uy

Vikilugʻat uzwiktionary https://uz.wiktionary.org/wiki/Bosh_sahifa MediaWiki 1.46.0-wmf.26 case-sensitive Media Maxsus Munozara Foydalanuvchi Foydalanuvchi munozarasi Vikilugʻat Vikilugʻat munozarasi Fayl Fayl munozarasi MediaWiki MediaWiki munozarasi Andoza Andoza munozarasi Yordam Yordam munozarasi Turkum Turkum munozarasi TimedText TimedText talk Modul Modul munozarasi Event Event talk uy 0 1732 638353 634705 2026-05-04T03:18:46Z Yokubjon Juraev 8265 /* Maʼnosi */ 638353 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''uy''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == {{OʻTEL|I|UY ’yashashga, ishlashga xizmat qiladigan qurilma’, ’bino’, ’xona'. Bu voqea oʻrtogʻimning u y i d a sodir boʻlgan edi. Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot öy tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, I, 513), oʻsha davrlardayoq üy tarzida ham talaffuz qilin-gan (ДС, 513), oʻzbek tilida ü unlisining yumshoqlik belgisi yoʻqolgan: öy > üy > uy.}} == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === #Yashash uchun yoki turli tashkilot, muassasa va shu kabilar joylashishi uchun moʻljallangan bino. {{misol|Uch xonali {{ajrat|uy}}.}} {{misol|Besh qavatli {{ajrat|uy}}.}} {{misol|Baʼzan koʻrinar koʻzga Shohona {{ajrat|uy}}lar koʻrkam.|[[w:Gʻayratiy|Gʻayratiy]]}} {{misol|Faqat kanal emas, balki toʻgʻonlar, shlyuzlar, temir-beton {{ajrat|uy}}lar ham bir yoʻla va birdaniga qurilayotganga oʻxshaydi.|[[w:Ibrohim Rahim|Ibrohim Rahim]]|Chin muhabbat}} '''2''' Yashash uchun moʻljallangan bino ichidagi har bir xona. {{misol|Bu bino uch {{ajrat|uy}} va bir ayvondan iborat. Yorugʻ {{ajrat|uy}}. Keng {{ajrat|uy}}}}.{{misol| Uylarda, ayvonlarda xotinlar koʻp edi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}}. {{misol|Ochiq eshikdan esgan shamol {{ajrat|uy}} ichida Sabogulning sochlarini toʻzgʻitdi.|[[w:S. Karomatov|S. Karomatov]]|Oltin qum}}. '''3''' Biror ijtimoiy talabni qondirishga qaratilgan muassasa. {{misol|Mehribonlik {{ajrat|uy}}i. Dam olish {{ajrat|uy}}i. Madaniyat {{ajrat|uy}}i.}} a {{misol|Quyoshning aksida koʻrinar yaqqol Maʼrifat {{ajrat|uy}}iga tashlangan qadam.|[[w:Gʻayratiy|Gʻayratiy]]}}. '''4''' Biror oila yoki xonadon oʻrnashgan bino va shu binoga taalluqli yer; hovli. {{misol|Qizlik {{ajrat|uy}}ga qirq ot boylanar.|[[w:Maqol|Maqol]]}}. {{misol|{{ajrat|Uy}}lar, koʻchalar qulf urib gullagan daraxtlar orasiga shoʻngʻigan.|[[w:Guldasta|Guldasta]]}}. {{misol|Bogʻkoʻcha tamom boʻlganidan keyin brigadirning {{ajrat|uy}}idan oʻtishga toʻgʻri keladi.|[[w:Oʻ. Usmonov|Oʻ. Usmonov]]|Sirli sohil}}. '''5''' Oila; xonadon. {{misol|Qirq{{ajrat|uy}} quda boʻlsa, qirq yil qirgʻin boʻlmas.|[[w:Maqol|Maqol]]}}. {{misol|Yomon arava yoʻl buzar, Yomon kishi {{ajrat|uy}} buzar.|[[w:Maqol|Maqol]]}}. n {{misol|Farzand — {{ajrat|uy}} obodligi, Kelajak niholidir!|[[w:Yo. Mirzo|Yo. Mirzo]]}}. {{misol|{{ajrat|Uy}}dagilar mening havoyiroq boʻlib qolganimni bilishadi.|[[w:S. Siyoyev|S. Siyoyev]]|Yorugʻlik}}. : '''Uy ichi''' Oila aʼzolari. {{misol|[Xolisxon.] {{ajrat|Uy}} ichlarimiz qalay, barisi tirikmi?|[[w:Hamza|Hamza]]|Paranji sirlari}}. Uyi buzilmoq Er-xotinning ajralganligi, oilasi barbod boʻlganligini bildiradi. '''Uyi kuymoq''' Xonavayron boʻlmoq. {{misol|..unda mening {{ajrat|uy}}im kuyadi-ku, axir.|[[w:K. Yashin|K. Yashin]]|Hamza}}. === Sinonimlari === kulba, chayla, qasr, koshona, boshpana, panohgoʻy === Antonimlari === {{OʻTIL|УЙ}} == Tarjimalari == === Maʼnosi === # Turar joy — yashash maskani, boshpana joy, uy-joy binolari. Oila istiqomat qiladigan uy, oilaning maishiy hayoti oʻtadigan muhit. T.j. ibtidoiy davrlardayoq taom tayyorlash, libos kiyish qatorida paydo boʻlgan. T.j.lar meʼmorliqsa eng koʻp tarqalgan inshoot turi boʻlib, boshqa turdagi inshootlarning shakllanishi va rivojlanishini koʻp jihatdan belgilab bergan. {{uz-ism}} === Tillar === * {{cs}}: [[dům]] * {{de}}: [[Haus]] * {{en}}: [[house]] * {{it}}: [[casa]] * {{is}}: [[hús]] * {{hu}}: [[ház]] * {{nl}}: [[huis]] * {{pl}}: [[dom]] * {{pt}}: [[casa]] * {{tr}}: [[ev]] * {{kjh}}: [[иб]] * {{klj}}: [[häv]] * {{sah}}: [[сурт]], [[дьиэ]] * {{cv}}: [[ҫурт]] {{Tarjimalar |ru = }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = '''uy''' '''1 '''[[дом]], [[жилище]], [[жильё]]; [[квартира]]; // [[домашний]], [[жилищный]]; [[квартирный]]; {{tarjmisoli|muyilishdagi uy }} угловой дом; {{tarjmisoli|gʻishtin uy }} кирпичный дом; {{tarjmisoli|uy ishi }} домашняя работа; {{tarjmisoli|uy vazifasi }} ({{izoh|или '''}}[[topshirigʻi]]''') [[домашнее]] [[задание]]; {{tarjmisoli|uydagi gap koʻchaga }} ({{izoh|или '''}}[[bozorga]]''') '''toʻgʻri kelmas '''{{izoh|посл}}. домашняя прикидка для улицы ({{izoh|или }}для базара) не годится; {{tarjmisoli|uy quyoni }} кролик; {{tarjmisoli|uy hayvonlari }} домашние животные; {{tarjmisoli|hozir uy-uylaringga marsh! }} сейчас все марш по домам!; {{tarjmisoli|uyda ishlamoq }} работать дома, работать на дому; {{tarjmisoli|uy-joy }} 1) жилище, жильё; квартира; дом; 2) жилищный; {{tarjmisoli|uy-joy fondi }} жилищный фонд; {{tarjmisoli|uy-joy qilmoq }} 1) устраивать (себе) жилище, жильё; 2) {{izoh|перен}}. обзаводиться семьей; {{tarjmisoli|uy-roʻzgʻor ishlari }} домашняя