Vikipedii
vepwiki
https://vep.wikipedia.org/wiki/P%C3%A4lehtpol%E2%80%99
MediaWiki 1.46.0-wmf.24
first-letter
Media
Specialine
Lodu
Kävutai
Lodu kävutajas
Vikipedii
Paginad Vikipedii
Fail
Lodu failas
MediaWiki
Lodu MediaWikiš
Šablon
Lodu šablonas
Abu
Lodu abus
Kategorii
Lodu kategorijas
TimedText
TimedText talk
Moodul
Mooduli arutelu
Üritus
Ürituse arutelu
Gruzii
0
189
186831
184006
2026-04-16T19:26:08Z
CommonsDelinker
4665
Removing [[:c:File:Tbilisi_Presidential_Palace_IMG_8920_1920.jpg|Tbilisi_Presidential_Palace_IMG_8920_1920.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files in Category:State
186831
wikitext
text/x-wiki
{{10000}}{{A10000}}
{{Valdkund
| Nimi = Gruzii<br />საქართველო<br /><small>''(Sakartvelo)''</small>
| Valdkundznam = Greater coat of arms of Georgia.svg
| Flag = Flag of Georgia.svg
| Valdkundznam text = Gruzijan valdkundznam
| Flag text = Gruzijan flag
| Pälidn = Tbilis
| Eläjiden lugu = 3,657,000
| Voz' = 2024
| Pind = 69,700
| Kart = Georgia in its region (claimed hatched).svg
| Kel' = [[gruzijan kel'|gruzijan]]
| Valdkundan pämez' = [[Kavelašvili Mihail|Mihail Kavelašvili]]
| Päministr = [[Kobahidze Iraklii|Iraklii Kobahidze]]
| Religii = [[hristanuskond]], [[islam]]
| Valüt = [[gruzijan lari]] (₾, ლ) (GEL)
| Internet-domen = [[.ge]], [[.გე]]
| Telefonkod = +995
| Aigvö = [[UTC]]+4
}}
'''Gruzii''' ({{lang-ka|საქართველო}} [sɑkʰɑrtʰvɛlɔ] ''Sakartvelo'', se om täuz' oficialine nimituz), om valdkund [[Evrop]]an suvipäivnouzmas i [[Azii|Azijan]] päivlaskmas, [[Mustmeri|Mustmeren]] päivnouzmaiženke randištonke. Pälidn da kaikiš suremb lidn om [[Tbilis]]. Parlamentan olendsija om [[Kutaisi]] (vspäi 2012).
== Istorii ==
Vn 1991 31. päiväl keväz'kud tegihe referendumad ripmatomuden polhe, 98,93 % oli «za». Sil-žo vodel sulakun 9. päiväl Gruzii tedištoiti ičeze ripmatomudes [[Nevondkundaline Ühtištuz|NSTÜ:späi]]. Vn 1991 26. päiväl tal'vkud ripmatomuz linni täudeks.
Vozil 1991−1992 rahvahanikoiden soda zavodihe valdkundan pohjoižes, muga [[Suviosetii]]-territorii rahvahidenkeskeižeta tunduštuseta om sündnu. Vll 1992−1993 rahvahanikoiden soda zavodihe valdkundan lodehes, muga [[Abhazii]]-territorii rahvahidenkeskeižeta tunduštuseta om sündnu. Vl 2008 uz' azekaz konflikt oli Suviosetijas, nügüd'aigan [[Abhazii]] da [[Suviosetii]] oma ripmatomudenke de fakto, ned oma Gruzijan ohjastusen kontrolita.
=== Konstitucii ===
Valdkundan ezmäine Konstitucii ({{lang-ka|საქართველოს კონსტიტუცია}} ''Sakartvelos k'onstitutsia'') oli olmas vspäi 1921. Jäl'gmäine koumanz' lugul Konstitucii<ref>[http://www.parliament.ge/uploads/other/28/28803.pdf Vn 2010 Gruzijan Konstitucijan tekst valdkundan parlamentan ''parliament.ge''-saital.] {{ref-en}}</ref><ref>[http://www.constituteproject.org/ontology/Georgia?lang=en Gruzijan Konstitucijan tekst ''constituteproject.org''-saital.] {{ref-en}}</ref> om vahvištadud parlamental vn 1995 24. päiväl elokud da tuli väghe sen-žo voden 17. päiväl redukud. Se om väges nügüd'-ki voziden 2004, 2010 da 2018 znamasižidenke vajehtusidenke.
== Geografijan andmused ==
[[Fail:Georgia Topography.png|thumb|left|250px|Gruzijan topografine kart (2007)]]
Gruzii om mavaldkundröunoiš<ref name="ciagg"/> [[Venäma]]nke pohjoižes da päivnouzmas (röunan piduz — 894 km), [[Azerbaidžan]]anke päivnouzmas da suvipäivnouzmas (428 km), [[Armenii|Armenijanke]] (219 km) da [[Turkanma]]nke (273 km) suves. Ühthine röunoiden piduz om 1814 km. Gruzijan päivlaskmaižed randad lainištab [[Mustmeri]] 310 km randanpirdanke. Valdkundan pind om 69,700 km².
Valdkundan kaikiš korktemb čokkoim om Suren Kavkazan [[Šhar]]-mägenpä (5201 m).
Londuseližed pävarad oma [[raud|raudkivend]], [[vas'k]], [[marganc]], [[gidroenergii]]; toižed varad oma [[kivivoi]], [[kivihil']], [[mec]].
== Politine sistem ==
Ohjandusen form om unitarine konstitucine [[parlamentine tazovaldkund|parlamentine]] tazovaldkund, edel konstitucijan vn 2018 variantad oli [[segoitadud tazovaldkund|prezidentiž-parlamentine]]. Valdkundan pämez' om prezident ({{lang-ka|საქართველოს პრეზიდენტი}}, ''Sakartvelos prezidenti''), hän-žo om armijan päkäsknik. Valičijoiden kollegii valičeb prezidentan videks vodeks (edel 2018. vot kaik rahvaz valiči), üks' toštmižstrok om voimusine. Se kollegii mülütab 300 ühtnijad: 150 valdkundaližen parlamentan ühtnijad i 150 deputatad agjoišpäi. Ku parlament pästi radmaspäi ministrid da koume kerdad ei voi vahvištada ut ohjastust, ka prezidentale sab pästta radmaspäi parlamentan ühtnijoid.
Käskusenandajan tobmuden pä om üks'kodine Parlament ({{lang-ka|საქართველოს პარლამენტი}}, ''Sakartvelos parlament'i'') 150 ühtnijanke, kaik rahvaz valičeb heid nelläks vodeks.
Radonoigendajan tobmuden pä om päministr. Prezident ezineb päministrad (parlamentan ezipartijan liderad), parlament vahvištab händast radnikusele. Päministr vahvištab radnikusele toižid ministrišton ühtnijoid. Ministrišt kogoneb kaks' varapäministrad, koume valdkundališt ministrad da 14 tošt ministrad. Kaik ministrišt pästase radmaspäi edel järgenduseližid valičendoid parlamentha.
Parlamentan ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba vn 2024 26. päiväl redukud. Prezidentan järgenduseližed valičendad oliba vn 2024 14. päiväl tal'vkud, [[Mihail Kavelašvili]] sai vägestust (100 % valičijoiden kollegijan änid) i tuleb radho prezidentaks tal'vkun 29. päiväspäi. Edeližed prezidentad oma [[Zurabišvili Salome|Salome Zurabišvili]] (sai 59,52 % kahtendes turas, 16. tal'vku 2018 — 29. tal'vku 2024), Georgii Margvelašvili (sai 62,11 % ühtendes turas, 17. kül'mku 2013 — 16. tal'vku 2018). Vn 2024 uhokun 8. päiväspäi [[Iraklii Kobahidze]] om päministraks. Edeližed päministrad oma [[Garibašvili Iraklii|Iraklii Garibašvili]] (20. kül'mku 2013 — 23. tal'vku 2015, 22. uhoku 2021 — 8. uhoku 2024), [[Gaharia Giorgi|Giorgi Gaharia]] (9. sügüz'ku 2019 — 18. uhoku 2021).
== Administrativiž-territorialine jagand ==
''Kacu kirjutuz: [[Gruzijan administrativiž-territorialine jagand]].''
Valdkundan konstitucijan mödhe, Gruzii jagase kaks'toštkümneks regionaks: üks' om [[Tbilis]]-pälidn, ühesa agjad ({{lang-ka|მხარე}} ''mkhare'') da kaks' avtonomišt tazovaldkundad ({{lang-ka|ავტონომიური რესპუბლიკა}} ''avtonomiuri resp'ublik'a''): [[Abhazii]] i [[Adžarii]]. [[Abhazii]] da kogodajad [[Suviosetii|Suviosetijha]] nellän agjan palad oma ripmatomad de fakto, niiden administrativine jagand om ičeze kartte.
Agjad alajagasoiš formaližikš 71 municipalitetaks ({{lang-ka|მუნიციპალიტეტი}}) da üks'toštkümneks tazostadud agjaha lidnaks (gruz.: თვითმმართველი ქალაქი ''t'vit'mmart'veli k'alak'i''), no de fakto — 62 municipalitetaks da 11 sureks lidnaks.
== Eläjad ==
Gruzijas elädas [[gruzijalaižed]]. Vl 2014 valdkundan eläjiden lugu oli 4,935,880 ristitud, vn 2018 heinkus — 4,926,087 ristitud<ref name="ciagg">[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gg.html Gruzijan ristitišton endustuz vn 2018 heinkus // Mail'man faktoiden kirj. — ''Cia.gov''.] {{ref-en}}</ref>. Kaikiš suremb valdkundan ristitišt oli 5,467,400 eläjad Gruzijan NST:n röunoiš vl 1992.
Rahvahad (2014): [[gruzijalaižed]] — 86,8 %, [[azerbaidžanlaižed]] — 6,3 %, [[armenijalaižed]] — 4,5 %, toižed rahvahad — 2,4 %.
Uskondan mödhe (2014): [[ortodoksine hristanuskond|ortodoksižed hristanuskojad]] (oficialine religii) — 83,4 %, [[islam|islamanuskojad]] — 10,7 %, [[Armenijan apostoline jumalankodikund]] — 2,9 %, toižed uskojad — 1,2 %, religijatomad — 0,5 %, märhapanendata — 1,3 %.
Toižed sured lidnad (enamba 100 tuh. ristituid vl 2012, surembaspäi penembha): [[Kutaisi]], [[Batum]], [[Rustavi]]. Vl 2012 kaik om 65 lidnad valdkundas, sidä kesken kümne lidnad seištas territorijoil rahvahidenkeskeižeta tundištuseta. Koume eläjad videspäi oma lidnalaižed (2020).
== Ižanduz ==
Gruzii om keskmäižen šingotesen agrariž-industrialine valdkund, šingotase teravas, rippub irdpol'žes torguindaspäi keskmäižes märas. Vl 2025 valdkundan ezimeletadud nominaline kogosüdäiprodukt linneb 35,35 mlrd. US$ ekvivalentas (104. sija mail'mas; US$9,570 ühtele hengele, 83. sija) vai 113,58 mlrd. US$ tazostadud ostmižmahtusen mödhe (99. sija; US$30,750 ühtele hengele, 70. sija). Industrijan päsarakod oma kaivuztegimišt (marganc, vas'k, kuld), sauvond, raudan metallurgii, mašinansauvomine (instrumentad), elektrotehnine, himine (heretused), punümbriradmine, sömtegimišt (sen paloin vinad i minveded). Finansine voz' zavodiše 1. vilukud.
Kogosüdäiproduktan palad (vn 2021 andmused): maižanduz 10 %, tegimišt 24,6 %, holitišiden sfer 60,6 %. Radnikoiden järgenduz sektoroidme vl 2017: maižanduz 8,2 %, tegimišt 23,7 %, holitišiden sfer 67,9 %.
Valdkundan päeksport om [[kivivoi]] (toštmižeksport Azerbaidžanaspäi, 26 %), [[teraz]], [[raud]] da niiden ühthesuladused (17 %), [[kuld]] (14 %); toine eksport om [[heretuz|mineraližed heretused]] (4 %), [[pähkim|pähkmed]] (4 %), [[vin]] (3 %), ezitegesed [[alkogoližed jomad|alkogoližiden jomiden]] täht (3 %), [[citrusad|citrusfruktad]] (2 %), [[jondvezi]] (2 %), üläloštan predmetad (1 %), [[elektruz]] (1 %), [[cement]] (1 %), [[sobad]] (1 %), [[pu (material)|pumaterialad]] (1 %). Importan tavarad oma poltuz, likkuimed, mašiništ, zelläd, söndtavarad (sidä kesken villäd). Import ületab eksportad joga vodel 1,5..2 kerdha. Irdpol'žen torguindan päižed partnörad (2023) oma [[Turkanma]] (Gruzijan eksportan 11,5 % i importan 16 %), [[Venäma]] (Gruzijan eksportan 10,3 % i importan 10,8 %), [[Azerbaidžan]] (eksportan 13 %), [[Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad]] (importan 12,8 %), [[Armenii]] (eksportan 11,2 %), [[Kitai]] (importan 8,2 %), [[Kirgizstan]] (eksportan 8,1 %).
== Galerei ==
<gallery mode="packed" heights="125px">
Protests in Tbilisi against contested election results (4).jpg|Gruzijan parlamentan sauvuz, Tbilis, kül'mku 2020
State Chancellery building.jpg|Valdkundaline Kancelärii om Gruzijan ohjastusen Administracijan sijaduz i päministran ofis (Tbilis, keväz'ku 2007)
Geosupremecourt.jpg|Gruzijan Ülembaine Käskuzkund, Tbilis, viluku 2007
Wikiwyprawa 2015 Budynek Narodowej Biblioteki Parlamentu Gruzińskiego, proj Anatolij Kalgin i Henryk Hryniewski 5.jpg|Gruzijan Nacionaline parlamentine kirjišt (Tbilis), sauvuz nomer 1 vn 2015 sügüz'kus
</gallery>
== Homaičendad ==
<references />
== Irdkosketused ==
;Tobmuz
* [http://www.president.gov.ge/ Gruzijan prezidentan oficialine sait (''president.gov.ge'').] {{ref-ge}} {{ref-en}} {{ref-ru}}
* [http://www.parliament.ge/ Gruzijan parlamentan oficialine sait (''parliament.ge'').] {{ref-ge}} {{ref-en}}
* [http://gov.ge/ Gruzijan ohjastusen oficialine portal (''gov.ge'').] {{ref-ge}} {{ref-en}} {{ref-ab}}
;Ühthine informacii valdkundas
* [http://www.geostat.ge/ Gruzijan Statistikan radnikoičendan portal (''geostat.ge'').] {{ref-ge}} {{ref-en}}
{{Commons|Georgia (country)}}
{{Evrop}}
{{Azii}}
[[Kategorii:Gruzii| ]]
di3jk994rfoj8pknsqk8njysaetup7b
186832
186831
2026-04-17T05:26:56Z
Motoranger
10577
formitez
186832
wikitext
text/x-wiki
{{10000}}{{A10000}}
{{Valdkund
| Nimi = Gruzii<br />საქართველო<br /><small>''(Sakartvelo)''</small>
| Valdkundznam = Greater coat of arms of Georgia.svg
| Flag = Flag of Georgia.svg
| Valdkundznam text = Gruzijan valdkundznam
| Flag text = Gruzijan flag
| Pälidn = Tbilis
| Eläjiden lugu = 3,657,000
| Voz' = 2024
| Pind = 69,700
| Kart = Georgia in its region (claimed hatched).svg
| Kel' = [[gruzijan kel'|gruzijan]]
| Valdkundan pämez' = [[Kavelašvili Mihail|Mihail Kavelašvili]]
| Päministr = [[Kobahidze Iraklii|Iraklii Kobahidze]]
| Religii = [[hristanuskond]], [[islam]]
| Valüt = [[gruzijan lari]] (₾, ლ) (GEL)
| Internet-domen = [[.ge]], [[.გე]]
| Telefonkod = +995
| Aigvö = [[UTC]]+4
}}
'''Gruzii''' ({{lang-ka|საქართველო}} [sɑkʰɑrtʰvɛlɔ] ''Sakartvelo'', se om täuz' oficialine nimituz), om valdkund [[Evrop]]an suvipäivnouzmas i [[Azii|Azijan]] päivlaskmas, [[Mustmeri|Mustmeren]] päivnouzmaiženke randištonke. Pälidn da kaikiš suremb lidn om [[Tbilis]]. Parlamentan olendsija om [[Kutaisi]] (vspäi 2012).
== Istorii ==
Vn 1991 31. päiväl keväz'kud tegihe referendumad ripmatomuden polhe, 98,93 % oli «za». Sil-žo vodel sulakun 9. päiväl Gruzii tedištoiti ičeze ripmatomudes [[Nevondkundaline Ühtištuz|NSTÜ:späi]]. Vn 1991 26. päiväl tal'vkud ripmatomuz linni täudeks.
Vozil 1991−1992 rahvahanikoiden soda zavodihe valdkundan pohjoižes, muga [[Suviosetii]]-territorii rahvahidenkeskeižeta tunduštuseta om sündnu. Vll 1992−1993 rahvahanikoiden soda zavodihe valdkundan lodehes, muga [[Abhazii]]-territorii rahvahidenkeskeižeta tunduštuseta om sündnu. Vl 2008 uz' azekaz konflikt oli Suviosetijas, nügüd'aigan [[Abhazii]] da [[Suviosetii]] oma ripmatomudenke de fakto, ned oma Gruzijan ohjastusen kontrolita.
=== Konstitucii ===
Valdkundan ezmäine Konstitucii ({{lang-ka|საქართველოს კონსტიტუცია}} ''Sakartvelos k'onstitutsia'') oli olmas vspäi 1921. Jäl'gmäine koumanz' lugul Konstitucii<ref>[http://www.parliament.ge/uploads/other/28/28803.pdf Vn 2010 Gruzijan Konstitucijan tekst valdkundan parlamentan ''parliament.ge''-saital.] {{ref-en}}</ref><ref>[http://www.constituteproject.org/ontology/Georgia?lang=en Gruzijan Konstitucijan tekst ''constituteproject.org''-saital.] {{ref-en}}</ref> om vahvištadud parlamental vn 1995 24. päiväl elokud da tuli väghe sen-žo voden 17. päiväl redukud. Se om väges nügüd'-ki voziden 2004, 2010 da 2018 znamasižidenke vajehtusidenke.
