaning. Agar savollaringizga u yerda javob topa olmagan boʻlsangiz, unda uni loyiha [[Vikipediya:Forum/Yordam|forumida]] yoki {{plainlink|1=https://t.me/uzwikichat|2=Telegram chatda}} bering yoki [[Special:MyTalk|shaxsiy munozara sahifangizni]] tahrirlang: u yerga <code><nowiki>{{yordam kerak}}</nowiki></code> kodini va savolingiz matnini yozing — sizga albatta yordam berishadi. [[Q:Bosh Sahifa|Vikiiqtibos]], [[Wikt:Bosh Sahifa|Vikilugʻat]], [[d:Wikidata:Main Page|Vikimaʼlumotlar]], [[Commons:Main Page|Vikiombor]] kabi Vikipediyaga qardosh boshqa loyihalar ham bor. Ularni boyitishga ham hissa qoʻshishingiz mumkin. Va yana bir marotaba, xush kelibsiz! </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Uzbek Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Uzbek skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Vikipediya:Elchixona|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Vikipediya:Maqolalarni nomlash]] [[Vikipediya:Maqolalarni nomlash|Maqolalarni nomlash]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Yordam:Maqola qanday yoziladi?]] Maqola qanday yoziladi? Qarang: [[Yordam:Maqola qanday yoziladi?|Maqola ustaxonasi]] / {{plainlink|1=https://www.youtube.com/watch?v=r_L8mF59VXQ&list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L|2=Videodarslar}} |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar]] [[Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar|Qoida va koʻrsatmalar]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Vikipediya:Tasvirlar]] [[Vikipediya:Tasvirlar|Tasvirlar bilan bezash]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari|Mualliflik huquqlari]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Vikipediya:Glossariy]] [[Vikipediya:Glossariy|Glossariy]] |} {{#if:| }} [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|<font face="Georgia"><span style="color:blue;">'''''Ibrohimjon'''''</span></font>]] 04:20, 2026-yil 8-iyul (UTC) :hop boradi clown daxshat degan clown [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-41556-82|&#126;2026-41556-82]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-41556-82|talk]]) 03:15, 2026-yil 25-iyul (UTC) ::903062582 [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-41548-51|&#126;2026-41548-51]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-41548-51|talk]]) 10:01, 2026-yil 27-iyul (UTC) ::tezroq kelsin [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-41548-51|&#126;2026-41548-51]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-41548-51|talk]]) 10:04, 2026-yil 27-iyul (UTC) == Qorqitish == Qorqitish [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-39537-83|&#126;2026-39537-83]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-39537-83|talk]]) 06:59, 2026-yil 14-iyul (UTC) == 9 == hakk [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-42373-86|&#126;2026-42373-86]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-42373-86|talk]]) 12:41, 2026-yil 31-iyul (UTC) == Clovn == clown qorqinchli [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-42321-23|&#126;2026-42321-23]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-42321-23|talk]]) 15:55, 2026-yil 31-iyul (UTC) es6f0km8hqmxdn4gpp4u1bm5hrs1b2r 6221688 6221505 2026-08-01T08:50:59Z ~2026-42692-62 294839 /* 😲 */ yangi mavzu 6221688 wikitext text/x-wiki {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:35px; padding-left:1em" | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma]] [[Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma|Tez boshlash uchun qoʻllanma]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" | Vikipediyaga xush kelibsiz, [[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Vikipediya:Dars]] [[Vikipediya:Dars|Birinchi qadam]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | [[Vikipediya]] [[VP:Foydalanuvchilar|foydalanuvchilari]] nomidan uning oʻzbek tilidagi boʻlimiga kelganingiz bilan qutlayman. Umid qilamizki, siz loyihada ishtirok etishdan behad mamnun boʻlasiz. Ishtirok etishning asosiy tamoyillariga eʼtibor bering: [[Vikipediya:Bemalol tahrirlang|bemalol tahrirlang]] va [[Vikipediya:Ezgu maqsadni koʻzlang|ezgu maqsadni koʻzlang]]. [[Fayl:Signature button.png|thumb|Munozara sahifalarida tasvirda koʻrsatilgan tugmani bosish orqali imzo qoʻyish mumkin.]] Vikipediyada maqolalar ostiga imzo qoʻyilmaydi (mualliflar roʻyxati avtomatik shakllanib boradi va maqolaning tahrirlar tarixidan olinishi mumkin boʻladi), biroq [[Vikipediya:Forum|forumdagi]] muhokamalarda yoki alohida sahifalarning munozaralarida ishtirok etishni istasangiz — iltimos, toʻrtta tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisi bilan yoki asboblar panelidagi mos tugmachani bosish yoʻli bilan [[Vikipediya:Imzo|imzo cheking]]. Bunda foydalanuvchi nomingizni qoʻlda kiritish talab etilmaydi. [[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|Foydalanuvchi sahifangizda]] oʻzingiz haqingizdagi ayrim maʼlumotlar haqida xabar berishingiz mumkin — masalan, [[Vikipediya:Bobil|qaysi tillarni bilishingiz]] yoki [[Vikipediya:Andozalar/Ishtirokchilar/Qiziqishlar|qiziqishlaringiz]]. Endi boshlayotganlarning tez-tez qiladigan xatolaridan biri — mualliflik huquqlarini buzishdir. Vikipediyada mualliflik huquqi egasining ruxsatisiz matnlardan nusxa koʻchirish taqiqlanadi. Batafsil maʼlumot uchun [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] sahifasiga nazar soling. Yozilgan matn imlosini tuzatish kabi koʻp mehnat talab qiladigan amallarni bajarish uchun tahrirlash oynasining tagida joylashgan [[Vikipediya:Vikifikator|Vikifikator]] funksiyasidan foydalanishingiz mumkin. Agar siz bitta tahrir bilan maqola yarata olmasangiz va uni yozishni keyinroq davom ettirmoqchi boʻlsangiz, bu haqda boshqa foydalanuvchilarni xabardor qilish uchun maqola matnining eng boshiga <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> kodini qoldiring. Agar sizda savollar tugʻilib qolsa, [[Vikipediya:Yordam|Yordam sahifasidan]] foydalaning. Agar savollaringizga u yerda javob topa olmagan boʻlsangiz, unda uni loyiha [[Vikipediya:Forum/Yordam|forumida]] yoki {{plainlink|1=https://t.me/uzwikichat|2=Telegram chatda}} bering yoki [[Special:MyTalk|shaxsiy munozara sahifangizni]] tahrirlang: u yerga <code><nowiki>{{yordam kerak}}</nowiki></code> kodini va savolingiz matnini yozing — sizga albatta yordam berishadi. [[Q:Bosh Sahifa|Vikiiqtibos]], [[Wikt:Bosh Sahifa|Vikilugʻat]], [[d:Wikidata:Main Page|Vikimaʼlumotlar]], [[Commons:Main Page|Vikiombor]] kabi Vikipediyaga qardosh boshqa loyihalar ham bor. Ularni boyitishga ham hissa qoʻshishingiz mumkin. Va yana bir marotaba, xush kelibsiz! </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Uzbek Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Uzbek skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Vikipediya:Elchixona|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Vikipediya:Maqolalarni nomlash]] [[Vikipediya:Maqolalarni nomlash|Maqolalarni nomlash]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Yordam:Maqola qanday yoziladi?]] Maqola qanday yoziladi? Qarang: [[Yordam:Maqola qanday yoziladi?|Maqola ustaxonasi]] / {{plainlink|1=https://www.youtube.com/watch?v=r_L8mF59VXQ&list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L|2=Videodarslar}} |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar]] [[Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar|Qoida va koʻrsatmalar]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Vikipediya:Tasvirlar]] [[Vikipediya:Tasvirlar|Tasvirlar bilan bezash]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari|Mualliflik huquqlari]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Vikipediya:Glossariy]] [[Vikipediya:Glossariy|Glossariy]] |} {{#if:| }} [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|<font face="Georgia"><span style="color:blue;">'''''Ibrohimjon'''''</span></font>]] 04:20, 2026-yil 8-iyul (UTC) :hop boradi clown daxshat degan clown [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-41556-82|&#126;2026-41556-82]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-41556-82|talk]]) 03:15, 2026-yil 25-iyul (UTC) ::903062582 [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-41548-51|&#126;2026-41548-51]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-41548-51|talk]]) 10:01, 2026-yil 27-iyul (UTC) ::tezroq kelsin [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-41548-51|&#126;2026-41548-51]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-41548-51|talk]]) 10:04, 2026-yil 27-iyul (UTC) == Qorqitish == Qorqitish [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-39537-83|&#126;2026-39537-83]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-39537-83|talk]]) 06:59, 2026-yil 14-iyul (UTC) == 9 == hakk [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-42373-86|&#126;2026-42373-86]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-42373-86|talk]]) 12:41, 2026-yil 31-iyul (UTC) == Clovn == clown qorqinchli [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-42321-23|&#126;2026-42321-23]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-42321-23|talk]]) 15:55, 2026-yil 31-iyul (UTC) == 😲 == Sirli [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-42692-62|&#126;2026-42692-62]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-42692-62|talk]]) 08:50, 2026-yil 1-avgust (UTC) t556ujzcbi6uztimd9wu1h4x77uk37y 6221692 6221688 2026-08-01T08:52:20Z ~2026-42692-62 294839 /* Goblin */ yangi mavzu 6221692 wikitext text/x-wiki {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:35px; padding-left:1em" | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma]] [[Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma|Tez boshlash uchun qoʻllanma]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" | Vikipediyaga xush kelibsiz, [[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Vikipediya:Dars]] [[Vikipediya:Dars|Birinchi qadam]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | [[Vikipediya]] [[VP:Foydalanuvchilar|foydalanuvchilari]] nomidan uning oʻzbek tilidagi boʻlimiga kelganingiz bilan qutlayman. Umid qilamizki, siz loyihada ishtirok etishdan behad mamnun boʻlasiz. Ishtirok etishning asosiy tamoyillariga eʼtibor bering: [[Vikipediya:Bemalol tahrirlang|bemalol tahrirlang]] va [[Vikipediya:Ezgu maqsadni koʻzlang|ezgu maqsadni koʻzlang]]. [[Fayl:Signature button.png|thumb|Munozara sahifalarida tasvirda koʻrsatilgan tugmani bosish orqali imzo qoʻyish mumkin.]] Vikipediyada maqolalar ostiga imzo qoʻyilmaydi (mualliflar roʻyxati avtomatik shakllanib boradi va maqolaning tahrirlar tarixidan olinishi mumkin boʻladi), biroq [[Vikipediya:Forum|forumdagi]] muhokamalarda yoki alohida sahifalarning munozaralarida ishtirok etishni istasangiz — iltimos, toʻrtta tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisi bilan yoki asboblar panelidagi mos tugmachani bosish yoʻli bilan [[Vikipediya:Imzo|imzo cheking]]. Bunda foydalanuvchi nomingizni qoʻlda kiritish talab etilmaydi. [[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|Foydalanuvchi sahifangizda]] oʻzingiz haqingizdagi ayrim maʼlumotlar haqida xabar berishingiz mumkin — masalan, [[Vikipediya:Bobil|qaysi tillarni bilishingiz]] yoki [[Vikipediya:Andozalar/Ishtirokchilar/Qiziqishlar|qiziqishlaringiz]]. Endi boshlayotganlarning tez-tez qiladigan xatolaridan biri — mualliflik huquqlarini buzishdir. Vikipediyada mualliflik huquqi egasining ruxsatisiz matnlardan nusxa koʻchirish taqiqlanadi. Batafsil maʼlumot uchun [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] sahifasiga nazar soling. Yozilgan matn imlosini tuzatish kabi koʻp mehnat talab qiladigan amallarni bajarish uchun tahrirlash oynasining tagida joylashgan [[Vikipediya:Vikifikator|Vikifikator]] funksiyasidan foydalanishingiz mumkin. Agar siz bitta tahrir bilan maqola yarata olmasangiz va uni yozishni keyinroq davom ettirmoqchi boʻlsangiz, bu haqda boshqa foydalanuvchilarni xabardor qilish uchun maqola matnining eng boshiga <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> kodini qoldiring. Agar sizda savollar tugʻilib qolsa, [[Vikipediya:Yordam|Yordam sahifasidan]] foydalaning. Agar savollaringizga u yerda javob topa olmagan boʻlsangiz, unda uni loyiha [[Vikipediya:Forum/Yordam|forumida]] yoki {{plainlink|1=https://t.me/uzwikichat|2=Telegram chatda}} bering yoki [[Special:MyTalk|shaxsiy munozara sahifangizni]] tahrirlang: u yerga <code><nowiki>{{yordam kerak}}</nowiki></code> kodini va savolingiz matnini yozing — sizga albatta yordam berishadi. [[Q:Bosh Sahifa|Vikiiqtibos]], [[Wikt:Bosh Sahifa|Vikilugʻat]], [[d:Wikidata:Main Page|Vikimaʼlumotlar]], [[Commons:Main Page|Vikiombor]] kabi Vikipediyaga qardosh boshqa loyihalar ham bor. Ularni boyitishga ham hissa qoʻshishingiz mumkin. Va yana bir marotaba, xush kelibsiz! </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Uzbek Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Uzbek skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Vikipediya:Elchixona|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Vikipediya:Maqolalarni nomlash]] [[Vikipediya:Maqolalarni nomlash|Maqolalarni nomlash]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Yordam:Maqola qanday yoziladi?]] Maqola qanday yoziladi? Qarang: [[Yordam:Maqola qanday yoziladi?|Maqola ustaxonasi]] / {{plainlink|1=https://www.youtube.com/watch?v=r_L8mF59VXQ&list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L|2=Videodarslar}} |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar]] [[Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar|Qoida va koʻrsatmalar]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Vikipediya:Tasvirlar]] [[Vikipediya:Tasvirlar|Tasvirlar bilan bezash]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari|Mualliflik huquqlari]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Vikipediya:Glossariy]] [[Vikipediya:Glossariy|Glossariy]] |} {{#if:| }} [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|<font face="Georgia"><span style="color:blue;">'''''Ibrohimjon'''''</span></font>]] 04:20, 2026-yil 8-iyul (UTC) :hop boradi clown daxshat degan clown [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-41556-82|&#126;2026-41556-82]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-41556-82|talk]]) 03:15, 2026-yil 25-iyul (UTC) ::903062582 [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-41548-51|&#126;2026-41548-51]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-41548-51|talk]]) 10:01, 2026-yil 27-iyul (UTC) ::tezroq kelsin [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-41548-51|&#126;2026-41548-51]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-41548-51|talk]]) 10:04, 2026-yil 27-iyul (UTC) == Qorqitish == Qorqitish [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-39537-83|&#126;2026-39537-83]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-39537-83|talk]]) 06:59, 2026-yil 14-iyul (UTC) == 9 == hakk [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-42373-86|&#126;2026-42373-86]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-42373-86|talk]]) 12:41, 2026-yil 31-iyul (UTC) == Clovn == clown qorqinchli [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-42321-23|&#126;2026-42321-23]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-42321-23|talk]]) 15:55, 2026-yil 31-iyul (UTC) == 😲 == Sirli [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-42692-62|&#126;2026-42692-62]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-42692-62|talk]]) 08:50, 2026-yil 1-avgust (UTC) == Goblin == Arvoh [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-42692-62|&#126;2026-42692-62]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-42692-62|talk]]) 08:52, 2026-yil 1-avgust (UTC) cbtqbkbaeljnetemrl4wnuniq5kj74o 6221722 6221692 2026-08-01T11:22:16Z ~2026-42514-76 294875 /* Qorqitish */ yangi mavzu 6221722 wikitext text/x-wiki {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:35px; padding-left:1em" | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma]] [[Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma|Tez boshlash uchun qoʻllanma]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" | Vikipediyaga xush kelibsiz, [[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Vikipediya:Dars]] [[Vikipediya:Dars|Birinchi qadam]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | [[Vikipediya]] [[VP:Foydalanuvchilar|foydalanuvchilari]] nomidan uning oʻzbek tilidagi boʻlimiga kelganingiz bilan qutlayman. Umid qilamizki, siz loyihada ishtirok etishdan behad mamnun boʻlasiz. Ishtirok etishning asosiy tamoyillariga eʼtibor bering: [[Vikipediya:Bemalol tahrirlang|bemalol tahrirlang]] va [[Vikipediya:Ezgu maqsadni koʻzlang|ezgu maqsadni koʻzlang]]. [[Fayl:Signature button.png|thumb|Munozara sahifalarida tasvirda koʻrsatilgan tugmani bosish orqali imzo qoʻyish mumkin.]] Vikipediyada maqolalar ostiga imzo qoʻyilmaydi (mualliflar roʻyxati avtomatik shakllanib boradi va maqolaning tahrirlar tarixidan olinishi mumkin boʻladi), biroq [[Vikipediya:Forum|forumdagi]] muhokamalarda yoki alohida sahifalarning munozaralarida ishtirok etishni istasangiz — iltimos, toʻrtta tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisi bilan yoki asboblar panelidagi mos tugmachani bosish yoʻli bilan [[Vikipediya:Imzo|imzo cheking]]. Bunda foydalanuvchi nomingizni qoʻlda kiritish talab etilmaydi. [[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|Foydalanuvchi sahifangizda]] oʻzingiz haqingizdagi ayrim maʼlumotlar haqida xabar berishingiz mumkin — masalan, [[Vikipediya:Bobil|qaysi tillarni bilishingiz]] yoki [[Vikipediya:Andozalar/Ishtirokchilar/Qiziqishlar|qiziqishlaringiz]]. Endi boshlayotganlarning tez-tez qiladigan xatolaridan biri — mualliflik huquqlarini buzishdir. Vikipediyada mualliflik huquqi egasining ruxsatisiz matnlardan nusxa koʻchirish taqiqlanadi. Batafsil maʼlumot uchun [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] sahifasiga nazar soling. Yozilgan matn imlosini tuzatish kabi koʻp mehnat talab qiladigan amallarni bajarish uchun tahrirlash oynasining tagida joylashgan [[Vikipediya:Vikifikator|Vikifikator]] funksiyasidan foydalanishingiz mumkin. Agar siz bitta tahrir bilan maqola yarata olmasangiz va uni yozishni keyinroq davom ettirmoqchi boʻlsangiz, bu haqda boshqa foydalanuvchilarni xabardor qilish uchun maqola matnining eng boshiga <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> kodini qoldiring. Agar sizda savollar tugʻilib qolsa, [[Vikipediya:Yordam|Yordam sahifasidan]] foydalaning. Agar savollaringizga u yerda javob topa olmagan boʻlsangiz, unda uni loyiha [[Vikipediya:Forum/Yordam|forumida]] yoki {{plainlink|1=https://t.me/uzwikichat|2=Telegram chatda}} bering yoki [[Special:MyTalk|shaxsiy munozara sahifangizni]] tahrirlang: u yerga <code><nowiki>{{yordam kerak}}</nowiki></code> kodini va savolingiz matnini yozing — sizga albatta yordam berishadi. [[Q:Bosh Sahifa|Vikiiqtibos]], [[Wikt:Bosh Sahifa|Vikilugʻat]], [[d:Wikidata:Main Page|Vikimaʼlumotlar]], [[Commons:Main Page|Vikiombor]] kabi Vikipediyaga qardosh boshqa loyihalar ham bor. Ularni boyitishga ham hissa qoʻshishingiz mumkin. Va yana bir marotaba, xush kelibsiz! </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Uzbek Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Uzbek skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Vikipediya:Elchixona|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Vikipediya:Maqolalarni nomlash]] [[Vikipediya:Maqolalarni nomlash|Maqolalarni nomlash]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Yordam:Maqola qanday yoziladi?]] Maqola qanday yoziladi? Qarang: [[Yordam:Maqola qanday yoziladi?|Maqola ustaxonasi]] / {{plainlink|1=https://www.youtube.com/watch?v=r_L8mF59VXQ&list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L|2=Videodarslar}} |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar]] [[Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar|Qoida va koʻrsatmalar]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Vikipediya:Tasvirlar]] [[Vikipediya:Tasvirlar|Tasvirlar bilan bezash]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari|Mualliflik huquqlari]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Vikipediya:Glossariy]] [[Vikipediya:Glossariy|Glossariy]] |} {{#if:| }} [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|<font face="Georgia"><span style="color:blue;">'''''Ibrohimjon'''''</span></font>]] 04:20, 2026-yil 8-iyul (UTC) :hop boradi clown daxshat degan clown [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-41556-82|&#126;2026-41556-82]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-41556-82|talk]]) 03:15, 2026-yil 25-iyul (UTC) ::903062582 [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-41548-51|&#126;2026-41548-51]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-41548-51|talk]]) 10:01, 2026-yil 27-iyul (UTC) ::tezroq kelsin [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-41548-51|&#126;2026-41548-51]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-41548-51|talk]]) 10:04, 2026-yil 27-iyul (UTC) == Qorqitish == Qorqitish [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-39537-83|&#126;2026-39537-83]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-39537-83|talk]]) 06:59, 2026-yil 14-iyul (UTC) == 9 == hakk [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-42373-86|&#126;2026-42373-86]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-42373-86|talk]]) 12:41, 2026-yil 31-iyul (UTC) == Clovn == clown qorqinchli [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-42321-23|&#126;2026-42321-23]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-42321-23|talk]]) 15:55, 2026-yil 31-iyul (UTC) == 😲 == Sirli [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-42692-62|&#126;2026-42692-62]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-42692-62|talk]]) 08:50, 2026-yil 1-avgust (UTC) == Goblin == Arvoh [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-42692-62|&#126;2026-42692-62]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-42692-62|talk]]) 08:52, 2026-yil 1-avgust (UTC) == Qorqitish == qorqitish [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-42514-76|&#126;2026-42514-76]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-42514-76|talk]]) 11:22, 2026-yil 1-avgust (UTC) f1ytf6j0krn5nztmj54j6a63eon1gnb 6221728 6221722 2026-08-01T11:40:39Z ~2026-42711-22 294878 /* Qo‘rqitish */ yangi mavzu 6221728 wikitext text/x-wiki {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:35px; padding-left:1em" | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma]] [[Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma|Tez boshlash uchun qoʻllanma]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" | Vikipediyaga xush kelibsiz, [[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Vikipediya:Dars]] [[Vikipediya:Dars|Birinchi qadam]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | [[Vikipediya]] [[VP:Foydalanuvchilar|foydalanuvchilari]] nomidan uning oʻzbek tilidagi boʻlimiga kelganingiz bilan qutlayman. Umid qilamizki, siz loyihada ishtirok etishdan behad mamnun boʻlasiz. Ishtirok etishning asosiy tamoyillariga eʼtibor bering: [[Vikipediya:Bemalol tahrirlang|bemalol tahrirlang]] va [[Vikipediya:Ezgu maqsadni koʻzlang|ezgu maqsadni koʻzlang]]. [[Fayl:Signature button.png|thumb|Munozara sahifalarida tasvirda koʻrsatilgan tugmani bosish orqali imzo qoʻyish mumkin.]] Vikipediyada maqolalar ostiga imzo qoʻyilmaydi (mualliflar roʻyxati avtomatik shakllanib boradi va maqolaning tahrirlar tarixidan olinishi mumkin boʻladi), biroq [[Vikipediya:Forum|forumdagi]] muhokamalarda yoki alohida sahifalarning munozaralarida ishtirok etishni istasangiz — iltimos, toʻrtta tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisi bilan yoki asboblar panelidagi mos tugmachani bosish yoʻli bilan [[Vikipediya:Imzo|imzo cheking]]. Bunda foydalanuvchi nomingizni qoʻlda kiritish talab etilmaydi. [[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|Foydalanuvchi sahifangizda]] oʻzingiz haqingizdagi ayrim maʼlumotlar haqida xabar berishingiz mumkin — masalan, [[Vikipediya:Bobil|qaysi tillarni bilishingiz]] yoki [[Vikipediya:Andozalar/Ishtirokchilar/Qiziqishlar|qiziqishlaringiz]]. Endi boshlayotganlarning tez-tez qiladigan xatolaridan biri — mualliflik huquqlarini buzishdir. Vikipediyada mualliflik huquqi egasining ruxsatisiz matnlardan nusxa koʻchirish taqiqlanadi. Batafsil maʼlumot uchun [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] sahifasiga nazar soling. Yozilgan matn imlosini tuzatish kabi koʻp mehnat talab qiladigan amallarni bajarish uchun tahrirlash oynasining tagida joylashgan [[Vikipediya:Vikifikator|Vikifikator]] funksiyasidan foydalanishingiz mumkin. Agar siz bitta tahrir bilan maqola yarata olmasangiz va uni yozishni keyinroq davom ettirmoqchi boʻlsangiz, bu haqda boshqa foydalanuvchilarni xabardor qilish uchun maqola matnining eng boshiga <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> kodini qoldiring. Agar sizda savollar tugʻilib qolsa, [[Vikipediya:Yordam|Yordam sahifasidan]] foydalaning. Agar savollaringizga u yerda javob topa olmagan boʻlsangiz, unda uni loyiha [[Vikipediya:Forum/Yordam|forumida]] yoki {{plainlink|1=https://t.me/uzwikichat|2=Telegram chatda}} bering yoki [[Special:MyTalk|shaxsiy munozara sahifangizni]] tahrirlang: u yerga <code><nowiki>{{yordam kerak}}</nowiki></code> kodini va savolingiz matnini yozing — sizga albatta yordam berishadi. [[Q:Bosh Sahifa|Vikiiqtibos]], [[Wikt:Bosh Sahifa|Vikilugʻat]], [[d:Wikidata:Main Page|Vikimaʼlumotlar]], [[Commons:Main Page|Vikiombor]] kabi Vikipediyaga qardosh boshqa loyihalar ham bor. Ularni boyitishga ham hissa qoʻshishingiz mumkin. Va yana bir marotaba, xush kelibsiz! </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Uzbek Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Uzbek skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Vikipediya:Elchixona|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Vikipediya:Maqolalarni nomlash]] [[Vikipediya:Maqolalarni nomlash|Maqolalarni nomlash]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Yordam:Maqola qanday yoziladi?]] Maqola qanday yoziladi? Qarang: [[Yordam:Maqola qanday yoziladi?|Maqola ustaxonasi]] / {{plainlink|1=https://www.youtube.com/watch?v=r_L8mF59VXQ&list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L|2=Videodarslar}} |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar]] [[Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar|Qoida va koʻrsatmalar]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Vikipediya:Tasvirlar]] [[Vikipediya:Tasvirlar|Tasvirlar bilan bezash]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari|Mualliflik huquqlari]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Vikipediya:Glossariy]] [[Vikipediya:Glossariy|Glossariy]] |} {{#if:| }} [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|<font face="Georgia"><span style="color:blue;">'''''Ibrohimjon'''''</span></font>]] 04:20, 2026-yil 8-iyul (UTC) :hop boradi clown daxshat degan clown [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-41556-82|&#126;2026-41556-82]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-41556-82|talk]]) 03:15, 2026-yil 25-iyul (UTC) ::903062582 [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-41548-51|&#126;2026-41548-51]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-41548-51|talk]]) 10:01, 2026-yil 27-iyul (UTC) ::tezroq kelsin [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-41548-51|&#126;2026-41548-51]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-41548-51|talk]]) 10:04, 2026-yil 27-iyul (UTC) == Qorqitish == Qorqitish [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-39537-83|&#126;2026-39537-83]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-39537-83|talk]]) 06:59, 2026-yil 14-iyul (UTC) == 9 == hakk [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-42373-86|&#126;2026-42373-86]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-42373-86|talk]]) 12:41, 2026-yil 31-iyul (UTC) == Clovn == clown qorqinchli [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-42321-23|&#126;2026-42321-23]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-42321-23|talk]]) 15:55, 2026-yil 31-iyul (UTC) == 😲 == Sirli [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-42692-62|&#126;2026-42692-62]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-42692-62|talk]]) 08:50, 2026-yil 1-avgust (UTC) == Goblin == Arvoh [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-42692-62|&#126;2026-42692-62]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-42692-62|talk]]) 08:52, 2026-yil 1-avgust (UTC) == Qorqitish == qorqitish [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-42514-76|&#126;2026-42514-76]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-42514-76|talk]]) 11:22, 2026-yil 1-avgust (UTC) == Qo‘rqitish == Ggg [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-42711-22|&#126;2026-42711-22]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-42711-22|talk]]) 11:40, 2026-yil 1-avgust (UTC) 4d70irei5uwah7qilaeqdzs0lfp6mdh 6221730 6221728 2026-08-01T11:42:08Z ~2026-42711-22 294878 /* Qo‘rqitish */ yangi mavzu 6221730 wikitext text/x-wiki {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:35px; padding-left:1em" | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma]] [[Vikipediya:Tez boshlash uchun qoʻllanma|Tez boshlash uchun qoʻllanma]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" | Vikipediyaga xush kelibsiz, [[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Vikipediya:Dars]] [[Vikipediya:Dars|Birinchi qadam]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | [[Vikipediya]] [[VP:Foydalanuvchilar|foydalanuvchilari]] nomidan uning oʻzbek tilidagi boʻlimiga kelganingiz bilan qutlayman. Umid qilamizki, siz loyihada ishtirok etishdan behad mamnun boʻlasiz. Ishtirok etishning asosiy tamoyillariga eʼtibor bering: [[Vikipediya:Bemalol tahrirlang|bemalol tahrirlang]] va [[Vikipediya:Ezgu maqsadni koʻzlang|ezgu maqsadni koʻzlang]]. [[Fayl:Signature button.png|thumb|Munozara sahifalarida tasvirda koʻrsatilgan tugmani bosish orqali imzo qoʻyish mumkin.]] Vikipediyada maqolalar ostiga imzo qoʻyilmaydi (mualliflar roʻyxati avtomatik shakllanib boradi va maqolaning tahrirlar tarixidan olinishi mumkin boʻladi), biroq [[Vikipediya:Forum|forumdagi]] muhokamalarda yoki alohida sahifalarning munozaralarida ishtirok etishni istasangiz — iltimos, toʻrtta tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisi bilan yoki asboblar panelidagi mos tugmachani bosish yoʻli bilan [[Vikipediya:Imzo|imzo cheking]]. Bunda foydalanuvchi nomingizni qoʻlda kiritish talab etilmaydi. [[Foydalanuvchi:{{BASEPAGENAME}}|Foydalanuvchi sahifangizda]] oʻzingiz haqingizdagi ayrim maʼlumotlar haqida xabar berishingiz mumkin — masalan, [[Vikipediya:Bobil|qaysi tillarni bilishingiz]] yoki [[Vikipediya:Andozalar/Ishtirokchilar/Qiziqishlar|qiziqishlaringiz]]. Endi boshlayotganlarning tez-tez qiladigan xatolaridan biri — mualliflik huquqlarini buzishdir. Vikipediyada mualliflik huquqi egasining ruxsatisiz matnlardan nusxa koʻchirish taqiqlanadi. Batafsil maʼlumot uchun [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] sahifasiga nazar soling. Yozilgan matn imlosini tuzatish kabi koʻp mehnat talab qiladigan amallarni bajarish uchun tahrirlash oynasining tagida joylashgan [[Vikipediya:Vikifikator|Vikifikator]] funksiyasidan foydalanishingiz mumkin. Agar siz bitta tahrir bilan maqola yarata olmasangiz va uni yozishni keyinroq davom ettirmoqchi boʻlsangiz, bu haqda boshqa foydalanuvchilarni xabardor qilish uchun maqola matnining eng boshiga <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> kodini qoldiring. Agar sizda savollar tugʻilib qolsa, [[Vikipediya:Yordam|Yordam sahifasidan]] foydalaning. Agar savollaringizga u yerda javob topa olmagan boʻlsangiz, unda uni loyiha [[Vikipediya:Forum/Yordam|forumida]] yoki {{plainlink|1=https://t.me/uzwikichat|2=Telegram chatda}} bering yoki [[Special:MyTalk|shaxsiy munozara sahifangizni]] tahrirlang: u yerga <code><nowiki>{{yordam kerak}}</nowiki></code> kodini va savolingiz matnini yozing — sizga albatta yordam berishadi. [[Q:Bosh Sahifa|Vikiiqtibos]], [[Wikt:Bosh Sahifa|Vikilugʻat]], [[d:Wikidata:Main Page|Vikimaʼlumotlar]], [[Commons:Main Page|Vikiombor]] kabi Vikipediyaga qardosh boshqa loyihalar ham bor. Ularni boyitishga ham hissa qoʻshishingiz mumkin. Va yana bir marotaba, xush kelibsiz! </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Uzbek Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Uzbek skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Vikipediya:Elchixona|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Vikipediya:Maqolalarni nomlash]] [[Vikipediya:Maqolalarni nomlash|Maqolalarni nomlash]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Yordam:Maqola qanday yoziladi?]] Maqola qanday yoziladi? Qarang: [[Yordam:Maqola qanday yoziladi?|Maqola ustaxonasi]] / {{plainlink|1=https://www.youtube.com/watch?v=r_L8mF59VXQ&list=PLTiLidqsHkJMY1CSQiUuweKqly5LmYp_L|2=Videodarslar}} |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar]] [[Vikipediya:Qoida va koʻrsatmalar|Qoida va koʻrsatmalar]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Vikipediya:Tasvirlar]] [[Vikipediya:Tasvirlar|Tasvirlar bilan bezash]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Vikipediya:Mualliflik huquqlari]] [[Vikipediya:Mualliflik huquqlari|Mualliflik huquqlari]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Vikipediya:Glossariy]] [[Vikipediya:Glossariy|Glossariy]] |} {{#if:| }} [[User:Abdufattohov Ibrohimjon|<font face="Georgia"><span style="color:blue;">'''''Ibrohimjon'''''</span></font>]] 04:20, 2026-yil 8-iyul (UTC) :hop boradi clown daxshat degan clown [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-41556-82|&#126;2026-41556-82]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-41556-82|talk]]) 03:15, 2026-yil 25-iyul (UTC) ::903062582 [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-41548-51|&#126;2026-41548-51]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-41548-51|talk]]) 10:01, 2026-yil 27-iyul (UTC) ::tezroq kelsin [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-41548-51|&#126;2026-41548-51]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-41548-51|talk]]) 10:04, 2026-yil 27-iyul (UTC) == Qorqitish == Qorqitish [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-39537-83|&#126;2026-39537-83]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-39537-83|talk]]) 06:59, 2026-yil 14-iyul (UTC) == 9 == hakk [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-42373-86|&#126;2026-42373-86]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-42373-86|talk]]) 12:41, 2026-yil 31-iyul (UTC) == Clovn == clown qorqinchli [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-42321-23|&#126;2026-42321-23]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-42321-23|talk]]) 15:55, 2026-yil 31-iyul (UTC) == 😲 == Sirli [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-42692-62|&#126;2026-42692-62]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-42692-62|talk]]) 08:50, 2026-yil 1-avgust (UTC) == Goblin == Arvoh [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-42692-62|&#126;2026-42692-62]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-42692-62|talk]]) 08:52, 2026-yil 1-avgust (UTC) == Qorqitish == qorqitish [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-42514-76|&#126;2026-42514-76]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-42514-76|talk]]) 11:22, 2026-yil 1-avgust (UTC) == Qo‘rqitish == Ggg [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-42711-22|&#126;2026-42711-22]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-42711-22|talk]]) 11:40, 2026-yil 1-avgust (UTC) == Qo‘rqitish == er [[Maxsus:Contributions/&#126;2026-42711-22|&#126;2026-42711-22]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:&#126;2026-42711-22|talk]]) 11:42, 2026-yil 1-avgust (UTC) k6i01ze2lzdckqtj6cd9q2720yvsyro 0 1421730 6221711 6200385 2026-08-01T09:57:20Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221711 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Viettessa margaritalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Viettessa margaritalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1899-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kongo Demokratik Respublikasi]], [[Mozambik]], [[Syerra-Leone]] va [[Tanzaniya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2018 |url=http://www.afromoths.net/species_by_code/VIETMARG |title=''Viettessa margaritalis'' (Hampson, 1899) |website=Afromoths |accessdate=November 3, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q14514970}} [[Category:Eurrhypini]] {{Odontiinae-stub}} 6cia6f3jfx0qvf3uq13b3l44n70x9hh 0 1421731 6221710 6200386 2026-08-01T09:54:36Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221710 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Viettessa | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Viettessa''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]lar urugʻi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2011-10-11 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. ==Turlari== *''[[Viettessa bethalis]]'' <small>(Viette, 1958)</small> *''[[Viettessa margaritalis]]'' <small>(Hampson, 1899)</small> *''[[Viettessa villiersi]]'' <small>(Marion, 1957)</small> == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q7928710}} [[Category:Eurrhypini]] {{Odontiinae-stub}} 8x2dsdqn3sdq3qjpbwgjz0j5gjwi9zu 0 1421732 6221712 6200387 2026-08-01T09:57:22Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221712 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Viettessa villiersi | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Viettessa villiersi''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1957-yilda Hubert Marion tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Benin]]da uchraydi<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{cite web |last1=De Prins |first1=J. |last2=De Prins |first2=W. |name-list-style=amp |date=2019 |url=https://www.afromoths.net/species_by_code/VIETVILL |title=''Viettessa villiersi'' (Marion, 1957) |website=Afromoths |accessdate=August 11, 2020}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q14514971}} [[Category:Eurrhypini]] {{Odontiinae-stub}} c5koeuw75myxpdg19itogztdt3if2rn 0 1423118 6221615 6203611 2026-08-01T03:11:26Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221615 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Usgentia vespertalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Usgentia vespertalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Gretsiya]], [[Sitsiliya]] va [[Turkiya]]da uchraydi<ref>[http://www.faunaeur.org/full_results.php?id=443008 Fauna Europaea]{{dead link|date=January 2023|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref><ref name="Pyraloidea db">{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=World Pyraloidea Database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2012-03-06 |arxivsana=2011-02-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110226201952/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q7901870}} [[Category:Odontiinae]] {{Odontiinae-stub}} cb8in29t0odsrlsn4hm6ajgybbz4ixn 0 1423122 6221614 6203621 2026-08-01T03:11:26Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221614 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Usgentia quadridentale | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Usgentia quadridentale''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Qirgʻiziston]]da uchraydi<ref name="Pyraloidea db">{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=World Pyraloidea Database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2012-03-06 |arxivsana=2011-02-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110226201952/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q7901869}} [[Category:Odontiinae]] {{Odontiinae-stub}} csdukaird50bw5kgewj7o2kph3br64a 0 1423125 6221613 6203628 2026-08-01T03:11:25Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221613 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Usgentia | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Usgentia''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]]lar urugʻi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2011-10-11 |arxivsana=2011-02-26 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110226201952/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. ==Turlari== *''[[Usgentia quadridentale]]'' <small>(Zerny, 1914)</small> *''[[Usgentia vespertalis]]'' <small>(Herrich-Schäffer, 1851)</small> == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == *[http://www.nhm.ac.uk/jdsml/research-curation/projects/butmoth/GenusList3.dsml?searchPageURL=index.dsml&SUPERFAMIL=&FAMILYqtype=starts+with&FAMILY=crambidae&SUBFAMILYqtype=starts+with&SUBFAMILY=&TRIBEqtype=starts+with&TRIBE=&SUBTRIBEqtype=starts+with&SUBTRIBE=&GENUSqtype=starts+with&GENUS=&AUTHORqtype=starts+with&AUTHOR=&YEARqtype=equals&YEAR=&sort=GENUS Natural History Museum Lepidoptera genus database] {{Taxonbar|from=Q7901872}} [[Category:Odontiinae]] {{Odontiinae-stub}} cwm8gf4gqkga6awjsaz7qp2p2f8ilvm 0 1423137 6221713 6203672 2026-08-01T10:02:35Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221713 wikitext text/x-wiki '''Victor Sarin''' (1941-yilda tug‘ilgan) — [[Hindiston]]da tug‘ilgan [[kanada]]lik-[[Amerika Qoʻshma Shtatlari|amerika]]lik [[kinorejissyor]], kinematograf va [[ssenariynavis]]. U kino va televideniye sohasida 60 yildan ortiq faoliyat yuritib kelmoqda. Sarin o‘z faoliyati davomida bir qator nufuzli mukofotlarga sazovor bo‘lgan. Jumladan, u 2009-yilda Kanada ''Kinematograflar Jamiyati Kodak New Century mukofoti'', 2018-yilda ''Directors Guild of Canada Lifetime Achievement Award'' hamda 2022-yilda Kanadaning eng yuqori davlat mukofotlaridan biri — ''Order of Canada'' bilan taqdirlangan. {{Infobox person | name = Vic Sarin | honorific_suffix = {{post-nominals|country=CAN|size=100%|CM}} | image = {{CSS image crop |Image = The Jury of Competition Section headed by Mr. Joao Batista de Andrade (Brazil), along with the members, Mr. Vic Sarin (Canada), Mr. Kenichi Okubu (Tokyo) Ms. Sarika (India) and Mr. Jean-Michel Frodon (France).jpg |bSize = 850 |cWidth = 220 |cHeight = 270 |oTop = 120 |oLeft = 185 |Location=center}} | caption = Vic Sarin, [[International Film Festival of India|IFFI]] ([[40th International Film Festival of India|2009]]) | birth_name = <!-- only use if different from name --> | birth_date = {{Birth year and age|1941}} | birth_place = Hindiston | other_names = | occupation = {{hlist|Rejissyor|operator|ssenariy muallifi}} | awards = [[#Awards and accolades|List]] | years_active = 1961-yildan hozirgi kungacha | known_for = | notable_works = }} Victor Sarin o‘z faoliyati davomida turli janrlarda 100 dan ortiq badiiy filmlar, hujjatli filmlar va televideniye maxsus loyihalarida ishlagan. U o‘z ishlari bilan Emmy, Genie, Gemini va Canadian Screen Awards kabi nufuzli mukofotlarga nomzod bo‘lgan hamda g‘oliblikni ham qo‘lga kiritgan. Sarin filmlari dunyoning yirik kinofestivallarida namoyish etilgan. Ular qatoriga Toronto xalqaro kinofestivali (TIFF), Kann, Berlin, Tribeca, London, Shanxay, San-Sebastyan, Sidney va Goa kinofestivallari kiradi. Operator (kinematograf) sifatida uning muhim ishlari orasida Bo'lim, Margaret muzeyi, Kit musiqasi, Yurak og'riqlari va Zulmatda raqsga tushish filmlari bor. Rejissyor sifatida esa u ''Partition'', ''A Shine of Rainbows'', ''Left Behind'' hamda ''The Lightkeeper'' filmlarini suratga olgan. == Manbalar == {{manbalar}} == Tashqi havolalar == * {{IMDb name|id=765231}} * [http://www.academy.ca/hist/history.cfm?nname=vic+sarin&winonly=0&awards=0&rtype=1&curstep=4&submit.x=0&submit.y=0 Kanada kino va televideniyesi akademiyasining g'oliblar/nominatsiyalar ro'yxati, muallifi Vik Sarin] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120207231352/http://www.academy.ca/hist/history.cfm?nname=vic+sarin&winonly=0&awards=0&rtype=1&curstep=4&submit.x=0&submit.y=0 |date=2012-02-07 }} *[https://web.archive.org/web/20070805204059/http://www.northernstars.ca/directorsmz/sarin_vic.html NorthernStars.ca profili] ftt1xektxpp994a0n3vs7vqtucedotk 0 1423755 6221589 6205995 2026-08-01T02:16:20Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221589 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Undulambia intortalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Undulambia intortalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Kosta-Rika]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18138080}} [[Category:undulambia]] {{Musotiminae-stub}} skmiyna49lzntzxoqeyxad7cw8zl8en 0 1423756 6221593 6205997 2026-08-01T02:16:24Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221593 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Undulambia marconalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Undulambia marconalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1924-yilda William Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{LepIndex |id=17843 |name=Ambia marconalis |accessdate=May 14, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18138105}} [[Category:undulambia]] {{Musotiminae-stub}} p3grmums31r1u9c5ov5icfrcs93xa1u 0 1423761 6221594 6206004 2026-08-01T02:16:26Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221594 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Undulambia niveiplagalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Undulambia niveiplagalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1917-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q18138110}} [[Category:undulambia]] {{Musotiminae-stub}} 62oghh9nq7mq40wiip4sgmjcto23q9p 0 1423762 6221595 6206005 2026-08-01T02:16:27Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221595 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Undulambia oedizonalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Undulambia oedizonalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1906-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Yamayka]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q18138115}} [[Category:undulambia]] {{Musotiminae-stub}} 52g56lz9f333jtquafmlyvedvn1fp8b 0 1423763 6221604 6206014 2026-08-01T02:16:36Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221604 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Undulambia vitrinalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Undulambia vitrinalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1875-yilda Cajetan von Felder, Rudolf Felder va Alois Friedrich Rogenhofer tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Gayana]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18138149}} [[Category:undulambia]] {{Musotiminae-stub}} 4wlqbq6jnsjzysctviphd8pprwn69p0 0 1423764 6221592 6206015 2026-08-01T02:16:23Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221592 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Undulambia leucostictalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Undulambia leucostictalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1895-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Grenada]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{LepIndex |id=17839 |name=Ambia leucostictalis |accessdate=May 14, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18138099}} [[Category:undulambia]] {{Musotiminae-stub}} tt54jsk7ed01odv27pbrpbz54xc4e1u 0 1423765 6221591 6206016 2026-08-01T02:16:22Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221591 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Undulambia leucocymalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Undulambia leucocymalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1906-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Yamayka]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q18138093}} [[Category:undulambia]] {{Musotiminae-stub}} 4698wq31jjhead4its3zloosgra9dbc 0 1423766 6221596 6206017 2026-08-01T02:16:27Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221596 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Undulambia perornatalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Undulambia perornatalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1912-yilda William Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Kosta-Rika]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18138121}} [[Category:undulambia]] {{Musotiminae-stub}} sjjjmblaox9y8qt5h3ezaqhz2mpubop 0 1423767 6221597 6206018 2026-08-01T02:16:28Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221597 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Undulambia phaeochroalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Undulambia phaeochroalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1906-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Yamayka]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q18138126}} [[Category:undulambia]] {{Musotiminae-stub}} n60n7w8jkqhmwliyur2d29mj8bsmyxl 0 1423769 6221590 6206034 2026-08-01T02:16:21Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221590 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Undulambia jonesalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Undulambia jonesalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Braziliya]]ning [[San-Paulu]] shtatida uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>[http://collections.si.edu/search/results.htm?q=record_ID:nmnhentomology_9182431 Smithsonian Institution]</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18138087}} [[Category:undulambia]] {{Musotiminae-stub}} nwd9i4rlcfopcc13cvfxiy444t1r0py 0 1423770 6221603 6206036 2026-08-01T02:16:35Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221603 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Undulambia tigrinale | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Undulambia tigrinale''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Panama]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18138143}} [[Category:undulambia]] {{Musotiminae-stub}} 2s3x8lypxepou8g7qh40mslv8ibm1mc 0 1423773 6221598 6206042 2026-08-01T02:16:30Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221598 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Undulambia polystichalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Undulambia polystichalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Kuba]] va [[AQSh]]ning janubi-sharqiy qismida uchraydi. [[Florida]] shtatida qayd etilgan<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>[http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=4741 mothphotographersgroup]</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q14510879}} [[Category:undulambia]] {{Musotiminae-stub}} b1rltwxz6g4rfhj01hz4hcshrf0dw36 0 1423774 6221601 6206043 2026-08-01T02:16:34Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221601 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Undulambia striatalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Undulambia striatalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1906-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[AQSh]]ning [[Alabama]], [[Massachusets]], [[Luiziana]], [[Janubiy Karolina]], [[Florida]] va [[Merilend]] shtatlarida qayd etilgan<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>[http://mothphotographersgroup.msstate.edu/species.php?hodges=4740 ''Moth Photographers Group''] at Mississippi State University</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q14510881}} [[Category:undulambia]] {{Musotiminae-stub}} jcufsirydvxvgd74zetvi2u07gcvali 0 1423775 6221602 6206045 2026-08-01T02:16:35Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221602 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Undulambia symphorasalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Undulambia symphorasalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1924-yilda William Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Gvatemala]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=June 19, 2018 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18138138}} [[Category:undulambia]] {{Musotiminae-stub}} 928laj372ja8zeaosqwj0xnqnep6hr0 0 1423776 6221600 6206046 2026-08-01T02:16:33Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221600 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Undulambia semilunalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Undulambia semilunalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1897-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Braziliya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{LepIndex |id=17876 |name=Ambia semilunalis |accessdate=May 14, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18138132}} [[Category:undulambia]] {{Musotiminae-stub}} k8r7pxux4schuldv72r7mu2g8b8p6sw 0 1423778 6221599 6206048 2026-08-01T02:16:31Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221599 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Undulambia rarissima | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Undulambia rarissima''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1972-yilda Eugene G. Munroe tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Shimoliy Amerika]]da uchraydi. U [[AQSh]]ning [[Florida]] shtatida qayd etilgan<ref>{{cite web |last1=Nuss |first1=Matthias |last2=Landry |first2=Bernard |last3=Vegliante |first3=Francesca |last4=Tränkner |first4=Andreas |last5=Mally |first5=Richard |last6=Hayden |first6=James |last7=Bauer |first7=Franziska |last8=Segerer |first8=Andreas |last9=Li |first9=Houhun |last10=Schouten |first10=Rob |last11=Solis |first11=M. Alma |author-link11=Maria Alma Solis |last12=Trofimova |first12=Tatiana |last13=De Prins |first13=Jurate |last14=Speidel |first14=Wolfgang |name-list-style=amp |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |access-date=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q14510880}} [[Category:undulambia]] {{Musotiminae-stub}} 8n6bquaim0a7xpbql742c85ffv4qrpq 0 1423779 6221588 6206050 2026-08-01T02:16:19Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221588 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Undulambia hemigrammalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Undulambia hemigrammalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18138075}} [[Category:undulambia]] {{Musotiminae-stub}} m3vrwp63ghdztv52uog8b409afgp0uo 0 1423780 6221587 6206051 2026-08-01T02:16:19Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221587 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Undulambia grisealis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Undulambia grisealis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1906-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Yamayka]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q18138070}} [[Category:undulambia]] {{Musotiminae-stub}} 3gbwgbzk58c1izybnwkvi8yux8np7rj 1 1423821 6221525 6206412 2026-07-31T16:36:42Z Javoxir Yorqulov 130047 https://fountain.toolforge.org/editathons/viki-jahon-sevadi-2026 6221525 wikitext text/x-wiki {{Viki Jahon chempionatini sevadi}} {{Munozara}} 2c87xto989pxz567m2frsgz1056k5dr 1 1423847 6221523 6206531 2026-07-31T16:36:13Z Javoxir Yorqulov 130047 https://fountain.toolforge.org/editathons/viki-jahon-sevadi-2026 6221523 wikitext text/x-wiki {{Viki Jahon chempionatini sevadi}} {{Munozara}} 2c87xto989pxz567m2frsgz1056k5dr 1 1423849 6221524 6206533 2026-07-31T16:36:27Z Javoxir Yorqulov 130047 https://fountain.toolforge.org/editathons/viki-jahon-sevadi-2026 6221524 wikitext text/x-wiki {{Viki Jahon chempionatini sevadi}} {{Munozara}} 2c87xto989pxz567m2frsgz1056k5dr 0 1423909 6221586 6206601 2026-08-01T02:16:18Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221586 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Undulambia fulvitinctalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Undulambia fulvitinctalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1897-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18138064}} [[Category:undulambia]] {{Musotiminae-stub}} i8bb0byz6lcaure8xmoyhni1xme6dk2 0 1423911 6221585 6206603 2026-08-01T02:16:17Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221585 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Undulambia fulvicolor | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Undulambia fulvicolor''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18138058}} [[Category:undulambia]] {{Musotiminae-stub}} 52oczerf50xcg2b25673c4faowe0zx8 0 1423913 6221584 6206605 2026-08-01T02:16:16Z InternetArchiveBot 58913 2 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221584 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Undulambia fovecosta | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Undulambia fovecosta''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Panama]], [[Gvatemala]] va [[Kosta-Rika]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{Veb manbasi |sarlavha=A New Undulambia Species on Leather-Leaf Fern in Florida, and Note on a Closely Related Central American species; Hahn W. Capps. 