работа, работа по хозяйству; {{tarjmisoli|uy-ruzgʻor egasi }} хозяин дома, домохозяин; {{tarjmisoli|uy-roʻzgʻorli boʻlmoq }} обзаводиться семьей, домом, хозяйством; {{tarjmisoli|uyma-uy yurmoq }} ходить по домам; '''2 '''[[комната]]; [[помещение]]; {{tarjmisoli|yorugʻ uy}} светлая комната; светлое помещение; {{tarjmisoli|polli uy }} комната с деревянным полом; {{tarjmisoli|uy ichi }} 1) внутренность комнаты; помещения: 2) {{izoh|перен}}. семья, семейство; '''3 '''{{izoh|перен}}. [[дом]] ({{izoh|культурно-бытовое учреждение}}); {{tarjmisoli|bolalar uyi }} детский дом, детдом; {{tarjmisoli|bolalarni badiiy tarbiyalash uyi }} дом художественного воспитания детей; {{tarjmisoli|dam olish uyi }} дом отдыха; {{tarjmisoli|madaniyat uyi }} дом культуры; {{tarjmisoli|pionerlar uyi }} дом пионеров; '''4 '''[[семья]], [[семейство]]; [[хозяйство]]; [[дом]] [[с]] [[надворными]] [[постройками]]; {{tarjmisoli|uy ichi }} члены семейства; '''yomon arava yoʻl buzar, yomon kishi uy buzar '''{{izoh|посл}}. плохая телега портит дорогу, плохой человек рушит семью; '''qizlik uyiga qirq ot boylogʻliq '''{{izoh|посл}}. у дома девушки ({{izoh|невесты}}) привязано сорок коней ({{izoh|принадлежащих сватам}}). }} [[Turkum:Oʻzbekchada koʻchma maʼnodagi soʻzlar]] [[Turkum:Oʻzbekchada soʻzlashuv tilidagi soʻzlar]] 2vpwk9spm0nl6j6m0a342n0d648gkng 638354 638353 2026-05-04T04:25:44Z Yokubjon Juraev 8265 /* Maʼnosi */ 638354 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''uy''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == {{OʻTEL|I|UY ’yashashga, ishlashga xizmat qiladigan qurilma’, ’bino’, ’xona'. Bu voqea oʻrtogʻimning u y i d a sodir boʻlgan edi. Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot öy tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, I, 513), oʻsha davrlardayoq üy tarzida ham talaffuz qilin-gan (ДС, 513), oʻzbek tilida ü unlisining yumshoqlik belgisi yoʻqolgan: öy > üy > uy.}} == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === #Yashash uchun yoki turli tashkilot, muassasa va shu kabilar joylashishi uchun moʻljallangan bino. {{misol|Uch xonali {{ajrat|uy}}.}} {{misol|Besh qavatli {{ajrat|uy}}.}} {{misol|Baʼzan koʻrinar koʻzga Shohona {{ajrat|uy}}lar koʻrkam.|[[w:Gʻayratiy|Gʻayratiy]]}} {{misol|Faqat kanal emas, balki toʻgʻonlar, shlyuzlar, temir-beton {{ajrat|uy}}lar ham bir yoʻla va birdaniga qurilayotganga oʻxshaydi.|[[w:Ibrohim Rahim|Ibrohim Rahim]]|Chin muhabbat}} #Yashash uchun moʻljallangan bino ichidagi har bir xona. {{misol|Bu bino uch {{ajrat|uy}} va bir ayvondan iborat.}} {{misol|Yorugʻ {{ajrat|uy}}.}} {{misol|Keng {{ajrat|uy}}.}} {{misol|Uylarda, ayvonlarda xotinlar koʻp edi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}} {{misol|Ochiq eshikdan esgan shamol {{ajrat|uy}} ichida Sabogulning sochlarini toʻzgʻitdi.|[[w:Sunnatilla Karomatov|Sunnatilla Karomatov]]|Oltin qum}} #Biror ijtimoiy talabni qondirishga qaratilgan muassasa. {{misol|Mehribonlik {{ajrat|uy}}i.}} {{misol|Dam olish {{ajrat|uy}}i.}} {{misol|Madaniyat {{ajrat|uy}}i.}} {{misol|Quyoshning aksida koʻrinar yaqqol Maʼrifat {{ajrat|uy}}iga tashlangan qadam.|[[w:Gʻayratiy|Gʻayratiy]]}} '''4''' Biror oila yoki xonadon oʻrnashgan bino va shu binoga taalluqli yer; hovli. {{misol|Qizlik {{ajrat|uy}}ga qirq ot boylanar.|[[w:Maqol|Maqol]]}}. {{misol|{{ajrat|Uy}}lar, koʻchalar qulf urib gullagan daraxtlar orasiga shoʻngʻigan.|[[w:Guldasta|Guldasta]]}}. {{misol|Bogʻkoʻcha tamom boʻlganidan keyin brigadirning {{ajrat|uy}}idan oʻtishga toʻgʻri keladi.|[[w:Oʻ. Usmonov|Oʻ. Usmonov]]|Sirli sohil}}. '''5''' Oila; xonadon. {{misol|Qirq{{ajrat|uy}} quda boʻlsa, qirq yil qirgʻin boʻlmas.|[[w:Maqol|Maqol]]}}. {{misol|Yomon arava yoʻl buzar, Yomon kishi {{ajrat|uy}} buzar.|[[w:Maqol|Maqol]]}}. n {{misol|Farzand — {{ajrat|uy}} obodligi, Kelajak niholidir!|[[w:Yo. Mirzo|Yo. Mirzo]]}}. {{misol|{{ajrat|Uy}}dagilar mening havoyiroq boʻlib qolganimni bilishadi.|[[w:S. Siyoyev|S. Siyoyev]]|Yorugʻlik}}. : '''Uy ichi''' Oila aʼzolari. {{misol|[Xolisxon.] {{ajrat|Uy}} ichlarimiz qalay, barisi tirikmi?|[[w:Hamza|Hamza]]|Paranji sirlari}}. Uyi buzilmoq Er-xotinning ajralganligi, oilasi barbod boʻlganligini bildiradi. '''Uyi kuymoq''' Xonavayron boʻlmoq. {{misol|..unda mening {{ajrat|uy}}im kuyadi-ku, axir.|[[w:K. Yashin|K. Yashin]]|Hamza}}. === Sinonimlari === kulba, chayla, qasr, koshona, boshpana, panohgoʻy === Antonimlari === {{OʻTIL|УЙ}} == Tarjimalari == === Maʼnosi === # Turar joy — yashash maskani, boshpana joy, uy-joy binolari. Oila istiqomat qiladigan uy, oilaning maishiy hayoti oʻtadigan muhit. T.j. ibtidoiy davrlardayoq taom tayyorlash, libos kiyish qatorida paydo boʻlgan. T.j.lar meʼmorliqsa eng koʻp tarqalgan inshoot turi boʻlib, boshqa turdagi inshootlarning shakllanishi va rivojlanishini koʻp jihatdan belgilab bergan. {{uz-ism}} === Tillar === * {{cs}}: [[dům]] * {{de}}: [[Haus]] * {{en}}: [[house]] * {{it}}: [[casa]] * {{is}}: [[hús]] * {{hu}}: [[ház]] * {{nl}}: [[huis]] * {{pl}}: [[dom]] * {{pt}}: [[casa]] * {{tr}}: [[ev]] * {{kjh}}: [[иб]] * {{klj}}: [[häv]] * {{sah}}: [[сурт]], [[дьиэ]] * {{cv}}: [[ҫурт]] {{Tarjimalar |ru = }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = '''uy''' '''1 '''[[дом]], [[жилище]], [[жильё]]; [[квартира]]; // [[домашний]], [[жилищный]]; [[квартирный]]; {{tarjmisoli|muyilishdagi uy }} угловой дом; {{tarjmisoli|gʻishtin uy }} кирпичный дом; {{tarjmisoli|uy ishi }} домашняя работа; {{tarjmisoli|uy vazifasi }} ({{izoh|или '''}}[[topshirigʻi]]''') [[домашнее]] [[задание]]; {{tarjmisoli|uydagi gap koʻchaga }} ({{izoh|или '''}}[[bozorga]]''') '''toʻgʻri kelmas '''{{izoh|посл}}. домашняя прикидка для улицы ({{izoh|или }}для базара) не годится; {{tarjmisoli|uy quyoni }} кролик; {{tarjmisoli|uy hayvonlari }} домашние животные; {{tarjmisoli|hozir uy-uylaringga marsh! }} сейчас все марш по домам!; {{tarjmisoli|uyda ishlamoq }} работать дома, работать на дому; {{tarjmisoli|uy-joy }} 1) жилище, жильё; квартира; дом; 2) жилищный; {{tarjmisoli|uy-joy fondi }} жилищный фонд; {{tarjmisoli|uy-joy qilmoq }} 1) устраивать (себе) жилище, жильё; 2) {{izoh|перен}}. обзаводиться семьей; {{tarjmisoli|uy-roʻzgʻor ishlari }} домашняя работа, работа по хозяйству; {{tarjmisoli|uy-ruzgʻor egasi }} хозяин дома, домохозяин; {{tarjmisoli|uy-roʻzgʻorli boʻlmoq }} обзаводиться семьей, домом, хозяйством; {{tarjmisoli|uyma-uy yurmoq }} ходить по домам; '''2 '''[[комната]]; [[помещение]]; {{tarjmisoli|yorugʻ uy}} светлая комната; светлое помещение; {{tarjmisoli|polli uy }} комната с деревянным полом; {{tarjmisoli|uy ichi }} 1) внутренность комнаты; помещения: 2) {{izoh|перен}}. семья, семейство; '''3 '''{{izoh|перен}}. [[дом]] ({{izoh|культурно-бытовое учреждение}}); {{tarjmisoli|bolalar uyi }} детский дом, детдом; {{tarjmisoli|bolalarni badiiy tarbiyalash uyi }} дом художественного воспитания детей; {{tarjmisoli|dam olish uyi }} дом отдыха; {{tarjmisoli|madaniyat uyi }} дом культуры; {{tarjmisoli|pionerlar uyi }} дом пионеров; '''4 '''[[семья]], [[семейство]]; [[хозяйство]]; [[дом]] [[с]] [[надворными]] [[постройками]]; {{tarjmisoli|uy ichi }} члены семейства; '''yomon arava yoʻl buzar, yomon kishi uy buzar '''{{izoh|посл}}. плохая телега портит дорогу, плохой человек рушит семью; '''qizlik uyiga qirq ot boylogʻliq '''{{izoh|посл}}. у дома девушки ({{izoh|невесты}}) привязано сорок коней ({{izoh|принадлежащих сватам}}). }} [[Turkum:Oʻzbekchada koʻchma maʼnodagi soʻzlar]] [[Turkum:Oʻzbekchada soʻzlashuv tilidagi soʻzlar]] ah86mv5awupkewxmm6fln386p8nooce 638355 638354 2026-05-04T04:32:19Z Yokubjon Juraev 8265 /* Maʼnosi */ 638355 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''uy''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == {{OʻTEL|I|UY ’yashashga, ishlashga xizmat qiladigan qurilma’, ’bino’, ’xona'. Bu voqea oʻrtogʻimning u y i d a sodir boʻlgan edi. Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot öy tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, I, 513), oʻsha davrlardayoq üy tarzida ham talaffuz qilin-gan (ДС, 513), oʻzbek tilida ü unlisining yumshoqlik belgisi yoʻqolgan: öy > üy > uy.}} == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === #Yashash uchun yoki turli tashkilot, muassasa va shu kabilar joylashishi uchun moʻljallangan bino. {{misol|Uch xonali {{ajrat|uy}}.}} {{misol|Besh qavatli {{ajrat|uy}}.}} {{misol|Baʼzan koʻrinar koʻzga Shohona {{ajrat|uy}}lar koʻrkam.|[[w:Gʻayratiy|Gʻayratiy]]}} {{misol|Faqat kanal emas, balki toʻgʻonlar, shlyuzlar, temir-beton {{ajrat|uy}}lar ham bir yoʻla va birdaniga qurilayotganga oʻxshaydi.|[[w:Ibrohim Rahim|Ibrohim Rahim]]|Chin muhabbat}} #Yashash uchun moʻljallangan bino ichidagi har bir xona. {{misol|Bu bino uch {{ajrat|uy}} va bir ayvondan iborat.}} {{misol|Yorugʻ {{ajrat|uy}}.}} {{misol|Keng {{ajrat|uy}}.}} {{misol|Uylarda, ayvonlarda xotinlar koʻp edi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}} {{misol|Ochiq eshikdan esgan shamol {{ajrat|uy}} ichida Sabogulning sochlarini toʻzgʻitdi.|[[w:Sa’dulla Karomatov|Sa’dulla Karomatov]]|Oltin qum}} #Biror ijtimoiy talabni qondirishga qaratilgan muassasa. {{misol|Mehribonlik {{ajrat|uy}}i.}} {{misol|Dam olish {{ajrat|uy}}i.}} {{misol|Madaniyat {{ajrat|uy}}i.}} {{misol|Quyoshning aksida koʻrinar yaqqol Maʼrifat {{ajrat|uy}}iga tashlangan qadam.|[[w:Gʻayratiy|Gʻayratiy]]}} #Biror oila yoki xonadon oʻrnashgan bino va shu binoga taalluqli yer; hovli. {{misol|Qizlik {{ajrat|uy}}ga qirq ot boylanar.|[[w:Maqol|Maqol]]}} {{misol|{{ajrat|Uy}}lar, koʻchalar qulf urib gullagan daraxtlar orasiga shoʻngʻigan.|[[w:Guldasta|Guldasta]]}} {{misol|Bogʻkoʻcha tamom boʻlganidan keyin brigadirning {{ajrat|uy}}idan oʻtishga toʻgʻri keladi.|[[w:Oʻ. Usmonov|Oʻ. Usmonov]]|Sirli sohil}} #Oila; xonadon. {{misol|Qirq{{ajrat|uy}} quda boʻlsa, qirq yil qirgʻin boʻlmas.|[[w:Maqol|Maqol]]}} {{misol|Yomon arava yoʻl buzar, Yomon kishi {{ajrat|uy}} buzar.|[[w:Maqol|Maqol]]}} {{misol|Farzand - {{ajrat|uy}} obodligi, Kelajak niholidir!|[[w:Yo. Mirzo|Yo. Mirzo]]}}. {{misol|{{ajrat|Uy}}dagilar mening havoyiroq boʻlib qolganimni bilishadi.|[[w:Sa’dulla Siyoyev|Sa’dulla Siyoyev]]|Yorugʻlik}} '''Uy ichi''' - oila aʼzolari. {{misol|[Xolisxon.] {{ajrat|Uy}} ichlarimiz qalay, barisi tirikmi?|[[w:Hamza|Hamza]]|Paranji sirlari}}. Uyi buzilmoq Er-xotinning ajralganligi, oilasi barbod boʻlganligini bildiradi. '''Uyi kuymoq''' Xonavayron boʻlmoq. {{misol|..unda mening {{ajrat|uy}}im kuyadi-ku, axir.