== Geografijan andmused ==
[[Fail:Georgia Topography.png|thumb|left|250px|Gruzijan topografine kart (2007)]]
Gruzii om mavaldkundröunoiš<ref name="ciagg"/> [[Venäma]]nke pohjoižes da päivnouzmas (röunan piduz — 894 km), [[Azerbaidžan]]anke päivnouzmas da suvipäivnouzmas (428 km), [[Armenii|Armenijanke]] (219 km) da [[Turkanma]]nke (273 km) suves. Ühthine röunoiden piduz om 1814 km. Gruzijan päivlaskmaižed randad lainištab [[Mustmeri]] 310 km randanpirdanke. Valdkundan pind om 69,700 km².
Valdkundan kaikiš korktemb čokkoim om Suren Kavkazan [[Šhar]]-mägenpä (5201 m).
Londuseližed pävarad oma [[raud|raudkivend]], [[vas'k]], [[marganc]], [[gidroenergii]]; toižed varad oma [[kivivoi]], [[kivihil']], [[mec]].
== Politine sistem ==
[[Fail:Tbilisi Presidential Palace.jpg|thumb|right|250px|Gruzijan prezidentan da sen administracijan pert'kulu (''Avlabarin rezidencii'') [[Tbilis]]as, semendku 2014]]
Ohjandusen form om unitarine konstitucine [[parlamentine tazovaldkund|parlamentine]] tazovaldkund, edel konstitucijan vn 2018 variantad oli [[segoitadud tazovaldkund|prezidentiž-parlamentine]]. Valdkundan pämez' om prezident ({{lang-ka|საქართველოს პრეზიდენტი}}, ''Sakartvelos prezidenti''), hän-žo om armijan päkäsknik. Valičijoiden kollegii valičeb prezidentan videks vodeks (edel 2018. vot kaik rahvaz valiči), üks' toštmižstrok om voimusine. Se kollegii mülütab 300 ühtnijad: 150 valdkundaližen parlamentan ühtnijad i 150 deputatad agjoišpäi. Ku parlament pästi radmaspäi ministrid da koume kerdad ei voi vahvištada ut ohjastust, ka prezidentale sab pästta radmaspäi parlamentan ühtnijoid.
Käskusenandajan tobmuden pä om üks'kodine Parlament ({{lang-ka|საქართველოს პარლამენტი}}, ''Sakartvelos parlament'i'') 150 ühtnijanke, kaik rahvaz valičeb heid nelläks vodeks.
Radonoigendajan tobmuden pä om päministr. Prezident ezineb päministrad (parlamentan ezipartijan liderad), parlament vahvištab händast radnikusele. Päministr vahvištab radnikusele toižid ministrišton ühtnijoid. Ministrišt kogoneb kaks' varapäministrad, koume valdkundališt ministrad da 14 tošt ministrad. Kaik ministrišt pästase radmaspäi edel järgenduseližid valičendoid parlamentha.
Parlamentan ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba vn 2024 26. päiväl redukud. Prezidentan järgenduseližed valičendad oliba vn 2024 14. päiväl tal'vkud, [[Mihail Kavelašvili]] sai vägestust (100 % valičijoiden kollegijan änid) i tuleb radho prezidentaks tal'vkun 29. päiväspäi. Edeližed prezidentad oma [[Zurabišvili Salome|Salome Zurabišvili]] (sai 59,52 % kahtendes turas, 16. tal'vku 2018 — 29. tal'vku 2024), Georgii Margvelašvili (sai 62,11 % ühtendes turas, 17. kül'mku 2013 — 16. tal'vku 2018). Vn 2024 uhokun 8. päiväspäi [[Iraklii Kobahidze]] om päministraks. Edeližed päministrad oma [[Garibašvili Iraklii|Iraklii Garibašvili]] (20. kül'mku 2013 — 23. tal'vku 2015, 22. uhoku 2021 — 8. uhoku 2024), [[Gaharia Giorgi|Giorgi Gaharia]] (9. sügüz'ku 2019 — 18. uhoku 2021).
== Administrativiž-territorialine jagand ==
''Kacu kirjutuz: [[Gruzijan administrativiž-territorialine jagand]].''
Valdkundan konstitucijan mödhe, Gruzii jagase kaks'toštkümneks regionaks: üks' om [[Tbilis]]-pälidn, ühesa agjad ({{lang-ka|მხარე}} ''mkhare'') da kaks' avtonomišt tazovaldkundad ({{lang-ka|ავტონომიური რესპუბლიკა}} ''avtonomiuri resp'ublik'a''): [[Abhazii]] i [[Adžarii]]. [[Abhazii]] da kogodajad [[Suviosetii|Suviosetijha]] nellän agjan palad oma ripmatomad de fakto, niiden administrativine jagand om ičeze kartte.
Agjad alajagasoiš formaližikš 71 municipalitetaks ({{lang-ka|მუნიციპალიტეტი}}) da üks'toštkümneks tazostadud agjaha lidnaks (gruz.: თვითმმართველი ქალაქი ''t'vit'mmart'veli k'alak'i''), no de fakto — 62 municipalitetaks da 11 sureks lidnaks.
== Eläjad ==
Gruzijas elädas [[gruzijalaižed]]. Vl 2014 valdkundan eläjiden lugu oli 4,935,880 ristitud, vn 2018 heinkus — 4,926,087 ristitud<ref name="ciagg">[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gg.html Gruzijan ristitišton endustuz vn 2018 heinkus // Mail'man faktoiden kirj. — ''Cia.gov''.] {{ref-en}}</ref>. Kaikiš suremb valdkundan ristitišt oli 5,467,400 eläjad Gruzijan NST:n röunoiš vl 1992.
Rahvahad (2014): [[gruzijalaižed]] — 86,8 %, [[azerbaidžanlaižed]] — 6,3 %, [[armenijalaižed]] — 4,5 %, toižed rahvahad — 2,4 %.
Uskondan mödhe (2014): [[ortodoksine hristanuskond|ortodoksižed hristanuskojad]] (oficialine religii) — 83,4 %, [[islam|islamanuskojad]] — 10,7 %, [[Armenijan apostoline jumalankodikund]] — 2,9 %, toižed uskojad — 1,2 %, religijatomad — 0,5 %, märhapanendata — 1,3 %.
Toižed sured lidnad (enamba 100 tuh. ristituid vl 2012, surembaspäi penembha): [[Kutaisi]], [[Batum]], [[Rustavi]]. Vl 2012 kaik om 65 lidnad valdkundas, sidä kesken kümne lidnad seištas territorijoil rahvahidenkeskeižeta tundištuseta. Koume eläjad videspäi oma lidnalaižed (2020).
== Ižanduz ==
Gruzii om keskmäižen šingotesen agrariž-industrialine valdkund, šingotase teravas, rippub irdpol'žes torguindaspäi keskmäižes märas. Vl 2025 valdkundan ezimeletadud nominaline kogosüdäiprodukt linneb 35,35 mlrd. US$ ekvivalentas (104. sija mail'mas; US$9,570 ühtele hengele, 83. sija) vai 113,58 mlrd. US$ tazostadud ostmižmahtusen mödhe (99. sija; US$30,750 ühtele hengele, 70. sija). Industrijan päsarakod oma kaivuztegimišt (marganc, vas'k, kuld), sauvond, raudan metallurgii, mašinansauvomine (instrumentad), elektrotehnine, himine (heretused), punümbriradmine, sömtegimišt (sen paloin vinad i minveded). Finansine voz' zavodiše 1. vilukud.
Kogosüdäiproduktan palad (vn 2021 andmused): maižanduz 10 %, tegimišt 24,6 %, holitišiden sfer 60,6 %. Radnikoiden järgenduz sektoroidme vl 2017: maižanduz 8,2 %, tegimišt 23,7 %, holitišiden sfer 67,9 %.
Valdkundan päeksport om [[kivivoi]] (toštmižeksport Azerbaidžanaspäi, 26 %), [[teraz]], [[raud]] da niiden ühthesuladused (17 %), [[kuld]] (14 %); toine eksport om [[heretuz|mineraližed heretused]] (4 %), [[pähkim|pähkmed]] (4 %), [[vin]] (3 %), ezitegesed [[alkogoližed jomad|alkogoližiden jomiden]] täht (3 %), [[citrusad|citrusfruktad]] (2 %), [[jondvezi]] (2 %), üläloštan predmetad (1 %), [[elektruz]] (1 %), [[cement]] (1 %), [[sobad]] (1 %), [[pu (material)|pumaterialad]] (1 %). Importan tavarad oma poltuz, likkuimed, mašiništ, zelläd, söndtavarad (sidä kesken villäd). Import ületab eksportad joga vodel 1,5..2 kerdha. Irdpol'žen torguindan päižed partnörad (2023) oma [[Turkanma]] (Gruzijan eksportan 11,5 % i importan 16 %), [[Venäma]] (Gruzijan eksportan 10,3 % i importan 10,8 %), [[Azerbaidžan]] (eksportan 13 %), [[Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad]] (importan 12,8 %), [[Armenii]] (eksportan 11,2 %), [[Kitai]] (importan 8,2 %), [[Kirgizstan]] (eksportan 8,1 %).
== Galerei ==
<gallery mode="packed" heights="125px">
Protests in Tbilisi against contested election results (4).jpg|Gruzijan parlamentan sauvuz, Tbilis, kül'mku 2020
State Chancellery building.jpg|Valdkundaline Kancelärii om Gruzijan ohjastusen Administracijan sijaduz i päministran ofis (Tbilis, keväz'ku 2007)
Geosupremecourt.jpg|Gruzijan Ülembaine Käskuzkund, Tbilis, viluku 2007
Wikiwyprawa 2015 Budynek Narodowej Biblioteki Parlamentu Gruzińskiego, proj Anatolij Kalgin i Henryk Hryniewski 5.jpg|Gruzijan Nacionaline parlamentine kirjišt (Tbilis), sauvuz nomer 1 vn 2015 sügüz'kus
</gallery>
== Homaičendad ==
<references />
== Irdkosketused ==
;Tobmuz
* [http://www.president.gov.ge/ Gruzijan prezidentan oficialine sait (''president.gov.ge'').] {{ref-ge}} {{ref-en}} {{ref-ru}}
* [http://www.parliament.ge/ Gruzijan parlamentan oficialine sait (''parliament.ge'').] {{ref-ge}} {{ref-en}}
* [http://gov.ge/ Gruzijan ohjastusen oficialine portal (''gov.ge'').] {{ref-ge}} {{ref-en}} {{ref-ab}}
;Ühthine informacii valdkundas
* [http://www.geostat.ge/ Gruzijan Statistikan radnikoičendan portal (''geostat.ge'').] {{ref-ge}} {{ref-en}}
{{Commons|Georgia (country)}}
{{Evrop}}
{{Azii}}
[[Kategorii:Gruzii| ]]
srg55vgpe67mz3wmsy38n1lv8pumedt
186834
186832
2026-04-17T05:51:20Z
Motoranger
10577
toine olii kuva; galerei+
186834
wikitext
text/x-wiki
{{10000}}{{A10000}}
{{Valdkund
| Nimi = Gruzii<br />საქართველო<br /><small>''(Sakartvelo)''</small>
| Valdkundznam = Greater coat of arms of Georgia.svg
| Flag = Flag of Georgia.svg
| Valdkundznam text = Gruzijan valdkundznam
| Flag text = Gruzijan flag
| Pälidn = Tbilis
| Eläjiden lugu = 3,657,000
| Voz' = 2024
| Pind = 69,700
| Kart = Georgia in its region (claimed hatched).svg
| Kel' = [[gruzijan kel'|gruzijan]]
| Valdkundan pämez' = [[Kavelašvili Mihail|Mihail Kavelašvili]]
| Päministr = [[Kobahidze Iraklii|Iraklii Kobahidze]]
| Religii = [[hristanuskond]], [[islam]]
| Valüt = [[gruzijan lari]] (₾, ლ) (GEL)
| Internet-domen = [[.ge]], [[.გე]]
| Telefonkod = +995
| Aigvö = [[UTC]]+4
}}
'''Gruzii''' ({{lang-ka|საქართველო}} [sɑkʰɑrtʰvɛlɔ] ''Sakartvelo'', se om täuz' oficialine nimituz), om valdkund [[Evrop]]an suvipäivnouzmas i [[Azii|Azijan]] päivlaskmas, [[Mustmeri|Mustmeren]] päivnouzmaiženke randištonke. Pälidn da kaikiš suremb lidn om [[Tbilis]]. Parlamentan olendsija om [[Kutaisi]] (vspäi 2012).
== Istorii ==
Vn 1991 31. päiväl keväz'kud tegihe referendumad ripmatomuden polhe, 98,93 % oli «za». Sil-žo vodel sulakun 9. päiväl Gruzii tedištoiti ičeze ripmatomudes [[Nevondkundaline Ühtištuz|NSTÜ:späi]]. Vn 1991 26. päiväl tal'vkud ripmatomuz linni täudeks.
Vozil 1991−1992 rahvahanikoiden soda zavodihe valdkundan pohjoižes, muga [[Suviosetii]]-territorii rahvahidenkeskeižeta tunduštuseta om sündnu. Vll 1992−1993 rahvahanikoiden soda zavodihe valdkundan lodehes, muga [[Abhazii]]-territorii rahvahidenkeskeižeta tunduštuseta om sündnu. Vl 2008 uz' azekaz konflikt oli Suviosetijas, nügüd'aigan [[Abhazii]] da [[Suviosetii]] oma ripmatomudenke de fakto, ned oma Gruzijan ohjastusen kontrolita.
=== Konstitucii ===
Valdkundan ezmäine Konstitucii ({{lang-ka|საქართველოს კონსტიტუცია}} ''Sakartvelos k'onstitutsia'') oli olmas vspäi 1921. Jäl'gmäine koumanz' lugul Konstitucii<ref>[http://www.parliament.ge/uploads/other/28/28803.pdf Vn 2010 Gruzijan Konstitucijan tekst valdkundan parlamentan ''parliament.ge''-saital.] {{ref-en}}</ref><ref>[http://www.constituteproject.org/ontology/Georgia?lang=en Gruzijan Konstitucijan tekst ''constituteproject.org''-saital.] {{ref-en}}</ref> om vahvištadud parlamental vn 1995 24. päiväl elokud da tuli väghe sen-žo voden 17. päiväl redukud. Se om väges nügüd'-ki voziden 2004, 2010 da 2018 znamasižidenke vajehtusidenke.
== Geografijan andmused ==
[[Fail:Georgia Topography.png|thumb|left|250px|Gruzijan topografine kart (2007)]]
Gruzii om mavaldkundröunoiš<ref name="ciagg"/> [[Venäma]]nke pohjoižes da päivnouzmas (röunan piduz — 894 km), [[Azerbaidžan]]anke päivnouzmas da suvipäivnouzmas (428 km), [[Armenii|Armenijanke]] (219 km) da [[Turkanma]]nke (273 km) suves. Ühthine röunoiden piduz om 1814 km. Gruzijan päivlaskmaižed randad lainištab [[Mustmeri]] 310 km randanpirdanke. Valdkundan pind om 69,700 km².
Valdkundan kaikiš korktemb čokkoim om Suren Kavkazan [[Šhar]]-mägenpä (5201 m).
Londuseližed pävarad oma [[raud|raudkivend]], [[vas'k]], [[marganc]], [[gidroenergii]]; toižed varad oma [[kivivoi]], [[kivihil']], [[mec]].
== Politine sistem ==
[[Fail:Dzveli Tbilisi, Tbilisi, Georgia - panoramio (250).jpg|thumb|right|250px|Gruzijan prezidentan da sen administracijan pert'kulu (''Avlabarin rezidencii'') [[Tbilis]]as, eloku 2012]]
Ohjandusen form om unitarine konstitucine [[parlamentine tazovaldkund|parlamentine]] tazovaldkund, edel konstitucijan vn 2018 variantad oli [[segoitadud tazovaldkund|prezidentiž-parlamentine]]. Valdkundan pämez' om prezident ({{lang-ka|საქართველოს პრეზიდენტი}}, ''Sakartvelos prezidenti''), hän-žo om armijan päkäsknik. Valičijoiden kollegii valičeb prezidentan videks vodeks (edel 2018. vot kaik rahvaz valiči), üks' toštmižstrok om voimusine. Se kollegii mülütab 300 ühtnijad: 150 valdkundaližen parlamentan ühtnijad i 150 deputatad agjoišpäi. Ku parlament pästi radmaspäi ministrid da koume kerdad ei voi vahvištada ut ohjastust, ka prezidentale sab pästta radmaspäi parlamentan ühtnijoid.
Käskusenandajan tobmuden pä om üks'kodine Parlament ({{lang-ka|საქართველოს პარლამენტი}}, ''Sakartvelos parlament'i'') 150 ühtnijanke, kaik rahvaz valičeb heid nelläks vodeks.
Radonoigendajan tobmuden pä om päministr. Prezident ezineb päministrad (parlamentan ezipartijan liderad), parlament vahvištab händast radnikusele. Päministr vahvištab radnikusele toižid ministrišton ühtnijoid. Ministrišt kogoneb kaks' varapäministrad, koume valdkundališt ministrad da 14 tošt ministrad. Kaik ministrišt pästase radmaspäi edel järgenduseližid valičendoid parlamentha.
Parlamentan ühtnijoiden järgenduseližed valičendad oliba vn 2024 26. päiväl redukud. Prezidentan järgenduseližed valičendad oliba vn 2024 14. päiväl tal'vkud, [[Mihail Kavelašvili]] sai vägestust (100 % valičijoiden kollegijan änid) i tuleb radho prezidentaks tal'vkun 29. päiväspäi. Edeližed prezidentad oma [[Zurabišvili Salome|Salome Zurabišvili]] (sai 59,52 % kahtendes turas, 16. tal'vku 2018 — 29. tal'vku 2024), Georgii Margvelašvili (sai 62,11 % ühtendes turas, 17. kül'mku 2013 — 16. tal'vku 2018). Vn 2024 uhokun 8. päiväspäi [[Iraklii Kobahidze]] om päministraks. Edeližed päministrad oma [[Garibašvili Iraklii|Iraklii Garibašvili]] (20. kül'mku 2013 — 23. tal'vku 2015, 22. uhoku 2021 — 8. uhoku 2024), [[Gaharia Giorgi|Giorgi Gaharia]] (9. sügüz'ku 2019 — 18. uhoku 2021).
== Administrativiž-territorialine jagand ==
''Kacu kirjutuz: [[Gruzijan administrativiž-territorialine jagand]].''
Valdkundan konstitucijan mödhe, Gruzii jagase kaks'toštkümneks regionaks: üks' om [[Tbilis]]-pälidn, ühesa agjad ({{lang-ka|მხარე}} ''mkhare'') da kaks' avtonomišt tazovaldkundad ({{lang-ka|ავტონომიური რესპუბლიკა}} ''avtonomiuri resp'ublik'a''): [[Abhazii]] i [[Adžarii]]. [[Abhazii]] da kogodajad [[Suviosetii|Suviosetijha]] nellän agjan palad oma ripmatomad de fakto, niiden administrativine jagand om ičeze kartte.
