Vikipedii vepwiki https://vep.wikipedia.org/wiki/P%C3%A4lehtpol%E2%80%99 MediaWiki 1.46.0-wmf.22 first-letter Media Specialine Lodu Kävutai Lodu kävutajas Vikipedii Paginad Vikipedii Fail Lodu failas MediaWiki Lodu MediaWikiš Šablon Lodu šablonas Abu Lodu abus Kategorii Lodu kategorijas TimedText TimedText talk Moodul Mooduli arutelu Üritus Ürituse arutelu 0 10705 186432 186422 2026-04-01T11:59:53Z Motoranger 10577 +galerei 186432 wikitext text/x-wiki {{Eländpunkt | Nimi = Beregovo<br />Берегове | Lidnanznam = Coat of Arms of Beregove.png | Flag = Flag of Berehove.jpg | Lidnanznam text = Beregovon lidnanznam | Flag text = Beregovon flag | Valdkund = Ukrain | Eläjiden lugu = 23,325 | Voz' = 2022 | Pind = 19 | Fail = A beregszászi római katolikus templom főhomlokzata.jpg | Pämez' = Zoltan Babäk<br/>(kül'mku 2015—) | Telefonkod = +380-3141-xx-xxx | Aigvö = tal'vel [[UTC]]+2,<br />kezal [[UTC]]+3 }} '''Beregovo''' ({{lang-uk|Бе́регове}}, {{lang-hu|Beregszász}}) om [[Ukrain]]an lidn [[Karpatantagaine agj|Karpatantagaižen agjan]] suvipäivlaskmas. Lidn alištub agjan tobmudele, om [[Beregovon rajon]]an administrativižeks keskuseks, maižanduzrajonan keskuz. Om [[mad'jaralaižed|mad'jarižen]] kul'turan päkeskusen Karpatantaguižes: mad'jarine pedagogine institut, mad'jarine teatr. == Istorii == Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 1063 kuti mad'jarine ''Lamperthaz'' ({{lang-hu|Lamperthaza}}) Lambert-princan-alusenpanijan nimen mödhe. Mad'jarine [[Bela IV]]-kunigaz (ohj. 1235−1270) kucui Saksonijan [[saksalaižed|saksalaižid]] udessündutamha lidnad [[Mongolijan imperii|Mongolijan]] kalaidajiden heimoiden londan jäl'ghe, andoi eländpunktale torguindoiktusid, i hö sirtihe. Vspäi 1247 om lidnan statusanke. Vozil 1504−1946 lidnan oficialine nimi oli ''Beregsas'' ({{lang-hu|Beregszasz}} tähäsai) — «saksan rand». Mülüb Ukrainha vspäi 1946, kudamb edel 1991. vot oli [[Nevondkundaline Ühtištuz|NSTÜ:n]] palaks. Kazvatadas [[vinmarj]]oid madalil mägil Beregovon ümbrištos. == Geografijan andmused == [[Fail:OkruhBerehovo-1200px.png|thumb|left|250px|Lidnan sijaduz rajonas i agjas vl 2017, edel vn 2020 rajonan ližadust]] Lidn sijadase rajonan keskuzpalas, kümnes kilometras suvipäivlaskmha [[Karpatad|Karpatiden]] pautkilpäi, läz [[Mad'jaranma]]n röunad, Mad'jarižel tazangištol, 115 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Verke-kanal ({{lang-hu|Vérke}}) läbitab lidnad, se om 5..12 m levette i ühtenzoitab Boržav- da Latoric-jogid ([[Tis]]an bassein). Matkad agjan [[Užgorod]]-keskushesai om seičemekümne kaks' kilometrad avtotedme vai 65 km raudtedme. == Eläjad == Vl 2012 lidnan eläjiden lugu oli 24 505 ristitud. Kaik 23 926 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 30 157 eläjad vl 1989. Rahvahad (vn 2001 rahvahanlugemine): [[mad'jaralaižed]] — 48,1 %, [[ukrainalaižed]] — 38,9 %, [[čiganalaižed]] — 