|[[w:K. Yashin|K. Yashin]]|Hamza}} === Sinonimlari === kulba, chayla, qasr, koshona, boshpana, panohgoʻy === Antonimlari === {{OʻTIL|УЙ}} == Tarjimalari == === Maʼnosi === # Turar joy — yashash maskani, boshpana joy, uy-joy binolari. Oila istiqomat qiladigan uy, oilaning maishiy hayoti oʻtadigan muhit. T.j. ibtidoiy davrlardayoq taom tayyorlash, libos kiyish qatorida paydo boʻlgan. T.j.lar meʼmorliqsa eng koʻp tarqalgan inshoot turi boʻlib, boshqa turdagi inshootlarning shakllanishi va rivojlanishini koʻp jihatdan belgilab bergan. {{uz-ism}} === Tillar === * {{cs}}: [[dům]] * {{de}}: [[Haus]] * {{en}}: [[house]] * {{it}}: [[casa]] * {{is}}: [[hús]] * {{hu}}: [[ház]] * {{nl}}: [[huis]] * {{pl}}: [[dom]] * {{pt}}: [[casa]] * {{tr}}: [[ev]] * {{kjh}}: [[иб]] * {{klj}}: [[häv]] * {{sah}}: [[сурт]], [[дьиэ]] * {{cv}}: [[ҫурт]] {{Tarjimalar |ru = }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = '''uy''' '''1 '''[[дом]], [[жилище]], [[жильё]]; [[квартира]]; // [[домашний]], [[жилищный]]; [[квартирный]]; {{tarjmisoli|muyilishdagi uy }} угловой дом; {{tarjmisoli|gʻishtin uy }} кирпичный дом; {{tarjmisoli|uy ishi }} домашняя работа; {{tarjmisoli|uy vazifasi }} ({{izoh|или '''}}[[topshirigʻi]]''') [[домашнее]] [[задание]]; {{tarjmisoli|uydagi gap koʻchaga }} ({{izoh|или '''}}[[bozorga]]''') '''toʻgʻri kelmas '''{{izoh|посл}}. домашняя прикидка для улицы ({{izoh|или }}для базара) не годится; {{tarjmisoli|uy quyoni }} кролик; {{tarjmisoli|uy hayvonlari }} домашние животные; {{tarjmisoli|hozir uy-uylaringga marsh! }} сейчас все марш по домам!; {{tarjmisoli|uyda ishlamoq }} работать дома, работать на дому; {{tarjmisoli|uy-joy }} 1) жилище, жильё; квартира; дом; 2) жилищный; {{tarjmisoli|uy-joy fondi }} жилищный фонд; {{tarjmisoli|uy-joy qilmoq }} 1) устраивать (себе) жилище, жильё; 2) {{izoh|перен}}. обзаводиться семьей; {{tarjmisoli|uy-roʻzgʻor ishlari }} домашняя работа, работа по хозяйству; {{tarjmisoli|uy-ruzgʻor egasi }} хозяин дома, домохозяин; {{tarjmisoli|uy-roʻzgʻorli boʻlmoq }} обзаводиться семьей, домом, хозяйством; {{tarjmisoli|uyma-uy yurmoq }} ходить по домам; '''2 '''[[комната]]; [[помещение]]; {{tarjmisoli|yorugʻ uy}} светлая комната; светлое помещение; {{tarjmisoli|polli uy }} комната с деревянным полом; {{tarjmisoli|uy ichi }} 1) внутренность комнаты; помещения: 2) {{izoh|перен}}. семья, семейство; '''3 '''{{izoh|перен}}. [[дом]] ({{izoh|культурно-бытовое учреждение}}); {{tarjmisoli|bolalar uyi }} детский дом, детдом; {{tarjmisoli|bolalarni badiiy tarbiyalash uyi }} дом художественного воспитания детей; {{tarjmisoli|dam olish uyi }} дом отдыха; {{tarjmisoli|madaniyat uyi }} дом культуры; {{tarjmisoli|pionerlar uyi }} дом пионеров; '''4 '''[[семья]], [[семейство]]; [[хозяйство]]; [[дом]] [[с]] [[надворными]] [[постройками]]; {{tarjmisoli|uy ichi }} члены семейства; '''yomon arava yoʻl buzar, yomon kishi uy buzar '''{{izoh|посл}}. плохая телега портит дорогу, плохой человек рушит семью; '''qizlik uyiga qirq ot boylogʻliq '''{{izoh|посл}}. у дома девушки ({{izoh|невесты}}) привязано сорок коней ({{izoh|принадлежащих сватам}}). }} [[Turkum:Oʻzbekchada koʻchma maʼnodagi soʻzlar]] [[Turkum:Oʻzbekchada soʻzlashuv tilidagi soʻzlar]] 21g3ipbgc0uvnyw3wdctc7vkvwlp5xf 638356 638355 2026-05-04T10:56:39Z Yokubjon Juraev 8265 /* Maʼnosi */ 638356 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''uy''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == {{OʻTEL|I|UY ’yashashga, ishlashga xizmat qiladigan qurilma’, ’bino’, ’xona'. Bu voqea oʻrtogʻimning u y i d a sodir boʻlgan edi. Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot öy tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, I, 513), oʻsha davrlardayoq üy tarzida ham talaffuz qilin-gan (ДС, 513), oʻzbek tilida ü unlisining yumshoqlik belgisi yoʻqolgan: öy > üy > uy.}} == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === #Yashash uchun yoki turli tashkilot, muassasa va shu kabilar joylashishi uchun moʻljallangan bino. {{misol|Uch xonali {{ajrat|uy}}.}} {{misol|Besh qavatli {{ajrat|uy}}.}} {{misol|Baʼzan koʻrinar koʻzga Shohona {{ajrat|uy}}lar koʻrkam.|[[w:Gʻayratiy|Gʻayratiy]]}} {{misol|Faqat kanal emas, balki toʻgʻonlar, shlyuzlar, temir-beton {{ajrat|uy}}lar ham bir yoʻla va birdaniga qurilayotganga oʻxshaydi.|[[w:Ibrohim Rahim|Ibrohim Rahim]]|Chin muhabbat}} #Yashash uchun moʻljallangan bino ichidagi har bir xona. {{misol|Bu bino uch {{ajrat|uy}} va bir ayvondan iborat.}} {{misol|Yorugʻ {{ajrat|uy}}.}} {{misol|Keng {{ajrat|uy}}.}} {{misol|Uylarda, ayvonlarda xotinlar koʻp edi.|[[w:Oybek|Oybek]]|Tanlangan asarlar}} {{misol|Ochiq eshikdan esgan shamol {{ajrat|uy}} ichida Sabogulning sochlarini toʻzgʻitdi.|[[w:Sa’dulla Karomatov|Sa’dulla Karomatov]]|Oltin qum}} #Biror ijtimoiy talabni qondirishga qaratilgan muassasa. {{misol|Mehribonlik {{ajrat|uy}}i.}} {{misol|Dam olish {{ajrat|uy}}i.}} {{misol|Madaniyat {{ajrat|uy}}i.}} {{misol|Quyoshning aksida koʻrinar yaqqol Maʼrifat {{ajrat|uy}}iga tashlangan qadam.|[[w:Gʻayratiy|Gʻayratiy]]}} #Biror oila yoki xonadon oʻrnashgan bino va shu binoga taalluqli yer; hovli. {{misol|Qizlik {{ajrat|uy}}ga qirq ot boylanar.