1965. The Florida Entomologist 48(3): 155-157 |url=http://journals.fcla.edu/flaent/article/view/56213/53892 |qaralgan sana=2026-07-17 |arxivsana=2018-08-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180808104257/http://journals.fcla.edu/flaent/article/view/56213/53892 }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q14510878}} [[Category:undulambia]] {{Musotiminae-stub}} 3w2qhvetc60rudhv03gt0gyy2bg0fmm 0 1423915 6221576 6206607 2026-08-01T02:16:02Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221576 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Undulambia albitessellalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Undulambia albitessellalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Yamayka]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18138019}} [[Category:undulambia]] {{Musotiminae-stub}} 5c104t86z0tx4yv7z0ay0xwydcpvsmx 0 1424112 6221577 6207223 2026-08-01T02:16:03Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221577 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Undulambia arnoulalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Undulambia arnoulalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1925-yilda William Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Meksika]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>{{LepIndex |id=19680 |accessdate=May 14, 2018}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q13857401}} [[Category:undulambia]] {{Musotiminae-stub}} d8rnr4a0jry6sbckkggm1c41ruxgv61 0 1424113 6221583 6207224 2026-08-01T02:16:09Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221583 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Undulambia arnoulalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Undulambia arnoulalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1925-yilda William Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Meksika]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18138053}} [[Category:undulambia]] {{Musotiminae-stub}} 5riy7fm53eb3br7atm0o0jqk9b8395b 0 1424114 6221578 6207225 2026-08-01T02:16:04Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221578 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Undulambia asaphalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Undulambia asaphalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1924-yilda William Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=June 19, 2018 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref><ref>[http://collections.si.edu/search/results.htm?q=record_ID:nmnhentomology_9186164 Smithsonian Institution]</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18138025}} [[Category:undulambia]] {{Musotiminae-stub}} 3vpz82ujwkzfkx4hsrygige436jb9g3 0 1424115 6221582 6207226 2026-08-01T02:16:09Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221582 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Undulambia electralis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Undulambia electralis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Panama]]da uchraydi<ref>{{cite web |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=global Pyraloidea database |publisher=Globiz.pyraloidea.org |date= |accessdate=2014-07-15 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18138047}} [[Category:undulambia]] {{Musotiminae-stub}} qwesbn0cwonruou79tp745rzdqituav 0 1424116 6221581 6207227 2026-08-01T02:16:08Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221581 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Undulambia dendalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Undulambia dendalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ushbu tur [[Gvatemala]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q18138041}} [[Category:undulambia]] {{Musotiminae-stub}} olgzf5bsc04csaaa7uzt0lbutwuymel 0 1424117 6221580 6207228 2026-08-01T02:16:07Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221580 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Undulambia cymialis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Undulambia cymialis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1907-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Braziliya]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2014 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=July 15, 2014 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar |from=Q18138035}} [[Category:undulambia]] {{Musotiminae-stub}} g31fksc4pcws14q6dq2zlhni4y28utr 0 1424118 6221579 6207230 2026-08-01T02:16:06Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221579 wikitext text/x-wiki {{Avtomatik taksonquti | nomi = Undulambia cantiusalis | olam = [[Hayvonlar]] | tip = [[Boʻgʻimoyoqlilar]] | sinf = [[Hasharotlar]] | turkum = [[Lepidoptera]] | oila = [[Crambidae]] | tasvir = }} '''Undulambia cantiusalis''' — [[Crambidae]] oilasiga mansub [[kuya]] turi. Ilk bor 1924-yilda William Schaus tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur [[Peru]]da uchraydi<ref>{{cite web |last=Nuss |first=M. |display-authors=etal |date=2003–2017 |url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx |title=GlobIZ search |website=Global Information System on Pyraloidea |accessdate=June 19, 2018 |arxivsana=2014-10-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx }}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Taxonbar|from=Q18138030}} [[Category:undulambia]] {{Musotiminae-stub}} mk0dhuoep5ky2q66c0ogvxenxt94juk 1 1424271 6221522 6207425 2026-07-31T16:36:02Z Javoxir Yorqulov 130047 https://fountain.toolforge.org/editathons/viki-jahon-sevadi-2026 6221522 wikitext text/x-wiki {{Viki Jahon chempionatini sevadi}} {{Munozara}} 2c87xto989pxz567m2frsgz1056k5dr 0 1428184 6221575 6217119 2026-08-01T02:13:21Z InternetArchiveBot 58913 1 ta manba qutqarildi hamda 0 tasi oʻlik sifatida belgilandi.) #IABot (v2.0.9.5 6221575 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | name = Unai Simón | image = Unai Simon Argentina v Spain 19 July 2026-078 (cropped).jpg | caption = Simón [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] (2026-yil) | full_name = Unai Simón Mendibil<ref>{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce4/pdf/SquadLists-English.pdf |title=Squad List: Men's Olympic Football Tournament Tokyo 2020: Spain (ESP) |publisher=FIFA |page=16 |date=22 July 2021 |access-date=28 August 2021}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|1997|6|11|df=y}} | birth_place = [[Vitoria-Gasteiz]], Ispaniya | height = 1.90m<ref>{{cite web |title=Unai Simón |url=https://ca.soccerway.com/players/unai-simon-mendibil/372587/ |website=soccerway |access-date=22 August 2022}}</ref><ref>{{cite web |title=Unai Simón |url=https://fbref.com/en/players/5dcf3e90/Unai-Simon |website=fbref |access-date=22 August 2022}}</ref> | position = [[Darvozabon (futbol)|Darvozabon]] | currentclub = [[Athletic Bilbao]] | clubnumber = 1 | youthyears1 = 2010–2011 | youthclubs1 = [[CD Aurrerá de Vitoria|Aurrerá Vitoria]] | youthyears2 = 2011–2014 | youthclubs2 = [[Athletic Bilbao cantera|Athletic Bilbao]] | yillar1 = 2014–2016 | klublar1 = [[CD Basconia|Basconia]] | isht1 = 36 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2016–2018 | klublar2 = [[Athletic Bilbao B]] | isht2 = 58 | gollar2 = 0 | yillar3 = 2018– | klublar3 = [[Athletic Bilbao]] | isht3 = 237 | gollar3 = 0 | milliyyillar1 = 2013 | milliyjamoa1 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (16 yoshgacha)|Ispaniya U16]] | milliyisht1 = 1 | milliygollar1 = 0 | milliyyillar2 = 2015 | milliyjamoa2 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (18 yoshgacha)|Ispaniya U18]] | milliyisht2 = 3 | milliygollar2 = 0 | milliyyillar3 = 2015–2016 | milliyjamoa3 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (19 yoshgacha)|Ispaniya U19]] | milliyisht3 = 4 | milliygollar3 = 0 | milliyyillar4 = 2017–2019 | milliyjamoa4 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (21 yoshgacha)|Ispaniya U21]] | milliyisht4 = 10 | milliygollar4 = 0 | milliyyillar5 = 2021 | milliyjamoa5 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Ispaniya U23]] | milliyisht5 = 7 | milliygollar5 = 0 | milliyyillar6 = 2020– | milliyjamoa6 = [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] | milliyisht6 = 66 | milliygollar6 = 0 | pcupdate = 17 May 2026 | ntupdate = 19 July 2026 }} '''Unai Simón Mendibil''' (1997-yil 11-iyunda tugʻilgan) — ispaniyalik professional [[futbolchi]], [[La Liga]] klubi „[[Athletic Bilbao]]“ va [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya milliy terma jamoasi]]da [[Darvozabon (futbol)|darvozabon]] pozitsiyasida oʻynaydi. Simón klublar tizimidagi faoliyatini katta qismi „[[Athletic Bilbao|Athletic]]“ jamoasida oʻtkazgan boʻlib, klubning yoshlar akademiyasi, farm jamoasi va zaxira tarkiblarida shakllangan. Unai 2018-yilda asosiy jamoa tarkibida debyut qilgan va 2025-yilga kelib 200 ta oʻyinda maydonga tushgan. Simón [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya milliy terma jamoasi]] tarkibidagi debyut oʻyinini 2020-yilda oʻtkazib, [[Futbol boʻyicha 2020-yilgi Yevropa chempionati|UEFA Yevro 2020]], [[Futbol boʻyicha 2022-yilgi jahon chempionati|FIFA Jahon chempionati 2022]], [[Futbol boʻyicha 2024-yilgi Yevropa chempionati|UEFA Yevro 2024]] va [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati|FIFA Jahon chempionati 2026]] musobaqalarida ishtirok etgan. [[Futbol boʻyicha 2024-yilgi Yevropa chempionati|2024-yilgi Yevropa chempionati]]da [[Ispaniya milliy futbol terma jamoasi|Ispaniya]] gʻoliblikni qoʻlga kiritgan turnirning bitta oʻyindan tashqari barcha oʻyinlarida ishtirok etgan. [[Futbol boʻyicha 2026-yilgi jahon chempionati|2026-yilgi Jahon chempionati]]da esa sakkizta oʻyinda atigi bitta gol ([[Belgiya milliy futbol terma jamoasi|Belgiya]] terma jamoasiga qarshi) oʻtkazib yuborib, musobaqaning mutlaq rekordini oʻrnatgan. Shuningdek, uning mamlakati oʻz tarixida ikkinchi marta chempion boʻlgan ushbu mundialda u „[[FIFA Jahon chempionati mukofotlari|Oltin qoʻlqop]]“ sovrinini qoʻlga kiritgan. == Yutuqlar == [[File:Unai Simon Argentina v Spain 19 July 2026-291.jpg|thumb|270x270px|Simon — FIFA Jahon chempionati 2026ning „Oltin qoʻlqop“ sohibi]] ;Athletic Bilbao * Qirol kubogi: 2023–24<ref>{{Cite web|url=https://as.com/futbol/copa_del_rey/final-de-copa-del-rey-en-directo-ultima-hora-de-mallorca-y-athletic-n/|title=Athletic 1-1 (4-2) Mallorca, en directo: final de Copa del Rey 2024 &#124; Celebración del Athletic, campeón de Copa|first=Mario Reinoso del|last=Real|date=7 April 2024|website=Diario AS}}</ref> * Ispaniya Superkubogi: 2021<ref>{{cite web |url=http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=63315 |title=Acta del Partido celebrado el 17 de enero de 2021, en Sevilla |trans-title=Minutes of the Match held on 17 January 2021, in Seville |publisher=Royal Spanish Football Federation |access-date=24 January 2021 |language=es |archive-date=24 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210124230540/http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=63315 |url-status=dead }}</ref> ;Ispaniya U19 * 19 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati: 2015 ;Ispaniya U21 * 21 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati: 2019<ref name=u21bbc>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/48812993|title=Spain U21 2–1 Germany U21|work=BBC Sport |date=30 June 2019|access-date=1 July 2019}}</ref> ;Ispaniya U23 * Yozgi Olimpiya oʻyinlarining kumush medali: 2020 ;Ispaniya * FIFA Jahon chempionati: 2026<ref>{{Cite news |last=Smyth |first=Rob |date=2026-07-19 |title=Spain beat Argentina 1-0 after extra time to win the 2026 World Cup – live |url=https://www.theguardian.com/football/live/2026/jul/19/spain-v-argentina-world-cup-2026-final-live-updates |access-date=2026-07-19 |work=the Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> * UEFA Yevropa chempionati: 2024<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=Spain 2-1 England {{!}} UEFA EURO 2024 Final |url=https://www.uefa.com/uefaeuro/match/2036211--spain-vs-england/ |access-date=2024-07-14 |website=[[UEFA]]}}</ref> * UEFA Millatlar ligasi: 2022-23<ref name="UNLWin">{{Cite news |last=Smith |first=Emma |date=18 June 2023 |title=Spain win Nations League final on penalties |language= |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/football/65944659 |access-date=18 June 2023}}</ref> === Shaxsiy === * UEFA La Ligada yilning eng yaxshi jamoasi: 2019-20<ref>{{cite web|url= https://es.uefa.com/uefaeuropaleague/news/025f-0ff091d12bcc-b8388f80644f-1000--equipo-revelacion-de-la-liga-2019-20|title= Equipo Revelación de La Liga 2019/20|publisher=UEFA|date=21 July 2020}}</ref> * La Liganing mavsumdagi eng yaxshi jamoasi: 2023-24<ref>{{cite news|title=Los Premios 'Team Of The Season' de LALIGA y EA SPORTS desvelan los 15 mejores jugadores de la temporada|url=https://www.laliga.com/noticias/los-premios-team-of-the-season-de-laliga-y-ea-sports-desvelan-los-15-mejores-jugadores-de-la-temporada|language=es|date=17 May 2024|access-date=17 May 2024|publisher=La Liga}}</ref> * La Liga Zamora kubogi: 2023-24<ref>{{cite web |title=Trofeo Zamora de LaLiga EA Sports 2023–2024 |url=https://www.marca.com/futbol/primera-division/zamora.html |access-date=26 May 2024 |publisher=[[Marca (newspaper)|Marca]] |language=es}}</ref> * IFFHS erkaklar UEFA jamoasi: 2024<ref>{{cite web|title=IFFHS CONTINENTAL TEAMS 2024 - UEFA MEN|url=https://iffhs.com/posts/4119|date=15 January 2025|website=IFFHS|qaralgan sana=2026-07-27|arxivsana=2025-09-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20250901004754/https://iffhs.com/posts/4119}}</ref> * FIFA Jahon chempionati Oltin qoʻlqopi: 2026<ref>{{cite web |title=FIFA World Cup awards: Rodri, Cubarsi, Simon and Mbappe honoured |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/award-winners |publisher=[[FIFA]] |date=July 19, 2026}}</ref> == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * {{ESPN FC player}} {{Athletic Bilbao tarkibi}} {{Navboxes | title = Ispaniya tarkibi | bg = #C60B1E | fg = #FBEA0E | bordercolor = #000033 | list1 = {{Ispaniya tarkibi 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari}} {{Ispaniya tarkibi 2020-yilgi UEFA Yevropa chempionati}} {{Ispaniya tarkibi 2022-yilgi FIFA jahon chempionati}} {{Ispaniya tarkibi 2024-yilgi UEFA Yevropa chempionati}} {{Ispaniya tarkibi 2026-yilgi FIFA jahon chempionati}} }} {{Navboxes | title = Mukofotlar | bg = gold | fg = navy | list = {{FIFA Jahon chempionati oltin qoʻlqop sohiblari}} }} {{DEFAULTSORT:Simon, Unai}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Ispaniyalik erkak futbolchilar]] [[Turkum:Erkak futbol darvozabonlari]] [[Turkum:CD Basconia futbolchilari]] [[Turkum:CD Aurrerá de Vitoria futbolchilari]] [[Turkum:Athletic Bilbao B futbolchilari]] [[Turkum:Athletic Bilbao futbolchilari]] [[Turkum:Elche CF futbolchilari]] [[Turkum:La Liga oʻyinchilari]] [[Turkum:Segunda División B oʻyinchilari]] [[Turkum:Tercera División oʻyinchilari]] [[Turkum:Ispaniya milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi futbolchilar]] [[Turkum:UEFA Yevro 2020 oʻyinchilari]] [[Turkum:UEFA Yevro 2024 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2022 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 2026 oʻyinchilari]] [[Turkum:UEFA Millatlar ligasida gʻolib boʻlgan oʻyinchilar]] [[Turkum:UEFA Yevropa chempionatida gʻolib boʻlgan oʻyinchilar]] [[Turkum:Olimpiyada medalini olgan futbolchilar]] [[Turkum:Futbol boʻyicha jahon chempionlari]] crla9db62x7nr0gsbpnm71ekesmfpue 0 1430197 6221164 2026-07-31T11:59:04Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola 6221164 wikitext text/x-wiki '''John Dale''' ([[floruit|fl.]] 1529) — ingliz siyosatchisi. U [[Guildford (saylov okrugi)|Guildford]] saylov okrugidan 1529-yilgi [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/dale-john|title=DALE, John. - History of Parliament Online|website=www.historyofparliamentonline.org}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1529-Angliya-MP-stub}} h0as0hauxxaju72albzx1ulav9qrs8a 0 1430198 6221166 2026-07-31T11:59:55Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola 6221166 wikitext text/x-wiki '''Robert Darknall''' yoki '''Robert Dartnoll''' (1501-yildan oldin — 1553/1556-yilda) — [[Kent]] grafligining Canterbury va London shahridan bo‘lgan ingliz siyosatchisi<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/darknall-(dartnoll)-robert-1501-5356|title=DARKNALL (DARTNOLL), Robert (by 1501-53/56), of Canterbury, Kent and London. - History of Parliament Online|website=www.historyofparliamentonline.org}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1529-Angliya-MP-stub}} mik0zs107i5wd6m691fgtnlxk9oqe8k 0 1430199 6221167 2026-07-31T12:00:50Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola 6221167 wikitext text/x-wiki '''Edmund Darrell''' (1492-yildan oldin — 1536/1540-yil) — ingliz siyosatchisi. U [[Marlborough (saylov okrugi)|Marlborough]] saylov okrugidan 1529-yilgi [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/darrell-edmund-1492-153640|title=DARRELL, Edmund (by 1492-1536/40). - History of Parliament Online|website=historyofparliamentonline.org}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1529-Angliya-MP-stub}} obnan1m0kl47h5i5007kxhejkxp4ioi 0 1430200 6221174 2026-07-31T12:01:55Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola 6221174 wikitext text/x-wiki '''Everard Digby''' (1540-yilda vafot etgan) — ingliz siyosatchisi. U [[Rutland (saylov okrugi)|Rutland]] saylov okrugidan 1529-yilgi [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/constituencies/rutland|title=Rutland - History of Parliament Online|website=Historyofparliamentonline.org|accessdate=3 March 2019}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1529-Angliya-MP-stub}} dlinu37pwjtxn2qlrbquexcmo09o2qg 0 1430201 6221176 2026-07-31T12:02:39Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola 6221176 wikitext text/x-wiki '''Robert Dudley''' yoki '''Robert Sutton''' (1471/1472-yil — 1539-yil) — ingliz siyosatchisi. U [[Shrewsbury (saylov okrugi)|Shrewsbury]] saylov okrugidan 1529 va 1536-yilgi [[Angliya parlamenti|parlamentlar]]da qatnashgan<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/dudley-robert-147172-1539|title=DUDLEY, alias SUTTON, Robert (1471/72-1539), of Shrewsbury, Salop. - History of Parliament Online|website=historyofparliamentonline.org}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1529-Angliya-MP-stub}} jpdumcejl4056pqeij5tz2oifx41l50 0 1430202 6221178 2026-07-31T12:03:39Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola 6221178 wikitext text/x-wiki '''John Durrant''' (1491-yildan oldin — 1543-yil yoki undan keyin) — [[Sussex]] grafligining Hastings shahridan bo‘lgan parlament aʼzosi. U [[Hastings (saylov okrugi)|Hastings]] saylov okrugidan 1529 va ehtimol 1539-yilgi [[Angliya parlamenti|parlamentlar]]da qatnashgan<ref>{{Cite web|url=https://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/durrant-john-1491-1543-or-later|title=DURRANT, John (by 1491-1543 or later), of Hastings, Suss. &#124; History of Parliament Online|website=www.historyofparliamentonline.org}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1529-Angliya-MP-stub}} 073bmh8x0aw9fyralh4voqki6w4s8u3 0 1430203 6221182 2026-07-31T12:08:53Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola 6221182 wikitext text/x-wiki '''Thomas Edgar''' (1508-yildan oldin — 1547-yil) — [[Berkshire]] grafligining Blewbury, [[Surrey]] grafligining Bermondsey hamda London shahridan bo‘lgan ingliz siyosatchisi. U [[Malmesbury (saylov okrugi)|Malmesbury]] saylov okrugidan 1529-yilgi [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/edgar-thomas-1508-47|title=EDGAR, Thomas (by 1508-47), of Blewbury, Berks.; Bermondsey, Surr. and London. - History of Parliament Online|website=Historyofparliamentonline.org|accessdate=3 March 2019}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1529-Angliya-MP-stub}} bxpfbanaxzpeqzclofbwl5r9xkwtrqo 0 1430204 6221183 2026-07-31T12:09:46Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola 6221183 wikitext text/x-wiki '''Thomas Ensing''' (1490-yildan oldin — taxm. 1539-yil) — [[Sussex]] grafligining Winchelsea shahridan bo‘lgan ingliz siyosatchisi. U [[Winchelsea (saylov okrugi)|Winchelsea]] saylov okrugidan 1529 va 1536-yilgi [[Angliya parlamenti|parlamentlar]]da qatnashgan<ref>{{cite web|author=Members Constituencies Parliaments Surveys |url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/ensing-thomas-1490-1539 |title=ENSING, Thomas (by 1490-c.1539), of Winchelsea, Suss. |publisher=History of Parliament Online |date=2012-09-05 |accessdate=2012-09-11}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1529-Angliya-MP-stub}} rb8jkypep7pfuc9njhgxuc8g83lzofh 14 1430205 6221184 2026-07-31T12:09:59Z Janob Mirzaolim 64438 „{{Commons category|Education in Germany}} {{Cat main}} {{Automatic category TOC}} [[Turkum:Germaniya|Taʼlim]] [[Turkum:Mamlakatlar boʻyicha taʼlim]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221184 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Education in Germany}} {{Cat main}} {{Automatic category TOC}} [[Turkum:Germaniya|Taʼlim]] [[Turkum:Mamlakatlar boʻyicha taʼlim]] q6xcn1i9scnvxifaqlk9zvxk8jj0eqj 0 1430206 6221185 2026-07-31T12:10:35Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola 6221185 wikitext text/x-wiki '''Henry Farrington''' (1471-yildan oldin — 1549/1551-yil) — [[Lancashire]] grafligining Farington, Leyland va Worden hududlaridan bo‘lgan ingliz siyosatchisi. U [[Lancashire (saylov okrugi)|Lancashire]] saylov okrugidan 1529-yilgi [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/farrington-henry-1471-154951|title=FARRINGTON, Henry (by 1471-1549/51), of Farington, Leyland and Worden, Lancs. - History of Parliament Online|website=historyofparliamentonline.org}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1529-Angliya-MP-stub}} smyoybtdockfe9f36r7fxbltg10i9gx 0 1430207 6221188 2026-07-31T12:11:51Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola 6221188 wikitext text/x-wiki '''John Fletcher''' (1490-yildan oldin — 1545-yil yoki undan keyin) — ingliz siyosatchisi. U [[Rye (saylov okrugi)|Rye]] saylov okrugidan 1529, 1536 va 1542-yilgi [[Angliya parlamenti|parlamentlar]]da qatnashgan<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/fletcher-john-1490-1545-or-later|title=FLETCHER, John (by 1490-1545 or later), of Rye, Suss. - History of Parliament Online|website=historyofparliamentonline.org}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1529-Angliya-MP-stub}} 1wav5vaes26op75vksl4w43byxbk7no 0 1430208 6221190 2026-07-31T12:12:52Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola 6221190 wikitext text/x-wiki '''Richard Gibson''' (1480-yildan oldin — 1534-yil) — [[Kent]] grafligining New Romney shahridan bo‘lgan ingliz siyosatchisi. U [[New Romney (saylov okrugi)|New Romney]] saylov okrugidan 1529-yilgi [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/gibson-richard-1480-1534|title=GIBSON, Richard (by 1480-1534), of London and New Romney, Kent. - History of Parliament Online|website=historyofparliamentonline.org}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1529-Angliya-MP-stub}} 5lhn5p31xmfu0d7qm42yc9ho2y3tu84 0 1430209 6221264 2026-07-31T12:28:13Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola 6221264 wikitext text/x-wiki '''John Giles''', '''John Gelys''' yoki '''John Jelys''' (1487-yildan oldin — 1553-yil) — [[Devon grafligi]]ning Bowden va Totnes shaharlaridan bo‘lgan ingliz siyosatchisi. U [[Totnes (saylov okrugi)|Totnes]] saylov okrugidan 1529-yilgi [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/giles-(gelys-jelys)-john-1487-1553|title=GILES (GELYS, JELYS), John (by 1487-1553), of Bowden in Ashprington and Totnes, Devon. - History of Parliament Online|website=historyofparliamentonline.org}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1529-Angliya-MP-stub}} l0lttqhjjd97v0ta7h0hz1qq4zs3r6g 0 1430210 6221272 2026-07-31T12:29:00Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola 6221272 wikitext text/x-wiki '''Edward Goodwin''' (1503-yildan oldin — 1548/1550-yil) — [[Sussex]] grafligining East Grinstead shahridan bo‘lgan ingliz siyosatchisi<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/goodwin-edward-1503-4850|title=GOODWIN, Edward (by 1503-48/50), of East Grinstead, Suss. - History of Parliament Online|website=historyofparliamentonline.org}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1529-Angliya-MP-stub}} 99oamb42ma5jk5pipoemwu5awq9l15g 0 1430211 6221277 2026-07-31T12:29:46Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola 6221277 wikitext text/x-wiki '''Vincent Grantham''' (1496-yildan oldin — 1550-yil) — Goltho va Lincoln shaharlaridan bo‘lgan parlament aʼzosi<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/grantham-vincent-1496-1550|title=GRANTHAM, Vincent (by 1496-1550), of Goltho and Lincoln. - History of Parliament Online|website=www.historyofparliamentonline.org|access-date=6 July 2012|archive-date=6 September 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120906103048/http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/grantham-vincent-1496-1550|url-status=dead}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1529-Angliya-MP-stub}} m91j1udo1su24757r8pw64f1t4a92e4 0 1430212 6221281 2026-07-31T12:30:24Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola 6221281 wikitext text/x-wiki '''Thomas Gregory''' (1502-yil — 1536/1540-yilda vafot etgan) — ingliz siyosatchisi. U [[Plympton Erle (saylov okrugi)|Plympton Erle]] saylov okrugidan 1529-yilgi [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/gregory-thomas-1502-3640|title=GREGORY, Thomas (by 1502-36/40), of Plympton St. Mary, Devon. - History of Parliament Online|website=Historyofparliamentonline.org|accessdate=2 March 2019}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1529-Angliya-MP-stub}} b76u495txj7j8iiyv7n2vxzg90ct3tj 0 1430213 6221283 2026-07-31T12:31:14Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola 6221283 wikitext text/x-wiki '''Francis Hall''' (1476-yildan oldin — 1534-yil 14-avgust) — ingliz siyosatchisi. U [[Grantham (saylov okrugi)|Grantham]] saylov okrugidan 1529-yilgi [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/hall-francis-1476-1534|title=HALL, Francis (by 1476-1534), of Grantham, Lincs. - History of Parliament Online|website=historyofparliamentonline.org}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1529-Angliya-MP-stub}} khpg2aphfvzrdvah6xplnb63lpl6u9z 0 1430214 6221284 2026-07-31T12:31:55Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola 6221284 wikitext text/x-wiki '''Henry Hamlin''' (1484-yildan oldin tug‘ilgan — 1549/1550-yilda vafot etgan) — [[Devon]] grafligining Exeter shahridan bo‘lgan ingliz siyosatchisi<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/hamlin-henry-1484-154950|title=HAMLIN, Henry (by 1484-1549/50), of Exeter, Devon. - History of Parliament Online|website=Historyofparliamentonline.org|accessdate=3 March 2019}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1529-Angliya-MP-stub}} mxizc3cyw6az9ilsm7yk2l53eoax9e6 0 1430215 6221285 2026-07-31T12:33:09Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola 6221285 wikitext text/x-wiki '''Thomas Hall''' (1488-yildan oldin — 1550-yil 31-dekabr) — [[Lincolnshire]] grafligining Coleby qishlog‘idan bo‘lgan ingliz siyosatchisi. U [[Huntingdon (saylov okrugi)|Huntingdon]] saylov okrugidan 1529-yilgi [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/hall-thomas-ii-1488-1550|title=HALL, Thomas II (by 1488-1550), of Huntingdon and Coleby, Lincs. - History of Parliament Online|website=historyofparliamentonline.org}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1529-Angliya-MP-stub}} 294mtwz9utzlnvyibhx0wrd6zrqyyyc 0 1430216 6221286 2026-07-31T12:34:13Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola 6221286 wikitext text/x-wiki '''John Hargrave''' (1499-yildan oldin — 1541-yil yoki undan keyin) — ingliz siyosatchisi. U [[Stamford (saylov okrugi)|Stamford]] saylov okrugidan 1529-yilgi [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/hardgrave-john-1499-1541-or-later|title=HARDGRAVE, John (by 1499-1541 or later), of Stamford, Lincs. - History of Parliament Online|website=Historyofparliamentonline.org|accessdate=3 March 2019}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1529-Angliya-MP-stub}} mi1eqk8wwm1caczaz8ssn34gh4vhap3 0 1430217 6221288 2026-07-31T12:34:38Z AnvarxonM 75105 AnvarxonM [[1992—2019-yillarda O‘zbekistondagi xorijlik futbolchilar ro‘yxati]] sahifasini [[Oʻzbekiston Pro ligasidagi xorijlik futbolchilar roʻyxati]]ga koʻchirdi 6221288 wikitext text/x-wiki #YOʻNALTIRISH [[Oʻzbekiston Pro ligasidagi xorijlik futbolchilar roʻyxati]] 9tgbqqm43hxzv5dd3tm0oa15ai9l820 1 1430218 6221290 2026-07-31T12:34:38Z AnvarxonM 75105 AnvarxonM [[Munozara:1992—2019-yillarda O‘zbekistondagi xorijlik futbolchilar ro‘yxati]] sahifasini [[Munozara:Oʻzbekiston Pro ligasidagi xorijlik futbolchilar roʻyxati]]ga koʻchirdi 6221290 wikitext text/x-wiki #YOʻNALTIRISH [[Munozara:Oʻzbekiston Pro ligasidagi xorijlik futbolchilar roʻyxati]] km76np5paemzjee943btxbnmf3q1xhj 0 1430219 6221291 2026-07-31T12:36:01Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola 6221291 wikitext text/x-wiki '''Robert Harward''' (1482-yildan oldin — 1533/1534-yil) — ingliz siyosatchisi. U 1521–1522-yillarda Leicester meri lavozimida faoliyat yuritgan. Shuningdek, [[Leicester (saylov okrugi)|Leicester]] saylov okrugidan 1529-yilgi [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan. == Manbalar == {{manbalar}} * {{cite web|url = http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/harward-robert-1482-153334|title= HARWARD, Robert (by 1482-1533/34), of Leicester|publisher= History of Parliament Online|accessdate = 1 August 2014}} {{Authority control}} {{1529-Angliya-MP-stub}} q0u80sydliknjwd5wg74bbuqd9cr57e 0 1430220 6221293 2026-07-31T12:36:32Z AnvarxonM 75105 AnvarxonM [[Oʻzbekistonda toʻp surgan xorijlik futbolchilar]] sahifasini [[Oʻzbekiston Superligasida toʻp surgan xorijlik futbolchilar roʻyxati]]ga koʻchirdi 6221293 wikitext text/x-wiki #YOʻNALTIRISH [[Oʻzbekiston Superligasida toʻp surgan xorijlik futbolchilar roʻyxati]] c0kx8o0gy90144w6naxi76jzgvx6nhn 1 1430221 6221295 2026-07-31T12:36:32Z AnvarxonM 75105 AnvarxonM [[Munozara:Oʻzbekistonda toʻp surgan xorijlik futbolchilar]] sahifasini [[Munozara:Oʻzbekiston Superligasida toʻp surgan xorijlik futbolchilar roʻyxati]]ga koʻchirdi 6221295 wikitext text/x-wiki #YOʻNALTIRISH [[Munozara:Oʻzbekiston Superligasida toʻp surgan xorijlik futbolchilar roʻyxati]] fklqsh503obmjs4oorqb7qlmrqdtr5s 0 1430222 6221296 2026-07-31T12:37:07Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola 6221296 wikitext text/x-wiki '''Christopher Haydock''' (1499-yildan oldin — 1566-yil yoki undan keyin) — ingliz siyosatchisi<ref>{{cite web|url=http://www.preston.gov.uk/thecouncil/the-mayor/the-mayor-of-preston/mayor-preston-background/|title=Past Mayors - 1327 to present|publisher=Preston City Council|accessdate=17 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222090440/http://www.preston.gov.uk/thecouncil/the-mayor/the-mayor-of-preston/mayor-preston-background/|archive-date=22 December 2015|url-status=dead}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1529-Angliya-MP-stub}} ar610saxvla0uxk5x12qll8idhrqyk7 0 1430223 6221298 2026-07-31T12:37:56Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola 6221298 wikitext text/x-wiki '''Thomas Hayward''' (1507-yildan oldin — 1534-yil) — [[Suffolk]] grafligining Ipswich shahridan bo‘lgan ingliz siyosatchisi. U [[Ipswich (saylov okrugi)|Ipswich]] saylov okrugidan 1529-yilgi [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/hayward-thomas-1507-34|title=HAYWARD, Thomas (by 1507-34), of Ipswich, Suff. - History of Parliament Online|website=Historyofparliamentonline.org|accessdate=3 March 2019}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1529-Angliya-MP-stub}} 56btq3xyml24gh953v9npe2spog5nuw 0 1430224 6221299 2026-07-31T12:39:48Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola 6221299 wikitext text/x-wiki '''John Heneage''' (taxm. 1485-yil — 1557-yil 21-iyul) — ingliz siyosatchisi. U [[Great Grimsby (saylov okrugi)|Great Grimsby]] saylov okrugidan 1523 va 1529-yilgi, [[Lincolnshire (saylov okrugi)|Lincolnshire]] saylov okrugidan 1539-yilgi [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/heneage-john-1485-1557|title=HENEAGE, John (c.1485-1557), of Benniworth, Lincs. - History of Parliament Online|website=historyofparliamentonline.org}}</ref>. k26hklbdlt0un2ho1suym1akiibudnk 6221300 6221299 2026-07-31T12:40:08Z Ahror Akramovich 75193 6221300 wikitext text/x-wiki '''John Heneage''' (taxm. 1485-yil — 1557-yil 21-iyul) — ingliz siyosatchisi. U [[Great Grimsby (saylov okrugi)|Great Grimsby]] saylov okrugidan 1523 va 1529-yilgi, [[Lincolnshire (saylov okrugi)|Lincolnshire]] saylov okrugidan 1539-yilgi [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/heneage-john-1485-1557|title=HENEAGE, John (c.1485-1557), of Benniworth, Lincs. - History of Parliament Online|website=historyofparliamentonline.org}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1529-Angliya-MP-stub}} 3qx9t9o8ifbxn8ql3pfhb1qrqafkjqq 0 1430225 6221302 2026-07-31T12:40:54Z AnvarxonM 75105 AnvarxonM [[Oʻzbekiston Pro ligasidagi xorijlik futbolchilar roʻyxati]] sahifasini [[Oʻzbekiston Pro ligasida toʻp surgan xorijlik futbolchilar roʻyxati]]ga koʻchirdi 6221302 wikitext text/x-wiki #YOʻNALTIRISH [[Oʻzbekiston Pro ligasida toʻp surgan xorijlik futbolchilar roʻyxati]] lm78bgs2otcre77fmwb1zs25cyooccm 1 1430226 6221304 2026-07-31T12:40:54Z AnvarxonM 75105 AnvarxonM [[Munozara:Oʻzbekiston Pro ligasidagi xorijlik futbolchilar roʻyxati]] sahifasini [[Munozara:Oʻzbekiston Pro ligasida toʻp surgan xorijlik futbolchilar roʻyxati]]ga koʻchirdi 6221304 wikitext text/x-wiki #YOʻNALTIRISH [[Munozara:Oʻzbekiston Pro ligasida toʻp surgan xorijlik futbolchilar roʻyxati]] 8e9g61d5x5719tio9hh50745sxoo9b6 0 1430227 6221306 2026-07-31T12:41:33Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola 6221306 wikitext text/x-wiki '''Thomas Hill''' (1500-yildan oldin — 1557-yil) — Londondagi Gray's Inn, [[Worcester]] va [[Worcestershire]] grafligining White Ladies Aston qishlog‘idan bo‘lgan ingliz siyosatchisi. U [[Worcester (saylov okrugi)|Worcester]] saylov okrugidan 1529, 1536 va 1554-yil aprelidagi, [[Heytesbury (saylov okrugi)|Heytesbury]] saylov okrugidan esa 1553-yil oktabrdagi [[Angliya parlamenti|parlamentlar]]da qatnashgan<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/hill-thomas-1500-57|title=HILL, Thomas (by 1500-57), of Gray's Inn, London, Worcester and White Ladies Aston, Worcs. - History of Parliament Online|website=historyofparliamentonline.org|access-date=29 July 2012|archive-date=8 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240708214950/http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/hill-thomas-1500-57|url-status=dead}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1529-Angliya-MP-stub}} i1de1hj30lhhj8iuiollvgapxxqboj5 0 1430228 6221307 2026-07-31T12:42:11Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola 6221307 wikitext text/x-wiki '''John Hillesley''' (1508-yildan oldin — 1566-yil?) — [[Berkshire]] grafligining Beenham va [[Herefordshire]] grafligining Leominster shaharlaridan bo‘lgan ingliz siyosatchisi. U [[Leominster (saylov okrugi)|Leominster]] saylov okrugidan 1529-yilgi [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/hillesley-john-1508-66|title=HILLESLEY, John (by 1508-?66), of Beenham, Berks and Leominster, Herefs. - History of Parliament Online|website=www.historyofparliamentonline.org}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1529-Angliya-MP-stub}} 7p7p8ghrjy4g295y5ai8yynj9vub541 0 1430229 6221308 2026-07-31T12:44:22Z Ahror Akramovich 75193 „'''Thomas Hilton''' (1508-yildan oldin — 1558-yil yoki undan keyin) — ingliz siyosatchisi<ref>{{cite web|author=Members Constituencies Parliaments Surveys |url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/hilton-thomas-1508-58-or-later |title=HILTON, Thomas (by 1508-58 or later), of Shoreditch, London. |publisher=History of Parliament Online |accessdate=2012-09-22}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221308 wikitext text/x-wiki '''Thomas Hilton''' (1508-yildan oldin — 1558-yil yoki undan keyin) — ingliz siyosatchisi<ref>{{cite web|author=Members Constituencies Parliaments Surveys |url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/hilton-thomas-1508-58-or-later |title=HILTON, Thomas (by 1508-58 or later), of Shoreditch, London. |publisher=History of Parliament Online |accessdate=2012-09-22}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1529-Angliya-MP-stub}} 0c9xo3v4xh9eayao7o9sgv9ffc0fy12 0 1430230 6221309 2026-07-31T12:45:18Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola 6221309 wikitext text/x-wiki '''John Holdiche''' (1508-yildan oldin — 1536-yil) — [[Devon grafligi]]ning Yealmbridge hududidan bo‘lgan ingliz siyosatchisi. U [[Helston (saylov okrugi)|Helston]] saylov okrugidan 1529-yilgi [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/holdiche-john-1508-36|title=HOLDICHE, John (by 1508-36), of Yealm Bridge, Devon. - History of Parliament Online|website=historyofparliamentonline.org}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1529-Angliya-MP-stub}} qv86zcncp3ycl5xvay1yolhq7a2kepm 0 1430231 6221310 2026-07-31T12:45:57Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Shaxsiyatlar]] doirasida yozilgan maqola 6221310 wikitext text/x-wiki '''Thomas Holte''' (1500-yildan oldin — 1546-yil 23-mart) — ingliz siyosatchisi. U [[Warwick (saylov okrugi)|Warwick]] saylov okrugidan 1529-yilgi [[Angliya parlamenti]]da qatnashgan<ref>{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/holte-thomas-1500-46|title=HOLTE, Thomas (by 1500-46), of the Middle Temple, London and Aston and Duddeston, Warws. - History of Parliament Online|website=historyofparliamentonline.org|access-date=7 October 2012|archive-date=8 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240708214812/http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1509-1558/member/holte-thomas-1500-46|url-status=dead}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} {{Authority control}} {{1529-Angliya-MP-stub}} dzqdbpkcmuf8x795dtdtfc1nelmy6is 102 1430232 6221311 2026-07-31T12:56:23Z Janob Mirzaolim 64438 Mavzuli oylik sahifasini yaratdim 6221311 wikitext text/x-wiki <div style="padding:15px; background:#FFFFFF; border:3px solid #FFDF00; border-radius:5px; text-align:center;"> <div style="font-size:36pt; font-weight:bold; color:#111111; line-height:110%;"> '''Germaniya oyligi''' </div> <div style="font-size:24pt; font-style:italic; color:#DD0000; margin-top:4px; margin-bottom:8px;"> ''Deutschland-Monat'' </div> <hr style="border:0; border-top:2px solid #FFDF00; width:70%; margin:10px auto 18px auto;"> [[Tasvir:Flag-map of Germany.svg|center|520px|link=]] </div> '''Germaniya oyligi''' — Oʻzbekcha Vikipediyada anʼanaviy tarzda oʻtkazib kelinadigan „Mavzuli oylik“ loyihasi doirasidagi navbatdagi tanlov boʻlib, uning asosiy maqsadi — vikipediyamizda Germaniya geografiyasi, tarixi, madaniyati, tabiati, fan va sanʼati hamda mashhur shaxslariga oid sifatli maqolalar sonini koʻpaytirish va mavjudlarini boyitishdan iborat. '''Loyihaning davomiyligi:''' 1-avgustdan 31-avgustgacha. '''Yoʻnalish:''' Nemis, ingliz va rus tillaridagi Vikipediyalardan maʼlumotlarni oʻzbek tiliga mahorat bilan tarjima qilish va ensiklopedik shaklda qilib boyitish tavsiya etiladi. == Ishtirokchilar == Agar siz ushbu loyihada ishtirok etishni istasangiz, quyidagi roʻyxatga oʻz ismingizni qoʻshib qoʻying. Buning uchun shunchaki hash belgisi va toʻrtta tilda '''<nowiki>(~~~~)</nowiki>''' belgisini yozsangiz kifoya qiladi — sahifani saqlaganingizdan soʻng foydalanuvchi nomingiz avtomatik ravishda paydo boʻladi.’’’’ Roʻyxatdan oʻtish ramziy maʼnoga ega boʻlib, u loyihada qancha kishi hamkorlik qilishga tayyor ekanligini bilish imkonini beradi. Bu hech qanday majburiyat yuklamaydi va sizga qoʻshimcha vazifalar qoʻymaydi. == Yangi maqolalarni qanday qoʻshish kerak? == Maqolalar boshqa tillardan tarjima boʻlishi mumkin. Eng muhimi, ular yangi yaratilgan yoki sezilarli darajada boyitilgan hamda sifatli boʻlishi shart. Oylik davomida tahrir qilinadigan maqolalar quyidagi talablarga javob berishi lozim: * '''Sifati:''' Yangi maqolalarda '''<nowiki>{{Oʻchirishga}}</nowiki>''', '''<nowiki>{{Manbasiz}}</nowiki>''', '''<nowiki>{{AT}}</nowiki>''' kabi muammoli andozalar boʻlmasligi kerak. * '''Ensiklopedik ahamiyat:''' Maqolaga qoʻshilgan maʼlumotlar [[Vikipediya:Ensiklopedik ahamiyat|Ensiklopedik ahamiyat qoidalariga]] mos kelishi shart. * '''Tekshiriluvchanlik:''' Yangi maqolalarda albatta Manbalar (<nowiki>{{manbalar}}</nowiki> yoki <nowiki>{{reflist}}</nowiki>) boʻlishiga eʼtibor bering. * '''Betaraflik:''' Maqolalar [[Vikipediya:Betaraf nuqtayi nazar|Betaraf nuqtayi nazar]] asosida yozilishi kerak. Shuningdek, ularni rasmlar bilan boyitish va toʻgʻri formatlash tavsiya etiladi. '''Ichki havolalar:''' Maqoladagi tushunchalarga ichki havolalar (koʻk linklar) berishni unutmang. ==== Havolalar va bogʻliqlik ==== Yangi maqola yaratganingizda, boshqa mavjud maqolalardan unga havola berilishiga harakat qiling. Agar maqolaga hech qanday havola olib kelmasa, u „yetim maqola“ boʻlib qoladi va uni boshqalar oʻqishi yoki yaxshilashi ehtimoli kamayadi. Shuningdek, maqolaning boshqa tillardagi variantlarini tekshiring va ularni til boʻlimlari (Wikidata) orqali bogʻlang. ==== Munozara va aloqa ==== Loyiha boʻyicha har qanday savol, taklif yoki eʼtirozlaringizni [[Loyiha munozarasi:Mavzuli oylik/Germaniya oyligi|munozara sahifasida]] qoldirishingiz mumkin. Shuningdek, Germaniya oyligi doirasida yaratilgan maqolalarning munozara sahifasiga <code><nowiki>{{Germaniya oyligi}}</nowiki></code> andozasini qoʻyish tavsiya etiladi. Bundan tashqari, ushbu oylik [[Loyiha:Mavzuli oylik|Mavzuli oylik loyihasi]] doirasida oʻtkazilgani sababli, xohishga koʻra <code><nowiki>{{Mavzuli oylik loyihasi}}</nowiki></code> andozasini ham qoʻshish mumkin. Andozalar faqat munozara sahifasiga joylashtiriladi. '''Muhim eslatma:''' Oʻzbekcha Vikipediya jamoasi odatda, munozaralarda bevosita ishtirok etmaslikka harakat qiladilar. Bu esa ishtirokchilarning oʻz ustida mustaqil ishlashi, qoidalarni chuqurroq oʻrganishi va natijada maqolalar sifatini yanada yuqori darajaga koʻtarishini taʼminlash maqsadida yoʻlga qoʻyilgan. Ishtirokchilarning oʻzaro hamkorligi va muammolarni mustaqil hal qilishi maqola sifatini yaxshilashning eng samarali yoʻli deb hisoblanadi. == Loyiha taklifnomasi == Agar ushbu loyihada yordam berishi mumkin bo‘lgan biror foydalanuvchini bilsangiz, uni vikipediyamizni rivojlantirish yo‘lida hamkorlikka chorlashingiz mumkin. Buning uchun quyidagi maxsus kodni nusxalab, uning munozara sahifasiga joylashtiring. Biz ishonamizki, siz taklif etgan foydalanuvchilar Germaniya zamini haqida maqolalar yaratishga albatta o‘z qiziqishlarini bildiradilar. {| style="background-color: #EAF8FF; border: 4px solid #1CAC78" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 2px;" | [[File:Animated-Flag-Germany.gif|211px]] |style="font-size: x-large; padding: 2px 2px 0 2px; height: 1.5em;" | '''[[Loyiha:Mavzuli oylik/Germaniya oyligi|Germaniya oyligiga taklifnoma!]]''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ---- Hurmatli vikipediya tahrirchisi! Sizni O‘zbekcha Vikipediyada o‘tkazilayotgan Mavzuli oylik doirasidagi „Germaniya oyligi“ loyihasida ishtirok etishga taklif qilamiz. Agar ushbu loyiha doirasida yangi maqolalar yaratish yoki mavjudlarini boyitish niyatida bo‘lsangiz, marhamat, o‘z ismingizni ishtirokchilar ro‘yxatiga qo‘shib qo‘ying. Ishtirokingiz va hissangiz uchun oldindan tashakkur! <nowiki>~~~~</nowiki> |} == Mukofotlar == {| style="border: 5px solid {{{border|#00AFCA}}}; background-color: {{{color|#FFF8CC}}};" |rowspan="2" valign="middle" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:BoNM - Germany Hires.png|100px]]|[[File:BoNM - Germany Hires.png|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''Germaniya ordeni''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | „Germaniya oyligi“ loyihasidagi faol ishtiroki va Oʻzbekcha Vikipediyani boyitishga qoʻshgan munosib hissasi uchun taqdirlanadi. |} Germaniya oyligi loyihasi doirasida 5 ta va undan ortiq maqola yaratgan har bir foydalanuvchiga loyiha tashkilotchilari tomonidan „Germaniya ordeni“ topshiriladi. Ordenni qoʻlga kiritish uchun yaratilgan maqola ensiklopedik ahamiyatga ega boʻlishi lozim. Har bir maqolaning hajmi kamida 3 000 bayt boʻlishi shart. Maʼlumotlarni tasdiqlovchi kamida bitta ishonchli manba boʻlishi majburiydir. Fidoyilik koʻrsating va oʻzbekcha Vikipediyadagi „Germaniya ordeni“ sohibiga aylaning! == Germaniya oyligi doirasida yaratilgan maqolalar == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:left;" |- !Ishtirokchi !class=unsortable|Yangi maqola !Umumiy<br />maqolalar<br />soni |- | | | |} == Germaniya oyligi doirasida yaratilgan andozalar == == Germaniya oyligi doirasida yaxshilangan maqolalar == == Roʻyxatlar == {{colbegin||18em}} * [[Germaniyadagi eng baland binolar roʻyxati]] ([[:en:List of tallest buildings in Germany]]) * [[Frankfurtdagi eng baland binolar roʻyxati]] ([[:en:List of tallest buildings in Frankfurt]]) * [[Berlin va Brandenburgdagi qasrlar roʻyxati]] ([[:en:List of castles in Berlin and Brandenburg]]) * [[Germaniya ishtirokidagi urushlar roʻyxati]] ([[:en:List of wars involving Germany]] * [[Futbol boʻyicha Germaniya chempionlari roʻyxati]] ([[:en:List of German football champions]] * [[Germaniyadagi futbol stadionlari roʻyxati]] ([[:en:List of football stadiums in Germany]] * [[UNESCOning Germaniyadagi Jahon merosi roʻyxati]] ([[:en:List of World Heritage Sites in Germany]] * [[Nemis Nobel mukofoti laureatlari]] ([[:en:List of German Nobel laureates]] * [[UNESCOning Qozogʻistondagi Jahon merosi roʻyxati]] ([[:en:List of World Heritage Sites in Kazakhstan]] * [[Qozogʻiston orollari roʻyxati]] ([[:en:List of islands of Kazakhstan]] {{colend}} == Tarix == {{colbegin||18em}} * [[Germaniya tarixi]] ([[:en:History of Germany]]) * [[Germaniya tarixi (1945–1990)]] ([[:en:History of Germany (1945–1990)]]) * [[Germaniya tarixi (1990-yildan beri)]] ([[:en:History of Germany (1990–present)]]) * [[Reyn konfederatsiyasi]] ([[:en:Confederation of the Rhine]]) * [[German konfederatsiyasi]] ([[:en:German Confederation]]) * [[Shimoliy German konfederatsiyasi]] ([[:en:North German Confederation]]) * [[Germaniya birlashuvi]] ([[:en:German reunification]] * [[Sharqiy Germaniya qoʻzgʻoloni]] ([[:en:East German uprising of 1953]]) * [[Berlin inqirozi]] ([[:en:Berlin Crisis of 1961]]) * [[Bremen tarixi]] ([[:en:History of Bremen (city)]]) {{colend}} == Geografiya == {{colbegin||18em}} * [[Germaniya geografiyasi]] ([[:en:Geography of Germany]]) * [[Germaniya oʻrmonlari]] ([[:en:Forests of Germany]]) * [[Germaniyada vaqt]] ([[:en:Time in Germany]] * [[Avstriya va Germaniya chegarasi]] ([[:en:Austria–Germany border]]) * [[Belgiya va Germaniya chegarasi]] ([[:en:Belgium–Germany border]]) * [[Germaniya va Chexiya chegarasi]] ([[:en:Czech Republic–Germany border]]) * [[Daniya va Germaniya chegarasi]] ([[:en:Denmark–Germany border]]) * [[Fransiya va Germaniya chegarasi]] ([[:en:France–Germany border]]) * [[Germaniya va Niderlandiya chegarasi]] ([[:en:Germany–Netherlands border]]) * [[Germaniya va Polsha chegarasi]] ([[:en:Germany–Poland border]]) * [[Germaniya va Shveysariya chegarasi]] ([[:en:Germany–Switzerland border]]) {{colend}} == Siyosat == {{colbegin||18em}} * [[Germaniya siyosati]] ([[:en:Politics of Germany]]) * [[Bundesrat]] ([[:en:German Bundesrat]]) * [[Germaniya Federativ Respublikasi Bosh qonuni]] ([[:en:Basic Law for the Federal Republic of Germany]]) * [[Reyxstag binosi]] ([[:en:Reichstag building]]) * [[Germaniya prezidenti]] ([[:en:President of Germany]]) * [[Germaniya federal hukumati]] ([[:en:Federal Government of Germany]]) * [[Merz hukumati]] ([[:en:Merz cabinet]]) * [[Germaniya vitse-kansleri]] ([[:en:Vice-Chancellor of Germany]]) * [[Federal konstitutsion sud]] ([[:en:Federal Constitutional Court]]) * [[Germaniya tashqi siyosati]] ([[:en:Foreign relations of Germany]]) {{colend}} == Iqtisod == {{colbegin||18em}} * [[Commerzbank]] ([[:en:Commerzbank]]) * [[Continental AG]] ([[:en:Continental AG]]) * [[Covestro]] ([[:en:Covestro]]) * [[DHL Group]] ([[:en:DHL Group]]) * [[E.ON]] ([[:en:E.ON]]) * [[KfW]] ([[:en:KfW]]) * [[Siemens Energy]] ([[:en:Siemens Energy]]) * [[Aurubis]] ([[:en:Aurubis]]) * [[Linde plc]] ([[:en:Linde plc]]) * [[Lufthansa]] ([[:en:Lufthansa]]) {{colend}} == Sport == {{colbegin||18em}} * [[Germaniyada sport]] ([[:en:Sport in Germany]]) * [[Germaniyada futbol]] ([[:en:Football in Germany]]) * [[Germaniya milliy futzal terma jamoasi]] ([[:en:Germany national futsal team]]) * [[Olympiastadion (Myunxen)]] ([[:en:Olympiastadion (Munich)]]) * [[MHPArena]] ([[:en:MHPArena]]) * [[Waldstadion (Frankfurt)]] ([[:en:Waldstadion (Frankfurt)]]) * [[Borussia-Park]] ([[:en:Borussia-Park]]) * [[RheinEnergieStadion]] ([[:en:RheinEnergieStadion]]) * [[Red Bull Arena (Leipzig)]] ([[:en:Red Bull Arena (Leipzig)]]) * [[Weserstadion]] ([[:en:Weserstadion]]) * [[Augsburg Arena]] ([[:en:Augsburg Arena]]) {{colend}} == Bino va inshootlar == {{colbegin||18em}} * [[Commerzbank Tower]] ([[:en:Commerzbank Tower]]) * [[Four (Frankfurt)]] ([[:en:Four (Frankfurt)]]) * [[Main Tower]] ([[:en:Main Tower]]) * [[Tower 185]] ([[:en:Tower 185]]) * [[Omniturm]] ([[:en:Omniturm]]) * [[Trianon (Frankfurt)]] ([[:en:Trianon (Frankfurt am Main)]]) * [[Opernturm]] ([[:en:Opernturm]]) * [[Taunusturm]] ([[:en:Taunusturm]]) * [[Silberturm]] ([[:en:Silberturm]]) * [[Post Tower]] ([[:en:Post Tower]]) * [[Marienturm]] ([[:en:Marienturm]]) * [[Leypsig/Halle aeroporti]] ([[:en:Leipzig/Halle Airport]]) {{colend}} == Madaniyat == {{colbegin||18em}} * [[Germaniya musiqasi]] ([[:en:Music of Germany]]) * [[Germaniya kinosi]] ([[:en:Cinema of Germany]]) * [[Germaniyada televideniye]] ([[:en:Television in Germany]]) * [[Germaniya arxitekturasi]] ([[:en:Architecture of Germany]]) * [[Nemis sanʼati]] ([[:en:German art]]) * [[Germaniyada din]] ([[:en:Religion in Germany]]) * [[Nemis modasi]] ([[:en:German fashion]]) * [[Nemis oshxonasi]] ([[:en:German cuisine]]) * [[Nemis folklori]] ([[:en:German folklore]]) {{colend}} == Kishilar == {{colbegin||18em}} * [[Rudolf Christoph Eucken]] ([[:en:Rudolf Christoph Eucken]]) * [[Friedrich Bergius]] ([[:en:Friedrich Bergius]]) * [[Johann Deisenhofer]] ([[:en:Johann Deisenhofer]]) * [[Hartmut Michel]] ([[:en:Hartmut Michel]]) * [[Gerhard Ertl]] ([[:en:Gerhard Ertl]]) * [[Stefan Hell]] ([[:en:Stefan Hell]]) * [[Ernst Ruska]] ([[:en:Ernst Ruska]]) * [[Wolfgang Paul]] ([[:en:Wolfgang Paul]]) * [[Peter Grünberg]] ([[:en:Peter Grünberg]]) * [[Reinhard Genzel]] ([[:en:Reinhard Genzel]]) * [[Klaus Hasselmann]] ([[:en:Klaus Hasselmann]]) * [[Feodor Lynen]] ([[:en:Feodor Lynen]]) * [[Erwin Neher]] ([[:en:Erwin Neher]]) * [[Bert Sakmann]] ([[:en:Bert Sakmann]]) * [[Harald zur Hausen]] ([[:en:Harald zur Hausen]]) {{colend}} == Taʼlim == {{colbegin||18em}} {{colend}} == Sogʻliqni saqlash == {{colbegin||18em}} {{colend}} == Tashkilotlar == {{colbegin||18em}} * [[GIZ]] ([[:en:Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit]]) * [[Hanns Seidel jamgʻarmasi]] ([[:en:Hanns Seidel Foundation]]) {{colend}} {{Loyiha:Mavzuli oylik/Yangi oyliklarni tanlash/Navigatsion andozasi}} {{Loyiha:Mavzuli oylik/Navigatsion andozasi}} [[Turkum:Loyiha:Mavzuli oylik:Oʻtkazilgan mavzuli oyliklar]] cngog7yy0bhx2udhdth60cn762qbq3d 6221313 6221311 2026-07-31T12:59:30Z Janob Mirzaolim 64438 [[Turkum:Loyiha:Mavzuli oylik:Oʻtkazilgan mavzuli oyliklar]] olib tashlandi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221313 wikitext text/x-wiki <div style="padding:15px; background:#FFFFFF; border:3px solid #FFDF00; border-radius:5px; text-align:center;"> <div style="font-size:36pt; font-weight:bold; color:#111111; line-height:110%;"> '''Germaniya oyligi''' </div> <div style="font-size:24pt; font-style:italic; color:#DD0000; margin-top:4px; margin-bottom:8px;"> ''Deutschland-Monat'' </div> <hr style="border:0; border-top:2px solid #FFDF00; width:70%; margin:10px auto 18px auto;"> [[Tasvir:Flag-map of Germany.svg|center|520px|link=]] </div> '''Germaniya oyligi''' — Oʻzbekcha Vikipediyada anʼanaviy tarzda oʻtkazib kelinadigan „Mavzuli oylik“ loyihasi doirasidagi navbatdagi tanlov boʻlib, uning asosiy maqsadi — vikipediyamizda Germaniya geografiyasi, tarixi, madaniyati, tabiati, fan va sanʼati hamda mashhur shaxslariga oid sifatli maqolalar sonini koʻpaytirish va mavjudlarini boyitishdan iborat. '''Loyihaning davomiyligi:''' 1-avgustdan 31-avgustgacha. '''Yoʻnalish:''' Nemis, ingliz va rus tillaridagi Vikipediyalardan maʼlumotlarni oʻzbek tiliga mahorat bilan tarjima qilish va ensiklopedik shaklda qilib boyitish tavsiya etiladi. == Ishtirokchilar == Agar siz ushbu loyihada ishtirok etishni istasangiz, quyidagi roʻyxatga oʻz ismingizni qoʻshib qoʻying. Buning uchun shunchaki hash belgisi va toʻrtta tilda '''<nowiki>(~~~~)</nowiki>''' belgisini yozsangiz kifoya qiladi — sahifani saqlaganingizdan soʻng foydalanuvchi nomingiz avtomatik ravishda paydo boʻladi.’’’’ Roʻyxatdan oʻtish ramziy maʼnoga ega boʻlib, u loyihada qancha kishi hamkorlik qilishga tayyor ekanligini bilish imkonini beradi. Bu hech qanday majburiyat yuklamaydi va sizga qoʻshimcha vazifalar qoʻymaydi. == Yangi maqolalarni qanday qoʻshish kerak? == Maqolalar boshqa tillardan tarjima boʻlishi mumkin. Eng muhimi, ular yangi yaratilgan yoki sezilarli darajada boyitilgan hamda sifatli boʻlishi shart. Oylik davomida tahrir qilinadigan maqolalar quyidagi talablarga javob berishi lozim: * '''Sifati:''' Yangi maqolalarda '''<nowiki>{{Oʻchirishga}}</nowiki>''', '''<nowiki>{{Manbasiz}}</nowiki>''', '''<nowiki>{{AT}}</nowiki>''' kabi muammoli andozalar boʻlmasligi kerak. * '''Ensiklopedik ahamiyat:''' Maqolaga qoʻshilgan maʼlumotlar [[Vikipediya:Ensiklopedik ahamiyat|Ensiklopedik ahamiyat qoidalariga]] mos kelishi shart. * '''Tekshiriluvchanlik:''' Yangi maqolalarda albatta Manbalar (<nowiki>{{manbalar}}</nowiki> yoki <nowiki>{{reflist}}</nowiki>) boʻlishiga eʼtibor bering. * '''Betaraflik:''' Maqolalar [[Vikipediya:Betaraf nuqtayi nazar|Betaraf nuqtayi nazar]] asosida yozilishi kerak. Shuningdek, ularni rasmlar bilan boyitish va toʻgʻri formatlash tavsiya etiladi. '''Ichki havolalar:''' Maqoladagi tushunchalarga ichki havolalar (koʻk linklar) berishni unutmang. ==== Havolalar va bogʻliqlik ==== Yangi maqola yaratganingizda, boshqa mavjud maqolalardan unga havola berilishiga harakat qiling. Agar maqolaga hech qanday havola olib kelmasa, u „yetim maqola“ boʻlib qoladi va uni boshqalar oʻqishi yoki yaxshilashi ehtimoli kamayadi. Shuningdek, maqolaning boshqa tillardagi variantlarini tekshiring va ularni til boʻlimlari (Wikidata) orqali bogʻlang. ==== Munozara va aloqa ==== Loyiha boʻyicha har qanday savol, taklif yoki eʼtirozlaringizni [[Loyiha munozarasi:Mavzuli oylik/Germaniya oyligi|munozara sahifasida]] qoldirishingiz mumkin. Shuningdek, Germaniya oyligi doirasida yaratilgan maqolalarning munozara sahifasiga <code><nowiki>{{Germaniya oyligi}}</nowiki></code> andozasini qoʻyish tavsiya etiladi. Bundan tashqari, ushbu oylik [[Loyiha:Mavzuli oylik|Mavzuli oylik loyihasi]] doirasida oʻtkazilgani sababli, xohishga koʻra <code><nowiki>{{Mavzuli oylik loyihasi}}</nowiki></code> andozasini ham qoʻshish mumkin. Andozalar faqat munozara sahifasiga joylashtiriladi. '''Muhim eslatma:''' Oʻzbekcha Vikipediya jamoasi odatda, munozaralarda bevosita ishtirok etmaslikka harakat qiladilar. Bu esa ishtirokchilarning oʻz ustida mustaqil ishlashi, qoidalarni chuqurroq oʻrganishi va natijada maqolalar sifatini yanada yuqori darajaga koʻtarishini taʼminlash maqsadida yoʻlga qoʻyilgan. Ishtirokchilarning oʻzaro hamkorligi va muammolarni mustaqil hal qilishi maqola sifatini yaxshilashning eng samarali yoʻli deb hisoblanadi. == Loyiha taklifnomasi == Agar ushbu loyihada yordam berishi mumkin bo‘lgan biror foydalanuvchini bilsangiz, uni vikipediyamizni rivojlantirish yo‘lida hamkorlikka chorlashingiz mumkin. Buning uchun quyidagi maxsus kodni nusxalab, uning munozara sahifasiga joylashtiring. Biz ishonamizki, siz taklif etgan foydalanuvchilar Germaniya zamini haqida maqolalar yaratishga albatta o‘z qiziqishlarini bildiradilar. {| style="background-color: #EAF8FF; border: 4px solid #1CAC78" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 2px;" | [[File:Animated-Flag-Germany.gif|211px]] |style="font-size: x-large; padding: 2px 2px 0 2px; height: 1.5em;" | '''[[Loyiha:Mavzuli oylik/Germaniya oyligi|Germaniya oyligiga taklifnoma!]]''