6,4 %, [[venälaižed|venänikad]] — 5,4 %. Edel [[Toine mail'man soda|Tošt mail'man sodad]] evrejalaižiden lugu oli znamasine lidnas (nelländeshesai), no nacistižen [[Germanijan imperii|Germanijan]] sodaväged rikoihe heid. == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> Берегово, 2021 год, 29.jpg|Lidnan tobmuden sauvuz (2021) Берегове, Реформатська церква 2.jpg|Reformatine jumalanpert', vn 2010 nägu 5. Берегове Комплекс споруд винзаводу.jpg|Vintegim vl 2016 (istorine ''Schonborn''-lidnuz) Будинок райвійськкомату 140907 7362.jpg|Karpatantagaine mad'jaran institut Ferenc II Rakocin nimed, päkorpus (vn 2014 olend) Berehove former synagogue 2012.jpg|Lidnan kul'turkeskuz vn 2012 heinkus (judaizman pühäpert' enččes) Залізничний вокзал берегово.jpg|''Beregovo''-päraudtestancijan sauvuz (sulaku 2018) </gallery> == Irdkosketused == * [http://beregovo-beregszasz.gov.ua/ Lidnan tobmuden aluzkundoiden oficialine sait (''beregovo-beregszasz.gov.ua'').] {{ref-uk}} {{ref-hu}} {{Commons|Category:Berehove, Zakarpattia Oblast}} [[Kategorii:Ukrainan lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Karpatantagaine agj]] euxhuoa4lj2mt8ogkf9g4mw2roo7tfb 186433 186432 2026-04-01T12:01:58Z Motoranger 10577 toine paremb kuva 186433 wikitext text/x-wiki {{Eländpunkt | Nimi = Beregovo<br />Берегове | Lidnanznam = Coat of Arms of Beregove.png | Flag = Flag of Berehove.jpg | Lidnanznam text = Beregovon lidnanznam | Flag text = Beregovon flag | Valdkund = Ukrain | Eläjiden lugu = 23,325 | Voz' = 2022 | Pind = 19 | Fail = В центрі Берегово.jpg | Pämez' = Zoltan Babäk<br/>(kül'mku 2015—) | Telefonkod = +380-3141-xx-xxx | Aigvö = tal'vel [[UTC]]+2,<br />kezal [[UTC]]+3 }} '''Beregovo''' ({{lang-uk|Бе́регове}}, {{lang-hu|Beregszász}}) om [[Ukrain]]an lidn [[Karpatantagaine agj|Karpatantagaižen agjan]] suvipäivlaskmas. Lidn alištub agjan tobmudele, om [[Beregovon rajon]]an administrativižeks keskuseks, maižanduzrajonan keskuz. Om [[mad'jaralaižed|mad'jarižen]] kul'turan päkeskusen Karpatantaguižes: mad'jarine pedagogine institut, mad'jarine teatr. == Istorii == Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 1063 kuti mad'jarine ''Lamperthaz'' ({{lang-hu|Lamperthaza}}) Lambert-princan-alusenpanijan nimen mödhe. Mad'jarine [[Bela IV]]-kunigaz (ohj. 1235−1270) kucui Saksonijan [[saksalaižed|saksalaižid]] udessündutamha lidnad [[Mongolijan imperii|Mongolijan]] kalaidajiden heimoiden londan jäl'ghe, andoi eländpunktale torguindoiktusid, i hö sirtihe. Vspäi 1247 om lidnan statusanke. Vozil 1504−1946 lidnan oficialine nimi oli ''Beregsas'' ({{lang-hu|Beregszasz}} tähäsai) — «saksan rand». Mülüb Ukrainha vspäi 1946, kudamb edel 1991. vot oli [[Nevondkundaline Ühtištuz|NSTÜ:n]] palaks. Kazvatadas [[vinmarj]]oid madalil mägil Beregovon ümbrištos. == Geografijan andmused == [[Fail:OkruhBerehovo-1200px.png|thumb|left|250px|Lidnan sijaduz