|[[w:Maqol|Maqol]]}} {{misol|{{ajrat|Uy}}lar, koʻchalar qulf urib gullagan daraxtlar orasiga shoʻngʻigan.|[[w:Guldasta|Guldasta]]}} {{misol|Bogʻkoʻcha tamom boʻlganidan keyin brigadirning {{ajrat|uy}}idan oʻtishga toʻgʻri keladi.|[[w:Oʻ. Usmonov|Oʻ. Usmonov]]|Sirli sohil}} #Oila; xonadon. {{misol|Qirq{{ajrat|uy}} quda boʻlsa, qirq yil qirgʻin boʻlmas.|[[w:Maqol|Maqol]]}} {{misol|Yomon arava yoʻl buzar, Yomon kishi {{ajrat|uy}} buzar.|[[w:Maqol|Maqol]]}} {{misol|Farzand - {{ajrat|uy}} obodligi, Kelajak niholidir!|[[w:Yo. Mirzo|Yo. Mirzo]]}} {{misol|{{ajrat|Uy}}dagilar mening havoyiroq boʻlib qolganimni bilishadi.|[[w:Sa’dulla Siyoyev|Sa’dulla Siyoyev]]|Yorugʻlik}} '''Uy ichi''' - oila aʼzolari. {{misol|[Xolisxon:] {{ajrat|Uy}} ichlarimiz qalay, barisi tirikmi?|[[w:Hamza|Hamza]]|Paranji sirlari}} '''Uyi buzilmoq''' - er-xotinning ajralganligi, oilasi barbod boʻlganligini bildiradi. '''Uyi kuymoq''' - xonavayron boʻlmoq. {{misol|..unda mening {{ajrat|uy}}im kuyadi-ku, axir.|[[w:Komil Yashin|Komil Yashin]]|Hamza}} === Sinonimlari === kulba, chayla, qasr, koshona, boshpana, panohgoʻy === Antonimlari === {{OʻTIL|УЙ}} == Tarjimalari == === Maʼnosi === # Turar joy — yashash maskani, boshpana joy, uy-joy binolari. Oila istiqomat qiladigan uy, oilaning maishiy hayoti oʻtadigan muhit. T.j. ibtidoiy davrlardayoq taom tayyorlash, libos kiyish qatorida paydo boʻlgan. T.j.lar meʼmorliqsa eng koʻp tarqalgan inshoot turi boʻlib, boshqa turdagi inshootlarning shakllanishi va rivojlanishini koʻp jihatdan belgilab bergan. {{uz-ism}} === Tillar === * {{cs}}: [[dům]] * {{de}}: [[Haus]] * {{en}}: [[house]] * {{it}}: [[casa]] * {{is}}: [[hús]] * {{hu}}: [[ház]] * {{nl}}: [[huis]] * {{pl}}: [[dom]] * {{pt}}: [[casa]] * {{tr}}: [[ev]] * {{kjh}}: [[иб]] * {{klj}}: [[häv]] * {{sah}}: [[сурт]], [[дьиэ]] * {{cv}}: [[ҫурт]] {{Tarjimalar |ru = }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = '''uy''' '''1 '''[[дом]], [[жилище]], [[жильё]]; [[квартира]]; // [[домашний]], [[жилищный]]; [[квартирный]]; {{tarjmisoli|muyilishdagi uy }} угловой дом; {{tarjmisoli|gʻishtin uy }} кирпичный дом; {{tarjmisoli|uy ishi }} домашняя работа; {{tarjmisoli|uy vazifasi }} ({{izoh|или '''}}[[topshirigʻi]]''') [[домашнее]] [[задание]]; {{tarjmisoli|uydagi gap koʻchaga }} ({{izoh|или '''}}[[bozorga]]''') '''toʻgʻri kelmas '''{{izoh|посл}}. домашняя прикидка для улицы ({{izoh|или }}для базара) не годится; {{tarjmisoli|uy quyoni }} кролик; {{tarjmisoli|uy hayvonlari }} домашние животные; {{tarjmisoli|hozir uy-uylaringga marsh! }} сейчас все марш по домам!; {{tarjmisoli|uyda ishlamoq }} работать дома, работать на дому; {{tarjmisoli|uy-joy }} 1) жилище, жильё; квартира; дом; 2) жилищный; {{tarjmisoli|uy-joy fondi }} жилищный фонд; {{tarjmisoli|uy-joy qilmoq }} 1) устраивать (себе) жилище, жильё; 2) {{izoh|перен}}. обзаводиться семьей; {{tarjmisoli|uy-roʻzgʻor ishlari }} домашняя работа, работа по хозяйству; {{tarjmisoli|uy-ruzgʻor egasi }} хозяин дома, домохозяин; {{tarjmisoli|uy-roʻzgʻorli boʻlmoq }} обзаводиться семьей, домом, хозяйством; {{tarjmisoli|uyma-uy yurmoq }} ходить по домам; '''2 '''[[комната]]; [[помещение]]; {{tarjmisoli|yorugʻ uy}} светлая комната; светлое помещение; {{tarjmisoli|polli uy }} комната с деревянным полом; {{tarjmisoli|uy ichi }} 1) внутренность комнаты; помещения: 2) {{izoh|перен}}. семья, семейство; '''3 '''{{izoh|перен}}. [[дом]] ({{izoh|культурно-бытовое учреждение}}); {{tarjmisoli|bolalar uyi }} детский дом, детдом; {{tarjmisoli|bolalarni badiiy tarbiyalash uyi }} дом художественного воспитания детей; {{tarjmisoli|dam olish uyi }} дом отдыха; {{tarjmisoli|madaniyat uyi }} дом культуры; {{tarjmisoli|pionerlar uyi }} дом пионеров; '''4 '''[[семья]], [[семейство]]; [[хозяйство]]; [[дом]] [[с]] [[надворными]] [[постройками]]; {{tarjmisoli|uy ichi }} члены семейства; '''yomon arava yoʻl buzar, yomon kishi uy buzar '''{{izoh|посл}}. плохая телега портит дорогу, плохой человек рушит семью; '''qizlik uyiga qirq ot boylogʻliq '''{{izoh|посл}}. у дома девушки ({{izoh|невесты}}) привязано сорок коней ({{izoh|принадлежащих сватам}}). }} [[Turkum:Oʻzbekchada koʻchma maʼnodagi soʻzlar]] [[Turkum:Oʻzbekchada soʻzlashuv tilidagi soʻzlar]] ac6gszw1zvk88ogbs2zk389qz73q08y jabrdiyda 0 35981 638343 570877 2026-05-03T16:14:57Z Bldaj 8784 638343 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == == Aytilishi == == Etimologiyasi == == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === {{q.}} [[alamdiyda]]. {{misol|Ota-onadan ajralgan jabrdiyda Abu shundan soʻng rizq izlab, qishloqma-qishloq, shaharma-shahar daydib ketdi. |Mirmuhsin|Ona.}} {{misol|Jabrdiyda xalq podsho amaldorlaridan alamini olmoqchi ekan, olsin. |N. Safarov| Navroʻz.}} === Sinonimlari === === Antonimlari === == Tarjimalari == {{Tarjimalar |ru = }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = '''jabrdiyda''' = [[alamdiyda]]. }} bitauimt1t6ac7xu0h7vdyyfkv40166 638345 638343 2026-05-03T16:17:17Z Bldaj 8784 /* Morfologik va sintaktik xususiyatlari */ 638345 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''jabr-diy-da''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === {{q.