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ---- Hurmatli vikipediya tahrirchisi! Sizni O‘zbekcha Vikipediyada o‘tkazilayotgan Mavzuli oylik doirasidagi „Germaniya oyligi“ loyihasida ishtirok etishga taklif qilamiz. Agar ushbu loyiha doirasida yangi maqolalar yaratish yoki mavjudlarini boyitish niyatida bo‘lsangiz, marhamat, o‘z ismingizni ishtirokchilar ro‘yxatiga qo‘shib qo‘ying. Ishtirokingiz va hissangiz uchun oldindan tashakkur! <nowiki>~~~~</nowiki> |} == Mukofotlar == {| style="border: 5px solid {{{border|#00AFCA}}}; background-color: {{{color|#FFF8CC}}};" |rowspan="2" valign="middle" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:BoNM - Germany Hires.png|100px]]|[[File:BoNM - Germany Hires.png|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''Germaniya ordeni''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | „Germaniya oyligi“ loyihasidagi faol ishtiroki va Oʻzbekcha Vikipediyani boyitishga qoʻshgan munosib hissasi uchun taqdirlanadi. |} Germaniya oyligi loyihasi doirasida 5 ta va undan ortiq maqola yaratgan har bir foydalanuvchiga loyiha tashkilotchilari tomonidan „Germaniya ordeni“ topshiriladi. Ordenni qoʻlga kiritish uchun yaratilgan maqola ensiklopedik ahamiyatga ega boʻlishi lozim. Har bir maqolaning hajmi kamida 3 000 bayt boʻlishi shart. Maʼlumotlarni tasdiqlovchi kamida bitta ishonchli manba boʻlishi majburiydir. Fidoyilik koʻrsating va oʻzbekcha Vikipediyadagi „Germaniya ordeni“ sohibiga aylaning! == Germaniya oyligi doirasida yaratilgan maqolalar == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:left;" |- !Ishtirokchi !class=unsortable|Yangi maqola !Umumiy<br />maqolalar<br />soni |- | | | |} == Germaniya oyligi doirasida yaratilgan andozalar == == Germaniya oyligi doirasida yaxshilangan maqolalar == == Roʻyxatlar == {{colbegin||18em}} * [[Germaniyadagi eng baland binolar roʻyxati]] ([[:en:List of tallest buildings in Germany]]) * [[Frankfurtdagi eng baland binolar roʻyxati]] ([[:en:List of tallest buildings in Frankfurt]]) * [[Berlin va Brandenburgdagi qasrlar roʻyxati]] ([[:en:List of castles in Berlin and Brandenburg]]) * [[Germaniya ishtirokidagi urushlar roʻyxati]] ([[:en:List of wars involving Germany]] * [[Futbol boʻyicha Germaniya chempionlari roʻyxati]] ([[:en:List of German football champions]] * [[Germaniyadagi futbol stadionlari roʻyxati]] ([[:en:List of football stadiums in Germany]] * [[UNESCOning Germaniyadagi Jahon merosi roʻyxati]] ([[:en:List of World Heritage Sites in Germany]] * [[Nemis Nobel mukofoti laureatlari]] ([[:en:List of German Nobel laureates]] * [[UNESCOning Qozogʻistondagi Jahon merosi roʻyxati]] ([[:en:List of World Heritage Sites in Kazakhstan]] * [[Qozogʻiston orollari roʻyxati]] ([[:en:List of islands of Kazakhstan]] {{colend}} == Tarix == {{colbegin||18em}} * [[Germaniya tarixi]] ([[:en:History of Germany]]) * [[Germaniya tarixi (1945–1990)]] ([[:en:History of Germany (1945–1990)]]) * [[Germaniya tarixi (1990-yildan beri)]] ([[:en:History of Germany (1990–present)]]) * [[Reyn konfederatsiyasi]] ([[:en:Confederation of the Rhine]]) * [[German konfederatsiyasi]] ([[:en:German Confederation]]) * [[Shimoliy German konfederatsiyasi]] ([[:en:North German Confederation]]) * [[Germaniya birlashuvi]] ([[:en:German reunification]] * [[Sharqiy Germaniya qoʻzgʻoloni]] ([[:en:East German uprising of 1953]]) * [[Berlin inqirozi]] ([[:en:Berlin Crisis of 1961]]) * [[Bremen tarixi]] ([[:en:History of Bremen (city)]]) {{colend}} == Geografiya == {{colbegin||18em}} * [[Germaniya geografiyasi]] ([[:en:Geography of Germany]]) * [[Germaniya oʻrmonlari]] ([[:en:Forests of Germany]]) * [[Germaniyada vaqt]] ([[:en:Time in Germany]] * [[Avstriya va Germaniya chegarasi]] ([[:en:Austria–Germany border]]) * [[Belgiya va Germaniya chegarasi]] ([[:en:Belgium–Germany border]]) * [[Germaniya va Chexiya chegarasi]] ([[:en:Czech Republic–Germany border]]) * [[Daniya va Germaniya chegarasi]] ([[:en:Denmark–Germany border]]) * [[Fransiya va Germaniya chegarasi]] ([[:en:France–Germany border]]) * [[Germaniya va Niderlandiya chegarasi]] ([[:en:Germany–Netherlands border]]) * [[Germaniya va Polsha chegarasi]] ([[:en:Germany–Poland border]]) * [[Germaniya va Shveysariya chegarasi]] ([[:en:Germany–Switzerland border]]) {{colend}} == Siyosat == {{colbegin||18em}} * [[Germaniya siyosati]] ([[:en:Politics of Germany]]) * [[Bundesrat]] ([[:en:German Bundesrat]]) * [[Germaniya Federativ Respublikasi Bosh qonuni]] ([[:en:Basic Law for the Federal Republic of Germany]]) * [[Reyxstag binosi]] ([[:en:Reichstag building]]) * [[Germaniya prezidenti]] ([[:en:President of Germany]]) * [[Germaniya federal hukumati]] ([[:en:Federal Government of Germany]]) * [[Merz hukumati]] ([[:en:Merz cabinet]]) * [[Germaniya vitse-kansleri]] ([[:en:Vice-Chancellor of Germany]]) * [[Federal konstitutsion sud]] ([[:en:Federal Constitutional Court]]) * [[Germaniya tashqi siyosati]] ([[:en:Foreign relations of Germany]]) {{colend}} == Iqtisod == {{colbegin||18em}} * [[Commerzbank]] ([[:en:Commerzbank]]) * [[Continental AG]] ([[:en:Continental AG]]) * [[Covestro]] ([[:en:Covestro]]) * [[DHL Group]] ([[:en:DHL Group]]) * [[E.ON]] ([[:en:E.ON]]) * [[KfW]] ([[:en:KfW]]) * [[Siemens Energy]] ([[:en:Siemens Energy]]) * [[Aurubis]] ([[:en:Aurubis]]) * [[Linde plc]] ([[:en:Linde plc]]) * [[Lufthansa]] ([[:en:Lufthansa]]) {{colend}} == Sport == {{colbegin||18em}} * [[Germaniyada sport]] ([[:en:Sport in Germany]]) * [[Germaniyada futbol]] ([[:en:Football in Germany]]) * [[Germaniya milliy futzal terma jamoasi]] ([[:en:Germany national futsal team]]) * [[Olympiastadion (Myunxen)]] ([[:en:Olympiastadion (Munich)]]) * [[MHPArena]] ([[:en:MHPArena]]) * [[Waldstadion (Frankfurt)]] ([[:en:Waldstadion (Frankfurt)]]) * [[Borussia-Park]] ([[:en:Borussia-Park]]) * [[RheinEnergieStadion]] ([[:en:RheinEnergieStadion]]) * [[Red Bull Arena (Leipzig)]] ([[:en:Red Bull Arena (Leipzig)]]) * [[Weserstadion]] ([[:en:Weserstadion]]) * [[Augsburg Arena]] ([[:en:Augsburg Arena]]) {{colend}} == Bino va inshootlar == {{colbegin||18em}} * [[Commerzbank Tower]] ([[:en:Commerzbank Tower]]) * [[Four (Frankfurt)]] ([[:en:Four (Frankfurt)]]) * [[Main Tower]] ([[:en:Main Tower]]) * [[Tower 185]] ([[:en:Tower 185]]) * [[Omniturm]] ([[:en:Omniturm]]) * [[Trianon (Frankfurt)]] ([[:en:Trianon (Frankfurt am Main)]]) * [[Opernturm]] ([[:en:Opernturm]]) * [[Taunusturm]] ([[:en:Taunusturm]]) * [[Silberturm]] ([[:en:Silberturm]]) * [[Post Tower]] ([[:en:Post Tower]]) * [[Marienturm]] ([[:en:Marienturm]]) * [[Leypsig/Halle aeroporti]] ([[:en:Leipzig/Halle Airport]]) {{colend}} == Madaniyat == {{colbegin||18em}} * [[Germaniya musiqasi]] ([[:en:Music of Germany]]) * [[Germaniya kinosi]] ([[:en:Cinema of Germany]]) * [[Germaniyada televideniye]] ([[:en:Television in Germany]]) * [[Germaniya arxitekturasi]] ([[:en:Architecture of Germany]]) * [[Nemis sanʼati]] ([[:en:German art]]) * [[Germaniyada din]] ([[:en:Religion in Germany]]) * [[Nemis modasi]] ([[:en:German fashion]]) * [[Nemis oshxonasi]] ([[:en:German cuisine]]) * [[Nemis folklori]] ([[:en:German folklore]]) {{colend}} == Kishilar == {{colbegin||18em}} * [[Rudolf Christoph Eucken]] ([[:en:Rudolf Christoph Eucken]]) * [[Friedrich Bergius]] ([[:en:Friedrich Bergius]]) * [[Johann Deisenhofer]] ([[:en:Johann Deisenhofer]]) * [[Hartmut Michel]] ([[:en:Hartmut Michel]]) * [[Gerhard Ertl]] ([[:en:Gerhard Ertl]]) * [[Stefan Hell]] ([[:en:Stefan Hell]]) * [[Ernst Ruska]] ([[:en:Ernst Ruska]]) * [[Wolfgang Paul]] ([[:en:Wolfgang Paul]]) * [[Peter Grünberg]] ([[:en:Peter Grünberg]]) * [[Reinhard Genzel]] ([[:en:Reinhard Genzel]]) * [[Klaus Hasselmann]] ([[:en:Klaus Hasselmann]]) * [[Feodor Lynen]] ([[:en:Feodor Lynen]]) * [[Erwin Neher]] ([[:en:Erwin Neher]]) * [[Bert Sakmann]] ([[:en:Bert Sakmann]]) * [[Harald zur Hausen]] ([[:en:Harald zur Hausen]]) {{colend}} == Taʼlim == {{colbegin||18em}} {{colend}} == Sogʻliqni saqlash == {{colbegin||18em}} {{colend}} == Tashkilotlar == {{colbegin||18em}} * [[GIZ]] ([[:en:Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit]]) * [[Hanns Seidel jamgʻarmasi]] ([[:en:Hanns Seidel Foundation]]) {{colend}} {{Loyiha:Mavzuli oylik/Yangi oyliklarni tanlash/Navigatsion andozasi}} {{Loyiha:Mavzuli oylik/Navigatsion andozasi}} mu62ajx494i4ugnb7mgjt35chjqhonq 0 1430233 6221314 2026-07-31T13:13:58Z Javoxir Yorqulov 130047 „{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = | tasvir = | toʻliqism = | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1990|1|8|df=y}} | tavallud_joyi = <!-- {{tavalludJoyi|Varshava}}--> | vafot_sana = | vafot_joyi = | boʻyi = <!-- {{boʻy|cm=175}}--> | vazni = | laqabi = | pozitsiya = [[Yarim himoyachi|Chap qanot yarim himoyachisi]], <br...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221314 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = | tasvir = | toʻliqism = | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1990|1|8|df=y}} | tavallud_joyi = <!-- {{tavalludJoyi|Varshava}}--> | vafot_sana = | vafot_joyi = | boʻyi = <!-- {{boʻy|cm=175}}--> | vazni = | laqabi = | pozitsiya = [[Yarim himoyachi|Chap qanot yarim himoyachisi]], <br>[[Yarim himoyachi|Hujumkor yarim himoyachi]] | joriyklub = | klubraqami = | yoshlikyillari1 = | yoshlikklublari1 = | yoshlikyillari2 = | yoshlikklublari2 = | yoshlikyillari3 = | yoshlikklublari3 = | yillar1 = 2011-2012 | klublar1 = [[OKMK (futbol klubi)|AGMK]] | isht1 = 22 | gollar1 = 1 | yillar2 = 2013 | klublar2 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] | isht2 = 11 | gollar2 = 5 | yillar3 = 2014-2017 | klublar3 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] | isht3 = 98 | gollar3 = 20 | yillar4 = 2018 | klublar4 = [[Metallurg Bekobod]] | isht4 = 23 | gollar4 = 1 | yillar5 = 2019 | klublar5 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] | isht5 = 3 | gollar5 = 0 | yillar6 = 2019 | klublar6 = [[Qoʻqon 1912]] | isht6 = 3 | gollar6 = 0 | yillar7 = 2020-2022 | klublar7 = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]] | isht7 = | gollar7 = | yillar8 = | klublar8 = | isht8 = | gollar8 = | boshliqyillar1 = | boshliqklublar1 = | boshliqyillar2 = | boshliqklublar2 = | boshliqyillar3 = | boshliqklublar3 = | boshliqyillar4 = | boshliqklublar4 = | boshliqyillar5 = | boshliqklublar5 = | boshliqyillar6 = | boshliqklublar6 = | boshliqyillar7 = | boshliqklublar7 = | boshliqyillar8 = | boshliqklublar8 = | boshliqyillar9 = | boshliqyillar10 = | boshliqklublar10 = | medallar = | club-update = }} '''Zafar Toʻrayev''' ([[1990-yil]] [[1-avgust]]da tugʻilgan) — [[oʻzbekiston]]lik sobiq professional futbolchi. Faoliyati davomida asosan [[Yarim himoyachi|chap qanot yarim himoyachisi]] va [[Yarim himoyachi|hujumkor yarim himoyachi]] ampulasida oʻynagan. Shuningdek, oʻng qanot yarim himoyachisi sifatida ham maydonga tushgan. U [[Oʻzbekiston Superligasi]]ning „[[OKMK (futbol klubi)|AGMK]]“, „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“, „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“, „[[Metallurg Bekobod]]“, „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“, „[[Qoʻqon 1912]]“ va „[[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]“ klublari safida toʻp surgan. 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan. == Klublardagi karyerasi == Zafar Toʻrayev professional faoliyatini „[[OKMK (futbol klubi)|AGMK]]“ klubida boshlagan. U 2011-yilda jamoaning asosiy tarkibiga jalb etilib, Oʻzbekiston oliy ligasi uchrashuvlarida debyut qilgan. 2011–2012-yillar davomida esa jamoa safida muntazam ravishda oʻyin amaliyotiga ega boʻla boshlagan. [[2013-yil]]gi mavsumning birinchi yarmida „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ sharafini himoya qilgan. Klub safida qisqa vaqt ichida samarali oʻyin namoyish etib, chempionatda 11 uchrashuvda 5 ta gol urgan. Mavsumning ikkinchi yarmidan Muborakning „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“ klubi safiga oʻtgan va keyingi toʻrt mavsum davomida ushbu jamoa asosiy futbolchilaridan biriga aylangan. „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“ safida 2014–2017-yillar oraligʻida [[Oʻzbekiston Superligasi]]da 90 dan ortiq uchrashuvda maydonga tushib, 20 ta gol muallifi boʻlgan. 2018-yilda „[[Metallurg Bekobod]]“ klubiga koʻchib oʻtgan. Klub safidagi bir mavsumlik faoliyatidan keyin 2019-yil boshida „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ bilan shartnoma imzolagan. Biroq mavsumning ikkinchi yarmida „[[Qoʻqon 1912]]“ safiga koʻchib oʻtgan. [[2020-yil]]da Toʻrayev faoliyatini „[[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]“ klubida davom ettirishi maʼlum qilingan. U [[Oʻzbekiston Pro ligasi|Pro liga]] hamda [[Oʻzbekiston Kubogi]] bahslarida jamoa sharafini himoya qilgan. Faoliyatining soʻnggi mavsumlarini ham ushbu klub safida oʻtkazib, 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan. iggf1kwjicl953v538vur4qys690frx 6221315 6221314 2026-07-31T13:14:24Z Javoxir Yorqulov 130047 6221315 wikitext text/x-wiki {{thr|[[User:Javoxir Yorqulov|<font face="Harlow Solid Italic"><span style="color:#000000">Javoxir Yorqulov</span></font>]]^{[[User talk:Javoxir Yorqulov|<span style="color:#00721D">(suhbat uchun!)</span>]]} 13:14, 2026-yil 31-iyul (UTC)}} {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = | tasvir = | toʻliqism = | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1990|1|8|df=y}} | tavallud_joyi = <!-- {{tavalludJoyi|Varshava}}--> | vafot_sana = | vafot_joyi = | boʻyi = <!-- {{boʻy|cm=175}}--> | vazni = | laqabi = | pozitsiya = [[Yarim himoyachi|Chap qanot yarim himoyachisi]], <br>[[Yarim himoyachi|Hujumkor yarim himoyachi]] | joriyklub = | klubraqami = | yoshlikyillari1 = | yoshlikklublari1 = | yoshlikyillari2 = | yoshlikklublari2 = | yoshlikyillari3 = | yoshlikklublari3 = | yillar1 = 2011-2012 | klublar1 = [[OKMK (futbol klubi)|AGMK]] | isht1 = 22 | gollar1 = 1 | yillar2 = 2013 | klublar2 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] | isht2 = 11 | gollar2 = 5 | yillar3 = 2014-2017 | klublar3 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] | isht3 = 98 | gollar3 = 20 | yillar4 = 2018 | klublar4 = [[Metallurg Bekobod]] | isht4 = 23 | gollar4 = 1 | yillar5 = 2019 | klublar5 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] | isht5 = 3 | gollar5 = 0 | yillar6 = 2019 | klublar6 = [[Qoʻqon 1912]] | isht6 = 3 | gollar6 = 0 | yillar7 = 2020-2022 | klublar7 = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]] | isht7 = | gollar7 = | yillar8 = | klublar8 = | isht8 = | gollar8 = | boshliqyillar1 = | boshliqklublar1 = | boshliqyillar2 = | boshliqklublar2 = | boshliqyillar3 = | boshliqklublar3 = | boshliqyillar4 = | boshliqklublar4 = | boshliqyillar5 = | boshliqklublar5 = | boshliqyillar6 = | boshliqklublar6 = | boshliqyillar7 = | boshliqklublar7 = | boshliqyillar8 = | boshliqklublar8 = | boshliqyillar9 = | boshliqyillar10 = | boshliqklublar10 = | medallar = | club-update = }} '''Zafar Toʻrayev''' ([[1990-yil]] [[1-avgust]]da tugʻilgan) — [[oʻzbekiston]]lik sobiq professional futbolchi. Faoliyati davomida asosan [[Yarim himoyachi|chap qanot yarim himoyachisi]] va [[Yarim himoyachi|hujumkor yarim himoyachi]] ampulasida oʻynagan. Shuningdek, oʻng qanot yarim himoyachisi sifatida ham maydonga tushgan. U [[Oʻzbekiston Superligasi]]ning „[[OKMK (futbol klubi)|AGMK]]“, „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“, „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“, „[[Metallurg Bekobod]]“, „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“, „[[Qoʻqon 1912]]“ va „[[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]“ klublari safida toʻp surgan. 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan. == Klublardagi karyerasi == Zafar Toʻrayev professional faoliyatini „[[OKMK (futbol klubi)|AGMK]]“ klubida boshlagan. U 2011-yilda jamoaning asosiy tarkibiga jalb etilib, Oʻzbekiston oliy ligasi uchrashuvlarida debyut qilgan. 2011–2012-yillar davomida esa jamoa safida muntazam ravishda oʻyin amaliyotiga ega boʻla boshlagan. [[2013-yil]]gi mavsumning birinchi yarmida „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ sharafini himoya qilgan. Klub safida qisqa vaqt ichida samarali oʻyin namoyish etib, chempionatda 11 uchrashuvda 5 ta gol urgan. Mavsumning ikkinchi yarmidan Muborakning „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“ klubi safiga oʻtgan va keyingi toʻrt mavsum davomida ushbu jamoa asosiy futbolchilaridan biriga aylangan. „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“ safida 2014–2017-yillar oraligʻida [[Oʻzbekiston Superligasi]]da 90 dan ortiq uchrashuvda maydonga tushib, 20 ta gol muallifi boʻlgan. 2018-yilda „[[Metallurg Bekobod]]“ klubiga koʻchib oʻtgan. Klub safidagi bir mavsumlik faoliyatidan keyin 2019-yil boshida „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ bilan shartnoma imzolagan. Biroq mavsumning ikkinchi yarmida „[[Qoʻqon 1912]]“ safiga koʻchib oʻtgan. [[2020-yil]]da Toʻrayev faoliyatini „[[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]“ klubida davom ettirishi maʼlum qilingan. U [[Oʻzbekiston Pro ligasi|Pro liga]] hamda [[Oʻzbekiston Kubogi]] bahslarida jamoa sharafini himoya qilgan. Faoliyatining soʻnggi mavsumlarini ham ushbu klub safida oʻtkazib, 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan. 8r8wjc0c2a0xuwq6h6g1dto2svdndta 6221326 6221315 2026-07-31T13:50:53Z Javoxir Yorqulov 130047 6221326 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = | tasvir = | toʻliqism = | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1990|1|8|df=y}}<ref>{{veb manbasi|url=https://www.soccer.ru/players/zafar-turayev|title=Zafar Turayev Soccer.ru saytida|publisher=Soccer.ru}}</ref> | tavallud_joyi = <!-- {{tavalludJoyi|Varshava}}--> | vafot_sana = | vafot_joyi = | boʻyi = <!-- {{boʻy|cm=175}}--> | vazni = | laqabi = | pozitsiya = [[Yarim himoyachi|Chap qanot yarim himoyachisi]], <br>[[Yarim himoyachi|Hujumkor yarim himoyachi]] | joriyklub = | klubraqami = | yoshlikyillari1 = | yoshlikklublari1 = | yoshlikyillari2 = | yoshlikklublari2 = | yoshlikyillari3 = | yoshlikklublari3 = | yillar1 = 2011-2012 | klublar1 = [[OKMK (futbol klubi)|AGMK]] | isht1 = 22 | gollar1 = 1 | yillar2 = 2013 | klublar2 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] | isht2 = 11 | gollar2 = 5 | yillar3 = 2014-2017 | klublar3 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] | isht3 = 98 | gollar3 = 20 | yillar4 = 2018 | klublar4 = [[Metallurg Bekobod]] | isht4 = 23 | gollar4 = 1 | yillar5 = 2019 | klublar5 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] | isht5 = 3 | gollar5 = 0 | yillar6 = 2019 | klublar6 = [[Qoʻqon 1912]] | isht6 = 3 | gollar6 = 0 | yillar7 = 2020-2022 | klublar7 = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]] | isht7 = | gollar7 = | yillar8 = | klublar8 = | isht8 = | gollar8 = | boshliqyillar1 = | boshliqklublar1 = | boshliqyillar2 = | boshliqklublar2 = | boshliqyillar3 = | boshliqklublar3 = | boshliqyillar4 = | boshliqklublar4 = | boshliqyillar5 = | boshliqklublar5 = | boshliqyillar6 = | boshliqklublar6 = | boshliqyillar7 = | boshliqklublar7 = | boshliqyillar8 = | boshliqklublar8 = | boshliqyillar9 = | boshliqyillar10 = | boshliqklublar10 = | medallar = | club-update = }} '''Zafar Toʻrayev''' ([[1990-yil]] [[1-avgust]]da tugʻilgan) — [[oʻzbekiston]]lik sobiq professional futbolchi. Faoliyati davomida asosan [[Yarim himoyachi|chap qanot yarim himoyachisi]] va [[Yarim himoyachi|hujumkor yarim himoyachi]] ampulasida oʻynagan. Shuningdek, oʻng qanot yarim himoyachisi sifatida ham maydonga tushgan. U [[Oʻzbekiston Superligasi]]ning „[[OKMK (futbol klubi)|AGMK]]“, „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“, „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“, „[[Metallurg Bekobod]]“, „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“, „[[Qoʻqon 1912]]“ va „[[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]“ klublari safida toʻp surgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.transfermarkt.com/zafar-turaev/profil/spieler/492570|title=Zafar Toʻrayev Transfermarkt safida|publisher=Transfermarkt.com}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.livesoccertv.com/player/z-turayev/176169/|title=Zafar Turayev Livesoccertv saytida|publisher=Livesoccertv}}</ref>. 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan<ref>{{veb manbasi|url=https://by.tribuna.com/football/person/zafar-turayev/|title=Zafar Turayev Tribuna.com saytida|publisher=Tribuna.com}}</ref>. == Klublardagi karyerasi == Zafar Toʻrayev professional faoliyatini „[[OKMK (futbol klubi)|AGMK]]“ klubida boshlagan. U 2011-yilda jamoaning asosiy tarkibiga jalb etilib, Oʻzbekiston oliy ligasi uchrashuvlarida debyut qilgan. 2011–2012-yillar davomida esa jamoa safida muntazam ravishda oʻyin amaliyotiga ega boʻla boshlagan. [[2013-yil]]gi mavsumning birinchi yarmida „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ sharafini himoya qilgan. Klub safida qisqa vaqt ichida samarali oʻyin namoyish etib, chempionatda 11 uchrashuvda 5 ta gol urgan. Mavsumning ikkinchi yarmidan Muborakning „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“ klubi safiga oʻtgan va keyingi toʻrt mavsum davomida ushbu jamoa asosiy futbolchilaridan biriga aylangan<ref>{{veb manbasi|url=https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/ZHafar-Turaev-Futbol-01081990|title=Тураев Зафар|publisher=Sportbox.ru}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/zafar-toraev-25-yoshga-toldi|title=Зафар Тўраев 25 ёшга тўлди|publisher=Championat.asia|date=1-iyul 2015-yil}}</ref>. „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“ safida 2014–2017-yillar oraligʻida [[Oʻzbekiston Superligasi]]da 90 dan ortiq uchrashuvda maydonga tushib, 20 ta gol muallifi boʻlgan<ref>{{veb manbasi|url=https://stadion.uz/uz/news/detail/160807|title=Zafar To‘rayev: “G‘alabamiz Muborak xalqiga bayram tuhfasidir”|publisher=Stadion.uz|date=19.03.2017}}</ref>. 2018-yilda „[[Metallurg Bekobod]]“ klubiga koʻchib oʻtgan. Klub safidagi bir mavsumlik faoliyatidan keyin 2019-yil boshida „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ bilan shartnoma imzolagan. Biroq mavsumning ikkinchi yarmida „[[Qoʻqon 1912]]“ safiga koʻchib oʻtgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.sports.ru/football/person/zafar-turayev|title=Зафар Тураев Sports.ru saytida|publisher=Sports.ru}}</ref>. [[2020-yil]]da Toʻrayev faoliyatini „[[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]“ klubida davom ettirishi maʼlum qilingan. U [[Oʻzbekiston Pro ligasi|Pro liga]] hamda [[Oʻzbekiston Kubogi]] bahslarida jamoa sharafini himoya qilgan<ref>{{veb manbasi|url=https://globalsportsarchive.com/en/soccer/athlete/zafar-torayev/112261|title=Zafar Toʻrayev|publisher=Globalsportsarchive.com}}</ref>. Faoliyatining soʻnggi mavsumlarini ham ushbu klub safida oʻtkazib, 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan. 33m9zq50jw9ezqku0ejrozdroe673nt 6221329 6221326 2026-07-31T13:51:38Z Javoxir Yorqulov 130047 6221329 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = | tasvir = | toʻliqism = | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1990|8|1|df=y}}<ref>{{veb manbasi|url=https://www.soccer.ru/players/zafar-turayev|title=Zafar Turayev Soccer.ru saytida|publisher=Soccer.ru}}</ref> | tavallud_joyi = <!-- {{tavalludJoyi|Varshava}}--> | vafot_sana = | vafot_joyi = | boʻyi = <!-- {{boʻy|cm=175}}--> | vazni = | laqabi = | pozitsiya = [[Yarim himoyachi|Chap qanot yarim himoyachisi]], <br>[[Yarim himoyachi|Hujumkor yarim himoyachi]] | joriyklub = | klubraqami = | yoshlikyillari1 = | yoshlikklublari1 = | yoshlikyillari2 = | yoshlikklublari2 = | yoshlikyillari3 = | yoshlikklublari3 = | yillar1 = 2011-2012 | klublar1 = [[OKMK (futbol klubi)|AGMK]] | isht1 = 22 | gollar1 = 1 | yillar2 = 2013 | klublar2 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] | isht2 = 11 | gollar2 = 5 | yillar3 = 2014-2017 | klublar3 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] | isht3 = 98 | gollar3 = 20 | yillar4 = 2018 | klublar4 = [[Metallurg Bekobod]] | isht4 = 23 | gollar4 = 1 | yillar5 = 2019 | klublar5 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] | isht5 = 3 | gollar5 = 0 | yillar6 = 2019 | klublar6 = [[Qoʻqon 1912]] | isht6 = 3 | gollar6 = 0 | yillar7 = 2020-2022 | klublar7 = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]] | isht7 = | gollar7 = | yillar8 = | klublar8 = | isht8 = | gollar8 = | boshliqyillar1 = | boshliqklublar1 = | boshliqyillar2 = | boshliqklublar2 = | boshliqyillar3 = | boshliqklublar3 = | boshliqyillar4 = | boshliqklublar4 = | boshliqyillar5 = | boshliqklublar5 = | boshliqyillar6 = | boshliqklublar6 = | boshliqyillar7 = | boshliqklublar7 = | boshliqyillar8 = | boshliqklublar8 = | boshliqyillar9 = | boshliqyillar10 = | boshliqklublar10 = | medallar = | club-update = }} '''Zafar Toʻrayev''' ([[1990-yil]] [[1-avgust]]da tugʻilgan) — [[oʻzbekiston]]lik sobiq professional futbolchi. Faoliyati davomida asosan [[Yarim himoyachi|chap qanot yarim himoyachisi]] va [[Yarim himoyachi|hujumkor yarim himoyachi]] ampulasida oʻynagan. Shuningdek, oʻng qanot yarim himoyachisi sifatida ham maydonga tushgan. U [[Oʻzbekiston Superligasi]]ning „[[OKMK (futbol klubi)|AGMK]]“, „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“, „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“, „[[Metallurg Bekobod]]“, „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“, „[[Qoʻqon 1912]]“ va „[[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]“ klublari safida toʻp surgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.transfermarkt.com/zafar-turaev/profil/spieler/492570|title=Zafar Toʻrayev Transfermarkt safida|publisher=Transfermarkt.com}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.livesoccertv.com/player/z-turayev/176169/|title=Zafar Turayev Livesoccertv saytida|publisher=Livesoccertv}}</ref>. 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan<ref>{{veb manbasi|url=https://by.tribuna.com/football/person/zafar-turayev/|title=Zafar Turayev Tribuna.com saytida|publisher=Tribuna.com}}</ref>. == Klublardagi karyerasi == Zafar Toʻrayev professional faoliyatini „[[OKMK (futbol klubi)|AGMK]]“ klubida boshlagan. U 2011-yilda jamoaning asosiy tarkibiga jalb etilib, Oʻzbekiston oliy ligasi uchrashuvlarida debyut qilgan. 2011–2012-yillar davomida esa jamoa safida muntazam ravishda oʻyin amaliyotiga ega boʻla boshlagan. [[2013-yil]]gi mavsumning birinchi yarmida „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ sharafini himoya qilgan. Klub safida qisqa vaqt ichida samarali oʻyin namoyish etib, chempionatda 11 uchrashuvda 5 ta gol urgan. Mavsumning ikkinchi yarmidan Muborakning „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“ klubi safiga oʻtgan va keyingi toʻrt mavsum davomida ushbu jamoa asosiy futbolchilaridan biriga aylangan<ref>{{veb manbasi|url=https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/ZHafar-Turaev-Futbol-01081990|title=Тураев Зафар|publisher=Sportbox.ru}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/zafar-toraev-25-yoshga-toldi|title=Зафар Тўраев 25 ёшга тўлди|publisher=Championat.asia|date=1-iyul 2015-yil}}</ref>. „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“ safida 2014–2017-yillar oraligʻida [[Oʻzbekiston Superligasi]]da 90 dan ortiq uchrashuvda maydonga tushib, 20 ta gol muallifi boʻlgan<ref>{{veb manbasi|url=https://stadion.uz/uz/news/detail/160807|title=Zafar To‘rayev: “G‘alabamiz Muborak xalqiga bayram tuhfasidir”|publisher=Stadion.uz|date=19.03.2017}}</ref>. 2018-yilda „[[Metallurg Bekobod]]“ klubiga koʻchib oʻtgan. Klub safidagi bir mavsumlik faoliyatidan keyin 2019-yil boshida „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ bilan shartnoma imzolagan. Biroq mavsumning ikkinchi yarmida „[[Qoʻqon 1912]]“ safiga koʻchib oʻtgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.sports.ru/football/person/zafar-turayev|title=Зафар Тураев Sports.ru saytida|publisher=Sports.ru}}</ref>. [[2020-yil]]da Toʻrayev faoliyatini „[[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]“ klubida davom ettirishi maʼlum qilingan. U [[Oʻzbekiston Pro ligasi|Pro liga]] hamda [[Oʻzbekiston Kubogi]] bahslarida jamoa sharafini himoya qilgan<ref>{{veb manbasi|url=https://globalsportsarchive.com/en/soccer/athlete/zafar-torayev/112261|title=Zafar Toʻrayev|publisher=Globalsportsarchive.com}}</ref>. Faoliyatining soʻnggi mavsumlarini ham ushbu klub safida oʻtkazib, 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan. == Manbalar == {{manbalar}} ozj5x43voekkkyv050gcp25ld59hx2t 6221330 6221329 2026-07-31T13:51:48Z Javoxir Yorqulov 130047 [[Turkum:AGMK futbolchilari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221330 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = | tasvir = | toʻliqism = | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1990|8|1|df=y}}<ref>{{veb manbasi|url=https://www.soccer.ru/players/zafar-turayev|title=Zafar Turayev Soccer.ru saytida|publisher=Soccer.ru}}</ref> | tavallud_joyi = <!-- {{tavalludJoyi|Varshava}}--> | vafot_sana = | vafot_joyi = | boʻyi = <!-- {{boʻy|cm=175}}--> | vazni = | laqabi = | pozitsiya = [[Yarim himoyachi|Chap qanot yarim himoyachisi]], <br>[[Yarim himoyachi|Hujumkor yarim himoyachi]] | joriyklub = | klubraqami = | yoshlikyillari1 = | yoshlikklublari1 = | yoshlikyillari2 = | yoshlikklublari2 = | yoshlikyillari3 = | yoshlikklublari3 = | yillar1 = 2011-2012 | klublar1 = [[OKMK (futbol klubi)|AGMK]] | isht1 = 22 | gollar1 = 1 | yillar2 = 2013 | klublar2 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] | isht2 = 11 | gollar2 = 5 | yillar3 = 2014-2017 | klublar3 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] | isht3 = 98 | gollar3 = 20 | yillar4 = 2018 | klublar4 = [[Metallurg Bekobod]] | isht4 = 23 | gollar4 = 1 | yillar5 = 2019 | klublar5 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] | isht5 = 3 | gollar5 = 0 | yillar6 = 2019 | klublar6 = [[Qoʻqon 1912]] | isht6 = 3 | gollar6 = 0 | yillar7 = 2020-2022 | klublar7 = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]] | isht7 = | gollar7 = | yillar8 = | klublar8 = | isht8 = | gollar8 = | boshliqyillar1 = | boshliqklublar1 = | boshliqyillar2 = | boshliqklublar2 = | boshliqyillar3 = | boshliqklublar3 = | boshliqyillar4 = | boshliqklublar4 = | boshliqyillar5 = | boshliqklublar5 = | boshliqyillar6 = | boshliqklublar6 = | boshliqyillar7 = | boshliqklublar7 = | boshliqyillar8 = | boshliqklublar8 = | boshliqyillar9 = | boshliqyillar10 = | boshliqklublar10 = | medallar = | club-update = }} '''Zafar Toʻrayev''' ([[1990-yil]] [[1-avgust]]da tugʻilgan) — [[oʻzbekiston]]lik sobiq professional futbolchi. Faoliyati davomida asosan [[Yarim himoyachi|chap qanot yarim himoyachisi]] va [[Yarim himoyachi|hujumkor yarim himoyachi]] ampulasida oʻynagan. Shuningdek, oʻng qanot yarim himoyachisi sifatida ham maydonga tushgan. U [[Oʻzbekiston Superligasi]]ning „[[OKMK (futbol klubi)|AGMK]]“, „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“, „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“, „[[Metallurg Bekobod]]“, „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“, „[[Qoʻqon 1912]]“ va „[[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]“ klublari safida toʻp surgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.transfermarkt.com/zafar-turaev/profil/spieler/492570|title=Zafar Toʻrayev Transfermarkt safida|publisher=Transfermarkt.com}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.livesoccertv.com/player/z-turayev/176169/|title=Zafar Turayev Livesoccertv saytida|publisher=Livesoccertv}}</ref>. 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan<ref>{{veb manbasi|url=https://by.tribuna.com/football/person/zafar-turayev/|title=Zafar Turayev Tribuna.com saytida|publisher=Tribuna.com}}</ref>. == Klublardagi karyerasi == Zafar Toʻrayev professional faoliyatini „[[OKMK (futbol klubi)|AGMK]]“ klubida boshlagan. U 2011-yilda jamoaning asosiy tarkibiga jalb etilib, Oʻzbekiston oliy ligasi uchrashuvlarida debyut qilgan. 2011–2012-yillar davomida esa jamoa safida muntazam ravishda oʻyin amaliyotiga ega boʻla boshlagan. [[2013-yil]]gi mavsumning birinchi yarmida „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ sharafini himoya qilgan. Klub safida qisqa vaqt ichida samarali oʻyin namoyish etib, chempionatda 11 uchrashuvda 5 ta gol urgan. Mavsumning ikkinchi yarmidan Muborakning „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“ klubi safiga oʻtgan va keyingi toʻrt mavsum davomida ushbu jamoa asosiy futbolchilaridan biriga aylangan<ref>{{veb manbasi|url=https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/ZHafar-Turaev-Futbol-01081990|title=Тураев Зафар|publisher=Sportbox.ru}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/zafar-toraev-25-yoshga-toldi|title=Зафар Тўраев 25 ёшга тўлди|publisher=Championat.asia|date=1-iyul 2015-yil}}</ref>. „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“ safida 2014–2017-yillar oraligʻida [[Oʻzbekiston Superligasi]]da 90 dan ortiq uchrashuvda maydonga tushib, 20 ta gol muallifi boʻlgan<ref>{{veb manbasi|url=https://stadion.uz/uz/news/detail/160807|title=Zafar To‘rayev: “G‘alabamiz Muborak xalqiga bayram tuhfasidir”|publisher=Stadion.uz|date=19.03.2017}}</ref>. 2018-yilda „[[Metallurg Bekobod]]“ klubiga koʻchib oʻtgan. Klub safidagi bir mavsumlik faoliyatidan keyin 2019-yil boshida „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ bilan shartnoma imzolagan. Biroq mavsumning ikkinchi yarmida „[[Qoʻqon 1912]]“ safiga koʻchib oʻtgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.sports.ru/football/person/zafar-turayev|title=Зафар Тураев Sports.ru saytida|publisher=Sports.ru}}</ref>. [[2020-yil]]da Toʻrayev faoliyatini „[[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]“ klubida davom ettirishi maʼlum qilingan. U [[Oʻzbekiston Pro ligasi|Pro liga]] hamda [[Oʻzbekiston Kubogi]] bahslarida jamoa sharafini himoya qilgan<ref>{{veb manbasi|url=https://globalsportsarchive.com/en/soccer/athlete/zafar-torayev/112261|title=Zafar Toʻrayev|publisher=Globalsportsarchive.com}}</ref>. Faoliyatining soʻnggi mavsumlarini ham ushbu klub safida oʻtkazib, 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:AGMK futbolchilari]] bes26cememo4kku904ngkwr5o8tgcoc 6221332 6221330 2026-07-31T13:52:00Z Javoxir Yorqulov 130047 [[Turkum:Qizilqum klubi futbolchilari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221332 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = | tasvir = | toʻliqism = | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1990|8|1|df=y}}<ref>{{veb manbasi|url=https://www.soccer.ru/players/zafar-turayev|title=Zafar Turayev Soccer.ru saytida|publisher=Soccer.ru}}</ref> | tavallud_joyi = <!-- {{tavalludJoyi|Varshava}}--> | vafot_sana = | vafot_joyi = | boʻyi = <!-- {{boʻy|cm=175}}--> | vazni = | laqabi = | pozitsiya = [[Yarim himoyachi|Chap qanot yarim himoyachisi]], <br>[[Yarim himoyachi|Hujumkor yarim himoyachi]] | joriyklub = | klubraqami = | yoshlikyillari1 = | yoshlikklublari1 = | yoshlikyillari2 = | yoshlikklublari2 = | yoshlikyillari3 = | yoshlikklublari3 = | yillar1 = 2011-2012 | klublar1 = [[OKMK (futbol klubi)|AGMK]] | isht1 = 22 | gollar1 = 1 | yillar2 = 2013 | klublar2 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] | isht2 = 11 | gollar2 = 5 | yillar3 = 2014-2017 | klublar3 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] | isht3 = 98 | gollar3 = 20 | yillar4 = 2018 | klublar4 = [[Metallurg Bekobod]] | isht4 = 23 | gollar4 = 1 | yillar5 = 2019 | klublar5 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] | isht5 = 3 | gollar5 = 0 | yillar6 = 2019 | klublar6 = [[Qoʻqon 1912]] | isht6 = 3 | gollar6 = 0 | yillar7 = 2020-2022 | klublar7 = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]] | isht7 = | gollar7 = | yillar8 = | klublar8 = | isht8 = | gollar8 = | boshliqyillar1 = | boshliqklublar1 = | boshliqyillar2 = | boshliqklublar2 = | boshliqyillar3 = | boshliqklublar3 = | boshliqyillar4 = | boshliqklublar4 = | boshliqyillar5 = | boshliqklublar5 = | boshliqyillar6 = | boshliqklublar6 = | boshliqyillar7 = | boshliqklublar7 = | boshliqyillar8 = | boshliqklublar8 = | boshliqyillar9 = | boshliqyillar10 = | boshliqklublar10 = | medallar = | club-update = }} '''Zafar Toʻrayev''' ([[1990-yil]] [[1-avgust]]da tugʻilgan) — [[oʻzbekiston]]lik sobiq professional futbolchi. Faoliyati davomida asosan [[Yarim himoyachi|chap qanot yarim himoyachisi]] va [[Yarim himoyachi|hujumkor yarim himoyachi]] ampulasida oʻynagan. Shuningdek, oʻng qanot yarim himoyachisi sifatida ham maydonga tushgan. U [[Oʻzbekiston Superligasi]]ning „[[OKMK (futbol klubi)|AGMK]]“, „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“, „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“, „[[Metallurg Bekobod]]“, „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“, „[[Qoʻqon 1912]]“ va „[[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]“ klublari safida toʻp surgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.transfermarkt.com/zafar-turaev/profil/spieler/492570|title=Zafar Toʻrayev Transfermarkt safida|publisher=Transfermarkt.com}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.livesoccertv.com/player/z-turayev/176169/|title=Zafar Turayev Livesoccertv saytida|publisher=Livesoccertv}}</ref>. 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan<ref>{{veb manbasi|url=https://by.tribuna.com/football/person/zafar-turayev/|title=Zafar Turayev Tribuna.com saytida|publisher=Tribuna.com}}</ref>. == Klublardagi karyerasi == Zafar Toʻrayev professional faoliyatini „[[OKMK (futbol klubi)|AGMK]]“ klubida boshlagan. U 2011-yilda jamoaning asosiy tarkibiga jalb etilib, Oʻzbekiston oliy ligasi uchrashuvlarida debyut qilgan. 2011–2012-yillar davomida esa jamoa safida muntazam ravishda oʻyin amaliyotiga ega boʻla boshlagan. [[2013-yil]]gi mavsumning birinchi yarmida „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ sharafini himoya qilgan. Klub safida qisqa vaqt ichida samarali oʻyin namoyish etib, chempionatda 11 uchrashuvda 5 ta gol urgan. Mavsumning ikkinchi yarmidan Muborakning „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“ klubi safiga oʻtgan va keyingi toʻrt mavsum davomida ushbu jamoa asosiy futbolchilaridan biriga aylangan<ref>{{veb manbasi|url=https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/ZHafar-Turaev-Futbol-01081990|title=Тураев Зафар|publisher=Sportbox.ru}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/zafar-toraev-25-yoshga-toldi|title=Зафар Тўраев 25 ёшга тўлди|publisher=Championat.asia|date=1-iyul 2015-yil}}</ref>. „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“ safida 2014–2017-yillar oraligʻida [[Oʻzbekiston Superligasi]]da 90 dan ortiq uchrashuvda maydonga tushib, 20 ta gol muallifi boʻlgan<ref>{{veb manbasi|url=https://stadion.uz/uz/news/detail/160807|title=Zafar To‘rayev: “G‘alabamiz Muborak xalqiga bayram tuhfasidir”|publisher=Stadion.uz|date=19.03.2017}}</ref>. 2018-yilda „[[Metallurg Bekobod]]“ klubiga koʻchib oʻtgan. Klub safidagi bir mavsumlik faoliyatidan keyin 2019-yil boshida „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ bilan shartnoma imzolagan. Biroq mavsumning ikkinchi yarmida „[[Qoʻqon 1912]]“ safiga koʻchib oʻtgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.sports.ru/football/person/zafar-turayev|title=Зафар Тураев Sports.ru saytida|publisher=Sports.ru}}</ref>. [[2020-yil]]da Toʻrayev faoliyatini „[[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]“ klubida davom ettirishi maʼlum qilingan. U [[Oʻzbekiston Pro ligasi|Pro liga]] hamda [[Oʻzbekiston Kubogi]] bahslarida jamoa sharafini himoya qilgan<ref>{{veb manbasi|url=https://globalsportsarchive.com/en/soccer/athlete/zafar-torayev/112261|title=Zafar Toʻrayev|publisher=Globalsportsarchive.com}}</ref>. Faoliyatining soʻnggi mavsumlarini ham ushbu klub safida oʻtkazib, 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:AGMK futbolchilari]] [[Turkum:Qizilqum klubi futbolchilari]] 0wichw36rkciusvd7me8rxy0f1yr6qs 6221334 6221332 2026-07-31T13:52:10Z Javoxir Yorqulov 130047 [[Turkum:Mashʼal klubi futbolchilari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221334 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = | tasvir = | toʻliqism = | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1990|8|1|df=y}}<ref>{{veb manbasi|url=https://www.soccer.ru/players/zafar-turayev|title=Zafar Turayev Soccer.ru saytida|publisher=Soccer.ru}}</ref> | tavallud_joyi = <!-- {{tavalludJoyi|Varshava}}--> | vafot_sana = | vafot_joyi = | boʻyi = <!-- {{boʻy|cm=175}}--> | vazni = | laqabi = | pozitsiya = [[Yarim himoyachi|Chap qanot yarim himoyachisi]], <br>[[Yarim himoyachi|Hujumkor yarim himoyachi]] | joriyklub = | klubraqami = | yoshlikyillari1 = | yoshlikklublari1 = | yoshlikyillari2 = | yoshlikklublari2 = | yoshlikyillari3 = | yoshlikklublari3 = | yillar1 = 2011-2012 | klublar1 = [[OKMK (futbol klubi)|AGMK]] | isht1 = 22 | gollar1 = 1 | yillar2 = 2013 | klublar2 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] | isht2 = 11 | gollar2 = 5 | yillar3 = 2014-2017 | klublar3 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] | isht3 = 98 | gollar3 = 20 | yillar4 = 2018 | klublar4 = [[Metallurg Bekobod]] | isht4 = 23 | gollar4 = 1 | yillar5 = 2019 | klublar5 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] | isht5 = 3 | gollar5 = 0 | yillar6 = 2019 | klublar6 = [[Qoʻqon 1912]] | isht6 = 3 | gollar6 = 0 | yillar7 = 2020-2022 | klublar7 = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]] | isht7 = | gollar7 = | yillar8 = | klublar8 = | isht8 = | gollar8 = | boshliqyillar1 = | boshliqklublar1 = | boshliqyillar2 = | boshliqklublar2 = | boshliqyillar3 = | boshliqklublar3 = | boshliqyillar4 = | boshliqklublar4 = | boshliqyillar5 = | boshliqklublar5 = | boshliqyillar6 = | boshliqklublar6 = | boshliqyillar7 = | boshliqklublar7 = | boshliqyillar8 = | boshliqklublar8 = | boshliqyillar9 = | boshliqyillar10 = | boshliqklublar10 = | medallar = | club-update = }} '''Zafar Toʻrayev''' ([[1990-yil]] [[1-avgust]]da tugʻilgan) — [[oʻzbekiston]]lik sobiq professional futbolchi. Faoliyati davomida asosan [[Yarim himoyachi|chap qanot yarim himoyachisi]] va [[Yarim himoyachi|hujumkor yarim himoyachi]] ampulasida oʻynagan. Shuningdek, oʻng qanot yarim himoyachisi sifatida ham maydonga tushgan. U [[Oʻzbekiston Superligasi]]ning „[[OKMK (futbol klubi)|AGMK]]“, „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“, „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“, „[[Metallurg Bekobod]]“, „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“, „[[Qoʻqon 1912]]“ va „[[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]“ klublari safida toʻp surgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.transfermarkt.com/zafar-turaev/profil/spieler/492570|title=Zafar Toʻrayev Transfermarkt safida|publisher=Transfermarkt.com}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.livesoccertv.com/player/z-turayev/176169/|title=Zafar Turayev Livesoccertv saytida|publisher=Livesoccertv}}</ref>. 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan<ref>{{veb manbasi|url=https://by.tribuna.com/football/person/zafar-turayev/|title=Zafar Turayev Tribuna.com saytida|publisher=Tribuna.com}}</ref>. == Klublardagi karyerasi == Zafar Toʻrayev professional faoliyatini „[[OKMK (futbol klubi)|AGMK]]“ klubida boshlagan. U 2011-yilda jamoaning asosiy tarkibiga jalb etilib, Oʻzbekiston oliy ligasi uchrashuvlarida debyut qilgan. 2011–2012-yillar davomida esa jamoa safida muntazam ravishda oʻyin amaliyotiga ega boʻla boshlagan. [[2013-yil]]gi mavsumning birinchi yarmida „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ sharafini himoya qilgan. Klub safida qisqa vaqt ichida samarali oʻyin namoyish etib, chempionatda 11 uchrashuvda 5 ta gol urgan. Mavsumning ikkinchi yarmidan Muborakning „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“ klubi safiga oʻtgan va keyingi toʻrt mavsum davomida ushbu jamoa asosiy futbolchilaridan biriga aylangan<ref>{{veb manbasi|url=https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/ZHafar-Turaev-Futbol-01081990|title=Тураев Зафар|publisher=Sportbox.ru}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/zafar-toraev-25-yoshga-toldi|title=Зафар Тўраев 25 ёшга тўлди|publisher=Championat.asia|date=1-iyul 2015-yil}}</ref>. „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“ safida 2014–2017-yillar oraligʻida [[Oʻzbekiston Superligasi]]da 90 dan ortiq uchrashuvda maydonga tushib, 20 ta gol muallifi boʻlgan<ref>{{veb manbasi|url=https://stadion.uz/uz/news/detail/160807|title=Zafar To‘rayev: “G‘alabamiz Muborak xalqiga bayram tuhfasidir”|publisher=Stadion.uz|date=19.03.2017}}</ref>. 2018-yilda „[[Metallurg Bekobod]]“ klubiga koʻchib oʻtgan. Klub safidagi bir mavsumlik faoliyatidan keyin 2019-yil boshida „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ bilan shartnoma imzolagan. Biroq mavsumning ikkinchi yarmida „[[Qoʻqon 1912]]“ safiga koʻchib oʻtgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.sports.ru/football/person/zafar-turayev|title=Зафар Тураев Sports.ru saytida|publisher=Sports.ru}}</ref>. [[2020-yil]]da Toʻrayev faoliyatini „[[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]“ klubida davom ettirishi maʼlum qilingan. U [[Oʻzbekiston Pro ligasi|Pro liga]] hamda [[Oʻzbekiston Kubogi]] bahslarida jamoa sharafini himoya qilgan<ref>{{veb manbasi|url=https://globalsportsarchive.com/en/soccer/athlete/zafar-torayev/112261|title=Zafar Toʻrayev|publisher=Globalsportsarchive.com}}</ref>. Faoliyatining soʻnggi mavsumlarini ham ushbu klub safida oʻtkazib, 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:AGMK futbolchilari]] [[Turkum:Qizilqum klubi futbolchilari]] [[Turkum:Mashʼal klubi futbolchilari]] tj4pfgm3e1zc4bjordxt6rsixv2xv6m 6221336 6221334 2026-07-31T13:52:29Z Javoxir Yorqulov 130047 [[Turkum:Metallurg Bekobod klubi futbolchilari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221336 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = | tasvir = | toʻliqism = | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1990|8|1|df=y}}<ref>{{veb manbasi|url=https://www.soccer.ru/players/zafar-turayev|title=Zafar Turayev Soccer.ru saytida|publisher=Soccer.ru}}</ref> | tavallud_joyi = <!-- {{tavalludJoyi|Varshava}}--> | vafot_sana = | vafot_joyi = | boʻyi = <!-- {{boʻy|cm=175}}--> | vazni = | laqabi = | pozitsiya = [[Yarim himoyachi|Chap qanot yarim himoyachisi]], <br>[[Yarim himoyachi|Hujumkor yarim himoyachi]] | joriyklub = | klubraqami = | yoshlikyillari1 = | yoshlikklublari1 = | yoshlikyillari2 = | yoshlikklublari2 = | yoshlikyillari3 = | yoshlikklublari3 = | yillar1 = 2011-2012 | klublar1 = [[OKMK (futbol klubi)|AGMK]] | isht1 = 22 | gollar1 = 1 | yillar2 = 2013 | klublar2 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] | isht2 = 11 | gollar2 = 5 | yillar3 = 2014-2017 | klublar3 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] | isht3 = 98 | gollar3 = 20 | yillar4 = 2018 | klublar4 = [[Metallurg Bekobod]] | isht4 = 23 | gollar4 = 1 | yillar5 = 2019 | klublar5 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] | isht5 = 3 | gollar5 = 0 | yillar6 = 2019 | klublar6 = [[Qoʻqon 1912]] | isht6 = 3 | gollar6 = 0 | yillar7 = 2020-2022 | klublar7 = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]] | isht7 = | gollar7 = | yillar8 = | klublar8 = | isht8 = | gollar8 = | boshliqyillar1 = | boshliqklublar1 = | boshliqyillar2 = | boshliqklublar2 = | boshliqyillar3 = | boshliqklublar3 = | boshliqyillar4 = | boshliqklublar4 = | boshliqyillar5 = | boshliqklublar5 = | boshliqyillar6 = | boshliqklublar6 = | boshliqyillar7 = | boshliqklublar7 = | boshliqyillar8 = | boshliqklublar8 = | boshliqyillar9 = | boshliqyillar10 = | boshliqklublar10 = | medallar = | club-update = }} '''Zafar Toʻrayev''' ([[1990-yil]] [[1-avgust]]da tugʻilgan) — [[oʻzbekiston]]lik sobiq professional futbolchi. Faoliyati davomida asosan [[Yarim himoyachi|chap qanot yarim himoyachisi]] va [[Yarim himoyachi|hujumkor yarim himoyachi]] ampulasida oʻynagan. Shuningdek, oʻng qanot yarim himoyachisi sifatida ham maydonga tushgan. U [[Oʻzbekiston Superligasi]]ning „[[OKMK (futbol klubi)|AGMK]]“, „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“, „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“, „[[Metallurg Bekobod]]“, „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“, „[[Qoʻqon 1912]]“ va „[[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]“ klublari safida toʻp surgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.transfermarkt.com/zafar-turaev/profil/spieler/492570|title=Zafar Toʻrayev Transfermarkt safida|publisher=Transfermarkt.com}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.livesoccertv.com/player/z-turayev/176169/|title=Zafar Turayev Livesoccertv saytida|publisher=Livesoccertv}}</ref>. 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan<ref>{{veb manbasi|url=https://by.tribuna.com/football/person/zafar-turayev/|title=Zafar Turayev Tribuna.com saytida|publisher=Tribuna.com}}</ref>. == Klublardagi karyerasi == Zafar Toʻrayev professional faoliyatini „[[OKMK (futbol klubi)|AGMK]]“ klubida boshlagan. U 2011-yilda jamoaning asosiy tarkibiga jalb etilib, Oʻzbekiston oliy ligasi uchrashuvlarida debyut qilgan. 2011–2012-yillar davomida esa jamoa safida muntazam ravishda oʻyin amaliyotiga ega boʻla boshlagan. [[2013-yil]]gi mavsumning birinchi yarmida „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ sharafini himoya qilgan. Klub safida qisqa vaqt ichida samarali oʻyin namoyish etib, chempionatda 11 uchrashuvda 5 ta gol urgan. Mavsumning ikkinchi yarmidan Muborakning „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“ klubi safiga oʻtgan va keyingi toʻrt mavsum davomida ushbu jamoa asosiy futbolchilaridan biriga aylangan<ref>{{veb manbasi|url=https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/ZHafar-Turaev-Futbol-01081990|title=Тураев Зафар|publisher=Sportbox.ru}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/zafar-toraev-25-yoshga-toldi|title=Зафар Тўраев 25 ёшга тўлди|publisher=Championat.asia|date=1-iyul 2015-yil}}</ref>. „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“ safida 2014–2017-yillar oraligʻida [[Oʻzbekiston Superligasi]]da 90 dan ortiq uchrashuvda maydonga tushib, 20 ta gol muallifi boʻlgan<ref>{{veb manbasi|url=https://stadion.uz/uz/news/detail/160807|title=Zafar To‘rayev: “G‘alabamiz Muborak xalqiga bayram tuhfasidir”|publisher=Stadion.uz|date=19.03.2017}}</ref>. 2018-yilda „[[Metallurg Bekobod]]“ klubiga koʻchib oʻtgan. Klub safidagi bir mavsumlik faoliyatidan keyin 2019-yil boshida „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ bilan shartnoma imzolagan. Biroq mavsumning ikkinchi yarmida „[[Qoʻqon 1912]]“ safiga koʻchib oʻtgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.sports.ru/football/person/zafar-turayev|title=Зафар Тураев Sports.ru saytida|publisher=Sports.ru}}</ref>. [[2020-yil]]da Toʻrayev faoliyatini „[[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]“ klubida davom ettirishi maʼlum qilingan. U [[Oʻzbekiston Pro ligasi|Pro liga]] hamda [[Oʻzbekiston Kubogi]] bahslarida jamoa sharafini himoya qilgan<ref>{{veb manbasi|url=https://globalsportsarchive.com/en/soccer/athlete/zafar-torayev/112261|title=Zafar Toʻrayev|publisher=Globalsportsarchive.com}}</ref>. Faoliyatining soʻnggi mavsumlarini ham ushbu klub safida oʻtkazib, 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:AGMK futbolchilari]] [[Turkum:Qizilqum klubi futbolchilari]] [[Turkum:Mashʼal klubi futbolchilari]] [[Turkum:Metallurg Bekobod klubi futbolchilari]] dyexwnpa2awv8uf2cvuvxagwmh7fkvm 6221337 6221336 2026-07-31T13:52:49Z Javoxir Yorqulov 130047 [[Turkum:Navbahor futbolchilari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221337 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = | tasvir = | toʻliqism = | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1990|8|1|df=y}}<ref>{{veb manbasi|url=https://www.soccer.ru/players/zafar-turayev|title=Zafar Turayev Soccer.ru saytida|publisher=Soccer.ru}}</ref> | tavallud_joyi = <!-- {{tavalludJoyi|Varshava}}--> | vafot_sana = | vafot_joyi = | boʻyi = <!-- {{boʻy|cm=175}}--> | vazni = | laqabi = | pozitsiya = [[Yarim himoyachi|Chap qanot yarim himoyachisi]], <br>[[Yarim himoyachi|Hujumkor yarim himoyachi]] | joriyklub = | klubraqami = | yoshlikyillari1 = | yoshlikklublari1 = | yoshlikyillari2 = | yoshlikklublari2 = | yoshlikyillari3 = | yoshlikklublari3 = | yillar1 = 2011-2012 | klublar1 = [[OKMK (futbol klubi)|AGMK]] | isht1 = 22 | gollar1 = 1 | yillar2 = 2013 | klublar2 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] | isht2 = 11 | gollar2 = 5 | yillar3 = 2014-2017 | klublar3 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] | isht3 = 98 | gollar3 = 20 | yillar4 = 2018 | klublar4 = [[Metallurg Bekobod]] | isht4 = 23 | gollar4 = 1 | yillar5 = 2019 | klublar5 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] | isht5 = 3 | gollar5 = 0 | yillar6 = 2019 | klublar6 = [[Qoʻqon 1912]] | isht6 = 3 | gollar6 = 0 | yillar7 = 2020-2022 | klublar7 = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]] | isht7 = | gollar7 = | yillar8 = | klublar8 = | isht8 = | gollar8 = | boshliqyillar1 = | boshliqklublar1 = | boshliqyillar2 = | boshliqklublar2 = | boshliqyillar3 = | boshliqklublar3 = | boshliqyillar4 = | boshliqklublar4 = | boshliqyillar5 = | boshliqklublar5 = | boshliqyillar6 = | boshliqklublar6 = | boshliqyillar7 = | boshliqklublar7 = | boshliqyillar8 = | boshliqklublar8 = | boshliqyillar9 = | boshliqyillar10 = | boshliqklublar10 = | medallar = | club-update = }} '''Zafar Toʻrayev''' ([[1990-yil]] [[1-avgust]]da tugʻilgan) — [[oʻzbekiston]]lik sobiq professional futbolchi. Faoliyati davomida asosan [[Yarim himoyachi|chap qanot yarim himoyachisi]] va [[Yarim himoyachi|hujumkor yarim himoyachi]] ampulasida oʻynagan. Shuningdek, oʻng qanot yarim himoyachisi sifatida ham maydonga tushgan. U [[Oʻzbekiston Superligasi]]ning „[[OKMK (futbol klubi)|AGMK]]“, „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“, „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“, „[[Metallurg Bekobod]]“, „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“, „[[Qoʻqon 1912]]“ va „[[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]“ klublari safida toʻp surgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.transfermarkt.com/zafar-turaev/profil/spieler/492570|title=Zafar Toʻrayev Transfermarkt safida|publisher=Transfermarkt.com}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.livesoccertv.com/player/z-turayev/176169/|title=Zafar Turayev Livesoccertv saytida|publisher=Livesoccertv}}</ref>. 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan<ref>{{veb manbasi|url=https://by.tribuna.com/football/person/zafar-turayev/|title=Zafar Turayev Tribuna.com saytida|publisher=Tribuna.com}}</ref>. == Klublardagi karyerasi == Zafar Toʻrayev professional faoliyatini „[[OKMK (futbol klubi)|AGMK]]“ klubida boshlagan. U 2011-yilda jamoaning asosiy tarkibiga jalb etilib, Oʻzbekiston oliy ligasi uchrashuvlarida debyut qilgan. 2011–2012-yillar davomida esa jamoa safida muntazam ravishda oʻyin amaliyotiga ega boʻla boshlagan. [[2013-yil]]gi mavsumning birinchi yarmida „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ sharafini himoya qilgan. Klub safida qisqa vaqt ichida samarali oʻyin namoyish etib, chempionatda 11 uchrashuvda 5 ta gol urgan. Mavsumning ikkinchi yarmidan Muborakning „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“ klubi safiga oʻtgan va keyingi toʻrt mavsum davomida ushbu jamoa asosiy futbolchilaridan biriga aylangan<ref>{{veb manbasi|url=https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/ZHafar-Turaev-Futbol-01081990|title=Тураев Зафар|publisher=Sportbox.ru}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/zafar-toraev-25-yoshga-toldi|title=Зафар Тўраев 25 ёшга тўлди|publisher=Championat.asia|date=1-iyul 2015-yil}}</ref>. „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“ safida 2014–2017-yillar oraligʻida [[Oʻzbekiston Superligasi]]da 90 dan ortiq uchrashuvda maydonga tushib, 20 ta gol muallifi boʻlgan<ref>{{veb manbasi|url=https://stadion.uz/uz/news/detail/160807|title=Zafar To‘rayev: “G‘alabamiz Muborak xalqiga bayram tuhfasidir”|publisher=Stadion.uz|date=19.03.2017}}</ref>. 2018-yilda „[[Metallurg Bekobod]]“ klubiga koʻchib oʻtgan. Klub safidagi bir mavsumlik faoliyatidan keyin 2019-yil boshida „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ bilan shartnoma imzolagan. Biroq mavsumning ikkinchi yarmida „[[Qoʻqon 1912]]“ safiga koʻchib oʻtgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.sports.ru/football/person/zafar-turayev|title=Зафар Тураев Sports.ru saytida|publisher=Sports.ru}}</ref>. [[2020-yil]]da Toʻrayev faoliyatini „[[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]“ klubida davom ettirishi maʼlum qilingan. U [[Oʻzbekiston Pro ligasi|Pro liga]] hamda [[Oʻzbekiston Kubogi]] bahslarida jamoa sharafini himoya qilgan<ref>{{veb manbasi|url=https://globalsportsarchive.com/en/soccer/athlete/zafar-torayev/112261|title=Zafar Toʻrayev|publisher=Globalsportsarchive.com}}</ref>. Faoliyatining soʻnggi mavsumlarini ham ushbu klub safida oʻtkazib, 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:AGMK futbolchilari]] [[Turkum:Qizilqum klubi futbolchilari]] [[Turkum:Mashʼal klubi futbolchilari]] [[Turkum:Metallurg Bekobod klubi futbolchilari]] [[Turkum:Navbahor futbolchilari]] bbr7exvo2tpll38x0jp0se61mx8hvuf 6221338 6221337 2026-07-31T13:53:12Z Javoxir Yorqulov 130047 [[Turkum:Qoʻqon 1912 klubi futbolchilari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221338 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = | tasvir = | toʻliqism = | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1990|8|1|df=y}}<ref>{{veb manbasi|url=https://www.soccer.ru/players/zafar-turayev|title=Zafar Turayev Soccer.ru saytida|publisher=Soccer.ru}}</ref> | tavallud_joyi = <!-- {{tavalludJoyi|Varshava}}--> | vafot_sana = | vafot_joyi = | boʻyi = <!