rajonas i agjas vl 2017, edel vn 2020 rajonan ližadust]] Lidn sijadase rajonan keskuzpalas, kümnes kilometras suvipäivlaskmha [[Karpatad|Karpatiden]] pautkilpäi, läz [[Mad'jaranma]]n röunad, Mad'jarižel tazangištol, 115 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Verke-kanal ({{lang-hu|Vérke}}) läbitab lidnad, se om 5..12 m levette i ühtenzoitab Boržav- da Latoric-jogid ([[Tis]]an bassein). Matkad agjan [[Užgorod]]-keskushesai om seičemekümne kaks' kilometrad avtotedme vai 65 km raudtedme. == Eläjad == Vl 2012 lidnan eläjiden lugu oli 24 505 ristitud. Kaik 23 926 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 30 157 eläjad vl 1989. Rahvahad (vn 2001 rahvahanlugemine): [[mad'jaralaižed]] — 48,1 %, [[ukrainalaižed]] — 38,9 %, [[čiganalaižed]] — 6,4 %, [[venälaižed|venänikad]] — 5,4 %. Edel [[Toine mail'man soda|Tošt mail'man sodad]] evrejalaižiden lugu oli znamasine lidnas (nelländeshesai), no nacistižen [[Germanijan imperii|Germanijan]] sodaväged rikoihe heid. == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> Берегово, 2021 год, 29.jpg|Lidnan tobmuden sauvuz (2021) Берегове, Реформатська церква 2.jpg|Reformatine jumalanpert', vn 2010 nägu 5. Берегове Комплекс споруд винзаводу.jpg|Vintegim vl 2016 (istorine ''Schonborn''-lidnuz) Будинок райвійськкомату 140907 7362.jpg|Karpatantagaine mad'jaran institut Ferenc II Rakocin nimed, päkorpus (vn 2014 olend) Berehove former synagogue 2012.jpg|Lidnan kul'turkeskuz vn 2012 heinkus (judaizman pühäpert' enččes) Залізничний вокзал берегово.jpg|''Beregovo''-päraudtestancijan sauvuz (sulaku 2018) </gallery> == Irdkosketused == * [http://beregovo-beregszasz.gov.ua/ Lidnan tobmuden aluzkundoiden oficialine sait (''beregovo-beregszasz.gov.ua'').] {{ref-uk}} {{ref-hu}} {{Commons|Category:Berehove, Zakarpattia Oblast}} [[Kategorii:Ukrainan lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Karpatantagaine agj]] 0qnfvog2rzk56lz4p3k2n8sf98vgjyh 0 10715 186435 186426 2026-04-01T17:09:33Z Motoranger 10577 eläjad+ 186435 wikitext text/x-wiki {{Eländpunkt | Nimi = Rahov<br />Рáхів | Lidnanznam = Rahiv gerb.png | Flag = Rahiv prapor.png | Lidnanznam text = Rahovan lidnanznam | Flag text = Rahovan flag | Valdkund = Ukrain | Eläjiden lugu = 15,536 | Voz' = 2022 | Pind = 52.42 | Fail = Rakhiv.jpg | Pämez' = | Telefonkod = +380-3132 | Aigvö = tal'vel [[UTC]]+2,<br />kezal [[UTC]]+3 }} '''Rahov''' ({{lang-uk|Рáхів}} [rahiv], {{lang-hu|Rahó}}, {{lang-ro|Rahău}}) om [[Ukrain]]an lidn [[Karpatantagaine agj|Karpatantagaižen agjan]] suvipäivnouzmas. Se om [[Rahovan rajon]]an administrativižeks keskuseks da palaks, valdkundan kaikiš korktemb sijatud lidn. == Istorii == Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud vl 1447. Raudte tuli žilho vn 1895 elokus. Kätihe žilod lidnanvuiččeks vl 1947, se sai lidnan statusad vl 1958. Nevondkundaližen aigan Rahov šingotihe