}} [[alamdiyda]]. {{misol|Ota-onadan ajralgan jabrdiyda Abu shundan soʻng rizq izlab, qishloqma-qishloq, shaharma-shahar daydib ketdi. |Mirmuhsin|Ona.}} {{misol|Jabrdiyda xalq podsho amaldorlaridan alamini olmoqchi ekan, olsin. |N. Safarov| Navroʻz.}} === Sinonimlari === === Antonimlari === == Tarjimalari == {{Tarjimalar |ru = }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = '''jabrdiyda''' = [[alamdiyda]]. }} ruqhffpl7au0ioz97j24oelj4q703va 638346 638345 2026-05-03T16:17:27Z Bldaj 8784 638346 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''jabr-diy-da''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == ''[[w:Arab tili|arab.]]'' – jabr + ''[[w:Fors tili|fors.]]'' – koʻruvchi == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === {{q.}} [[alamdiyda]]. {{misol|Ota-onadan ajralgan jabrdiyda Abu shundan soʻng rizq izlab, qishloqma-qishloq, shaharma-shahar daydib ketdi. |Mirmuhsin|Ona.}} {{misol|Jabrdiyda xalq podsho amaldorlaridan alamini olmoqchi ekan, olsin. |N. Safarov| Navroʻz.}} === Sinonimlari === === Antonimlari === == Tarjimalari == {{Tarjimalar |ru = }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = '''jabrdiyda''' = [[alamdiyda]]. }} 3q1b82hpl7zuvoi1dm5uilb8enle9ve jadallamoq 0 36027 638347 570886 2026-05-03T16:24:54Z ~2026-26754-30 13482 /* */ 638347 wikitext text/x-wiki Jadlab = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''ja-dal-la-moq''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === :Oʻz tezligini, surʼati-ni oshirmoq, tezlashmoq. {{misol|Sidiqjon.. sekin burilib, ancha yergacha boshini quyi solgan holda bitta-bitta qadam tashlab bordi, keyin {{ajrat|jadalla}}di.|[[w:A. Qahhor|A. Qahhor]]|Qoʻshchinor chi-rokdari}}. {{misol|Davron aka bir nima deb qoʻlini siltadi-da, {{ajrat|jadalla}}b ketdi.|[[w:O. Yoqubov|O. Yoqubov]]|Izlayman}}. {{misol|Abdukabir aka sex tomon odati boʻyicha {{ajrat|jadalla}}b yurib ketdi.|[[w:F. Musajo-nov|F. Musajo-nov]]|Kamtarin ishchi}}. === Sinonimlari === === Antonimlari === {{OʻTIL|ЖАДАЛЛАМОҚ}} == Tarjimalari == {{Tarjimalar |ru = }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = [[jadallamoq]] 1 [[ускоряться]]: [[усиливаться]]; yomgʻir jadalladi дождь усилился; 2 [[ускорять]], [[усиливать]] ({{izoh|темп}}); jadallab yurmoq идти ускоренным шагом; ishni jadallab bitirmoq закончить работу ускоренным темпом. }} e6e6zceguh11iquwv6vq2xvfqqp5ffs 638348 638347 2026-05-03T16:24:59Z Quinlan83 4899 [[Special:Contributions/~2026-26754-30|~2026-26754-30]] tahrirlari [[User:CoderSIBot|CoderSIBot]] versiyasiga qaytarildi 570886 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''ja-dal-la-moq''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === :Oʻz tezligini, surʼati-ni oshirmoq, tezlashmoq. {{misol|Sidiqjon.. sekin burilib, ancha yergacha boshini quyi solgan holda bitta-bitta qadam tashlab bordi, keyin {{ajrat|jadalla}}di.|[[w:A. Qahhor|A. Qahhor]]|Qoʻshchinor chi-rokdari}}. {{misol|Davron aka bir nima deb qoʻlini siltadi-da, {{ajrat|jadalla}}b ketdi.|[[w:O. Yoqubov|O. Yoqubov]]|Izlayman}}. {{misol|Abdukabir aka sex tomon odati boʻyicha {{ajrat|jadalla}}b yurib ketdi.|[[w:F. Musajo-nov|F. Musajo-nov]]|Kamtarin ishchi}}. === Sinonimlari === === Antonimlari === {{OʻTIL|ЖАДАЛЛАМОҚ}} == Tarjimalari == {{Tarjimalar |ru = }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = [[jadallamoq]] 1 [[ускоряться]]: [[усиливаться]]; yomgʻir jadalladi дождь усилился; 2 [[ускорять]], [[усиливать]] ({{izoh|темп}}); jadallab yurmoq идти ускоренным шагом; ishni jadallab bitirmoq закончить работу ускоренным темпом. }} d2gejf34l27vp91m7ut76xqgqeco2ne sichqon 0 49479 638357 635526 2026-05-04T11:53:45Z Yokubjon Juraev 8265 /* Maʼnosi */ 638357 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''sich-qon''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == {{OʻTEL|I|SICHQON 'kalamushdan kichik kemiruvchi sutemi-zuvchi hayvon'. S i ch h o n sigʻmas iniga, gʻalvir bogʻlar dumiga (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot sïchgʻan tarzida ta — laffuz qilingan (Devon, I, 411); keyinroq gʻ undoshi q undoshiga almashgan (ДС, 502); oʻzbek tilida q undoshi — ning taʼsirida uning ketidagi a unlisi â unlisiga almashgan, ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: sïchgʻan > sïchqan > sichqân.}} == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === #Yer yuzida keng tarqalgan, xavfli kasalliklar tarqatadigan kichik kemiruvchi sutemizuvchi hayvon. {{misol|Shu payt ammamning yaqinda bolalagan targʻil mushugi, ogʻzida {{ajrat|sichqon}} tishlagancha, uyga kirib ketdi.|[[w:R. Azizxoʻjayev|R. Azizxoʻjayev]]|Yashil chayla}} {{misol|Qayerdadir yulgʻun tagida choʻl {{ajrat|sichqon}}imi, nimadir nogoh shitirladi-yu, Zulxumor choʻchib tushdi.|[[w:M. Mansurov|M. Mansurov]]|Yombi}} #Muchal yil hisobida birinchi yil nomi. {{misol|Uning yili - {{ajrat|sichqon}}.}} '''Sichqon yili''' - muchal yil hisobida birinchi yil (''q.'' muchal). '''Arslonning oʻligi - sichqonning tirigi''' - katta martabali kishi martabasidan tushganda ham, oddiy kishilardan yuqori turadi, kattaligicha qoladi, degan maʼnodagi ibora. '''Sichqon sigʻmas iniga, gʻalvir bogʻlar dumiga''' - imkoniyatlarini hisobga olmay daxmaza ortgirgan kishiga nisbatan aytiladigan maqol. Sichqon surdi Kasallikdan endigina tuzalgan kishi birinchi bor uyi-dan chiqib, biror joyga borganda aytila-digan ibora. {{misol|-Hamzaxonni bugun-erta {{ajrat|sichqon}} surdi qilib, koʻchaga olib chiqamiz, xolajon, xudo xohlasa, — dedi Umar polvon qoʻlidagi tugunni Jahonbuviga uzatib.