-- {{boʻy|cm=175}}--> | vazni = | laqabi = | pozitsiya = [[Yarim himoyachi|Chap qanot yarim himoyachisi]], <br>[[Yarim himoyachi|Hujumkor yarim himoyachi]] | joriyklub = | klubraqami = | yoshlikyillari1 = | yoshlikklublari1 = | yoshlikyillari2 = | yoshlikklublari2 = | yoshlikyillari3 = | yoshlikklublari3 = | yillar1 = 2011-2012 | klublar1 = [[OKMK (futbol klubi)|AGMK]] | isht1 = 22 | gollar1 = 1 | yillar2 = 2013 | klublar2 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] | isht2 = 11 | gollar2 = 5 | yillar3 = 2014-2017 | klublar3 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] | isht3 = 98 | gollar3 = 20 | yillar4 = 2018 | klublar4 = [[Metallurg Bekobod]] | isht4 = 23 | gollar4 = 1 | yillar5 = 2019 | klublar5 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] | isht5 = 3 | gollar5 = 0 | yillar6 = 2019 | klublar6 = [[Qoʻqon 1912]] | isht6 = 3 | gollar6 = 0 | yillar7 = 2020-2022 | klublar7 = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]] | isht7 = | gollar7 = | yillar8 = | klublar8 = | isht8 = | gollar8 = | boshliqyillar1 = | boshliqklublar1 = | boshliqyillar2 = | boshliqklublar2 = | boshliqyillar3 = | boshliqklublar3 = | boshliqyillar4 = | boshliqklublar4 = | boshliqyillar5 = | boshliqklublar5 = | boshliqyillar6 = | boshliqklublar6 = | boshliqyillar7 = | boshliqklublar7 = | boshliqyillar8 = | boshliqklublar8 = | boshliqyillar9 = | boshliqyillar10 = | boshliqklublar10 = | medallar = | club-update = }} '''Zafar Toʻrayev''' ([[1990-yil]] [[1-avgust]]da tugʻilgan) — [[oʻzbekiston]]lik sobiq professional futbolchi. Faoliyati davomida asosan [[Yarim himoyachi|chap qanot yarim himoyachisi]] va [[Yarim himoyachi|hujumkor yarim himoyachi]] ampulasida oʻynagan. Shuningdek, oʻng qanot yarim himoyachisi sifatida ham maydonga tushgan. U [[Oʻzbekiston Superligasi]]ning „[[OKMK (futbol klubi)|AGMK]]“, „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“, „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“, „[[Metallurg Bekobod]]“, „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“, „[[Qoʻqon 1912]]“ va „[[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]“ klublari safida toʻp surgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.transfermarkt.com/zafar-turaev/profil/spieler/492570|title=Zafar Toʻrayev Transfermarkt safida|publisher=Transfermarkt.com}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.livesoccertv.com/player/z-turayev/176169/|title=Zafar Turayev Livesoccertv saytida|publisher=Livesoccertv}}</ref>. 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan<ref>{{veb manbasi|url=https://by.tribuna.com/football/person/zafar-turayev/|title=Zafar Turayev Tribuna.com saytida|publisher=Tribuna.com}}</ref>. == Klublardagi karyerasi == Zafar Toʻrayev professional faoliyatini „[[OKMK (futbol klubi)|AGMK]]“ klubida boshlagan. U 2011-yilda jamoaning asosiy tarkibiga jalb etilib, Oʻzbekiston oliy ligasi uchrashuvlarida debyut qilgan. 2011–2012-yillar davomida esa jamoa safida muntazam ravishda oʻyin amaliyotiga ega boʻla boshlagan. [[2013-yil]]gi mavsumning birinchi yarmida „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ sharafini himoya qilgan. Klub safida qisqa vaqt ichida samarali oʻyin namoyish etib, chempionatda 11 uchrashuvda 5 ta gol urgan. Mavsumning ikkinchi yarmidan Muborakning „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“ klubi safiga oʻtgan va keyingi toʻrt mavsum davomida ushbu jamoa asosiy futbolchilaridan biriga aylangan<ref>{{veb manbasi|url=https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/ZHafar-Turaev-Futbol-01081990|title=Тураев Зафар|publisher=Sportbox.ru}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/zafar-toraev-25-yoshga-toldi|title=Зафар Тўраев 25 ёшга тўлди|publisher=Championat.asia|date=1-iyul 2015-yil}}</ref>. „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“ safida 2014–2017-yillar oraligʻida [[Oʻzbekiston Superligasi]]da 90 dan ortiq uchrashuvda maydonga tushib, 20 ta gol muallifi boʻlgan<ref>{{veb manbasi|url=https://stadion.uz/uz/news/detail/160807|title=Zafar To‘rayev: “G‘alabamiz Muborak xalqiga bayram tuhfasidir”|publisher=Stadion.uz|date=19.03.2017}}</ref>. 2018-yilda „[[Metallurg Bekobod]]“ klubiga koʻchib oʻtgan. Klub safidagi bir mavsumlik faoliyatidan keyin 2019-yil boshida „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ bilan shartnoma imzolagan. Biroq mavsumning ikkinchi yarmida „[[Qoʻqon 1912]]“ safiga koʻchib oʻtgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.sports.ru/football/person/zafar-turayev|title=Зафар Тураев Sports.ru saytida|publisher=Sports.ru}}</ref>. [[2020-yil]]da Toʻrayev faoliyatini „[[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]“ klubida davom ettirishi maʼlum qilingan. U [[Oʻzbekiston Pro ligasi|Pro liga]] hamda [[Oʻzbekiston Kubogi]] bahslarida jamoa sharafini himoya qilgan<ref>{{veb manbasi|url=https://globalsportsarchive.com/en/soccer/athlete/zafar-torayev/112261|title=Zafar Toʻrayev|publisher=Globalsportsarchive.com}}</ref>. Faoliyatining soʻnggi mavsumlarini ham ushbu klub safida oʻtkazib, 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:AGMK futbolchilari]] [[Turkum:Qizilqum klubi futbolchilari]] [[Turkum:Mashʼal klubi futbolchilari]] [[Turkum:Metallurg Bekobod klubi futbolchilari]] [[Turkum:Navbahor futbolchilari]] [[Turkum:Qoʻqon 1912 klubi futbolchilari]] f1f630wxaugxlzd1wr6rl5dwgqn9sd4 6221339 6221338 2026-07-31T13:53:26Z Javoxir Yorqulov 130047 [[Turkum:Oqtepa klubi futbolchilari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221339 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = | tasvir = | toʻliqism = | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1990|8|1|df=y}}<ref>{{veb manbasi|url=https://www.soccer.ru/players/zafar-turayev|title=Zafar Turayev Soccer.ru saytida|publisher=Soccer.ru}}</ref> | tavallud_joyi = <!-- {{tavalludJoyi|Varshava}}--> | vafot_sana = | vafot_joyi = | boʻyi = <!-- {{boʻy|cm=175}}--> | vazni = | laqabi = | pozitsiya = [[Yarim himoyachi|Chap qanot yarim himoyachisi]], <br>[[Yarim himoyachi|Hujumkor yarim himoyachi]] | joriyklub = | klubraqami = | yoshlikyillari1 = | yoshlikklublari1 = | yoshlikyillari2 = | yoshlikklublari2 = | yoshlikyillari3 = | yoshlikklublari3 = | yillar1 = 2011-2012 | klublar1 = [[OKMK (futbol klubi)|AGMK]] | isht1 = 22 | gollar1 = 1 | yillar2 = 2013 | klublar2 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] | isht2 = 11 | gollar2 = 5 | yillar3 = 2014-2017 | klublar3 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] | isht3 = 98 | gollar3 = 20 | yillar4 = 2018 | klublar4 = [[Metallurg Bekobod]] | isht4 = 23 | gollar4 = 1 | yillar5 = 2019 | klublar5 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] | isht5 = 3 | gollar5 = 0 | yillar6 = 2019 | klublar6 = [[Qoʻqon 1912]] | isht6 = 3 | gollar6 = 0 | yillar7 = 2020-2022 | klublar7 = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]] | isht7 = | gollar7 = | yillar8 = | klublar8 = | isht8 = | gollar8 = | boshliqyillar1 = | boshliqklublar1 = | boshliqyillar2 = | boshliqklublar2 = | boshliqyillar3 = | boshliqklublar3 = | boshliqyillar4 = | boshliqklublar4 = | boshliqyillar5 = | boshliqklublar5 = | boshliqyillar6 = | boshliqklublar6 = | boshliqyillar7 = | boshliqklublar7 = | boshliqyillar8 = | boshliqklublar8 = | boshliqyillar9 = | boshliqyillar10 = | boshliqklublar10 = | medallar = | club-update = }} '''Zafar Toʻrayev''' ([[1990-yil]] [[1-avgust]]da tugʻilgan) — [[oʻzbekiston]]lik sobiq professional futbolchi. Faoliyati davomida asosan [[Yarim himoyachi|chap qanot yarim himoyachisi]] va [[Yarim himoyachi|hujumkor yarim himoyachi]] ampulasida oʻynagan. Shuningdek, oʻng qanot yarim himoyachisi sifatida ham maydonga tushgan. U [[Oʻzbekiston Superligasi]]ning „[[OKMK (futbol klubi)|AGMK]]“, „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“, „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“, „[[Metallurg Bekobod]]“, „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“, „[[Qoʻqon 1912]]“ va „[[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]“ klublari safida toʻp surgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.transfermarkt.com/zafar-turaev/profil/spieler/492570|title=Zafar Toʻrayev Transfermarkt safida|publisher=Transfermarkt.com}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.livesoccertv.com/player/z-turayev/176169/|title=Zafar Turayev Livesoccertv saytida|publisher=Livesoccertv}}</ref>. 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan<ref>{{veb manbasi|url=https://by.tribuna.com/football/person/zafar-turayev/|title=Zafar Turayev Tribuna.com saytida|publisher=Tribuna.com}}</ref>. == Klublardagi karyerasi == Zafar Toʻrayev professional faoliyatini „[[OKMK (futbol klubi)|AGMK]]“ klubida boshlagan. U 2011-yilda jamoaning asosiy tarkibiga jalb etilib, Oʻzbekiston oliy ligasi uchrashuvlarida debyut qilgan. 2011–2012-yillar davomida esa jamoa safida muntazam ravishda oʻyin amaliyotiga ega boʻla boshlagan. [[2013-yil]]gi mavsumning birinchi yarmida „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ sharafini himoya qilgan. Klub safida qisqa vaqt ichida samarali oʻyin namoyish etib, chempionatda 11 uchrashuvda 5 ta gol urgan. Mavsumning ikkinchi yarmidan Muborakning „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“ klubi safiga oʻtgan va keyingi toʻrt mavsum davomida ushbu jamoa asosiy futbolchilaridan biriga aylangan<ref>{{veb manbasi|url=https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/ZHafar-Turaev-Futbol-01081990|title=Тураев Зафар|publisher=Sportbox.ru}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/zafar-toraev-25-yoshga-toldi|title=Зафар Тўраев 25 ёшга тўлди|publisher=Championat.asia|date=1-iyul 2015-yil}}</ref>. „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“ safida 2014–2017-yillar oraligʻida [[Oʻzbekiston Superligasi]]da 90 dan ortiq uchrashuvda maydonga tushib, 20 ta gol muallifi boʻlgan<ref>{{veb manbasi|url=https://stadion.uz/uz/news/detail/160807|title=Zafar To‘rayev: “G‘alabamiz Muborak xalqiga bayram tuhfasidir”|publisher=Stadion.uz|date=19.03.2017}}</ref>. 2018-yilda „[[Metallurg Bekobod]]“ klubiga koʻchib oʻtgan. Klub safidagi bir mavsumlik faoliyatidan keyin 2019-yil boshida „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ bilan shartnoma imzolagan. Biroq mavsumning ikkinchi yarmida „[[Qoʻqon 1912]]“ safiga koʻchib oʻtgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.sports.ru/football/person/zafar-turayev|title=Зафар Тураев Sports.ru saytida|publisher=Sports.ru}}</ref>. [[2020-yil]]da Toʻrayev faoliyatini „[[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]“ klubida davom ettirishi maʼlum qilingan. U [[Oʻzbekiston Pro ligasi|Pro liga]] hamda [[Oʻzbekiston Kubogi]] bahslarida jamoa sharafini himoya qilgan<ref>{{veb manbasi|url=https://globalsportsarchive.com/en/soccer/athlete/zafar-torayev/112261|title=Zafar Toʻrayev|publisher=Globalsportsarchive.com}}</ref>. Faoliyatining soʻnggi mavsumlarini ham ushbu klub safida oʻtkazib, 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:AGMK futbolchilari]] [[Turkum:Qizilqum klubi futbolchilari]] [[Turkum:Mashʼal klubi futbolchilari]] [[Turkum:Metallurg Bekobod klubi futbolchilari]] [[Turkum:Navbahor futbolchilari]] [[Turkum:Qoʻqon 1912 klubi futbolchilari]] [[Turkum:Oqtepa klubi futbolchilari]] 2ephwt3ksc8y1v7ix407dgzxfhwn1ou 6221340 6221339 2026-07-31T13:53:45Z Javoxir Yorqulov 130047 [[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221340 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = | tasvir = | toʻliqism = | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1990|8|1|df=y}}<ref>{{veb manbasi|url=https://www.soccer.ru/players/zafar-turayev|title=Zafar Turayev Soccer.ru saytida|publisher=Soccer.ru}}</ref> | tavallud_joyi = <!-- {{tavalludJoyi|Varshava}}--> | vafot_sana = | vafot_joyi = | boʻyi = <!-- {{boʻy|cm=175}}--> | vazni = | laqabi = | pozitsiya = [[Yarim himoyachi|Chap qanot yarim himoyachisi]], <br>[[Yarim himoyachi|Hujumkor yarim himoyachi]] | joriyklub = | klubraqami = | yoshlikyillari1 = | yoshlikklublari1 = | yoshlikyillari2 = | yoshlikklublari2 = | yoshlikyillari3 = | yoshlikklublari3 = | yillar1 = 2011-2012 | klublar1 = [[OKMK (futbol klubi)|AGMK]] | isht1 = 22 | gollar1 = 1 | yillar2 = 2013 | klublar2 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] | isht2 = 11 | gollar2 = 5 | yillar3 = 2014-2017 | klublar3 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] | isht3 = 98 | gollar3 = 20 | yillar4 = 2018 | klublar4 = [[Metallurg Bekobod]] | isht4 = 23 | gollar4 = 1 | yillar5 = 2019 | klublar5 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] | isht5 = 3 | gollar5 = 0 | yillar6 = 2019 | klublar6 = [[Qoʻqon 1912]] | isht6 = 3 | gollar6 = 0 | yillar7 = 2020-2022 | klublar7 = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]] | isht7 = | gollar7 = | yillar8 = | klublar8 = | isht8 = | gollar8 = | boshliqyillar1 = | boshliqklublar1 = | boshliqyillar2 = | boshliqklublar2 = | boshliqyillar3 = | boshliqklublar3 = | boshliqyillar4 = | boshliqklublar4 = | boshliqyillar5 = | boshliqklublar5 = | boshliqyillar6 = | boshliqklublar6 = | boshliqyillar7 = | boshliqklublar7 = | boshliqyillar8 = | boshliqklublar8 = | boshliqyillar9 = | boshliqyillar10 = | boshliqklublar10 = | medallar = | club-update = }} '''Zafar Toʻrayev''' ([[1990-yil]] [[1-avgust]]da tugʻilgan) — [[oʻzbekiston]]lik sobiq professional futbolchi. Faoliyati davomida asosan [[Yarim himoyachi|chap qanot yarim himoyachisi]] va [[Yarim himoyachi|hujumkor yarim himoyachi]] ampulasida oʻynagan. Shuningdek, oʻng qanot yarim himoyachisi sifatida ham maydonga tushgan. U [[Oʻzbekiston Superligasi]]ning „[[OKMK (futbol klubi)|AGMK]]“, „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“, „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“, „[[Metallurg Bekobod]]“, „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“, „[[Qoʻqon 1912]]“ va „[[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]“ klublari safida toʻp surgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.transfermarkt.com/zafar-turaev/profil/spieler/492570|title=Zafar Toʻrayev Transfermarkt safida|publisher=Transfermarkt.com}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.livesoccertv.com/player/z-turayev/176169/|title=Zafar Turayev Livesoccertv saytida|publisher=Livesoccertv}}</ref>. 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan<ref>{{veb manbasi|url=https://by.tribuna.com/football/person/zafar-turayev/|title=Zafar Turayev Tribuna.com saytida|publisher=Tribuna.com}}</ref>. == Klublardagi karyerasi == Zafar Toʻrayev professional faoliyatini „[[OKMK (futbol klubi)|AGMK]]“ klubida boshlagan. U 2011-yilda jamoaning asosiy tarkibiga jalb etilib, Oʻzbekiston oliy ligasi uchrashuvlarida debyut qilgan. 2011–2012-yillar davomida esa jamoa safida muntazam ravishda oʻyin amaliyotiga ega boʻla boshlagan. [[2013-yil]]gi mavsumning birinchi yarmida „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ sharafini himoya qilgan. Klub safida qisqa vaqt ichida samarali oʻyin namoyish etib, chempionatda 11 uchrashuvda 5 ta gol urgan. Mavsumning ikkinchi yarmidan Muborakning „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“ klubi safiga oʻtgan va keyingi toʻrt mavsum davomida ushbu jamoa asosiy futbolchilaridan biriga aylangan<ref>{{veb manbasi|url=https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/ZHafar-Turaev-Futbol-01081990|title=Тураев Зафар|publisher=Sportbox.ru}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/zafar-toraev-25-yoshga-toldi|title=Зафар Тўраев 25 ёшга тўлди|publisher=Championat.asia|date=1-iyul 2015-yil}}</ref>. „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“ safida 2014–2017-yillar oraligʻida [[Oʻzbekiston Superligasi]]da 90 dan ortiq uchrashuvda maydonga tushib, 20 ta gol muallifi boʻlgan<ref>{{veb manbasi|url=https://stadion.uz/uz/news/detail/160807|title=Zafar To‘rayev: “G‘alabamiz Muborak xalqiga bayram tuhfasidir”|publisher=Stadion.uz|date=19.03.2017}}</ref>. 2018-yilda „[[Metallurg Bekobod]]“ klubiga koʻchib oʻtgan. Klub safidagi bir mavsumlik faoliyatidan keyin 2019-yil boshida „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ bilan shartnoma imzolagan. Biroq mavsumning ikkinchi yarmida „[[Qoʻqon 1912]]“ safiga koʻchib oʻtgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.sports.ru/football/person/zafar-turayev|title=Зафар Тураев Sports.ru saytida|publisher=Sports.ru}}</ref>. [[2020-yil]]da Toʻrayev faoliyatini „[[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]“ klubida davom ettirishi maʼlum qilingan. U [[Oʻzbekiston Pro ligasi|Pro liga]] hamda [[Oʻzbekiston Kubogi]] bahslarida jamoa sharafini himoya qilgan<ref>{{veb manbasi|url=https://globalsportsarchive.com/en/soccer/athlete/zafar-torayev/112261|title=Zafar Toʻrayev|publisher=Globalsportsarchive.com}}</ref>. Faoliyatining soʻnggi mavsumlarini ham ushbu klub safida oʻtkazib, 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:AGMK futbolchilari]] [[Turkum:Qizilqum klubi futbolchilari]] [[Turkum:Mashʼal klubi futbolchilari]] [[Turkum:Metallurg Bekobod klubi futbolchilari]] [[Turkum:Navbahor futbolchilari]] [[Turkum:Qoʻqon 1912 klubi futbolchilari]] [[Turkum:Oqtepa klubi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]] olol9u0nkversatiyvzot991u1cnkj9 6221341 6221340 2026-07-31T13:53:56Z Javoxir Yorqulov 130047 [[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221341 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = | tasvir = | toʻliqism = | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1990|8|1|df=y}}<ref>{{veb manbasi|url=https://www.soccer.ru/players/zafar-turayev|title=Zafar Turayev Soccer.ru saytida|publisher=Soccer.ru}}</ref> | tavallud_joyi = <!-- {{tavalludJoyi|Varshava}}--> | vafot_sana = | vafot_joyi = | boʻyi = <!-- {{boʻy|cm=175}}--> | vazni = | laqabi = | pozitsiya = [[Yarim himoyachi|Chap qanot yarim himoyachisi]], <br>[[Yarim himoyachi|Hujumkor yarim himoyachi]] | joriyklub = | klubraqami = | yoshlikyillari1 = | yoshlikklublari1 = | yoshlikyillari2 = | yoshlikklublari2 = | yoshlikyillari3 = | yoshlikklublari3 = | yillar1 = 2011-2012 | klublar1 = [[OKMK (futbol klubi)|AGMK]] | isht1 = 22 | gollar1 = 1 | yillar2 = 2013 | klublar2 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] | isht2 = 11 | gollar2 = 5 | yillar3 = 2014-2017 | klublar3 = [[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]] | isht3 = 98 | gollar3 = 20 | yillar4 = 2018 | klublar4 = [[Metallurg Bekobod]] | isht4 = 23 | gollar4 = 1 | yillar5 = 2019 | klublar5 = [[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]] | isht5 = 3 | gollar5 = 0 | yillar6 = 2019 | klublar6 = [[Qoʻqon 1912]] | isht6 = 3 | gollar6 = 0 | yillar7 = 2020-2022 | klublar7 = [[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]] | isht7 = | gollar7 = | yillar8 = | klublar8 = | isht8 = | gollar8 = | boshliqyillar1 = | boshliqklublar1 = | boshliqyillar2 = | boshliqklublar2 = | boshliqyillar3 = | boshliqklublar3 = | boshliqyillar4 = | boshliqklublar4 = | boshliqyillar5 = | boshliqklublar5 = | boshliqyillar6 = | boshliqklublar6 = | boshliqyillar7 = | boshliqklublar7 = | boshliqyillar8 = | boshliqklublar8 = | boshliqyillar9 = | boshliqyillar10 = | boshliqklublar10 = | medallar = | club-update = }} '''Zafar Toʻrayev''' ([[1990-yil]] [[1-avgust]]da tugʻilgan) — [[oʻzbekiston]]lik sobiq professional futbolchi. Faoliyati davomida asosan [[Yarim himoyachi|chap qanot yarim himoyachisi]] va [[Yarim himoyachi|hujumkor yarim himoyachi]] ampulasida oʻynagan. Shuningdek, oʻng qanot yarim himoyachisi sifatida ham maydonga tushgan. U [[Oʻzbekiston Superligasi]]ning „[[OKMK (futbol klubi)|AGMK]]“, „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“, „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“, „[[Metallurg Bekobod]]“, „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“, „[[Qoʻqon 1912]]“ va „[[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]“ klublari safida toʻp surgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.transfermarkt.com/zafar-turaev/profil/spieler/492570|title=Zafar Toʻrayev Transfermarkt safida|publisher=Transfermarkt.com}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.livesoccertv.com/player/z-turayev/176169/|title=Zafar Turayev Livesoccertv saytida|publisher=Livesoccertv}}</ref>. 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan<ref>{{veb manbasi|url=https://by.tribuna.com/football/person/zafar-turayev/|title=Zafar Turayev Tribuna.com saytida|publisher=Tribuna.com}}</ref>. == Klublardagi karyerasi == Zafar Toʻrayev professional faoliyatini „[[OKMK (futbol klubi)|AGMK]]“ klubida boshlagan. U 2011-yilda jamoaning asosiy tarkibiga jalb etilib, Oʻzbekiston oliy ligasi uchrashuvlarida debyut qilgan. 2011–2012-yillar davomida esa jamoa safida muntazam ravishda oʻyin amaliyotiga ega boʻla boshlagan. [[2013-yil]]gi mavsumning birinchi yarmida „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ sharafini himoya qilgan. Klub safida qisqa vaqt ichida samarali oʻyin namoyish etib, chempionatda 11 uchrashuvda 5 ta gol urgan. Mavsumning ikkinchi yarmidan Muborakning „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“ klubi safiga oʻtgan va keyingi toʻrt mavsum davomida ushbu jamoa asosiy futbolchilaridan biriga aylangan<ref>{{veb manbasi|url=https://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/ZHafar-Turaev-Futbol-01081990|title=Тураев Зафар|publisher=Sportbox.ru}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/zafar-toraev-25-yoshga-toldi|title=Зафар Тўраев 25 ёшга тўлди|publisher=Championat.asia|date=1-iyul 2015-yil}}</ref>. „[[Mashʼal (futbol klubi)|Mashʼal]]“ safida 2014–2017-yillar oraligʻida [[Oʻzbekiston Superligasi]]da 90 dan ortiq uchrashuvda maydonga tushib, 20 ta gol muallifi boʻlgan<ref>{{veb manbasi|url=https://stadion.uz/uz/news/detail/160807|title=Zafar To‘rayev: “G‘alabamiz Muborak xalqiga bayram tuhfasidir”|publisher=Stadion.uz|date=19.03.2017}}</ref>. 2018-yilda „[[Metallurg Bekobod]]“ klubiga koʻchib oʻtgan. Klub safidagi bir mavsumlik faoliyatidan keyin 2019-yil boshida „[[Navbahor (futbol klubi)|Navbahor]]“ bilan shartnoma imzolagan. Biroq mavsumning ikkinchi yarmida „[[Qoʻqon 1912]]“ safiga koʻchib oʻtgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.sports.ru/football/person/zafar-turayev|title=Зафар Тураев Sports.ru saytida|publisher=Sports.ru}}</ref>. [[2020-yil]]da Toʻrayev faoliyatini „[[Oqtepa (futbol klubi)|Oqtepa]]“ klubida davom ettirishi maʼlum qilingan. U [[Oʻzbekiston Pro ligasi|Pro liga]] hamda [[Oʻzbekiston Kubogi]] bahslarida jamoa sharafini himoya qilgan<ref>{{veb manbasi|url=https://globalsportsarchive.com/en/soccer/athlete/zafar-torayev/112261|title=Zafar Toʻrayev|publisher=Globalsportsarchive.com}}</ref>. Faoliyatining soʻnggi mavsumlarini ham ushbu klub safida oʻtkazib, 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:AGMK futbolchilari]] [[Turkum:Qizilqum klubi futbolchilari]] [[Turkum:Mashʼal klubi futbolchilari]] [[Turkum:Metallurg Bekobod klubi futbolchilari]] [[Turkum:Navbahor futbolchilari]] [[Turkum:Qoʻqon 1912 klubi futbolchilari]] [[Turkum:Oqtepa klubi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Pro ligasi futbolchilari]] sdzb9vud3x9uvf20qna9mhiwi6c8jzd 1 1430234 6221342 2026-07-31T13:54:15Z Javoxir Yorqulov 130047 https://fountain.toolforge.org/editathons/viki-jahon-sevadi-2026 6221342 wikitext text/x-wiki {{Viki Jahon chempionatini sevadi}} f53qxdu7p9561h3zdnu2w7px5jggj3p 14 1430235 6221353 2026-07-31T13:59:21Z Janob Mirzaolim 64438 „{{commons category|Cities in Baden-Württemberg}} ''Yana qarang'': [[:Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharlari]] {{CatAutoTOC}} [[Turkum:Germaniya shaharchalari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg|Shaharcha]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221353 wikitext text/x-wiki {{commons category|Cities in Baden-Württemberg}} ''Yana qarang'': [[:Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharlari]] {{CatAutoTOC}} [[Turkum:Germaniya shaharchalari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg|Shaharcha]] 9gwma6abh312e684pv440xgtm76qq5q 14 1430236 6221354 2026-07-31T14:00:52Z Janob Mirzaolim 64438 „{{Commons cat|Baden-Württemberg}} {{Cat main}} [[Turkum:Olmoniya yerlari]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221354 wikitext text/x-wiki {{Commons cat|Baden-Württemberg}} {{Cat main}} [[Turkum:Olmoniya yerlari]] 5a2f35jq5cjbe8dhiaj6nxetzkywm0k 14 1430237 6221358 2026-07-31T14:05:53Z Janob Mirzaolim 64438 „ [[Germaniya|German]] [[shahar]]lari uchun (aholisi 100 000 kishidan olgan shaharlar) [[:Turkum:Germaniya shaharlari|Germaniya shaharlari]] turkumiga qarang. [[Turkum:Germaniya aholi punktlari|Shaharchalar]] [[Turkum:Mamlakatlar boʻyicha shaharchalar]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221358 wikitext text/x-wiki [[Germaniya|German]] [[shahar]]lari uchun (aholisi 100 000 kishidan olgan shaharlar) [[:Turkum:Germaniya shaharlari|Germaniya shaharlari]] turkumiga qarang. [[Turkum:Germaniya aholi punktlari|Shaharchalar]] [[Turkum:Mamlakatlar boʻyicha shaharchalar]] sz8b239miv3d5xdqx5msalsnftbfv75 14 1430238 6221359 2026-07-31T14:06:56Z Janob Mirzaolim 64438 „{{Commons category|Populated places in Germany}} [[Turkum:Mamlakatlar boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Mamlakatlar boʻyicha Yevropadagi aholi punktlari]] [[Turkum:Germaniya geografiyasi|Aholi]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221359 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Populated places in Germany}} [[Turkum:Mamlakatlar boʻyicha aholi punktlari]] [[Turkum:Mamlakatlar boʻyicha Yevropadagi aholi punktlari]] [[Turkum:Germaniya geografiyasi|Aholi]] 8gsxx8dvnxlnlayj69hrd2ig02vdvmk 14 1430239 6221361 2026-07-31T14:13:05Z Janob Mirzaolim 64438 „''Yana qarang'': Aholisi 100 000 kishidan kam shaharlar uchun — [[:Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] [[Turkum:Germaniya shaharlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg|Shahar]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221361 wikitext text/x-wiki ''Yana qarang'': Aholisi 100 000 kishidan kam shaharlar uchun — [[:Turkum:Baden-Vyurtemberg shaharchalari]] [[Turkum:Germaniya shaharlari]] [[Turkum:Baden-Vyurtemberg|Shahar]] 834o7weovclcqtew60ajevxid68wmib 14 1430240 6221440 2026-07-31T14:42:15Z Janob Mirzaolim 64438 „{{Commons cat|Roads in Germany}} [[Turkum:Yoʻllar]] [[Turkum:Germaniyada transport|Yoʻl]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221440 wikitext text/x-wiki {{Commons cat|Roads in Germany}} [[Turkum:Yoʻllar]] [[Turkum:Germaniyada transport|Yoʻl]] oeoqnkvq4rb4bzfh3b48vzlq155rbfv 14 1430241 6221441 2026-07-31T14:44:00Z Janob Mirzaolim 64438 „{{Commons category|Transport in Germany}} {{Cat main}} [[Turkum:Germaniya: Iqtisodiyot|Transport]] [[Turkum:Mamlakatlar boʻyicha transport]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221441 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Transport in Germany}} {{Cat main}} [[Turkum:Germaniya: Iqtisodiyot|Transport]] [[Turkum:Mamlakatlar boʻyicha transport]] qylr8iw4wgf4x56ho3ja3ctptgoglb6 2 1430242 6221461 2026-07-31T14:56:57Z Firuza Muhitdinova 294622 /* */ Firuza Sabitova 6221461 wikitext text/x-wiki Firuza Muhitdinova eski ismi Firuza Sabitova bu taniqliy aktrisa va kino teaterlarda uynagan odam. Yoshlari: aytilmagan bolari bitta Imronhon Sabitov Juraevich yoshi 14 da tugilgan 2012 yilda 23 yanvar 3i27qvcdx0hg7t2vntodjfludondblm 14 1430243 6221468 2026-07-31T15:01:05Z Janob Mirzaolim 64438 „{{Commons category|Holy Roman Empire}} {{Cat main}} [[Turkum:Yevropadagi sobiq monarxiyalar]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221468 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Holy Roman Empire}} {{Cat main}} [[Turkum:Yevropadagi sobiq monarxiyalar]] 8bf42xg4rzbtngqknni4ua5q326e6mv 0 1430244 6221470 2026-07-31T15:03:18Z Bobonorova Hulkar 138656 „{{Shaxsiyat bilgiqutisi | ismi = Kristaq Dhamo | tasvir = | tasvir_eni = | izoh = | asl_ismi = | tavallud_paytidagi_ismi = | tavallud_sanasi = {{tugʻilgan sanasi|1933|04|20|df=y}} | tavallud_joyi = [[Fier]], [[Albaniya Qirolligi (1928–1939)|Albaniya]] | vafot_sanasi = {{vafot sanasi va yoshi|2022|08|14|1933|04|20|df=y}} |...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221470 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | ismi = Kristaq Dhamo | tasvir = | tasvir_eni = | izoh = | asl_ismi = | tavallud_paytidagi_ismi = | tavallud_sanasi = {{tugʻilgan sanasi|1933|04|20|df=y}} | tavallud_joyi = [[Fier]], [[Albaniya Qirolligi (1928–1939)|Albaniya]] | vafot_sanasi = {{vafot sanasi va yoshi|2022|08|14|1933|04|20|df=y}} | vafot_joyi = [[Ancona]], [[Italiya]] | fuqaroligi = | taʼlimi = | kasbi = {{Hlist|Aktyor|Kino rejissyori}} | dini = | faoliyat_yillari = 1958–1987-yillar | asarlari = | boʻyi = | unvoni = | turmush_oʻrtogʻi = | bolalari = | otasi = | onasi = | qarindoshlari = | mukofotlari = [[File:Titulli "Artist i Popullit".svg|17px]] [[People's Artist (Albania)|Xalq artisti]] | veb-sayt = | imzosi = }} '''Kristaq Dhamo''' ([[1933-yil]] [[20-aprel]] — [[2022-yil]] [[14-avgust]]) — albaniyalik kinorejissyor. 1979-yilda „Xizmat koʻrsatgan artist“ unvoni, 1987-yilda Albaniya xalq artisti medali bilan taqdirlangan. 2000-yilda boʻlib oʻtgan 11-Albaniya kino festivalida u kinematografiyaga qoʻshgan uzoq yillik hissasi uchun Karyera mukofotiga sazovor boʻldi. Uning mashhur iqtiboslaridan biri shunday edi: „Kino sanoatiga ega jamiyat — rivojlana oladigan jamiyatdir“. („Një shoqëri me industri filmi, është një shoqëri që mund të zhvillohet“) U [[Vengriya]]ning [[Budapesht]] shahridagi Oliy kinematografiya institutini tamomlagan. Oʻqishni tamomlagach, u „Shqipëria e Re“ kinostudiyasida faoliyatini boshlagan. U 25 yoshida suratga olgan ilk filmi [[Tana]] Albaniyaning ilk toʻliq metrajli badiiy filmi sifatida eʼtirof etilgan. Film Shqipëria Film Studios (keyinchalik Kinostudio „Shqipëria e Re“ deb nomlangan) tomonidan suratga olingan boʻlib, 1958-yil 17-avgustda ilk bor namoyish etilgan. U koʻp yillar davomida kinostudiyada badiiy rahbar lavozimida faoliyat yuritgan. Kristaq Dhamo kino sanʼati boʻyicha tirik ensiklopediya sifatida eʼtirof etilgan. U Albaniya badiiy va hujjatli filmlarining koʻplab rejissyorlari hamda ssenariynavislariga ustozlik qilgan. U yosh kinematografiya talabalarini tayyorlashga beqiyos hissa qoʻshgan. Bir qator kasbiy kurslarni tashkil etish orqali oʻzining kino sohasidagi chuqur bilim va koʻp yillik tajribasini yosh hamkasblari bilan baham koʻrgan. Uning tashabbusi bilan 1984-yil sentyabrda Oliy sanʼat instituti (hozirgi Sanʼat universiteti) qoshida ssenariynavislar hamda badiiy va hujjatli filmlar rejissyorlari uchun bir yillik kurs ilk bor ochildi. https://gazetadita.al/per-artistin-dhe-njeriun-kristaq-dhamo/ Uning 1958-yilgi „Tana“ filmi 1-Moskva xalqaro kinofestivali dasturiga kiritilgan<ref name="Moscow1959">{{Cite web|url=http://www.moscowfilmfestival.ru/miff34/eng/archives/?year=1959 |title=1st Moscow International Film Festival (1959) |access-date=3 November 2012 |work=MIFF |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130116210640/http://www.moscowfilmfestival.ru/miff34/eng/archives/?year=1959 |archive-date=16 January 2013 }}</ref>. Tana filmining qishloq ijtimoiy hayotiga bagʻishlangan ssenariysi [[Fatmir Gjata]] tomonidan yozilgan boʻlib, u muallifning shu nomdagi romani asosida yaratilgan. Film voqealari 1950-yillarda sodir boʻladi. Film markazida ilgʻor qarashlarga ega, aqlli qiz — Tana obrazi turadi. U kambagʻal togʻ qishlogʻida yashovchi Stefanni sevadi. Biroq Tana bobosining eskicha dunyoqarashi hamda Lefterning rashki tufayli yuzaga kelgan toʻsiqlarga duch keladi. Film sevgi va taraqqiyot gʻoyalari uygʻunlashgan voqeani tasvirlaydi. Shuningdek, ushbu filmda Albaniya kinosi tarixidagi ilk oʻpish sahnasi namoyish etilgan. Kristaq Dhamo 2022-yil 14-avgustda 89 yoshida vafot etgan. Undan turmush oʻrtogʻi — arxeolog Dhorka Dhamo hamda ikki nafar qizi qolgan<ref>{{Cite web |title=Lamtumirë kineastit Dhamo, shuhet në SHBA 'babai' i filmit të parë! Nga meraku i tij për 'Tanën' e restauruar, te mesazhi për të mos u vënë kryq filmave shqiptarë – Shqiptarja |url=https://shqiptarja.com/lajm/ndahet-nga-jeta-ne-moshen-89vjecare-kineasti-kristaq-dhamo |access-date=14 August 2022 |website=shqiptarja.com |language=sq}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} 9ukuxtxdfd9s54uw0bhev95r00xk4fs 6221498 6221470 2026-07-31T15:21:02Z Bobonorova Hulkar 138656 6221498 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | ismi = Kristaq Dhamo | tasvir = | tasvir_eni = | izoh = | asl_ismi = | tavallud_paytidagi_ismi = | tavallud_sanasi = {{tugʻilgan sanasi|1933|04|20|df=y}} | tavallud_joyi = [[Fier]], [[Albaniya Qirolligi (1928–1939)|Albaniya]] | vafot_sanasi = {{vafot sanasi va yoshi|2022|08|14|1933|04|20|df=y}} | vafot_joyi = [[Ancona]], [[Italiya]] | fuqaroligi = | taʼlimi = | kasbi = {{Hlist|Aktyor|Kino rejissyori}} | dini = | faoliyat_yillari = 1958–1987-yillar | asarlari = | boʻyi = | unvoni = | turmush_oʻrtogʻi = | bolalari = | otasi = | onasi = | qarindoshlari = | mukofotlari = [[File:Titulli "Artist i Popullit".svg|17px]] [[People's Artist (Albania)|Xalq artisti]] | veb-sayt = | imzosi = }} '''Kristaq Dhamo''' ([[1933-yil]] [[20-aprel]] — [[2022-yil]] [[14-avgust]]) — albaniyalik kinorejissyor. 1979-yilda „Xizmat koʻrsatgan artist“ unvoni, 1987-yilda Albaniya xalq artisti medali bilan taqdirlangan. 2000-yilda boʻlib oʻtgan 11-Albaniya kino festivalida u kinematografiyaga qoʻshgan uzoq yillik hissasi uchun Karyera mukofotiga sazovor boʻldi. Uning mashhur iqtiboslaridan biri shunday edi: „Kino sanoatiga ega jamiyat — rivojlana oladigan jamiyatdir“. („Një shoqëri me industri filmi, është një shoqëri që mund të zhvillohet“) U [[Vengriya]]ning [[Budapesht]] shahridagi Oliy kinematografiya institutini tamomlagan. Oʻqishni tamomlagach, u „Shqipëria e Re“ kinostudiyasida faoliyatini boshlagan. U 25 yoshida suratga olgan ilk filmi [[Tana]] Albaniyaning ilk toʻliq metrajli badiiy filmi sifatida eʼtirof etilgan. Film Shqipëria Film Studios (keyinchalik Kinostudio „Shqipëria e Re“ deb nomlangan) tomonidan suratga olingan boʻlib, 1958-yil 17-avgustda ilk bor namoyish etilgan. U koʻp yillar davomida kinostudiyada badiiy rahbar lavozimida faoliyat yuritgan. Kristaq Dhamo kino sanʼati boʻyicha tirik ensiklopediya sifatida eʼtirof etilgan. U Albaniya badiiy va hujjatli filmlarining koʻplab rejissyorlari hamda ssenariynavislariga ustozlik qilgan. U yosh kinematografiya talabalarini tayyorlashga beqiyos hissa qoʻshgan. Bir qator kasbiy kurslarni tashkil etish orqali oʻzining kino sohasidagi chuqur bilim va koʻp yillik tajribasini yosh hamkasblari bilan baham koʻrgan. Uning tashabbusi bilan 1984-yil sentyabrda Oliy sanʼat instituti (hozirgi Sanʼat universiteti) qoshida ssenariynavislar hamda badiiy va hujjatli filmlar rejissyorlari uchun bir yillik kurs ilk bor ochildi. https://gazetadita.al/per-artistin-dhe-njeriun-kristaq-dhamo/ Uning 1958-yilgi „Tana“ filmi 1-Moskva xalqaro kinofestivali dasturiga kiritilgan<ref name="Moscow1959">{{Cite web|url=http://www.moscowfilmfestival.ru/miff34/eng/archives/?year=1959 |title=1st Moscow International Film Festival (1959) |access-date=3 November 2012 |work=MIFF |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130116210640/http://www.moscowfilmfestival.ru/miff34/eng/archives/?year=1959 |archive-date=16 January 2013 }}</ref>. Tana filmining qishloq ijtimoiy hayotiga bagʻishlangan ssenariysi [[Fatmir Gjata]] tomonidan yozilgan boʻlib, u muallifning shu nomdagi romani asosida yaratilgan. Film voqealari 1950-yillarda sodir boʻladi. Film markazida ilgʻor qarashlarga ega, aqlli qiz — Tana obrazi turadi. U kambagʻal togʻ qishlogʻida yashovchi Stefanni sevadi. Biroq Tana bobosining eskicha dunyoqarashi hamda Lefterning rashki tufayli yuzaga kelgan toʻsiqlarga duch keladi. Film sevgi va taraqqiyot gʻoyalari uygʻunlashgan voqeani tasvirlaydi. Shuningdek, ushbu filmda Albaniya kinosi tarixidagi ilk oʻpish sahnasi namoyish etilgan. Kristaq Dhamo 2022-yil 14-avgustda 89 yoshida vafot etgan. Undan turmush oʻrtogʻi — arxeolog Dhorka Dhamo hamda ikki nafar qizi qolgan<ref>{{Cite web |title=Lamtumirë kineastit Dhamo, shuhet në SHBA 'babai' i filmit të parë! Nga meraku i tij për 'Tanën' e restauruar, te mesazhi për të mos u vënë kryq filmave shqiptarë – Shqiptarja |url=https://shqiptarja.com/lajm/ndahet-nga-jeta-ne-moshen-89vjecare-kineasti-kristaq-dhamo |access-date=14 August 2022 |website=shqiptarja.com |language=sq}}</ref>. == Filmografiyasi == === Rejissyor sifatida === Kristaq Dhamo kommunistik tuzum davrida koʻplab filmlarga rejissyorlik qilgan. Ularning ayrimlari quyidagilar: * ''[[Botë e padukshme]]'' (1987) * ''[[Vendimi]]'' (1984) * ''[[Qortimet e vjeshtës]]'' (1982) * ''[[Nga mesi i errësirës]]'' (1978) * ''[[Brazdat]]'' (1973) * ''[[Mëngjeze lufte]]'' (1971) * ''[[Gjurma]]'' (1970) * ''[[Miqësi revolucionare]]'' (1967) * ''[[Ata nuk vdesin]]'' (1966) * ''[[Vitet e para]]'' (1965) * ''[[Detyrë e posaçme]]'' (1963) * ''[[Ansambli i këngëve dhe valleve]]'' (1960) * ''[[Fortuna]]'' (1959) * ''[[Ne u dashuruam me Shqipërinë]]'' (1959) * ''[[Tana (film)|Tana]]'' (1958) === Ssenariylari === Kristaq Dhamo oʻzi rejissyorlik qilgan ayrim filmlarning ssenariy muallifi ham boʻlgan: * ''[[Botë e padukshme]]'' (1987) * ''[[Qortimet e vjeshtës]]'' (1982) * ''[[Nga mesi i errësirës]]'' (1978) * ''[[Vitet e para]]'' (1965) * ''[[Ansambli i këngëve dhe valleve]]'' (1960) * ''[[Tana (film)|Tana]]'' (1958) — Albaniyaning ilk toʻliq metrajli badiiy filmi == Manbalar == {{manbalar}} njunh361fz9ud6n770vekbv8xmogxsz 6221499 6221498 2026-07-31T15:22:16Z Bobonorova Hulkar 138656 6221499 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | ismi = Kristaq Dhamo | tasvir = | tasvir_eni = | izoh = | asl_ismi = | tavallud_paytidagi_ismi = | tavallud_sanasi = {{tugʻilgan sanasi|1933|04|20|df=y}} | tavallud_joyi = [[Fier]], [[Albaniya Qirolligi (1928–1939)|Albaniya]] | vafot_sanasi = {{vafot sanasi va yoshi|2022|08|14|1933|04|20|df=y}} | vafot_joyi = [[Ancona]], [[Italiya]] | fuqaroligi = | taʼlimi = | kasbi = {{Hlist|Aktyor|Kino rejissyori}} | dini = | faoliyat_yillari = 1958–1987-yillar | asarlari = | boʻyi = | unvoni = | turmush_oʻrtogʻi = | bolalari = | otasi = | onasi = | qarindoshlari = | mukofotlari = [[File:Titulli "Artist i Popullit".svg|17px]] [[People's Artist (Albania)|Xalq artisti]] | veb-sayt = | imzosi = }} '''Kristaq Dhamo''' ([[1933-yil]] [[20-aprel]] — [[2022-yil]] [[14-avgust]]) — albaniyalik kinorejissyor. 1979-yilda „Xizmat koʻrsatgan artist“ unvoni, 1987-yilda Albaniya xalq artisti medali bilan taqdirlangan. 2000-yilda boʻlib oʻtgan 11-Albaniya kino festivalida u kinematografiyaga qoʻshgan uzoq yillik hissasi uchun Karyera mukofotiga sazovor boʻldi. Uning mashhur iqtiboslaridan biri shunday edi: „Kino sanoatiga ega jamiyat — rivojlana oladigan jamiyatdir“. („Një shoqëri me industri filmi, është një shoqëri që mund të zhvillohet“). U [[Vengriya]]ning [[Budapesht]] shahridagi Oliy kinematografiya institutini tamomlagan. Oʻqishni tamomlagach, u „Shqipëria e Re“ kinostudiyasida faoliyatini boshlagan. U 25 yoshida suratga olgan ilk filmi [[Tana]] Albaniyaning ilk toʻliq metrajli badiiy filmi sifatida eʼtirof etilgan. Film Shqipëria Film Studios (keyinchalik Kinostudio „Shqipëria e Re“ deb nomlangan) tomonidan suratga olingan boʻlib, 1958-yil 17-avgustda ilk bor namoyish etilgan. U koʻp yillar davomida kinostudiyada badiiy rahbar lavozimida faoliyat yuritgan. Kristaq Dhamo kino sanʼati boʻyicha tirik ensiklopediya sifatida eʼtirof etilgan. U Albaniya badiiy va hujjatli filmlarining koʻplab rejissyorlari hamda ssenariynavislariga ustozlik qilgan. U yosh kinematografiya talabalarini tayyorlashga beqiyos hissa qoʻshgan. Bir qator kasbiy kurslarni tashkil etish orqali oʻzining kino sohasidagi chuqur bilim va koʻp yillik tajribasini yosh hamkasblari bilan baham koʻrgan. Uning tashabbusi bilan 1984-yil sentyabrda Oliy sanʼat instituti (hozirgi Sanʼat universiteti) qoshida ssenariynavislar hamda badiiy va hujjatli filmlar rejissyorlari uchun bir yillik kurs ilk bor ochildi. https://gazetadita.al/per-artistin-dhe-njeriun-kristaq-dhamo/ Uning 1958-yilgi „Tana“ filmi 1-Moskva xalqaro kinofestivali dasturiga kiritilgan<ref name="Moscow1959">{{Cite web|url=http://www.moscowfilmfestival.ru/miff34/eng/archives/?year=1959 |title=1st Moscow International Film Festival (1959) |access-date=3 November 2012 |work=MIFF |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130116210640/http://www.moscowfilmfestival.ru/miff34/eng/archives/?year=1959 |archive-date=16 January 2013 }}</ref>. Tana filmining qishloq ijtimoiy hayotiga bagʻishlangan ssenariysi [[Fatmir Gjata]] tomonidan yozilgan boʻlib, u muallifning shu nomdagi romani asosida yaratilgan. Film voqealari 1950-yillarda sodir boʻladi. Film markazida ilgʻor qarashlarga ega, aqlli qiz — Tana obrazi turadi. U kambagʻal togʻ qishlogʻida yashovchi Stefanni sevadi. Biroq Tana bobosining eskicha dunyoqarashi hamda Lefterning rashki tufayli yuzaga kelgan toʻsiqlarga duch keladi. Film sevgi va taraqqiyot gʻoyalari uygʻunlashgan voqeani tasvirlaydi. Shuningdek, ushbu filmda Albaniya kinosi tarixidagi ilk oʻpish sahnasi namoyish etilgan. Kristaq Dhamo 2022-yil 14-avgustda 89 yoshida vafot etgan. Undan turmush oʻrtogʻi — arxeolog Dhorka Dhamo hamda ikki nafar qizi qolgan<ref>{{Cite web |title=Lamtumirë kineastit Dhamo, shuhet në SHBA 'babai' i filmit të parë! Nga meraku i tij për 'Tanën' e restauruar, te mesazhi për të mos u vënë kryq filmave shqiptarë – Shqiptarja |url=https://shqiptarja.com/lajm/ndahet-nga-jeta-ne-moshen-89vjecare-kineasti-kristaq-dhamo |access-date=14 August 2022 |website=shqiptarja.com |language=sq}}</ref>. == Filmografiyasi == === Rejissyor sifatida === Kristaq Dhamo kommunistik tuzum davrida koʻplab filmlarga rejissyorlik qilgan. Ularning ayrimlari quyidagilar: * ''[[Botë e padukshme]]'' (1987) * ''[[Vendimi]]'' (1984) * ''[[Qortimet e vjeshtës]]'' (1982) * ''[[Nga mesi i errësirës]]'' (1978) * ''[[Brazdat]]'' (1973) * ''[[Mëngjeze lufte]]'' (1971) * ''[[Gjurma]]'' (1970) * ''[[Miqësi revolucionare]]'' (1967) * ''[[Ata nuk vdesin]]'' (1966) * ''[[Vitet e para]]'' (1965) * ''[[Detyrë e posaçme]]'' (1963) * ''[[Ansambli i këngëve dhe valleve]]'' (1960) * ''[[Fortuna]]'' (1959) * ''[[Ne u dashuruam me Shqipërinë]]'' (1959) * ''[[Tana (film)|Tana]]'' (1958) === Ssenariylari === Kristaq Dhamo oʻzi rejissyorlik qilgan ayrim filmlarning ssenariy muallifi ham boʻlgan: * ''[[Botë e padukshme]]'' (1987) * ''[[Qortimet e vjeshtës]]'' (1982) * ''[[Nga mesi i errësirës]]'' (1978) * ''[[Vitet e para]]'' (1965) * ''[[Ansambli i këngëve dhe valleve]]'' (1960) * ''[[Tana (film)|Tana]]'' (1958) — Albaniyaning ilk toʻliq metrajli badiiy filmi == Manbalar == {{manbalar}} 8crcusudd4vx9mknlqvgoulxn1491g9 6221501 6221499 2026-07-31T15:31:06Z Bobonorova Hulkar 138656 6221501 wikitext text/x-wiki {{Shaxsiyat bilgiqutisi | ismi = Kristaq Dhamo | tasvir = | tasvir_eni = | izoh = | asl_ismi = | tavallud_paytidagi_ismi = | tavallud_sanasi = {{tugʻilgan sanasi|1933|04|20|df=y}} | tavallud_joyi = [[Fier]], [[Albaniya Qirolligi (1928–1939)|Albaniya]] | vafot_sanasi = {{vafot sanasi va yoshi|2022|08|14|1933|04|20|df=y}} | vafot_joyi = [[Ancona]], [[Italiya]] | fuqaroligi = | taʼlimi = | kasbi = {{Hlist|Aktyor|Kino rejissyori}} | dini = | faoliyat_yillari = 1958–1987-yillar | asarlari = | boʻyi = | unvoni = | turmush_oʻrtogʻi = | bolalari = | otasi = | onasi = | qarindoshlari = | mukofotlari = [[File:Titulli "Artist i Popullit".svg|17px]] [[People's Artist (Albania)|Xalq artisti]] | veb-sayt = | imzosi = }} '''Kristaq Dhamo''' ([[1933-yil]] [[20-aprel]] — [[2022-yil]] [[14-avgust]]) — albaniyalik kinorejissyor. 1979-yilda „Xizmat koʻrsatgan artist“ unvoni, 1987-yilda Albaniya xalq artisti medali bilan taqdirlangan. 2000-yilda boʻlib oʻtgan 11-Albaniya kino festivalida u kinematografiyaga qoʻshgan uzoq yillik hissasi uchun Karyera mukofotiga sazovor boʻldi. Uning mashhur iqtiboslaridan biri shunday edi: „Kino sanoatiga ega jamiyat — rivojlana oladigan jamiyatdir“. („Një shoqëri me industri filmi, është një shoqëri që mund të zhvillohet“). U [[Vengriya]]ning [[Budapesht]] shahridagi Oliy kinematografiya institutini tamomlagan. Oʻqishni tamomlagach, u „Shqipëria e Re“ kinostudiyasida faoliyatini boshlagan. U 25 yoshida suratga olgan ilk filmi [[Tana]] Albaniyaning ilk toʻliq metrajli badiiy filmi sifatida eʼtirof etilgan. Film Shqipëria Film Studios (keyinchalik Kinostudio „Shqipëria e Re“ deb nomlangan) tomonidan suratga olingan boʻlib, 1958-yil 17-avgustda ilk bor namoyish etilgan. U koʻp yillar davomida kinostudiyada badiiy rahbar lavozimida faoliyat yuritgan. Kristaq Dhamo kino sanʼati boʻyicha tirik ensiklopediya sifatida eʼtirof etilgan. U Albaniya badiiy va hujjatli filmlarining koʻplab rejissyorlari hamda ssenariynavislariga ustozlik qilgan. U yosh kinematografiya talabalarini tayyorlashga beqiyos hissa qoʻshgan. Bir qator kasbiy kurslarni tashkil etish orqali oʻzining kino sohasidagi chuqur bilim va koʻp yillik tajribasini yosh hamkasblari bilan baham koʻrgan. Uning tashabbusi bilan 1984-yil sentyabrda Oliy sanʼat instituti (hozirgi Sanʼat universiteti) qoshida ssenariynavislar hamda badiiy va hujjatli filmlar rejissyorlari uchun bir yillik kurs ilk bor ochildi. https://gazetadita.al/per-artistin-dhe-njeriun-kristaq-dhamo/ Uning 1958-yilgi „Tana“ filmi 1-Moskva xalqaro kinofestivali dasturiga kiritilgan<ref name="Moscow1959">{{Cite web|url=http://www.moscowfilmfestival.ru/miff34/eng/archives/?year=1959 |title=1st Moscow International Film Festival (1959) |access-date=3 November 2012 |work=MIFF |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130116210640/http://www.moscowfilmfestival.ru/miff34/eng/archives/?year=1959 |archive-date=16 January 2013 }}</ref>. Tana filmining qishloq ijtimoiy hayotiga bagʻishlangan ssenariysi [[Fatmir Gjata]] tomonidan yozilgan boʻlib, u muallifning shu nomdagi romani asosida yaratilgan. Film voqealari 1950-yillarda sodir boʻladi. Film markazida ilgʻor qarashlarga ega, aqlli qiz — Tana obrazi turadi. U kambagʻal togʻ qishlogʻida yashovchi Stefanni sevadi. Biroq Tana bobosining eskicha dunyoqarashi hamda Lefterning rashki tufayli yuzaga kelgan toʻsiqlarga duch keladi. Film sevgi va taraqqiyot gʻoyalari uygʻunlashgan voqeani tasvirlaydi. Shuningdek, ushbu filmda Albaniya kinosi tarixidagi ilk oʻpish sahnasi namoyish etilgan. == Vafoti == Kristaq Dhamo 2022-yil 14-avgustda 89 yoshida vafot etgan. Undan turmush oʻrtogʻi — arxeolog Dhorka Dhamo hamda ikki nafar qizi qolgan<ref>{{Cite web |title=Lamtumirë kineastit Dhamo, shuhet në SHBA 'babai' i filmit të parë! Nga meraku i tij për 'Tanën' e restauruar, te mesazhi për të mos u vënë kryq filmave shqiptarë – Shqiptarja |url=https://shqiptarja.com/lajm/ndahet-nga-jeta-ne-moshen-89vjecare-kineasti-kristaq-dhamo |access-date=14 August 2022 |website=shqiptarja.com |language=sq}}</ref>. == Filmografiyasi == === Rejissyor sifatida === Kristaq Dhamo kommunistik tuzum davrida koʻplab filmlarga rejissyorlik qilgan. Ularning ayrimlari quyidagilar: * ''[[Botë e padukshme]]'' (1987) * ''[[Vendimi]]'' (1984) * ''[[Qortimet e vjeshtës]]'' (1982) * ''[[Nga mesi i errësirës]]'' (1978) * ''[[Brazdat]]'' (1973) * ''[[Mëngjeze lufte]]'' (1971) * ''[[Gjurma]]'' (1970) * ''[[Miqësi revolucionare]]'' (1967) * ''[[Ata nuk vdesin]]'' (1966) * ''[[Vitet e para]]'' (1965) * ''[[Detyrë e posaçme]]'' (1963) * ''[[Ansambli i këngëve dhe valleve]]'' (1960) * ''[[Fortuna]]'' (1959) * ''[[Ne u dashuruam me Shqipërinë]]'' (1959) * ''[[Tana (film)|Tana]]'' (1958) === Ssenariylari === Kristaq Dhamo oʻzi rejissyorlik qilgan ayrim filmlarning ssenariy muallifi ham boʻlgan: * ''[[Botë e padukshme]]'' (1987) * ''[[Qortimet e vjeshtës]]'' (1982) * ''[[Nga mesi i errësirës]]'' (1978) * ''[[Vitet e para]]'' (1965) * ''[[Ansambli i këngëve dhe valleve]]'' (1960) * ''[[Tana (film)|Tana]]'' (1958) — Albaniyaning ilk toʻliq metrajli badiiy filmi == Manbalar == {{manbalar}} a2pzyh3nyiplfaw61tbe6iv1dfw1yrz 2 1430245 6221483 2026-07-31T15:14:33Z Imronhon Sabitov 294628 /* */ Imronhon Sabitov 6221483 wikitext text/x-wiki Imronhon Sabitov Juraevich Yosh/возвраст/age 14 y/o Tugilgan data / год рождения / data of birth 2012 year 23 January personal data has different types of business Aquarium business Sport Nutrition shop Website online business lengh: 175 sm weigh: 60 kg (not exact) Also doing calistenics, bodybuilding study in 8 grade r1ru6p4lkftvszi3rn1exoh6m46bwb2 14 1430246 6221485 2026-07-31T15:16:31Z Janob Mirzaolim 64438 „{{Cat main}} {{Commons category|Tourism in Germany}} [[Turkum:Germaniya: Iqtisodiyot|Turizm]] [[Turkum:Mamlakatlar boʻyicha turizm]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221485 wikitext text/x-wiki {{Cat main}} {{Commons category|Tourism in Germany}} [[Turkum:Germaniya: Iqtisodiyot|Turizm]] [[Turkum:Mamlakatlar boʻyicha turizm]] jxs24252v83quffeizqpcx60c29dqis 0 1430247 6221507 2026-07-31T16:32:15Z Javoxir Yorqulov 130047 „{{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Jalil Kimsanov | tasvir = | toʻliqism = Jalil Jumanovich Kimsanov | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1986|2|26|df=y}} | tavallud_joyi = {{tavalludJoyi|Dangʻara}}<ref>{{veb manbasi|url=https://www.besoccer.com/player/jalil-kimsanov|title=Profile of J. Kimsanov|publisher=besoccer.com}}</ref> | vafot_sana = | vafot_joyi = | boʻyi...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221507 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Jalil Kimsanov | tasvir = | toʻliqism = Jalil Jumanovich Kimsanov | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1986|2|26|df=y}} | tavallud_joyi = {{tavalludJoyi|Dangʻara}}<ref>{{veb manbasi|url=https://www.besoccer.com/player/jalil-kimsanov|title=Profile of J. Kimsanov|publisher=besoccer.com}}</ref> | vafot_sana = | vafot_joyi = | boʻyi = <!-- {{boʻy|cm=175}}--> | vazni = | laqabi = | pozitsiya = [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]], <br>[[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachi]] | joriyklub = | klubraqami = | yoshlikyillari1 = | yoshlikklublari1 = | yoshlikyillari2 = | yoshlikklublari2 = | yoshlikyillari3 = | yoshlikklublari3 = | yillar1 = 2011 | klublar1 = [[Guliston (futbol klubi)|Guliston]] | isht1 = 2 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2012-2013 | klublar2 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] | isht2 = 12 | gollar2 = 0 | yillar3 = 2013 | klublar3 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] | isht3 = 2 | gollar3 = 0 | yillar4 = 2014-2017 | klublar4 = [[Qoʻqon 1912]] | isht4 = 69 | gollar4 = 3 | yillar5 = 2018 | klublar5 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] | isht5 = 18 | gollar5 = 1 | yillar6 = 2019 | klublar6 = [[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]] | isht6 = 7 | gollar6 = 2 | yillar7 = 2019 | klublar7 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] | isht7 = 4 | gollar7 = 0 | yillar8 = 2020 | klublar8 = [[Regar-TadAZ (Tursunzoda, futbol klubi)|Regar-TadAZ]] | isht8 = | gollar8 = | yillar9 = | klublar9 = | isht9 = | gollar9 = | yillar10 = | klublar10 = | isht10 = | gollar10 = | yillar11 = | klublar11 = | isht11 = | gollar11 = | yillar12 = | klublar12 = | isht12 = | gollar12 = | yillar13 = | klublar13 = | isht13 = | gollar13 = | yillar14 = | klublar14 = | isht14 = | gollar14 = | yillar15 = | klublar15 = | isht15 = | gollar15 = | milliyyillar1 = | milliyjamoa1 = | milliyisht1 = | milliygollar1 = | milliyyillar2 = | milliyjamoa2 = | milliyisht2 = | milliygollar2 = | milliyyillar3 = | milliyjamoa3 = | milliyisht3 = | milliygollar3 = | milliyyillar4 = | milliyjamoa4 = | milliyisht4 = | milliygollar4 = | milliyyillar5 = | milliyjamoa5 = | milliyisht5 = | milliygollar5 = | boshliqyillar1 = | boshliqklublar1 = | boshliqyillar2 = | boshliqklublar2 = | boshliqyillar3 = | boshliqklublar3 = | boshliqyillar4 = | boshliqklublar4 = | boshliqyillar5 = | boshliqklublar5 = | boshliqyillar6 = | boshliqklublar6 = | boshliqyillar7 = | boshliqklublar7 = | boshliqyillar8 = | boshliqklublar8 = | boshliqyillar9 = | boshliqyillar10 = | boshliqklublar10 = | medallar = | club-update = }} '''Jalil Jumanovich Kimsanov''' ([[1986-yil]] [[26-fevral]]da [[Dangʻara]]da tugʻilgan) — oʻzbekistonlik sobiq professional futbolchi<ref>{{veb manbasi|url=https://by.tribuna.com/football/person/jalil-kimsanov-19860226/|title=Jalil Kimsanov Tribuna.com saytida|publisher=Tribuna.com}}</ref>. Faoliyati davomida asosan [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]] ampulasida oʻynagan, shuningdek, [[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachi]]si sifatida ham maydonga tushgan. U [[Oʻzbekiston]], [[Tojikiston]] va [[Qirgʻiziston]] chempionatlarida faoliyat olib borgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/221794-jalil-kimsanov|title=Jalil Kimsanov|publisher=footballdatabase.eu}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.flashsoccer.com/player/kimsanov-jalil/4tU0K2tA/|title=Jalil Kimsanov Flashsoccer saytida|publisher=flashsoccer.com}}</ref>. 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.transfermarkt.com/jalil-kimsanov/profil/spieler/493719|title=Jalil Kimsanov Transfermarkt.com saytida|publisher=Transfermarkt.com}}</ref>. == Klublardagi karyerasi == Jalil Kimsanov professional faoliyatini „[[Guliston (futbol klubi)|Guliston]]“ klubida boshlagan. 2012-yilda „[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]“ klubiga oʻtib, [[Oʻzbekiston Kubogi]] bahslarida debyut qilgan. [[2013-yil]]gi mavsumda jamoa safida [[Oʻzbekiston Superligasi]]da 10 ta uchrashuv oʻtkazgan. Yozgi transfer oynasida „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ safiga qoʻshilgan va mavsum oxiriga qadar klub tarkibida ikki liga uchrashuvida maydonga tushgan. 2014-yil boshida „[[Qoʻqon 1912]]“ bilan shartnoma imzolagan. Keyingi toʻrt mavsum davomida klub safida [[Oʻzbekiston Superligasi]] va [[Oʻzbekiston Kubogi]] doirasida jami 70 ga yaqin rasmiy uchrashuv oʻtkazib, uchta gol urgan. 2015 va 2016-yilgi mavsumlarda jamoaning asosiy [[Himoyachi (futbol)|himoyachi]]laridan biri sifatida muntazam maydonga tushgan<ref>{{veb manbasi|url=https://stadion.uz/uz/news/detail/187783|title=Jalil Kimsanov: “Futbolimizdagi islohotlarni qo‘llab-quvvatlayman”|publisher=Stadion.uz|date=17.01.2018}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/jalil-kimsanov-futbolimizdagi-islohotlarni-qollab-quvvatlayman|title=Жалил Кимсанов: «Футболимиздаги ислоҳотларни қўллаб-қувватлайман»|publisher=Championat.asia|date=16-yanvar 2018-yil}}</ref>. 2018-yilda „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ safiga oʻtgan<ref>{{veb manbasi|url=https://sports.uz/news/view/jalil-kimsanov-neftchida-oynash---har-bir-fargonalik-futbolchining-orzusi09-02-2018|title=Жалил Кимсанов: "Нефтчи"да ўйнаш - ҳар бир фарғоналик футболчининг орзуси|publisher=Sports.uz|date=09.02.2018}}</ref>. 2019-yil yanvar oyida [[Tojikiston]]ning „[[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]]“ klubi bilan shartnoma imzolagan<ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/jalil-kimsanov-tojikiston-klubiga-kochib-otdi|title=Жалил Кимсанов Тожикистон клубига кўчиб ўтди|publisher=Championat.asia|date=30-yanvar 2019-yil}}</ref>. Oʻsha mavsumda klub bilan [[Tojikiston Oliy ligasi|Tojikiston chempionati]], [[Tojikiston kubogi]] va Superkubogida gʻolib chiqqan hamda [[OFK Chempionlar Ligasi|OFK Chempionlar ligasi]] saralashi va [[OFK kubogi|OFK Kubogi]] uchrashuvlari qaydnomasidan oʻrin olgan. Yozgi transfer oynasida „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ klubiga qaytgan<ref>{{veb manbasi|url=https://uff.uz/uz/article/5724/|title="Андижон" Ҳасанов ва Кимсанов билан шартнома имзолади|publisher=UFF.uz|date=25.07.19}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.sports.ru/football/person/jalil-kimsanov/|title=Жалил Кимсанов Sports.ru saytida|publisher=Sports.ru}}</ref>. 2020-yilda „[[Regar-TadAZ (Tursunzoda, futbol klubi)|Regar-TadAZ]]“ klubiga oʻtib, faoliyatining soʻnggi mavsumlarini Tojikiston chempionatida oʻtkazgan. 2022-yil boshida professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan. == Manbalar == {{manbalar}} suchqaufvzqzjiwnsdf3xov9yq30ojo 6221508 6221507 2026-07-31T16:32:27Z Javoxir Yorqulov 130047 [[Turkum:Dangʻara tumanida tugʻilganlar]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221508 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Jalil Kimsanov | tasvir = | toʻliqism = Jalil Jumanovich Kimsanov | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1986|2|26|df=y}} | tavallud_joyi = {{tavalludJoyi|Dangʻara}}<ref>{{veb manbasi|url=https://www.besoccer.com/player/jalil-kimsanov|title=Profile of J. Kimsanov|publisher=besoccer.com}}</ref> | vafot_sana = | vafot_joyi = | boʻyi = <!-- {{boʻy|cm=175}}--> | vazni = | laqabi = | pozitsiya = [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]], <br>[[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachi]] | joriyklub = | klubraqami = | yoshlikyillari1 = | yoshlikklublari1 = | yoshlikyillari2 = | yoshlikklublari2 = | yoshlikyillari3 = | yoshlikklublari3 = | yillar1 = 2011 | klublar1 = [[Guliston (futbol klubi)|Guliston]] | isht1 = 2 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2012-2013 | klublar2 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] | isht2 = 12 | gollar2 = 0 | yillar3 = 2013 | klublar3 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] | isht3 = 2 | gollar3 = 0 | yillar4 = 2014-2017 | klublar4 = [[Qoʻqon 1912]] | isht4 = 69 | gollar4 = 3 | yillar5 = 2018 | klublar5 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] | isht5 = 18 | gollar5 = 1 | yillar6 = 2019 | klublar6 = [[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]] | isht6 = 7 | gollar6 = 2 | yillar7 = 2019 | klublar7 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] | isht7 = 4 | gollar7 = 0 | yillar8 = 2020 | klublar8 = [[Regar-TadAZ (Tursunzoda, futbol klubi)|Regar-TadAZ]] | isht8 = | gollar8 = | yillar9 = | klublar9 = | isht9 = | gollar9 = | yillar10 = | klublar10 = | isht10 = | gollar10 = | yillar11 = | klublar11 = | isht11 = | gollar11 = | yillar12 = | klublar12 = | isht12 = | gollar12 = | yillar13 = | klublar13 = | isht13 = | gollar13 = | yillar14 = | klublar14 = | isht14 = | gollar14 = | yillar15 = | klublar15 = | isht15 = | gollar15 = | milliyyillar1 = | milliyjamoa1 = | milliyisht1 = | milliygollar1 = | milliyyillar2 = | milliyjamoa2 = | milliyisht2 = | milliygollar2 = | milliyyillar3 = | milliyjamoa3 = | milliyisht3 = | milliygollar3 = | milliyyillar4 = | milliyjamoa4 = | milliyisht4 = | milliygollar4 = | milliyyillar5 = | milliyjamoa5 = | milliyisht5 = | milliygollar5 = | boshliqyillar1 = | boshliqklublar1 = | boshliqyillar2 = | boshliqklublar2 = | boshliqyillar3 = | boshliqklublar3 = | boshliqyillar4 = | boshliqklublar4 = | boshliqyillar5 = | boshliqklublar5 = | boshliqyillar6 = | boshliqklublar6 = | boshliqyillar7 = | boshliqklublar7 = | boshliqyillar8 = | boshliqklublar8 = | boshliqyillar9 = | boshliqyillar10 = | boshliqklublar10 = | medallar = | club-update = }} '''Jalil Jumanovich Kimsanov''' ([[1986-yil]] [[26-fevral]]da [[Dangʻara]]da tugʻilgan) — oʻzbekistonlik sobiq professional futbolchi<ref>{{veb manbasi|url=https://by.tribuna.com/football/person/jalil-kimsanov-19860226/|title=Jalil Kimsanov Tribuna.com saytida|publisher=Tribuna.com}}</ref>. Faoliyati davomida asosan [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]] ampulasida oʻynagan, shuningdek, [[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachi]]si sifatida ham maydonga tushgan. U [[Oʻzbekiston]], [[Tojikiston]] va [[Qirgʻiziston]] chempionatlarida faoliyat olib borgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/221794-jalil-kimsanov|title=Jalil Kimsanov|publisher=footballdatabase.eu}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.flashsoccer.com/player/kimsanov-jalil/4tU0K2tA/|title=Jalil Kimsanov Flashsoccer saytida|publisher=flashsoccer.com}}</ref>. 