mecanümbriradmižen kombinatal, kartonfabrikal, mebel'fabrikal, voitegimel, «Kondensator»-tegimel i turizmal (turistoiden baz). Nügüd'aigan torguindbaz radab. == Geografijan andmused == [[Fail:OkruhRakhovo-1200px.png|thumb|left|250px|Lidnan sijaduz rajonas i agjas vn 2017 kartal]] Lidn sijadase rajonan keskuzpalan suves, [[Karpatad|Karpatoiden]] suvipautkil, 400..1200 m korktusil, 430 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. [[Tis]]-jogi ({{lang-uk|Ти́са}}, Dunain hura ližajogi) ristikoičeb kaiked lidnad pohjoižpäivnouzmaspäi suvipäivlaskmha, Rahov om ezmäižeks lidnaks jogen mödvedhe. Matkad [[Užgorod]]hasai om 209 km avtoteidme päivlaskmha-lodeheze vai 222 km raudtel (oiktad raudteühtenzoitust nügüd' ei ole). «Užgorod — [[Ivano-Frankovsk]]»-avtote läbitab lidnad. Matkad [[Romanii|Romanijan]] röunhasai om kaks'kümne kilometrad suvhe i suvipäivlaskmha orhal, rahvahidenkeskeine ''Rahov''-kontrol'punkt radab raudtel valdkundröunanno. == Eläjad == Vn 2011 Ukrainan rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 15 137 ristitud, vn 2022 — 15 536 ristitud, rajonan videndez. Kaik 15 489 eläjad oli lidnas vl 2017. Rahvahad (2001): [[ukrainalaižed]] — 89,88 %, [[mad'jaralaižed]] — 6,93 %, [[venälaižed|venänikad]] — 2,12 %, [[čiganalaižed]] — 0,36 %, [[vaugedvenälaižed]] — 0,11 %, [[saksalaižed]] — 0,11 %, toižed rahvahad i rahvahuden ozutandata — 0,49 %. Kodikelen mödhe (2001): [[ukrainan kel']] — 92,08 %, [[mad'jaran kel']] — 4,80 %, [[venän kel']] — 2,29 %, [[čiganan kel']] — 0,44 %, toižed keled i kodikelen ozutandata — 0,39 %. == Galerei == <gallery mode="packed" heights="125px"> Rakhiv administrative building.jpg|Lidnan tobmuden sauvuz (2017) Church in Rakhiv.jpg|Ph. Ioannan jumalanpert' (ezimal, riman katoline), vn 2018 nägu ВП Православная церковь Рахов.jpg|Pühän Hengen jumalanpert' (ortodoksine hristanuskond), vn 2008 nägu Амфітеатр у місті Рахів.JPG|Amfiteatr Burkut-mecikas — erazvuiččiden festivaliden sija (vn 2008 olend) Rakhiv railway station 2019 11.jpg|''Rahov''-päraudtestancii vn 2019 elokus </gallery> == Homaičendad == <references /> {{Commons|Category:Rakhiv}} [[Kategorii:Ukrainan lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Karpatantagaine agj]] ofkqejemu6xzyvol27nn3i8m5oxcp5n 0 10954 186434 153779 2026-04-01T12:46:00Z Motoranger 10577 +kartad, +klimat 186434 wikitext text/x-wiki {{Eländpunkt | Nimi = La-Rošel'<br />La Rochelle | Lidnanznam = Blason ville fr LaRochelle 17.svg | Flag = | Lidnanznam text = La-Rošelin lidnanznam | Flag text = | Valdkund = Francii | Eläjiden lugu = 79,851 | Voz' = 2023 | Pind = 28.43 | Fail = La rochelle, Le vieux port.JPG | Pämez' = Žan-Fransua Fonten<br/>(mandat 2020−2026,<br/>''Jean-François Fountaine'') | Telefonkod = +33-(0)546 | Aigvö = tal'vel [[UTC]]+1,<br />kezal [[UTC]]+2 }} [[Fail:La Rochelle OSM 01.png|thumb|left|250px|Lidnan kart (2020)]] '''La-Rošel'''' ({{lang-fr|La Rochelle}} [la ʁɔʃɛl], {{lang-oc|La Rochèla}} [la ruˈtʃɛlɔ]) om lidn da kommun [[Francii|Francijan]] päivlaskmas. Mülüb [[Uz' Akvitanii]]-regionha, sen [[Mererandaline Šarant]]-departamentan administrativine keskuz. == Istorii == Eländpunktan aluz om pandud 10. voz'sadal. [[Tamplieroiden orden]] sauvoi järedan meriportan 12.