Agjad alajagasoiš formaližikš 71 municipalitetaks ({{lang-ka|მუნიციპალიტეტი}}) da üks'toštkümneks tazostadud agjaha lidnaks (gruz.: თვითმმართველი ქალაქი ''t'vit'mmart'veli k'alak'i''), no de fakto — 62 municipalitetaks da 11 sureks lidnaks.
== Eläjad ==
Gruzijas elädas [[gruzijalaižed]]. Vl 2014 valdkundan eläjiden lugu oli 4,935,880 ristitud, vn 2018 heinkus — 4,926,087 ristitud<ref name="ciagg">[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gg.html Gruzijan ristitišton endustuz vn 2018 heinkus // Mail'man faktoiden kirj. — ''Cia.gov''.] {{ref-en}}</ref>. Kaikiš suremb valdkundan ristitišt oli 5,467,400 eläjad Gruzijan NST:n röunoiš vl 1992.
Rahvahad (2014): [[gruzijalaižed]] — 86,8 %, [[azerbaidžanlaižed]] — 6,3 %, [[armenijalaižed]] — 4,5 %, toižed rahvahad — 2,4 %.
Uskondan mödhe (2014): [[ortodoksine hristanuskond|ortodoksižed hristanuskojad]] (oficialine religii) — 83,4 %, [[islam|islamanuskojad]] — 10,7 %, [[Armenijan apostoline jumalankodikund]] — 2,9 %, toižed uskojad — 1,2 %, religijatomad — 0,5 %, märhapanendata — 1,3 %.
Toižed sured lidnad (enamba 100 tuh. ristituid vl 2012, surembaspäi penembha): [[Kutaisi]], [[Batum]], [[Rustavi]]. Vl 2012 kaik om 65 lidnad valdkundas, sidä kesken kümne lidnad seištas territorijoil rahvahidenkeskeižeta tundištuseta. Koume eläjad videspäi oma lidnalaižed (2020).
== Ižanduz ==
Gruzii om keskmäižen šingotesen agrariž-industrialine valdkund, šingotase teravas, rippub irdpol'žes torguindaspäi keskmäižes märas. Vl 2025 valdkundan ezimeletadud nominaline kogosüdäiprodukt linneb 35,35 mlrd. US$ ekvivalentas (104. sija mail'mas; US$9,570 ühtele hengele, 83. sija) vai 113,58 mlrd. US$ tazostadud ostmižmahtusen mödhe (99. sija; US$30,750 ühtele hengele, 70. sija). Industrijan päsarakod oma kaivuztegimišt (marganc, vas'k, kuld), sauvond, raudan metallurgii, mašinansauvomine (instrumentad), elektrotehnine, himine (heretused), punümbriradmine, sömtegimišt (sen paloin vinad i minveded). Finansine voz' zavodiše 1. vilukud.
Kogosüdäiproduktan palad (vn 2021 andmused): maižanduz 10 %, tegimišt 24,6 %, holitišiden sfer 60,6 %. Radnikoiden järgenduz sektoroidme vl 2017: maižanduz 8,2 %, tegimišt 23,7 %, holitišiden sfer 67,9 %.
Valdkundan päeksport om [[kivivoi]] (toštmižeksport Azerbaidžanaspäi, 26 %), [[teraz]], [[raud]] da niiden ühthesuladused (17 %), [[kuld]] (14 %); toine eksport om [[heretuz|mineraližed heretused]] (4 %), [[pähkim|pähkmed]] (4 %), [[vin]] (3 %), ezitegesed [[alkogoližed jomad|alkogoližiden jomiden]] täht (3 %), [[citrusad|citrusfruktad]] (2 %), [[jondvezi]] (2 %), üläloštan predmetad (1 %), [[elektruz]] (1 %), [[cement]] (1 %), [[sobad]] (1 %), [[pu (material)|pumaterialad]] (1 %). Importan tavarad oma poltuz, likkuimed, mašiništ, zelläd, söndtavarad (sidä kesken villäd). Import ületab eksportad joga vodel 1,5..2 kerdha. Irdpol'žen torguindan päižed partnörad (2023) oma [[Turkanma]] (Gruzijan eksportan 11,5 % i importan 16 %), [[Venäma]] (Gruzijan eksportan 10,3 % i importan 10,8 %), [[Azerbaidžan]] (eksportan 13 %), [[Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad]] (importan 12,8 %), [[Armenii]] (eksportan 11,2 %), [[Kitai]] (importan 8,2 %), [[Kirgizstan]] (eksportan 8,1 %).
== Galerei ==
<gallery mode="packed" heights="125px">
Protests in Tbilisi against contested election results (4).jpg|Gruzijan parlamentan sauvuz, Tbilis, kül'mku 2020
State Chancellery building.jpg|Valdkundaline Kancelärii om Gruzijan ohjastusen Administracijan sijaduz i päministran ofis (Tbilis, keväz'ku 2007)
Ministry of Culture of Georgia.jpg|Kul'turan ministruz (Tbilis, reduku 2023)
Tbilisi - Ministry of Justice - 2025-10.jpg|Justicijan ministruz (Tbilis, reduku 2025)
Geosupremecourt.jpg|Gruzijan Ülembaine Käskuzkund, Tbilis, viluku 2007
Wikiwyprawa 2015 Budynek Narodowej Biblioteki Parlamentu Gruzińskiego, proj Anatolij Kalgin i Henryk Hryniewski 5.jpg|Gruzijan Nacionaline parlamentine kirjišt (Tbilis), sauvuz nomer 1 vn 2015 sügüz'kus
</gallery>
== Homaičendad ==
<references />
== Irdkosketused ==
;Tobmuz
* [http://www.president.gov.ge/ Gruzijan prezidentan oficialine sait (''president.gov.ge'').] {{ref-ge}} {{ref-en}} {{ref-ru}}
* [http://www.parliament.ge/ Gruzijan parlamentan oficialine sait (''parliament.ge'').] {{ref-ge}} {{ref-en}}
* [http://gov.ge/ Gruzijan ohjastusen oficialine portal (''gov.ge'').] {{ref-ge}} {{ref-en}} {{ref-ab}}
;Ühthine informacii valdkundas
* [http://www.geostat.ge/ Gruzijan Statistikan radnikoičendan portal (''geostat.ge'').] {{ref-ge}} {{ref-en}}
{{Commons|Georgia (country)}}
{{Evrop}}
{{Azii}}
[[Kategorii:Gruzii| ]]
d5tawxtj7d468jb4t2av91mwev7y03r
Tümen'
0
1922
186820
171020
2026-04-16T17:45:28Z
Koiravva
1717
formitez, +kart
186820
wikitext
text/x-wiki
{{Eländpunkt
| Nimi = Tümen'<br />Тюмень
| Lidnanznam = Wapen Tjoemen.png
| Flag = Flag of Tyumen (Tyumen oblast).png
| Lidnanznam text = Tümenin lidnanznam
| Flag text = Tümenin flag
| Valdkund = Venäma
| Eläjiden lugu = 872,077
| Voz' = 2025
| Pind = 698.48
| Fail = Крестовоздвиженская церковь (Тюмень)-2.jpg
| Pämez' = Ruslan Kuharuk<br/>(kezaku 2018—)
| Telefonkod = +7-3452-xxx-xxx
| Avtokod = 72
| Aigvö = [[UTC]]+5 ([[MSK]]+2)
}}
[[Fail:Tyumen location map.png|thumb|left|250px|Lidnan kart (2022)]]
'''Tümen'''' ({{lang-ru|Тюме́нь}}, {{lang-tt|Төмән}}) om lidn da lidnümbrik [[Venäma]]n [[Sibir'|Sibirin]] suvipäivlaskmas. Se om valdkundan 18nz' lidn eläjiden lugun mödhe, [[Tümenin agj]]an administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn, mugažo [[Tümenin rajon]]an tobmuden aluzkundad sijadasoiš lidnas. Om ümbärtud kahten rajonan territorijal: [[Alatavdan rajon]] (pohjoižhe lidnaspäi) i Tumenin rajon.
== Istorii ==
Eländpunktan aluz om pandud vl 1586 kuti ''Tümenin lidnuz'' ({{lang-ru|Тюменский острог}}) da ezmäine Venäman lidn Sibiriš. Sijazihe lidnust läz [[Tümenin hankund]]an ''Čingi-Tur''-pälidnad, kudamb oli olmas 13.-16. voz'sadal. Vl 1695 puine lidn paloi, i sauvoškanzihe kivižid pertid. Vspäi 1782 oli makundan lidnan statusanke, nahkoiden i kouroiden tehmine oliba šingotadud. Raudte tuli lidnha vl 1885.
1960-nzil vozil kätihe Tümenin Pohjoižen päbazaks otmaha kävutamižhe kivivoin da gazan löudmižsijid, necil alusel šingotase nügüd'-ki. Tegimišton päsarakod oma mašinansauvomine i metalltegesiden pästand, elektronižen i optižen mašiništon tehmine, kivivoin ümbriradmine (Antipinon KÜT).
== Geografijan andmused ==
[[Fail:Location of Tyumen (Tyumen Oblast).svg|thumb|left|250px|Lidnan sijaduz agjas vn 2010 kartal]]
Lidn sijadase Tur-jogen alajoksmusen mougotil randoil ({{lang-ru|Тура́}} 1030 km pitte, [[Irtiš]]an hurapol'ne bassein), 102 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Matkad [[Sverdlovskan agj]]hasai om koumekümne kilometrad päivlaskmha, [[Moskv]]hasai om 2121 km päivlaskmha avtotedme. Lähembaine lidn om [[Jalutorovsk]] 65 km suvipäivnouzmha. Lähembaižed järedad lidnad oma [[Kurgan]] suvhe (200 km avtotedme), [[Jekaterinburg]] päivlaskmha (325 km avtotedme) i [[Tobol'sk]] pohjoižpäivnouzmha (245 km avtotedme).
Klimat om [[ven vö|ven]] kontinentaline teravan kontinentaližen röunal. Voden keskmäine lämuz om +2,4 C°, kezakun-elokun +16,1..+18,7 C°, tal'vkun-uhokun −12,9..−15,1 C°. Ekstremumad oma −49,2 C° (tal'vku) i +38,0 C° (heinku). Paneb sadegid 461 mm vodes, enamba kezakus-elokus (60..86 mm kus), vähemba tal'vkus-sulakus (15..25 mm kus).
== Tobmuz ==
[[Fail:Административные округа Тюмени.jpg|thumb|left|250px|'''Tümenin administrativižed ümbrikod:''' (vn 2017 kart)<br />
1. Päivnouzmaine rajon (''vspäi 2008'')<br />
2. Kalininan rajon<br />
3. Leninan rajon<br />
4. Keskuzrajon]]
Tümen' jagase nelläks administrativižeks ümbrikoks, ned ei olgoi municipaližikš ühtnikoikš. Lidn om lidnümbrikon üks'jäižeks eländpunktaks.
== Eläjad ==
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 581,907 ristitud, lidnümbrikon — 604,746 ristitud. Kaik 744,554 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Läz 1 mln eläjid om lidnaglomeracijas vl 2023.
Rahvahad (lidnümbrik vl 2010, enamba 0,4 %): [[venälaižed]] — 77,4 %, [[totarlaižed]] — 5,6 %, [[ukrainalaižed]] — 1,5 %, [[azerbaidžanlaižed]] — 1,0 %, [[armenijalaižed]] — 0,9 %, [[saksalaižed]] — 0,6 %, [[kazahlaižed]] — 0,5 %, [[čuvašalaižed]] — 0,5 %, [[vaugedvenälaižed]] — 0,4 %, toižed rahvahad — 3,3 %, rahvahuden ozutandata — 8,3 %.
== Openduz ==
Tümen' om tedon i opendusen järedaks keskuseks. Severz'-se kümnikoid tedoinstitutoid ratas. Kolledžiden kümnikad oma lidnas.
Üläopendusen aluzkundad oma Tümenin valdkundaline universitet<ref>[http://utmn.ru/ Tümenin valdkundaližen universitetan sait (''utmn.ru'').] {{ref-ru}}</ref> (alusenpanend 1930 kut pedinstitut, universitet vspäi 1973, 27 tuhad üläopenikoid), Tümenin valdkundaline medicinine universitet<ref>[http://tyumsmu.ru/ Tümenin valdkundaližen medicinižen universitetan sait (''tyumsmu.ru'').] {{ref-ru}}</ref> (alusenpanend 1963 kut medinstitut, vll 1995−2015 akademii, läz vit tuhad üläopenikoid), Tümenin valdkundaline kul'turan institut<ref>[http://tumgik.ru/ Tümenin valdkundaližen kul'turan institutan sait (''tumgik.ru'').] {{ref-ru}}</ref>, Tümenin industrialine universitet<ref>[http://tyuiu.ru/ Tümenin industrialižen universitetan sait (''tyuiu.ru'').] {{ref-ru}} {{ref-en}} {{ref-ar}} {{ref-zh}}</ref> (om sätud vl 2016 kahten universitetan ühtištusel, industrialine institut oli vspäi 1963), Pohjoižen Uralantaguižen valdkundaline agrarine universitet, Tümenin sodainženerine kamandine üläškol, mugažo Uralan valdkundaližen raudteühtenzoitusen universitetan (Jekaterinburg) filial.
== Transport ==
Avtobusad da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Raudte ühtenzoitab [[Jekaterinburg]]anke, [[Surgut]]anke i [[Omsk]]anke. Kuz' avtotesildad ühtenzoittas Turanjogen randoid.
Rahvahidenkeskeine civiline Roščino-lendimport [[Dmitrii Mendelejev]]an nimed<ref>[http://tjmport.ru/ Roščino-lendomportan sait (''tjmport.ru'').] {{ref-ru}}</ref> (''TJM / USTR / РЩН'', 2,3 mln passažiroid vl 2022) sijadase 13 km päivlaskmha lidnan keskusespäi ani sen röunan taga. Tehtas reisid Keskuzazijan maihe, Keskmeren i Suviazijan lebutahoiže, Venäman kivivoiregionihe da järedoihe lidnoihe.
== Galerei ==
<gallery mode="packed" heights="125px">
Tyumen town hall July 2009.jpg|Lidnan administracijan sauvuz (2009)
Знаменский собор (Тюмень).jpg|Jumalanmaman Znaman jumalaižen kafedraline päjumalanpert' (ortodoksine hristanuskond), vn 2014 nägu
Gasaparato.jpg|«Gazprom VNIIGAZ»-tedoinstitutan eksperimentaline tegim vl 2017 (mašiništ poltuzenergetižen kompleksan täht)
Тюменский технопарк-2.JPG|Päivlaskmaižen Sibirin kivivoin da gazan innovacine keskuz (tehnopark) vl 2009
Tyumen Panorama Alexanders Garten District.JPG|«Ovental-Tauer»-ofissauvuz vl 2008 (TNK-BP-kompanijan ofis)
Jura instituto de la Tjumena Ŝtata Universitato.jpg|Tümenin valdkundaline universitet (korpus nomer 10), Valdkundan i oiktusen institut (2019)
Tyumen Moder building 07.JPG|Mansüdäimen racionaližen kävutamižen tedoliž-analitine keskuz Vladimir Špil'manan nimed (2008)
Тюменская филармония-1.jpg|Tümenin filarmonii (2009)
Terminal airport roshino.jpg|''Roščino''-lendimport vl 2017
Vokzal-tyumen-2.JPG|''Tümen' ''-päraudtestancijan sauvused vl 2009
</gallery>
== Tetabad sündnuded ==
* [[Tumanova Tamara|Tamara Tumanova]] (1919−1996) — oli Francijan da AÜV:oiden ezibalerin i aktris.
* [[Vagner Aleksandr Jevgen'jevič|Aleksandr Jevgen'jevič Vagner]] (1950−2016) — oli Nevondkundaližen Ühtištusen i Venäman pirdai, skul'ptor.
== Homaičendad ==
<references />
== Irdkosketused ==
* [http://duma.tyumen-city.ru/ Lidnan Duman oficialine sait (''duma.tyumen-city.ru'').] {{ref-ru}}
* [http://tyumen-city.ru/ Lidnan administracijan oficialine portal (''tyumen-city.ru'').] {{ref-ru}}
{{Commons|Category:Tyumen}}
{{Tümenin agjan lidnad (avtonomižita ümbrikoita)}}
{{Venälaižen Federacijan subjektoiden pälidnad}}
[[Kategorii:Tümen'| ]]
[[Kategorii:Venäman lidnad]]
[[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Tümenin agj|*]]
[[Kategorii:Tümenin agjan lidnad|*]]
[[Kategorii:Tümenin agjan lidnümbrikod]]
[[Kategorii:Tümenin rajon|*]]
k5v5wp8i0uzpi7hr0vjrok2xqygjtrq
186821
186820
2026-04-16T17:47:43Z
Koiravva
1717
formitez
186821
wikitext
text/x-wiki
{{Eländpunkt
| Nimi = Tümen'<br />Тюмень
| Lidnanznam = Wapen Tjoemen.png
| Flag = Flag of Tyumen (Tyumen oblast).png
| Lidnanznam text = Tümenin lidnanznam
| Flag text = Tümenin flag
| Valdkund = Venäma
| Eläjiden lugu = 872,077
| Voz' = 2025
| Pind = 698.48
| Fail = Крестовоздвиженская церковь (Тюмень)-2.jpg
| Pämez' = Ruslan Kuharuk<br/>(kezaku 2018—)
| Telefonkod = +7-3452-xxx-xxx
| Avtokod = 72
| Aigvö = [[UTC]]+5 ([[MSK]]+2)
}}
[[Fail:Tyumen location map.png|thumb|left|250px|Lidnan kart (2022)]]
'''Tümen'''' ({{lang-ru|Тюме́нь}}, {{lang-tt|Төмән}}) om lidn da lidnümbrik [[Venäma]]n [[Sibir'|Sibirin]] suvipäivlaskmas. Se om valdkundan kahesatoštkümnenz' lidn eläjiden lugun mödhe, [[Tümenin agj]]an administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn, mugažo [[Tümenin rajon]]an tobmuden aluzkundad sijadasoiš lidnas. Om ümbärtud kahten rajonan territorijal: [[Alatavdan rajon]] (pohjoižhe lidnaspäi) i Tumenin rajon.