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.transfermarkt.com/jalil-kimsanov/profil/spieler/493719|title=Jalil Kimsanov Transfermarkt.com saytida|publisher=Transfermarkt.com}}</ref>. == Klublardagi karyerasi == Jalil Kimsanov professional faoliyatini „[[Guliston (futbol klubi)|Guliston]]“ klubida boshlagan. 2012-yilda „[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]“ klubiga oʻtib, [[Oʻzbekiston Kubogi]] bahslarida debyut qilgan. [[2013-yil]]gi mavsumda jamoa safida [[Oʻzbekiston Superligasi]]da 10 ta uchrashuv oʻtkazgan. Yozgi transfer oynasida „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ safiga qoʻshilgan va mavsum oxiriga qadar klub tarkibida ikki liga uchrashuvida maydonga tushgan. 2014-yil boshida „[[Qoʻqon 1912]]“ bilan shartnoma imzolagan. Keyingi toʻrt mavsum davomida klub safida [[Oʻzbekiston Superligasi]] va [[Oʻzbekiston Kubogi]] doirasida jami 70 ga yaqin rasmiy uchrashuv oʻtkazib, uchta gol urgan. 2015 va 2016-yilgi mavsumlarda jamoaning asosiy [[Himoyachi (futbol)|himoyachi]]laridan biri sifatida muntazam maydonga tushgan<ref>{{veb manbasi|url=https://stadion.uz/uz/news/detail/187783|title=Jalil Kimsanov: “Futbolimizdagi islohotlarni qo‘llab-quvvatlayman”|publisher=Stadion.uz|date=17.01.2018}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/jalil-kimsanov-futbolimizdagi-islohotlarni-qollab-quvvatlayman|title=Жалил Кимсанов: «Футболимиздаги ислоҳотларни қўллаб-қувватлайман»|publisher=Championat.asia|date=16-yanvar 2018-yil}}</ref>. 2018-yilda „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ safiga oʻtgan<ref>{{veb manbasi|url=https://sports.uz/news/view/jalil-kimsanov-neftchida-oynash---har-bir-fargonalik-futbolchining-orzusi09-02-2018|title=Жалил Кимсанов: "Нефтчи"да ўйнаш - ҳар бир фарғоналик футболчининг орзуси|publisher=Sports.uz|date=09.02.2018}}</ref>. 2019-yil yanvar oyida [[Tojikiston]]ning „[[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]]“ klubi bilan shartnoma imzolagan<ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/jalil-kimsanov-tojikiston-klubiga-kochib-otdi|title=Жалил Кимсанов Тожикистон клубига кўчиб ўтди|publisher=Championat.asia|date=30-yanvar 2019-yil}}</ref>. Oʻsha mavsumda klub bilan [[Tojikiston Oliy ligasi|Tojikiston chempionati]], [[Tojikiston kubogi]] va Superkubogida gʻolib chiqqan hamda [[OFK Chempionlar Ligasi|OFK Chempionlar ligasi]] saralashi va [[OFK kubogi|OFK Kubogi]] uchrashuvlari qaydnomasidan oʻrin olgan. Yozgi transfer oynasida „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ klubiga qaytgan<ref>{{veb manbasi|url=https://uff.uz/uz/article/5724/|title="Андижон" Ҳасанов ва Кимсанов билан шартнома имзолади|publisher=UFF.uz|date=25.07.19}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.sports.ru/football/person/jalil-kimsanov/|title=Жалил Кимсанов Sports.ru saytida|publisher=Sports.ru}}</ref>. 2020-yilda „[[Regar-TadAZ (Tursunzoda, futbol klubi)|Regar-TadAZ]]“ klubiga oʻtib, faoliyatining soʻnggi mavsumlarini Tojikiston chempionatida oʻtkazgan. 2022-yil boshida professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Dangʻara tumanida tugʻilganlar]] nem901lfqhjhx9f2ijbnv6xvabcwsja 6221509 6221508 2026-07-31T16:32:39Z Javoxir Yorqulov 130047 6221509 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Jalil Kimsanov | tasvir = | toʻliqism = Jalil Jumanovich Kimsanov | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1986|2|26|df=y}} | tavallud_joyi = [[Dangʻara]]<ref>{{veb manbasi|url=https://www.besoccer.com/player/jalil-kimsanov|title=Profile of J. Kimsanov|publisher=besoccer.com}}</ref> | vafot_sana = | vafot_joyi = | boʻyi = <!-- {{boʻy|cm=175}}--> | vazni = | laqabi = | pozitsiya = [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]], <br>[[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachi]] | joriyklub = | klubraqami = | yoshlikyillari1 = | yoshlikklublari1 = | yoshlikyillari2 = | yoshlikklublari2 = | yoshlikyillari3 = | yoshlikklublari3 = | yillar1 = 2011 | klublar1 = [[Guliston (futbol klubi)|Guliston]] | isht1 = 2 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2012-2013 | klublar2 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] | isht2 = 12 | gollar2 = 0 | yillar3 = 2013 | klublar3 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] | isht3 = 2 | gollar3 = 0 | yillar4 = 2014-2017 | klublar4 = [[Qoʻqon 1912]] | isht4 = 69 | gollar4 = 3 | yillar5 = 2018 | klublar5 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] | isht5 = 18 | gollar5 = 1 | yillar6 = 2019 | klublar6 = [[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]] | isht6 = 7 | gollar6 = 2 | yillar7 = 2019 | klublar7 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] | isht7 = 4 | gollar7 = 0 | yillar8 = 2020 | klublar8 = [[Regar-TadAZ (Tursunzoda, futbol klubi)|Regar-TadAZ]] | isht8 = | gollar8 = | yillar9 = | klublar9 = | isht9 = | gollar9 = | yillar10 = | klublar10 = | isht10 = | gollar10 = | yillar11 = | klublar11 = | isht11 = | gollar11 = | yillar12 = | klublar12 = | isht12 = | gollar12 = | yillar13 = | klublar13 = | isht13 = | gollar13 = | yillar14 = | klublar14 = | isht14 = | gollar14 = | yillar15 = | klublar15 = | isht15 = | gollar15 = | milliyyillar1 = | milliyjamoa1 = | milliyisht1 = | milliygollar1 = | milliyyillar2 = | milliyjamoa2 = | milliyisht2 = | milliygollar2 = | milliyyillar3 = | milliyjamoa3 = | milliyisht3 = | milliygollar3 = | milliyyillar4 = | milliyjamoa4 = | milliyisht4 = | milliygollar4 = | milliyyillar5 = | milliyjamoa5 = | milliyisht5 = | milliygollar5 = | boshliqyillar1 = | boshliqklublar1 = | boshliqyillar2 = | boshliqklublar2 = | boshliqyillar3 = | boshliqklublar3 = | boshliqyillar4 = | boshliqklublar4 = | boshliqyillar5 = | boshliqklublar5 = | boshliqyillar6 = | boshliqklublar6 = | boshliqyillar7 = | boshliqklublar7 = | boshliqyillar8 = | boshliqklublar8 = | boshliqyillar9 = | boshliqyillar10 = | boshliqklublar10 = | medallar = | club-update = }} '''Jalil Jumanovich Kimsanov''' ([[1986-yil]] [[26-fevral]]da [[Dangʻara]]da tugʻilgan) — oʻzbekistonlik sobiq professional futbolchi<ref>{{veb manbasi|url=https://by.tribuna.com/football/person/jalil-kimsanov-19860226/|title=Jalil Kimsanov Tribuna.com saytida|publisher=Tribuna.com}}</ref>. Faoliyati davomida asosan [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]] ampulasida oʻynagan, shuningdek, [[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachi]]si sifatida ham maydonga tushgan. U [[Oʻzbekiston]], [[Tojikiston]] va [[Qirgʻiziston]] chempionatlarida faoliyat olib borgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/221794-jalil-kimsanov|title=Jalil Kimsanov|publisher=footballdatabase.eu}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.flashsoccer.com/player/kimsanov-jalil/4tU0K2tA/|title=Jalil Kimsanov Flashsoccer saytida|publisher=flashsoccer.com}}</ref>. 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.transfermarkt.com/jalil-kimsanov/profil/spieler/493719|title=Jalil Kimsanov Transfermarkt.com saytida|publisher=Transfermarkt.com}}</ref>. == Klublardagi karyerasi == Jalil Kimsanov professional faoliyatini „[[Guliston (futbol klubi)|Guliston]]“ klubida boshlagan. 2012-yilda „[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]“ klubiga oʻtib, [[Oʻzbekiston Kubogi]] bahslarida debyut qilgan. [[2013-yil]]gi mavsumda jamoa safida [[Oʻzbekiston Superligasi]]da 10 ta uchrashuv oʻtkazgan. Yozgi transfer oynasida „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ safiga qoʻshilgan va mavsum oxiriga qadar klub tarkibida ikki liga uchrashuvida maydonga tushgan. 2014-yil boshida „[[Qoʻqon 1912]]“ bilan shartnoma imzolagan. Keyingi toʻrt mavsum davomida klub safida [[Oʻzbekiston Superligasi]] va [[Oʻzbekiston Kubogi]] doirasida jami 70 ga yaqin rasmiy uchrashuv oʻtkazib, uchta gol urgan. 2015 va 2016-yilgi mavsumlarda jamoaning asosiy [[Himoyachi (futbol)|himoyachi]]laridan biri sifatida muntazam maydonga tushgan<ref>{{veb manbasi|url=https://stadion.uz/uz/news/detail/187783|title=Jalil Kimsanov: “Futbolimizdagi islohotlarni qo‘llab-quvvatlayman”|publisher=Stadion.uz|date=17.01.2018}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/jalil-kimsanov-futbolimizdagi-islohotlarni-qollab-quvvatlayman|title=Жалил Кимсанов: «Футболимиздаги ислоҳотларни қўллаб-қувватлайман»|publisher=Championat.asia|date=16-yanvar 2018-yil}}</ref>. 2018-yilda „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ safiga oʻtgan<ref>{{veb manbasi|url=https://sports.uz/news/view/jalil-kimsanov-neftchida-oynash---har-bir-fargonalik-futbolchining-orzusi09-02-2018|title=Жалил Кимсанов: "Нефтчи"да ўйнаш - ҳар бир фарғоналик футболчининг орзуси|publisher=Sports.uz|date=09.02.2018}}</ref>. 2019-yil yanvar oyida [[Tojikiston]]ning „[[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]]“ klubi bilan shartnoma imzolagan<ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/jalil-kimsanov-tojikiston-klubiga-kochib-otdi|title=Жалил Кимсанов Тожикистон клубига кўчиб ўтди|publisher=Championat.asia|date=30-yanvar 2019-yil}}</ref>. Oʻsha mavsumda klub bilan [[Tojikiston Oliy ligasi|Tojikiston chempionati]], [[Tojikiston kubogi]] va Superkubogida gʻolib chiqqan hamda [[OFK Chempionlar Ligasi|OFK Chempionlar ligasi]] saralashi va [[OFK kubogi|OFK Kubogi]] uchrashuvlari qaydnomasidan oʻrin olgan. Yozgi transfer oynasida „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ klubiga qaytgan<ref>{{veb manbasi|url=https://uff.uz/uz/article/5724/|title="Андижон" Ҳасанов ва Кимсанов билан шартнома имзолади|publisher=UFF.uz|date=25.07.19}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.sports.ru/football/person/jalil-kimsanov/|title=Жалил Кимсанов Sports.ru saytida|publisher=Sports.ru}}</ref>. 2020-yilda „[[Regar-TadAZ (Tursunzoda, futbol klubi)|Regar-TadAZ]]“ klubiga oʻtib, faoliyatining soʻnggi mavsumlarini Tojikiston chempionatida oʻtkazgan. 2022-yil boshida professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Dangʻara tumanida tugʻilganlar]] 2m9mtzyfyc4k6t5z47htzym3wlfptll 6221510 6221509 2026-07-31T16:32:50Z Javoxir Yorqulov 130047 [[Turkum:Guliston klubi futbolchilari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221510 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Jalil Kimsanov | tasvir = | toʻliqism = Jalil Jumanovich Kimsanov | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1986|2|26|df=y}} | tavallud_joyi = [[Dangʻara]]<ref>{{veb manbasi|url=https://www.besoccer.com/player/jalil-kimsanov|title=Profile of J. Kimsanov|publisher=besoccer.com}}</ref> | vafot_sana = | vafot_joyi = | boʻyi = <!-- {{boʻy|cm=175}}--> | vazni = | laqabi = | pozitsiya = [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]], <br>[[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachi]] | joriyklub = | klubraqami = | yoshlikyillari1 = | yoshlikklublari1 = | yoshlikyillari2 = | yoshlikklublari2 = | yoshlikyillari3 = | yoshlikklublari3 = | yillar1 = 2011 | klublar1 = [[Guliston (futbol klubi)|Guliston]] | isht1 = 2 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2012-2013 | klublar2 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] | isht2 = 12 | gollar2 = 0 | yillar3 = 2013 | klublar3 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] | isht3 = 2 | gollar3 = 0 | yillar4 = 2014-2017 | klublar4 = [[Qoʻqon 1912]] | isht4 = 69 | gollar4 = 3 | yillar5 = 2018 | klublar5 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] | isht5 = 18 | gollar5 = 1 | yillar6 = 2019 | klublar6 = [[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]] | isht6 = 7 | gollar6 = 2 | yillar7 = 2019 | klublar7 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] | isht7 = 4 | gollar7 = 0 | yillar8 = 2020 | klublar8 = [[Regar-TadAZ (Tursunzoda, futbol klubi)|Regar-TadAZ]] | isht8 = | gollar8 = | yillar9 = | klublar9 = | isht9 = | gollar9 = | yillar10 = | klublar10 = | isht10 = | gollar10 = | yillar11 = | klublar11 = | isht11 = | gollar11 = | yillar12 = | klublar12 = | isht12 = | gollar12 = | yillar13 = | klublar13 = | isht13 = | gollar13 = | yillar14 = | klublar14 = | isht14 = | gollar14 = | yillar15 = | klublar15 = | isht15 = | gollar15 = | milliyyillar1 = | milliyjamoa1 = | milliyisht1 = | milliygollar1 = | milliyyillar2 = | milliyjamoa2 = | milliyisht2 = | milliygollar2 = | milliyyillar3 = | milliyjamoa3 = | milliyisht3 = | milliygollar3 = | milliyyillar4 = | milliyjamoa4 = | milliyisht4 = | milliygollar4 = | milliyyillar5 = | milliyjamoa5 = | milliyisht5 = | milliygollar5 = | boshliqyillar1 = | boshliqklublar1 = | boshliqyillar2 = | boshliqklublar2 = | boshliqyillar3 = | boshliqklublar3 = | boshliqyillar4 = | boshliqklublar4 = | boshliqyillar5 = | boshliqklublar5 = | boshliqyillar6 = | boshliqklublar6 = | boshliqyillar7 = | boshliqklublar7 = | boshliqyillar8 = | boshliqklublar8 = | boshliqyillar9 = | boshliqyillar10 = | boshliqklublar10 = | medallar = | club-update = }} '''Jalil Jumanovich Kimsanov''' ([[1986-yil]] [[26-fevral]]da [[Dangʻara]]da tugʻilgan) — oʻzbekistonlik sobiq professional futbolchi<ref>{{veb manbasi|url=https://by.tribuna.com/football/person/jalil-kimsanov-19860226/|title=Jalil Kimsanov Tribuna.com saytida|publisher=Tribuna.com}}</ref>. Faoliyati davomida asosan [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]] ampulasida oʻynagan, shuningdek, [[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachi]]si sifatida ham maydonga tushgan. U [[Oʻzbekiston]], [[Tojikiston]] va [[Qirgʻiziston]] chempionatlarida faoliyat olib borgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/221794-jalil-kimsanov|title=Jalil Kimsanov|publisher=footballdatabase.eu}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.flashsoccer.com/player/kimsanov-jalil/4tU0K2tA/|title=Jalil Kimsanov Flashsoccer saytida|publisher=flashsoccer.com}}</ref>. 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.transfermarkt.com/jalil-kimsanov/profil/spieler/493719|title=Jalil Kimsanov Transfermarkt.com saytida|publisher=Transfermarkt.com}}</ref>. == Klublardagi karyerasi == Jalil Kimsanov professional faoliyatini „[[Guliston (futbol klubi)|Guliston]]“ klubida boshlagan. 2012-yilda „[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]“ klubiga oʻtib, [[Oʻzbekiston Kubogi]] bahslarida debyut qilgan. [[2013-yil]]gi mavsumda jamoa safida [[Oʻzbekiston Superligasi]]da 10 ta uchrashuv oʻtkazgan. Yozgi transfer oynasida „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ safiga qoʻshilgan va mavsum oxiriga qadar klub tarkibida ikki liga uchrashuvida maydonga tushgan. 2014-yil boshida „[[Qoʻqon 1912]]“ bilan shartnoma imzolagan. Keyingi toʻrt mavsum davomida klub safida [[Oʻzbekiston Superligasi]] va [[Oʻzbekiston Kubogi]] doirasida jami 70 ga yaqin rasmiy uchrashuv oʻtkazib, uchta gol urgan. 2015 va 2016-yilgi mavsumlarda jamoaning asosiy [[Himoyachi (futbol)|himoyachi]]laridan biri sifatida muntazam maydonga tushgan<ref>{{veb manbasi|url=https://stadion.uz/uz/news/detail/187783|title=Jalil Kimsanov: “Futbolimizdagi islohotlarni qo‘llab-quvvatlayman”|publisher=Stadion.uz|date=17.01.2018}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/jalil-kimsanov-futbolimizdagi-islohotlarni-qollab-quvvatlayman|title=Жалил Кимсанов: «Футболимиздаги ислоҳотларни қўллаб-қувватлайман»|publisher=Championat.asia|date=16-yanvar 2018-yil}}</ref>. 2018-yilda „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ safiga oʻtgan<ref>{{veb manbasi|url=https://sports.uz/news/view/jalil-kimsanov-neftchida-oynash---har-bir-fargonalik-futbolchining-orzusi09-02-2018|title=Жалил Кимсанов: "Нефтчи"да ўйнаш - ҳар бир фарғоналик футболчининг орзуси|publisher=Sports.uz|date=09.02.2018}}</ref>. 2019-yil yanvar oyida [[Tojikiston]]ning „[[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]]“ klubi bilan shartnoma imzolagan<ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/jalil-kimsanov-tojikiston-klubiga-kochib-otdi|title=Жалил Кимсанов Тожикистон клубига кўчиб ўтди|publisher=Championat.asia|date=30-yanvar 2019-yil}}</ref>. Oʻsha mavsumda klub bilan [[Tojikiston Oliy ligasi|Tojikiston chempionati]], [[Tojikiston kubogi]] va Superkubogida gʻolib chiqqan hamda [[OFK Chempionlar Ligasi|OFK Chempionlar ligasi]] saralashi va [[OFK kubogi|OFK Kubogi]] uchrashuvlari qaydnomasidan oʻrin olgan. Yozgi transfer oynasida „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ klubiga qaytgan<ref>{{veb manbasi|url=https://uff.uz/uz/article/5724/|title="Андижон" Ҳасанов ва Кимсанов билан шартнома имзолади|publisher=UFF.uz|date=25.07.19}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.sports.ru/football/person/jalil-kimsanov/|title=Жалил Кимсанов Sports.ru saytida|publisher=Sports.ru}}</ref>. 2020-yilda „[[Regar-TadAZ (Tursunzoda, futbol klubi)|Regar-TadAZ]]“ klubiga oʻtib, faoliyatining soʻnggi mavsumlarini Tojikiston chempionatida oʻtkazgan. 2022-yil boshida professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Dangʻara tumanida tugʻilganlar]] [[Turkum:Guliston klubi futbolchilari]] qv2orxgaicd0ywhuyntxrk3bq023oba 6221511 6221510 2026-07-31T16:32:58Z Javoxir Yorqulov 130047 [[Turkum:Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221511 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Jalil Kimsanov | tasvir = | toʻliqism = Jalil Jumanovich Kimsanov | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1986|2|26|df=y}} | tavallud_joyi = [[Dangʻara]]<ref>{{veb manbasi|url=https://www.besoccer.com/player/jalil-kimsanov|title=Profile of J. Kimsanov|publisher=besoccer.com}}</ref> | vafot_sana = | vafot_joyi = | boʻyi = <!-- {{boʻy|cm=175}}--> | vazni = | laqabi = | pozitsiya = [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]], <br>[[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachi]] | joriyklub = | klubraqami = | yoshlikyillari1 = | yoshlikklublari1 = | yoshlikyillari2 = | yoshlikklublari2 = | yoshlikyillari3 = | yoshlikklublari3 = | yillar1 = 2011 | klublar1 = [[Guliston (futbol klubi)|Guliston]] | isht1 = 2 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2012-2013 | klublar2 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] | isht2 = 12 | gollar2 = 0 | yillar3 = 2013 | klublar3 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] | isht3 = 2 | gollar3 = 0 | yillar4 = 2014-2017 | klublar4 = [[Qoʻqon 1912]] | isht4 = 69 | gollar4 = 3 | yillar5 = 2018 | klublar5 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] | isht5 = 18 | gollar5 = 1 | yillar6 = 2019 | klublar6 = [[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]] | isht6 = 7 | gollar6 = 2 | yillar7 = 2019 | klublar7 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] | isht7 = 4 | gollar7 = 0 | yillar8 = 2020 | klublar8 = [[Regar-TadAZ (Tursunzoda, futbol klubi)|Regar-TadAZ]] | isht8 = | gollar8 = | yillar9 = | klublar9 = | isht9 = | gollar9 = | yillar10 = | klublar10 = | isht10 = | gollar10 = | yillar11 = | klublar11 = | isht11 = | gollar11 = | yillar12 = | klublar12 = | isht12 = | gollar12 = | yillar13 = | klublar13 = | isht13 = | gollar13 = | yillar14 = | klublar14 = | isht14 = | gollar14 = | yillar15 = | klublar15 = | isht15 = | gollar15 = | milliyyillar1 = | milliyjamoa1 = | milliyisht1 = | milliygollar1 = | milliyyillar2 = | milliyjamoa2 = | milliyisht2 = | milliygollar2 = | milliyyillar3 = | milliyjamoa3 = | milliyisht3 = | milliygollar3 = | milliyyillar4 = | milliyjamoa4 = | milliyisht4 = | milliygollar4 = | milliyyillar5 = | milliyjamoa5 = | milliyisht5 = | milliygollar5 = | boshliqyillar1 = | boshliqklublar1 = | boshliqyillar2 = | boshliqklublar2 = | boshliqyillar3 = | boshliqklublar3 = | boshliqyillar4 = | boshliqklublar4 = | boshliqyillar5 = | boshliqklublar5 = | boshliqyillar6 = | boshliqklublar6 = | boshliqyillar7 = | boshliqklublar7 = | boshliqyillar8 = | boshliqklublar8 = | boshliqyillar9 = | boshliqyillar10 = | boshliqklublar10 = | medallar = | club-update = }} '''Jalil Jumanovich Kimsanov''' ([[1986-yil]] [[26-fevral]]da [[Dangʻara]]da tugʻilgan) — oʻzbekistonlik sobiq professional futbolchi<ref>{{veb manbasi|url=https://by.tribuna.com/football/person/jalil-kimsanov-19860226/|title=Jalil Kimsanov Tribuna.com saytida|publisher=Tribuna.com}}</ref>. Faoliyati davomida asosan [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]] ampulasida oʻynagan, shuningdek, [[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachi]]si sifatida ham maydonga tushgan. U [[Oʻzbekiston]], [[Tojikiston]] va [[Qirgʻiziston]] chempionatlarida faoliyat olib borgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/221794-jalil-kimsanov|title=Jalil Kimsanov|publisher=footballdatabase.eu}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.flashsoccer.com/player/kimsanov-jalil/4tU0K2tA/|title=Jalil Kimsanov Flashsoccer saytida|publisher=flashsoccer.com}}</ref>. 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.transfermarkt.com/jalil-kimsanov/profil/spieler/493719|title=Jalil Kimsanov Transfermarkt.com saytida|publisher=Transfermarkt.com}}</ref>. == Klublardagi karyerasi == Jalil Kimsanov professional faoliyatini „[[Guliston (futbol klubi)|Guliston]]“ klubida boshlagan. 2012-yilda „[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]“ klubiga oʻtib, [[Oʻzbekiston Kubogi]] bahslarida debyut qilgan. [[2013-yil]]gi mavsumda jamoa safida [[Oʻzbekiston Superligasi]]da 10 ta uchrashuv oʻtkazgan. Yozgi transfer oynasida „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ safiga qoʻshilgan va mavsum oxiriga qadar klub tarkibida ikki liga uchrashuvida maydonga tushgan. 2014-yil boshida „[[Qoʻqon 1912]]“ bilan shartnoma imzolagan. Keyingi toʻrt mavsum davomida klub safida [[Oʻzbekiston Superligasi]] va [[Oʻzbekiston Kubogi]] doirasida jami 70 ga yaqin rasmiy uchrashuv oʻtkazib, uchta gol urgan. 2015 va 2016-yilgi mavsumlarda jamoaning asosiy [[Himoyachi (futbol)|himoyachi]]laridan biri sifatida muntazam maydonga tushgan<ref>{{veb manbasi|url=https://stadion.uz/uz/news/detail/187783|title=Jalil Kimsanov: “Futbolimizdagi islohotlarni qo‘llab-quvvatlayman”|publisher=Stadion.uz|date=17.01.2018}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/jalil-kimsanov-futbolimizdagi-islohotlarni-qollab-quvvatlayman|title=Жалил Кимсанов: «Футболимиздаги ислоҳотларни қўллаб-қувватлайман»|publisher=Championat.asia|date=16-yanvar 2018-yil}}</ref>. 2018-yilda „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ safiga oʻtgan<ref>{{veb manbasi|url=https://sports.uz/news/view/jalil-kimsanov-neftchida-oynash---har-bir-fargonalik-futbolchining-orzusi09-02-2018|title=Жалил Кимсанов: "Нефтчи"да ўйнаш - ҳар бир фарғоналик футболчининг орзуси|publisher=Sports.uz|date=09.02.2018}}</ref>. 2019-yil yanvar oyida [[Tojikiston]]ning „[[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]]“ klubi bilan shartnoma imzolagan<ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/jalil-kimsanov-tojikiston-klubiga-kochib-otdi|title=Жалил Кимсанов Тожикистон клубига кўчиб ўтди|publisher=Championat.asia|date=30-yanvar 2019-yil}}</ref>. Oʻsha mavsumda klub bilan [[Tojikiston Oliy ligasi|Tojikiston chempionati]], [[Tojikiston kubogi]] va Superkubogida gʻolib chiqqan hamda [[OFK Chempionlar Ligasi|OFK Chempionlar ligasi]] saralashi va [[OFK kubogi|OFK Kubogi]] uchrashuvlari qaydnomasidan oʻrin olgan. Yozgi transfer oynasida „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ klubiga qaytgan<ref>{{veb manbasi|url=https://uff.uz/uz/article/5724/|title="Андижон" Ҳасанов ва Кимсанов билан шартнома имзолади|publisher=UFF.uz|date=25.07.19}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.sports.ru/football/person/jalil-kimsanov/|title=Жалил Кимсанов Sports.ru saytida|publisher=Sports.ru}}</ref>. 2020-yilda „[[Regar-TadAZ (Tursunzoda, futbol klubi)|Regar-TadAZ]]“ klubiga oʻtib, faoliyatining soʻnggi mavsumlarini Tojikiston chempionatida oʻtkazgan. 2022-yil boshida professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Dangʻara tumanida tugʻilganlar]] [[Turkum:Guliston klubi futbolchilari]] [[Turkum:Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari]] fqjogmgcnxpcfmtg6z2fsf2r50tu5kx 6221512 6221511 2026-07-31T16:33:08Z Javoxir Yorqulov 130047 [[Turkum:Qizilqum klubi futbolchilari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221512 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Jalil Kimsanov | tasvir = | toʻliqism = Jalil Jumanovich Kimsanov | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1986|2|26|df=y}} | tavallud_joyi = [[Dangʻara]]<ref>{{veb manbasi|url=https://www.besoccer.com/player/jalil-kimsanov|title=Profile of J. Kimsanov|publisher=besoccer.com}}</ref> | vafot_sana = | vafot_joyi = | boʻyi = <!-- {{boʻy|cm=175}}--> | vazni = | laqabi = | pozitsiya = [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]], <br>[[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachi]] | joriyklub = | klubraqami = | yoshlikyillari1 = | yoshlikklublari1 = | yoshlikyillari2 = | yoshlikklublari2 = | yoshlikyillari3 = | yoshlikklublari3 = | yillar1 = 2011 | klublar1 = [[Guliston (futbol klubi)|Guliston]] | isht1 = 2 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2012-2013 | klublar2 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] | isht2 = 12 | gollar2 = 0 | yillar3 = 2013 | klublar3 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] | isht3 = 2 | gollar3 = 0 | yillar4 = 2014-2017 | klublar4 = [[Qoʻqon 1912]] | isht4 = 69 | gollar4 = 3 | yillar5 = 2018 | klublar5 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] | isht5 = 18 | gollar5 = 1 | yillar6 = 2019 | klublar6 = [[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]] | isht6 = 7 | gollar6 = 2 | yillar7 = 2019 | klublar7 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] | isht7 = 4 | gollar7 = 0 | yillar8 = 2020 | klublar8 = [[Regar-TadAZ (Tursunzoda, futbol klubi)|Regar-TadAZ]] | isht8 = | gollar8 = | yillar9 = | klublar9 = | isht9 = | gollar9 = | yillar10 = | klublar10 = | isht10 = | gollar10 = | yillar11 = | klublar11 = | isht11 = | gollar11 = | yillar12 = | klublar12 = | isht12 = | gollar12 = | yillar13 = | klublar13 = | isht13 = | gollar13 = | yillar14 = | klublar14 = | isht14 = | gollar14 = | yillar15 = | klublar15 = | isht15 = | gollar15 = | milliyyillar1 = | milliyjamoa1 = | milliyisht1 = | milliygollar1 = | milliyyillar2 = | milliyjamoa2 = | milliyisht2 = | milliygollar2 = | milliyyillar3 = | milliyjamoa3 = | milliyisht3 = | milliygollar3 = | milliyyillar4 = | milliyjamoa4 = | milliyisht4 = | milliygollar4 = | milliyyillar5 = | milliyjamoa5 = | milliyisht5 = | milliygollar5 = | boshliqyillar1 = | boshliqklublar1 = | boshliqyillar2 = | boshliqklublar2 = | boshliqyillar3 = | boshliqklublar3 = | boshliqyillar4 = | boshliqklublar4 = | boshliqyillar5 = | boshliqklublar5 = | boshliqyillar6 = | boshliqklublar6 = | boshliqyillar7 = | boshliqklublar7 = | boshliqyillar8 = | boshliqklublar8 = | boshliqyillar9 = | boshliqyillar10 = | boshliqklublar10 = | medallar = | club-update = }} '''Jalil Jumanovich Kimsanov''' ([[1986-yil]] [[26-fevral]]da [[Dangʻara]]da tugʻilgan) — oʻzbekistonlik sobiq professional futbolchi<ref>{{veb manbasi|url=https://by.tribuna.com/football/person/jalil-kimsanov-19860226/|title=Jalil Kimsanov Tribuna.com saytida|publisher=Tribuna.com}}</ref>. Faoliyati davomida asosan [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]] ampulasida oʻynagan, shuningdek, [[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachi]]si sifatida ham maydonga tushgan. U [[Oʻzbekiston]], [[Tojikiston]] va [[Qirgʻiziston]] chempionatlarida faoliyat olib borgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/221794-jalil-kimsanov|title=Jalil Kimsanov|publisher=footballdatabase.eu}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.flashsoccer.com/player/kimsanov-jalil/4tU0K2tA/|title=Jalil Kimsanov Flashsoccer saytida|publisher=flashsoccer.com}}</ref>. 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.transfermarkt.com/jalil-kimsanov/profil/spieler/493719|title=Jalil Kimsanov Transfermarkt.com saytida|publisher=Transfermarkt.com}}</ref>. == Klublardagi karyerasi == Jalil Kimsanov professional faoliyatini „[[Guliston (futbol klubi)|Guliston]]“ klubida boshlagan. 2012-yilda „[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]“ klubiga oʻtib, [[Oʻzbekiston Kubogi]] bahslarida debyut qilgan. [[2013-yil]]gi mavsumda jamoa safida [[Oʻzbekiston Superligasi]]da 10 ta uchrashuv oʻtkazgan. Yozgi transfer oynasida „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ safiga qoʻshilgan va mavsum oxiriga qadar klub tarkibida ikki liga uchrashuvida maydonga tushgan. 2014-yil boshida „[[Qoʻqon 1912]]“ bilan shartnoma imzolagan. Keyingi toʻrt mavsum davomida klub safida [[Oʻzbekiston Superligasi]] va [[Oʻzbekiston Kubogi]] doirasida jami 70 ga yaqin rasmiy uchrashuv oʻtkazib, uchta gol urgan. 2015 va 2016-yilgi mavsumlarda jamoaning asosiy [[Himoyachi (futbol)|himoyachi]]laridan biri sifatida muntazam maydonga tushgan<ref>{{veb manbasi|url=https://stadion.uz/uz/news/detail/187783|title=Jalil Kimsanov: “Futbolimizdagi islohotlarni qo‘llab-quvvatlayman”|publisher=Stadion.uz|date=17.01.2018}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/jalil-kimsanov-futbolimizdagi-islohotlarni-qollab-quvvatlayman|title=Жалил Кимсанов: «Футболимиздаги ислоҳотларни қўллаб-қувватлайман»|publisher=Championat.asia|date=16-yanvar 2018-yil}}</ref>. 2018-yilda „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ safiga oʻtgan<ref>{{veb manbasi|url=https://sports.uz/news/view/jalil-kimsanov-neftchida-oynash---har-bir-fargonalik-futbolchining-orzusi09-02-2018|title=Жалил Кимсанов: "Нефтчи"да ўйнаш - ҳар бир фарғоналик футболчининг орзуси|publisher=Sports.uz|date=09.02.2018}}</ref>. 2019-yil yanvar oyida [[Tojikiston]]ning „[[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]]“ klubi bilan shartnoma imzolagan<ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/jalil-kimsanov-tojikiston-klubiga-kochib-otdi|title=Жалил Кимсанов Тожикистон клубига кўчиб ўтди|publisher=Championat.asia|date=30-yanvar 2019-yil}}</ref>. Oʻsha mavsumda klub bilan [[Tojikiston Oliy ligasi|Tojikiston chempionati]], [[Tojikiston kubogi]] va Superkubogida gʻolib chiqqan hamda [[OFK Chempionlar Ligasi|OFK Chempionlar ligasi]] saralashi va [[OFK kubogi|OFK Kubogi]] uchrashuvlari qaydnomasidan oʻrin olgan. Yozgi transfer oynasida „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ klubiga qaytgan<ref>{{veb manbasi|url=https://uff.uz/uz/article/5724/|title="Андижон" Ҳасанов ва Кимсанов билан шартнома имзолади|publisher=UFF.uz|date=25.07.19}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.sports.ru/football/person/jalil-kimsanov/|title=Жалил Кимсанов Sports.ru saytida|publisher=Sports.ru}}</ref>. 2020-yilda „[[Regar-TadAZ (Tursunzoda, futbol klubi)|Regar-TadAZ]]“ klubiga oʻtib, faoliyatining soʻnggi mavsumlarini Tojikiston chempionatida oʻtkazgan. 2022-yil boshida professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Dangʻara tumanida tugʻilganlar]] [[Turkum:Guliston klubi futbolchilari]] [[Turkum:Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari]] [[Turkum:Qizilqum klubi futbolchilari]] 7mjmpvpe2p8gferj8rpy5o8l6i5v3ps 6221513 6221512 2026-07-31T16:33:17Z Javoxir Yorqulov 130047 [[Turkum:Qoʻqon 1912 klubi futbolchilari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221513 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Jalil Kimsanov | tasvir = | toʻliqism = Jalil Jumanovich Kimsanov | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1986|2|26|df=y}} | tavallud_joyi = [[Dangʻara]]<ref>{{veb manbasi|url=https://www.besoccer.com/player/jalil-kimsanov|title=Profile of J. Kimsanov|publisher=besoccer.com}}</ref> | vafot_sana = | vafot_joyi = | boʻyi = <!-- {{boʻy|cm=175}}--> | vazni = | laqabi = | pozitsiya = [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]], <br>[[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachi]] | joriyklub = | klubraqami = | yoshlikyillari1 = | yoshlikklublari1 = | yoshlikyillari2 = | yoshlikklublari2 = | yoshlikyillari3 = | yoshlikklublari3 = | yillar1 = 2011 | klublar1 = [[Guliston (futbol klubi)|Guliston]] | isht1 = 2 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2012-2013 | klublar2 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] | isht2 = 12 | gollar2 = 0 | yillar3 = 2013 | klublar3 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] | isht3 = 2 | gollar3 = 0 | yillar4 = 2014-2017 | klublar4 = [[Qoʻqon 1912]] | isht4 = 69 | gollar4 = 3 | yillar5 = 2018 | klublar5 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] | isht5 = 18 | gollar5 = 1 | yillar6 = 2019 | klublar6 = [[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]] | isht6 = 7 | gollar6 = 2 | yillar7 = 2019 | klublar7 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] | isht7 = 4 | gollar7 = 0 | yillar8 = 2020 | klublar8 = [[Regar-TadAZ (Tursunzoda, futbol klubi)|Regar-TadAZ]] | isht8 = | gollar8 = | yillar9 = | klublar9 = | isht9 = | gollar9 = | yillar10 = | klublar10 = | isht10 = | gollar10 = | yillar11 = | klublar11 = | isht11 = | gollar11 = | yillar12 = | klublar12 = | isht12 = | gollar12 = | yillar13 = | klublar13 = | isht13 = | gollar13 = | yillar14 = | klublar14 = | isht14 = | gollar14 = | yillar15 = | klublar15 = | isht15 = | gollar15 = | milliyyillar1 = | milliyjamoa1 = | milliyisht1 = | milliygollar1 = | milliyyillar2 = | milliyjamoa2 = | milliyisht2 = | milliygollar2 = | milliyyillar3 = | milliyjamoa3 = | milliyisht3 = | milliygollar3 = | milliyyillar4 = | milliyjamoa4 = | milliyisht4 = | milliygollar4 = | milliyyillar5 = | milliyjamoa5 = | milliyisht5 = | milliygollar5 = | boshliqyillar1 = | boshliqklublar1 = | boshliqyillar2 = | boshliqklublar2 = | boshliqyillar3 = | boshliqklublar3 = | boshliqyillar4 = | boshliqklublar4 = | boshliqyillar5 = | boshliqklublar5 = | boshliqyillar6 = | boshliqklublar6 = | boshliqyillar7 = | boshliqklublar7 = | boshliqyillar8 = | boshliqklublar8 = | boshliqyillar9 = | boshliqyillar10 = | boshliqklublar10 = | medallar = | club-update = }} '''Jalil Jumanovich Kimsanov''' ([[1986-yil]] [[26-fevral]]da [[Dangʻara]]da tugʻilgan) — oʻzbekistonlik sobiq professional futbolchi<ref>{{veb manbasi|url=https://by.tribuna.com/football/person/jalil-kimsanov-19860226/|title=Jalil Kimsanov Tribuna.com saytida|publisher=Tribuna.com}}</ref>. Faoliyati davomida asosan [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]] ampulasida oʻynagan, shuningdek, [[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachi]]si sifatida ham maydonga tushgan. U [[Oʻzbekiston]], [[Tojikiston]] va [[Qirgʻiziston]] chempionatlarida faoliyat olib borgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/221794-jalil-kimsanov|title=Jalil Kimsanov|publisher=footballdatabase.eu}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.flashsoccer.com/player/kimsanov-jalil/4tU0K2tA/|title=Jalil Kimsanov Flashsoccer saytida|publisher=flashsoccer.com}}</ref>. 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.transfermarkt.com/jalil-kimsanov/profil/spieler/493719|title=Jalil Kimsanov Transfermarkt.com saytida|publisher=Transfermarkt.com}}</ref>. == Klublardagi karyerasi == Jalil Kimsanov professional faoliyatini „[[Guliston (futbol klubi)|Guliston]]“ klubida boshlagan. 2012-yilda „[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]“ klubiga oʻtib, [[Oʻzbekiston Kubogi]] bahslarida debyut qilgan. [[2013-yil]]gi mavsumda jamoa safida [[Oʻzbekiston Superligasi]]da 10 ta uchrashuv oʻtkazgan. Yozgi transfer oynasida „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ safiga qoʻshilgan va mavsum oxiriga qadar klub tarkibida ikki liga uchrashuvida maydonga tushgan. 2014-yil boshida „[[Qoʻqon 1912]]“ bilan shartnoma imzolagan. Keyingi toʻrt mavsum davomida klub safida [[Oʻzbekiston Superligasi]] va [[Oʻzbekiston Kubogi]] doirasida jami 70 ga yaqin rasmiy uchrashuv oʻtkazib, uchta gol urgan. 2015 va 2016-yilgi mavsumlarda jamoaning asosiy [[Himoyachi (futbol)|himoyachi]]laridan biri sifatida muntazam maydonga tushgan<ref>{{veb manbasi|url=https://stadion.uz/uz/news/detail/187783|title=Jalil Kimsanov: “Futbolimizdagi islohotlarni qo‘llab-quvvatlayman”|publisher=Stadion.uz|date=17.01.2018}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/jalil-kimsanov-futbolimizdagi-islohotlarni-qollab-quvvatlayman|title=Жалил Кимсанов: «Футболимиздаги ислоҳотларни қўллаб-қувватлайман»|publisher=Championat.asia|date=16-yanvar 2018-yil}}</ref>. 2018-yilda „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ safiga oʻtgan<ref>{{veb manbasi|url=https://sports.uz/news/view/jalil-kimsanov-neftchida-oynash---har-bir-fargonalik-futbolchining-orzusi09-02-2018|title=Жалил Кимсанов: "Нефтчи"да ўйнаш - ҳар бир фарғоналик футболчининг орзуси|publisher=Sports.uz|date=09.02.2018}}</ref>. 2019-yil yanvar oyida [[Tojikiston]]ning „[[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]]“ klubi bilan shartnoma imzolagan<ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/jalil-kimsanov-tojikiston-klubiga-kochib-otdi|title=Жалил Кимсанов Тожикистон клубига кўчиб ўтди|publisher=Championat.asia|date=30-yanvar 2019-yil}}</ref>. Oʻsha mavsumda klub bilan [[Tojikiston Oliy ligasi|Tojikiston chempionati]], [[Tojikiston kubogi]] va Superkubogida gʻolib chiqqan hamda [[OFK Chempionlar Ligasi|OFK Chempionlar ligasi]] saralashi va [[OFK kubogi|OFK Kubogi]] uchrashuvlari qaydnomasidan oʻrin olgan. Yozgi transfer oynasida „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ klubiga qaytgan<ref>{{veb manbasi|url=https://uff.uz/uz/article/5724/|title="Андижон" Ҳасанов ва Кимсанов билан шартнома имзолади|publisher=UFF.uz|date=25.07.19}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.sports.ru/football/person/jalil-kimsanov/|title=Жалил Кимсанов Sports.ru saytida|publisher=Sports.ru}}</ref>. 2020-yilda „[[Regar-TadAZ (Tursunzoda, futbol klubi)|Regar-TadAZ]]“ klubiga oʻtib, faoliyatining soʻnggi mavsumlarini Tojikiston chempionatida oʻtkazgan. 2022-yil boshida professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Dangʻara tumanida tugʻilganlar]] [[Turkum:Guliston klubi futbolchilari]] [[Turkum:Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari]] [[Turkum:Qizilqum klubi futbolchilari]] [[Turkum:Qoʻqon 1912 klubi futbolchilari]] p7a4c1j7q90is2itfrcmssqalk4bocn 6221514 6221513 2026-07-31T16:33:26Z Javoxir Yorqulov 130047 [[Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221514 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Jalil Kimsanov | tasvir = | toʻliqism = Jalil Jumanovich Kimsanov | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1986|2|26|df=y}} | tavallud_joyi = [[Dangʻara]]<ref>{{veb manbasi|url=https://www.besoccer.com/player/jalil-kimsanov|title=Profile of J. Kimsanov|publisher=besoccer.com}}</ref> | vafot_sana = | vafot_joyi = | boʻyi = <!-- {{boʻy|cm=175}}--> | vazni = | laqabi = | pozitsiya = [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]], <br>[[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachi]] | joriyklub = | klubraqami = | yoshlikyillari1 = | yoshlikklublari1 = | yoshlikyillari2 = | yoshlikklublari2 = | yoshlikyillari3 = | yoshlikklublari3 = | yillar1 = 2011 | klublar1 = [[Guliston (futbol klubi)|Guliston]] | isht1 = 2 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2012-2013 | klublar2 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] | isht2 = 12 | gollar2 = 0 | yillar3 = 2013 | klublar3 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] | isht3 = 2 | gollar3 = 0 | yillar4 = 2014-2017 | klublar4 = [[Qoʻqon 1912]] | isht4 = 69 | gollar4 = 3 | yillar5 = 2018 | klublar5 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] | isht5 = 18 | gollar5 = 1 | yillar6 = 2019 | klublar6 = [[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]] | isht6 = 7 | gollar6 = 2 | yillar7 = 2019 | klublar7 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] | isht7 = 4 | gollar7 = 0 | yillar8 = 2020 | klublar8 = [[Regar-TadAZ (Tursunzoda, futbol klubi)|Regar-TadAZ]] | isht8 = | gollar8 = | yillar9 = | klublar9 = | isht9 = | gollar9 = | yillar10 = | klublar10 = | isht10 = | gollar10 = | yillar11 = | klublar11 = | isht11 = | gollar11 = | yillar12 = | klublar12 = | isht12 = | gollar12 = | yillar13 = | klublar13 = | isht13 = | gollar13 = | yillar14 = | klublar14 = | isht14 = | gollar14 = | yillar15 = | klublar15 = | isht15 = | gollar15 = | milliyyillar1 = | milliyjamoa1 = | milliyisht1 = | milliygollar1 = | milliyyillar2 = | milliyjamoa2 = | milliyisht2 = | milliygollar2 = | milliyyillar3 = | milliyjamoa3 = | milliyisht3 = | milliygollar3 = | milliyyillar4 = | milliyjamoa4 = | milliyisht4 = | milliygollar4 = | milliyyillar5 = | milliyjamoa5 = | milliyisht5 = | milliygollar5 = | boshliqyillar1 = | boshliqklublar1 = | boshliqyillar2 = | boshliqklublar2 = | boshliqyillar3 = | boshliqklublar3 = | boshliqyillar4 = | boshliqklublar4 = | boshliqyillar5 = | boshliqklublar5 = | boshliqyillar6 = | boshliqklublar6 = | boshliqyillar7 = | boshliqklublar7 = | boshliqyillar8 = | boshliqklublar8 = | boshliqyillar9 = | boshliqyillar10 = | boshliqklublar10 = | medallar = | club-update = }} '''Jalil Jumanovich Kimsanov''' ([[1986-yil]] [[26-fevral]]da [[Dangʻara]]da tugʻilgan) — oʻzbekistonlik sobiq professional futbolchi<ref>{{veb manbasi|url=https://by.tribuna.com/football/person/jalil-kimsanov-19860226/|title=Jalil Kimsanov Tribuna.com saytida|publisher=Tribuna.com}}</ref>. Faoliyati davomida asosan [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]] ampulasida oʻynagan, shuningdek, [[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachi]]si sifatida ham maydonga tushgan. U [[Oʻzbekiston]], [[Tojikiston]] va [[Qirgʻiziston]] chempionatlarida faoliyat olib borgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/221794-jalil-kimsanov|title=Jalil Kimsanov|publisher=footballdatabase.eu}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.flashsoccer.com/player/kimsanov-jalil/4tU0K2tA/|title=Jalil Kimsanov Flashsoccer saytida|publisher=flashsoccer.com}}</ref>. 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.transfermarkt.com/jalil-kimsanov/profil/spieler/493719|title=Jalil Kimsanov Transfermarkt.com saytida|publisher=Transfermarkt.com}}</ref>. == Klublardagi karyerasi == Jalil Kimsanov professional faoliyatini „[[Guliston (futbol klubi)|Guliston]]“ klubida boshlagan. 2012-yilda „[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]“ klubiga oʻtib, [[Oʻzbekiston Kubogi]] bahslarida debyut qilgan. [[2013-yil]]gi mavsumda jamoa safida [[Oʻzbekiston Superligasi]]da 10 ta uchrashuv oʻtkazgan. Yozgi transfer oynasida „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ safiga qoʻshilgan va mavsum oxiriga qadar klub tarkibida ikki liga uchrashuvida maydonga tushgan. 2014-yil boshida „[[Qoʻqon 1912]]“ bilan shartnoma imzolagan. Keyingi toʻrt mavsum davomida klub safida [[Oʻzbekiston Superligasi]] va [[Oʻzbekiston Kubogi]] doirasida jami 70 ga yaqin rasmiy uchrashuv oʻtkazib, uchta gol urgan. 2015 va 2016-yilgi mavsumlarda jamoaning asosiy [[Himoyachi (futbol)|himoyachi]]laridan biri sifatida muntazam maydonga tushgan<ref>{{veb manbasi|url=https://stadion.uz/uz/news/detail/187783|title=Jalil Kimsanov: “Futbolimizdagi islohotlarni qo‘llab-quvvatlayman”|publisher=Stadion.uz|date=17.01.2018}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/jalil-kimsanov-futbolimizdagi-islohotlarni-qollab-quvvatlayman|title=Жалил Кимсанов: «Футболимиздаги ислоҳотларни қўллаб-қувватлайман»|publisher=Championat.asia|date=16-yanvar 2018-yil}}</ref>. 2018-yilda „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ safiga oʻtgan<ref>{{veb manbasi|url=https://sports.uz/news/view/jalil-kimsanov-neftchida-oynash---har-bir-fargonalik-futbolchining-orzusi09-02-2018|title=Жалил Кимсанов: "Нефтчи"да ўйнаш - ҳар бир фарғоналик футболчининг орзуси|publisher=Sports.uz|date=09.02.2018}}</ref>. 2019-yil yanvar oyida [[Tojikiston]]ning „[[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]]“ klubi bilan shartnoma imzolagan<ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/jalil-kimsanov-tojikiston-klubiga-kochib-otdi|title=Жалил Кимсанов Тожикистон клубига кўчиб ўтди|publisher=Championat.asia|date=30-yanvar 2019-yil}}</ref>. Oʻsha mavsumda klub bilan [[Tojikiston Oliy ligasi|Tojikiston chempionati]], [[Tojikiston kubogi]] va Superkubogida gʻolib chiqqan hamda [[OFK Chempionlar Ligasi|OFK Chempionlar ligasi]] saralashi va [[OFK kubogi|OFK Kubogi]] uchrashuvlari qaydnomasidan oʻrin olgan. Yozgi transfer oynasida „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ klubiga qaytgan<ref>{{veb manbasi|url=https://uff.uz/uz/article/5724/|title="Андижон" Ҳасанов ва Кимсанов билан шартнома имзолади|publisher=UFF.uz|date=25.07.19}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.sports.ru/football/person/jalil-kimsanov/|title=Жалил Кимсанов Sports.ru saytida|publisher=Sports.ru}}</ref>. 2020-yilda „[[Regar-TadAZ (Tursunzoda, futbol klubi)|Regar-TadAZ]]“ klubiga oʻtib, faoliyatining soʻnggi mavsumlarini Tojikiston chempionatida oʻtkazgan. 2022-yil boshida professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Dangʻara tumanida tugʻilganlar]] [[Turkum:Guliston klubi futbolchilari]] [[Turkum:Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari]] [[Turkum:Qizilqum klubi futbolchilari]] [[Turkum:Qoʻqon 1912 klubi futbolchilari]] [[Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari]] onvj5dgwqxu87q97zmky83rf3zsbm55 6221515 6221514 2026-07-31T16:33:36Z Javoxir Yorqulov 130047 [[Turkum:Istiqlol Dushanbe klubi futbolchilari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221515 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Jalil Kimsanov | tasvir = | toʻliqism = Jalil Jumanovich Kimsanov | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1986|2|26|df=y}} | tavallud_joyi = [[Dangʻara]]<ref>{{veb manbasi|url=https://www.besoccer.com/player/jalil-kimsanov|title=Profile of J. Kimsanov|publisher=besoccer.com}}</ref> | vafot_sana = | vafot_joyi = | boʻyi = <!-- {{boʻy|cm=175}}--> | vazni = | laqabi = | pozitsiya = [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]], <br>[[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachi]] | joriyklub = | klubraqami = | yoshlikyillari1 = | yoshlikklublari1 = | yoshlikyillari2 = | yoshlikklublari2 = | yoshlikyillari3 = | yoshlikklublari3 = | yillar1 = 2011 | klublar1 = [[Guliston (futbol klubi)|Guliston]] | isht1 = 2 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2012-2013 | klublar2 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] | isht2 = 12 | gollar2 = 0 | yillar3 = 2013 | klublar3 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] | isht3 = 2 | gollar3 = 0 | yillar4 = 2014-2017 | klublar4 = [[Qoʻqon 1912]] | isht4 = 69 | gollar4 = 3 | yillar5 = 2018 | klublar5 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] | isht5 = 18 | gollar5 = 1 | yillar6 = 2019 | klublar6 = [[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]] | isht6 = 7 | gollar6 = 2 | yillar7 = 2019 | klublar7 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] | isht7 = 4 | gollar7 = 0 | yillar8 = 2020 | klublar8 = [[Regar-TadAZ (Tursunzoda, futbol klubi)|Regar-TadAZ]] | isht8 = | gollar8 = | yillar9 = | klublar9 = | isht9 = | gollar9 = | yillar10 = | klublar10 = | isht10 = | gollar10 = | yillar11 = | klublar11 = | isht11 = | gollar11 = | yillar12 = | klublar12 = | isht12 = | gollar12 = | yillar13 = | klublar13 = | isht13 = | gollar13 = | yillar14 = | klublar14 = | isht14 = | gollar14 = | yillar15 = | klublar15 = | isht15 = | gollar15 = | milliyyillar1 = | milliyjamoa1 = | milliyisht1 = | milliygollar1 = | milliyyillar2 = | milliyjamoa2 = | milliyisht2 = | milliygollar2 = | milliyyillar3 = | milliyjamoa3 = | milliyisht3 = | milliygollar3 = | milliyyillar4 = | milliyjamoa4 = | milliyisht4 = | milliygollar4 = | milliyyillar5 = | milliyjamoa5 = | milliyisht5 = | milliygollar5 = | boshliqyillar1 = | boshliqklublar1 = | boshliqyillar2 = | boshliqklublar2 = | boshliqyillar3 = | boshliqklublar3 = | boshliqyillar4 = | boshliqklublar4 = | boshliqyillar5 = | boshliqklublar5 = | boshliqyillar6 = | boshliqklublar6 = | boshliqyillar7 = | boshliqklublar7 = | boshliqyillar8 = | boshliqklublar8 = | boshliqyillar9 = | boshliqyillar10 = | boshliqklublar10 = | medallar = | club-update = }} '''Jalil Jumanovich Kimsanov''' ([[1986-yil]] [[26-fevral]]da [[Dangʻara]]da tugʻilgan) — oʻzbekistonlik sobiq professional futbolchi<ref>{{veb manbasi|url=https://by.tribuna.com/football/person/jalil-kimsanov-19860226/|title=Jalil Kimsanov Tribuna.com saytida|publisher=Tribuna.com}}</ref>. Faoliyati davomida asosan [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]] ampulasida oʻynagan, shuningdek, [[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachi]]si sifatida ham maydonga tushgan. U [[Oʻzbekiston]], [[Tojikiston]] va [[Qirgʻiziston]] chempionatlarida faoliyat olib borgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/221794-jalil-kimsanov|title=Jalil Kimsanov|publisher=footballdatabase.eu}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.flashsoccer.com/player/kimsanov-jalil/4tU0K2tA/|title=Jalil Kimsanov Flashsoccer saytida|publisher=flashsoccer.com}}</ref>. 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.transfermarkt.com/jalil-kimsanov/profil/spieler/493719|title=Jalil Kimsanov Transfermarkt.com saytida|publisher=Transfermarkt.com}}</ref>. == Klublardagi karyerasi == Jalil Kimsanov professional faoliyatini „[[Guliston (futbol klubi)|Guliston]]“ klubida boshlagan. 2012-yilda „[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]“ klubiga oʻtib, [[Oʻzbekiston Kubogi]] bahslarida debyut qilgan. [[2013-yil]]gi mavsumda jamoa safida [[Oʻzbekiston Superligasi]]da 10 ta uchrashuv oʻtkazgan. Yozgi transfer oynasida „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ safiga qoʻshilgan va mavsum oxiriga qadar klub tarkibida ikki liga uchrashuvida maydonga tushgan. 2014-yil boshida „[[Qoʻqon 1912]]“ bilan shartnoma imzolagan. Keyingi toʻrt mavsum davomida klub safida [[Oʻzbekiston Superligasi]] va [[Oʻzbekiston Kubogi]] doirasida jami 70 ga yaqin rasmiy uchrashuv oʻtkazib, uchta gol urgan. 2015 va 2016-yilgi mavsumlarda jamoaning asosiy [[Himoyachi (futbol)|himoyachi]]laridan biri sifatida muntazam maydonga tushgan<ref>{{veb manbasi|url=https://stadion.uz/uz/news/detail/187783|title=Jalil Kimsanov: “Futbolimizdagi islohotlarni qo‘llab-quvvatlayman”|publisher=Stadion.uz|date=17.01.2018}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/jalil-kimsanov-futbolimizdagi-islohotlarni-qollab-quvvatlayman|title=Жалил Кимсанов: «Футболимиздаги ислоҳотларни қўллаб-қувватлайман»|publisher=Championat.asia|date=16-yanvar 2018-yil}}</ref>. 2018-yilda „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ safiga oʻtgan<ref>{{veb manbasi|url=https://sports.uz/news/view/jalil-kimsanov-neftchida-oynash---har-bir-fargonalik-futbolchining-orzusi09-02-2018|title=Жалил Кимсанов: "Нефтчи"да ўйнаш - ҳар бир фарғоналик футболчининг орзуси|publisher=Sports.uz|date=09.02.2018}}</ref>. 2019-yil yanvar oyida [[Tojikiston]]ning „[[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]]“ klubi bilan shartnoma imzolagan<ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/jalil-kimsanov-tojikiston-klubiga-kochib-otdi|title=Жалил Кимсанов Тожикистон клубига кўчиб ўтди|publisher=Championat.asia|date=30-yanvar 2019-yil}}</ref>. Oʻsha mavsumda klub bilan [[Tojikiston Oliy ligasi|Tojikiston chempionati]], [[Tojikiston kubogi]] va Superkubogida gʻolib chiqqan hamda [[OFK Chempionlar Ligasi|OFK Chempionlar ligasi]] saralashi va [[OFK kubogi|OFK Kubogi]] uchrashuvlari qaydnomasidan oʻrin olgan. Yozgi transfer oynasida „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ klubiga qaytgan<ref>{{veb manbasi|url=https://uff.uz/uz/article/5724/|title="Андижон" Ҳасанов ва Кимсанов билан шартнома имзолади|publisher=UFF.uz|date=25.07.19}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.sports.ru/football/person/jalil-kimsanov/|title=Жалил Кимсанов Sports.ru saytida|publisher=Sports.ru}}</ref>. 2020-yilda „[[Regar-TadAZ (Tursunzoda, futbol klubi)|Regar-TadAZ]]“ klubiga oʻtib, faoliyatining soʻnggi mavsumlarini Tojikiston chempionatida oʻtkazgan. 2022-yil boshida professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Dangʻara tumanida tugʻilganlar]] [[Turkum:Guliston klubi futbolchilari]] [[Turkum:Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari]] [[Turkum:Qizilqum klubi futbolchilari]] [[Turkum:Qoʻqon 1912 klubi futbolchilari]] [[Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari]] [[Turkum:Istiqlol Dushanbe klubi futbolchilari]] k8gthcdqldspjc2fiy83a8rop8fj8cv 6221516 6221515 2026-07-31T16:33:49Z Javoxir Yorqulov 130047 [[Turkum:Andijon klubi futbolchilari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221516 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Jalil Kimsanov | tasvir = | toʻliqism = Jalil Jumanovich Kimsanov | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1986|2|26|df=y}} | tavallud_joyi = [[Dangʻara]]<ref>{{veb manbasi|url=https://www.besoccer.com/player/jalil-kimsanov|title=Profile of J. Kimsanov|publisher=besoccer.com}}</ref> | vafot_sana = | vafot_joyi = | boʻyi = <!-- {{boʻy|cm=175}}--> | vazni = | laqabi = | pozitsiya = [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]], <br>[[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachi]] | joriyklub = | klubraqami = | yoshlikyillari1 = | yoshlikklublari1 = | yoshlikyillari2 = | yoshlikklublari2 = | yoshlikyillari3 = | yoshlikklublari3 = | yillar1 = 2011 | klublar1 = [[Guliston (futbol klubi)|Guliston]] | isht1 = 2 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2012-2013 | klublar2 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] | isht2 = 12 | gollar2 = 0 | yillar3 = 2013 | klublar3 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] | isht3 = 2 | gollar3 = 0 | yillar4 = 2014-2017 | klublar4 = [[Qoʻqon 1912]] | isht4 = 69 | gollar4 = 3 | yillar5 = 2018 | klublar5 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] | isht5 = 18 | gollar5 = 1 | yillar6 = 2019 | klublar6 = [[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]] | isht6 = 7 | gollar6 = 2 | yillar7 = 2019 | klublar7 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] | isht7 = 4 | gollar7 = 0 | yillar8 = 2020 | klublar8 = [[Regar-TadAZ (Tursunzoda, futbol klubi)|Regar-TadAZ]] | isht8 = | gollar8 = | yillar9 = | klublar9 = | isht9 = | gollar9 = | yillar10 = | klublar10 = | isht10 = | gollar10 = | yillar11 = | klublar11 = | isht11 = | gollar11 = | yillar12 = | klublar12 = | isht12 = | gollar12 = | yillar13 = | klublar13 = | isht13 = | gollar13 = | yillar14 = | klublar14 = | isht14 = | gollar14 = | yillar15 = | klublar15 = | isht15 = | gollar15 = | milliyyillar1 = | milliyjamoa1 = | milliyisht1 = | milliygollar1 = | milliyyillar2 = | milliyjamoa2 = | milliyisht2 = | milliygollar2 = | milliyyillar3 = | milliyjamoa3 = | milliyisht3 = | milliygollar3 = | milliyyillar4 = | milliyjamoa4 = | milliyisht4 = | milliygollar4 = | milliyyillar5 = | milliyjamoa5 = | milliyisht5 = | milliygollar5 = | boshliqyillar1 = | boshliqklublar1 = | boshliqyillar2 = | boshliqklublar2 = | boshliqyillar3 = | boshliqklublar3 = | boshliqyillar4 = | boshliqklublar4 = | boshliqyillar5 = | boshliqklublar5 = | boshliqyillar6 = | boshliqklublar6 = | boshliqyillar7 = | boshliqklublar7 = | boshliqyillar8 = | boshliqklublar8 = | boshliqyillar9 = | boshliqyillar10 = | boshliqklublar10 = | medallar = | club-update = }} '''Jalil Jumanovich Kimsanov''' ([[1986-yil]] [[26-fevral]]da [[Dangʻara]]da tugʻilgan) — oʻzbekistonlik sobiq professional futbolchi<ref>{{veb manbasi|url=https://by.tribuna.com/football/person/jalil-kimsanov-19860226/|title=Jalil Kimsanov Tribuna.com saytida|publisher=Tribuna.com}}</ref>. Faoliyati davomida asosan [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]] ampulasida oʻynagan, shuningdek, [[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachi]]si sifatida ham maydonga tushgan. U [[Oʻzbekiston]], [[Tojikiston]] va [[Qirgʻiziston]] chempionatlarida faoliyat olib borgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/221794-jalil-kimsanov|title=Jalil Kimsanov|publisher=footballdatabase.eu}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.flashsoccer.com/player/kimsanov-jalil/4tU0K2tA/|title=Jalil Kimsanov Flashsoccer saytida|publisher=flashsoccer.com}}</ref>. 