-13. voz'sadoil, torguihe vinad da keitandsolad. Äi keskaigaližid sauvusid om kaičenus lidnas. Se oli znamasine port [[kolonializm]]an voz'sadoiden aigan. [[Toine mail'man soda|Suren sodan]] aigan se oli Francijan jäl'gmäine päzutadud nacistoišpäi lidn (8. semendku 1945). Istorine lidnuz i nacistoiden VA-laivoiden bunker oma kaičenus. La-Rošel' šingotase kommertižel meriportal (kala i kivivoi, 6 mln tonnoid vodes), laivansauvomižel, kalanümbriradmižel, himižel sarakol, turizmal, ümbrišton üläopendusen i torguindan keskuseks. == Geografijan andmused == [[Fail:La Rochelle dot.png|thumb|left|250px|Lidnan sijaduz valdkundas vn 2005 kartal]] Lidn da port sijadasoiš regionan lodehes, [[Biskaine laht|Biskaižen lahten]] randal, 0..28 m korktusil, 4 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad [[Pariž]]hasai om 480 km pohjoižpäivnouzmha. Klimat om valdmeren. Keza om päivoikaz kuivahk, tal'vaig om läm', neps i pil'vekaz lujas. Voden keskmäine lämuz om +13,5 C°, kezakun-sügüz'kun +18,0..+20,6 C°, tal'vkun-uhokun +7,0..+7,5 C°. Ekstremumad oma −13,6 C° (uhoku) i +41,7 C° (heinku). Kezaaigan minimum om +4,9 C° (kezaku), tal'vaigan maksimum om +21,2 C° (uhoku). Ei voi panda halad semendkus-sügüz'kus (semendkun minimum om +1,9 C°), redukus hüde oleleb harvoin lujas. Paneb sadegid 754 mm vodes, enamba redukus-vilukus (76..95 mm kus), vähemba kezakus-elokus (39..46 mm kus). Paneb lunt tal'ven nelläs päiväs keskmäras. Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 76..80 % röunoiš keväz'kus-sügüz'kus, 83..88 % redukus-uhokus. [[Fail:Quartiers La Rochelle.svg|thumb|left|250px|Lidnan mikrorajonad (''quartiers'', 2013)]] == Eläjad == Vl 2010 lidnan eläjiden lugu oli 74 880 ristitud. Kaik 75 735 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb ristitišt oli 79 757 eläjad vl 1975 i om nügüd'. La-Rošelin universitet<ref>[http://univ-larochelle.fr/ La-Rošelin universitetan sait (''univ-larochelle.fr'').] {{ref-fr}} {{ref-en}}</ref> radab vspäi 1993 (''La Rochelle Université'', 9 tuhad üläopenikoid vl 2021). Biznesškol om avaitud vl 1998. == Homaičendad == <references /> == Irdkosketused == * [http://ville-larochelle.fr/ Lidnan oficialine sait (''ville-larochelle.fr'').] {{ref-fr}} {{ref-en}} {{ref-es}} {{ref-de}} {{ref-zh}} {{Commons|La Rochelle}} [[Kategorii:Francijan lidnad]] [[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Uz' Akvitanii]] h6leenz4b4jric2qhmldnryvfk0u9go 0 15325 186440 139956 2026-04-01T20:28:28Z Motoranger 10577 kategorijad+ 