== Istorii ==
Eländpunktan aluz om pandud vl 1586 kuti ''Tümenin lidnuz'' ({{lang-ru|Тюменский острог}}) da ezmäine Venäman lidn Sibiriš. Sijazihe lidnust läz [[Tümenin hankund]]an ''Čingi-Tur''-pälidnad, kudamb oli olmas 13.-16. voz'sadal. Vl 1695 puine lidn paloi, i sauvoškanzihe kivižid pertid. Vspäi 1782 oli makundan lidnan statusanke, nahkoiden i kouroiden tehmine oliba šingotadud. Raudte tuli lidnha vl 1885.
1960-nzil vozil kätihe Tümenin Pohjoižen päbazaks otmaha kävutamižhe kivivoin da gazan löudmižsijid, necil alusel šingotase nügüd'-ki. Tegimišton päsarakod oma mašinansauvomine i metalltegesiden pästand, elektronižen i optižen mašiništon tehmine, kivivoin ümbriradmine (Antipinon KÜT).
== Geografijan andmused ==
[[Fail:Location of Tyumen (Tyumen Oblast).svg|thumb|left|250px|Lidnan sijaduz agjas vn 2010 kartal]]
Lidn sijadase Tur-jogen alajoksmusen mougotil randoil ({{lang-ru|Тура́}} 1030 km pitte, [[Irtiš]]an hurapol'ne bassein), 102 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Matkad [[Sverdlovskan agj]]hasai om koumekümne kilometrad päivlaskmha, [[Moskv]]hasai om 2121 km päivlaskmha avtotedme. Lähembaine lidn om [[Jalutorovsk]] 65 km suvipäivnouzmha. Lähembaižed järedad lidnad oma [[Kurgan]] suvhe (200 km avtotedme), [[Jekaterinburg]] päivlaskmha (325 km avtotedme) i [[Tobol'sk]] pohjoižpäivnouzmha (245 km avtotedme).
Klimat om [[ven vö|ven]] kontinentaline teravan kontinentaližen röunal. Voden keskmäine lämuz om +2,4 C°, kezakun-elokun +16,1..+18,7 C°, tal'vkun-uhokun −12,9..−15,1 C°. Ekstremumad oma −49,2 C° (tal'vku) i +38,0 C° (heinku). Paneb sadegid 461 mm vodes, enamba kezakus-elokus (60..86 mm kus), vähemba tal'vkus-sulakus (15..25 mm kus).
== Tobmuz ==
[[Fail:Административные округа Тюмени.jpg|thumb|left|250px|'''Tümenin administrativižed ümbrikod:''' (vn 2017 kart)<br />
1. Päivnouzmaine rajon (''vspäi 2008'')<br />
2. Kalininan rajon<br />
3. Leninan rajon<br />
4. Keskuzrajon]]
Tümen' jagase nelläks administrativižeks ümbrikoks, ned ei olgoi municipaližikš ühtnikoikš. Lidn om lidnümbrikon üks'jäižeks eländpunktaks.
== Eläjad ==
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 581,907 ristitud, lidnümbrikon — 604,746 ristitud. Kaik 744,554 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Läz 1 mln eläjid om lidnaglomeracijas vl 2023.
Rahvahad (lidnümbrik vl 2010, enamba 0,4 %): [[venälaižed]] — 77,4 %, [[totarlaižed]] — 5,6 %, [[ukrainalaižed]] — 1,5 %, [[azerbaidžanlaižed]] — 1,0 %, [[armenijalaižed]] — 0,9 %, [[saksalaižed]] — 0,6 %, [[kazahlaižed]] — 0,5 %, [[čuvašalaižed]] — 0,5 %, [[vaugedvenälaižed]] — 0,4 %, toižed rahvahad — 3,3 %, rahvahuden ozutandata — 8,3 %.
== Openduz ==
Tümen' om tedon i opendusen järedaks keskuseks. Severz'-se kümnikoid tedoinstitutoid ratas. Kolledžiden kümnikad oma lidnas.
Üläopendusen aluzkundad oma Tümenin valdkundaline universitet<ref>[http://utmn.ru/ Tümenin valdkundaližen universitetan sait (''utmn.ru'').] {{ref-ru}}</ref> (alusenpanend 1930 kut pedinstitut, universitet vspäi 1973, 27 tuhad üläopenikoid), Tümenin valdkundaline medicinine universitet<ref>[http://tyumsmu.ru/ Tümenin valdkundaližen medicinižen universitetan sait (''tyumsmu.ru'').] {{ref-ru}}</ref> (alusenpanend 1963 kut medinstitut, vll 1995−2015 akademii, läz vit tuhad üläopenikoid), Tümenin valdkundaline kul'turan institut<ref>[http://tumgik.ru/ Tümenin valdkundaližen kul'turan institutan sait (''tumgik.ru'').] {{ref-ru}}</ref>, Tümenin industrialine universitet<ref>[http://tyuiu.ru/ Tümenin industrialižen universitetan sait (''tyuiu.ru'').] {{ref-ru}} {{ref-en}} {{ref-ar}} {{ref-zh}}</ref> (om sätud vl 2016 kahten universitetan ühtištusel, industrialine institut oli vspäi 1963), Pohjoižen Uralantaguižen valdkundaline agrarine universitet, Tümenin sodainženerine kamandine üläškol, mugažo Uralan valdkundaližen raudteühtenzoitusen universitetan (Jekaterinburg) filial.
== Transport ==
Avtobusad da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Raudte ühtenzoitab [[Jekaterinburg]]anke, [[Surgut]]anke i [[Omsk]]anke. Kuz' avtotesildad ühtenzoittas Turanjogen randoid.
Rahvahidenkeskeine civiline Roščino-lendimport [[Dmitrii Mendelejev]]an nimed<ref>[http://tjmport.ru/ Roščino-lendomportan sait (''tjmport.ru'').] {{ref-ru}}</ref> (''TJM / USTR / РЩН'', 2,3 mln passažiroid vl 2022) sijadase koumetoštkümnes kilometras päivlaskmha lidnan keskuzpalaspäi ani sen röunan taga. Tehtas reisid Keskuzazijan maihe, Keskmeren i Suviazijan lebutahoiže, Venäman kivivoiregionihe da järedoihe lidnoihe.
== Galerei ==
<gallery mode="packed" heights="125px">
Tyumen town hall July 2009.jpg|Lidnan administracijan sauvuz (2009)
Знаменский собор (Тюмень).jpg|Jumalanmaman Znaman jumalaižen kafedraline päjumalanpert' (ortodoksine hristanuskond), vn 2014 nägu
Gasaparato.jpg|«Gazprom VNIIGAZ»-tedoinstitutan eksperimentaline tegim vl 2017 (mašiništ poltuzenergetižen kompleksan täht)
Тюменский технопарк-2.JPG|Päivlaskmaižen Sibirin kivivoin da gazan innovacine keskuz (tehnopark) vl 2009
Tyumen Panorama Alexanders Garten District.JPG|«Ovental-Tauer»-ofissauvuz vl 2008 (TNK-BP-kompanijan ofis)
Jura instituto de la Tjumena Ŝtata Universitato.jpg|Tümenin valdkundaline universitet (korpus nomer 10), Valdkundan i oiktusen institut (2019)
Tyumen Moder building 07.JPG|Mansüdäimen racionaližen kävutamižen tedoliž-analitine keskuz Vladimir Špil'manan nimed (2008)
Тюменская филармония-1.jpg|Tümenin filarmonii (2009)
Terminal airport roshino.jpg|''Roščino''-lendimport vl 2017
Vokzal-tyumen-2.JPG|''Tümen' ''-päraudtestancijan sauvused vl 2009
</gallery>
== Tetabad sündnuded ==
* [[Tumanova Tamara|Tamara Tumanova]] (1919−1996) — oli Francijan da AÜV:oiden ezibalerin i aktris.
* [[Vagner Aleksandr Jevgen'jevič|Aleksandr Jevgen'jevič Vagner]] (1950−2016) — oli Nevondkundaližen Ühtištusen i Venäman pirdai, skul'ptor.
== Homaičendad ==
<references />
== Irdkosketused ==
* [http://duma.tyumen-city.ru/ Lidnan Duman oficialine sait (''duma.tyumen-city.ru'').] {{ref-ru}}
* [http://tyumen-city.ru/ Lidnan administracijan oficialine portal (''tyumen-city.ru'').] {{ref-ru}}
{{Commons|Category:Tyumen}}
{{Tümenin agjan lidnad (avtonomižita ümbrikoita)}}
{{Venälaižen Federacijan subjektoiden pälidnad}}
[[Kategorii:Tümen'| ]]
[[Kategorii:Venäman lidnad]]
[[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Tümenin agj|*]]
[[Kategorii:Tümenin agjan lidnad|*]]
[[Kategorii:Tümenin agjan lidnümbrikod]]
[[Kategorii:Tümenin rajon|*]]
hcc4ffmbjn1s8kebx996zw7l23btkp3
186822
186821
2026-04-16T17:49:30Z
Koiravva
1717
186822
wikitext
text/x-wiki
{{Eländpunkt
| Nimi = Tümen'<br />Тюмень
| Lidnanznam = Wapen Tjoemen.png
| Flag = Flag of Tyumen (Tyumen oblast).png
| Lidnanznam text = Tümenin lidnanznam
| Flag text = Tümenin flag
| Valdkund = Venäma
| Eläjiden lugu = 872,077
| Voz' = 2025
| Pind = 698.48
| Fail = Крестовоздвиженская церковь (Тюмень)-2.jpg
| Pämez' = Ruslan Kuharuk<br/>(kezaku 2018—)
| Telefonkod = +7-3452-xxx-xxx
| Avtokod = 72
| Aigvö = [[UTC]]+5 ([[MSK]]+2)
}}
[[Fail:Tyumen location map.png|thumb|left|250px|Lidnan kart (2022)]]
'''Tümen'''' ({{lang-ru|Тюме́нь}}, {{lang-tt|Төмән}}) om lidn da lidnümbrik [[Venäma]]n [[Sibir'|Sibirin]] suvipäivlaskmas. Se om valdkundan kahesatoštkümnenz' lidn eläjiden lugun mödhe, [[Tümenin agj]]an administrativine keskuz da kaikiš suremb lidn, mugažo [[Tümenin rajon]]an tobmuden aluzkundad sijadasoiš lidnas. Om ümbärtud kahten rajonan territorijal: [[Alatavdan rajon]] (pohjoižhe lidnaspäi) i Tumenin rajon.
== Istorii ==
Eländpunktan aluz om pandud vl 1586 kuti ''Tümenin lidnuz'' ({{lang-ru|Тюменский острог}}) da ezmäine Venäman lidn Sibiriš. Sijazihe lidnust läz [[Tümenin hankund]]an ''Čingi-Tur''-pälidnad, kudamb oli olmas 13.-16. voz'sadal. Vl 1695 puine lidn paloi, i sauvoškanzihe kivižid pertid. Vspäi 1782 oli makundan lidnan statusanke, nahkoiden i kouroiden tehmine oliba šingotadud. Raudte tuli lidnha vl 1885.
1960-nzil vozil kätihe Tümenin Pohjoižen päbazaks otmaha kävutamižhe kivivoin da gazan löudmižsijid, necil alusel šingotase nügüd'-ki. Tegimišton päsarakod oma mašinansauvomine i metalltegesiden pästand, elektronižen i optižen mašiništon tehmine, kivivoin ümbriradmine (Antipinon KÜT).
== Geografijan andmused ==
[[Fail:Location of Tyumen (Tyumen Oblast).svg|thumb|left|250px|Lidnan sijaduz agjas vn 2010 kartal]]
Lidn sijadase Tur-jogen alajoksmusen mougotil randoil ({{lang-ru|Тура́}} 1030 km pitte, [[Irtiš]]an hurapol'ne bassein), 102 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Matkad [[Sverdlovskan agj]]hasai om koumekümne kilometrad päivlaskmha, [[Moskv]]hasai om 2121 km päivlaskmha avtotedme. Lähembaine lidn om [[Jalutorovsk]] 65 km suvipäivnouzmha. Lähembaižed järedad lidnad oma [[Kurgan]] suvhe (200 km avtotedme), [[Jekaterinburg]] päivlaskmha (325 km avtotedme) i [[Tobol'sk]] pohjoižpäivnouzmha (245 km avtotedme).
Klimat om [[ven vö|ven]] kontinentaline teravan kontinentaližen röunal. Voden keskmäine lämuz om +2,4 C°, kezakun-elokun +16,1..+18,7 C°, tal'vkun-uhokun −12,9..−15,1 C°. Ekstremumad oma −49,2 C° (tal'vku) i +38,0 C° (heinku). Paneb sadegid 461 mm vodes, enamba kezakus-elokus (60..86 mm kus), vähemba tal'vkus-sulakus (15..25 mm kus).
== Tobmuz ==
[[Fail:Административные округа Тюмени.jpg|thumb|left|250px|'''Tümenin administrativižed ümbrikod:''' (vn 2017 kart)<br />
1. Päivnouzmaine rajon (''vspäi 2008'')<br />
2. Kalininan rajon<br />
3. Leninan rajon<br />
4. Keskuzrajon]]
Tümen' jagase nelläks administrativižeks ümbrikoks, ned ei olgoi municipaližikš ühtnikoikš. Lidn om lidnümbrikon üks'jäižeks eländpunktaks.
== Eläjad ==
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 581,907 ristitud, lidnümbrikon — 604,746 ristitud. Kaik 744,554 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Läz üht millionad eläjid om lidnaglomeracijas (2023).
Rahvahad (lidnümbrik vl 2010, enamba 0,4 %): [[venälaižed]] — 77,4 %, [[totarlaižed]] — 5,6 %, [[ukrainalaižed]] — 1,5 %, [[azerbaidžanlaižed]] — 1,0 %, [[armenijalaižed]] — 0,9 %, [[saksalaižed]] — 0,6 %, [[kazahlaižed]] — 0,5 %, [[čuvašalaižed]] — 0,5 %, [[vaugedvenälaižed]] — 0,4 %, toižed rahvahad — 3,3 %, rahvahuden ozutandata — 8,3 %.
== Openduz ==
Tümen' om tedon i opendusen järedaks keskuseks. Severz'-se kümnikoid tedoinstitutoid ratas. Kolledžiden kümnikad oma lidnas.
Üläopendusen aluzkundad oma Tümenin valdkundaline universitet<ref>[http://utmn.ru/ Tümenin valdkundaližen universitetan sait (''utmn.ru'').] {{ref-ru}}</ref> (alusenpanend 1930 kut pedinstitut, universitet vspäi 1973, 27 tuhad üläopenikoid), Tümenin valdkundaline medicinine universitet<ref>[http://tyumsmu.ru/ Tümenin valdkundaližen medicinižen universitetan sait (''tyumsmu.ru'').] {{ref-ru}}</ref> (alusenpanend 1963 kut medinstitut, vll 1995−2015 akademii, läz vit tuhad üläopenikoid), Tümenin valdkundaline kul'turan institut<ref>[http://tumgik.ru/ Tümenin valdkundaližen kul'turan institutan sait (''tumgik.ru'').] {{ref-ru}}</ref>, Tümenin industrialine universitet<ref>[http://tyuiu.ru/ Tümenin industrialižen universitetan sait (''tyuiu.ru'').] {{ref-ru}} {{ref-en}} {{ref-ar}} {{ref-zh}}</ref> (om sätud vl 2016 kahten universitetan ühtištusel, industrialine institut oli vspäi 1963), Pohjoižen Uralantaguižen valdkundaline agrarine universitet, Tümenin sodainženerine kamandine üläškol, mugažo Uralan valdkundaližen raudteühtenzoitusen universitetan (Jekaterinburg) filial.
== Transport ==
Avtobusad da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Raudte ühtenzoitab [[Jekaterinburg]]anke, [[Surgut]]anke i [[Omsk]]anke. Kuz' avtotesildad ühtenzoittas Turanjogen randoid.
Rahvahidenkeskeine civiline ''Roščino''-lendimport [[Dmitrii Mendelejev]]an nimed<ref>[http://tjmport.ru/ Roščino-lendomportan sait (''tjmport.ru'').] {{ref-ru}}</ref> (''TJM / USTR / РЩН'', 2,3 mln passažiroid vl 2022) sijadase koumetoštkümnes kilometras päivlaskmha lidnan keskuzpalaspäi ani sen röunan taga. Tehtas reisid Keskuzazijan maihe, Keskmeren i Suviazijan lebutahoiže, Venäman kivivoiregionihe da järedoihe lidnoihe.
== Galerei ==
<gallery mode="packed" heights="125px">
Tyumen town hall July 2009.jpg|Lidnan administracijan sauvuz (2009)
Знаменский собор (Тюмень).jpg|Jumalanmaman Znaman jumalaižen kafedraline päjumalanpert' (ortodoksine hristanuskond), vn 2014 nägu
Gasaparato.jpg|«Gazprom VNIIGAZ»-tedoinstitutan eksperimentaline tegim vl 2017 (mašiništ poltuzenergetižen kompleksan täht)
Тюменский технопарк-2.JPG|Päivlaskmaižen Sibirin kivivoin da gazan innovacine keskuz (tehnopark) vl 2009
Tyumen Panorama Alexanders Garten District.JPG|«Ovental-Tauer»-ofissauvuz vl 2008 (TNK-BP-kompanijan ofis)
Jura instituto de la Tjumena Ŝtata Universitato.jpg|Tümenin valdkundaline universitet (korpus nomer 10), Valdkundan i oiktusen institut (2019)
Tyumen Moder building 07.JPG|Mansüdäimen racionaližen kävutamižen tedoliž-analitine keskuz Vladimir Špil'manan nimed (2008)
Тюменская филармония-1.jpg|Tümenin filarmonii (2009)
Terminal airport roshino.jpg|''Roščino''-lendimport vl 2017
Vokzal-tyumen-2.JPG|''Tümen' ''-päraudtestancijan sauvused vl 2009
</gallery>
== Tetabad sündnuded ==
* [[Tumanova Tamara|Tamara Tumanova]] (1919−1996) — oli Francijan da AÜV:oiden ezibalerin i aktris.
* [[Vagner Aleksandr Jevgen'jevič|Aleksandr Jevgen'jevič Vagner]] (1950−2016) — oli Nevondkundaližen Ühtištusen i Venäman pirdai, skul'ptor.