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.transfermarkt.com/jalil-kimsanov/profil/spieler/493719|title=Jalil Kimsanov Transfermarkt.com saytida|publisher=Transfermarkt.com}}</ref>. == Klublardagi karyerasi == Jalil Kimsanov professional faoliyatini „[[Guliston (futbol klubi)|Guliston]]“ klubida boshlagan. 2012-yilda „[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]“ klubiga oʻtib, [[Oʻzbekiston Kubogi]] bahslarida debyut qilgan. [[2013-yil]]gi mavsumda jamoa safida [[Oʻzbekiston Superligasi]]da 10 ta uchrashuv oʻtkazgan. Yozgi transfer oynasida „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ safiga qoʻshilgan va mavsum oxiriga qadar klub tarkibida ikki liga uchrashuvida maydonga tushgan. 2014-yil boshida „[[Qoʻqon 1912]]“ bilan shartnoma imzolagan. Keyingi toʻrt mavsum davomida klub safida [[Oʻzbekiston Superligasi]] va [[Oʻzbekiston Kubogi]] doirasida jami 70 ga yaqin rasmiy uchrashuv oʻtkazib, uchta gol urgan. 2015 va 2016-yilgi mavsumlarda jamoaning asosiy [[Himoyachi (futbol)|himoyachi]]laridan biri sifatida muntazam maydonga tushgan<ref>{{veb manbasi|url=https://stadion.uz/uz/news/detail/187783|title=Jalil Kimsanov: “Futbolimizdagi islohotlarni qo‘llab-quvvatlayman”|publisher=Stadion.uz|date=17.01.2018}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/jalil-kimsanov-futbolimizdagi-islohotlarni-qollab-quvvatlayman|title=Жалил Кимсанов: «Футболимиздаги ислоҳотларни қўллаб-қувватлайман»|publisher=Championat.asia|date=16-yanvar 2018-yil}}</ref>. 2018-yilda „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ safiga oʻtgan<ref>{{veb manbasi|url=https://sports.uz/news/view/jalil-kimsanov-neftchida-oynash---har-bir-fargonalik-futbolchining-orzusi09-02-2018|title=Жалил Кимсанов: "Нефтчи"да ўйнаш - ҳар бир фарғоналик футболчининг орзуси|publisher=Sports.uz|date=09.02.2018}}</ref>. 2019-yil yanvar oyida [[Tojikiston]]ning „[[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]]“ klubi bilan shartnoma imzolagan<ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/jalil-kimsanov-tojikiston-klubiga-kochib-otdi|title=Жалил Кимсанов Тожикистон клубига кўчиб ўтди|publisher=Championat.asia|date=30-yanvar 2019-yil}}</ref>. Oʻsha mavsumda klub bilan [[Tojikiston Oliy ligasi|Tojikiston chempionati]], [[Tojikiston kubogi]] va Superkubogida gʻolib chiqqan hamda [[OFK Chempionlar Ligasi|OFK Chempionlar ligasi]] saralashi va [[OFK kubogi|OFK Kubogi]] uchrashuvlari qaydnomasidan oʻrin olgan. Yozgi transfer oynasida „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ klubiga qaytgan<ref>{{veb manbasi|url=https://uff.uz/uz/article/5724/|title="Андижон" Ҳасанов ва Кимсанов билан шартнома имзолади|publisher=UFF.uz|date=25.07.19}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.sports.ru/football/person/jalil-kimsanov/|title=Жалил Кимсанов Sports.ru saytida|publisher=Sports.ru}}</ref>. 2020-yilda „[[Regar-TadAZ (Tursunzoda, futbol klubi)|Regar-TadAZ]]“ klubiga oʻtib, faoliyatining soʻnggi mavsumlarini Tojikiston chempionatida oʻtkazgan. 2022-yil boshida professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Dangʻara tumanida tugʻilganlar]] [[Turkum:Guliston klubi futbolchilari]] [[Turkum:Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari]] [[Turkum:Qizilqum klubi futbolchilari]] [[Turkum:Qoʻqon 1912 klubi futbolchilari]] [[Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari]] [[Turkum:Istiqlol Dushanbe klubi futbolchilari]] [[Turkum:Andijon klubi futbolchilari]] onphi461rkhiji0kkq4gb16z5ksgov4 6221518 6221516 2026-07-31T16:33:59Z Javoxir Yorqulov 130047 [[Turkum:Regar-TadAZ klubi futbolchilari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221518 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Jalil Kimsanov | tasvir = | toʻliqism = Jalil Jumanovich Kimsanov | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1986|2|26|df=y}} | tavallud_joyi = [[Dangʻara]]<ref>{{veb manbasi|url=https://www.besoccer.com/player/jalil-kimsanov|title=Profile of J. Kimsanov|publisher=besoccer.com}}</ref> | vafot_sana = | vafot_joyi = | boʻyi = <!-- {{boʻy|cm=175}}--> | vazni = | laqabi = | pozitsiya = [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]], <br>[[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachi]] | joriyklub = | klubraqami = | yoshlikyillari1 = | yoshlikklublari1 = | yoshlikyillari2 = | yoshlikklublari2 = | yoshlikyillari3 = | yoshlikklublari3 = | yillar1 = 2011 | klublar1 = [[Guliston (futbol klubi)|Guliston]] | isht1 = 2 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2012-2013 | klublar2 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] | isht2 = 12 | gollar2 = 0 | yillar3 = 2013 | klublar3 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] | isht3 = 2 | gollar3 = 0 | yillar4 = 2014-2017 | klublar4 = [[Qoʻqon 1912]] | isht4 = 69 | gollar4 = 3 | yillar5 = 2018 | klublar5 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] | isht5 = 18 | gollar5 = 1 | yillar6 = 2019 | klublar6 = [[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]] | isht6 = 7 | gollar6 = 2 | yillar7 = 2019 | klublar7 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] | isht7 = 4 | gollar7 = 0 | yillar8 = 2020 | klublar8 = [[Regar-TadAZ (Tursunzoda, futbol klubi)|Regar-TadAZ]] | isht8 = | gollar8 = | yillar9 = | klublar9 = | isht9 = | gollar9 = | yillar10 = | klublar10 = | isht10 = | gollar10 = | yillar11 = | klublar11 = | isht11 = | gollar11 = | yillar12 = | klublar12 = | isht12 = | gollar12 = | yillar13 = | klublar13 = | isht13 = | gollar13 = | yillar14 = | klublar14 = | isht14 = | gollar14 = | yillar15 = | klublar15 = | isht15 = | gollar15 = | milliyyillar1 = | milliyjamoa1 = | milliyisht1 = | milliygollar1 = | milliyyillar2 = | milliyjamoa2 = | milliyisht2 = | milliygollar2 = | milliyyillar3 = | milliyjamoa3 = | milliyisht3 = | milliygollar3 = | milliyyillar4 = | milliyjamoa4 = | milliyisht4 = | milliygollar4 = | milliyyillar5 = | milliyjamoa5 = | milliyisht5 = | milliygollar5 = | boshliqyillar1 = | boshliqklublar1 = | boshliqyillar2 = | boshliqklublar2 = | boshliqyillar3 = | boshliqklublar3 = | boshliqyillar4 = | boshliqklublar4 = | boshliqyillar5 = | boshliqklublar5 = | boshliqyillar6 = | boshliqklublar6 = | boshliqyillar7 = | boshliqklublar7 = | boshliqyillar8 = | boshliqklublar8 = | boshliqyillar9 = | boshliqyillar10 = | boshliqklublar10 = | medallar = | club-update = }} '''Jalil Jumanovich Kimsanov''' ([[1986-yil]] [[26-fevral]]da [[Dangʻara]]da tugʻilgan) — oʻzbekistonlik sobiq professional futbolchi<ref>{{veb manbasi|url=https://by.tribuna.com/football/person/jalil-kimsanov-19860226/|title=Jalil Kimsanov Tribuna.com saytida|publisher=Tribuna.com}}</ref>. Faoliyati davomida asosan [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]] ampulasida oʻynagan, shuningdek, [[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachi]]si sifatida ham maydonga tushgan. U [[Oʻzbekiston]], [[Tojikiston]] va [[Qirgʻiziston]] chempionatlarida faoliyat olib borgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/221794-jalil-kimsanov|title=Jalil Kimsanov|publisher=footballdatabase.eu}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.flashsoccer.com/player/kimsanov-jalil/4tU0K2tA/|title=Jalil Kimsanov Flashsoccer saytida|publisher=flashsoccer.com}}</ref>. 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.transfermarkt.com/jalil-kimsanov/profil/spieler/493719|title=Jalil Kimsanov Transfermarkt.com saytida|publisher=Transfermarkt.com}}</ref>. == Klublardagi karyerasi == Jalil Kimsanov professional faoliyatini „[[Guliston (futbol klubi)|Guliston]]“ klubida boshlagan. 2012-yilda „[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]“ klubiga oʻtib, [[Oʻzbekiston Kubogi]] bahslarida debyut qilgan. [[2013-yil]]gi mavsumda jamoa safida [[Oʻzbekiston Superligasi]]da 10 ta uchrashuv oʻtkazgan. Yozgi transfer oynasida „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ safiga qoʻshilgan va mavsum oxiriga qadar klub tarkibida ikki liga uchrashuvida maydonga tushgan. 2014-yil boshida „[[Qoʻqon 1912]]“ bilan shartnoma imzolagan. Keyingi toʻrt mavsum davomida klub safida [[Oʻzbekiston Superligasi]] va [[Oʻzbekiston Kubogi]] doirasida jami 70 ga yaqin rasmiy uchrashuv oʻtkazib, uchta gol urgan. 2015 va 2016-yilgi mavsumlarda jamoaning asosiy [[Himoyachi (futbol)|himoyachi]]laridan biri sifatida muntazam maydonga tushgan<ref>{{veb manbasi|url=https://stadion.uz/uz/news/detail/187783|title=Jalil Kimsanov: “Futbolimizdagi islohotlarni qo‘llab-quvvatlayman”|publisher=Stadion.uz|date=17.01.2018}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/jalil-kimsanov-futbolimizdagi-islohotlarni-qollab-quvvatlayman|title=Жалил Кимсанов: «Футболимиздаги ислоҳотларни қўллаб-қувватлайман»|publisher=Championat.asia|date=16-yanvar 2018-yil}}</ref>. 2018-yilda „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ safiga oʻtgan<ref>{{veb manbasi|url=https://sports.uz/news/view/jalil-kimsanov-neftchida-oynash---har-bir-fargonalik-futbolchining-orzusi09-02-2018|title=Жалил Кимсанов: "Нефтчи"да ўйнаш - ҳар бир фарғоналик футболчининг орзуси|publisher=Sports.uz|date=09.02.2018}}</ref>. 2019-yil yanvar oyida [[Tojikiston]]ning „[[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]]“ klubi bilan shartnoma imzolagan<ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/jalil-kimsanov-tojikiston-klubiga-kochib-otdi|title=Жалил Кимсанов Тожикистон клубига кўчиб ўтди|publisher=Championat.asia|date=30-yanvar 2019-yil}}</ref>. Oʻsha mavsumda klub bilan [[Tojikiston Oliy ligasi|Tojikiston chempionati]], [[Tojikiston kubogi]] va Superkubogida gʻolib chiqqan hamda [[OFK Chempionlar Ligasi|OFK Chempionlar ligasi]] saralashi va [[OFK kubogi|OFK Kubogi]] uchrashuvlari qaydnomasidan oʻrin olgan. Yozgi transfer oynasida „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ klubiga qaytgan<ref>{{veb manbasi|url=https://uff.uz/uz/article/5724/|title="Андижон" Ҳасанов ва Кимсанов билан шартнома имзолади|publisher=UFF.uz|date=25.07.19}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.sports.ru/football/person/jalil-kimsanov/|title=Жалил Кимсанов Sports.ru saytida|publisher=Sports.ru}}</ref>. 2020-yilda „[[Regar-TadAZ (Tursunzoda, futbol klubi)|Regar-TadAZ]]“ klubiga oʻtib, faoliyatining soʻnggi mavsumlarini Tojikiston chempionatida oʻtkazgan. 2022-yil boshida professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Dangʻara tumanida tugʻilganlar]] [[Turkum:Guliston klubi futbolchilari]] [[Turkum:Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari]] [[Turkum:Qizilqum klubi futbolchilari]] [[Turkum:Qoʻqon 1912 klubi futbolchilari]] [[Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari]] [[Turkum:Istiqlol Dushanbe klubi futbolchilari]] [[Turkum:Andijon klubi futbolchilari]] [[Turkum:Regar-TadAZ klubi futbolchilari]] i3fo1ea6bfpu7fynvwjkss87rqnybwj 6221519 6221518 2026-07-31T16:34:19Z Javoxir Yorqulov 130047 [[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221519 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Jalil Kimsanov | tasvir = | toʻliqism = Jalil Jumanovich Kimsanov | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1986|2|26|df=y}} | tavallud_joyi = [[Dangʻara]]<ref>{{veb manbasi|url=https://www.besoccer.com/player/jalil-kimsanov|title=Profile of J. Kimsanov|publisher=besoccer.com}}</ref> | vafot_sana = | vafot_joyi = | boʻyi = <!-- {{boʻy|cm=175}}--> | vazni = | laqabi = | pozitsiya = [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]], <br>[[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachi]] | joriyklub = | klubraqami = | yoshlikyillari1 = | yoshlikklublari1 = | yoshlikyillari2 = | yoshlikklublari2 = | yoshlikyillari3 = | yoshlikklublari3 = | yillar1 = 2011 | klublar1 = [[Guliston (futbol klubi)|Guliston]] | isht1 = 2 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2012-2013 | klublar2 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] | isht2 = 12 | gollar2 = 0 | yillar3 = 2013 | klublar3 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] | isht3 = 2 | gollar3 = 0 | yillar4 = 2014-2017 | klublar4 = [[Qoʻqon 1912]] | isht4 = 69 | gollar4 = 3 | yillar5 = 2018 | klublar5 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] | isht5 = 18 | gollar5 = 1 | yillar6 = 2019 | klublar6 = [[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]] | isht6 = 7 | gollar6 = 2 | yillar7 = 2019 | klublar7 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] | isht7 = 4 | gollar7 = 0 | yillar8 = 2020 | klublar8 = [[Regar-TadAZ (Tursunzoda, futbol klubi)|Regar-TadAZ]] | isht8 = | gollar8 = | yillar9 = | klublar9 = | isht9 = | gollar9 = | yillar10 = | klublar10 = | isht10 = | gollar10 = | yillar11 = | klublar11 = | isht11 = | gollar11 = | yillar12 = | klublar12 = | isht12 = | gollar12 = | yillar13 = | klublar13 = | isht13 = | gollar13 = | yillar14 = | klublar14 = | isht14 = | gollar14 = | yillar15 = | klublar15 = | isht15 = | gollar15 = | milliyyillar1 = | milliyjamoa1 = | milliyisht1 = | milliygollar1 = | milliyyillar2 = | milliyjamoa2 = | milliyisht2 = | milliygollar2 = | milliyyillar3 = | milliyjamoa3 = | milliyisht3 = | milliygollar3 = | milliyyillar4 = | milliyjamoa4 = | milliyisht4 = | milliygollar4 = | milliyyillar5 = | milliyjamoa5 = | milliyisht5 = | milliygollar5 = | boshliqyillar1 = | boshliqklublar1 = | boshliqyillar2 = | boshliqklublar2 = | boshliqyillar3 = | boshliqklublar3 = | boshliqyillar4 = | boshliqklublar4 = | boshliqyillar5 = | boshliqklublar5 = | boshliqyillar6 = | boshliqklublar6 = | boshliqyillar7 = | boshliqklublar7 = | boshliqyillar8 = | boshliqklublar8 = | boshliqyillar9 = | boshliqyillar10 = | boshliqklublar10 = | medallar = | club-update = }} '''Jalil Jumanovich Kimsanov''' ([[1986-yil]] [[26-fevral]]da [[Dangʻara]]da tugʻilgan) — oʻzbekistonlik sobiq professional futbolchi<ref>{{veb manbasi|url=https://by.tribuna.com/football/person/jalil-kimsanov-19860226/|title=Jalil Kimsanov Tribuna.com saytida|publisher=Tribuna.com}}</ref>. Faoliyati davomida asosan [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]] ampulasida oʻynagan, shuningdek, [[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachi]]si sifatida ham maydonga tushgan. U [[Oʻzbekiston]], [[Tojikiston]] va [[Qirgʻiziston]] chempionatlarida faoliyat olib borgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/221794-jalil-kimsanov|title=Jalil Kimsanov|publisher=footballdatabase.eu}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.flashsoccer.com/player/kimsanov-jalil/4tU0K2tA/|title=Jalil Kimsanov Flashsoccer saytida|publisher=flashsoccer.com}}</ref>. 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.transfermarkt.com/jalil-kimsanov/profil/spieler/493719|title=Jalil Kimsanov Transfermarkt.com saytida|publisher=Transfermarkt.com}}</ref>. == Klublardagi karyerasi == Jalil Kimsanov professional faoliyatini „[[Guliston (futbol klubi)|Guliston]]“ klubida boshlagan. 2012-yilda „[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]“ klubiga oʻtib, [[Oʻzbekiston Kubogi]] bahslarida debyut qilgan. [[2013-yil]]gi mavsumda jamoa safida [[Oʻzbekiston Superligasi]]da 10 ta uchrashuv oʻtkazgan. Yozgi transfer oynasida „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ safiga qoʻshilgan va mavsum oxiriga qadar klub tarkibida ikki liga uchrashuvida maydonga tushgan. 2014-yil boshida „[[Qoʻqon 1912]]“ bilan shartnoma imzolagan. Keyingi toʻrt mavsum davomida klub safida [[Oʻzbekiston Superligasi]] va [[Oʻzbekiston Kubogi]] doirasida jami 70 ga yaqin rasmiy uchrashuv oʻtkazib, uchta gol urgan. 2015 va 2016-yilgi mavsumlarda jamoaning asosiy [[Himoyachi (futbol)|himoyachi]]laridan biri sifatida muntazam maydonga tushgan<ref>{{veb manbasi|url=https://stadion.uz/uz/news/detail/187783|title=Jalil Kimsanov: “Futbolimizdagi islohotlarni qo‘llab-quvvatlayman”|publisher=Stadion.uz|date=17.01.2018}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/jalil-kimsanov-futbolimizdagi-islohotlarni-qollab-quvvatlayman|title=Жалил Кимсанов: «Футболимиздаги ислоҳотларни қўллаб-қувватлайман»|publisher=Championat.asia|date=16-yanvar 2018-yil}}</ref>. 2018-yilda „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ safiga oʻtgan<ref>{{veb manbasi|url=https://sports.uz/news/view/jalil-kimsanov-neftchida-oynash---har-bir-fargonalik-futbolchining-orzusi09-02-2018|title=Жалил Кимсанов: "Нефтчи"да ўйнаш - ҳар бир фарғоналик футболчининг орзуси|publisher=Sports.uz|date=09.02.2018}}</ref>. 2019-yil yanvar oyida [[Tojikiston]]ning „[[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]]“ klubi bilan shartnoma imzolagan<ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/jalil-kimsanov-tojikiston-klubiga-kochib-otdi|title=Жалил Кимсанов Тожикистон клубига кўчиб ўтди|publisher=Championat.asia|date=30-yanvar 2019-yil}}</ref>. Oʻsha mavsumda klub bilan [[Tojikiston Oliy ligasi|Tojikiston chempionati]], [[Tojikiston kubogi]] va Superkubogida gʻolib chiqqan hamda [[OFK Chempionlar Ligasi|OFK Chempionlar ligasi]] saralashi va [[OFK kubogi|OFK Kubogi]] uchrashuvlari qaydnomasidan oʻrin olgan. Yozgi transfer oynasida „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ klubiga qaytgan<ref>{{veb manbasi|url=https://uff.uz/uz/article/5724/|title="Андижон" Ҳасанов ва Кимсанов билан шартнома имзолади|publisher=UFF.uz|date=25.07.19}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.sports.ru/football/person/jalil-kimsanov/|title=Жалил Кимсанов Sports.ru saytida|publisher=Sports.ru}}</ref>. 2020-yilda „[[Regar-TadAZ (Tursunzoda, futbol klubi)|Regar-TadAZ]]“ klubiga oʻtib, faoliyatining soʻnggi mavsumlarini Tojikiston chempionatida oʻtkazgan. 2022-yil boshida professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Dangʻara tumanida tugʻilganlar]] [[Turkum:Guliston klubi futbolchilari]] [[Turkum:Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari]] [[Turkum:Qizilqum klubi futbolchilari]] [[Turkum:Qoʻqon 1912 klubi futbolchilari]] [[Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari]] [[Turkum:Istiqlol Dushanbe klubi futbolchilari]] [[Turkum:Andijon klubi futbolchilari]] [[Turkum:Regar-TadAZ klubi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]] 13firqurlfvac30bbwmjmg3lfk3p440 6221520 6221519 2026-07-31T16:34:41Z Javoxir Yorqulov 130047 [[Turkum:Tojikiston Oliy Ligasi futbolchilari]] qoʻshildi ([[VP:HOTCAT|HotCat]]) 6221520 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | ism = Jalil Kimsanov | tasvir = | toʻliqism = Jalil Jumanovich Kimsanov | tavallud_sana = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1986|2|26|df=y}} | tavallud_joyi = [[Dangʻara]]<ref>{{veb manbasi|url=https://www.besoccer.com/player/jalil-kimsanov|title=Profile of J. Kimsanov|publisher=besoccer.com}}</ref> | vafot_sana = | vafot_joyi = | boʻyi = <!-- {{boʻy|cm=175}}--> | vazni = | laqabi = | pozitsiya = [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]], <br>[[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachi]] | joriyklub = | klubraqami = | yoshlikyillari1 = | yoshlikklublari1 = | yoshlikyillari2 = | yoshlikklublari2 = | yoshlikyillari3 = | yoshlikklublari3 = | yillar1 = 2011 | klublar1 = [[Guliston (futbol klubi)|Guliston]] | isht1 = 2 | gollar1 = 0 | yillar2 = 2012-2013 | klublar2 = [[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]] | isht2 = 12 | gollar2 = 0 | yillar3 = 2013 | klublar3 = [[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]] | isht3 = 2 | gollar3 = 0 | yillar4 = 2014-2017 | klublar4 = [[Qoʻqon 1912]] | isht4 = 69 | gollar4 = 3 | yillar5 = 2018 | klublar5 = [[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]] | isht5 = 18 | gollar5 = 1 | yillar6 = 2019 | klublar6 = [[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]] | isht6 = 7 | gollar6 = 2 | yillar7 = 2019 | klublar7 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] | isht7 = 4 | gollar7 = 0 | yillar8 = 2020 | klublar8 = [[Regar-TadAZ (Tursunzoda, futbol klubi)|Regar-TadAZ]] | isht8 = | gollar8 = | yillar9 = | klublar9 = | isht9 = | gollar9 = | yillar10 = | klublar10 = | isht10 = | gollar10 = | yillar11 = | klublar11 = | isht11 = | gollar11 = | yillar12 = | klublar12 = | isht12 = | gollar12 = | yillar13 = | klublar13 = | isht13 = | gollar13 = | yillar14 = | klublar14 = | isht14 = | gollar14 = | yillar15 = | klublar15 = | isht15 = | gollar15 = | milliyyillar1 = | milliyjamoa1 = | milliyisht1 = | milliygollar1 = | milliyyillar2 = | milliyjamoa2 = | milliyisht2 = | milliygollar2 = | milliyyillar3 = | milliyjamoa3 = | milliyisht3 = | milliygollar3 = | milliyyillar4 = | milliyjamoa4 = | milliyisht4 = | milliygollar4 = | milliyyillar5 = | milliyjamoa5 = | milliyisht5 = | milliygollar5 = | boshliqyillar1 = | boshliqklublar1 = | boshliqyillar2 = | boshliqklublar2 = | boshliqyillar3 = | boshliqklublar3 = | boshliqyillar4 = | boshliqklublar4 = | boshliqyillar5 = | boshliqklublar5 = | boshliqyillar6 = | boshliqklublar6 = | boshliqyillar7 = | boshliqklublar7 = | boshliqyillar8 = | boshliqklublar8 = | boshliqyillar9 = | boshliqyillar10 = | boshliqklublar10 = | medallar = | club-update = }} '''Jalil Jumanovich Kimsanov''' ([[1986-yil]] [[26-fevral]]da [[Dangʻara]]da tugʻilgan) — oʻzbekistonlik sobiq professional futbolchi<ref>{{veb manbasi|url=https://by.tribuna.com/football/person/jalil-kimsanov-19860226/|title=Jalil Kimsanov Tribuna.com saytida|publisher=Tribuna.com}}</ref>. Faoliyati davomida asosan [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]] ampulasida oʻynagan, shuningdek, [[Yarim himoyachi|tayanch yarim himoyachi]]si sifatida ham maydonga tushgan. U [[Oʻzbekiston]], [[Tojikiston]] va [[Qirgʻiziston]] chempionatlarida faoliyat olib borgan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/221794-jalil-kimsanov|title=Jalil Kimsanov|publisher=footballdatabase.eu}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.flashsoccer.com/player/kimsanov-jalil/4tU0K2tA/|title=Jalil Kimsanov Flashsoccer saytida|publisher=flashsoccer.com}}</ref>. 2022-yilda professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan<ref>{{veb manbasi|url=https://www.transfermarkt.com/jalil-kimsanov/profil/spieler/493719|title=Jalil Kimsanov Transfermarkt.com saytida|publisher=Transfermarkt.com}}</ref>. == Klublardagi karyerasi == Jalil Kimsanov professional faoliyatini „[[Guliston (futbol klubi)|Guliston]]“ klubida boshlagan. 2012-yilda „[[Soʻgʻdiyona (futbol klubi)|Soʻgʻdiyona]]“ klubiga oʻtib, [[Oʻzbekiston Kubogi]] bahslarida debyut qilgan. [[2013-yil]]gi mavsumda jamoa safida [[Oʻzbekiston Superligasi]]da 10 ta uchrashuv oʻtkazgan. Yozgi transfer oynasida „[[Qizilqum (futbol klubi)|Qizilqum]]“ safiga qoʻshilgan va mavsum oxiriga qadar klub tarkibida ikki liga uchrashuvida maydonga tushgan. 2014-yil boshida „[[Qoʻqon 1912]]“ bilan shartnoma imzolagan. Keyingi toʻrt mavsum davomida klub safida [[Oʻzbekiston Superligasi]] va [[Oʻzbekiston Kubogi]] doirasida jami 70 ga yaqin rasmiy uchrashuv oʻtkazib, uchta gol urgan. 2015 va 2016-yilgi mavsumlarda jamoaning asosiy [[Himoyachi (futbol)|himoyachi]]laridan biri sifatida muntazam maydonga tushgan<ref>{{veb manbasi|url=https://stadion.uz/uz/news/detail/187783|title=Jalil Kimsanov: “Futbolimizdagi islohotlarni qo‘llab-quvvatlayman”|publisher=Stadion.uz|date=17.01.2018}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/jalil-kimsanov-futbolimizdagi-islohotlarni-qollab-quvvatlayman|title=Жалил Кимсанов: «Футболимиздаги ислоҳотларни қўллаб-қувватлайман»|publisher=Championat.asia|date=16-yanvar 2018-yil}}</ref>. 2018-yilda „[[Neftchi (futbol klubi)|Neftchi]]“ safiga oʻtgan<ref>{{veb manbasi|url=https://sports.uz/news/view/jalil-kimsanov-neftchida-oynash---har-bir-fargonalik-futbolchining-orzusi09-02-2018|title=Жалил Кимсанов: "Нефтчи"да ўйнаш - ҳар бир фарғоналик футболчининг орзуси|publisher=Sports.uz|date=09.02.2018}}</ref>. 2019-yil yanvar oyida [[Tojikiston]]ning „[[Istiqlol Dushanbe (futbol klubi)|Istiqlol]]“ klubi bilan shartnoma imzolagan<ref>{{veb manbasi|url=https://championat.asia/uz/news/jalil-kimsanov-tojikiston-klubiga-kochib-otdi|title=Жалил Кимсанов Тожикистон клубига кўчиб ўтди|publisher=Championat.asia|date=30-yanvar 2019-yil}}</ref>. Oʻsha mavsumda klub bilan [[Tojikiston Oliy ligasi|Tojikiston chempionati]], [[Tojikiston kubogi]] va Superkubogida gʻolib chiqqan hamda [[OFK Chempionlar Ligasi|OFK Chempionlar ligasi]] saralashi va [[OFK kubogi|OFK Kubogi]] uchrashuvlari qaydnomasidan oʻrin olgan. Yozgi transfer oynasida „[[Andijon (futbol klubi)|Andijon]]“ klubiga qaytgan<ref>{{veb manbasi|url=https://uff.uz/uz/article/5724/|title="Андижон" Ҳасанов ва Кимсанов билан шартнома имзолади|publisher=UFF.uz|date=25.07.19}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.sports.ru/football/person/jalil-kimsanov/|title=Жалил Кимсанов Sports.ru saytida|publisher=Sports.ru}}</ref>. 2020-yilda „[[Regar-TadAZ (Tursunzoda, futbol klubi)|Regar-TadAZ]]“ klubiga oʻtib, faoliyatining soʻnggi mavsumlarini Tojikiston chempionatida oʻtkazgan. 2022-yil boshida professional futbolchilik faoliyatini yakunlagan. == Manbalar == {{manbalar}} [[Turkum:Dangʻara tumanida tugʻilganlar]] [[Turkum:Guliston klubi futbolchilari]] [[Turkum:Soʻgʻdiyona Jizzax futbolchilari]] [[Turkum:Qizilqum klubi futbolchilari]] [[Turkum:Qoʻqon 1912 klubi futbolchilari]] [[Turkum:Neftchi (Fargʻona) futbolchilari]] [[Turkum:Istiqlol Dushanbe klubi futbolchilari]] [[Turkum:Andijon klubi futbolchilari]] [[Turkum:Regar-TadAZ klubi futbolchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]] [[Turkum:Tojikiston Oliy Ligasi futbolchilari]] gbg5nhs9h7zs7aet2llp8t0pgpu40qh 0 1430248 6221517 2026-07-31T16:33:57Z Bobonorova Hulkar 138656 „{{tahrirlanmoqda|foydalanuvchi=~~~}}{{Film bilgiqutisi | nom = Tana | asl_nom = | tasvir = | izoh = | rejissyor =[[Kristaq Dhamo]] | prodyuser = Llazar Lipivani <br /> Teodor Siliqi | ssenariy_muallifi = [[Fatmir Gjata]] <br /> Nasho Jorgaqi | asoslangan = {{Based on|''Tana''|Fatmir Gjata}} | rollarda = | hikoyachi = | operator...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221517 wikitext text/x-wiki {{tahrirlanmoqda|foydalanuvchi=[[Foydalanuvchi:Bobonorova Hulkar|Bobonorova Hulkar]] ([[Foydalanuvchi munozarasi:Bobonorova Hulkar|munozara]])}}{{Film bilgiqutisi | nom = Tana | asl_nom = | tasvir = | izoh = | rejissyor =[[Kristaq Dhamo]] | prodyuser = Llazar Lipivani <br /> Teodor Siliqi | ssenariy_muallifi = [[Fatmir Gjata]] <br /> Nasho Jorgaqi | asoslangan = {{Based on|''Tana''|Fatmir Gjata}} | rollarda = | hikoyachi = | operator = | montajyor = Vitori Çeli | bastakor = | studiya = Milliy kinematografiya markazi (Albaniya) | distribyutor = | premyera = | davomiylik = 82 daqiqa | mamlakat = Albaniya | til = Alban | byudjet = | daromad = | avvalgi_film = | keyingi_film = }} '''Tana''' — 1958-yilda suratga olingan Albaniya toʻliq metrajli badiiy filmi. Filmga [[Kristaq Dhamo]] rejissyorlik qilgan, ssenariysi esa Fatmir Gjata va Nasho Jorgaqi tomonidan Fatmir Gjataning shu nomdagi romani asosida yozilgan. f6kmt5636448a28os3qwbkxsm1zyn9g 1 1430249 6221521 2026-07-31T16:35:20Z Javoxir Yorqulov 130047 https://fountain.toolforge.org/editathons/viki-jahon-sevadi-2026 6221521 wikitext text/x-wiki {{Viki Jahon chempionatini sevadi}} f53qxdu7p9561h3zdnu2w7px5jggj3p 0 1430250 6221526 2026-07-31T16:57:12Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola 6221526 wikitext text/x-wiki {{Film bilgiqutisi | director =[[Gustaf Edgren]] | producer =[[Stellan Claësson]] | based_on = | writer = [[Oscar Rydqvist]] <br>Gustaf Edgren | narrator = | starring =[[Lars Hanson]] <br> [[Karin Kavli]] <br> [[Victor Sjöström]] <br> [[Ingrid Bergman]] | music = [[Eric Bengtson]] <br> [[Friedrich Kuhlau]] | cinematography = [[Martin Bodin]] | editing = [[Oscar Rosander]] | studio = [[Svensk Filmindustri]] | distributor = Svensk Filmindustri | released = {{Film date|1935|10|23|df=yes}} | runtime = 79 minut | mamlakat = [[Shvetsiya]] | til = [[Shved tili|shvedcha]] }} '''Valborgsmässoafton''' — 1935-yilda rejissyor [[Gustaf Edgren]] tomonidan suratga olingan [[Shvetsiya]] drama filmi. Bosh rollarni [[Lars Hanson]], [[Karin Kavli]], [[Victor Sjöström]] va [[Ingrid Bergman]] ijro etgan<ref>Santas & Wilson p.181</ref><ref>Noack p.118</ref><ref>Larsson & Marklund p.107</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Larsson, Mariah & Marklund, Anders. ''Swedish Film: An Introduction and Reader''. Nordic Academic Press, 2010. * Noack, Frank. ''Veit Harlan: The Life and Work of a Nazi Filmmaker''. University Press of Kentucky, 2016. * Santas, Constantine & Wilson, James M. ''The Essential Films of Ingrid Bergman''. Rowman & Littlefield, 2018. == Havolalar == * {{IMDb title|0027164}} {{1930-yillar-Shvetsiya-film-stub}} fqs69nz4pt8bdnzo0xqqf07mdoifwre 0 1430251 6221527 2026-07-31T16:58:14Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola 6221527 wikitext text/x-wiki {{Film bilgiqutisi | director = [[Schamyl Bauman]] | producer = | based_on = | writer = [[Oscar Hemberg]] <br> [[Elin Wägner]] | starring =[[Edvin Adolphson]] <br> [[Birgit Rosengren]] <br> [[Elof Ahrle]] | music = [[Nathan Görling]] | cinematography = [[Hilmer Ekdahl]] | editing = | studio =S. Bauman-Produktion | distributor = | released = {{Film date|1939|02|13|df=yes}} | runtime = 102 minut | mamlakat = [[Shvetsiya]] | til = [[Shved tili|shvedcha]] }} '''Efterlyst''' — 1939-yilda rejissyor [[Schamyl Bauman]] tomonidan suratga olingan [[Shvetsiya]] drama filmi. Bosh rollarni [[Edvin Adolphson]], [[Birgit Rosengren]] va [[Elof Ahrle]] ijro etgan<ref>Qvist & Von Bagh p.30</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Qvist, Per Olov & von Bagh, Peter. ''Guide to the Cinema of Sweden and Finland''. Greenwood Publishing Group, 2000. == Havolalar == * {{IMDb title|0031263}} {{1930-yillar-Shvetsiya-film-stub}} g2jyor9fcrt14t73hj1jwv43efn8rj0 0 1430252 6221528 2026-07-31T16:59:18Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola 6221528 wikitext text/x-wiki {{Film bilgiqutisi | director = [[Gunnar Olsson (aktyor)|Gunnar Olsson]] | producer = | based_on = | writer = [[Torsten Lundqvist]] <br> [[Sven Zetterström]] | starring =[[Dagmar Ebbesen]] <br> [[Rut Holm]] <br> [[Nils Lundell]] | music = [[Erik Baumann]] <br> [[Lasse Dahlquist]] <br> [[Nathan Görling]] | cinematography = [[Harald Berglund]] <br> [[Sven Thermænius]] | editing =Gunnar Olsson | studio =[[Europafilm|Europa Film]] | distributor = Europa Film | released = {{Film date|1939|12|26|df=yes}} | runtime = 94 minut | mamlakat = [[Shvetsiya]] | til = [[Shved tili|shvedcha]] }} '''Vi på Solgläntan''' — 1939-yilda rejissyor [[Gunnar Olsson (aktyor)|Gunnar Olsson]] tomonidan suratga olingan [[Shvetsiya]] komediya filmi. Bosh rollarni [[Dagmar Ebbesen]], [[Rut Holm]] va [[Nils Lundell]] ijro etgan<ref>Holmstrom p.158</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Holmstrom, John. ''The Moving Picture Boy: An International Encyclopaedia from 1895 to 1995'', Norwich, Michael Russell, 1996, p.&nbsp;169. == Havolalar == * {{IMDb title|0032096}} {{1930-yillar-Shvetsiya-film-stub}} aanpmg6wey78pikoboae995ane0l981 0 1430253 6221529 2026-07-31T17:00:23Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola 6221529 wikitext text/x-wiki {{Film bilgiqutisi | director = [[Torsten Lundqvist]] | producer = | based_on = | writer = Torsten Lundqvist | starring =[[Adolf Jahr]] <br> [[Elisabeth Frisk]] <br> [[Ruth Stevens]] | music = [[Jules Sylvain]] | cinematography = Sven Bardach | editing = | studio =Svensk Talfilm | distributor =AB Stockholms Filmcentral | released ={{Film date|1934|12|26|df=yes}} | runtime = 82 minut | mamlakat = [[Shvetsiya]] | til = [[Shved tili|shvedcha]] }} '''En bröllopsnatt på Stjärnehov''' — 1934-yilda rejissyor [[Torsten Lundqvist]] tomonidan suratga olingan [[Shvetsiya]] komediya filmi. Bosh rollarni [[Adolf Jahr]], [[Elisabeth Frisk]] va [[Ruth Stevens]] ijro etgan<ref>Freiburg p.20</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Freiburg, Jeanne Ellen. ''Regulatory Bodies: Gendered Visions of the State in German and Swedish Cinema''. University of Minnesota, 1994. == Havolalar == * Freiburg, Jeanne Ellen. ''Regulatory Bodies: Gendered Visions of the State in German and Swedish Cinema''. University of Minnesota, 1994. {{1930-yillar-Shvetsiya-film-stub}} 5xg2s51hm2q8qh5yxzhol2tl17odxgh 0 1430254 6221530 2026-07-31T17:01:17Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola 6221530 wikitext text/x-wiki {{Film bilgiqutisi | director = [[Gustaf Molander]] | producer = [[Stellan Claësson]] | based_on ='' Da stimmt was nicht'' — [[Franz Arnold]] | writer = [[Gösta Stevens]] | starring =[[Håkan Westergren]] <br> [[Anne-Marie Brunius]] <br> [[Karin Swanström]] | music = [[Jules Sylvain]] | cinematography = [[Julius Jaenzon]] | editing = [[Oscar Rosander]] | studio =[[Svensk Filmindustri]] | distributor =Svensk Filmindustri | released ={{Film date|1936|04|24|df=yes}} | runtime = 90 minut | mamlakat = [[Shvetsiya]] | til = [[Shved tili|shvedcha]] }} '''Bröllopsresan''' — 1936-yilda rejissyor [[Gustaf Molander]] tomonidan suratga olingan [[Shvetsiya]] komediya filmi. Bosh rollarni [[Håkan Westergren]], [[Anne-Marie Brunius]] va [[Karin Swanström]] ijro etgan<ref>Freiburg p.20</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Freiburg, Jeanne Ellen. ''Regulatory Bodies: Gendered Visions of the State in German and Swedish Cinema''. University of Minnesota, 1994. == Havolalar == * {{IMDb title|0027403}} {{1930-yillar-Shvetsiya-film-stub}} ahl574q5lpoe0o3m4ol4zgzk7o10xn0 0 1430255 6221531 2026-07-31T17:02:28Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola 6221531 wikitext text/x-wiki {{Film bilgiqutisi | director = [[Anders Henrikson]]<br>[[Tancred Ibsen]] | producer = [[Stellan Claësson]] | writer = [[Weyler Hildebrand]]<br>[[Torsten Lundqvist]] | screenplay = | story = | narrator = | starring = [[Allan Bohlin]]<br>[[Tutta Rolf]]<br>[[Oscar Egede-Nissen]] | music = [[Jules Sylvain]]<br>[[Gunnar Johansson (musiqachi)|Gunnar Johansson]] | cinematography = [[Martin Bodin]] <br> [[Gunnar Fischer]] <br> [[Julius Jaenzon]] <br> [[Per G. Jonson]] | editing = [[Oscar Rosander]] | studio = [[Svensk Filmindustri|AB Svensk Filmindustri]] | distributor = Svensk Filmindustri | released = {{Film date|1939|08|23|df=y}} | runtime = 80 minut | mamlakat = [[Shvetsiya]] | til = [[Shved tili|shvedcha]] }} '''Valfångare''' — 1939-yilda rejissyorlar [[Anders Henrikson]] va [[Tancred Ibsen]] tomonidan suratga olingan [[Shvetsiya]] drama filmi. Bosh rollarni [[Allan Bohlin]], [[Tutta Rolf]] va [[Hauk Aabel]] ijro etgan<ref>Wollstein p. 343</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Hans J. Wollstein. ''Strangers in Hollywood: the History of Scandinavian Actors in American Films from 1910 to World War II''. Scarecrow Press, 1994. == Havolalar == *{{IMDb title|0032089}} {{1930-yillar-Shvetsiya-film-stub}} r3pujrifvwqaezs6vz7vaqtj5juo2kf 0 1430256 6221532 2026-07-31T17:03:22Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola 6221532 wikitext text/x-wiki {{Film bilgiqutisi | director = [[Edvin Adolphson]] | producer =[[Stellan Claësson]] | based_on = | writer = Edvin Adolphson <br> [[Hanns H. Fischer]] <br> [[Gösta Stevens]] <br> [[Hertha von Gebhardt]] | narrator = | starring = [[Anders de Wahl]] <br> [[Birgit Tengroth]] <br> [[Håkan Westergren]] | music = [[Sonja Sahlberg]] <br> [[Jules Sylvain]] | cinematography = [[Julius Jaenzon]] | editing = [[Rolf Husberg]] | studio = [[Svensk Filmindustri]] | distributor = Svensk Filmindustri | released = {{Film date|1933|12|26|df=yes}} | runtime = 97 minut | mamlakat = [[Shvetsiya]] | til = [[Shved tili|shvedcha]] }} '''Vad veta väl männen''' — 1933-yilda rejissyor [[Edvin Adolphson]] tomonidan suratga olingan [[Shvetsiya]] drama filmi. Bosh rollarni [[Anders de Wahl]], [[Birgit Tengroth]] va [[Håkan Westergren]] ijro etgan<ref>Qvist & Von Bagh p.57</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Qvist, Per Olov & von Bagh, Peter. ''Guide to the Cinema of Sweden and Finland''. Greenwood Publishing Group, 2000. == Havolalar == * {{IMDb title|0024726}} {{1930-yillar-Shvetsiya-film-stub}} q59floxdtxfledlg519te3kpt8nduri 0 1430257 6221537 2026-07-31T17:43:14Z Bekipediya 118689 Yangi 6221537 wikitext text/x-wiki '''Diss trek''' ({{Lang-en|Diss track}}), '''diss qoʻshiq''' ({{Lang-en|diss song}}; kelib chiqishi inglizcha {{Lang-en2|disrespect}} — hurmatsizlik yoki {{Lang-en2|disparage}} — kamsitish soʻzlarining qisqartmasi) — bu biror shaxsga, odatda boshqa bir ijodkorga nisbatan ogʻzaki hujum qilinadigan [[musiqiy asar]]. Diss treklar koʻpincha ikki shaxs oʻrtasidagi mavjud va tobora kuchayib borayotgan hip-hop adovatining natijasi hisoblanadi; masalan, bunga aloqador sanʼatkorlar bir guruhning sobiq aʼzolari yoki raqobatchi leybllar (ovoz yozish kompaniyalari) vakillari boʻlishi mumkin. Bunday kelishmovchiliklar koʻpincha „[[:en:wikt:beef|beefs]]“ (adovat, janjal) deb ataladi. Diss trek mustaqil bir format sifatida [[hip-hop]] janri doirasida, asosan, hip-hopdagi raqobat fenomeni (ayniqsa, 1990-yillar oʻrtalaridagi Sharqiy va Gʻarbiy qirgʻoq hip-hop raqobati) tufayli ommalashgan. Soʻnggi paytlarda anʼanaviy musiqa sohasidan tashqaridagi koʻngilochar sanoat vakillari ham ushbu janrni oʻzlashtirmoqdalar<ref name=YouTubeMillions>{{cite web |last1=Alexander |first1=Julia |title=YouTube creators reinvented diss tracks to make millions |url=https://www.polygon.com/2018/8/21/17761956/logan-paul-jake-paul-ksi-deji-ricegum-diss-track-youtube |website=Polygon |access-date=5 November 2019 |date=21 August 2018}}</ref>. Oʻz fikr-mulohazalarini tuzish jarayonida ijodkorlar koʻpincha diss treklariga oʻtmishdagi voqealar va xatti-harakatlarga oid koʻplab ishoralarni kiritadilar, tinglovchilar esa buni batafsil tahlil qilishlari mumkin. Diss trek nishoniga aylangan ijodkorlar koʻpincha unga javob tariqasida oʻz treklarini yaratadilar. Aynan kelishmovchilik bilan bogʻliq boʻlgan bunday oʻzaro tortishuvlar ushbu turdagi qoʻshiqlarning viral (tarmoqlarda juda tez va keng tarqaluvchi) boʻlishini taʼminlaydi. „Sneak diss“ (yashirin diss) atamasi ijodkorning nishonni ochiq nomlamasdan turib, biror shaxsni salbiy yoki kamsituvchi ohangda tasvirlagan yoxud unga shaʼma qilgan qoʻshiq matnini anglatadi<ref>{{Cite web|url=https://deepfreezechillin.com/2019/06/mastering-the-art-of-the-sneak-diss/|title=The Art of the "Sneak Diss"|last=Capitao|first=Brian|date=2019-06-17|website=The Freeze|language=en-US|access-date=2020-01-26}}</ref>{{self-published inline|certain=y|date=January 2024}}. == Manbalar == {{manbalar}} ok200ulheotejd47vzueffe1prqwn1q 0 1430258 6221541 2026-07-31T17:50:03Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola 6221541 wikitext text/x-wiki {{Film bilgiqutisi | director = [[Gösta Rodin]] | producer = | based_on = | writer = [[Torsten Lundqvist]] <br> Gösta Rodin | narrator = | starring = [[Aina Rosén]] <br> [[Erik Berglund]] <br> [[Tollie Zellman]] | music = [[Karl Wehle]] | cinematography = [[Adrian Bjurman]] | editing = Adrian Bjurman | studio = Publikfilm | distributor = Publikfilm | released = {{Film date|1933|02|11|df=yes}} | runtime = 81 minut | mamlakat = [[Shvetsiya]] | til = [[Shved tili|shvedcha]] }} '''Hustru för en dag''' — 1933-yilda rejissyor [[Gösta Rodin]] tomonidan suratga olingan [[Shvetsiya]] komediya filmi. Bosh rollarni [[Aina Rosén]], [[Erik Berglund]] va [[Tollie Zellman]] ijro etgan<ref>Wright p.45</ref><ref>Larsson & Marklund p.130</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Larsson, Mariah & Marklund, Anders. ''Swedish Film: An Introduction and Reader''. Nordic Academic Press, 2010. * Wright, Rochelle. ''The Visible Wall: Jews and Other Ethnic Outsiders in Swedish Film''. SIU Press, 1998. == Havolalar == * {{IMDb title|0024147}} {{1930-yillar-Shvetsiya-film-stub}} 8q9xp7tphxms3yb0g24erh8m2bjm4jz 0 1430259 6221542 2026-07-31T17:50:58Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola 6221542 wikitext text/x-wiki {{Film bilgiqutisi | director = [[Schamyl Bauman]] | producer = | based_on = | writer = [[Oscar Hemberg]] | starring =[[Gösta Ekman (senior)|Gösta Ekman]] <br> [[Signe Hasso]] <br> [[Ruth Stevens]] | music = [[Olof Thiel]] | cinematography = [[Willy Goldberger]] | editing = [[Rolf Husberg]] | studio =Irefilm | distributor =Irefilm | released = {{Film date|1937|11|01|df=yes}} | runtime = 81 minut | mamlakat = [[Shvetsiya]] | til = [[Shved tili|shvedcha]] }} '''Häxnatten''' — 1937-yilda rejissyor [[Schamyl Bauman]] tomonidan suratga olingan [[Shvetsiya]] drama filmi. Bosh rollarni [[Gösta Ekman]], [[Signe Hasso]] va [[Ruth Stevens]] ijro etgan<ref>Gustafsson p.33</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Gustafsson, Fredrik. ''The Man from the Third Row: Hasse Ekman, Swedish Cinema and the Long Shadow of Ingmar Bergman''. Berghahn Books, 2016. == Havolalar == * {{IMDb title|0029033}} {{1930-yillar-Shvetsiya-film-stub}} ch8ut5uihf7dieiofh65ubrcglh1itk 0 1430260 6221543 2026-07-31T17:52:03Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola 6221543 wikitext text/x-wiki {{Film bilgiqutisi | director = [[Schamyl Bauman]] | producer = | writer = {{ubl|Gideon Wahlberg|Schamyl Bauman}} | narrator = | starring = {{ubl|[[Edvard Persson]]|[[Gideon Wahlberg]]|[[Katie Rolfsen]]|[[Dagmar Ebbesen]]}} | music = [[Erik Baumann]] | cinematography = [[Harald Berglund]] | editing = [[Emil A. Lingheim]] | studio = [[Europa Film]] | distributor = Europa Film | released = {{Film date|1934|12|26|df=yes}} | runtime = 104 minut | mamlakat = [[Shvetsiya]] | til = [[Shved tili|shvedcha]] }} '''Kvinnorna kring Larsson''' — 1934-yilda rejissyor [[Schamyl Bauman]] tomonidan suratga olingan [[Shvetsiya]] drama filmi. Bosh rollarni [[Edvard Persson]], [[Gideon Wahlberg]] va [[Katie Rolfsen]] ijro etgan<ref>Larsson & Marklund p.127</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Larsson, Mariah & Marklund, Anders. ''Swedish Film: An Introduction and Reader''. Nordic Academic Press, 2010. == Havolalar == *{{IMDb title|0025359}} {{1930-yillar-Shvetsiya-film-stub}} 62upi7zjgfb8z72asiy2390gs7dp2b3 0 1430261 6221544 2026-07-31T17:53:31Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola 6221544 wikitext text/x-wiki {{Film bilgiqutisi | director = [[Schamyl Bauman]] | producer = Schamyl Bauman | based_on = | writer = [[Hasse Ekman]] <br> [[Bengt Idestam-Almquist]] <br> [[Adolf Jahr]] | narrator = | starring = [[Adolf Jahr]] <br> [[Birgit Tengroth]] <br> [[Sigurd Wallén]] | music = [[Eskil Eckert-Lundin]] | cinematography = [[Hilmer Ekdahl]] <br> [[Hilding Bladh]] | editing = [[Rolf Husberg]] | studio = Sandrew-Bauman | distributor = Sandrew-Baumanfilm | released = {{Film date|1940|08|24|df=yes}} | runtime = 106 minut | mamlakat = [[Shvetsiya]] | til = [[Shved tili|shvedcha]] }} '''Karl för sin hatt''' — 1940-yilda rejissyor [[Schamyl Bauman]] tomonidan suratga olingan [[Shvetsiya]] komediya filmi. Bosh rollarni [[Adolf Jahr]], [[Birgit Tengroth]] va [[Sigurd Wallén]] ijro etgan<ref>Qvist & Von Bagh p.69</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Per Olov Qvist & Peter von Bagh. ''Guide to the Cinema of Sweden and Finland''. Greenwood Publishing Group, 2000. == Havolalar == * {{IMDb title|0032659}} {{1940-yillar-Shvetsiya-film-stub}} q04lrxs6t88dvrkvumcasyo74uhbfcn 0 1430262 6221545 2026-07-31T17:54:36Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola 6221545 wikitext text/x-wiki {{Film bilgiqutisi | director = [[Gösta Folke]] | producer = | based_on = ''Real of Man'' — Sven Edvin Salje | writer = Karl Fredrik Björn <br> [[Rune Lindström (ssenariynavis)|Rune Lindström]] | starring = [[Ulf Palme]] <br> [[Anita Björk]] <br> [[Erik Hell]] | music = [[Erland von Koch]] | cinematography = [[Göran Strindberg]] | editing = Lennart Wallén | studio = [[Nordisk Tonefilm]] | distributor = Nordisk Tonefilm | released = {{Film date|1949|09|19|df=yes}} | runtime = 98 minut | mamlakat = [[Shvetsiya]] | til = [[Shved tili|shvedcha]] }} '''Människors rike''' — 1949-yilda rejissyor [[Gösta Folke]] tomonidan suratga olingan [[Shvetsiya]] drama filmi. Bosh rollarni [[Ulf Palme]], [[Anita Björk]] va [[Erik Hell]] ijro etgan<ref>Qvist & Von Bagh p.12</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Qvist, Per Olov & von Bagh, Peter. ''Guide to the Cinema of Sweden and Finland''. Greenwood Publishing Group, 2000. == Havolalar == * {{IMDb title|0041679}} {{1940-yillar-Shvetsiya-film-stub}} l2d9kosbvi3wdgzhytrwlgx8mleo3rq 0 1430263 6221546 2026-07-31T17:55:39Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola 6221546 wikitext text/x-wiki {{Film bilgiqutisi | director = [[Gustaf Molander]] | producer = [[Harald Molander]] | writer = [[Vilhelm Moberg]] (roman) <br> Gustaf Molander | starring = [[Lars Hanson]] <br> [[Oscar Ljung]] <br> [[Gerd Hagman]] <br> [[Eva Dahlbeck]] <br /> [[Hilda Borgström]] | music = [[Jules Sylvain]] | cinematography = [[Åke Dahlqvist]] | editing = [[Oscar Rosander]] | studio = [[Svensk Filmindustri]] | distributor = Svensk Filmindustri | released = {{Film date|1942|11|23|df=yes}} | runtime = 106 minut | mamlakat = [[Shvetsiya]] | til = [[Shved tili|shvedcha]] }} '''Rid i natt''' — 1942-yilda rejissyor [[Gustaf Molander]] tomonidan suratga olingan [[Shvetsiya]] tarixiy drama filmi. Bosh rollarni [[Lars Hanson]], [[Oscar Ljung]], [[Gerd Hagman]] va [[Eva Dahlbeck]] ijro etgan<ref>Winkel & Welch p.271</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Winkel, Roel Vande & Welch, David. ''Cinema and the Swastika: The International Expansion of the Third Reich''. Palgrave MacMillan, 2011. == Havolalar == {{commons category|Ride Tonight}} * {{IMDb title|0035251}} {{1940-yillar-Shvetsiya-film-stub}} b8di913fggzxll1ub46ccm1vuwpwxwk 0 1430264 6221547 2026-07-31T17:56:35Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola 6221547 wikitext text/x-wiki {{Film bilgiqutisi | director = [[Schamyl Bauman]] | producer = [[Arthur Spjuth]] | based_on = | writer = [[Albert Engström]] (roman) <br> Schamyl Bauman <br> [[Erik Lundegård]] | narrator = | starring = [[Adolf Jahr]] <br> [[Ludde Gentzel]] <br> [[Gull Natorp]] | music = [[Charles Redland]] | cinematography = [[Rune Ericson]] | editing = [[Lennart Wallén]] | studio = Bauman-Produktion | distributor = Sandrew-Baumanfilm | released = {{Film date|1948|09|25|df=yes}} | runtime = 83 minut | mamlakat = [[Shvetsiya]] | til = [[Shved tili|shvedcha]] }} '''Robinson i Roslagen''' — 1948-yilda rejissyor [[Schamyl Bauman]] tomonidan suratga olingan [[Shvetsiya]] komediya filmi. Bosh rollarni [[Adolf Jahr]], [[Ludde Gentzel]] va [[Gull Natorp]] ijro etgan<ref>Qvist & Von Bagh p.44</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Per Olov Qvist & Peter von Bagh. ''Guide to the Cinema of Sweden and Finland''. Greenwood Publishing Group, 2000. == Havolalar == * {{IMDb title|0040742}} {{1940-yillar-Shvetsiya-film-stub}} ipeh9cwfqkc8k9803ubdj5i2ubdv09h 0 1430265 6221548 2026-07-31T17:57:48Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola 6221548 wikitext text/x-wiki {{Film bilgiqutisi | director = [[Åke Ohberg]] | producer = [[Rune Waldekranz]] | based_on = ''The Rose of Tistelön'' — [[Emilie Flygare-Carlén]] | writer = Rune Waldekranz <br> [[Torsten Flodén]] | starring =[[Eva Henning]] <br> [[John Ekman]] <br> [[Arnold Sjöstrand]] | music = [[Lars-Erik Larsson]] | cinematography = [[Göran Strindberg]] | editing =[[Lennart Wallén]] | studio =Sandrews | distributor = Sandrew-Baumanfilm | released = {{Film date|1945|08|06|df=yes}} | runtime = 104 minut | mamlakat = [[Shvetsiya]] | til = [[Shved tili|shvedcha]] }} '''Rosen på Tistelön''' — 1945-yilda rejissyor [[Åke Ohberg]] tomonidan suratga olingan [[Shvetsiya]] tarixiy-romantik drama filmi. Bosh rollarni [[Eva Henning]], [[John Ekman]] va [[Arnold Sjöstrand]] ijro etgan<ref>Forslund p.356</ref><ref>Krawc p.383</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Forslund, Bengt. ''Victor Sjöström: hans liv och verk''. TPB, 1980. * Krawc, Alfred. ''International Directory of Cinematographers, Set- and Costume Designers in Film: Denmark, Finland, Norway, Sweden (from the beginnings to 1984)''. Saur, 1986. == Havolalar == * {{IMDb title|0038035}} {{1940-yillar-Shvetsiya-film-stub}} 3iians7n9vy8idyunkh8hsjimkrxccd 0 1430266 6221549 2026-07-31T17:58:55Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola 6221549 wikitext text/x-wiki {{Film bilgiqutisi | director = [[Emil A. Lingheim]] | producer = | writer = [[Theodor Berthels]] <br> [[Fredrik Lindholm]] (pyesa) <br> Edvard Persson <br> [[Henry Richter (ssenariynavis)|Henry Richter]] <br> [[Erik Zetterström]] | narrator = | starring = [[Edvard Persson]] <br> [[Karl-Arne Holmsten]] <br> [[Elvin Ottoson]] | music = [[Alvar Kraft]] | cinematography = [[Harald Berglund]] | editing = Emil A. Lingheim | studio = [[Europa Film]] | distributor = | released = {{Film date|1940|12|26|df=yes}} | runtime = 105 minut | mamlakat = [[Shvetsiya]] | til = [[Shved tili|shvedcha]] }} '''En sjöman till häst''' — 1940-yilda rejissyor [[Emil A. Lingheim]] tomonidan suratga olingan [[Shvetsiya]] komediya filmi. Bosh rollarni [[Edvard Persson]], [[Karl-Arne Holmsten]] va [[Elvin Ottoson]] ijro etgan<ref>Qvist & von Bagh p.124</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Qvist, Per Olov & von Bagh, Peter. ''Guide to the Cinema of Sweden and Finland''. Greenwood Publishing Group, 2000. == Havolalar == * {{IMDb title|0033055}} {{1940-yillar-Shvetsiya-film-stub}} 075zmyxukv13yzbzy0kqtzpjts2o5uh 0 1430267 6221550 2026-07-31T17:59:46Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola 6221550 wikitext text/x-wiki {{Film bilgiqutisi | director = [[Åke Ohberg]] | producer = | writer = | starring = [[Edvard Persson]] | cinematography = [[Sven Thermænius]] | editing = | studio = | distributor = | released = {{film date|1941|12|26|df=yes}} | runtime = 113 minut | mamlakat = [[Shvetsiya]] | til = [[Shved tili|shvedcha]] }} '''Snapphanar''' — 1941-yilda rejissyor [[Åke Ohberg]] tomonidan suratga olingan [[Shvetsiya]] tarixiy drama filmi<ref>{{cite web|url=http://www.svenskfilmdatabas.se/sv/item/?type=film&itemid=3971 |title=Snapphanar |work=Svensk Filmdatabas |access-date=28 September 2020}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * {{IMDb title|0035347|Scanian Guerilla}} {{1940-yillar-Shvetsiya-film-stub}} ke1ayc0ldycha7nvrwucpgldu39lixh 0 1430268 6221551 2026-07-31T18:00:51Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola 6221551 wikitext text/x-wiki {{Film bilgiqutisi | director = [[Rune Carlsten]] | producer = [[Stellan Claësson]] | based_on = ''[[The Serious Game]]'' — [[Hjalmar Söderberg]] | writer = Lars Tessing <br> Rune Carlsten | starring =[[Viveca Lindfors]] <br> [[John Ekman]] <br> [[Olof Widgren]] | music = [[Gunnar Johansson (bastakor)|Gunnar Johansson]] | cinematography = [[Karl-Erik Alberts]] | editing = [[Rune Carlsten]] | studio =Film AB Lux | distributor = Film AB Lux | released = {{Film date|1945|11|26|df=yes}} | runtime = 106 minut | mamlakat = [[Shvetsiya]] | til = [[Shved tili|shvedcha]] }} '''Den allvarsamma leken''' — 1945-yilda rejissyor [[Rune Carlsten]] tomonidan suratga olingan [[Shvetsiya]] drama filmi. Bosh rollarni [[Viveca Lindfors]], [[John Ekman]] va [[Olof Widgren]] ijro etgan<ref>Qvist & Von Bagh p.105</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Goble, Alan. ''The Complete Index to Literary Sources in Film''. Walter de Gruyter, 1999. * Qvist, Per Olov & von Bagh, Peter. ''Guide to the Cinema of Sweden and Finland''. Greenwood Publishing Group, 2000. == Havolalar == * {{IMDb title|0037506}} {{1940-yillar-Shvetsiya-film-stub}} 67iaf671dmz6im6nnccd1wwb4mv19vg 0 1430269 6221552 2026-07-31T18:01:59Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola 6221552 wikitext text/x-wiki {{Film bilgiqutisi | director = [[Per-Axel Branner]] | producer = | based_on = | writer = Edvin Adolphson <br> [[Sven Stolpe]] | starring =[[Edvin Adolphson]] <br> [[Anne-Margrethe Björlin]] <br> [[Naemi Briese]] | music = [[Sven Rüno]] | cinematography = [[Karl-Erik Alberts]] | editing =Edvin Fredrikson | studio =[[Svensk Talfilm]] | distributor = Svensk Talfilm | released = {{Film date|1943|08|28|df=yes}} | runtime = 100 minut | mamlakat = [[Shvetsiya]] | til = [[Shved tili|shvedcha]] }} '''Hon trodde det var han''' — 1943-yilda rejissyor [[Per-Axel Branner]] tomonidan suratga olingan [[Shvetsiya]] komediya filmi. Bosh rollarni [[Edvin Adolphson]], [[Anne-Margrethe Björlin]] va [[Naemi Briese]] ijro etgan<ref>Tapper p.366</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Tapper, Michael. ''Swedish Cops: From Sjöwall and Wahlöö to Stieg Larsson''. Intellect Books, 2014. * Qvist, Per Olov & von Bagh, Peter. ''Guide to the Cinema of Sweden and Finland''. Greenwood Publishing Group, 2000. == Havolalar == * {{IMDb title|0036012}} {{1940-yillar-Shvetsiya-film-stub}} dnro5a7oqxn5oxyjlckaiuoo1os323h 0 1430270 6221553 2026-07-31T18:03:18Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola 6221553 wikitext text/x-wiki {{Film bilgiqutisi | director =[[Arnold Sjöstrand]] | producer = | based_on = ''Soldatbrunnen'' — [[Aage Dons]] | writer = [[Boël-Marie Beronius]] | starring = [[Birgit Tengroth]] <br>[[Sture Lagerwall]] <br> [[Gunnar Sjöberg]] | music = [[Jules Sylvain]] | cinematography = [[Hilmer Ekdahl]] | editing = [[Eric Nordemar]] | studio = Centrumfilm | distributor = Wivefilm | released ={{Film date|1948|12|03|df=yes}} | runtime = 95 minut | mamlakat = [[Shvetsiya]] | til = [[Shved tili|shvedcha]] }} '''Synd''' — 1948-yilda rejissyor [[Arnold Sjöstrand]] tomonidan suratga olingan [[Shvetsiya]] drama filmi. Bosh rollarni [[Birgit Tengroth]], [[Sture Lagerwall]] va [[Gunnar Sjöberg]] ijro etgan<ref>Qvist & Von Bagh p.58</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Qvist, Per Olov & von Bagh, Peter. ''Guide to the Cinema of Sweden and Finland''. Greenwood Publishing Group, 2000. == Havolalar == * {{IMDb title|0040857}} {{1940-yillar-Shvetsiya-film-stub}} 4xu7qc3sw2xj7049qm7qx0zpb1zzxrn 0 1430271 6221554 2026-07-31T18:04:06Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola 6221554 wikitext text/x-wiki {{Film bilgiqutisi | director = [[Rune Carlsten]] | producer = | writer = Paul Baudisch<br>Adolf Schütz | starring = [[Viveca Lindfors]] | cinematography = | editing = | studio = | distributor = | released = {{film date|1943|8|20|df=yes}} | runtime = 120 minut | mamlakat = [[Shvetsiya]] | til = [[Shved tili|shvedcha]] }} '''Anna Lans''' — 1943-yilda rejissyor [[Rune Carlsten]] tomonidan suratga olingan [[Shvetsiya]] drama filmi<ref>{{cite web|url=http://www.svenskfilmdatabas.se/sv/item/?type=film&itemid=4023 |title=Anna Lans |work=Svensk Filmdatabas |accessdate=28 September 2020}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == * {{IMDb title|0035637|The Sin of Anna Lans}} {{1940-yillar-Shvetsiya-film-stub}} 841di6cf4ikkuhvprdsa68buxkphnpz 0 1430272 6221555 2026-07-31T18:05:03Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola 6221555 wikitext text/x-wiki {{Film bilgiqutisi | director = [[Stig Järrel]] | producer = [[Stellan Claësson]] | based_on = | writer = [[Arne Mehrens]] | starring = [[Stig Järrel]] <br> [[Ester Roeck Hansen]] <br> [[Gösta Cederlund]] <br> [[Ingrid Backlin]] | music = [[Jules Sylvain]] | cinematography = [[Walter Boberg]] | editing = [[Eric Nordemar]] | studio = Kungsfilm | distributor = Kungsfilm | released = {{Film date|1947|09|27|df=y}} | runtime = 112 minut | mamlakat = [[Shvetsiya]] | til = [[Shved tili|shvedcha]] }} '''Sjätte budet''' — 1947-yilda rejissyor [[Stig Järrel]] tomonidan suratga olingan [[Shvetsiya]] drama filmi. Bosh rollarni [[Stig Järrel]], [[Ester Roeck Hansen]], [[Gösta Cederlund]] va [[Ingrid Backlin]] ijro etgan<ref>Ramsaye p.42</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Ramsaye, Terry. ''International Motion Picture Almanac''. Quigley Publishing Company, 1948. == Havolalar == * {{IMDb title|0039832}} {{1940-yillar-Shvetsiya-film-stub}} f02eu166k95gn67spzx8n0ecuv65dlh 0 1430273 6221556 2026-07-31T18:05:58Z Ahror Akramovich 75193 Qarang: [[Loyiha:Kino|Kino loyihasi]] doirasida yozilgan maqola 6221556 wikitext text/x-wiki {{Film bilgiqutisi | director = [[Hasse Ekman]] | producer = [[Lorens Marmstedt]] | writer = [[Gösta Stevens]] | narrator = | starring = [[Edvin Adolphson]]<br>[[Karin Ekelund]]<br>[[Gunn Wållgren]]<br>[[Nils Lundell]] | music = [[Kai Gullmar]] <br> [[Sune Waldimir]] | cinematography =[[Hilding Bladh]] | editing = | studio = Terrafilm | distributor = Terrafilm | released = {{Film date|1943|09|24|df=y}} | runtime = 84 minut | mamlakat = [[Shvetsiya]] | til = [[Shved tili|shvedcha]] }} '''Sjätte skottet''' — 1943-yilda rejissyor [[Hasse Ekman]] tomonidan suratga olingan [[Shvetsiya]] drama filmi. Bosh rollarni [[Edvin Adolphson]], [[Karin Ekelund]] va [[Gunn Wållgren]] ijro etgan<ref>Qvist & Von Bagh p.70</ref><ref>Gustafsson p.58</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == * Gustafsson, Fredrik. ''The Man from the Third Row: Hasse Ekman, Swedish Cinema and the Long Shadow of Ingmar Bergman''. Berghahn Books, 2016. * Qvist, Per Olov & von Bagh, Peter. ''Guide to the Cinema of Sweden and Finland''. Greenwood Publishing Group, 2000. == Havolalar == * {{IMDb title|0036361}} {{1940-yillar-Shvetsiya-film-stub}} hkczabv3pj35zq79tibluuv7n0m0iwd 0 1430274 6221561 2026-07-31T18:52:40Z Umarxon III 18267 + 6221561 wikitext text/x-wiki {{ism+familiya|Hamid|Karimov}} {{Futbolchi bilgiqutisi | name = Hamidullo Karimov | fullname = | image = | caption = | birth_date = {{Birth date and age|2005|4|6|df=y}} | birth_place = {{TavalludJoyi|Andijon}}, [[Oʻzbekiston]] | height = {{height|m=1.80}} | currentclub = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] | clubnumber = | position = [[Hujumchi (futbol)|Hujumchi]] | yoshlikyillari1 = 2024—2026 | yoshlikklublari1 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] U21 | yoshlikyillari2 = | yoshlikklublari2 = | yoshlikyillari3 = | yoshlikklublari3 = | yillar1 = 2026— | klublar1 = [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] | isht1 = 2 | gollar1 = 2 | yillar2 = | klublar2 = | isht2 = | gollar2 = | yillar3 = | klublar3 = | isht3 = | gollar3 = | yillar4 = | klublar4 = | isht4 = | gollar4 = | yillar5 = | klublar5 = | isht5 = | gollar5 = | yillar6 = | klublar6 = | isht6 = | gollar6 = }} '''Hamidullo Karimov''' — oʻzbekistonlik futbolchi. [[Oʻzbekiston Superligasi]]ning [[Andijon (futbol klubi)|Andijon]] futbol klubi [[hujumchi (futbol)|hujumchi]]si<ref>{{cite web|url=https://ua.tribuna.com/football/person/hamidullo-karimov/stat/2026/uzbekistan-professional-league/|title=Hamidullo Karimov|publisher=}}</ref><ref>{{cite web|url=https://fminside.net/players/4-fm-24/2000225384-hamidullo-karimov|title=Hamidullo Karimov|publisher=}}</ref><ref>{{cite web|url=https://tiu.ru/matches/football/uzbekistan-super-league/fc-andijon/hamidullo-karimov/|title=Хамидулло Каримов - ФК Андижан|publisher=}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.sofascore.com/ru/football/player/hamidullo-karimov/2661472|title=Hamidullo Karimov|publisher=}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar|2}} == Havolalar == * {{UzPFL player|702}} {{uzbekistan-footy-bio-stub}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Oʻzbekistonlik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Erkak futbol hujumchilari]] [[Turkum:Oʻzbekiston Superligasi futbolchilari]] [[Turkum:Andijon klubi futbolchilari]] {{Andijon futbol klubi tarkibi}} {{DEFAULTSORT:Karimov, Hamidullo}} lwiu9727zheuwn33rfsq5znm6dh37cn 11 1430275 6221623 2026-08-01T03:56:57Z AnvarxonM 75105 „{{munozara}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221623 wikitext text/x-wiki {{munozara}} srjk8qw7fnryrp5m66amrx671fy75ox 14 1430276 6221625 2026-08-01T03:59:18Z AnvarxonM 75105 „[[Turkum:Ispaniyadagi klublar boʻyicha erkak futbolchilari|Cornellà ]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221625 wikitext text/x-wiki [[Turkum:Ispaniyadagi klublar boʻyicha erkak futbolchilari|Cornellà ]] cs2o61n6urrbnkq1ifxxm3gkl7e970t 0 1430277 6221643 2026-08-01T05:44:13Z Abdullokh Jurayev 283160 WIKIPEDIA YARATILDI 6221643 wikitext text/x-wiki {{Shirkat bilgiqutisi | nomi = Oʻzbekiston texnologik metallar kombinati | turi = Aksiyadorlik jamiyati | sanoat = Kritik minerallar va texnologik metallar | asos_solingan_sanasi = 2024-yil | asoschilari = Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti [[Shavkat Mirziyoyev]] | joylashuvi = [[Chirchiq]], [[Toshkent viloyati]], [[Oʻzbekiston]] | yetakchi_sarlavha = Boshqaruv raisi | yetakchi_nomi = Farhod Abdullayev | mahsulotlari = Volfram, molibden va reniy mahsulotlari | vebsayti = {{URL|https://uztmk.uz}} }} '''Oʻzbekiston texnologik metallar kombinati''' ('''TMK''') — Oʻzbekistonda kritik minerallar va texnologik metallar bo'yicha faoliyat yuritadi. 