|[[w:K. Yashin|K. Yashin]]|Hamza}}. Sichqonning ini ming tanga Qochishga joy topa olmay qolingan paytda aytila-digan ibora. {{misol|Madrasalar ham jimjit, fa-lakiyot mudarrislari, handasayu riyoziyot mul-lolari uchun {{ajrat|sichqon}}ning ini ming tanga boʻlib ketgan edi.|[[w:Mirmuhsin|Mirmuhsin]]|Meʼmor}}. 34—Oʻzbek tilining izohli lugʻati{{clear}} === Sinonimlari === === Antonimlari === {{OʻTIL|СИЧҚОН}} == Tarjimalari == {{Tarjimalar |kjh=[[ысханах]] }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = '''sichqon''' [[мышь]]; {{tarjmisoli|sichqonning ini }} мышиная норка; {{tarjmisoli|sichqonning oʻlgisi kelsa, mushuk bilan oʻynashadi }} {{izoh|погов}}. если мыши придёт время умирать, она заигрывает с кошкой; {{tarjmisoli|arslonning oʻligi - sichqonning tirigi }} {{izoh|погов. см}}. {{tarjmisoli|arslon 1; sichqonning ini ming tanga }} {{izoh|погов. см}}. '''[[in]] 2'''; {{tarjmisoli|sichqon sigʻmas iniga, gʻalvir bogʻlar dumiga }} {{izoh|см}}. {{tarjmisoli|bogʻlamoq I; sichqon yili }} год мыши ({{izoh|первый год двенадцатилетнего животного цикла; см}}. '''[[muchal]]'''); {{tarjmisoli|* koʻr sichqon }} крот; {{tarjmisoli|oq sichqon }} горностай; {{tarjmisoli|sichqon surdi }} первый выход выздоровевшего человека. }} 549q7nu8joaakzvnkczqml58rm5b4sa 638358 638357 2026-05-04T11:55:36Z Yokubjon Juraev 8265 /* Maʼnosi */ 638358 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''sich-qon''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == {{OʻTEL|I|SICHQON 'kalamushdan kichik kemiruvchi sutemi-zuvchi hayvon'. S i ch h o n sigʻmas iniga, gʻalvir bogʻlar dumiga (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot sïchgʻan tarzida ta — laffuz qilingan (Devon, I, 411); keyinroq gʻ undoshi q undoshiga almashgan (ДС, 502); oʻzbek tilida q undoshi — ning taʼsirida uning ketidagi a unlisi â unlisiga almashgan, ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: sïchgʻan > sïchqan > sichqân.}} == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === #Yer yuzida keng tarqalgan, xavfli kasalliklar tarqatadigan kichik kemiruvchi sutemizuvchi hayvon. {{misol|Shu payt ammamning yaqinda bolalagan targʻil mushugi, ogʻzida {{ajrat|sichqon}} tishlagancha, uyga kirib ketdi.|[[w:R. Azizxoʻjayev|R. Azizxoʻjayev]]|Yashil chayla}} {{misol|Qayerdadir yulgʻun tagida choʻl {{ajrat|sichqon}}imi, nimadir nogoh shitirladi-yu, Zulxumor choʻchib tushdi.|[[w:M. Mansurov|M. Mansurov]]|Yombi}} #Muchal yil hisobida birinchi yil nomi. {{misol|Uning yili - {{ajrat|sichqon}}.}} '''Sichqon yili''' - muchal yil hisobida birinchi yil (''q.'' muchal). '''Arslonning oʻligi - sichqonning tirigi''' - katta martabali kishi martabasidan tushganda ham, oddiy kishilardan yuqori turadi, kattaligicha qoladi, degan maʼnodagi ibora. '''Sichqon sigʻmas iniga, gʻalvir bogʻlar dumiga''' - imkoniyatlarini hisobga olmay daxmaza ortgirgan kishiga nisbatan aytiladigan maqol. '''Sichqon surdi''' - kasallikdan endigina tuzalgan kishi birinchi bor uyidan chiqib, biror joyga borganda aytiladigan ibora. {{misol|-Hamzaxonni bugun-erta {{ajrat|sichqon}} surdi qilib, koʻchaga olib chiqamiz, xolajon, xudo xohlasa, - dedi Umar polvon qoʻlidagi tugunni Jahonbuviga uzatib.|[[w:Komil Yashin|Komil Yashin]]|Hamza}} '''Sichqonning ini ming tanga''' - qochishga joy topa olmay qolingan paytda aytiladigan ibora. {{misol|Madrasalar ham jimjit, falakiyot mudarrislari, handasayu riyoziyot mullolari uchun {{ajrat|sichqon}}ning ini ming tanga boʻlib ketgan edi.|[[w:Mirmuhsin|Mirmuhsin]]|Meʼmor}} === Sinonimlari === === Antonimlari === {{OʻTIL|СИЧҚОН}} == Tarjimalari == {{Tarjimalar |kjh=[[ысханах]] }} {{Tarjimalar |tur = keng |ru = '''sichqon''' [[мышь]]; {{tarjmisoli|sichqonning ini }} мышиная норка; {{tarjmisoli|sichqonning oʻlgisi kelsa, mushuk bilan oʻynashadi }} {{izoh|погов}}. если мыши придёт время умирать, она заигрывает с кошкой; {{tarjmisoli|arslonning oʻligi - sichqonning tirigi }} {{izoh|погов. см}}. {{tarjmisoli|arslon 1; sichqonning ini ming tanga }} {{izoh|погов. см}}. '''[[in]] 2'''; {{tarjmisoli|sichqon sigʻmas iniga, gʻalvir bogʻlar dumiga }} {{izoh|см}}. {{tarjmisoli|bogʻlamoq I; sichqon yili }} год мыши ({{izoh|первый год двенадцатилетнего животного цикла; см}}. '''[[muchal]]'''); {{tarjmisoli|* koʻr sichqon }} крот; {{tarjmisoli|oq sichqon }} горностай; {{tarjmisoli|sichqon surdi }} первый выход выздоровевшего человека. }} rqlg1v4qm0wcaxt859nfcnf9cuwa4x3 jabrdiida 0 125176 638340 570876 2026-05-03T16:13:31Z Bldaj 8784 /* Maʼnosi */ 638340 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''jabr-di-i-da''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === {{q.}} [[alamdiyda]]. {{misol|Ota-onadan ajralgan jabrdiyda Abu shundan soʻng rizq izlab, qishloqma-qishloq, shaharma-shahar daydib ketdi. |Mirmuhsin|Ona.}} {{misol|Jabrdiyda xalq podsho amaldorlaridan alamini olmoqchi ekan, olsin. |N. Safarov| Navroʻz.