== Homaičendad ==
<references />
== Irdkosketused ==
* [http://duma.tyumen-city.ru/ Lidnan Duman oficialine sait (''duma.tyumen-city.ru'').] {{ref-ru}}
* [http://tyumen-city.ru/ Lidnan administracijan oficialine portal (''tyumen-city.ru'').] {{ref-ru}}
{{Commons|Category:Tyumen}}
{{Tümenin agjan lidnad (avtonomižita ümbrikoita)}}
{{Venälaižen Federacijan subjektoiden pälidnad}}
[[Kategorii:Tümen'| ]]
[[Kategorii:Venäman lidnad]]
[[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Tümenin agj|*]]
[[Kategorii:Tümenin agjan lidnad|*]]
[[Kategorii:Tümenin agjan lidnümbrikod]]
[[Kategorii:Tümenin rajon|*]]
sqjbl4gx0dn9wx4m7o3x17b5vxyxbwe
Dürtüli
0
1961
186819
178758
2026-04-16T17:22:44Z
Koiravva
1717
formitez
186819
wikitext
text/x-wiki
{{Eländpunkt
| Nimi = Dürtüli<br />Дюртюли <small>(ven.)</small><br />Дүртөйлө <small>(bašk.)</small>
| Lidnanznam = Durtuli.png
| Flag =
| Lidnanznam text = Dürtülin lidnanznam
| Flag text =
| Valdkund = Venäma
| Eläjiden lugu = 31,185
| Voz' = 2021
| Pind = 25
| Fail = Dyurtyuli oil industry (WR).tif
| Pämez' = Il'mir Gareev<br/>(kül'mku 2016—)
| Telefonkod = +7-34787-xx-xxx
| Avtokod = 02. 102
| Aigvö = [[UTC]]+5 (MSK+2)
}}
'''Dürtüli''' ({{lang-ru|Дюртюли́}}, {{lang-ba|Дүртөйлө}}, {{lang-tt|Дүртөйле}}) om [[Venäma]]n lidn da lidnankund [[Baškortostanan Tazovaldkund]]an lodehes. Se om [[Dürtülin rajon]]an administrativine keskuz.
== Istorii ==
Eländpunkt mainitase vspäi 1786, nimi kändase «nell'pertine külä» baškiran kelespäi. 1957-ndel vodel ottaškanzihe kävutamižhe [[kivivoi]]n lähišt Mančar-löudmižsijad. Kätihe Dürtülid lidnanvuiččeks žiloks vl 1964, se šingotaškanzi kivivoin samižen holitižkeskuseks. Žilo sai lidnan statusad vl 1989.
Kivivoin edheotand radab Dürtüliš tähäsai, holitab löudmižsijid koumen rajonan territorijal. Sauvondmaterialiden pästandan edheotandad (raudbetontegesed, [[savič]]), sured jogivaldmad da sömtegimišt (maidproduktoiden kombinat i lihakombinat) ratas lidnas mugažo.
== Geografijan andmused ==
[[Fail:Location of Dyurtyulinskiy rayon (Bashkortostan).svg|thumb|left|250px|Dürtülin rajonan sijaduz tazovaldkundas vn 2010 kartal]]
Lidn sijadase [[Vaugedjogi (Kaman ližajogi)|Vaugedjogen]] alajoksmusen hural randal, 101 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Matkad [[Uf]]ahasai om 108 km suvipäivnouzmha orhal vai 122 km «Volg»-avtotedme (M7, «[[Jarčalli]] — Uf»-pala). «Volg»-trass mäneb vides kilometras suvipäivlaskmha lidnaspäi. Lähembaine lidn om [[Birsk]] nell'kümnes vides kilometras päivnouzmha avtotedme.
== Tobmuz ==
Pen' Argamak-külä ({{lang-ba|Арғымаҡ}}, 385 rist. vl 2017) mülüb lidnankundha Dürtülin ližaks.
Lidnankundan tobmuden pämez' om sen Administracijan pämez'. Edeline lidnan Administracijan pämez' om Šamil' Islamov (kül'mku 2012 — kül'mku 2016). Lidnan nevondkundan ezimez' om Ruslan Rahmatullin vn 2022 semendkuspäi. Edeližed nevondkundan ezimehed om Il'šat Mustafin (reduku 2020 — semendku 2022), Rinat Nasibullin (kül'mku 2016 — reduku 2020), Il'dus Nurtdinov (radoi vn 2016 kül'mkuhusai).
== Eläjad ==
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 31 274 ristitud, lidnankundan — 31 725 ristitud, rajonan ristitišton pol', vn 2021 lidnan — 31 185 ristitud. Kaik 30 858 eläjad oli lidnas vl 2017. Vspäi 1996 eläjiden lugu om läz kaikenaigaine, 30..31 tuhad (31 665 rist. vl 2008).
Rahvahad (enamba 1 % vl 2010, ozutadud rahvahudenke): [[totarlaižed]] — 64,1 %, [[baškiralaižed]] — 23,2 %, [[venälaižed]] — 9,6 %, [[marilaižed]] — 1,6 %, toižed rahvahad — 1,5 %.
Mamankelen mödhe (2010): [[totaran kel']] — 73,4 %, [[venän kel']] — 12,9 %, [[baškiran kel']] — 11,4 %, [[marin kel']] — 1,4 %.
[[Islam]]an «Miras»-pämečet' om avaitud lidnas. [[Ortodoksine hristanuskond|Ortodoksižen hristanuskondan]] ph. Suren Vasilijan jumalanpert'<ref>[http://sobory.ru/geo/locat/16958 Dürtülin pühäpertid ''sobory.ru''-saital.] {{ref-ru}}</ref> om letud lidnas vll 2004−2019.
== Openduz ==
Lapsiden opendusen aluzkundad oma kahesa nimitadud da nomeruidud päivkodid (nomer 3, 4, 6, 8..12), koume keskškolad (nomer 1, 4, 5), licei (nomer 2), kaks' gimnazijad (nomer 3 i baškiran Nazar Nadžmin nimed), muzikškol, lapsiden da norišton sportškol.
Dürtülin äiprofil'ne kolledž<ref>[http://gbpoudmk.ru/ Dürtülin äiprofil'žen kolledžan sait (''gbpoudmk.ru'').] {{ref-ru}}</ref> om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks.
== Homaičendad ==
<references />
== Irdkosketused ==
* [http://djurtjuli.ru/ Lidnan tobmuden aluzkundoiden oficialine sait (''djurtjuli.ru'').] {{ref-ru}}
* [http://durtuli.bashkortostan.ru/ Lidnan i Dürtülin rajonan oficialine sait (''durtuli.bashkortostan.ru'').] {{ref-ru}}
{{Commons|Category:Dyurtyuli}}
{{Baškortostanan Tazovaldkundan lidnad}}
[[Kategorii:Venäman lidnad]]
[[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Baškortostanan Tazovaldkundan lidnad]]
[[Kategorii:Dürtülin rajon|*]]
fdlm4c5kyuyftpf6wf7jrh2i5kvq10b
Sibai
0
1970
186818
178796
2026-04-16T17:20:18Z
Koiravva
1717
formitez
186818
wikitext
text/x-wiki
{{Eländpunkt
| Nimi = Sibai<br />Сибай <small>(ven. i bašk.)</small>
| Lidnanznam = Coat of Arms of Sibai (Bashkortostan).png
| Flag = Flag of Sibai (Bashkortostan).png
| Lidnanznam text = Sibain lidnanznam
| Flag text = Sibain flag
| Valdkund = Venäma
| Eläjiden lugu = 56,514
| Voz' = 2021
| Pind =
| Fail = Views of Sibay (2022) - 2.jpg
| Pämez' = Rustem Afzalov<br/>(kül'mku 2017—)
| Telefonkod = +7-34775-xx-xxx
| Avtokod = 02. 102
| Aigvö = [[UTC]]+5 (MSK+2)
}}
'''Sibai''' ([[baškiran kel'|bašk]]. i {{lang-tt|Сибай}}, {{lang-ru|Сиба́й}}) om [[Venäma]]n lidn da lidnümbrik [[Baškortostanan Tazovaldkund]]an suvipäivnouzmas.
== Istorii ==
Eländpunktan aluz om pandud vl 1913 tedoidamha [[raud|raudkivendon]] löudmižsijad. Vl 1938 avaitihe [[vas'k]]en da [[cink]]an löudmižsijad Sibain ümbrištos, kätihe küläd radnikžiloks. Vn 1955 21. päiväspäi kül'mkud Sibai om lidnan statusanke, alištub tazovaldkundan tobmudele oikti.
Sibai šingotase [[Učali]]n küllästamižfabrikan filialal, kaivuziden tehmižen edheotandal, kaivuzmašiništon paloiden pästandal, mecan ümbriradmižel i leibän pästandal. Lidnan kar'jer om pol'kilometrad süvütte. Uralantagaine LEK (17,4 MVt) radab londuseližel gazal vspäi 2004.
== Geografijan andmused ==
[[Fail:SibayCO.svg|thumb|left|250px|Lidnümbrikon sijaduz tazovaldkundas vn 2020 kartal]]
Lidn sijadase [[Uralmäged|Suviuralan]] päivnouzmaižil pautkil, [[Ural (jogi)|Ural-jogen]] oiktal randpolel, 360 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Matkad [[Čeläbinskan agj]]an röunhasai om nell' kilometrad päivnouzmha, Ural-jogehesai — kümne kilometrad päivnouzmha, [[Uf]]ahasai om 285 km lodeheze orhal vai 425 km avtotedme. Lähembaine järed lidn om [[Magnitogorsk]] (Čeläbinskan agj) 80 km pohjoižhe orhal vai sada kilometrad avtotedme.
== Tobmuz ==
Sibain lidnümbrik om ümbärtud [[Baimak]]an rajonan territorijal kaikiš polišpäi. Tujaläs-žilo (1013 rist. vl 2017) mülüb lidnümbrikho Sibain ližaks. Lidnümbrikon pind — 157,4 km².
Lidnümbrikon tobmuden pämez' om sen Administracijan pämez'.
== Eläjad ==
Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 62 763 ristitud, lidnümbrikon — 63 838 ristitud, vn 2021 lidnan — 56 514 ristitud. Kaik 61 054 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 67 224 eläjad vl 2009.
Rahvahad (enamba 1 % vl 2010, ozutadud rahvahudenke): [[baškiralaižed]] — 53,0 %, [[venälaižed]] — 35,6 %, [[totarlaižed]] — 8,3 %, toižed rahvahad — 3,1 %.
[[Islam]]an «At-Takva»-pämečet' i medrese senno oma avaitud lidnas, kaks' tošt pühäpertid om lähižiš žiloiš. [[Ortodoksine hristanuskond|Ortodoksižen hristanuskondan]] Jumalanmaman «Ilo da tüništuz»-jumalaižen pühäpert' om saudud.
== Openduz ==
Lapsiden opendusen aluzkundad oma kaks'toštkümne päivkodid, keskškolad.
Professionaližen opendusen aluzkundad oma Baškirijan valdkundaližen universitetan Sibain institut i viž Sibain kolledžad: äiprofil'ne professionaline, sauvondan da servisan, pedagogine, medicinine<ref>[http://www.sibaymed.ru/ Sibain medicinižen kolledžan sait (''sibaymed.ru'').] {{ref-ru}}</ref>, čomamahtoiden.
== Galerei ==
<gallery mode="packed" heights="125px">
Tchaikovsky Street (Sibay) - 3.jpg|«At-Takva»-pämečet', vn 2022 nägu
Sibay branch of Bashkir State University (2022) - 11.jpg|Baškirijan valdkundaližen universitetan Sibain institut (2022)
Сибайская государственная филармония.JPG|Sibain valdkundaline filarmonii (2014. voz' vai sen aigemba)
Ledoviy Dvorets Irandik.JPG|«Irandik»-jäpert'kulu (2014)
Станция Сибай.jpg|''Sibai''-päraudtestancijan sauvuz vl 2012
</gallery>
== Homaičendad ==
<references />
== Irdkosketused ==
* [http://sibay.bashkortostan.ru/ Lidnümbrikon tobmuden aluzkundoiden oficialine sait (''sibay.bashkortostan.ru'').] {{ref-ru}}
* [http://sovetsibay.ru/ Lidnan Nevondkundan oficialine sait (''sovetsibay.ru'').] {{ref-ru}} {{ref-ba}}
{{Commons|Category:Sibay}}
{{Baškortostanan Tazovaldkundan lidnad}}
[[Kategorii:Venäman lidnad]]
[[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Baškortostanan Tazovaldkundan lidnad]]
[[Kategorii:Baškortostanan Tazovaldkundan lidnümbrikod]]
70notgmd9dn6721mvjboop65dhfoitr
Ganter Henri
0
3911
186814
111070
2026-04-16T13:23:46Z
Motoranger
10577
+nimen virkand, kategorijad+
186814
wikitext
text/x-wiki
{{Personalii
| изображение = Photo of Henry Nicholas Gunther.jpg
| описание изображения = Genri Ganteran foto kaumkivespäi
}}
[[Fail:Guntherplaque.JPG|thumb|left|250px|Muštatezapak Genri Ganteran kaumal. Om pandud vn 2010 11. päiväl kül'mkud, [[Veteranoiden päiv (AÜV)|AÜV:oiden Veteranoiden päiväl]].]]
'''Henri Nikolas Džon Ganter''' vai '''Genri Günter''' ({{lang-en|Henry Nicholas John Gunther}} [ˈhenrɪ ˈnɪkələs ʤɒn ˈgʌnθər]; sünd. [[6. kezaku]] [[1895]], [[Baltimor]], [[Merilend]], [[Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad|AÜV]] — kol. [[11. kül'mku]] [[1918]], [[Šomon-devan-Damvil'je]], [[Francii]]) oli jäl'gmäine saldat, kudamb pölistui [[Ezmäine mail'man voin|Ezmäižes mail'man voinas]]. Hän oli riktud ühtes minutas edel voinan lopud 11:00 časud kül'mkun 11. päiväl.
== Edeline elo ==
Om vähä informacijad Ganteran edeližes elos. Hän oli sündnu Baltimorha [[Merilend]]-štatas, vn 1895 6. päiväl kezakud. Henrin kazvatajad oliba germaniženke augotižlibundanke, hö oliba Saksanman emigrantoiden AÜV:oihe lapsed. Tat — Džordž Ganter (Georg Günter), mam — Lina Rot. Edel konz tulda armijaha voden 1917 süguz'kul, Henri oli bankradnikan.
== Voinradnikoičend ==
Ganter tuli ujuden Francijha heinkul 1918. Radnikoiten sai seržantan arvon, no arvod anastihe da kätihe rivičuks möst sen tagut, miše oli žal'nüs armijan elonarvoimižihe kirjeižes kodihesai, pakiči sebranikad čurazuda kucmižennopäi. Om endištadud seržantan arvos surman jäl'ghe.
Homendesel sügüz'kun 11. päiväl Ganteran jouk ainastihe kahtehe germanijalaižehe [[pul'kančudim]]pozicijha, kudambad kaičiba külän ted. Germanijalaižed pul'kančudimnikad tegiba severz'-se ambundoid amerikaižiden saldatoiden päiden ülen i sid' taciba amblusen, sikš ku teziba, miše voin oli ani lopus. No miččil-se vaukoil Ganter libui i jokseškanzi pul'kančudimnikoihepäi. Konz hän oli tulnu lujas lähele heid, hän oli amptud i koli kerdalaz.
Tegihe hibjan jändusiden egzgumacijad Francijan sodakaumištos vl 1923. Ganter om mahapandud tošti Baltimoran kaumžomha.
== Kirj i fil'm ==
Rožer Fen (''Roger Faindt'') kirjuti kirjan Ganteran polhe: "10h59; Henry Gunther, le dernier soldat americain mort en 1918'". Sen mödhe om fil'mdud anglijankeline '"10h59'"-fil'm.
== Homaičendad ==
<references/>
[[Kategorii:AÜV:oiden sodamehed]]
[[Kategorii:Ezmäine mail'man voin]]
[[Kategorii:Sodamehed kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Sündnuded Baltimorha]]
[[Kategorii:Sündnuded vl 1895]]
[[Kategorii:Sündnuded kezakun 6. päiväl]]
[[Kategorii:Kolnuded Francijas]]
[[Kategorii:Kolnuded vl 1918]]
[[Kategorii:Kolnuded kül'mkun 11. päiväl]]
42fg2bsmdebth82k5pjex35bw1k4s3d
Golub Marina
0
4514
186817
152375
2026-04-16T14:01:03Z
Motoranger
10577
kategorijad+, painendad nimes
186817
wikitext
text/x-wiki
{{Personalii
| изображение = Marina Golub-22-4! by Alexey Nikishin 1.jpg
| описание изображения = Marina Golub vl 2011
}}
'''Marina Grigor'jevna Golub''' ({{lang-ru|Мари́на Григо́рьевна Го́луб}}; sünd. [[8. tal'vku]] [[1957]], [[Moskv]], [[Venäman NFST]], [[Nevondkundaline Ühtištuz|NSTÜ]] — kol. [[9. reduku]] [[2012]], sigä-žo, [[Venäma]]) oli nevondkundaline i venämalaine teatran da kinon aktris, TV-vedai. Venälaižen Federacijan arvostadud artist (1995). Vändi rolid 78 fil'mas vspäi 1980.
== Biografii ==
Marina oli sündnu Grigorii Golub-tedištelijan (1923−2014) i teatran aktrisan kanzha. Openui Moskvan keskškolas nomer 33 (1965−1975). Vl 1979 oli pästnus [[Moskvan Čomamahtoine teatr|MHAT:an]] školas-studijaspäi (Viktor Monükovan kurs).
Vll 1979−1981 Marina Golub radoi Moskoncertas. Vspäi 1981 vhesai 1987 naine radnikoiči Arkadii Raikinan Miniatüroiden teatras, sid' läksi radmaha Moskvan «Šalom»-teatras. Vspäi 2002 Golub oli ranu [[Moskvan Čomamahtoine teatr A.P. Čehovan nimed|Moskvan Čomamahtoižes teatras Čehovan nimed]].
Naine oli lähtnu mehele koume kerdad, tütär om sündnu naimiželos.
Aktris pölištui edel aigad, avtokatastrofas Moskvan päivlaskmas.
== Homaičendad ==
<references/>
{{stub}}
[[Kategorii:NSTÜ:n aktrisad]]
[[Kategorii:NSTÜ:n TV-vedajad]]
[[Kategorii:Venäman aktrisad]]
[[Kategorii:Venäman TV-vedajad]]
[[Kategorii:Aktrisad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:TV-vedajad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Sündnuded Moskvha]]
[[Kategorii:Sündnuded vl 1957]]
[[Kategorii:Sündnuded tal'vkun 8. päiväl]]
[[Kategorii:Kolnuded Moskvas]]
[[Kategorii:Kolnuded vl 2012]]
[[Kategorii:Kolnuded redukun 9. päiväl]]
d3rhf6avh5etn70hma0t83fpy3vgf7h
Gončarov Viktor
0
6179
186838
147519
2026-04-17T09:47:28Z
Motoranger
10577
kategorijad+
186838
wikitext
text/x-wiki
{{Personalii}}
'''Viktor Mihailovič Gončarov''' ({{lang-ru|Виктор Михайлович Гончаров}}; sünd. [[7. sügüz'ku]] [[1920]], [[Krasnodar|Jekaterinodar]], [[Kubanin da Mustmeren agj]], [[Venäman NFST]] — kol. [[13. semendku]] [[2001]], [[Moskv]], [[Venäma]]) oli nevondkundaline i venälaine kirjutai, runokirjutai da pirdai. [[Sur' Tatanmaine soda|Suren sodan]] toranik. Sai valdkundaližiden arvlahjoiden riven.