2024-yilda tashkil etilgan. Bosh ofisi Toshkent viloyatining Chirchiq shahrida joylashgan. == Faoliyati == Geologik qidiruv, foydali qazilmalarni qazib olish, boyitish, qayta ishlash hamda metallurgiya bilan bogʻliq sanoat loyihalarini amalga oshiradi. Kombinat volfram, molibden, grafit, litiy, reniy va nodir yer elementlari yoʻnalishlarda geologik qidiruv, xomashyoni qayta ishlash va sanoat mahsulotlari ishlab chiqarishga oid loyihalarni amalga oshiradi.<ref>{{cite web|url=https://uztmk.uz/uz/about|title=Biz haqimizda|website=UzTMK}}</ref> == Asosiy loyihalari == === Volfram sanoat klasteri === Volfram sanoat klasteri volfram xomashyosini qazib olish, qayta ishlash va volfram mahsulotlarini ishlab chiqarishni qamrab olgan loyihalar majmuasi.<ref name="prezident9304">{{cite web|url=https://president.uz/uz/lists/view/9304|title=Kritik minerallar xomashyo bazasi kengaytirilib, yuqori qoʻshilgan qiymatli mahsulotlar ishlab chiqariladi|website=Prezident.uz}}</ref> Loyiha doirasida volfram konsentrati, volfram angidridi va metall volfram ishlab chiqarish quvvatlari yaratiladi hamda kengaytiriladi.<ref>{{cite web|url=https://www.mining-journal.com/resourcestocks/resourcestocks-articles/4532675/uzbekistans-metals-future-mining-opportunities-untapped-source-critical-minerals|title=Uzbekistan's 'Metals of the Future' Mining Opportunities and Untapped Source of Critical Minerals|website=Mining Journal}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://2025.minexeurope.com/sponsors/tmk/|title=TMK (Uzbekistan Technological Metals Complex)|website=MINEX Europe}}</ref> === Molibden xomashyosini chuqur qayta ishlash klasteri === Mazkur loyiha molibden tarkibli xomashyoni qayta ishlash hamda molibden asosidagi sanoat mahsulotlarini ishlab chiqarishga moʻljallangan loyihalarni oʻz ichiga oladi.<ref>{{cite web|url=https://president.uz/uz/lists/view/9304|title=Kritik minerallar xomashyo bazasi kengaytirilib, yuqori qoʻshilgan qiymatli mahsulotlar ishlab chiqariladi}}</ref> Loyiha doirasida yiliga 5 000 tonna molibden tarkibli xomashyoni qayta ishlash, 2 500 tonna molibden uch oksidi (MoO₃) hamda keyingi bosqichda yiliga 1 600 tonna molibden kukuni ishlab chiqarish rejalashtirilgan. Mazkur mahsulotlar metallurgiya va boshqa sanoat tarmoqlarida xomashyo sifatida qoʻllaniladi.<ref>{{cite web|url=https://2024.minexasia.com/minex-central-asia-2025-session-2-uzbekistan-in-global-critical-minerals-supply-chains/|title=Session 2: Uzbekistan in Global Critical Minerals Supply Chains|website=MINEX Central Asia}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://mmta.co.uk/uzbekistan-technological-metals-complex-joins-the-mmta/|title=Uzbekistan Technological Metals Complex joins the MMTA|website=MMTA}}</ref> === Kelajak metallari texnoparki === '''Kelajak metallari texnoparki''' — TMK tarkibidagi sanoat va innovatsion ishlab chiqarish majmuasi. Joylashuvi Toshkent viloyatining Chirchiq va Ohangaron hududlari hamda Samarqand viloyatining Nurobod tumani. Loyiha qiymati 841 million AQSH dollarini tashkil etadi va 50 dan ortiq investitsiya loyihasini oʻz ichiga oladi.<ref>{{cite web|url=https://www.uzkmt.uz|title=Kelajak metallari texnoparki|website=uzkmt.uz}}</ref> Texnopark kritik va nodir metallarni chuqur qayta ishlash, ilmiy tadqiqotlarni ishlab chiqarish bilan integratsiyalash hamda tayyor sanoat mahsulotlari ishlab chiqarishga ixtisoslashgan.<ref>{{cite web|url=https://www.uzkmt.uz|title=Kelajak metallari texnoparki}}</ref> Toshkent xalqaro investitsiya forumi (2025-yil)dagi nutqida Prezident Shavkat Mirziyoyev Toshkent va Samarqand viloyatlarida Kelajak metallari texnoparklari tashkil etilayotganini maʼlum qilgan.<ref>{{cite web|url=https://president.uz/uz/lists/view/8203|title=Prezident Shavkat Mirziyoyevning IV Toshkent xalqaro investitsiya forumidagi nutqi|website=Prezident.uz}}</ref> === R&D Park === '''R&D Park''' TMKning ilmiy-tadqiqot va texnologiyalarni rivojlantirish markazi. Joylashuvi Toshkent viloyatining Chirchiq shahri. Markaz laboratoriya tadqiqotlari, texnologik sinovlar hamda ilmiy ishlanmalarni sanoatda qoʻllash va tijoratlashtirish yoʻnalishlarida faoliyat yuritadi. <ref>{{cite web|url=https://rndpark.uz|title=R&D Park}}</ref> R&D Park tarkibida Markaziy nano-tahlil laboratoriyasi, Texnologik sinov markazi hamda Innovatsion loyihalarni tijoratlashtirish markazi bor. Unda materiallarning fizik-kimyoviy xususiyatlarini tahlil qilish, rudalar va konsentratlarni laboratoriya hamda tajriba-sanoat sharoitida sinovdan oʻtkazish, shuningdek ilmiy ishlanmalarni sanoat amaliyotiga joriy etish boʻyicha ishlar olib boriladi.<ref>{{cite web|url=https://uztmk.uz/en/project/rd-park|title=R&D Park}}</ref> === Miskon loyihasi === '''Miskon loyihasi''' Toshkent viloyatining Piskent tumanida amalga oshirilayotgan kon-metallurgiya loyihasi. Loyiha molibden, reniy hamda boshqa kritik minerallarni geologik o‘rganish, qazib olish va qayta ishlashni qamrab oladi.<ref>{{cite web|url=https://president.uz/uz/lists/view/9304|title=Kritik minerallar xomashyo bazasi kengaytirilib, yuqori qoʻshilgan qiymatli mahsulotlar ishlab chiqariladi|website=Prezident.uz}}</ref> Shuningdek, loyiha oltin, kumush va mis zaxiralarini o‘zlashtirishni ham nazarda tutadi.<ref>{{cite web|url=https://uztmk.uz/uz/project/miskon|title=Miskon loyihasi}}</ref> Miskon mineral xomashyoni qayta ishlash va tayyor sanoat mahsulotlari ishlab chiqarish yo‘nalishidagi loyiha.<ref>{{cite web|url=https://timesca.com/uzbekistans-4-2-billion-critical-minerals-plan-aims-to-turn-raw-materials-into-industry/|title=Uzbekistan's $4.2 Billion Critical Minerals Plan Aims to Turn Raw Materials Into Industry|website=Times of Central Asia}}</ref> == Xalqaro hamkorlik == TMK kritik minerallar va texnologik metallar sohasida xorijiy kompaniyalar, ilmiy muassasalar hamda xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik qiladi. Hamkorlikning asosiy yoʻnalishlari geologik qidiruv, mineral resurslarni qayta ishlash, texnologiyalar transferi, ilmiy tadqiqotlar, investitsiya loyihalarini amalga oshirish hamda mutaxassislar tayyorlashni qamrab oladi. <ref>{{cite web|url=https://uztmk.uz/uz/category/xalqaro-hamkorlik|title=Xalqaro hamkorlik|website=UzTMK}}</ref> == Manbalar == <references /> [[Turkum:Oʻzbekiston kompaniyalari]] [[Turkum:Konchilik kompaniyalari]] [[Turkum:2024-yilda tashkil etilgan tashkilotlar]] gzazip5lf1ntv1h7n43zpfq3s48nhzo 0 1430278 6221651 2026-08-01T06:41:17Z Süleymandas21 294802 „'''{{langr|tr|Kadir Çetin}}''' (2000-yil 29-dekabrda, Turkiyaning [[Eskişehir]] shahrida tug‘ilgan) — turk musiqachi, musiqa prodyuseri va qo‘shiq muallifi.<ref>https://www.odatv.com/kultur-sanat/efsane-parca-yeniden-yorumlandi-120149876</ref><ref>https://www.trtdinle.com/artist/jelly-bear-and-kadir-cetin-19766172</ref><ref>https://www.radyofenomen.com/kategori/fenomen-radar/kadir-cetin-ft-iskorbeatz-looking-now-28219</ref> {{Infobox music...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221651 wikitext text/x-wiki '''{{langr|tr|Kadir Çetin}}''' (2000-yil 29-dekabrda, Turkiyaning [[Eskişehir]] shahrida tug‘ilgan) — turk musiqachi, musiqa prodyuseri va qo‘shiq muallifi.<ref>https://www.odatv.com/kultur-sanat/efsane-parca-yeniden-yorumlandi-120149876</ref><ref>https://www.trtdinle.com/artist/jelly-bear-and-kadir-cetin-19766172</ref><ref>https://www.radyofenomen.com/kategori/fenomen-radar/kadir-cetin-ft-iskorbeatz-looking-now-28219</ref> {{Infobox musical artist | name = {{langr|tr|Kadir Çetin}} | image = Kadir Çetin (Musician).jpg | caption = Çetin, 2026-yil | birth_name = {{langr|tr|Kadir Çetin}} | birth_date = {{Birth date and age|2000|12|29}}<ref>{{Cite web|url=https://www.orduulak.com/kadir-cetinin-stereo-love-yorumu-dijital-platformlarda-ilgi-gordu/25672|title=Kadir Çetin’ning “Stereo Love” talqini raqamli platformalarda qiziqish uyg‘otdi|date=15 June 2026|website=orduulak}}</ref> | birth_place = {{langrlink|tr|Eskişehir}}, Turkiya | origin = [[Turkiya]] | genre = [[Slap house]] | years_active = 2021–hozirgacha | label = [[Miami Music Records]] }} == Erta hayoti == Çetin Turkiyaning [[Eskişehir]] shahrida tug‘ilib o‘sgan. U yoshligidan boshlab mustaqil ravishda raqamli vositalar va dasturlar yordamida musiqa ishlab chiqarishni o‘rganishni boshlagan.<ref>https://www.orduulak.com/kadir-cetinin-stereo-love-yorumu-dijital-platformlarda-ilgi-gordu/25672</ref> == Faoliyati == Çetin professional tarzda musiqa chiqarishni 2021-yilda boshlagan.<ref>https://www.eskisehirhaber26.com/kadir-cetin-kadir-cetin-music</ref> Uning dastlabki ishlari asosan elektron treklar va remikslardan iborat bo‘lgan. Keyinchalik u original kompozitsiyalar yaratishga e’tibor qaratib, elektron musiqaning turli subjanrlarini o‘rgangan. U muntazam ravishda musiqa chiqarib keladi va turli san’atkorlar bilan hamkorlik qilgan.<ref>https://www.imdb.com/name/nm18457618/</ref> == Musiqiy uslubi == Çetinning musiqasi asosan elektron janrlarga asoslangan bo‘lib, unda deep house va slap house elementlari mavjud. Shuningdek, uning ijodida alternativ va eksperimental uslublarning ta’siri ham kuzatiladi. == Diskografiya == === EP lar === * ''Other Side'' (feat. Iskorbeatz) (2022) * ''Yalan Dünya'' (2026) * ''Si Ai'' (2026) === Singllar === {{Div col|colwidth=30em}} * "Goodbye" (2022) * "Looking Now" (feat. Iskorbeatz) (2022) * "Bam Bam" (2022) * "Alls Well Yeah" (feat. Iskorbeatz) (2022) * "Endless Love" (feat. Iskorbeatz) (2022) * "You Are Dead" (feat. Iskorbeatz) (2022) * "Don't Let Me Down" (2023) * "Black Pablo" (2023) * "Meant to Be" (feat. Iskorbeatz) (2023) * "Destiny" (feat. Sally Suzanne) (2023) * "Eyes Low" (feat. Sally Suzanne) (2023) * "Fire" (2023) * "Killer" (feat. Jelly Bear) (2023) * "Stay With Me" (2023) * "Where Are You" (feat. Jelly Bear) (2023) * "Scorpion" (2023) * "Feel The Beat" (feat. Kalauzi) (2023) * "Spirit of the eagle" (feat. Kevin Havis) (2023) * "Bang" (feat. TBT Prod.) (2023) * "Black Roses" (feat. Passion Marta) (2023) * "G-House" (feat. Passion Marta) (2023) * "ISTANBUL PULSES" (feat. Pillzaxx) (2023) * "Take Care of Yourself" (2023) * "Yang" (feat. Aksou) (2023) * "Black Mamba" (2023) * "Stay With Me (SLOWED)" (2023) * "Bad Blood (SLOWED)" (2023) * "Lost Emotion" (feat. Deep House Cafe De Anatolia Music) (2023) * "Viper" (feat. Anterliv) (2023) * "Darkness" (feat. Cafe De Anatolia) (2024) * "Up All Night" (feat. Merara) (2024) * "Değmen Benim Gamlı Yaslı Gönlüme" (feat. Cafe De Anatolia) (2024) * "Smoke" (feat. V.O.P. & Onur Aktemur) (2024) * "Enamorada" (feat. Jelly Bear) (2024) * "Dönmədin" (feat. Mehdi Mammadov) (2024) * "Away" (feat. Jelly Bear) (2024) * "Morocco" (2024) * "Falling" (2024) * "Where Are You Now" (2024) * "Baku" (2024) * "Tashkent" (2025) * "İstedim" (feat. Charos Kayumova) (2025) * "Memory" (2025) * "Görmedim" (feat. Aziza Qobilova) (2025) * "Olmaz Bizden" (feat. Oğuzhan Akbulut) (2025) * "Feel It" (feat. Yıldırım Erşahin) (2025) * "Silencio" (2025) * "Son Bahar" (feat. Jelly Bear) (2025) * "Precioso" (2025) * "To the Night" (feat. V.O.P.) (2025) * "Leila" (feat. Yıldırım Erşahin) (2025) * "Adelea" (feat. Jelly Bear) (2025) * "Yansın Dünya" (feat. Oğuzhan Akbulut) (2025) * "I Like It" (2025) * "I Lost You" (feat. Hilola Samirazar) (2025) * "Stereo Love" (feat. DeadlyArrow) (2025) * "Loca Loca" (feat. DeadlyArrow) (2025) * "Think of Me" (2025) * "Stereo Love (Speed Up)" (feat. DeadlyArrow) (2025) * "Stereo Love (Slowed Version)" (feat. DeadlyArrow) (2025) * "Youm Wara Youm" (feat. Aziza Qobilova) (2025) <ref>https://musicbrainz.org/artist/75776ead-770c-4048-af23-6743ca54338c</ref> {{div col end}} == Manbalar == {{reflist}} == Tashqi havolalar == * {{Instagram|id=kadircetin}} * {{YouTube|channel=UCfsz8n3A_e3uzQN6KUETf_g|show=}} * {{Discogs artist|artist=17741892}} * {{TikTok|id=kadircetinmusic}} j0c762s1vqiey0lvzl2qn56wjgvwl7s 6221653 6221651 2026-08-01T06:53:27Z Süleymandas21 294802 /* Singllar */ 6221653 wikitext text/x-wiki '''{{langr|tr|Kadir Çetin}}''' (2000-yil 29-dekabrda, Turkiyaning [[Eskişehir]] shahrida tug‘ilgan) — turk musiqachi, musiqa prodyuseri va qo‘shiq muallifi.<ref>https://www.odatv.com/kultur-sanat/efsane-parca-yeniden-yorumlandi-120149876</ref><ref>https://www.trtdinle.com/artist/jelly-bear-and-kadir-cetin-19766172</ref><ref>https://www.radyofenomen.com/kategori/fenomen-radar/kadir-cetin-ft-iskorbeatz-looking-now-28219</ref> {{Infobox musical artist | name = {{langr|tr|Kadir Çetin}} | image = Kadir Çetin (Musician).jpg | caption = Çetin, 2026-yil | birth_name = {{langr|tr|Kadir Çetin}} | birth_date = {{Birth date and age|2000|12|29}}<ref>{{Cite web|url=https://www.orduulak.com/kadir-cetinin-stereo-love-yorumu-dijital-platformlarda-ilgi-gordu/25672|title=Kadir Çetin’ning “Stereo Love” talqini raqamli platformalarda qiziqish uyg‘otdi|date=15 June 2026|website=orduulak}}</ref> | birth_place = {{langrlink|tr|Eskişehir}}, Turkiya | origin = [[Turkiya]] | genre = [[Slap house]] | years_active = 2021–hozirgacha | label = [[Miami Music Records]] }} == Erta hayoti == Çetin Turkiyaning [[Eskişehir]] shahrida tug‘ilib o‘sgan. U yoshligidan boshlab mustaqil ravishda raqamli vositalar va dasturlar yordamida musiqa ishlab chiqarishni o‘rganishni boshlagan.<ref>https://www.orduulak.com/kadir-cetinin-stereo-love-yorumu-dijital-platformlarda-ilgi-gordu/25672</ref> == Faoliyati == Çetin professional tarzda musiqa chiqarishni 2021-yilda boshlagan.<ref>https://www.eskisehirhaber26.com/kadir-cetin-kadir-cetin-music</ref> Uning dastlabki ishlari asosan elektron treklar va remikslardan iborat bo‘lgan. Keyinchalik u original kompozitsiyalar yaratishga e’tibor qaratib, elektron musiqaning turli subjanrlarini o‘rgangan. U muntazam ravishda musiqa chiqarib keladi va turli san’atkorlar bilan hamkorlik qilgan.<ref>https://www.imdb.com/name/nm18457618/</ref> == Musiqiy uslubi == Çetinning musiqasi asosan elektron janrlarga asoslangan bo‘lib, unda deep house va slap house elementlari mavjud. Shuningdek, uning ijodida alternativ va eksperimental uslublarning ta’siri ham kuzatiladi. == Diskografiya == === EP lar === * ''Other Side'' (feat. Iskorbeatz) (2022) * ''Yalan Dünya'' (2026) * ''Si Ai'' (2026) === Singllar === {{div col|colwidth=30em}} * "Goodbye" (2022) * "Looking Now" (feat. Iskorbeatz) (2022) * "Bam Bam" (2022) * "Alls Well Yeah" (feat. Iskorbeatz) (2022) * "Endless Love" (feat. Iskorbeatz) (2022) * "You Are Dead" (feat. Iskorbeatz) (2022) * "Don't Let Me Down" (2023) * "Black Pablo" (2023) * "Meant to Be" (feat. Iskorbeatz) (2023) * "Destiny" (feat. Sally Suzanne) (2023) * "Eyes Low" (feat. Sally Suzanne) (2023) * "Fire" (2023) * "Killer" (feat. Jelly Bear) (2023) * "Stay With Me" (2023) * "Where Are You" (feat. Jelly Bear) (2023) * "Scorpion" (2023) * "Feel The Beat" (feat. Kalauzi) (2023) * "Spirit of the eagle" (feat. Kevin Havis) (2023) * "Bang" (feat. TBT Prod.) (2023) * "Black Roses" (feat. Passion Marta) (2023) * "G-House" (feat. Passion Marta) (2023) * "ISTANBUL PULSES" (feat. Pillzaxx) (2023) * "Take Care of Yourself" (2023) * "Yang" (feat. Aksou) (2023) * "Black Mamba" (2023) * "Stay With Me (SLOWED)" (2023) * "Bad Blood (SLOWED)" (2023) * "Lost Emotion" (feat. Deep House Cafe De Anatolia Music) (2023) * "Viper" (feat. Anterliv) (2023) * "Darkness" (feat. Cafe De Anatolia) (2024) * "Up All Night" (feat. Merara) (2024) * "Değmen Benim Gamlı Yaslı Gönlüme" (feat. Cafe De Anatolia) (2024) * "Smoke" (feat. V.O.P. & Onur Aktemur) (2024) * "Enamorada" (feat. Jelly Bear) (2024) * "Dönmədin" (feat. Mehdi Mammadov) (2024) * "Away" (feat. Jelly Bear) (2024) * "Morocco" (2024) * "Falling" (2024) * "Where Are You Now" (2024) * "Baku" (2024) * "Tashkent" (2025) * "İstedim" (feat. Charos Kayumova) (2025) * "Memory" (2025) * "Görmedim" (feat. Aziza Qobilova) (2025) * "Olmaz Bizden" (feat. Oğuzhan Akbulut) (2025) * "Feel It" (feat. Yıldırım Erşahin) (2025) * "Silencio" (2025) * "Son Bahar" (feat. Jelly Bear) (2025) * "Precioso" (2025) * "To the Night" (feat. V.O.P.) (2025) * "Leila" (feat. Yıldırım Erşahin) (2025) * "Adelea" (feat. Jelly Bear) (2025) * "Yansın Dünya" (feat. Oğuzhan Akbulut) (2025) * "I Like It" (2025) * "I Lost You" (feat. Hilola Samirazar) (2025) * "Stereo Love" (feat. DeadlyArrow) (2025) * "Loca Loca" (feat. DeadlyArrow) (2025) * "Think of Me" (2025) * "Stereo Love (Speed Up)" (feat. DeadlyArrow) (2025) * "Stereo Love (Slowed Version)" (feat. DeadlyArrow) (2025) * "Youm Wara Youm" (feat. Aziza Qobilova) (2025) <ref>https://musicbrainz.org/artist/75776ead-770c-4048-af23-6743ca54338c</ref> {{div col end}} == Manbalar == {{reflist}} == Tashqi havolalar == * {{Instagram|id=kadircetin}} * {{YouTube|channel=UCfsz8n3A_e3uzQN6KUETf_g|show=}} * {{Discogs artist|artist=17741892}} * {{TikTok|id=kadircetinmusic}} 9mbtxaondcmpturkqqvvgv4xpwby2ml 6221673 6221653 2026-08-01T08:11:14Z Süleymandas21 294802 6221673 wikitext text/x-wiki '''{{langr|tr|Kadir Çetin}}''' (2000-yil 29-dekabrda, Turkiyaning [[Eskişehir]] shahrida tug‘ilgan) — turk musiqachi, musiqa prodyuseri va qo‘shiq muallifi.<ref>https://www.odatv.com/kultur-sanat/efsane-parca-yeniden-yorumlandi-120149876</ref><ref>https://www.trtdinle.com/artist/jelly-bear-and-kadir-cetin-19766172</ref><ref>https://www.radyofenomen.com/kategori/fenomen-radar/kadir-cetin-ft-iskorbeatz-looking-now-28219</ref> {{Infobox musical artist | name = {{langr|tr|Kadir Çetin}} | image = Kadir Çetin (Musician).jpg | caption = Çetin, 2026-yil | birth_name = {{langr|tr|Kadir Çetin}} | birth_date = {{Birth date and age|2000|12|29}}<ref>{{Cite web|url=https://www.orduulak.com/kadir-cetinin-stereo-love-yorumu-dijital-platformlarda-ilgi-gordu/25672|title=Kadir Çetin’ning “Stereo Love” talqini raqamli platformalarda qiziqish uyg‘otdi|date=15 June 2026|website=orduulak}}</ref> | birth_place = {{langrlink|tr|Eskişehir}}, Turkiya | origin = [[Turkiya]] | genre = [[Slap house]] | veb-sayt = https://bio.link/kadircetin | years_active = 2021–hozirgacha | label = [[Miami Music Records]] }} == Erta hayoti == Çetin Turkiyaning [[Eskişehir]] shahrida tug‘ilib o‘sgan. U yoshligidan boshlab mustaqil ravishda raqamli vositalar va dasturlar yordamida musiqa ishlab chiqarishni o‘rganishni boshlagan.<ref>https://www.orduulak.com/kadir-cetinin-stereo-love-yorumu-dijital-platformlarda-ilgi-gordu/25672</ref> == Faoliyati == Çetin professional tarzda musiqa chiqarishni 2021-yilda boshlagan.<ref>https://www.eskisehirhaber26.com/kadir-cetin-kadir-cetin-music</ref> Uning dastlabki ishlari asosan elektron treklar va remikslardan iborat bo‘lgan. Keyinchalik u original kompozitsiyalar yaratishga e’tibor qaratib, elektron musiqaning turli subjanrlarini o‘rgangan. U muntazam ravishda musiqa chiqarib keladi va turli san’atkorlar bilan hamkorlik qilgan.<ref>https://www.imdb.com/name/nm18457618/</ref> == Musiqiy uslubi == Çetinning musiqasi asosan elektron janrlarga asoslangan bo‘lib, unda deep house va slap house elementlari mavjud. Shuningdek, uning ijodida alternativ va eksperimental uslublarning ta’siri ham kuzatiladi. == Diskografiya == === EP lar === * ''Other Side'' (feat. Iskorbeatz) (2022) * ''Yalan Dünya'' (2026) * ''Si Ai'' (2026) === Singllar === {{div col|colwidth=30em}} * "Goodbye" (2022) * "Looking Now" (feat. Iskorbeatz) (2022) * "Bam Bam" (2022) * "Alls Well Yeah" (feat. Iskorbeatz) (2022) * "Endless Love" (feat. Iskorbeatz) (2022) * "You Are Dead" (feat. Iskorbeatz) (2022) * "Don't Let Me Down" (2023) * "Black Pablo" (2023) * "Meant to Be" (feat. Iskorbeatz) (2023) * "Destiny" (feat. Sally Suzanne) (2023) * "Eyes Low" (feat. Sally Suzanne) (2023) * "Fire" (2023) * "Killer" (feat. Jelly Bear) (2023) * "Stay With Me" (2023) * "Where Are You" (feat. Jelly Bear) (2023) * "Scorpion" (2023) * "Feel The Beat" (feat. Kalauzi) (2023) * "Spirit of the eagle" (feat. Kevin Havis) (2023) * "Bang" (feat. TBT Prod.) (2023) * "Black Roses" (feat. Passion Marta) (2023) * "G-House" (feat. Passion Marta) (2023) * "ISTANBUL PULSES" (feat. Pillzaxx) (2023) * "Take Care of Yourself" (2023) * "Yang" (feat. Aksou) (2023) * "Black Mamba" (2023) * "Stay With Me (SLOWED)" (2023) * "Bad Blood (SLOWED)" (2023) * "Lost Emotion" (feat. Deep House Cafe De Anatolia Music) (2023) * "Viper" (feat. Anterliv) (2023) * "Darkness" (feat. Cafe De Anatolia) (2024) * "Up All Night" (feat. Merara) (2024) * "Değmen Benim Gamlı Yaslı Gönlüme" (feat. Cafe De Anatolia) (2024) * "Smoke" (feat. V.O.P. & Onur Aktemur) (2024) * "Enamorada" (feat. Jelly Bear) (2024) * "Dönmədin" (feat. Mehdi Mammadov) (2024) * "Away" (feat. Jelly Bear) (2024) * "Morocco" (2024) * "Falling" (2024) * "Where Are You Now" (2024) * "Baku" (2024) * "Tashkent" (2025) * "İstedim" (feat. Charos Kayumova) (2025) * "Memory" (2025) * "Görmedim" (feat. Aziza Qobilova) (2025) * "Olmaz Bizden" (feat. Oğuzhan Akbulut) (2025) * "Feel It" (feat. Yıldırım Erşahin) (2025) * "Silencio" (2025) * "Son Bahar" (feat. Jelly Bear) (2025) * "Precioso" (2025) * "To the Night" (feat. V.O.P.) (2025) * "Leila" (feat. Yıldırım Erşahin) (2025) * "Adelea" (feat. Jelly Bear) (2025) * "Yansın Dünya" (feat. Oğuzhan Akbulut) (2025) * "I Like It" (2025) * "I Lost You" (feat. Hilola Samirazar) (2025) * "Stereo Love" (feat. DeadlyArrow) (2025) * "Loca Loca" (feat. DeadlyArrow) (2025) * "Think of Me" (2025) * "Stereo Love (Speed Up)" (feat. DeadlyArrow) (2025) * "Stereo Love (Slowed Version)" (feat. DeadlyArrow) (2025) * "Youm Wara Youm" (feat. Aziza Qobilova) (2025) <ref>https://musicbrainz.org/artist/75776ead-770c-4048-af23-6743ca54338c</ref> {{div col end}} == Manbalar == {{reflist}} == Tashqi havolalar == * {{Instagram|id=kadircetin}} * {{YouTube|channel=UCfsz8n3A_e3uzQN6KUETf_g|show=}} * {{Discogs artist|artist=17741892}} * {{TikTok|id=kadircetinmusic}} djnnmnoysprkymc691do2kh8vg6xo24 14 1430279 6221658 2026-08-01T07:56:11Z Janob Mirzaolim 64438 „{{commons category|Museums in Saudi Arabia}} [[Turkum:Saudiya Arabistoni bino va inshootlari|Muzey]] [[Turkum:Mamlakatlar boʻyicha muzeylar]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221658 wikitext text/x-wiki {{commons category|Museums in Saudi Arabia}} [[Turkum:Saudiya Arabistoni bino va inshootlari|Muzey]] [[Turkum:Mamlakatlar boʻyicha muzeylar]] 5ngstt7zhivxnmukjplpx6jawwy8azu 14 1430280 6221662 2026-08-01T07:59:30Z Janob Mirzaolim 64438 „{{commonscat|Museums in Riyadh}} {{cat main}} [[Turkum:Saudiya Arabistonidagi muzeylar]] [[Turkum:Ar-Riyod|Muzey]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221662 wikitext text/x-wiki {{commonscat|Museums in Riyadh}} {{cat main}} [[Turkum:Saudiya Arabistonidagi muzeylar]] [[Turkum:Ar-Riyod|Muzey]] j3lisgwa9bjz7hdv3a6j8irtu02k3sy 14 1430281 6221667 2026-08-01T08:02:16Z Janob Mirzaolim 64438 „{{Commons category|Riyadh}} {{Cat main}} [[Turkum:Saudiya Arabistoni shaharlari]] [[Turkum:Osiyo mamlakatlari poytaxtlari]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221667 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Riyadh}} {{Cat main}} [[Turkum:Saudiya Arabistoni shaharlari]] [[Turkum:Osiyo mamlakatlari poytaxtlari]] 6iv75c9ucpprv6oqvqgqkwxdnoko81k 14 1430282 6221672 2026-08-01T08:06:56Z Janob Mirzaolim 64438 „{{CatAutoTOC}} {{Commons category|Buildings in Saudi Arabia}} [[Turkum:Mamlakatlar boʻyicha bino va inshootlar]] [[Turkum:Saudiya Arabistoni|Bino]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221672 wikitext text/x-wiki {{CatAutoTOC}} {{Commons category|Buildings in Saudi Arabia}} [[Turkum:Mamlakatlar boʻyicha bino va inshootlar]] [[Turkum:Saudiya Arabistoni|Bino]] hd37apc4dgm0wlvwl5zoot8vsfj9ln3 0 1430283 6221675 2026-08-01T08:20:47Z AnvarxonM 75105 „{{Futbolchi bilgiqutisi | name = Franco Baresi | image = Franco baresi panini card 1979.jpg | caption = Baresi with [[AC Milan|Milan]] in 1979 | full_name = Franco Baresi<ref name=namechange /> | birth_date = {{birth date|1960|5|8|df=y}} | birth_place = [[Travagliato]], Brescia, Italiya | death_date = {{death date and age|2026|7|31|1960|5|8|df=y}} | death_place = [...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221675 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | name = Franco Baresi | image = Franco baresi panini card 1979.jpg | caption = Baresi with [[AC Milan|Milan]] in 1979 | full_name = Franco Baresi<ref name=namechange /> | birth_date = {{birth date|1960|5|8|df=y}} | birth_place = [[Travagliato]], Brescia, Italiya | death_date = {{death date and age|2026|7|31|1960|5|8|df=y}} | death_place = [[Rozzano]], Milan, Italiya | height = 1.76 m | position = [[Markaziy himoyachi]] | currentclub = | youthyears1 = 1972–1977 | youthclubs1 = [[AC Milan Youth Sector|AC Milan]] | yillar1 = 1977–1997 | klublar1 = [[AC Milan]] | isht1 = 532 | gollar1 = 16 | milliyyillar1 = 1979–1982 | milliyjamoa1 = [[Italiya milliy futbol terma jamoasi (21 yoshgacha)|Italiya U21]] | milliyisht1 = 18 | milliygollar1 = 2 | milliyyillar2 = 1983–1984 | milliyjamoa2 = [[Italiya olimpiya milliy futbol terma jamoasi|Italiya olimpiya]] | milliyisht2 = 10 | milliygollar2 = 0 | milliyyillar3 = 1982–1994 | milliyjamoa3 = [[Italiya milliy futbol terma jamoasi|Italiya]] | milliyisht3 = 81 | milliygollar3 = 1 | boshliqyillar1 = 2002–2006 | boshliqklublar1 = [[AC Milan Primavera]] | boshliqyillar2 = 2006–2008 | boshliqklublar2 = Milan Primavera (Berretti) | medaltemplates = {{MedalSport|Men's [[Association football|football]]}} {{MedalCountry|{{fb|Italy}}}} {{Medal|Comp|[[FIFA World Cup]]}} {{Medal|Gold|[[1982 FIFA World Cup|1982 Spain]]|}} {{Medal|RU|[[1994 FIFA World Cup|1994 United States]]|}} {{Medal|Bronza|[[1990 FIFA World Cup|1990 Italy]]|}} }} '''Franco Baresi'''<ref name=namechange>{{Cite web|url=https://www.gazzettaufficiale.it/atto/parte_seconda/caricaDettaglioAtto/originario?atto.dataPubblicazioneGazzetta=1999-06-18&atto.codiceRedazionale=B-677|title=Gazzetta Ufficiale Cambiamento di nome|language=Italian|website=gazzettaufficiale.it}}</ref> ('''Franchino Baresi''';<ref name=franchino>{{cite web |url=https://www.quirinale.it/onorificenze/insigniti/208909 |title=Baresi Sig. Franchino |trans-title=Baresi Mr. Franchino |website=Quirinale |publisher=Presidenza della Repubblica Italiana |access-date=11 December 2020 |language=it |archive-date=11 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201211234907/https://www.quirinale.it/onorificenze/insigniti/208909 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=4 December 2013 |title=Baresi: "Mondiale? L'Italia deve avere fiducia" – 3 Dicembre 2013 |trans-title=Baresi: "World Cup? Italy must have confidence" – December 3, 2013 |url=https://www.youtube.com/watch?v=UdQswDWfd7I |access-date=7 April 2026 |via=[[YouTube]] |publisher=[[Italian Football Federation]] |language=it |archive-date=9 May 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260509101325/https://www.youtube.com/watch?v=UdQswDWfd7I |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=9 May 2020 |title=Franco Baresi compie 60 anni: la sua partita della vita contro il Brasile a Usa 94 |trans-title=Franco Baresi turns 60: his match of a lifetime against Brazil at USA 94 |url=https://www.youtube.com/watch?v=NRi7TIXd76w |access-date=7 April 2026 |via=[[YouTube]] |work=[[la Repubblica]] |language=it}}</ref> 1960-yil 8-may — 2026-yil 31-iyul) — italiyalik futbolchi va murabbiy. U asosan libero yoki markaziy himoyachi sifatida oʻynagan va oʻzining 20 yillik faoliyatini toʻliq A Seriyaning „Milan“ klubida oʻtkazib, 15 mavsum davomida jamoaga sardorlik qilgan. Barcha davrlarning eng buyuk himoyachilaridan biri sifatida eʼtirof etilgan u „World Soccer“ jurnalining XX asrning 100 nafar eng zoʻr futbolchisi roʻyxatida 9-oʻrinni egallagan<ref name="World Soccer 20C">{{cite web|title=World Soccer 100 Players of the Century|url=http://www.englandfootballonline.com/TeamHons/HonsWldSocPlyrsCent.html|access-date=25 July 2014|url-status=live}}</ref>. „Milan“ safida u uch marta Yevropa kubogi/UEFA Chempionlar ligasi chempionligini, oltita A Seriya sovrinini, toʻrtta Italiya Superkubogini, ikkita Yevropa Superkubogini va ikkita Qitʼalararo kubokni qoʻlga kiritgan. U Italiya terma jamoasi safida 44 yillik tanaffusdan soʻng, 1982-yilgi Jahon chempionatida gʻolib chiqqan tarkib aʼzosi boʻlgan. Shuningdek, 1990-yilda oʻz vatanida oʻtkazilgan Jahon chempionatida ham ishtirok etib, jamoasini turnirda uchinchi oʻringa olib chiqqan va musobaqaning ramziy terma jamoasidan oʻrin olgan. 1994-yilgi Jahon chempionatida esa Italiya sardori sifatida finalga qadar yetib borgan tarkibda boʻlgan, biroq Braziliya kubokni boshi uzra koʻtargan oʻyindan keyingi penaltilar seriyasida oʻz zarbasini noaniq amalga oshirgan. Bundan tashqari, Barezi Italiya sharafini 1980 va 1988-yillardagi UEFA Yevropa chempionatida hamda 1984-yilgi Olimpiya oʻyinlarida himoya qilgan va har bir musobaqada jamoasi bilan yarim finalgacha yetib borgan. Sobiq futbolchi Juzeppe Baresining ukasi, yoshligida Milanning katta jamoasiga qoʻshilganidan soʻng, Franco Baresi dastlab „Piscinin“ laqabini olgan. Oʻzining mahorati va muvaffaqiyati tufayli u keyinchalik „Kaiser Franz“ nomi bilan tanildi, bu hamkasbi Frans Bekkenbauerga ishora edi<ref name="Storie di Calcio: Franco Baresi">{{cite web|url=http://www.storiedicalcio.altervista.org/franco-baresi.html|title=Storie di Calcio: FRANCO BARESI – Calcio, tackle e fantasia|work=Storie di Calcio|language=it|access-date=9 April 2015|archive-date=15 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141215120618/http://www.storiedicalcio.altervista.org/franco-baresi.html|url-status=live}}</ref>. 1999-yilda u Milanning asrning eng yaxshi futbolchisi deb topildi. 1997-yilda „Milan“dagi soʻnggi mavsumidan soʻng, klub Baresining 6-raqamli futbolkasini isteʼfoga chiqardi<ref name="Franchino (detto Franco) BARESI (II)">{{cite web|url=http://www.magliarossonera.it/protagonisti/Gioc-Baresi.html|title=Franchino (detto Franco) BARESI (II)|website=magliarossonera.it|publisher=Maglia Rossonera|language=it|access-date=9 April 2015|archive-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190512161807/http://www.magliarossonera.it/protagonisti/Gioc-Baresi.html|url-status=live}}</ref>. U 2004-yilda FIFAning yuz yillik taqdirlash marosimida Pele tomonidan 125 ta eng buyuk tirik futbolchilardan biri deb topilgan<ref name="FIFA 100">{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/3533891.stm |title=Pele's list of the greatest |work=BBC Sport |date=4 March 2004 |access-date=22 November 2013 |archive-date=19 August 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100819114039/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/3533891.stm |url-status=live }}</ref>. Baresi 2013-yilda Italiya futboli shon-shuhrat zaliga kiritilgan. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons category}} * [https://www.acmilan.com/en/club/legends/players/baresi Franco Baresi] AC Milan saytida * {{FIFA player}} * {{UEFA player}} * {{TuttoCalciatori}} * {{Olympics.com|franco-baresi}} * {{Olympedia}} * [http://fourfourtwo.com/interviews/one-on-one/337/article.aspx 2009 Interview at fourfourtwo.com] * {{IMDb name| 1966466}} {{Navboxes | title = Italiya tarkibi | bg = #0066bc | fg = white | list1 = {{Italiya tarkibi 1980-yilgi UEFA Yevropa chempionati}} {{Italiya tarkibi 1982-yilgi FIFA jahon chempionati}} {{Italiya tarkibi 1984-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari}} {{Italiya tarkibi 1988-yilgi UEFA Yevropa chempionati}} {{Italiya tarkibi 1990-yilgi FIFA jahon chempionati}} {{Italiya tarkibi 1994-yilgi FIFA jahon chempionati}} }} {{Navboxes | title = Mukofotlari | bg = gold | list1 = }} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Baresi, Franco}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Italiyalik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Erkaklar futbolidagi liberolar]] [[Turkum:Serie A futbolchilari]] [[Turkum:Serie B futbolchilari]] [[Turkum:UEFA Chempionlar ligasida gʻolib boʻlgan futbolchilar]] [[Turkum:Italiya erkaklar terma jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:UEFA Yevro 1980 oʻyinchilari]] [[Turkum:UEFA Yevro 1988 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 1982 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 1990 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 1994 oʻyinchilari]] [[Turkum:1984-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi futbolchilar]] [[Turkum:Futbol boʻyicha jahon chempionlari]] [[Turkum:Italiyalik futbol murabbiylar]] [[Turkum:FIFA 100]] [[Turkum:Milan klubiga aloqador shaxslar]] [[Turkum:Fulham F.C. klubiga aloqador shaxslar]] di4ye4xmhgkfuq9lju5uvl7p81m4lv9 6221680 6221675 2026-08-01T08:36:49Z AnvarxonM 75105 6221680 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | name = Franco Baresi | image = Franco baresi panini card 1979.jpg | caption = Baresi [[AC Milan|Milan]] tarkibida (1979-yil) | full_name = Franco Baresi<ref name=namechange /> | birth_date = {{birth date|1960|5|8|df=y}} | birth_place = [[Travagliato]], Brescia, Italiya | death_date = {{death date and age|2026|7|31|1960|5|8|df=y}} | death_place = [[Rozzano]], Milan, Italiya | height = 1.76 m | position = [[Markaziy himoyachi]] | currentclub = | youthyears1 = 1972–1977 | youthclubs1 = [[AC Milan Youth Sector|AC Milan]] | yillar1 = 1977–1997 | klublar1 = [[AC Milan]] | isht1 = 532 | gollar1 = 16 | milliyyillar1 = 1979–1982 | milliyjamoa1 = [[Italiya milliy futbol terma jamoasi (21 yoshgacha)|Italiya U21]] | milliyisht1 = 18 | milliygollar1 = 2 | milliyyillar2 = 1983–1984 | milliyjamoa2 = [[Italiya olimpiya milliy futbol terma jamoasi|Italiya olimpiya]] | milliyisht2 = 10 | milliygollar2 = 0 | milliyyillar3 = 1982–1994 | milliyjamoa3 = [[Italiya milliy futbol terma jamoasi|Italiya]] | milliyisht3 = 81 | milliygollar3 = 1 | boshliqyillar1 = 2002–2006 | boshliqklublar1 = [[AC Milan Primavera]] | boshliqyillar2 = 2006–2008 | boshliqklublar2 = Milan Primavera (Berretti) | medaltemplates = {{MedalSport|Men's [[Association football|football]]}} {{MedalCountry|{{fb|Italy}}}} {{Medal|Comp|[[FIFA World Cup]]}} {{Medal|Gold|[[1982 FIFA World Cup|1982 Spain]]|}} {{Medal|RU|[[1994 FIFA World Cup|1994 United States]]|}} {{Medal|Bronza|[[1990 FIFA World Cup|1990 Italy]]|}} }} '''Franco Baresi'''<ref name=namechange>{{Cite web|url=https://www.gazzettaufficiale.it/atto/parte_seconda/caricaDettaglioAtto/originario?atto.dataPubblicazioneGazzetta=1999-06-18&atto.codiceRedazionale=B-677|title=Gazzetta Ufficiale Cambiamento di nome|language=Italian|website=gazzettaufficiale.it}}</ref> ('''Franchino Baresi''';<ref name=franchino>{{cite web |url=https://www.quirinale.it/onorificenze/insigniti/208909 |title=Baresi Sig. Franchino |trans-title=Baresi Mr. Franchino |website=Quirinale |publisher=Presidenza della Repubblica Italiana |access-date=11 December 2020 |language=it |archive-date=11 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201211234907/https://www.quirinale.it/onorificenze/insigniti/208909 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=4 December 2013 |title=Baresi: "Mondiale? L'Italia deve avere fiducia" – 3 Dicembre 2013 |trans-title=Baresi: "World Cup? Italy must have confidence" – December 3, 2013 |url=https://www.youtube.com/watch?v=UdQswDWfd7I |access-date=7 April 2026 |via=[[YouTube]] |publisher=[[Italian Football Federation]] |language=it |archive-date=9 May 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260509101325/https://www.youtube.com/watch?v=UdQswDWfd7I |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=9 May 2020 |title=Franco Baresi compie 60 anni: la sua partita della vita contro il Brasile a Usa 94 |trans-title=Franco Baresi turns 60: his match of a lifetime against Brazil at USA 94 |url=https://www.youtube.com/watch?v=NRi7TIXd76w |access-date=7 April 2026 |via=[[YouTube]] |work=[[la Repubblica]] |language=it}}</ref> 1960-yil 8-may — 2026-yil 31-iyul) — italiyalik [[futbolchi]] va [[Murabbiy (futbol)|murabbiy]]. U asosan [[Himoyachi (futbol)|libero]] yoki [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]] sifatida oʻynagan va oʻzining 20 yillik faoliyatini toʻliq [[Futbol boʻyicha Italiya chempionati (A Seriya)|A Seriya]]ning „[[AC Milan|Milan]]“ klubida oʻtkazib, 15 mavsum davomida jamoaga sardorlik qilgan. Barcha davrlarning eng buyuk himoyachilaridan biri sifatida eʼtirof etilgan Baresi „[[World Soccer (jurnal)|''World Soccer'']]“ jurnalining XX asrning 100 nafar eng zoʻr futbolchisi roʻyxatida 9-oʻrinni egallagan<ref name="World Soccer 20C">{{cite web|title=World Soccer 100 Players of the Century|url=http://www.englandfootballonline.com/TeamHons/HonsWldSocPlyrsCent.html|access-date=25 July 2014|url-status=live}}</ref>. Franco „Milan“ safida uch marta [[UEFA Chempionlar Ligasi|Yevropa kubogi/UEFA Chempionlar ligasi]] chempionligini, oltita [[Futbol boʻyicha Italiya chempionati (A Seriya)|A Seriya]] sovrinini, toʻrtta [[Italiya Superkubogi]]ni, ikkita [[UEFA Superkubogi|Yevropa Superkubogi]]ni va ikkita [[Qitʼalararo kubok]]ni qoʻlga kiritgan. Franco [[Italiya milliy futbol terma jamoasi|Italiya terma jamoasi]] safida 44 yillik tanaffusdan soʻng, [[Futbol boʻyicha 1982-yilgi jahon chempionati|1982-yilgi Jahon chempionati]]da gʻolib chiqqan tarkib aʼzosi boʻlgan. Shuningdek, [[Futbol boʻyicha 1990-yilgi jahon chempionati|1990-yil]]da oʻz vatanida oʻtkazilgan [[Futbol boʻyicha jahon chempionati|Jahon chempionati]]da ham ishtirok etib, jamoasini turnirda uchinchi oʻringa olib chiqqan va musobaqaning ramziy terma jamoasidan oʻrin olgan. [[Futbol boʻyicha 1994-yilgi jahon chempionati|1994-yilgi Jahon chempionati]]da esa [[Italiya milliy futbol terma jamoasi|Italiya]] sardori sifatida finalga qadar yetib borgan tarkibda boʻlgan, biroq [[Braziliya milliy futbol terma jamoasi|Braziliya]] kubokni boshi uzra koʻtargan oʻyindan keyingi [[Penaltilar seriyasi (futbol)|penaltilar seriyasi]]<nowiki/>da oʻz zarbasini noaniq amalga oshirgan. Bundan tashqari, Barezi Italiya sharafini [[Futbol boʻyicha 1980-yilgi Yevropa chempionati|1980]] va [[Futbol boʻyicha 1988-yilgi Yevropa chempionati|1988-yillardagi]] [[UEFA Yevropa chempionati]]da hamda [[1984-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari]]da himoya qilgan va har bir musobaqada jamoasi bilan yarim finalgacha yetib borgan. Sobiq futbolchi [[Giuseppe Baresi|Juzeppe Baresi]]ning ukasi, yoshligida Milanning katta jamoasiga qoʻshilganidan soʻng, Franco Baresi dastlab „'''Piscinin'''“ laqabini olgan. Oʻzining mahorati va muvaffaqiyati tufayli u keyinchalik „Kaiser Franz“ nomi bilan tanildi, bu hamkasbi [[Franz Beckenbauer]]ga ishora edi<ref name="Storie di Calcio: Franco Baresi">{{cite web|url=http://www.storiedicalcio.altervista.org/franco-baresi.html|title=Storie di Calcio: FRANCO BARESI – Calcio, tackle e fantasia|work=Storie di Calcio|language=it|access-date=9 April 2015|archive-date=15 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141215120618/http://www.storiedicalcio.altervista.org/franco-baresi.html|url-status=live}}</ref>. 1999-yilda u Milanning asrning eng yaxshi futbolchisi deb topilgan. 1997-yilda „Milan“dagi soʻnggi mavsumidan soʻng, klub Baresining 6-raqamli futbolkasini alohida saqlashga qaror qilingan<ref name="Franchino (detto Franco) BARESI (II)">{{cite web|url=http://www.magliarossonera.it/protagonisti/Gioc-Baresi.html|title=Franchino (detto Franco) BARESI (II)|website=magliarossonera.it|publisher=Maglia Rossonera|language=it|access-date=9 April 2015|archive-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190512161807/http://www.magliarossonera.it/protagonisti/Gioc-Baresi.html|url-status=live}}</ref>. U 2004-yilda [[FIFA]]ning yuz yillik taqdirlash marosimida [[Pelé|Pele]] tomonidan [[FIFA 100|125 ta eng buyuk tirik futbolchi]]lardan biri deb topilgan<ref name="FIFA 100">{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/3533891.stm |title=Pele's list of the greatest |work=BBC Sport |date=4 March 2004 |access-date=22 November 2013 |archive-date=19 August 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100819114039/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/3533891.stm |url-status=live }}</ref>. Baresi 2013-yilda [[Italiya futboli shon-shuhrat zali]]ga kiritilgan. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons category}} * [https://www.acmilan.com/en/club/legends/players/baresi Franco Baresi] AC Milan saytida * {{FIFA player}} * {{UEFA player}} * {{TuttoCalciatori}} * {{Olympics.com|franco-baresi}} * {{Olympedia}} * [http://fourfourtwo.com/interviews/one-on-one/337/article.aspx 2009 Interview at fourfourtwo.com] * {{IMDb name| 1966466}} {{Navboxes | title = Italiya tarkibi | bg = #0066bc | fg = white | list1 = {{Italiya tarkibi 1980-yilgi UEFA Yevropa chempionati}} {{Italiya tarkibi 1982-yilgi FIFA jahon chempionati}} {{Italiya tarkibi 1984-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari}} {{Italiya tarkibi 1988-yilgi UEFA Yevropa chempionati}} {{Italiya tarkibi 1990-yilgi FIFA jahon chempionati}} {{Italiya tarkibi 1994-yilgi FIFA jahon chempionati}} }} {{Navboxes | title = Mukofotlari | bg = gold | list1 = }} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Baresi, Franco}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Italiyalik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Erkaklar futbolidagi liberolar]] [[Turkum:Serie A futbolchilari]] [[Turkum:Serie B futbolchilari]] [[Turkum:UEFA Chempionlar ligasida gʻolib boʻlgan futbolchilar]] [[Turkum:Italiya erkaklar terma jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:UEFA Yevro 1980 oʻyinchilari]] [[Turkum:UEFA Yevro 1988 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 1982 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 1990 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 1994 oʻyinchilari]] [[Turkum:1984-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi futbolchilar]] [[Turkum:Futbol boʻyicha jahon chempionlari]] [[Turkum:Italiyalik futbol murabbiylar]] [[Turkum:FIFA 100]] [[Turkum:Milan klubiga aloqador shaxslar]] [[Turkum:Fulham F.C. klubiga aloqador shaxslar]] 8p6ccqyqzqiy2ks08t5tc6djn3nzugv 6221681 6221680 2026-08-01T08:39:56Z AnvarxonM 75105 /* Havolalar */ 6221681 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | name = Franco Baresi | image = Franco baresi panini card 1979.jpg | caption = Baresi [[AC Milan|Milan]] tarkibida (1979-yil) | full_name = Franco Baresi<ref name=namechange /> | birth_date = {{birth date|1960|5|8|df=y}} | birth_place = [[Travagliato]], Brescia, Italiya | death_date = {{death date and age|2026|7|31|1960|5|8|df=y}} | death_place = [[Rozzano]], Milan, Italiya | height = 1.76 m | position = [[Markaziy himoyachi]] | currentclub = | youthyears1 = 1972–1977 | youthclubs1 = [[AC Milan Youth Sector|AC Milan]] | yillar1 = 1977–1997 | klublar1 = [[AC Milan]] | isht1 = 532 | gollar1 = 16 | milliyyillar1 = 1979–1982 | milliyjamoa1 = [[Italiya milliy futbol terma jamoasi (21 yoshgacha)|Italiya U21]] | milliyisht1 = 18 | milliygollar1 = 2 | milliyyillar2 = 1983–1984 | milliyjamoa2 = [[Italiya olimpiya milliy futbol terma jamoasi|Italiya olimpiya]] | milliyisht2 = 10 | milliygollar2 = 0 | milliyyillar3 = 1982–1994 | milliyjamoa3 = [[Italiya milliy futbol terma jamoasi|Italiya]] | milliyisht3 = 81 | milliygollar3 = 1 | boshliqyillar1 = 2002–2006 | boshliqklublar1 = [[AC Milan Primavera]] | boshliqyillar2 = 2006–2008 | boshliqklublar2 = Milan Primavera (Berretti) | medaltemplates = {{MedalSport|Men's [[Association football|football]]}} {{MedalCountry|{{fb|Italy}}}} {{Medal|Comp|[[FIFA World Cup]]}} {{Medal|Gold|[[1982 FIFA World Cup|1982 Spain]]|}} {{Medal|RU|[[1994 FIFA World Cup|1994 United States]]|}} {{Medal|Bronza|[[1990 FIFA World Cup|1990 Italy]]|}} }} '''Franco Baresi'''<ref name=namechange>{{Cite web|url=https://www.gazzettaufficiale.it/atto/parte_seconda/caricaDettaglioAtto/originario?atto.dataPubblicazioneGazzetta=1999-06-18&atto.codiceRedazionale=B-677|title=Gazzetta Ufficiale Cambiamento di nome|language=Italian|website=gazzettaufficiale.it}}</ref> ('''Franchino Baresi''';<ref name=franchino>{{cite web |url=https://www.quirinale.it/onorificenze/insigniti/208909 |title=Baresi Sig. Franchino |trans-title=Baresi Mr. Franchino |website=Quirinale |publisher=Presidenza della Repubblica Italiana |access-date=11 December 2020 |language=it |archive-date=11 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201211234907/https://www.quirinale.it/onorificenze/insigniti/208909 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=4 December 2013 |title=Baresi: "Mondiale? L'Italia deve avere fiducia" – 3 Dicembre 2013 |trans-title=Baresi: "World Cup? Italy must have confidence" – December 3, 2013 |url=https://www.youtube.com/watch?v=UdQswDWfd7I |access-date=7 April 2026 |via=[[YouTube]] |publisher=[[Italian Football Federation]] |language=it |archive-date=9 May 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260509101325/https://www.youtube.com/watch?v=UdQswDWfd7I |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=9 May 2020 |title=Franco Baresi compie 60 anni: la sua partita della vita contro il Brasile a Usa 94 |trans-title=Franco Baresi turns 60: his match of a lifetime against Brazil at USA 94 |url=https://www.youtube.com/watch?v=NRi7TIXd76w |access-date=7 April 2026 |via=[[YouTube]] |work=[[la Repubblica]] |language=it}}</ref> 1960-yil 8-may — 2026-yil 31-iyul) — italiyalik [[futbolchi]] va [[Murabbiy (futbol)|murabbiy]]. U asosan [[Himoyachi (futbol)|libero]] yoki [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]] sifatida oʻynagan va oʻzining 20 yillik faoliyatini toʻliq [[Futbol boʻyicha Italiya chempionati (A Seriya)|A Seriya]]ning „[[AC Milan|Milan]]“ klubida oʻtkazib, 15 mavsum davomida jamoaga sardorlik qilgan. Barcha davrlarning eng buyuk himoyachilaridan biri sifatida eʼtirof etilgan Baresi „[[World Soccer (jurnal)|''World Soccer'']]“ jurnalining XX asrning 100 nafar eng zoʻr futbolchisi roʻyxatida 9-oʻrinni egallagan<ref name="World Soccer 20C">{{cite web|title=World Soccer 100 Players of the Century|url=http://www.englandfootballonline.com/TeamHons/HonsWldSocPlyrsCent.html|access-date=25 July 2014|url-status=live}}</ref>. Franco „Milan“ safida uch marta [[UEFA Chempionlar Ligasi|Yevropa kubogi/UEFA Chempionlar ligasi]] chempionligini, oltita [[Futbol boʻyicha Italiya chempionati (A Seriya)|A Seriya]] sovrinini, toʻrtta [[Italiya Superkubogi]]ni, ikkita [[UEFA Superkubogi|Yevropa Superkubogi]]ni va ikkita [[Qitʼalararo kubok]]ni qoʻlga kiritgan. Franco [[Italiya milliy futbol terma jamoasi|Italiya terma jamoasi]] safida 44 yillik tanaffusdan soʻng, [[Futbol boʻyicha 1982-yilgi jahon chempionati|1982-yilgi Jahon chempionati]]da gʻolib chiqqan tarkib aʼzosi boʻlgan. Shuningdek, [[Futbol boʻyicha 1990-yilgi jahon chempionati|1990-yil]]da oʻz vatanida oʻtkazilgan [[Futbol boʻyicha jahon chempionati|Jahon chempionati]]da ham ishtirok etib, jamoasini turnirda uchinchi oʻringa olib chiqqan va musobaqaning ramziy terma jamoasidan oʻrin olgan. [[Futbol boʻyicha 1994-yilgi jahon chempionati|1994-yilgi Jahon chempionati]]da esa [[Italiya milliy futbol terma jamoasi|Italiya]] sardori sifatida finalga qadar yetib borgan tarkibda boʻlgan, biroq [[Braziliya milliy futbol terma jamoasi|Braziliya]] kubokni boshi uzra koʻtargan oʻyindan keyingi [[Penaltilar seriyasi (futbol)|penaltilar seriyasi]]<nowiki/>da oʻz zarbasini noaniq amalga oshirgan. Bundan tashqari, Barezi Italiya sharafini [[Futbol boʻyicha 1980-yilgi Yevropa chempionati|1980]] va [[Futbol boʻyicha 1988-yilgi Yevropa chempionati|1988-yillardagi]] [[UEFA Yevropa chempionati]]da hamda [[1984-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari]]da himoya qilgan va har bir musobaqada jamoasi bilan yarim finalgacha yetib borgan. Sobiq futbolchi [[Giuseppe Baresi|Juzeppe Baresi]]ning ukasi, yoshligida Milanning katta jamoasiga qoʻshilganidan soʻng, Franco Baresi dastlab „'''Piscinin'''“ laqabini olgan. Oʻzining mahorati va muvaffaqiyati tufayli u keyinchalik „Kaiser Franz“ nomi bilan tanildi, bu hamkasbi [[Franz Beckenbauer]]ga ishora edi<ref name="Storie di Calcio: Franco Baresi">{{cite web|url=http://www.storiedicalcio.altervista.org/franco-baresi.html|title=Storie di Calcio: FRANCO BARESI – Calcio, tackle e fantasia|work=Storie di Calcio|language=it|access-date=9 April 2015|archive-date=15 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141215120618/http://www.storiedicalcio.altervista.org/franco-baresi.html|url-status=live}}</ref>. 1999-yilda u Milanning asrning eng yaxshi futbolchisi deb topilgan. 1997-yilda „Milan“dagi soʻnggi mavsumidan soʻng, klub Baresining 6-raqamli futbolkasini alohida saqlashga qaror qilingan<ref name="Franchino (detto Franco) BARESI (II)">{{cite web|url=http://www.magliarossonera.it/protagonisti/Gioc-Baresi.html|title=Franchino (detto Franco) BARESI (II)|website=magliarossonera.it|publisher=Maglia Rossonera|language=it|access-date=9 April 2015|archive-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190512161807/http://www.magliarossonera.it/protagonisti/Gioc-Baresi.html|url-status=live}}</ref>. U 2004-yilda [[FIFA]]ning yuz yillik taqdirlash marosimida [[Pelé|Pele]] tomonidan [[FIFA 100|125 ta eng buyuk tirik futbolchi]]lardan biri deb topilgan<ref name="FIFA 100">{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/3533891.stm |title=Pele's list of the greatest |work=BBC Sport |date=4 March 2004 |access-date=22 November 2013 |archive-date=19 August 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100819114039/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/3533891.stm |url-status=live }}</ref>. Baresi 2013-yilda [[Italiya futboli shon-shuhrat zali]]ga kiritilgan. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons category}} * [https://www.acmilan.com/en/club/legends/players/baresi Franco Baresi] AC Milan saytida * {{FIFA player}} * {{UEFA player}} * {{TuttoCalciatori}} * {{Olympics.com|franco-baresi}} * {{Olympedia}} * [http://fourfourtwo.com/interviews/one-on-one/337/article.aspx 2009 Interview at fourfourtwo.com] * {{IMDb name| 1966466}} {{Navboxes | title = Italiya tarkibi | bg = #0066bc | fg = white | list1 = {{Italiya tarkibi 1980-yilgi UEFA Yevropa chempionati}} {{Italiya tarkibi 1982-yilgi FIFA jahon chempionati}} {{Italiya tarkibi 1984-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari}} {{Italiya tarkibi 1988-yilgi UEFA Yevropa chempionati}} {{Italiya tarkibi 1990-yilgi FIFA jahon chempionati}} {{Italiya tarkibi 1994-yilgi FIFA jahon chempionati}} }} {{Navboxes | title = Mukofotlari | bg = gold | list1 = {{20-asrning Yevropa terma jamoasi}} {{Oltin toʻp orzular jamoasi}} {{IFFHS 20-asrning erkaklar boʻyicha jahon terma jamoasi}} {{IFFHS 20-asrning erkaklar boʻyicha Yevropa terma jamoasi}} {{IFFHS barcha davrlarning Jahondagi erkaklar boʻyicha orzular jamoasi}} {{IFFHS barcha davrlarning Yevropadagi erkaklar boʻyicha orzular jamoasi}} {{FIFA 100}} {{Golden Foot mukofoti sohiblari}} {{Italiya futboli shon-sharaf zali}} }} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Baresi, Franco}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Italiyalik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Erkaklar futbolidagi liberolar]] [[Turkum:Serie A futbolchilari]] [[Turkum:Serie B futbolchilari]] [[Turkum:UEFA Chempionlar ligasida gʻolib boʻlgan futbolchilar]] [[Turkum:Italiya erkaklar terma jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:UEFA Yevro 1980 oʻyinchilari]] [[Turkum:UEFA Yevro 1988 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 1982 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 1990 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 1994 oʻyinchilari]] [[Turkum:1984-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi futbolchilar]] [[Turkum:Futbol boʻyicha jahon chempionlari]] [[Turkum:Italiyalik futbol murabbiylar]] [[Turkum:FIFA 100]] [[Turkum:Milan klubiga aloqador shaxslar]] [[Turkum:Fulham F.C. klubiga aloqador shaxslar]] rb503zzcqq5f5oyey1khr5j8ck6431o 6221694 6221681 2026-08-01T08:55:27Z AnvarxonM 75105 6221694 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | name = Franco Baresi | image = Franco baresi panini card 1979.jpg | caption = Baresi [[AC Milan|Milan]] tarkibida (1979-yil) | full_name = Franco Baresi<ref name=namechange /> | birth_date = {{birth date|1960|5|8|df=y}} | birth_place = {{tavalludJoyi|Travagliato}}, Breshiya, Italiya | death_date = {{death date and age|2026|7|31|1960|5|8|df=y}} | death_place = {{vafotJoyi|Rozzano}}, Milan, Italiya | height = 1.76 m | position = [[Markaziy himoyachi]] | currentclub = | youthyears1 = 1972–1977 | youthclubs1 = [[AC Milan Youth Sector|AC Milan]] | yillar1 = 1977–1997 | klublar1 = [[AC Milan]] | isht1 = 532 | gollar1 = 16 | milliyyillar1 = 1979–1982 | milliyjamoa1 = [[Italiya milliy futbol terma jamoasi (21 yoshgacha)|Italiya U21]] | milliyisht1 = 18 | milliygollar1 = 2 | milliyyillar2 = 1983–1984 | milliyjamoa2 = [[Italiya olimpiya milliy futbol terma jamoasi|Italiya olimpiya]] | milliyisht2 = 10 | milliygollar2 = 0 | milliyyillar3 = 1982–1994 | milliyjamoa3 = [[Italiya milliy futbol terma jamoasi|Italiya]] | milliyisht3 = 81 | milliygollar3 = 1 | boshliqyillar1 = 2002–2006 | boshliqklublar1 = [[AC Milan Primavera]] | boshliqyillar2 = 2006–2008 | boshliqklublar2 = Milan Primavera (Berretti) | medaltemplates = {{MedalSport|Men's [[Association football|football]]}} {{MedalCountry|{{fb|Italy}}}} {{Medal|Comp|[[FIFA World Cup]]}} {{Medal|Gold|[[1982 FIFA World Cup|1982 Spain]]|}} {{Medal|RU|[[1994 FIFA World Cup|1994 United States]]|}} {{Medal|Bronza|[[1990 FIFA World Cup|1990 Italy]]|}} }} '''Franco Baresi'''<ref name=namechange>{{Cite web|url=https://www.gazzettaufficiale.it/atto/parte_seconda/caricaDettaglioAtto/originario?atto.dataPubblicazioneGazzetta=1999-06-18&atto.codiceRedazionale=B-677|title=Gazzetta Ufficiale Cambiamento di nome|language=Italian|website=gazzettaufficiale.it}}</ref> ('''Franchino Baresi''';<ref name=franchino>{{cite web |url=https://www.quirinale.it/onorificenze/insigniti/208909 |title=Baresi Sig. Franchino |trans-title=Baresi Mr. Franchino |website=Quirinale |publisher=Presidenza della Repubblica Italiana |access-date=11 December 2020 |language=it |archive-date=11 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201211234907/https://www.quirinale.it/onorificenze/insigniti/208909 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=4 December 2013 |title=Baresi: "Mondiale? L'Italia deve avere fiducia" – 3 Dicembre 2013 |trans-title=Baresi: "World Cup? Italy must have confidence" – December 3, 2013 |url=https://www.youtube.com/watch?v=UdQswDWfd7I |access-date=7 April 2026 |via=[[YouTube]] |publisher=[[Italian Football Federation]] |language=it |archive-date=9 May 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260509101325/https://www.youtube.com/watch?v=UdQswDWfd7I |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=9 May 2020 |title=Franco Baresi compie 60 anni: la sua partita della vita contro il Brasile a Usa 94 |trans-title=Franco Baresi turns 60: his match of a lifetime against Brazil at USA 94 |url=https://www.youtube.com/watch?v=NRi7TIXd76w |access-date=7 April 2026 |via=[[YouTube]] |work=[[la Repubblica]] |language=it}}</ref> 1960-yil 8-may — 2026-yil 31-iyul) — italiyalik [[futbolchi]] va [[Murabbiy (futbol)|murabbiy]]. U asosan [[Himoyachi (futbol)|libero]] yoki [[Himoyachi (futbol)|markaziy himoyachi]] sifatida oʻynagan va oʻzining 20 yillik faoliyatini toʻliq [[Futbol boʻyicha Italiya chempionati (A Seriya)|A Seriya]]ning „[[AC Milan|Milan]]“ klubida oʻtkazib, 15 mavsum davomida jamoaga sardorlik qilgan. Barcha davrlarning eng buyuk himoyachilaridan biri sifatida eʼtirof etilgan Baresi „[[World Soccer (jurnal)|''World Soccer'']]“ jurnalining XX asrning 100 nafar eng zoʻr futbolchisi roʻyxatida 9-oʻrinni egallagan<ref name="World Soccer 20C">{{cite web|title=World Soccer 100 Players of the Century|url=http://www.englandfootballonline.com/TeamHons/HonsWldSocPlyrsCent.html|access-date=25 July 2014|url-status=live}}</ref>. Franco „Milan“ safida uch marta [[UEFA Chempionlar Ligasi|Yevropa kubogi/UEFA Chempionlar ligasi]] chempionligini, oltita [[Futbol boʻyicha Italiya chempionati (A Seriya)|A Seriya]] sovrinini, toʻrtta [[Italiya Superkubogi]]ni, ikkita [[UEFA Superkubogi|Yevropa Superkubogi]]ni va ikkita [[Qitʼalararo kubok]]ni qoʻlga kiritgan. Franco [[Italiya milliy futbol terma jamoasi|Italiya terma jamoasi]] safida 44 yillik tanaffusdan soʻng, [[Futbol boʻyicha 1982-yilgi jahon chempionati|1982-yilgi Jahon chempionati]]da gʻolib chiqqan tarkib aʼzosi boʻlgan. Shuningdek, [[Futbol boʻyicha 1990-yilgi jahon chempionati|1990-yil]]da oʻz vatanida oʻtkazilgan [[Futbol boʻyicha jahon chempionati|Jahon chempionati]]da ham ishtirok etib, jamoasini turnirda uchinchi oʻringa olib chiqqan va musobaqaning ramziy terma jamoasidan oʻrin olgan. [[Futbol boʻyicha 1994-yilgi jahon chempionati|1994-yilgi Jahon chempionati]]da esa [[Italiya milliy futbol terma jamoasi|Italiya]] sardori sifatida finalga qadar yetib borgan tarkibda boʻlgan, biroq [[Braziliya milliy futbol terma jamoasi|Braziliya]] kubokni boshi uzra koʻtargan oʻyindan keyingi [[Penaltilar seriyasi (futbol)|penaltilar seriyasi]]<nowiki/>da oʻz zarbasini noaniq amalga oshirgan. Bundan tashqari, Barezi Italiya sharafini [[Futbol boʻyicha 1980-yilgi Yevropa chempionati|1980]] va [[Futbol boʻyicha 1988-yilgi Yevropa chempionati|1988-yillardagi]] [[UEFA Yevropa chempionati]]da hamda [[1984-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari]]da himoya qilgan va har bir musobaqada jamoasi bilan yarim finalgacha yetib borgan. Sobiq futbolchi [[Giuseppe Baresi|Juzeppe Baresi]]ning ukasi, yoshligida Milanning katta jamoasiga qoʻshilganidan soʻng, Franco Baresi dastlab „'''Piscinin'''“ laqabini olgan. Oʻzining mahorati va muvaffaqiyati tufayli u keyinchalik „Kaiser Franz“ nomi bilan tanildi, bu hamkasbi [[Franz Beckenbauer]]ga ishora edi<ref name="Storie di Calcio: Franco Baresi">{{cite web|url=http://www.storiedicalcio.altervista.org/franco-baresi.html|title=Storie di Calcio: FRANCO BARESI – Calcio, tackle e fantasia|work=Storie di Calcio|language=it|access-date=9 April 2015|archive-date=15 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141215120618/http://www.storiedicalcio.altervista.org/franco-baresi.html|url-status=live}}</ref>. 