186440 wikitext text/x-wiki {{1000}}{{A10000}} {{Personalii | изображение = Carl von Linné.jpg | описание изображения = Karl Linnein portret<br />''(pirdi Aleksander Roslin vl 1775)'' }} '''Karl Linnei''' ({{lang-sv|Carl von Linné}} ['kɑ:ɭ 'fɔn: lɪ'ne:], edel 1761. vot ''Carl Linnaeus'', ''Carl Linné''; {{lang-la|Carolus Linnæus}}, jäl'ghe 1761. vot mugažo ''Carolus a Linné''; sünd. [[23. semendku]] [[1707]], [[Roshul't]]-külä, [[Ročinma]] — kol. [[10. viluku]] [[1778]], [[Uppsal]]-lidn, Ročinma) oli ročilaine londusentedoidai (botanikantedai, zoolog, mineralog), fiziolog da lekar'. == Biografii da tedotöd == Openui Lundan i Uppsalan universitetoiš. Vozil 1735−1738 oli ajanu [[Alamad|Alamaihe]], sikš miše Ročinman ižanduz oli väll' [[Pohjoine soda|Pohjoižen sodan]] kilan tagut, i pästi äi kirjoid, ezmäi «[[Londusen sistem]]»-tedotön (1735, latin. ''Systema naturae''). Necen radon 10nz' pästand (1. viluku 1758, Stokhol'm) andoi [[biologine sistematik|zoologižen nomenklaturan]] augunpanijan datan. Linnein pästnuded Alamaiš kirjad paniba nügüdläižen [[biologii|biologijan]] alusen. Vl 1738 Linnei ajeli Parižha, sid' pörzihe tatanmaha da oli siš surmhasai, voib olda verhiden keliden i sur'il'man vajagiden mahtoiden taguiči. Karl Linnei (vanhemb) linni ročin kirjkelen ühteks alusenpanijoišpäi. Vspäi 1741 surmhasai oli Uppsalan universitetan professoran. Vl 1761 mülüi bajarišton kundha. Linnei sai medicinan doktoran arvnimen Harderveikan universitetas (1735, Alamad), vahvišti tedotöd [[malärii|malärijan]] sündundas. == Kanz == Vn 1739 sügüz'kuspäi tedomez' oli nainu, sündutihe seičeme last, kaks' poigad da viž tütärt, heišpäi üks' poig da nell' tütärt oliba elänuded täuz'igäižushesai. [[Karl Linnei (noremb)|Karl Linnei-noremb]] poig linni tatan jäl'ghetulijaks. == Homaičendad == <references/> {{Commons|Carl von Linné}} {{stub}} [[Kategorii:Biologad]] [[Kategorii:Mineralogad]] [[Kategorii:Lekarid]] [[Kategorii:Ročin kel']] [[Kategorii:Ročinman tedomehed]] [[Kategorii:Ročinman kirjutajad]] [[Kategorii:Kirjutajad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Tedomehed kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Sündnuded Ročinmaha]] [[Kategorii:Sündnuded vl 1707]] [[Kategorii:Sündnuded semendkun 23. päiväl]] [[Kategorii:Kolnuded Ročinmas]] [[Kategorii:Kolnuded Uppsalas]] [[Kategorii:Kolnuded vl 1778]] [[Kategorii:Kolnuded vilukun 10. päiväl]] icsfgvrbb8nbcvb2fvujj2md6q96w5x 0 22253 186436 158094 2026-04-01T17:14:36Z Motoranger 10577 kategorijad+ 186436 wikitext text/x-wiki {{1000}}{{A10000}} {{Personalii | изображение = JKepler.jpg | описание изображения = Vn 1620 Johannes Kepleran portret,<br />pirdai om tundmatoi }} '''Johannes Kepler''' (mugažo [[saksan kel'|saksan kelel]], virktas [joˈhanəs ˈkɛplɐ, -nɛs -]; sünd. [[27. tal'vku]] [[1571]], [[Vail' der Štadt]], [[Pühä Rimalaine