Tetabad sädused oma «Lendlii prihaine»-poem ({{lang-ru|Летающий мальчик}}), «Indižed sarnad»- i «Sarnad da pritčad»-kogodused, «Sodaešelonad»-p'jes runoiš.
== Biografii ==
Mehen runod lähtliba Kubanin «Krasnoje znamä»-lugendlehteses vspäi 1934. Gončarov oli pästnus Literaturižes institutaspäi A.M. Gor'kijan nimed (Moskv) vl 1951.
Kirjutai tegi [[Nevondkundaline Ühtištuz|NSTÜ:n]] rahvahiden runoiden kändusid. Ühtni NSTÜ:n Kirjutajiden ühtnendha (1954), NSTÜ:n Lehtezmehiden ühtnendha (1990).
== Homaičendad ==
<references/>
{{stub}}
[[Kategorii:NSTÜ:n kirjutajad]]
[[Kategorii:Venäman kirjutajad]]
[[Kategorii:Kirjutajad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Sündnuded Krasnodarha]]
[[Kategorii:Sündnuded vl 1920]]
[[Kategorii:Sündnuded sügüz'kun 7. päiväl]]
[[Kategorii:Kolnuded Moskvas]]
[[Kategorii:Kolnuded vl 2001]]
[[Kategorii:Kolnuded semendkun 13. päiväl]]
npjekz1e4svbt3bmlf6pbhxebcneadu
Jufit Jevgenii
0
7331
186830
154454
2026-04-16T18:51:49Z
Koiravva
1717
kategorijad+, painendad nimes
186830
wikitext
text/x-wiki
{{Personalii}}
'''Jevgenii Georgijevič Jufit''' ({{lang-ru|Евге́ний Гео́ргиевич Юфи́т}}; sünd. [[17. viluku]] [[1961]], [[Piter|Leningrad]], [[Venäman NFST]], [[Nevondkundaline Ühtištuz|NSTÜ]] — kol. [[13. tal'vku]] [[2016]], [[Petergof]], [[Piter]], [[Venäma]]) oli nevondkundaline i [[venäma]]laine kinorežissör-eksperimentator, scenarist, pirdai da fotograf. Mez' om Venäman «paralleližen kinon» [[nekrorealizm]]an alusenpanijoišpäi.
== Biografii ==
Jevgenijan Georgii Jufit-tat oli tedomez' radiotehnikan i metrologijan sferas, melestegii. Vll 1987−1988 Jevgenii mäni stažiruindas läbi «Lenfil'm»-kinostudijan [[Aleksandr Sokurov]]-režissöran školas.
Vl 1991 mez' fil'mzi täuz'piduzližen debütan Lenfil'mas, se om «Tatoi, Pakaine-Ded om kolnu»-fil'm, sai [[Rimini]]n kinofestivalin (Italii) päarvlahjad. Jäl'geližil vozil radoi «STV»- i «Nikola-fil'm»-kinostudijoiš.
Pirdajan sädused kaičesoiš Venäman i verhiden maiden valdkundaližiš da privatižiš kogodusiš.
Jevgenii koli südäikeran kurospäi. Üks'jäine Timofei Jufit (sünd. 2002) om sündnu naimiželos eksperimentaližen kinon Marija Godovannaja-videopirdajanke.
== Fil'mografii režissöraks ==
* 1984 — [[Sanitarad-oborotenid]]
* 1985 — [[Mecančapai (fil'm)|Mecančapai]]
* 1987 — [[Keväz' (fil'm, 1987)|Keväz']]
* 1988 — [[Ičtazrikondan veprid]]
* 1988 — [[Mehestuz (fil'm, 1988)|Mehestuz]]
* 1989 — [[Taivhanaluižen ricarid]]
* 1991 — [[Tatoi, Pakaine-Ded om kolnu]]
* 1994 — [[Vald (fil'm, 1994)|Vald]]
* 1995 — [[Puine honuz]]
* 1998 — [[Hobedaižed päd]]
* 2002 — [[Riktud samaldusel]]
* 2005 — [[Kävund kahtel jaugal (fil'm)|Kävund kahtel jaugal]]
== Homaičendad ==
<references/>
[[Kategorii:NSTÜ:n režissörad]]
[[Kategorii:NSTÜ:n scenaristad]]
[[Kategorii:NSTÜ:n pirdajad]]
[[Kategorii:Venäman režissörad]]
[[Kategorii:Venäman scenaristad]]
[[Kategorii:Venäman pirdajad]]
[[Kategorii:Kinoscenaristad]]
[[Kategorii:Pirdajad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Režissörad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Scenaristad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Sündnuded Piterihe]]
[[Kategorii:Sündnuded vl 1961]]
[[Kategorii:Sündnuded vilukun 17. päiväl]]
[[Kategorii:Kolnuded Piteriš]]
[[Kategorii:Kolnuded vl 2016]]
[[Kategorii:Kolnuded tal'vkun 13. päiväl]]
[[Kategorii:Arthaus]]
ne9x8wmzdnywjflaj2fweakacqrmesa
Ištui Härg
0
7382
186826
149749
2026-04-16T18:40:40Z
Koiravva
1717
kategorijad+
186826
wikitext
text/x-wiki
{{10000}}{{A10000}}
{{Personalii
| изображение = Sitting_Bull_by_D_F_Barry_ca_1883_Dakota_Territory.jpg
| описание изображения = Ištui Härg vl 1883
}}
'''Ištui Härg''' ([[lakotan kel'|lakotan kelel]]: ''Tȟatȟáŋka Íyotake'' [tˣaˈtˣə̃ka ˈi.jɔtakɛ] ''(Tatanka Ijotake) — «Bizon, ištui mas»''; sünd. läz [[1831]]. vot, [[Suvidakot]] — riktud [[15. tal'vku]] [[1890]], [[Stending-Rok]]-rezervacii, [[Suvidakot]], [[Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad|AÜV]]) oli [[hunkap]]-[[indejalaižed|indejalaižiden]] heimon pämez'. Hän oli indejalaižiden heimoiden ezinenas, kudambad vastustuiba sirdust [[indejalaižiden rezervacii|rezervacijoihe]].
== Homaičendad ==
<references/>
{{Commons|Sitting Bull}}
{{stub}}
[[Kategorii:Indejalaižed]]
[[Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Sündnuded Suvidakotha]]
[[Kategorii:Sündnuded vl 1831]]
[[Kategorii:Kolnuded Suvidakotas]]
[[Kategorii:Kolnuded vl 1890]]
[[Kategorii:Kolnuded tal'vkun 15. päiväl]]
50h968wxxaxfy90s9909gw288qds1xf
Ašaffenburg
0
10385
186833
169244
2026-04-17T05:33:58Z
Motoranger
10577
formitez, +kartad
186833
wikitext
text/x-wiki
{{Eländpunkt
| Nimi = Ašaffenburg<br />Aschaffenburg
| Lidnanznam = DEU Aschaffenburg COA.svg
| Flag = Flagge Aschaffenburg.svg
| Lidnanznam text = Ašaffenburgan lidnanznam
| Flag text = Ašaffenburgan flag
| Valdkund = Saksanma
| Eläjiden lugu = 69,757
| Voz' = 2017
| Pind = 62.45
| Fail = Aschaffenburger Schloss, edit.jpg
| Pämez' = Klaus Herzog<br/>(2000—)
| Telefonkod = +49-6021. +49-6028
| Aigvö = tal'vel [[UTC]]+1,<br />kezal [[UTC]]+2
}}
[[Fail:Aschaffenburg - Lage.jpg|thumb|left|250px|Lidnan kart ümbrištonke (2008)]]
'''Ašaffenburg''' ({{lang-de|Aschaffenburg}} [aˈʃafənbʊɐ̯k]) om [[Saksanma]]n lidn [[Bavarii]]-federacijanman lodehes.
== Istorii ==
Eländpunkt mainitase ezmäižen kerdan vl 974 [[Otto II]]-imperatoran dokumentas. Johannisburg-zamk (om saudud vll 1605−1614, {{lang-de|Schloss Johannisburg}}) oli [[Mainc]]an episkopiden rezidencijaks 18. voz'sadhasai. [[Toine mail'man soda|Toižen mail'man sodan]] aigan lidnan tobj pala oli pandud mantazole amerikalaižil eläjiden lujan vastustusen tagut. Vozil 1945−2007 [[Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad|AÜV:oiden]] sodabaz oli lidnas.
Ašaffenburg šingotase mašiništonsauvomižel («Linde Hydraulics» — päfater i kaks' tegint, «Takata» — avtodetalid) i logistikal («[[DPDgroup|Dynamic Parcel Distribution]]»-kompanijan päfater).
== Geografijan andmused ==
[[Fail:Locator map AB (town) in Germany.svg|thumb|left|200px|Lidnan sijaduz federacijanmas i valdkundas vn 2009 kartal]]
Lidn sijadase [[Main (jogi)|Main-jogen]] randoil, 138 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl.
Matkad [[Frankfurt Mainal]]-lidnhasai om nell'kümne üks' kilometrad lodeheze.
== Tobmuz ==
[[Fail:Stadtgliederung Aschaffenburg.png|thumb|left|250px|Lidnan rajonad (2012)]]
Ašaffenburg jagase kümneks lidnrajonaks.
== Eläjad ==
Vl 1950 lidnan eläjiden lugu oli 45,499 ristitud. Kaik 69,757 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 69,863 eläjad vl 2006 i om nügüd'.
Rahvahad (2011): [[saksalaižed]] — 88 %, toižed rahvahad — 12 %.
== Sebruzlidnad ==
* {{HUN|#}} [[Miškol'c]], [[Mad'jaranma]] (vspäi 1996)
* {{GBR|#}} [[Pert (Šotlandii)|Pert]], [[Šotlandii]], [[Sur' Britanii]] (1956)
== Irdkosketused ==
* [http://www.aschaffenburg.de/ Lidnan ohjastusen oficialine sait (''aschaffenburg.de'').] {{ref-de}} {{ref-en}} {{ref-fr}} {{ref-hu}} {{ref-he}} {{ref-ru}} {{ref-tr}}
{{Commons|Aschaffenburg}}
[[Kategorii:Saksanman lidnad]]
[[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Bavarii]]
j9w6vb1m9ot2yrun9nltw20o9r6h2h6
Čerkasad
0
10706
186815
186813
2026-04-16T13:40:29Z
Motoranger
10577
+galerei
186815
wikitext
text/x-wiki
{{Eländpunkt
| Nimi = Čerkasad<br />Черкаси
| Lidnanznam = COA Cherkasy, Cherkaska, Ukraine.svg
| Flag = FLA Cherkasy, Cherkaska, Ukraine.svg
| Lidnanznam text = Čerkasan lidnanznam
| Flag text = Čerkasan flag
| Valdkund = Ukrain
| Eläjiden lugu = 269,836
| Voz' = 2022
| Pind = 75
| Fail = Черкаси.jpg
| Pämez' = Anatolii Bondarenko<br/>(kül'mku 2015—)
| Telefonkod = +380-472
| Aigvö = tal'vel [[UTC]]+2,<br />kezal [[UTC]]+3
}}
[[Fail:Cherkasy location map.png|thumb|left|250px|Lidnan kart (2021)]]
'''Čerkasad''' ({{lang-uk|Черкаси}} [tʃerˈkɑsɪ]) om lidn [[Ukrain]]an keskuzpalas. Se om [[Čerkasan agj]]an administrativine keskuz (vspäi 1954) da kaikiš suremb lidn.
== Istorii ==
Nügüdläine eländpunkt mainitase 1380-nziš vozišpäi. Sai lidnan statusad oficialižeks vl 1795. [[Kozakišt]]on augotižlibundan znamasine keskuz.
Čerkasad šingotasoiš himižel tegimištol, mašinansauvomižel (ladimed, elevatorad, avtoiden ühthekeradand i avtobustegim), kebnal tegimištol (šuukkombinat, omblendfabrik, kengiden fabrik), sauvondmaterialiden pästandal (metalližkonstrukcijad, puižed apakod, katuzmaterialad, asfal't), sömtegimištol, mugažo kaks' mebel'fabrikad ratas lidnas.
== Geografijan andmused ==
[[Fail:Tscherkassy-Ukraine-Map.png|thumb|left|250px|Lidnan sijaduz agjas i valdkundas vn 2005 kartal]]
Lidn sijadase agjan päivnouzmas, [[Dnepr]]an [[Kremenčugan vezivaradim]]en oiktal randal, 110 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Matkad [[Kijev]]hasai om 157 km lodeheze orhal, 186 km avtotedme vai 240 km raudtedme. Om sildoid Dnepras päliči.
Klimat om [[ven vö|ven]]. Keza om päivoikaz, tal'vaig om pil'vekaz lujas. Voden keskmäine lämuz om +8,3 C°, kezakun-elokun +18,7..+20,6 C°, tal'vkun-uhokun −2,4..−3,9 C°. Ekstremumad oma −35 C° i +38 C°. Paneb sadegid 544 mm vodes, enamba kezakus-heinkus (63..72 mm kus), vähemba tal'vkus-sulakus (30..36 mm kus). Paneb 48 sm lunt ühtes tal'ves. Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 64..70 % röunoiš sulakus-elokus, 82..85 % kül'mkus-uhokus, 74..79 % toižiš kuiš.
== Tobmuz ==
Čerkasad jagasoiš kahteks rajonaks: Dnepranverine ({{lang-uk|Придніпровський}}) i Sosnovskii (''Соснівський'').
== Eläjad ==
Vn 2001 Ukrainan rahvahanlugemižen mödhe lidnan ristitišt oli 292,761 eläjad. Vl 2015 lidnan eläjiden lugu oli 284,789 ristitud 69 km² pindal, agjan videndez. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 302 tuhad eläjid vl 1991.
Kodikel' (2001): [[ukrainan kel']] 79,05 %, [[venän kel']] 18,68 %, toižed keled 2,27 %.
== Galerei ==
<gallery mode="packed" heights="125px">
|
Свято-Михайлівський кафедральний собор 01.jpg|Ph. Mikulai-arhangelan kafedraline päjumalanpert' (om saudud vll 1994−2002), vn 2019 nägu
ПАТ "Азот" Адміністративний корпус.jpg|Himine «Azot»-kombinat, administrativine korpus vl 2014
|
Cherkasy Philharmonic.jpg|Čerkasan filarmonii (vn 2015 uhokun olend)
Diesel-powered train DPKr-3 on Cherkasy railway station.jpg|Dizel'jonuz ''Čerkasad''-päraudtestancijal vl 2020
</gallery>
== Irdkosketused ==
* [http://chmr.gov.ua/ Čerkasad-lidnan tobmuden sait (''chmr.gov.ua'').] {{ref-uk}}
{{Commons|Category:Cherkasy}}
[[Kategorii:Ukrainan lidnad]]
[[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Čerkasan agj|*]]
pfipdzrw1m62ez7thkv094cuw4rfh9b
186816
186815
2026-04-16T13:56:18Z
Motoranger
10577
galerei+
186816
wikitext
text/x-wiki
{{Eländpunkt
| Nimi = Čerkasad<br />Черкаси
| Lidnanznam = COA Cherkasy, Cherkaska, Ukraine.svg
| Flag = FLA Cherkasy, Cherkaska, Ukraine.svg
| Lidnanznam text = Čerkasan lidnanznam
| Flag text = Čerkasan flag
| Valdkund = Ukrain
| Eläjiden lugu = 269,836
| Voz' = 2022
| Pind = 75
| Fail = Черкаси.jpg
| Pämez' = Anatolii Bondarenko<br/>(kül'mku 2015—)
| Telefonkod = +380-472
| Aigvö = tal'vel [[UTC]]+2,<br />kezal [[UTC]]+3
}}
[[Fail:Cherkasy location map.png|thumb|left|250px|Lidnan kart (2021)]]
'''Čerkasad''' ({{lang-uk|Черкаси}} [tʃerˈkɑsɪ]) om lidn [[Ukrain]]an keskuzpalas. Se om [[Čerkasan agj]]an administrativine keskuz (vspäi 1954) da kaikiš suremb lidn.
== Istorii ==
Nügüdläine eländpunkt mainitase 1380-nziš vozišpäi. Sai lidnan statusad oficialižeks vl 1795. [[Kozakišt]]on augotižlibundan znamasine keskuz.
Čerkasad šingotasoiš himižel tegimištol, mašinansauvomižel (ladimed, elevatorad, avtoiden ühthekeradand i avtobustegim), kebnal tegimištol (šuukkombinat, omblendfabrik, kengiden fabrik), sauvondmaterialiden pästandal (metalližkonstrukcijad, puižed apakod, katuzmaterialad, asfal't), sömtegimištol, mugažo kaks' mebel'fabrikad ratas lidnas.
== Geografijan andmused ==
[[Fail:Tscherkassy-Ukraine-Map.png|thumb|left|250px|Lidnan sijaduz agjas i valdkundas vn 2005 kartal]]
Lidn sijadase agjan päivnouzmas, [[Dnepr]]an [[Kremenčugan vezivaradim]]en oiktal randal, 110 m ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Matkad [[Kijev]]hasai om 157 km lodeheze orhal, 186 km avtotedme vai 240 km raudtedme. Om sildoid Dnepras päliči.
Klimat om [[ven vö|ven]]. Keza om päivoikaz, tal'vaig om pil'vekaz lujas. Voden keskmäine lämuz om +8,3 C°, kezakun-elokun +18,7..+20,6 C°, tal'vkun-uhokun −2,4..−3,9 C°. Ekstremumad oma −35 C° i +38 C°. Paneb sadegid 544 mm vodes, enamba kezakus-heinkus (63..72 mm kus), vähemba tal'vkus-sulakus (30..36 mm kus). Paneb 48 sm lunt ühtes tal'ves. Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 64..70 % röunoiš sulakus-elokus, 82..85 % kül'mkus-uhokus, 74..79 % toižiš kuiš.
== Tobmuz ==
Čerkasad jagasoiš kahteks rajonaks: Dnepranverine ({{lang-uk|Придніпровський}}) i Sosnovskii (''Соснівський'').