}} === Sinonimlari === === Antonimlari === {{OʻTIL|ЖАБРДИИДА}} == Tarjimalari == 667wao0s74f5iglez69gzigiw32corh 638341 638340 2026-05-03T16:13:41Z Bldaj 8784 638341 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''jabr-di-i-da''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == ''[[w:Arab tili|arab.]]'' – jabr + ''[[w:Fors tili|fors.]]'' – koʻruvchi == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === {{q.}} [[alamdiyda]]. {{misol|Ota-onadan ajralgan jabrdiyda Abu shundan soʻng rizq izlab, qishloqma-qishloq, shaharma-shahar daydib ketdi. |Mirmuhsin|Ona.}} {{misol|Jabrdiyda xalq podsho amaldorlaridan alamini olmoqchi ekan, olsin. |N. Safarov| Navroʻz.}} === Sinonimlari === === Antonimlari === {{OʻTIL|ЖАБРДИИДА}} == Tarjimalari == ndsq9bdjnntrj6ztjb8as4pzkq6glkj 638342 638341 2026-05-03T16:14:01Z Bldaj 8784 638342 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''jabr-di-i-da''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == ''[[w:Arab tili|arab.]]'' – jabr + ''[[w:Fors tili|fors.]]'' – koʻruvchi == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === === Sinonimlari === === Antonimlari === {{OʻTIL|ЖАБРДИИДА}} == Tarjimalari == od9bm8vsfto1li4s9tur0z1nlqlu32g 638344 638342 2026-05-03T16:15:31Z Bldaj 8784 638344 wikitext text/x-wiki {{delete}} = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''jabr-di-i-da''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == ''[[w:Arab tili|arab.]]'' – jabr + ''[[w:Fors tili|fors.]]'' – koʻruvchi == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === === Sinonimlari === === Antonimlari === {{OʻTIL|ЖАБРДИИДА}} == Tarjimalari == 2l17qi0ezq2nypfnp9wdrhi5v7fr6cy faksimil 0 128733 638349 565840 2026-05-04T02:39:56Z Yokubjon Juraev 8265 /* Tarjimalari */ 638349 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''fak-si-mil''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === :Aynan, aslidagidek aks ettirilgan, faksimiledan iborat, faksimile kabi. Faksimil telegramma, yaya Bu kitoblar orasida mashhur shoir va tarjimon :Sayfi Saroyi asarlarining qoʻlyozma toʻpla-midan olingan faksimshg nusxa ham bor. "OʻTA". === Sinonimlari === === Antonimlari === {{OʻTIL|ФАКСИМИЛ}} == Tarjimalari == *{{ja}}: [[ファクシミリ]] 897h5jbz62aef28ktn4mn6ljm423uq4 638351 638349 2026-05-04T02:47:12Z Yokubjon Juraev 8265 /* Maʼnosi */ 638351 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''fak-si-mil''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === Aynan, aslidagidek aks ettirilgan, faksimiledan iborat, faksimile kabi. {{misol|Faksimil telegramma.}} {{misol|Bu kitoblar orasida mashhur shoir va tarjimon Sayfi Saroyi asarlarining qoʻlyozma toʻplamidan olingan faksimil nusxa ham bor.|[[w:O‘TA|"OʻTA"]]}} === Sinonimlari === === Antonimlari === {{OʻTIL|ФАКСИМИЛ}} == Tarjimalari == *{{ja}}: [[ファクシミリ]] bbn6iu2vfv4p0kk3k24skoyosftlzmm faksimile 0 128734 638352 565841 2026-05-04T02:48:22Z Yokubjon Juraev 8265 /* Maʼnosi */ 638352 wikitext text/x-wiki = {{-uz-}} = == Morfologik va sintaktik xususiyatlari == '''fak-si-mi-le''' == Aytilishi == == Etimologiyasi == [[w:Lotin tili|lot.]] fac simile — aynan shunday qil, bajar [[Turkum:Oʻzbekchada lotinchadan oʻzlashgan soʻzlar]] == Maʼnoviy xususiyatlari == === Maʼnosi === #Fotonusxa vositasida aslidek qilib bosilgan qoʻlyozma, hujjat va b. xil bosma mahsulotlar. #Shaxsning oʻz qo‘li bilan qoʻyilgan imzoni aynan aks ettiruvchi bosma shakl; klishe-muxr. === Sinonimlari === === Antonimlari === {{OʻTIL|ФАКСИМИЛЕ}} == Tarjimalari == tkot82ljfa77h1y77mpio8le23lq346 بايىنغولىن 0 162535 638336 2026-05-03T12:23:39Z Yokubjon Juraev 8265 „{{-ug-}} Sharqiy Turkistonning [[Bayingo‘lin]] oblasti. {{misol|بايىنغولىن موڭغۇل ئاپتونوم ئوبلاستى}} - Bayingo‘lin Mo‘g‘ul Avtonom Oblasti.“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 638336 wikitext text/x-wiki {{-ug-}} Sharqiy Turkistonning [[Bayingo‘lin]] oblasti. {{misol|بايىنغولىن موڭغۇل ئاپتونوم ئوبلاستى}} - Bayingo‘lin Mo‘g‘ul Avtonom Oblasti. g5lar0rh0omek1aj7keuhi455k3iz4q 638337 638336 2026-05-03T12:24:16Z Yokubjon Juraev 8265 638337 wikitext text/x-wiki {{-ug-}} ===Aytilishi=== bayınğolın ===Ma’nosi=== Sharqiy Turkistonning [[Bayingo‘lin]] oblasti. {{misol|بايىنغولىن موڭغۇل ئاپتونوم ئوبلاستى}} - Bayingo‘lin Mo‘g‘ul Avtonom Oblasti. oci0vaydlf6ak5kxhity1vz7soy3zrw 638338 638337 2026-05-03T12:26:36Z Yokubjon Juraev 8265 638338 wikitext text/x-wiki {{-ug-}} ===Aytilishi=== bayınğolın ===Ma’nosi=== Sharqiy Turkistonning [[Bayingo‘lin]] oblasti. {{misol|{{ajrat|بايىنغولىن}} موڭغۇل ئاپتونوم ئوبلاستى}} - Bayingo‘lin Mo‘g‘ul Avtonom Oblasti. hw4zv4m3xgjd9e0p7rqsneu456x287p 638339 638338 2026-05-03T12:26:54Z Yokubjon Juraev 8265 638339 wikitext text/x-wiki {{-ug-}} ===Aytilishi=== bayınğolın ===Ma’nosi=== Sharqiy Turkistonning [[Bayingo‘lin]] oblasti. {{misol|{{ajrat|بايىنغولىن}} موڭغۇل ئاپتونوم ئوبلاستى}} - Bayingo‘lin Mo‘g‘ul Avtonom Oblasti. 73llzaalgz1tndmbnh3scezjj1yd4sg ファクシミリ 0 162536 638350 2026-05-04T02:41:02Z Yokubjon Juraev 8265 „{{-ja-}} ===Aytilishi=== fakuşimiri ===Ma’nosi=== [[faksimil]].“ yozuvi orqali yangi sahifa yaratildi 638350 wikitext text/x-wiki {{-ja-}} ===Aytilishi=== fakuşimiri ===Ma’nosi=== [[faksimil]]. ck1hxbwxp3vadskvuzxmnjc28i2poba