imperii]] — kol. [[15. kül'mku]] [[1630]], [[Regensburg]], Pühä Rimalaine imperii) oli [[saksalaižed|saksalaine]] optikantedomez' i matematikantedomez', astronom da filosof. Kirjuti latinan kelel. Tedomez' avaiži [[Kepleran käskused|Kepleran koume astronomišt käskust]] ičeze i [[Tiho Brage]]-astronoman kaclemižiden alusel, mi laski [[Isaak Njuton]]ale löuta [[Mail'man jügusen käskuz|Mail'man jügusen käskust]]. == Biografii == Johannes openui školas jumalankodinno, sid' [[Tübingen]]an universitetas. Sen aigan religiozižes kundas matematik i astronomii mülüiba čomamahtoihe, i mez' sai čomamahtoiden bakalavran arvod (1588) da magistran arvod (1591). Vll 1594−1600 radoi [[Grac]]an universitetas, no kut protestant pageni [[Prag]]ha, möhemba eli [[Linc]]as i [[Ul'm]]as. Kepler oli naižiš kahtišti. Kaks' last kazvoihe ezmäižes naindaspäi i nell' jäihe elegil kahtendes akaspäi, sil aigal [[paharubi|paharuben]] pošav oli Evropas. == Valitud sädused == * «''Mysterium cosmographicum''» (Mail'man sauvondan peitused, 1596) * «''Astronomiae Pars Optica''» (Optik astronomijan palaks, 1604) * «''Astronomia nova''» (Uz' astronomii, 1609) * «''Dioptrice''» (Dioptrik, 1611) * «''Nova stereometria doliorum vinariorum''» (Vinbučiden uz' stereometrii, 1615) * «''Harmonices Mundi''» (Mirun garmonii, 1619) * «''Tabulae Rudolphinae''» (Rudol'fan tabluded, 1627) Kaik kaks'kümne kaks' tomad tedoiduztöid om pästtud Kepleran surman jäl'ghe. Tedotöiden arhivan pen' pala om kadonu, [[Piterin Tedoakademii]] osti tobjad palad (18 tomad) vl 1774. Kepleran arhiv kaičese [[Piter]]iš. == Homaičendad == <references /> [[Kategorii:Saksanman fizikantedomehed]] [[Kategorii:Saksanman matematikantedomehed]] [[Kategorii:Astronomad]] [[Kategorii:Saksanman filosofad]] [[Kategorii:Saksanman tedomehed]] [[Kategorii:Filosofad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Fizikantedomehed kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Matematikantedomehed kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Tedomehed kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Sündnuded Baden-Vürtembergha]] [[Kategorii:Sündnuded vl 1571]] [[Kategorii:Sündnuded tal'vkun 27. päiväl]] [[Kategorii:Kolnuded Regensburgas]] [[Kategorii:Kolnuded vl 1630]] [[Kategorii:Kolnuded kül'mkun 15. päiväl]] 1o1qj61bqu7qi4axasmrcb61y5pl2v0 0 22397 186437 144678 2026-04-01T20:18:46Z Motoranger 10577 kategorijad+ 186437 wikitext text/x-wiki {{1000}}{{A10000}} {{Personalii | изображение = Christoph Bernhard Francke - Bildnis des Philosophen Leibniz (ca. 1695).jpg | описание изображения = Saksalaižen Gotfrid Leibnic-filosofan portret läz 1695 vot,<br />''Kristof Bernhard Franke-pirdajan voikuva'' }} '''Gotfrid Vil'gel'm Leibnic''' ({{lang-de|Gottfried Wilhelm (von) Leibniz}} [ˈɡɔtfʁiːt ˈvɪlhɛlm fɔn ˈlaɪbnɪts] vai [ˈlaɪpnɪts]; sünd. 21. kezaku ([[1. heinku]]) [[1646]], [[Läipcig]], [[Pühä Rimalaine