== Eläjad ==
Vn 2001 Ukrainan rahvahanlugemižen mödhe lidnan ristitišt oli 292,761 eläjad. Vl 2015 lidnan eläjiden lugu oli 284,789 ristitud 69 km² pindal, agjan videndez. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 302 tuhad eläjid vl 1991.
Kodikel' (2001): [[ukrainan kel']] 79,05 %, [[venän kel']] 18,68 %, toižed keled 2,27 %.
== Galerei ==
<gallery mode="packed" heights="125px">
Черкаська міськрада.jpg|Lidnan tobmuden sauvuz (''rada'', 2019)
Свято-Михайлівський кафедральний собор 01.jpg|Ph. Mikulai-arhangelan kafedraline päjumalanpert' (om saudud vll 1994−2002, ortodoksine hristanuskond), vn 2019 nägu
ПАТ "Азот" Адміністративний корпус.jpg|Himine «Azot»-kombinat, administrativine korpus vl 2014
Cherkasy National University1.jpg|Čerkasan nacionaline universitet Bogdan Hmel'nickijan nimed, openduzkorpus nomer 1 (eloku 2018)
Cherkasy Philharmonic.jpg|Čerkasan filarmonii (vn 2015 uhokun olend)
Diesel-powered train DPKr-3 on Cherkasy railway station.jpg|Dizel'jonuz ''Čerkasad''-päraudtestancijal vl 2020
</gallery>
== Irdkosketused ==
* [http://chmr.gov.ua/ Čerkasad-lidnan tobmuden sait (''chmr.gov.ua'').] {{ref-uk}}
{{Commons|Category:Cherkasy}}
[[Kategorii:Ukrainan lidnad]]
[[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Čerkasan agj|*]]
ko3i96eg4lp4veotjfs5irnci0tv7eh
Vikipedii:Tarbhaižiden lehtpoliden statistik
4
13036
186824
186526
2026-04-16T18:06:13Z
Koiravva
1717
kerdan kus - 10000
186824
wikitext
text/x-wiki
Lopuks Vepsän Vikipedijan tarbhaižiden lehtpoliden lugu pidab olda 100.00.
=== 1000 tarbhašt lehtpol't ===
Purde: [https://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles List of Wikipedias by sample of articles — ''Meta.wikimedia.org''.]. Udištase kaikuččes kus.
{|class="wikitable sortable" border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" style="width:100%; background: #f9f9f9; border: 1px solid #aaaaaa; border-collapse: collapse; white-space: nowrap; text-align: center"
|-
| Dat
| Vepwiki:n<br>Sija
| Tarbhaine kirjutuz<br>Keskmäine suruz
| [[:meta:Talk:List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles#average_or_median.3F|Medianine kirjutuz<br>Suruz]]
| Olmatomad kirjutused<br>(0k)
| Ezitegesed<br>(< 10k)
| Kirjutused<br>(10-30k)
| Pit'kad kirj.<br>(> 30k)
| Lugu
| Kazvand
|-
| 05.04.2026, pp || #127 || 3,514 || 2,472 || 268 || 676 || 56 || 0 ||style = "background: #5EC962"| 10.00 || +0.00
|-
| 05.03.2026, np || #126 || 3,487 || 2,422 || 268 || 676 || 56 || 0 ||style = "background: #5EC962"| 10.00 || +0.00
|-
| 05.02.2026, np || #126 || 3,479 || 2,422 || 268 || 676 || 56 || 0 ||style = "background: #5EC962"| 10.00 || +0.02
|- style="border-bottom:2px solid grey;"
| 05.01.2026, ez || #125 || 3,470 || 2,422 || 270 || 674 || 56 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 9.98 || +0.00
|-
| 05.12.2025, vp || #125 || 3,460 || 2,419 || 270 || 674 || 56 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 9.98 || +0.10
|-
| 05.11.2025, kp || #126 || 3,449 || 2,415 || 270 || 677 || 53 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 9.88 || +0.07
|-
| 05.10.2025, pp || #126 || 3,433 || 2,399 || 270 || 679 || 51 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 9.81 || +0.15
|-
| 05.09.2025, vp || #126 || 3,381 || 2,399 || 269 || 685 || 46 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 9.66 || +0.13
|-
| 06.08.2025, kp || #128 || 3,352 || 2,390 || 268 || 690 || 42 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 9.53 || +0.03
|-
| 05.07.2025, sb || #128 || 3,326 || 2,390 || 268 || 691 || 41 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 9.50 || +0.09
|-
| 06.06.2025, vp || #130 || 3,309 || 2,387 || 267 || 695 || 38 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 9.41 || +0.17
|-
| 05.05.2025, ez || #131 || 3,292 || 2,387 || 267 || 700 || 33 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 9.24 || +0.02
|-
| 05.04.2025, sb || #131 || 3,288 || 2,388 || 266 || 702 || 32 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 9.22 || +0.03
|-
| 05.03.2025, kp || #131 || 3,264 || 2,386 || 266 || 703 || 31 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 9.19 || +0.09
|-
| 05.02.2025, kp || #131 || 3,233 || 2,388 || 268 || 703 || 29 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 9.10 || +0.00
|- style="border-bottom:2px solid grey;"
| 05.01.2025, pp || #131 || 3,215 || 2,388 || 268 || 703 || 29 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 9.10 || +0.03
|-
| 07.12.2024, sb || #130 || 3,209 || 2,388 || 268 || 704 || 28 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 9.07 || +0.07
|-
| 05.11.2024, tž || #130 || 3,195 || 2,386 || 268 || 706 || 26 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 9.00 || +0.08
|-
| 05.10.2024, sb || #131 || 3,175 || 2,387 || 269 || 707 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 8.92 || +0.00
|-
| 05.09.2024, np || #131 || 3,152 || 2,386 || 269 || 707 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 8.92 || +0.00
|-
| 05.08.2024, ez || #131 || 3,149 || 2,386 || 269 || 707 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 8.92 || +0.01
|-
| 05.07.2024, vp || #131 || 3,147 || 2,385 || 270 || 706 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 8.91 || +0.00
|-
| 05.06.2024, kp || #131 || 3,144 || 2,384 || 270 || 706 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 8.91 || +0.00
|-
| 05.05.2024, pp || #131 || 3,135 || 2,383 || 270 || 706 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 8.91 || +0.00
|-
| 05.04.2024, vp || #131 || 3,124 || 2,380 || 270 || 706 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 8.91 || +0.01
|-
| 05.03.2024, tž || #131 || 3,115 || 2,379 || 271 || 705 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 8.90 || +0.00
|-
| 05.02.2024, ez || #131 || 3,108 || 2,379 || 271 || 705 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 8.90 || +0.01
|- style="border-bottom:2px solid grey;"
| 05.01.2024, vp || #132 || 3,099 || 2,377 || 272 || 704 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 8.89 || +0.02
|-
| 05.12.2023, tž || #131 || 3,081 || 2,369 || 274 || 702 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 8.87 || +0.04
|-
| 05.11.2023, pp || #133 || 3,067 || 2,367 || 277 || 699 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 8.83 || +0.12
|-
| 05.10.2023, np || #133 || 3,051 || 2,357 || 288 || 688 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 8.71 || +0.21
|-
| 05.09.2023, tž || #134 || 3,067 || 2,359 || 307 || 669 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 8.50 || +0.17
|-
| 06.08.2023, pp || #134 || 3,087 || 2,362 || 322 || 654 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 8.33 || +0.14
|-
| 05.07.2023, kp || #135 || 3,106 || 2,369 || 335 || 641 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 8.19 || +0.10
|-
| 05.06.2023, ez || #135 || 3,118 || 2,377 || 344 || 632 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 8.09 || +0.21
|-
| 05.05.2023, vp || #136 || 3,137 || 2,386 || 363 || 613 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 7.88 || +0.26
|-
| 06.04.2023, np || #139 || 3,168 || 2,391 || 386 || 590 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 7.62 || +0.21
|-
| 05.03.2023, pp || #139 || 3,161 || 2,367 || 405 || 571 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 7.41 || +0.17
|-
| 05.02.2023, pp || #139 || 3,158 || 2,365 || 420 || 556 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 7.24 || +0.06
|- style="border-bottom:2px solid grey;"
| 06.01.2023, vp || #139 || 3,135 || 2,339 || 426 || 550 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 7.18 || +0.05
|-
| 05.12.2022, ez || #138 || 3,129 || 2,331 || 430 || 546 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 7.13 || +0.03
|-
| 05.11.2022, sb || #138 || 3,112 || 2,320 || 433 || 543 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 7.10 || +0.02
|-
| 05.10.2022, kp || #138 || 3,096 || 2,318 || 435 || 541 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 7.08 || +0.00
|-
| 05.09.2022, ez || #138 || 3,072 || 2,307 || 435 || 541 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 7.08 || +0.01
|-
| 05.08.2022, vp || #138 || 3,059 || 2,305 || 436 || 540 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 7.07 || +0.00
|-
| 05.07.2022, tž || #137 || 3,044 || 2,303 || 436 || 540 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 7.07 || −0.01
|-
| 05.06.2022, pp || #137 || 3,041 || 2,303 || 435 || 541 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 7.08 || +0.01
|-
| 06.05.2022, vp || #137 || 3,035 || 2,298 || 436 || 540 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 7.07 || +0.00
|-
| 06.04.2022, kp || #137 || 3,013 || 2,277 || 436 || 540 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 7.07 || −0.01
|-
| 06.03.2022, pp || #135 || 2,979 || 2,256 || 435 || 541 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 7.08 || +0.00
|-
| 05.02.2022, sb || #135 || 2,963 || 2,249 || 435 || 541 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 7.08 || +0.00
|- style="border-bottom:2px solid grey;"
| 07.01.2022, vp || #135 || 2,962 || 2,249 || 435 || 541 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 7.08 || +0.00
|-
| 05.12.2021, pp || #134 || 2,959 || 2,249 || 435 || 541 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 7.08 || +0.01
|-
| 05.11.2021, vp || #134 || 2,950 || 2,242 || 436 || 540 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 7.07 || +0.06
|-
| 05.10.2021, tž || #135 || 2,946 || 2,218 || 441 || 535 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 7.01 || +0.02
|-
| 05.09.2021, pp || #134 || 2,944 || 2,218 || 443 || 533 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 6.99 || +0.00
|-
| 05.08.2021, np || #134 || 2,933 || 2,218 || 443 || 533 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 6.99 || −0.01
|-
| 07.07.2021, kp || #134 || 2,930 || 2,211 || 442 || 534 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 7.00 || +0.00
|-
| 05.06.2021, sb || #134 || 2,917 || 2,208 || 442 || 534 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 7.00 || +0.00
|-
| 05.05.2021, kp || #134 || 2,911 || 2,208 || 442 || 534 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 7.00 || −0.01
|-
| 05.04.2021, ez || #134 || 2,901 || 2,209 || 441 || 535 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 7.01 || +0.00
|-
| 06.03.2021, sb || #134 || 2,886 || 2,209 || 441 || 535 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 7.01 || −0.01
|-
| 06.02.2021, sb || #133 || 2,880 || 2,209 || 440 || 536 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 7.02 || +0.00
|- style="border-bottom:2px solid grey;"
| 05.01.2021, tž || #132 || 2,875 || 2,208 || 440 || 536 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 7.02 || +0.01
|-
| 05.12.2020, sb || #132 || 2,874 || 2,208 || 441 || 535 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 7.01 || +0.01
|-
| 06.11.2020, vp || #134 || 2,858 || 2,206 || 442 || 534 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 7.00 || −0.01
|-
| 05.10.2020, ez || #132 || 2,857 || 2,208 || 441 || 535 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 7.01 || +0.02
|-
| 05.09.2020, sb || #134 || 2,848 || 2,207 || 443 || 533 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 6.99 || +0.00
|-
| 05.08.2020, kp || #134 || 2,843 || 2,208 || 443 || 533 || 24 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 6.99 || +0.06
|-
| 08.07.2020, kp || #134 || 2,837 || 2,208 || 445 || 532 || 23 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 6.93 || +0.05
|-
| 06.06.2020, sb || #134 || 2,845 || 2,208 || 450 || 527 || 23 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 6.88 || +0.01
|-
| 05.05.2020, tž || #134 || 2,844 || 2,209 || 451 || 526 || 23 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 6.87 || +0.01
|-
| 05.04.2020, pp || #133 || 2,840 || 2,209 || 452 || 525 || 23 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 6.86 || +0.02
|-
| 07.03.2020, sb || #133 || 2,815 || 2,209 || 453 || 524 || 23 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 6.84 || +0.13
|-
| 05.02.2020, kp || #134 || 2,789 || 2,212 || 456 || 524 || 20 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 6.71 || +0.07
|- style="border-bottom:2px solid grey;"
| 05.01.2020, pp || #134 || 2,766 || 2,209 || 459 || 522 || 19 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 6.64 || +0.07
|-
| 05.12.2019, np || #135 || 2,748 || 2,209 || 463 || 519 || 18 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 6.57 || +0.04
|-
| 06.11.2019, kp || #135 || 2,739 || 2,206 || 466 || 516 || 18 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 6.53 || +0.03
|-
| 05.10.2019, sb || #135 || 2,731 || 2,207 || 469 || 513 || 18 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 6.50 || +0.00
|-
| 06.09.2019, vp || #134 || 2,726 || 2,207 || 469 || 513 || 18 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 6.50 || +0.01
|-
| 05.08.2019, ez || #134 || 2,716 || 2,206 || 470 || 512 || 18 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 6.49 || +0.01
|-
| 07.07.2019, pp || #134 || 2,699 || 2,203 || 471 || 511 || 18 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 6.48 || +0.16
|-
| 05.06.2019, kp || #137 || 2,703 || 2,193 || 482 || 501 || 17 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 6.32 || +0.05
|-
| 05.05.2019, pp || #139 || 2,696 || 2,193 || 487 || 496 || 17 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 6.27 || +0.19
|-
| 06.04.2019, sb || #142 || 2,711 || 2,178 || 504 || 479 || 17 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 6.08 || +0.12
|-
| 05.03.2019, tž || #143 || 2,693 || 2,123 || 515 || 468 || 17 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 5.96 || +0.13
|-
| 05.02.2019, tž || #143 || 2,694 || 2,103 || 526 || 457 || 17 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 5.83 || +0.05
|- style="border-bottom:2px solid grey;"
| 08.01.2019, tž || #144 || 2,671 || 2,091 || 531 || 452 || 17 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 5.78 || +0.07
|-
| 11.12.2018, tž || #145 || 2,629 || 2,071 || 531 || 454 || 15 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 5.71 || +0.03
|-
| 05.10.2018, vp || #144 || 2,597 || 2,001 || 531 || 455 || 14 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 5.68 || +0.00
|-
| 08.09.2018, sb || #144 || 2,585 || 1,720 || 531 || 455 || 14 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 5.68 || +0.11
|-
| 06.08.2018, ez || #143 || 2,565 || 1,603 || 541 || 445 || 14 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 5.57 || +0.08
|-
| 06.07.2018, vp || #143 || 2,549 || 1,569 || 545 || 442 || 13 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 5.49 || +0.08
|-
| 05.06.2018, tž || #143 || 2,542 || 1,548 || 552 || 435 || 13 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 5.41 || +0.00
|-
| 05.05.2018, sb || #142 || 2,538 || 1,548 || 552 || 435 || 13 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 5.41 || +0.00
|-
| 05.04.2018, np || #142 || 2,523 || 1,537 || 552 || 435 || 13 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 5.41 || +0.00
|-
| 06.03.2018, tž || #142 || 2,512 || 1,489 || 552 || 435 || 13 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 5.41 || +0.00
|-
| 05.02.2018, ez || #142 || 2,506 || 1,489 || 552 || 435 || 13 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 5.41 || +0.00
|- style="border-bottom:2px solid grey;"
| 06.01.2018, sb || #142 || 2,495 || 1,489 || 552 || 435 || 13 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 5.41 || +0.00
|-
| 05.12.2017, tž || #142 || 2,476 || 1,483 || 552 || 435 || 13 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 5.41 || +0.00
|-
| 05.11.2017, pp || #142 || 2,474 || 1,483 || 552 || 435 || 13 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 5.41 || +0.00
|-
| 05.10.2017, np || #142 || 2,468 || 1,483 || 552 || 435 || 13 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 5.41 || +0.01
|-
| 05.09.2017, tž || #141 || 2,464 || 1,479 || 553 || 434 || 13 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 5.40 || +0.00
|-
| 05.08.2017, sb || #141 || 2,452 || 1,476 || 553 || 434 || 13 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 5.40 || +0.02
|-
| 06.07.2017, ez || #141 || 2,439 || 1,434 || 555 || 432 || 13 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 5.38 || +0.04
|-
| 05.06.2017, ez || #141 || 2,414 || 1,344 || 559 || 428 || 13 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 5.33 || +0.19
|-
| 05.05.2017, vp || #141 || 2,434 || 1,272 || 576 || 411 || 13 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 5.14 || +0.12
|-
| 06.04.2017, np || #141 || 2,437 || 1,132 || 587 || 400 || 13 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 5.02 || +0.01
|-
| 07.03.2017, tž || #141 || 2,420 || 1,129 || 588 || 399 || 13 || 0 ||style = "background: #ADDC30"| 5.01 || +0.09
|-
| 05.02.2017, pp || #141 || 2,421 || 1,116 || 596 || 391 || 13 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 4.92 || +0.10
|- style="border-bottom:2px solid grey;"
| 05.01.2017, np || #142 || 2,430 || 1,107 || 605 || 382 || 13 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 4.82 || +0.20
|-
| 07.12.2016, kp || #143 || 2,450 || 1,003 || 623 || 364 || 13 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 4.62 || +0.00
|-
| 06.11.2016, pp || #143 || 2,392 || 922 || 623 || 364 || 13 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 4.62 || +0.01
|-
| 06.10.2016, np || #144 || 2,328 || 854 || 624 || 363 || 13 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 4.61 || +0.05
|-
| 06.09.2016, tž || #145 || 2,281 || 834 || 629 || 358 || 13 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 4.56 || +0.06
|-
| 06.08.2016, sb || #147 || 2,188 || 811 || 631 || 357 || 12 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 4.50 || +0.11
|-
| 09.07.2016, sb || #147 || 2,102 || 782 || 635 || 355 || 10 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 4.39 || +0.05
|-
| 05.06.2016, pp || #149 || 2,073 || 775 || 636 || 355 || 9 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 4.34 || +0.08
|-
| 06.05.2016, vp || #152 || 2,026 || 773 || 638 || 355 || 7 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 4.26 || +0.02
|-