1999-yilda u Milanning asrning eng yaxshi futbolchisi deb topilgan. 1997-yilda „Milan“dagi soʻnggi mavsumidan soʻng, klub Baresining 6-raqamli futbolkasini alohida saqlashga qaror qilingan<ref name="Franchino (detto Franco) BARESI (II)">{{cite web|url=http://www.magliarossonera.it/protagonisti/Gioc-Baresi.html|title=Franchino (detto Franco) BARESI (II)|website=magliarossonera.it|publisher=Maglia Rossonera|language=it|access-date=9 April 2015|archive-date=12 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190512161807/http://www.magliarossonera.it/protagonisti/Gioc-Baresi.html|url-status=live}}</ref>. U 2004-yilda [[FIFA]]ning yuz yillik taqdirlash marosimida [[Pelé|Pele]] tomonidan [[FIFA 100|125 ta eng buyuk tirik futbolchi]]lardan biri deb topilgan<ref name="FIFA 100">{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/3533891.stm |title=Pele's list of the greatest |work=BBC Sport |date=4 March 2004 |access-date=22 November 2013 |archive-date=19 August 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100819114039/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/3533891.stm |url-status=live }}</ref>. Baresi 2013-yilda [[Italiya futboli shon-shuhrat zali]]ga kiritilgan. == Manbalar == {{manbalar}} == Havolalar == {{Commons category}} * [https://www.acmilan.com/en/club/legends/players/baresi Franco Baresi] AC Milan saytida * {{FIFA player}} * {{UEFA player}} * {{TuttoCalciatori}} * {{Olympics.com|franco-baresi}} * {{Olympedia}} * [http://fourfourtwo.com/interviews/one-on-one/337/article.aspx 2009 Interview at fourfourtwo.com] * {{IMDb name| 1966466}} {{Navboxes | title = Italiya tarkibi | bg = #0066bc | fg = white | list1 = {{Italiya tarkibi 1980-yilgi UEFA Yevropa chempionati}} {{Italiya tarkibi 1982-yilgi FIFA jahon chempionati}} {{Italiya tarkibi 1984-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari}} {{Italiya tarkibi 1988-yilgi UEFA Yevropa chempionati}} {{Italiya tarkibi 1990-yilgi FIFA jahon chempionati}} {{Italiya tarkibi 1994-yilgi FIFA jahon chempionati}} }} {{Navboxes | title = Mukofotlari | bg = gold | list1 = {{20-asrning Yevropa terma jamoasi}} {{Oltin toʻp orzular jamoasi}} {{IFFHS 20-asrning erkaklar boʻyicha jahon terma jamoasi}} {{IFFHS 20-asrning erkaklar boʻyicha Yevropa terma jamoasi}} {{IFFHS barcha davrlarning Jahondagi erkaklar boʻyicha orzular jamoasi}} {{IFFHS barcha davrlarning Yevropadagi erkaklar boʻyicha orzular jamoasi}} {{FIFA 100}} {{Golden Foot mukofoti sohiblari}} {{Italiya futboli shon-sharaf zali}} }} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Baresi, Franco}} [[Turkum:Yashayotgan insonlar]] [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Italiyalik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Erkaklar futbolidagi liberolar]] [[Turkum:Serie A futbolchilari]] [[Turkum:Serie B futbolchilari]] [[Turkum:UEFA Chempionlar ligasida gʻolib boʻlgan futbolchilar]] [[Turkum:Italiya erkaklar terma jamoasi futbolchilari]] [[Turkum:UEFA Yevro 1980 oʻyinchilari]] [[Turkum:UEFA Yevro 1988 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 1982 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 1990 oʻyinchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 1994 oʻyinchilari]] [[Turkum:1984-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi futbolchilar]] [[Turkum:Futbol boʻyicha jahon chempionlari]] [[Turkum:Italiyalik futbol murabbiylar]] [[Turkum:FIFA 100]] [[Turkum:Milan klubiga aloqador shaxslar]] [[Turkum:Fulham F.C. klubiga aloqador shaxslar]] nn11m0z879w2madeel53nl60dfdzfxn 1 1430284 6221676 2026-08-01T08:21:54Z AnvarxonM 75105 „{{Munozara}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221676 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 14 1430285 6221677 2026-08-01T08:22:30Z AnvarxonM 75105 „[[Turkum:Erkak futbol himoyachilari|liberolar]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221677 wikitext text/x-wiki [[Turkum:Erkak futbol himoyachilari|liberolar]] kn0f7bn3e7renb8e87bw0v7ngje240r 14 1430286 6221678 2026-08-01T08:23:26Z AnvarxonM 75105 „[[Turkum:UEFA Yevro 1980]] [[Turkum:UEFA Yevropa chempionati futbolchilari]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221678 wikitext text/x-wiki [[Turkum:UEFA Yevro 1980]] [[Turkum:UEFA Yevropa chempionati futbolchilari]] 0b4tw2hzorwmtnogzz2c16qsr8cqxy6 14 1430287 6221679 2026-08-01T08:24:29Z AnvarxonM 75105 „[[Turkum:Yozgi Olimpiada o‘yinlarida futbol 2024]] [[Turkum:1984-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari sportchilari|F]] [[Turkum:Yillar boʻyicha Olimpiada futbolchilari]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221679 wikitext text/x-wiki [[Turkum:Yozgi Olimpiada o‘yinlarida futbol 2024]] [[Turkum:1984-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari sportchilari|F]] [[Turkum:Yillar boʻyicha Olimpiada futbolchilari]] fcmxnk6i7hk2v53d7yzoyzrsmew7lq1 10 1430288 6221682 2026-08-01T08:43:17Z AnvarxonM 75105 „{{National squad | name = Italiya tarkibi 1982-yilgi FIFA jahon chempionati | sport = football | country = Italiya | comp link = 1Futbol boʻyicha 1982-yilgi jahon chempionati | comp = 1982-yilgi jahon chempionati (3-chempionlik) | p1 = [[Dino Zoff|Zoff]]&nbsp;([[sardor (futbol)|c]]) | p2 = [[Franco Baresi|Baresi]] | p3 = [[Giuseppe Bergomi|Bergomi]] | p4 = [[Antonio Cabrini|Cabrini]] | p5...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221682 wikitext text/x-wiki {{National squad | name = Italiya tarkibi 1982-yilgi FIFA jahon chempionati | sport = football | country = Italiya | comp link = 1Futbol boʻyicha 1982-yilgi jahon chempionati | comp = 1982-yilgi jahon chempionati (3-chempionlik) | p1 = [[Dino Zoff|Zoff]]&nbsp;([[sardor (futbol)|c]]) | p2 = [[Franco Baresi|Baresi]] | p3 = [[Giuseppe Bergomi|Bergomi]] | p4 = [[Antonio Cabrini|Cabrini]] | p5 = [[Fulvio Collovati|Collovati]] | p6 = [[Claudio Gentile|Gentile]] | p7 = [[Gaetano Scirea|Scirea]] | p8 = [[Pietro Vierchowod|Vierchowod]] | p9 = [[Giancarlo Antognoni|Antognoni]] | p10 = [[Giuseppe Dossena|Dossena]] | p11 = [[Gianpiero Marini|Marini]] | p12 = [[Ivano Bordon|Bordon]] | p13 = [[Gabriele Oriali|Oriali]] | p14 = [[Marco Tardelli|Tardelli]] | p15 = [[Franco Causio|Causio]] | p16 = [[Bruno Conti|Conti]] | p17 = [[Daniele Massaro|Massaro]] | p18 = [[Alessandro Altobelli|Altobelli]] | p19 = [[Francesco Graziani|Graziani]] | p20 = [[Paolo Rossi|Rossi]] | p21 = [[Franco Selvaggi|Selvaggi]] | p22 = [[Giovanni Galli|Galli]] | murabbiy = [[Enzo Bearzot|Bearzot]] }}<noinclude> [[Turkum:2026-yilgi FIFA jahon chempionati jamolar tarkibiga oid navigatsion andozalar]] [[Turkum:Italiyaning FIFA jahon chempionatlaridagi tarkibiga oid navigatsion andozalar|2026]] [[Turkum:Italiya 2026-yilgi FIFA jahon chempionatida|tarkib]] </noinclude> bnx7inkam7q6h9r3syi9pfazhq5dbmw 6221683 6221682 2026-08-01T08:44:30Z AnvarxonM 75105 6221683 wikitext text/x-wiki {{National squad | name = Italiya tarkibi 1982-yilgi FIFA jahon chempionati | bg = #0066BC | fg = white | bordercolor = darkblue | country = Italiya | comp link = 1Futbol boʻyicha 1982-yilgi jahon chempionati | comp = 1982-yilgi jahon chempionati (3-chempionlik) | p1 = [[Dino Zoff|Zoff]]&nbsp;([[sardor (futbol)|c]]) | p2 = [[Franco Baresi|Baresi]] | p3 = [[Giuseppe Bergomi|Bergomi]] | p4 = [[Antonio Cabrini|Cabrini]] | p5 = [[Fulvio Collovati|Collovati]] | p6 = [[Claudio Gentile|Gentile]] | p7 = [[Gaetano Scirea|Scirea]] | p8 = [[Pietro Vierchowod|Vierchowod]] | p9 = [[Giancarlo Antognoni|Antognoni]] | p10 = [[Giuseppe Dossena|Dossena]] | p11 = [[Gianpiero Marini|Marini]] | p12 = [[Ivano Bordon|Bordon]] | p13 = [[Gabriele Oriali|Oriali]] | p14 = [[Marco Tardelli|Tardelli]] | p15 = [[Franco Causio|Causio]] | p16 = [[Bruno Conti|Conti]] | p17 = [[Daniele Massaro|Massaro]] | p18 = [[Alessandro Altobelli|Altobelli]] | p19 = [[Francesco Graziani|Graziani]] | p20 = [[Paolo Rossi|Rossi]] | p21 = [[Franco Selvaggi|Selvaggi]] | p22 = [[Giovanni Galli|Galli]] | murabbiy = [[Enzo Bearzot|Bearzot]] }}<noinclude> [[Turkum:2026-yilgi FIFA jahon chempionati jamolar tarkibiga oid navigatsion andozalar]] [[Turkum:Italiyaning FIFA jahon chempionatlaridagi tarkibiga oid navigatsion andozalar|2026]] [[Turkum:Italiya 2026-yilgi FIFA jahon chempionatida|tarkib]] </noinclude> d65vmfprmsjb1wxaaar1lbj1oya7l0x 6221685 6221683 2026-08-01T08:46:10Z AnvarxonM 75105 6221685 wikitext text/x-wiki {{National squad | name = Italiya tarkibi 1982-yilgi FIFA jahon chempionati | bg = #0066BC | fg = white | bordercolor = darkblue | country = Italiya | comp link = 1Futbol boʻyicha 1982-yilgi jahon chempionati | comp = 1982-yilgi jahon chempionati (3-chempionlik) | p1 = [[Dino Zoff|Zoff]]&nbsp;([[sardor (futbol)|c]]) | p2 = [[Franco Baresi|Baresi]] | p3 = [[Giuseppe Bergomi|Bergomi]] | p4 = [[Antonio Cabrini|Cabrini]] | p5 = [[Fulvio Collovati|Collovati]] | p6 = [[Claudio Gentile|Gentile]] | p7 = [[Gaetano Scirea|Scirea]] | p8 = [[Pietro Vierchowod|Vierchowod]] | p9 = [[Giancarlo Antognoni|Antognoni]] | p10 = [[Giuseppe Dossena|Dossena]] | p11 = [[Gianpiero Marini|Marini]] | p12 = [[Ivano Bordon|Bordon]] | p13 = [[Gabriele Oriali|Oriali]] | p14 = [[Marco Tardelli|Tardelli]] | p15 = [[Franco Causio|Causio]] | p16 = [[Bruno Conti|Conti]] | p17 = [[Daniele Massaro|Massaro]] | p18 = [[Alessandro Altobelli|Altobelli]] | p19 = [[Francesco Graziani|Graziani]] | p20 = [[Paolo Rossi|Rossi]] | p21 = [[Franco Selvaggi|Selvaggi]] | p22 = [[Giovanni Galli|Galli]] | murabbiy = [[Enzo Bearzot|Bearzot]] }}<noinclude> [[Turkum:1982-yilgi FIFA jahon chempionati jamolar tarkibiga oid navigatsion andozalar]] [[Turkum:Italiyaning FIFA jahon chempionatlaridagi tarkibiga oid navigatsion andozalar|1982]] [[Turkum:Italiya 1982-yilgi FIFA jahon chempionatida|tarkib]] </noinclude> ac2zqzm13tj95hzd6x7rahof1uc3vdh 11 1430289 6221684 2026-08-01T08:44:50Z AnvarxonM 75105 „{{munozara}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221684 wikitext text/x-wiki {{munozara}} srjk8qw7fnryrp5m66amrx671fy75ox 10 1430290 6221686 2026-08-01T08:48:55Z AnvarxonM 75105 „{{#invoke:national squad|main | name = Italiya tarkibi 1990-yilgi FIFA jahon chempionati | bg = #0066BC | fg = white | bordercolor = darkblue | country = Italiya | comp link = Futbol boʻyicha 1990-yilgi jahon chempionati | comp = 1990-yilgi jahon chempionati (uchinchi oʻrin) | p1 = [[Walter Zenga|Zenga]] | p2 = [[Franco Baresi|Baresi]] | p3 = [[Giuseppe Bergomi|Bergomi]]&nbsp;(Sardor (f...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221686 wikitext text/x-wiki {{#invoke:national squad|main | name = Italiya tarkibi 1990-yilgi FIFA jahon chempionati | bg = #0066BC | fg = white | bordercolor = darkblue | country = Italiya | comp link = Futbol boʻyicha 1990-yilgi jahon chempionati | comp = 1990-yilgi jahon chempionati (uchinchi oʻrin) | p1 = [[Walter Zenga|Zenga]] | p2 = [[Franco Baresi|Baresi]] | p3 = [[Giuseppe Bergomi|Bergomi]]&nbsp;([[Sardor (futbol)|c]]) | p4 = [[Luigi De Agostini|De&nbsp;Agostini]] | p5 = [[Ciro Ferrara|Ferrara]] | p6 = [[Riccardo Ferri|Ferri]] | p7 = [[Paolo Maldini|Maldini]] | p8 = [[Pietro Vierchowod|Vierchowod]] | p9 = [[Carlo Ancelotti|Ancelotti]] | p10 = [[Nicola Berti|Berti]] | p11 = [[Fernando De Napoli|De&nbsp;Napoli]] | p12 = [[Stefano Tacconi|Tacconi]] | p13 = [[Giuseppe Giannini|Giannini]] | p14 = [[Giancarlo Marocchi|Marocchi]] | p15 = [[Roberto Baggio|Baggio]] | p16 = [[Andrea Carnevale|Carnevale]] | p17 = [[Roberto Donadoni|Donadoni]] | p18 = [[Roberto Mancini|Mancini]] | p19 = [[Salvatore Schillaci|Schillaci]] | p20 = [[Aldo Serena|Serena]] | p21 = [[Gianluca Vialli|Vialli]] | p22 = [[Gianluca Pagliuca |Pagliuca]] | murabbiy = [[Azeglio Vicini|Vicini]] }}<noinclude> [[Turkum:1990-yilgi FIFA jahon chempionati jamolar tarkibiga oid navigatsion andozalar]] [[Turkum:Italiyaning FIFA jahon chempionatlaridagi tarkibiga oid navigatsion andozalar|1990]] [[Turkum:Italiya 1990-yilgi FIFA jahon chempionatida|tarkib]] </noinclude> inwh99qsqhf9lk3zkr7lco6nrkgiuft 11 1430291 6221687 2026-08-01T08:49:36Z AnvarxonM 75105 „{{munozara}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221687 wikitext text/x-wiki {{munozara}} srjk8qw7fnryrp5m66amrx671fy75ox 0 1430292 6221689 2026-08-01T08:51:09Z Baxtiyor Ilhamovich 294816 Создал статью о Каюме Муртазаеве, добавил базовые сведения и ссылку на официальный сайт 6221689 wikitext text/x-wiki == Қаюм Муртазаев == Қаюм Муртазаев юз йиллик юбилейини нишонлашга 44 йил етмай ҳаётдан кўз юмди. У туғилиб-ўсган, меҳнат қилган, севган ва дўст орттирган мамлакат — Совет Иттифоқининг жаҳон сиёсий харитасидан йўқолганини ҳам, ўзининг азиз ватани Ўзбекистон мустақилликка эришганини ҳам кўриш насиб этмади. [[Fayl:Муртазаев Қаюм.jpg|thumb|343x343px|[https://murtazaev.info/ '''Қаюм Муртазаев''']]] Марказий Осиёнинг кичик шаҳарларидан бирида туғилган Қаюм Муртазаев эрта болалигида онасидан айрилди, Иккинчи жаҳон уруши йилларининг оғир синовларини бошдан кечирди ва меҳнат фаолиятини оддий ишчи сифатида бошлади. Кейинчалик эса у нафақат Ўзбекистонда, балки СССР миқёсида ҳам энг ҳурматли ва нуфузли раҳбарлардан бири сифатида танилди. Замонавий ибора билан айтганда, у ўз меҳнати, билим ва матонати билан юксак мартабага эришган инсон — ''self-made man'' эди.<ref>{{Veb manbasi |url=https://murtazaev.info/ |sarlavha=Читать о жизни Каюма Муртазаева}}</ref> Шубҳасиз, Қаюм Муртазаев ўтган асрнинг 1960–1970-йилларидаги йирик давлат ва сиёсат арбобларидан бири ҳисобланади. Замондошлари ва ҳамкасблари уни ноодатий фикрловчи, самимий, доно, ҳалол ва принципиал инсон сифатида эслайдилар.<ref>{{Veb manbasi |url=https://murtazaev.info/ |sarlavha=Читать о жизни Каюма Муртазаева}}</ref> Бу эътирофлар фақат унинг яқинлари томонидан эмас, балки мутлақо бегона инсонлар томонидан ҳам билдирилган. Улардан бири шундай деб ёзган: «Қаюм ака умуман муқаддас инсон эдилар!»<ref>{{Veb manbasi |url=https://murtazaev.info/ |sarlavha=Читать о жизни Каюма Муртазаева}}</ref> Хўш, орадан ярим асрдан зиёд вақт ўтганига қарамай, одамлар томонидан шунчалик юксак эҳтиром билан ёдга олинаётган Қаюм Муртазаев қандай инсон эди?<ref>{{Veb manbasi |url=https://murtazaev.info/ |sarlavha=Читать о жизни Каюма Муртазаева}}</ref> 0axqx24q81ycpezsh1gve0zisfujirm 10 1430293 6221690 2026-08-01T08:51:31Z AnvarxonM 75105 „{{National squad | name = Italiya tarkibi 1994-yilgi FIFA jahon chempionati | bg = #0066BC | fg = white | bordercolor = darkblue | country = Italiya | comp link = Futbol boʻyicha 2006-yilgi jahon chempionati | comp = 2006-yilgi jahon chempionati chempioni (ikkinchi oʻrin) | p1 = [[Gianluca Pagliuca|Pagliuca]] | p2 = [[Luigi Apolloni|Apolloni]] | p3 = [[Antonio Benarrivo|Benarrivo]] |...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221690 wikitext text/x-wiki {{National squad | name = Italiya tarkibi 1994-yilgi FIFA jahon chempionati | bg = #0066BC | fg = white | bordercolor = darkblue | country = Italiya | comp link = Futbol boʻyicha 2006-yilgi jahon chempionati | comp = 2006-yilgi jahon chempionati chempioni (ikkinchi oʻrin) | p1 = [[Gianluca Pagliuca|Pagliuca]] | p2 = [[Luigi Apolloni|Apolloni]] | p3 = [[Antonio Benarrivo|Benarrivo]] | p4 = [[Alessandro Costacurta|Costacurta]] | p5 = [[Paolo Maldini|Maldini]] | p6 = [[Franco Baresi|Baresi]]&nbsp;([[Sardor (futbol)|c]]) | p7 = [[Lorenzo Minotti|Minotti]] | p8 = [[Roberto Mussi|Mussi]] | p9 = [[Mauro Tassotti|Tassotti]] | p10 = [[Roberto Baggio|R.&nbsp;Baggio]] | p11 = [[Demetrio Albertini|Albertini]] | p12 = [[Luca Marchegiani|Marchegiani]] | p13 = [[Dino Baggio|D.&nbsp;Baggio]] | p14 = [[Nicola Berti|Berti]] | p15 = [[Antonio Conte|Conte]] | p16 = [[Roberto Donadoni|Donadoni]] | p17 = [[Alberico Evani|Evani]] | p18 = [[Pierluigi Casiraghi|Casiraghi]] | p19 = [[Daniele Massaro|Massaro]] | p20 = [[Giuseppe Signori|Signori]] | p21 = [[Gianfranco Zola|Zola]] | p22 = [[Luca Bucci|Bucci]] | coach = [[Arrigo Sacchi|Sacchi]] }}<noinclude> [[Turkum:1994-yilgi FIFA jahon chempionati jamolar tarkibiga oid navigatsion andozalar]] [[Turkum:Italiyaning FIFA jahon chempionatlaridagi tarkibiga oid navigatsion andozalar|1994]] [[Turkum:Italiya 1994-yilgi FIFA jahon chempionatida|tarkib]] </noinclude> jl3berxytuv6wcqqj9upki84jakd2ws 6221693 6221690 2026-08-01T08:52:25Z AnvarxonM 75105 6221693 wikitext text/x-wiki {{National squad | name = Italiya tarkibi 1994-yilgi FIFA jahon chempionati | bg = #0066BC | fg = white | bordercolor = darkblue | country = Italiya | comp link = Futbol boʻyicha 2006-yilgi jahon chempionati | comp = 2006-yilgi jahon chempionati chempioni (ikkinchi oʻrin) | p1 = [[Gianluca Pagliuca|Pagliuca]] | p2 = [[Luigi Apolloni|Apolloni]] | p3 = [[Antonio Benarrivo|Benarrivo]] | p4 = [[Alessandro Costacurta|Costacurta]] | p5 = [[Paolo Maldini|Maldini]] | p6 = [[Franco Baresi|Baresi]]&nbsp;([[Sardor (futbol)|c]]) | p7 = [[Lorenzo Minotti|Minotti]] | p8 = [[Roberto Mussi|Mussi]] | p9 = [[Mauro Tassotti|Tassotti]] | p10 = [[Roberto Baggio|R.&nbsp;Baggio]] | p11 = [[Demetrio Albertini|Albertini]] | p12 = [[Luca Marchegiani|Marchegiani]] | p13 = [[Dino Baggio|D.&nbsp;Baggio]] | p14 = [[Nicola Berti|Berti]] | p15 = [[Antonio Conte|Conte]] | p16 = [[Roberto Donadoni|Donadoni]] | p17 = [[Alberico Evani|Evani]] | p18 = [[Pierluigi Casiraghi|Casiraghi]] | p19 = [[Daniele Massaro|Massaro]] | p20 = [[Giuseppe Signori|Signori]] | p21 = [[Gianfranco Zola|Zola]] | p22 = [[Luca Bucci|Bucci]] | murabbiy = [[Arrigo Sacchi|Sacchi]] }}<noinclude> [[Turkum:1994-yilgi FIFA jahon chempionati jamolar tarkibiga oid navigatsion andozalar]] [[Turkum:Italiyaning FIFA jahon chempionatlaridagi tarkibiga oid navigatsion andozalar|1994]] [[Turkum:Italiya 1994-yilgi FIFA jahon chempionatida|tarkib]] </noinclude> toirlkqjfrzqfnutza1e49ylqoneola 11 1430294 6221691 2026-08-01T08:52:02Z AnvarxonM 75105 „{{munozara}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221691 wikitext text/x-wiki {{munozara}} srjk8qw7fnryrp5m66amrx671fy75ox 0 1430295 6221697 2026-08-01T09:10:43Z AnvarxonM 75105 „{{Futbolchi bilgiqutisi | name = Kevin Keegan<br/><small>{{nobold|[[OBE]]}}</small> | image = Kevin keegan panini card (cropped).jpg | caption = Keegan [[Angliya milliy futbol terma jamoasi|Angliya]] tarkibida (1980-yil) | fullname = Joseph Kevin Keegan | birth_date = {{birth date|1951|2|14|df=y}} | birth_place = [[Armthorpe]], West Riding of Yorkshire, England | death_date = {{death date and age|2026|7|20|1951|2|14|df=y}} | death_place = | height...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221697 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | name = Kevin Keegan<br/><small>{{nobold|[[OBE]]}}</small> | image = Kevin keegan panini card (cropped).jpg | caption = Keegan [[Angliya milliy futbol terma jamoasi|Angliya]] tarkibida (1980-yil) | fullname = Joseph Kevin Keegan | birth_date = {{birth date|1951|2|14|df=y}} | birth_place = [[Armthorpe]], West Riding of Yorkshire, England | death_date = {{death date and age|2026|7|20|1951|2|14|df=y}} | death_place = | height = {{height|ft=5|in=8}}<ref name="FATS2">{{cite book |last1=Chalk |first1=Gary |title=All the Saints: A Complete Players' Who's Who of Southampton FC |last2=Holley |first2=Duncan |last3=Bull |first3=David |publisher=Hagiology Publishing |year=2013 |isbn=978-0-9926-8640-6 |location=Southampton |page=367}}</ref> | position = [[Attacking midfielder]], [[forward]] | youthyears1 = | youthclubs1 = Elmfield House YC | youthyears2 = 1967—1968 | youthclubs2 = [[Scunthorpe United F.C.|Scunthorpe United]] | yillar1 = 1968—1971 | klublar1 = [[Scunthorpe United F.C.|Scunthorpe United]] | isht1 = 124 | gollar1 = 18 | yillar2 = 1971—1977 | klublar2 = [[Liverpool F.C.|Liverpool]] | isht2 = 230 | gollar2 = 68 | yillar3 = 1977—1980 | klublar3 = [[Hamburger SV]] | isht3 = 90 | gollar3 = 32 | yillar4 = 1980—1982 | klublar4 = [[Southampton F.C.|Southampton]] | isht4 = 68 | gollar4 = 37 | yillar5 = 1982—1984 | klublar5 = [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]] | isht5 = 78 | gollar5 = 48 | yillar6 = 1985 | klublar6 = [[Blacktown City FC|Blacktown City]] | isht6 = 2 | gollar6 = 1 | totalcaps = 592 | totalgoals = 204 | milliyyillar1 = 1972 | milliyjamoa1 = [[Angliya milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Angliya U23]] | milliyisht1 = 5 | milliygollar1 = 1 | milliyyillar2 = 1972—1982 | milliyjamoa2 = [[Angliya milliy futbol terma jamoasi|Angliya]] | milliyisht2 = 63 | milliygollar2 = 21 | boshliqyillar1 = 1992—1997 | boshliqklublar1 = [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]] | boshliqyillar2 = 1997—1999 | boshliqklublar2 = [[Fulham F.C.|Fulham]] | boshliqyillar3 = 1999—2000 | boshliqklublar3 = [[Angliya milliy futbol terma jamoasi|Angliya]] | boshliqyillar4 = 2001—2005 | boshliqklublar4 = [[Manchester City F.C.|Manchester City]] | boshliqyillar5 = 2008 | boshliqklublar5 = [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]] }} '''Joseph Kevin Keegan''' 1951-yil 14-fevral — 2026-yil 20-iyul) — ingliz futbolchisi va murabbiyi, hujumkor yarim himoyachi yoki hujumchi sifatida oʻynagan. „Qirol Kev“ yoki „Qudratli sichqon“ laqabli<ref>{{Cite news |date=16 February 2002 |title=Toon animated by the return of King Kev |url=https://www.theguardian.com/football/2002/feb/16/sport.facup |access-date=26 April 2024 |work=The Guardian|last=Walker|first=Michael|archive-url=https://web.archive.org/web/20260720222727/https://www.theguardian.com/football/2002/feb/16/sport.facup|archive-date=20 July 2026}}</ref><ref name="mouse2">{{cite news |last=Jeffries |first=Stuart |date=25 June 2011 |title=The Saturday interview: Kevin Keegan |url=https://www.theguardian.com/theguardian/2011/jun/25/kevin-keegan-footballer-manager-liverpool |access-date=10 August 2014 |newspaper=The Guardian}}</ref> Keegan oʻzining dribling qobiliyati, marrasi va havoda mavjudligi bilan tanilgan va barcha davrlarning eng buyuk oʻyinchilaridan biri hisoblanadi<ref>{{Cite web |last=White |first=Mark |date=5 September 2023 |title=Ranked! The 100 best football players of all time |url=https://www.fourfourtwo.com/features/ranked-the-100-best-football-players-of-all-time |access-date=23 January 2024 |work=FourFourTwo}}</ref><ref>{{Cite magazine |last=Lane |first=Barnaby |date=4 June 2025 |title=The 50 greatest footballers of all time |url=https://www.90min.com/posts/50-greatest-footballers-all-time-ranked |access-date=18 June 2025 |magazine=Sports Illustrated}}</ref><ref>{{cite news |date=26 December 2021 |title=Kevin Keegan: how Liverpool, Hamburg, Southampton and Newcastle fell Head Over Heels In Love with King Kev |url=https://www.fourfourtwo.com/features/kevin-keegan-how-liverpool-hamburg-southampton-and-newcastle-fell-head-over-heels-in-love-with-king-kev |access-date=26 April 2023 |work=FourFourTwo}}</ref>. Keegan futbolchilik faoliyatini 1968-yilda Scunthorpe Unitedda boshlagan, Bill Shankly uni „Liverpool“ bilan shartnoma imzolagan. U yerda u uchta Birinchi divizion chempionligini, ikki marta UEFA kubogini, Angliya kubogini va soʻnggi mavsumida Yevropa kubogini qoʻlga kiritdi. Bu davrda u Angliya terma jamoasining doimiy aʼzosi boʻlgan va 31 marta, shu jumladan UEFA Yevro-1980da jamoa sardori boʻlgan. U 1977-yilning yozida Hamburger SVga koʻchib oʻtdi va 1978 va 1979-yillarda Yevropaning eng yaxshi futbolchisi deb topildi<ref>{{Cite web |date=20 August 2023 |title=Worst Ballon d'Or Winners In Football History, Revealed {{!}} Football Stories |url=http://footballstories.co.uk/worst-ballon-dor-winners-in-football-history-revealed/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230821212841/http://footballstories.co.uk/worst-ballon-dor-winners-in-football-history-revealed/ |archive-date=21 August 2023 |access-date=21 August 2023 |work=Football Stories |language=en-US}}</ref>. Hamburg 1978-79-yilgi mavsumda Bundesliga chempionligini qoʻlga kiritdi va 1980-yilgi Yevropa kubogi finaliga chiqdi. Keegan Gamburgni tark etdi va 1982-yilda Ikkinchi divizionda „Nyukasl Yunayted“ga oʻtishdan oldin ikki mavsum „Sautgempton“da oʻynadi. U ikkinchi mavsumida „Newcastle“ga koʻtarilishga yordam berdi va 1984-yilda futbolchilik faoliyatini yakunladi. U klubdagi faoliyati davomida 592 ta oʻyinda 204 ta gol urgan va Angliya terma jamoasi safida 63 ta oʻyinda 21 ta gol urgan. U 1992-yilda „Nyukasl“ boshqaruviga oʻtdi va jamoa oʻzining birinchi toʻliq mavsumida Birinchi divizion chempioni sifatida Premer-ligaga koʻtarildi. „Nyukasl“ 1995-96-yilgi mavsumda Premer-ligada ikkinchi oʻrinni egalladi. „Fulham“ni ikki mavsum boshqarganidan soʻng, u 1999-yil fevral oyida Angliya terma jamoasini boshqargan, ammo 2000-yil oktyabr oyida 2002-yilgi FIFA Jahon chempionati saralashida Germaniyaga qarshi oʻyinda 1:0 hisobida magʻlub boʻlganidan soʻng isteʼfoga chiqqan. 2001-yilda u 2005-yilda isteʼfoga chiqqunga qadar toʻrt yil davomida „Manchester Siti“ni boshqargan. Keegan 2008-yil yanvar oyida murabbiy sifatida ikkinchi marta „Nyukasl“ga qaytganida deyarli uch yil futboldan ketgan edi, ammo bu atigi sakkiz oy davom etdi, chunki u sentyabr oyida klub direktorlari bilan kelishmovchilik haqida mish-mishlardan soʻng isteʼfoga chiqdi<ref name="quit2">{{cite news |date=4 September 2008 |title=Keegan resigns as Newcastle boss |url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/n/newcastle_united/7593683.stm |access-date=4 September 2008 |publisher=BBC Sport}}</ref>. U boshqargan uchta klub oʻzining birinchi toʻliq mavsumida chempionlikka koʻtarildi<ref>{{cite news |title=Kevin Keegan dies aged 75 as football mourns England, Liverpool and Newcastle United great |url=https://www.tntsports.co.uk/football/kevin-keegan-dies-75_sto23321312/story.shtml |access-date=21 July 2026 |publisher=TNT Sports}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == ;Kitoblar * {{cite book |last=Hodges |first=Michael |title=Kevin Keegan |date=19 September 1997 |publisher=Boxtree |isbn=9780752224763 |edition=first |location=United Kingdom |language=en |ref=none}} * {{cite book |last=Keegan |first=Kevin |title=My Autobiography |publisher=Warner Books |year=1998 |isbn=978-0-7515-2377-5 |location=London}} * {{cite book |last=Keegan |first=Kevin |title=My Life in Football: The Autobiography |date=4 October 2018 |publisher=Pan Macmillan |isbn=978-1509877201 |location=United Kingdom |language=en}} ;Jurnallar * {{Citation |last=Pilger |first=Sam |title=Kevin Keegan on Liverpool v Newcastle, 1996: "I still have nightmares about how we threw the title away" |date=4 May 2019 |newspaper=FourFourTwo |url=https://www.fourfourtwo.com/features/liverpool-newcastle-united-kevin-keegan-premier-league-title-1996 |access-date=10 May 2019 |ref=none}} == Havolalar == {{Commons category}} {{Wikiquote}} * [https://www.liverpoolfc.com/info/kevin-keegan Kevin Keegan] Liverpool F. C. saytida * {{FIFA player}} * {{UEFA player}} * {{englandstats}} * {{NFT|3045}} * [http://www.lfchistory.net/player_profile.asp?player_id=341 Player profile] at LFChistory.net * [http://www.sporting-heroes.net/football/liverpool-fc/kevin-keegan-8078/biography-of-liverpool-career_a11709/ Football Heroes England, Kevin Keegan part 1] at Sporting-heroes.net * {{Soccerbase}} * {{Soccerbase manager|id=888}} * {{IMDb name|0444444}} {{Navboxes |title= Angliya tarkibi |bg= white |fg= #0B0B3F |bordercolor= #0B0B3F |list1= }} {{Navboxes |bg=gold |fg=navy |title= Mukofotlar |list1= }} {{Navboxes |title= Murabbiylik lavozimlari |list1= }} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Keegan, Kevin}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Angliyalik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Angliya milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 1982 oʻyinchilari]] [[Turkum:UEFA Yevro 1980 oʻyinchilari]] apt74u4ve7rewthu65gcljvr47jqjxg 6221699 6221697 2026-08-01T09:25:30Z AnvarxonM 75105 6221699 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | name = Kevin Keegan | image = Kevin keegan panini card (cropped).jpg | caption = Keegan [[Angliya milliy futbol terma jamoasi|Angliya]] tarkibida (1980-yil) | fullname = Joseph Kevin Keegan | birth_date = {{birth date|1951|2|14|df=y}} | birth_place = {{tavalludJoyi|Armthorpe}}, <br/>Yorkshirning G‘arbiy Raydingi, Angliya | death_date = {{death date and age|2026|7|20|1951|2|14|df=y}} | death_place = | height = {{height|ft=5|in=8}}<ref name="FATS2">{{cite book |last1=Chalk |first1=Gary |title=All the Saints: A Complete Players' Who's Who of Southampton FC |last2=Holley |first2=Duncan |last3=Bull |first3=David |publisher=Hagiology Publishing |year=2013 |isbn=978-0-9926-8640-6 |location=Southampton |page=367}}</ref> | position = [[Attacking midfielder]], [[forward]] | youthyears1 = | youthclubs1 = Elmfield House YC | youthyears2 = 1967—1968 | youthclubs2 = [[Scunthorpe United F.C.|Scunthorpe United]] | yillar1 = 1968—1971 | klublar1 = [[Scunthorpe United F.C.|Scunthorpe United]] | isht1 = 124 | gollar1 = 18 | yillar2 = 1971—1977 | klublar2 = [[Liverpool F.C.|Liverpool]] | isht2 = 230 | gollar2 = 68 | yillar3 = 1977—1980 | klublar3 = [[Hamburger SV]] | isht3 = 90 | gollar3 = 32 | yillar4 = 1980—1982 | klublar4 = [[Southampton F.C.|Southampton]] | isht4 = 68 | gollar4 = 37 | yillar5 = 1982—1984 | klublar5 = [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]] | isht5 = 78 | gollar5 = 48 | yillar6 = 1985 | klublar6 = [[Blacktown City FC|Blacktown City]] | isht6 = 2 | gollar6 = 1 | totalcaps = 592 | totalgoals = 204 | milliyyillar1 = 1972 | milliyjamoa1 = [[Angliya milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Angliya U23]] | milliyisht1 = 5 | milliygollar1 = 1 | milliyyillar2 = 1972—1982 | milliyjamoa2 = [[Angliya milliy futbol terma jamoasi|Angliya]] | milliyisht2 = 63 | milliygollar2 = 21 | boshliqyillar1 = 1992—1997 | boshliqklublar1 = [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]] | boshliqyillar2 = 1997—1999 | boshliqklublar2 = [[Fulham F.C.|Fulham]] | boshliqyillar3 = 1999—2000 | boshliqklublar3 = [[Angliya milliy futbol terma jamoasi|Angliya]] | boshliqyillar4 = 2001—2005 | boshliqklublar4 = [[Manchester City F.C.|Manchester City]] | boshliqyillar5 = 2008 | boshliqklublar5 = [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]] }} '''Joseph Kevin Keegan''' 1951-yil 14-fevral — 2026-yil 20-iyul) — ingliz futbolchisi va murabbiyi, hujumkor yarim himoyachi yoki hujumchi sifatida oʻynagan. „Qirol Kev“ yoki „Qudratli sichqon“ laqabli<ref>{{Cite news |date=16 February 2002 |title=Toon animated by the return of King Kev |url=https://www.theguardian.com/football/2002/feb/16/sport.facup |access-date=26 April 2024 |work=The Guardian|last=Walker|first=Michael|archive-url=https://web.archive.org/web/20260720222727/https://www.theguardian.com/football/2002/feb/16/sport.facup|archive-date=20 July 2026}}</ref><ref name="mouse2">{{cite news |last=Jeffries |first=Stuart |date=25 June 2011 |title=The Saturday interview: Kevin Keegan |url=https://www.theguardian.com/theguardian/2011/jun/25/kevin-keegan-footballer-manager-liverpool |access-date=10 August 2014 |newspaper=The Guardian}}</ref> Keegan oʻzining dribling qobiliyati, marrasi va havoda mavjudligi bilan tanilgan va barcha davrlarning eng buyuk oʻyinchilaridan biri hisoblanadi<ref>{{Cite web |last=White |first=Mark |date=5 September 2023 |title=Ranked! The 100 best football players of all time |url=https://www.fourfourtwo.com/features/ranked-the-100-best-football-players-of-all-time |access-date=23 January 2024 |work=FourFourTwo}}</ref><ref>{{Cite magazine |last=Lane |first=Barnaby |date=4 June 2025 |title=The 50 greatest footballers of all time |url=https://www.90min.com/posts/50-greatest-footballers-all-time-ranked |access-date=18 June 2025 |magazine=Sports Illustrated}}</ref><ref>{{cite news |date=26 December 2021 |title=Kevin Keegan: how Liverpool, Hamburg, Southampton and Newcastle fell Head Over Heels In Love with King Kev |url=https://www.fourfourtwo.com/features/kevin-keegan-how-liverpool-hamburg-southampton-and-newcastle-fell-head-over-heels-in-love-with-king-kev |access-date=26 April 2023 |work=FourFourTwo}}</ref>. Keegan futbolchilik faoliyatini 1968-yilda Scunthorpe Unitedda boshlagan, Bill Shankly uni „Liverpool“ bilan shartnoma imzolagan. U yerda u uchta Birinchi divizion chempionligini, ikki marta UEFA kubogini, Angliya kubogini va soʻnggi mavsumida Yevropa kubogini qoʻlga kiritdi. Bu davrda u Angliya terma jamoasining doimiy aʼzosi boʻlgan va 31 marta, shu jumladan UEFA Yevro-1980da jamoa sardori boʻlgan. U 1977-yilning yozida Hamburger SVga koʻchib oʻtdi va 1978 va 1979-yillarda Yevropaning eng yaxshi futbolchisi deb topildi<ref>{{Cite web |date=20 August 2023 |title=Worst Ballon d'Or Winners In Football History, Revealed {{!}} Football Stories |url=http://footballstories.co.uk/worst-ballon-dor-winners-in-football-history-revealed/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230821212841/http://footballstories.co.uk/worst-ballon-dor-winners-in-football-history-revealed/ |archive-date=21 August 2023 |access-date=21 August 2023 |work=Football Stories |language=en-US}}</ref>. Hamburg 1978-79-yilgi mavsumda Bundesliga chempionligini qoʻlga kiritdi va 1980-yilgi Yevropa kubogi finaliga chiqdi. Keegan Gamburgni tark etdi va 1982-yilda Ikkinchi divizionda „Nyukasl Yunayted“ga oʻtishdan oldin ikki mavsum „Sautgempton“da oʻynadi. U ikkinchi mavsumida „Newcastle“ga koʻtarilishga yordam berdi va 1984-yilda futbolchilik faoliyatini yakunladi. U klubdagi faoliyati davomida 592 ta oʻyinda 204 ta gol urgan va Angliya terma jamoasi safida 63 ta oʻyinda 21 ta gol urgan. U 1992-yilda „Nyukasl“ boshqaruviga oʻtdi va jamoa oʻzining birinchi toʻliq mavsumida Birinchi divizion chempioni sifatida Premer-ligaga koʻtarildi. „Nyukasl“ 1995-96-yilgi mavsumda Premer-ligada ikkinchi oʻrinni egalladi. „Fulham“ni ikki mavsum boshqarganidan soʻng, u 1999-yil fevral oyida Angliya terma jamoasini boshqargan, ammo 2000-yil oktyabr oyida 2002-yilgi FIFA Jahon chempionati saralashida Germaniyaga qarshi oʻyinda 1:0 hisobida magʻlub boʻlganidan soʻng isteʼfoga chiqqan. 2001-yilda u 2005-yilda isteʼfoga chiqqunga qadar toʻrt yil davomida „Manchester Siti“ni boshqargan. Keegan 2008-yil yanvar oyida murabbiy sifatida ikkinchi marta „Nyukasl“ga qaytganida deyarli uch yil futboldan ketgan edi, ammo bu atigi sakkiz oy davom etdi, chunki u sentyabr oyida klub direktorlari bilan kelishmovchilik haqida mish-mishlardan soʻng isteʼfoga chiqdi<ref name="quit2">{{cite news |date=4 September 2008 |title=Keegan resigns as Newcastle boss |url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/n/newcastle_united/7593683.stm |access-date=4 September 2008 |publisher=BBC Sport}}</ref>. U boshqargan uchta klub oʻzining birinchi toʻliq mavsumida chempionlikka koʻtarildi<ref>{{cite news |title=Kevin Keegan dies aged 75 as football mourns England, Liverpool and Newcastle United great |url=https://www.tntsports.co.uk/football/kevin-keegan-dies-75_sto23321312/story.shtml |access-date=21 July 2026 |publisher=TNT Sports}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == ;Kitoblar * {{cite book |last=Hodges |first=Michael |title=Kevin Keegan |date=19 September 1997 |publisher=Boxtree |isbn=9780752224763 |edition=first |location=United Kingdom |language=en |ref=none}} * {{cite book |last=Keegan |first=Kevin |title=My Autobiography |publisher=Warner Books |year=1998 |isbn=978-0-7515-2377-5 |location=London}} * {{cite book |last=Keegan |first=Kevin |title=My Life in Football: The Autobiography |date=4 October 2018 |publisher=Pan Macmillan |isbn=978-1509877201 |location=United Kingdom |language=en}} ;Jurnallar * {{Citation |last=Pilger |first=Sam |title=Kevin Keegan on Liverpool v Newcastle, 1996: "I still have nightmares about how we threw the title away" |date=4 May 2019 |newspaper=FourFourTwo |url=https://www.fourfourtwo.com/features/liverpool-newcastle-united-kevin-keegan-premier-league-title-1996 |access-date=10 May 2019 |ref=none}} == Havolalar == {{Commons category}} {{Wikiquote}} * [https://www.liverpoolfc.com/info/kevin-keegan Kevin Keegan] Liverpool F. C. saytida * {{FIFA player}} * {{UEFA player}} * {{englandstats}} * {{NFT|3045}} * [http://www.lfchistory.net/player_profile.asp?player_id=341 Player profile] at LFChistory.net * [http://www.sporting-heroes.net/football/liverpool-fc/kevin-keegan-8078/biography-of-liverpool-career_a11709/ Football Heroes England, Kevin Keegan part 1] at Sporting-heroes.net * {{Soccerbase}} * {{Soccerbase manager|id=888}} * {{IMDb name|0444444}} {{Navboxes |title= Angliya tarkibi |bg= white |fg= #0B0B3F |bordercolor= #0B0B3F |list1= {{Angliya tarkibi 1980-yilgi UEFA Yevropa chempionati}} {{Angliya tarkibi 1982-yilgi FIFA jahon chempionati}} {{Angliya tarkibi 2000-yilgi UEFA Yevropa chempionati}} }} {{Navboxes |bg=gold |fg=navy |title= Mukofotlar |list1= {{Oltin toʻp sohiblari}} {{Onze Mondial tomonidan tanlangan Yevropada yilning eng yaxshi futbolchisi}} {{FIFA 100}} {{FWA Yilning eng yaxshi futbolchisi}} {{PFA Yilning eng yaxshi futbolchisi}} {{Angliya futboli shon-shuhrat zali}} }} {{Navboxes |title= Murabbiylik lavozimlari |list1= {{Angliya milliy futbol terma jamoasi murabbiylari}} {{Manchester City F.C. murabbiylari}} }} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Keegan, Kevin}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Angliyalik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar]] [[Turkum:Scunthorpe United F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Liverpool F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Hamburger SV futbolchilari]] [[Turkum:Southampton F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Newcastle United F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Blacktown City FC futbolchilari]] [[Turkum:Angliya futbol ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Bundesliga futbolchilari]] [[Turkum:Milliy futbol ligasi (Avstraliya) futbolchilari]] [[Turkum:Birinchi divizion/Premer-liga toʻpurarlari]] [[Turkum:UEFA Chempionlar ligasida gʻolib boʻlgan futbolchilar]] [[Turkum:UEFA Yevropa Ligasida gʻolib boʻlgan futbolchilar]] [[Turkum:Oltin toʻp sohiblari]] [[Turkum:FIFA 100]] [[Turkum:Angliyalik muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Gʻarbiy Germaniyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Avstraliyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Angliya milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 1982 oʻyinchilari]] [[Turkum:UEFA Yevro 1980 oʻyinchilari]] [[Turkum:Angliyalik futbol murabbiylar]] [[Turkum:Newcastle United F.C. murabbiylari]] [[Turkum:Fulham F.C. murabbiylari]] [[Turkum:Angliya milliy futbol terma jamoasi murabbiylari]] [[Turkum:Manchester City F.C. murabbiylari]] [[Turkum:Angliya Premyer-ligasi murabbiylari]] [[Turkum:Britaniya Imperiyasi ordeni ofitserlari]] icpabsjgvcvqrgqjodmgda22aot22x2 6221703 6221699 2026-08-01T09:44:12Z AnvarxonM 75105 6221703 wikitext text/x-wiki {{Futbolchi bilgiqutisi | name = Kevin Keegan | image = Kevin keegan panini card (cropped).jpg | caption = Keegan [[Angliya milliy futbol terma jamoasi|Angliya]] tarkibida (1980-yil) | fullname = Joseph Kevin Keegan | birth_date = {{birth date|1951|2|14|df=y}} | birth_place = {{tavalludJoyi|Armthorpe}}, <br/>Yorkshirning G‘arbiy Raydingi, Angliya | death_date = {{death date and age|2026|7|20|1951|2|14|df=y}} | death_place = | height = {{height|ft=5|in=8}}<ref name="FATS2">{{cite book |last1=Chalk |first1=Gary |title=All the Saints: A Complete Players' Who's Who of Southampton FC |last2=Holley |first2=Duncan |last3=Bull |first3=David |publisher=Hagiology Publishing |year=2013 |isbn=978-0-9926-8640-6 |location=Southampton |page=367}}</ref> | position = [[Attacking midfielder]], [[forward]] | youthyears1 = | youthclubs1 = Elmfield House YC | youthyears2 = 1967—1968 | youthclubs2 = [[Scunthorpe United F.C.|Scunthorpe United]] | yillar1 = 1968—1971 | klublar1 = [[Scunthorpe United F.C.|Scunthorpe United]] | isht1 = 124 | gollar1 = 18 | yillar2 = 1971—1977 | klublar2 = [[Liverpool F.C.|Liverpool]] | isht2 = 230 | gollar2 = 68 | yillar3 = 1977—1980 | klublar3 = [[Hamburger SV]] | isht3 = 90 | gollar3 = 32 | yillar4 = 1980—1982 | klublar4 = [[Southampton F.C.|Southampton]] | isht4 = 68 | gollar4 = 37 | yillar5 = 1982—1984 | klublar5 = [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]] | isht5 = 78 | gollar5 = 48 | yillar6 = 1985 | klublar6 = [[Blacktown City FC|Blacktown City]] | isht6 = 2 | gollar6 = 1 | totalcaps = 592 | totalgoals = 204 | milliyyillar1 = 1972 | milliyjamoa1 = [[Angliya milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)|Angliya U23]] | milliyisht1 = 5 | milliygollar1 = 1 | milliyyillar2 = 1972—1982 | milliyjamoa2 = [[Angliya milliy futbol terma jamoasi|Angliya]] | milliyisht2 = 63 | milliygollar2 = 21 | boshliqyillar1 = 1992—1997 | boshliqklublar1 = [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]] | boshliqyillar2 = 1997—1999 | boshliqklublar2 = [[Fulham F.C.|Fulham]] | boshliqyillar3 = 1999—2000 | boshliqklublar3 = [[Angliya milliy futbol terma jamoasi|Angliya]] | boshliqyillar4 = 2001—2005 | boshliqklublar4 = [[Manchester City F.C.|Manchester City]] | boshliqyillar5 = 2008 | boshliqklublar5 = [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]] }} '''Joseph Kevin Keegan''' 1951-yil 14-fevral — 2026-yil 20-iyul) — ingliz [[Futbolchi|futbolchisi]] va [[Murabbiy (futbol)|murabbiyi]], [[Yarim himoyachi|hujumkor yarim himoyachi]] yoki [[Hujumchi (futbol)|hujumchi]] sifatida oʻynagan. „'''Qirol Kev'''“ yoki „'''Qudratli sichqon'''“ laqabli<ref>{{Cite news |date=16 February 2002 |title=Toon animated by the return of King Kev |url=https://www.theguardian.com/football/2002/feb/16/sport.facup |access-date=26 April 2024 |work=The Guardian|last=Walker|first=Michael|archive-url=https://web.archive.org/web/20260720222727/https://www.theguardian.com/football/2002/feb/16/sport.facup|archive-date=20 July 2026}}</ref><ref name="mouse2">{{cite news |last=Jeffries |first=Stuart |date=25 June 2011 |title=The Saturday interview: Kevin Keegan |url=https://www.theguardian.com/theguardian/2011/jun/25/kevin-keegan-footballer-manager-liverpool |access-date=10 August 2014 |newspaper=The Guardian}}</ref> Keegan oʻzining dribling qobiliyati va barcha davrlarning eng buyuk oʻyinchilaridan biri hisoblanadi<ref>{{Cite web |last=White |first=Mark |date=5 September 2023 |title=Ranked! The 100 best football players of all time |url=https://www.fourfourtwo.com/features/ranked-the-100-best-football-players-of-all-time |access-date=23 January 2024 |work=FourFourTwo}}</ref><ref>{{Cite magazine |last=Lane |first=Barnaby |date=4 June 2025 |title=The 50 greatest footballers of all time |url=https://www.90min.com/posts/50-greatest-footballers-all-time-ranked |access-date=18 June 2025 |magazine=Sports Illustrated}}</ref><ref>{{cite news |date=26 December 2021 |title=Kevin Keegan: how Liverpool, Hamburg, Southampton and Newcastle fell Head Over Heels In Love with King Kev |url=https://www.fourfourtwo.com/features/kevin-keegan-how-liverpool-hamburg-southampton-and-newcastle-fell-head-over-heels-in-love-with-king-kev |access-date=26 April 2023 |work=FourFourTwo}}</ref>. Keegan futbolchilik faoliyatini 1968-yilda [[Scunthorpe United F.C.|Scunthorpe United]] jamoasida boshlagan, [[Bill Shankly]] uni „[[Liverpool F.C.|Liverpool]]“ jamoasiga taklif qilgan va klub bilan shartnoma imzolagan. Liverpool klubi tarkibida uchta Birinchi divizion chempionligini, ikki marta [[UEFA Yevropa Ligasi|UEFA kubogi]]ni, [[Angliya kubogi]]ni va soʻnggi mavsumida [[UEFA Chempionlar Ligasi|Yevropa kubogi]]ni qoʻlga kiritgan. Bu davrda u [[Angliya milliy futbol terma jamoasi|Angliya terma jamoasi]]ning doimiy aʼzosi boʻlgan. Terma jamoa tarkibida 31 ta oʻyinda, shu jumladan [[Futbol boʻyicha 1980-yilgi Yevropa chempionati|UEFA Yevro-1980]]da jamoa [[Sardor (futbol)|sardori]] boʻlgan. Kevin 1977-yilning yozida [[Hamburger SV]] jamoasiga koʻchib oʻtgan va 1978 va 1979-yillarda [[Oltin toʻp|Yevropaning eng yaxshi futbolchisi]] deb topilgan<ref>{{Cite web |date=20 August 2023 |title=Worst Ballon d'Or Winners In Football History, Revealed {{!}} Football Stories |url=http://footballstories.co.uk/worst-ballon-dor-winners-in-football-history-revealed/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230821212841/http://footballstories.co.uk/worst-ballon-dor-winners-in-football-history-revealed/ |archive-date=21 August 2023 |access-date=21 August 2023 |work=Football Stories |language=en-US}}</ref>. Hamburg 1978–79-yilgi mavsumda [[Bundesliga]] chempionligini qoʻlga kiritgan va 1980-yilgi Yevropa chempionlar kubogi finaliga chiqqan. Keegan 1980-yilda Hamburgni tark etgan va 1982-yilda Ikkinchi divizionda „[[Newcastle United F.C.|Newcastle United]]“ jamoasiga oʻtishdan oldin ikki mavsum „[[Southampton F.C.|Sautgempton]]“ jamoasida oʻynagan. U ikkinchi mavsumida „[[Newcastle United F.C.|Newcastle]]“ jjamoasiga koʻtarilishga yordam bergan va 1984-yilda futbolchilik faoliyatini yakunlagan. U klublardagi faoliyati davomida 592 ta oʻyinda 204 ta gol urgan va [[Angliya milliy futbol terma jamoasi|Angliya terma jamoasi]] safida 63 ta oʻyinda 21 ta gol urgan. U 1992-yilda „[[Newcastle United F.C.|Newcastle]]“ boshqaruviga oʻtdi va jamoa oʻzining birinchi toʻliq mavsumida Birinchi divizion chempioni sifatida Premyer-ligaga koʻtarilgan. „Newcastle“ 1995–96-yilgi mavsumda [[Angliya Premyer-ligasi|Premyer-liga]]da ikkinchi oʻrinni egallagan. „[[Fulham F.C.|Fulham]]“ jamoasini ikki mavsum boshqarganidan soʻng, u 1999-yil fevral oyida [[Angliya milliy futbol terma jamoasi|Angliya terma jamoasi]]ni boshqargan, ammo 2000-yil oktyabr oyida [[Futbol boʻyicha 2002-yilgi jahon chempionati|2002-yilgi]] [[Futbol boʻyicha jahon chempionati|FIFA Jahon chempionati]] saralashida [[Germaniya milliy futbol terma jamoasi|Germaniya]] terma jamoasiga qarshi oʻyinda 1:0 hisobida magʻlub boʻlganidan soʻng isteʼfoga chiqqan. 2001-yildan toʻrt yil davomida „[[Manchester City F.C.|Manchester City]]“ jamoasini boshqargan va 2005-yilda isteʼfoga chiqqan. Keegan 2008-yil yanvar oyida murabbiy sifatida ikkinchi marta „Newcastle“ jamoasiga qaytganida deyarli uch yil futboldan ketgan edi, ammo bu atigi sakkiz oy davom etdi, chunki u sentyabr oyida klub direktorlari bilan kelishmovchilik haqida mish-mishlardan soʻng isteʼfoga chiqqan<ref name="quit2">{{cite news |date=4 September 2008 |title=Keegan resigns as Newcastle boss |url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/n/newcastle_united/7593683.stm |access-date=4 September 2008 |publisher=BBC Sport}}</ref><ref>{{cite news |title=Kevin Keegan dies aged 75 as football mourns England, Liverpool and Newcastle United great |url=https://www.tntsports.co.uk/football/kevin-keegan-dies-75_sto23321312/story.shtml |access-date=21 July 2026 |publisher=TNT Sports}}</ref>. == Manbalar == {{manbalar}} == Adabiyotlar == ;Kitoblar * {{cite book |last=Hodges |first=Michael |title=Kevin Keegan |date=19 September 1997 |publisher=Boxtree |isbn=9780752224763 |edition=first |location=United Kingdom |language=en |ref=none}} * {{cite book |last=Keegan |first=Kevin |title=My Autobiography |publisher=Warner Books |year=1998 |isbn=978-0-7515-2377-5 |location=London}} * {{cite book |last=Keegan |first=Kevin |title=My Life in Football: The Autobiography |date=4 October 2018 |publisher=Pan Macmillan |isbn=978-1509877201 |location=United Kingdom |language=en}} ;Jurnallar * {{Citation |last=Pilger |first=Sam |title=Kevin Keegan on Liverpool v Newcastle, 1996: "I still have nightmares about how we threw the title away" |date=4 May 2019 |newspaper=FourFourTwo |url=https://www.fourfourtwo.com/features/liverpool-newcastle-united-kevin-keegan-premier-league-title-1996 |access-date=10 May 2019 |ref=none}} == Havolalar == {{Commons category}} {{Wikiquote}} * [https://www.liverpoolfc.com/info/kevin-keegan Kevin Keegan] Liverpool F. C. saytida * {{FIFA player}} * {{UEFA player}} * {{englandstats}} * {{NFT|3045}} * [http://www.lfchistory.net/player_profile.asp?player_id=341 Player profile] at LFChistory.net * [http://www.sporting-heroes.net/football/liverpool-fc/kevin-keegan-8078/biography-of-liverpool-career_a11709/ Football Heroes England, Kevin Keegan part 1] at Sporting-heroes.net * {{Soccerbase}} * {{Soccerbase manager|id=888}} * {{IMDb name|0444444}} {{Navboxes |title= Angliya tarkibi |bg= white |fg= #0B0B3F |bordercolor= #0B0B3F |list1= {{Angliya tarkibi 1980-yilgi UEFA Yevropa chempionati}} {{Angliya tarkibi 1982-yilgi FIFA jahon chempionati}} {{Angliya tarkibi 2000-yilgi UEFA Yevropa chempionati}} }} {{Navboxes |bg=gold |fg=navy |title= Mukofotlar |list1= {{Oltin toʻp sohiblari}} {{Onze Mondial tomonidan tanlangan Yevropada yilning eng yaxshi futbolchisi}} {{FIFA 100}} {{FWA Yilning eng yaxshi futbolchisi}} {{PFA Yilning eng yaxshi futbolchisi}} {{Angliya futboli shon-shuhrat zali}} }} {{Navboxes |title= Murabbiylik lavozimlari |list1= {{Angliya milliy futbol terma jamoasi murabbiylari}} {{Manchester City F.C. murabbiylari}} }} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Keegan, Kevin}} [[Turkum:Alifbo boʻyicha futbolchilar]] [[Turkum:Angliyalik erkak futbolchilari]] [[Turkum:Futboldagi erkak hujumchilar]] [[Turkum:Scunthorpe United F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Liverpool F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Hamburger SV futbolchilari]] [[Turkum:Southampton F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Newcastle United F.C. futbolchilari]] [[Turkum:Blacktown City FC futbolchilari]] [[Turkum:Angliya futbol ligasi futbolchilari]] [[Turkum:Bundesliga futbolchilari]] [[Turkum:Milliy futbol ligasi (Avstraliya) futbolchilari]] [[Turkum:Birinchi divizion/Premer-liga toʻpurarlari]] [[Turkum:UEFA Chempionlar ligasida gʻolib boʻlgan futbolchilar]] [[Turkum:UEFA Yevropa Ligasida gʻolib boʻlgan futbolchilar]] [[Turkum:Oltin toʻp sohiblari]] [[Turkum:FIFA 100]] [[Turkum:Angliyalik muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Gʻarbiy Germaniyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Avstraliyadagi muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Angliya milliy futbol terma jamoasi erkak futbolchilari]] [[Turkum:FIFA Jahon chempionati 1982 oʻyinchilari]] [[Turkum:UEFA Yevro 1980 oʻyinchilari]] [[Turkum:Angliyalik futbol murabbiylar]] [[Turkum:Newcastle United F.C. murabbiylari]] [[Turkum:Fulham F.C. murabbiylari]] [[Turkum:Angliya milliy futbol terma jamoasi murabbiylari]] [[Turkum:Manchester City F.C. murabbiylari]] [[Turkum:Angliya Premyer-ligasi murabbiylari]] [[Turkum:Britaniya Imperiyasi ordeni ofitserlari]] j483jgrxzfd3xkrrozy85ttur12ca3m 1 1430296 6221700 2026-08-01T09:25:49Z AnvarxonM 75105 „{{Munozara}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221700 wikitext text/x-wiki {{Munozara}} i0334d6p1habe1lk5bs1ngk0r0c8gry 14 1430297 6221704 2026-08-01T09:44:56Z AnvarxonM 75105 „[[Turkum:Angliyadagi klublar boʻyicha erkak futbolchilari]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221704 wikitext text/x-wiki [[Turkum:Angliyadagi klublar boʻyicha erkak futbolchilari]] ay2epvre4is2a2z9gqkhpb426ulwhgk 14 1430298 6221705 2026-08-01T09:46:23Z AnvarxonM 75105 „[[Turkum:Avstraliyadagi klublarga koʻra futbolchilar]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221705 wikitext text/x-wiki [[Turkum:Avstraliyadagi klublarga koʻra futbolchilar]] 8jlnlg3e0293t1e8nqz900gupz2nfm0 14 1430299 6221706 2026-08-01T09:47:50Z AnvarxonM 75105 „[[Turkum:Davlatlarga koʻra muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Germaniyadagi muhojir erkak futbolchilar]]“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221706 wikitext text/x-wiki [[Turkum:Davlatlarga koʻra muhojir erkak futbolchilar]] [[Turkum:Germaniyadagi muhojir erkak futbolchilar]] bsn7uu66vtc1lccdpnxhsyz1yihs2gn 10 1430300 6221707 2026-08-01T09:51:21Z AnvarxonM 75105 „{{National squad | name = Angliya tarkibi 1982-yilgi FIFA jahon chempionati | bg = white | fg = #CF081F | bordercolor = #0B0B3F | country = Angliya | comp link = Futbol boʻyicha 1982-yilgi jahon chempionati | comp = 1982-yilgi jahon chempionati | p1 = [[Ray Clemence|Clemence]] | p2 = [[Viv Anderson|Anderson]] | p3 = [[Trevor Brooking|Brooking]] | p4 = [[Terry Butcher|Butcher]]...“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221707 wikitext text/x-wiki {{National squad | name = Angliya tarkibi 1982-yilgi FIFA jahon chempionati | bg = white | fg = #CF081F | bordercolor = #0B0B3F | country = Angliya | comp link = Futbol boʻyicha 1982-yilgi jahon chempionati | comp = 1982-yilgi jahon chempionati | p1 = [[Ray Clemence|Clemence]] | p2 = [[Viv Anderson|Anderson]] | p3 = [[Trevor Brooking|Brooking]] | p4 = [[Terry Butcher|Butcher]] | p5 = [[Steve Coppell|Coppell]] | p6 = [[Steve Foster|Foster]] | p7 = [[Kevin Keegan|Keegan]] | p8 = [[Trevor Francis|Francis]] | p9 = [[Glenn Hoddle|Hoddle]] | p10 = [[Terry McDermott|McDermott]] | p11 = [[Paul Mariner|Mariner]] | p12 = [[Mick Mills|Mills]]&nbsp;([[sardor (futbol)|c]]) | p13 = [[Joe Corrigan|Corrigan]] | p14 = [[Phil Neal|Neal]] | p15 = [[Graham Rix|Rix]] | p16 = [[Bryan Robson|Robson]] | p17 = [[Kenny Sansom|Sansom]] | p18 = [[Phil Thompson|Thompson]] | p19 = [[Ray Wilkins|Wilkins]] | p20 = [[Peter Withe|Withe]] | p21 = [[Tony Woodcock (futbolchi)|Woodcock]] | p22 = [[Peter Shilton|Shilton]] | murabbiy = [[Ron Greenwood|Greenwood]] }}<noinclude> [[Turkum:1982-yilgi FIFA jahon chempionati jamolar tarkibiga oid navigatsion andozalar]] [[Turkum:Angliyaning FIFA jahon chempionatlaridagi tarkibiga oid navigatsion andozalar|1982]] [[Turkum:Angliya 1982-yilgi FIFA jahon chempionatida|tarkib]] </noinclude> oq2b9vduppa5cy59zp5nxi3e7ooem8q 11 1430301 6221708 2026-08-01T09:51:53Z AnvarxonM 75105 „{{munozara}}“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 6221708 wikitext text/x-wiki {{munozara}} srjk8qw7fnryrp5m66amrx671fy75ox 14 1430302 6221720 2026-08-01T10:21:22Z Janob Mirzaolim 64438 Janob Mirzaolim [[Turkum:Oʻzbekistondagi Jahon merosi obʼyektlari]] sahifasini [[Turkum:Oʻzbekistondagi Jahon merosi obyektlari]]ga koʻchirdi: Notoʻgʻri yozilgan sarlavha 6221720 wikitext text/x-wiki #YOʻNALTIRISH [[:Turkum:Oʻzbekistondagi Jahon merosi obyektlari]] kqm7z6dzrj82b966pn6wkxqdx4ufcm9