imperii]] — kol. [[14. kül'mku]] [[1716]], [[Gannover]], Pühä Rimalaine imperii) oli saksalaine tedomez'-polimat i [[Saksanma]]n valdkundan šingotai, Berlinan Tedoakademijan alusenpanii i sen ezmäine prezident. Leibnic sädi [[matematine analiz|matematižen analizan]] metodad (ripmata [[Isaak Njuton]]aspäi), pani matematižen logikan i [[kombinatorik]]an alusid, ümbrikirjuti binarižen lugendan sistemad 0 i 1 luguidenke, šingoti psihologijan opendust tuntketomas, sädi teorijad keliden istorižes augotižlibundas i niiden genealogišt klassifikacijad, tariči kirjišton katalogizacijad. Tegi melel arifmometrad (Leibnican kal'kulätor), ühtni pnevmatižen likutimen sädamižhe, projektirui optižid ladimid i gidravližid mašinoid. Tedomez' ozuti holekahut naižile i navedi lapsid, radoi äjan i jäi naimatoman. Leibnic tegihe ezmäine civiline person Saksanmas, kudambale letihe muštnikoid. == Tedotöd == Leibnic sädi käzikirjutesid erazvuiččil kelil, enamba latinan kelel (läz kaht videndest), francijan (30%) i saksan (15%) kelil. ;Filosofii * «Sekoimine metafizikas» ({{lang-fr|Discours de métaphysique}}, 1685 vai 1686) * «Monadologii» (''La Monadologie'', 1714) ;Matematik * «Maksimumoiden i minimumoiden uz' metod» (1684) * «Peitol'žes geometrijas i jagamatomiden analizas…» (1686) ;Fizik * «Uz' fizine gipotez» (1671) * «Dinamikan kuvakirjutuz» (1695) == Homaičendad == <references /> {{stub}} [[Kategorii:Saksanman matematikantedomehed]] [[Kategorii:Mehanikantedomehed]] [[Kategorii:Saksanman fizikantedomehed]] [[Kategorii:Saksanman filosofad]] [[Kategorii:Saksanman kelentedomehed]] [[Kategorii:Saksanman tedomehed]] [[Kategorii:Polimatad]] [[Kategorii:Filosofad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Fizikantedomehed kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Kelentedomehed kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Matematikantedomehed kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Tedomehed kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe]] [[Kategorii:Sündnuded Läipcigha]] [[Kategorii:Sündnuded vl 1646]] [[Kategorii:Sündnuded heinkun 1. päiväl]] [[Kategorii:Kolnuded Gannoveras]] [[Kategorii:Kolnuded vl 1716]] [[Kategorii:Kolnuded kül'mkun 14. päiväl]] 1jqy36qnnbuco96z7rya2os5daivx5y 14 40330 186438 2026-04-01T20:21:03Z Motoranger 10577 Tehtud lehtpol' "{{Commons|Category:Deaths in Hannover}} [[Kategorii:Kolnuded Saksanmas|G]] [[Kategorii:Gannover]]" 186438 wikitext text/x-wiki {{Commons|Category:Deaths in Hannover}} [[Kategorii:Kolnuded Saksanmas|G]] [[Kategorii:Gannover]] qijv5ydnl9k6utyme4ojdxp74v896em 14 40331 186439 2026-04-01T20:22:37Z Motoranger 10577 Tehtud lehtpol' "{{Commons|Category:Hannover}} [[Kategorii:Saksanman lidnoiden kategorijad]]" 186439 wikitext text/x-wiki {{Commons|Category:Hannover}} [[Kategorii:Saksanman lidnoiden kategorijad]] czirz9qm38yc8c7ykzub8wycenaiv8n