| 05.04.2016, tž || #152 || 2,004 || 772 || 639 || 354 || 7 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 4.24 || +0.02
|-
| 05.03.2016, sb || #153 || 1,986 || 768 || 641 || 352 || 7 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 4.22 || +0.01
|-
| 06.02.2016, sb || #152 || 1,986 || 764 || 642 || 351 || 7 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 4.21 || +0.03
|- style="border-bottom:2px solid grey;"
| 05.01.2016, tž || #152 || 1,971 || 759 || 645 || 348 || 7 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 4.18 || +0.01
|-
| 06.12.2015, pp || #152 || 1,970 || 759 || 646 || 347 || 7 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 4.17 || +0.04
|-
| 05.11.2015, np || #152 || 1,943 || 759 || 646 || 348 || 6 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 4.13 || +0.00
|-
| 07.10.2015, kp || #152 || 1,939 || 759 || 646 || 348 || 6 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 4.13 || +0.00
|-
| 05.09.2015, sb || #152 || 1,928 || 759 || 646 || 348 || 6 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 4.13 || -0.01
|-
| 05.08.2015, kp || #151 || 1,905 || 759 || 645 || 349 || 6 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 4.14 || +0.04
|-
| 06.07.2015, ez || #151 || 1,850 || 745 || 649 || 345 || 6 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 4.10 || +0.08
|-
| 05.06.2015, vp || #152 || 1,742 || 721 || 656 || 338 || 6 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 4.02 || +0.04
|-
| 07.05.2015, np || #155 || 1,658 || 715 || 660 || 334 || 6 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 3.98 || +0.07
|-
| 06.04.2015, ez || #156 || 1,613 || 714 || 663 || 332 || 5 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 3.91 || +0.04
|-
| 08.03.2015, pp || #156 || 1,474 || 694 || 667 || 328 || 5 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 3.87 || +0.07
|-
| 05.02.2015, np || #155 || 1,430 || 689 || 673 || 322 || 5 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 3.80 || +0.02
|- style="border-bottom:2px solid grey;"
| 08.01.2015, np || #155 || 1,427 || 684 || 675 || 320 || 5 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 3.78 || +0.00
|-
| 06.12.2014, sb || #155 || 1,424 || 684 || 675 || 320 || 5 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 3.78 || +0.00
|-
| 06.11.2014, np || #155 || 1,423 || 684 || 675 || 320 || 5 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 3.78 || +0.05
|-
| 06.10.2014, ez || #155 || 1,396 || 680 || 676 || 320 || 4 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 3.73 || +0.01
|-
| 07.09.2014, pp || #155 || 1,392 || 677 || 677 || 319 || 4 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 3.72 || +0.09
|-
| 14.08.2014, np || #155 || 1,317 || 671 || 679 || 319 || 2 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 3.63 || +0.09
|-
| 08.07.2014, tž || #157 || 1,157 || 659 || 687 || 311 || 2 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 3.54 || +0.15
|-
| 04.06.2014, kp || #159 || 1,026 || 652 || 695 || 305 || 0 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 3.39 || +0.01
|-
| 06.05.2014, tž || #159 || 1,028 || 654 || 696 || 304 || 0 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 3.38 || +0.02
|-
| 08.04.2014, tž || #159 || 980 || 627 || 698 || 302 || 0 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 3.36 || +0.07
|-
| 04.03.2014, tž || #159 || 892 || 590 || 704 || 296 || 0 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 3.29 || +0.01
|-
| 06.02.2014, np || #158 || 884 || 587 || 705 || 295 || 0 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 3.28 || +0.17
|- style="border-bottom:2px solid grey;"
| 06.01.2014, ez || #163 || 883 || 548 || 720 || 280 || 0 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 3.11 || +0.09
|-
| 05.12.2013, np || #167 || 878 || 534 || 728 || 272 || 0 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 3.02 || +0.04
|-
| 03.11.2013, pp || #167 || 865 || 530 || 732 || 268 || 0 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 2.98 || −0.03
|-
| 04.10.2013, vp || #166 || 871 || 532 || 729 || 271 || 0 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 3.01 || +0.00
|-
| 04.09.2013, kp || #165 || 868 || 532 || 729 || 271 || 0 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 3.01 || +0.00
|-
| 03.08.2013, sb || #163 || 868 || 532 || 729 || 271 || 0 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 3.01 || +0.02
|-
| 02.07.2013, tž || #163 || 869 || 532 || 731 || 269 || 0 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 2.99 || +0.11
|-
| 04.06.2013, tž || #165 || 880 || 529 || 741 || 259 || 0 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 2.88 || +0.21
|-
| 03.05.2013, vp || #172 || 889 || 519 || 760 || 240 || 0 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 2.67 || +0.07
|-
| 03.04.2013, kp || #173 || 884 || 519 || 766 || 234 || 0 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 2.60 || +0.03
|-
| 06.03.2013, kp || #173 || 889 || 526 || 769 || 231 || 0 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 2.57 || +0.05
|-
| 05.02.2013, tž || #174 || 893 || 520 || 773 || 227 || 0 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 2.52 || +0.03
|- style="border-bottom:2px solid grey;"
| 04.01.2013, vp || #175 || 899 || 524 || 776 || 224 || 0 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 2.49 || +0.26
|-
| 03.12.2012, ez || #176 || 956 || 593 || 799 || 201 || 0 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 2.23 || +0.14
|-
| 02.11.2012, vp || #182 || 979 || 639 || 812 || 188 || 0 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 2.09 || +0.18
|-
| 02.10.2012, tž || #190 || 1,024 || 673 || 828 || 172 || 0 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 1.91 || +0.11
|-
| 02.09.2012, pp || #190 || 1,028 || 679 || 838 || 162 || 0 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 1.80 || +0.03
|-
| 02.08.2012, np || #190 || 1,031 || 693 || 841 || 159 || 0 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 1.77 || +0.05
|-
| 02.07.2012, ez || #192 || 1,007 || 675 || 844 || 155 || 0 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 1.72 || +0.19
|-
| 02.06.2012, sb || #197 || 1,085 || 694 || 862 || 138 || 0 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 1.53 || +0.13
|-
| 02.05.2012, kp || #199 || 1,092 || 695 || 874 || 126 || 0 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 1.40 || +0.01
|-
| 02.04.2012, ez || #197 || 1,086 || 681 || 875 || 125 || 0 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 1.39 || +0.05
|-
| 03.03.2012, sb || #200 || 1,046 || 693 || 879 || 121 || 0 || 0 ||style = "background: #FDE725"| 1.34 || e/a
|}
=== 10000 tarbhaižid lehtpolid ===
Purde: [https://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias_by_expanded_sample_of_articles List of Wikipedias by expanded sample of articles — Meta.wikimedia.org.]. Udištase kaikuččes kus.
{|class="wikitable sortable" border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" style="width:100%; background: #f9f9f9; border: 1px solid #aaaaaa; border-collapse: collapse; white-space: nowrap; text-align: center"
|-
| Dat
| Vepwiki:n<br>Sija
| Tarbhaine kirjutuz<br>Keskmäine suruz
| Medianine kirjutuz<br>Suruz
| Olmatomad kirjutused<br>(0k)
| Ezitegesed<br>(< 8k)
| Kirjutused<br>(8-16k)
| Pit'kad kirj.<br>(> 16k)
| Lugu
| Kazvand
|-
| 15.04.2026, kp || #147 || 3,998 || 2,845 || 8,374 || 1,435 || 187 || 4 ||style = "background: #BEFF00"| 8.62 || +0.01
|-
| 16.03.2026, ez || #147 || 3,979 || 2,790 || 8,374 || 1,436 || 187 || 3 ||style = "background: #BEFF00"| 8.61 || +0.00
|-
| 16.02.2026, ez || #147 || 3,971 || 2,756 || 8,374 || 1,437 || 186 || 3 ||style = "background: #BEFF00"| 8.61 || +0.00
|- style="border-bottom:2px solid grey;"
| 17.01.2026, sb || #147 || 3,960 || 2,741 || 8,375 || 1,436 || 186 || 3 ||style = "background: #BEFF00"| 8.61 || +0.00
|-
| 16.12.2025, tž || #147 || 3,944 || 2,727 || 8,375 || 1,436 || 186 || 3 ||style = "background: #BEFF00"| 8.61 || +0.03
|-
| 16.11.2025, pp || #146 || 3,932 || 2,720 || 8,376 || 1,442 || 179 || 3 ||style = "background: #BEFF00"| 8.58 || +0.04
|-
| 16.10.2025, np || #146 || 3,907 || 2,704 || 8,377 || 1,455 || 165 || 3 ||style = "background: #BEFF00"| 8.54 || +0.03
|-
| 15.09.2025, ez || #147 || 3,855 || 2,687 || 8,376 || 1,473 || 148 || 3 ||style = "background: #BEFF00"| 8.51 || +0.06
|-
| 15.08.2025, vp || #147 || 3,796 || 2,677 || 8,377 || 1,490 || 131 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 8.45 || +0.05
|-
| 16.07.2025, kp || #147 || 3,748 || 2,672 || 8,377 || 1,511 || 110 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 8.40 || +0.03
|-
| 16.06.2025, ez || #147 || 3,726 || 2,661 || 8,381 || 1,512 || 105 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 8.37 || +0.02
|-
| 17.05.2025, sb || #146 || 3,680 || 2,653 || 8,381 || 1,518 || 99 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 8.35 || +0.01
|-
| 17.04.2025, np || #146 || 3,656 || 2,653 || 8,381 || 1,522 || 95 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 8.34 || +0.01
|-
| 16.03.2025, pp || #146 || 3,591 || 2,628 || 8,381 || 1,527 || 90 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 8.33 || +0.02
|-
| 16.02.2025, pp || #145 || 3,531 || 2,628 || 8,381 || 1,535 || 82 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 8.31 || +0.00
|- style="border-bottom:2px solid grey;"
| 16.01.2025, np || #145 || 3,469 || 2,622 || 8,380 || 1,537 || 81 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 8.31 || +0.04
|-
| 16.12.2024, ez || #145 || 3,439 || 2,622 || 8,385 || 1,538 || 75 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 8.27 || +0.00
|-
| 19.11.2024, tž || #145 || 3,415 || 2,608 || 8,385 || 1,541 || 72 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 8.27 || +0.02
|-
| 16.10.2024, kp || #145 || 3,393 || 2,599 || 8,386 || 1,544 || 68 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 8.25 || +0.01
|-
| 16.09.2024, ez || #145 || 3,376 || 2,591 || 8,386 || 1,546 || 66 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 8.24 || +0.00
|-
| 16.08.2024, vp || #145 || 3,362 || 2,572 || 8,386 || 1,547 || 65 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 8.24 || +0.00
|-
| 16.07.2024, tž || #145 || 3,349 || 2,551 || 8,386 || 1,547 || 65 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 8.24 || +0.00
|-
| 16.06.2024, pp || #144 || 3,325 || 2,520 || 8,386 || 1,547 || 65 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 8.24 || +0.00
|-
| 16.05.2024, np || #144 || 3,299 || 2,495 || 8,386 || 1,547 || 65 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 8.24 || +0.00
|-
| 16.04.2024, tž || #143 || 3,267 || 2,472 || 8,387 || 1,546 || 65 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 8.24 || +0.01
|-
| 16.03.2024, sb || #143 || 3,241 || 2,460 || 8,388 || 1,545 || 65 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 8.23 || +0.00
|-
| 16.02.2024, vp || #143 || 3,233 || 2,455 || 8,388 || 1,545 || 65 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 8.23 || +0.00
|- style="border-bottom:2px solid grey;"
| 16.01.2024, tž || #143 || 3,213 || 2,453 || 8,388 || 1,545 || 65 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 8.23 || +0.02
|-
| 16.12.2023, sb || #143 || 3,192 || 2,446 || 8,392 || 1,541 || 65 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 8.21 || +0.00
|-
| 16.11.2023, np || #142 || 3,169 || 2,445 || 8,393 || 1,540 || 65 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 8.21 || +0.06
|-
| 16.10.2023, ez || #142 || 3,131 || 2,425 || 8,404 || 1,529 || 65 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 8.15 || +0.08
|-
| 16.09.2023, sb || #143 || 3,132 || 2,425 || 8,420 || 1,514 || 64 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 8.07 || +0.10
|-
| 16.08.2023, kp || #143 || 3,140 || 2,427 || 8,439 || 1,496 || 63 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.97 || +0.08
|-
| 16.07.2023, pp || #143 || 3,149 || 2,433 || 8,456 || 1,479 || 63 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.89 || +0.07
|-
| 16.06.2023, vp || #143 || 3,159 || 2,436 || 8,470 || 1,465 || 63 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.82 || +0.10
|-
| 16.05.2023, tž || #142 || 3,166 || 2,441 || 8,490 || 1,445 || 63 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.72 || +0.13
|-
| 16.04.2023, pp || #143 || 3,178 || 2,446 || 8,515 || 1,421 || 62 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.59 || +0.12
|-
| 16.03.2023, np || #144 || 3,172 || 2,439 || 8,538 || 1,400 || 60 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.47 || +0.10
|-
| 16.02.2023, np || #145 || 3,165 || 2,438 || 8,555 || 1,388 || 55 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.37 || +0.04
|- style="border-bottom:2px solid grey;"
| 16.01.2023, ez || #145 || 3,138 || 2,423 || 8,564 || 1,379 || 55 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.33 || +0.01
|-
| 16.12.2022, vp || #143 || 3,126 || 2,408 || 8,566 || 1,377 || 55 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.32 || +0.02
|-
| 16.11.2022, kp || #143 || 3,116 || 2,398 || 8,570 || 1,373 || 55 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.30 || +0.02
|-
| 16.10.2022, pp || #143 || 3,107 || 2,397 || 8,574 || 1,369 || 55 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.28 || +0.00
|-
| 15.09.2022, np || #143 || 3,092 || 2,395 || 8,574 || 1,369 || 55 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.28 || +0.00
|-
| 16.08.2022, tž || #143 || 3,079 || 2,393 || 8,574 || 1,369 || 55 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.28 || +0.00
|-
| 16.07.2022, sb || #143 || 3,068 || 2,390 || 8,574 || 1,369 || 55 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.28 || +0.00
|-
| 16.06.2022, np || #143 || 3,063 || 2,390 || 8,574 || 1,369 || 55 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.28 || +0.00
|-
| 16.05.2022, ez || #143 || 3,053 || 2,378 || 8,574 || 1,369 || 55 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.28 || +0.01
|-
| 16.04.2022, sb || #143 || 3,036 || 2,365 || 8,574 || 1,371 || 53 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.27 || +0.00
|-
| 16.03.2022, kp || #143 || 3,018 || 2,357 || 8,575 || 1,370 || 53 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.27 || +0.01
|-
| 16.02.2022, kp || #142 || 3,006 || 2,350 || 8,576 || 1,370 || 52 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.26 || +0.00
|- style="border-bottom:2px solid grey;"
| 16.01.2022, pp || #141 || 3,000 || 2,350 || 8,576 || 1,370 || 52 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.26 || +0.00
|-
| 16.12.2021, np || #140 || 2,998 || 2,350 || 8,576 || 1,370 || 52 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.26 || +0.00
|-
| 16.11.2021, tž || #139 || 2,996 || 2,350 || 8,576 || 1,370 || 52 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.26 || +0.02
|-
| 16.10.2021, sb || #140 || 2,991 || 2,347 || 8,580 || 1,366 || 52 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.24 || +0.03
|-
| 16.09.2021, np || #140 || 2,989 || 2,347 || 8,585 || 1,361 || 52 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.21 || +0.00
|-
| 16.08.2021, ez || #140 || 2,981 || 2,342 || 8,585 || 1,361 || 52 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.21 || +0.00
|-
| 16.07.2021, vp || #139 || 2,975 || 2,339 || 8,585 || 1,361 || 52 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.21 || +0.00
|-
| 16.06.2021, kp || #139 || 2,970 || 2,336 || 8,585 || 1,361 || 52 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.21 || +0.00
|-
| 14.05.2021, vp || #139 || 2,943 || 2,326 || 8,585 || 1,361 || 52 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.21 || +0.00
|-
| 16.04.2021, vp || #139 || 2,934 || 2,321 || 8,584 || 1,362 || 52 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.22 || +0.00
|-
| 16.03.2021, tž || #139 || 2,921 || 2,317 || 8,583 || 1,363 || 52 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.22 || +0.00
|-
| 16.02.2021, tž || #139 || 2,911 || 2,317 || 8,584 || 1,362 || 52 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.22 || +0.01
|- style="border-bottom:2px solid grey;"
| 16.01.2021, sb || #139 || 2,905 || 2,317 || 8,585 || 1,361 || 52 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.21 || +0.03
|-
| 16.12.2020, kp || #139 || 2,896 || 2,307 || 8,592 || 1,354 || 52 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.18 || +0.01
|-
| 16.11.2020, ez || #139 || 2,884 || 2,307 || 8,593 || 1,353 || 52 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.17 || +0.00
|-
| 16.10.2020, vp || #139 || 2,877 || 2,304 || 8,594 || 1,352 || 52 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.17 || +0.00
|-
| 16.09.2020, kp || #139 || 2,872 || 2,298 || 8,594 || 1,352 || 52 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.17 || +0.00
|-
| 16.08.2020, pp || #139 || 2,862 || 2,298 || 8,594 || 1,352 || 52 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.17 || +0.02
|-
| 16.07.2020, np || #139 || 2,856 || 2,295 || 8,598 || 1,348 || 52 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.15 || +0.02
|-
| 16.06.2020, tž || #139 || 2,856 || 2,297 || 8,602 || 1,344 || 52 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.13 || +0.01
|-
| 16.05.2020, sb || #139 || 2,855 || 2,298 || 8,605 || 1,341 || 52 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.12 || +0.01
|-
| 16.04.2020, np || #138 || 2,849 || 2,298 || 8,606 || 1,340 || 52 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.11 || +0.03
|-
| 16.03.2020, ez || #138 || 2,826 || 2,298 || 8,607 || 1,347 || 44 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.08 || +0.03
|-
| 16.02.2020, pp || #137 || 2,798 || 2,298 || 8,613 || 1,342 || 43 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.05 || +0.02
|- style="border-bottom:2px solid grey;"
| 16.01.2020, np || #137 || 2,756 || 2,293 || 8,616 || 1,342 || 40 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.03 || +0.02
|-
| 16.12.2019, ez || #137 || 2,724 || 2,294 || 8,619 || 1,341 || 38 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 7.01 || +0.04
|-
| 16.11.2019, sb || #137 || 2,704 || 2,292 || 8,626 || 1,335 || 37 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.97 || +0.03
|-
| 16.10.2019, kp || #137 || 2,681 || 2,291 || 8,632 || 1,329 || 37 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.94 || +0.02
|-
| 16.09.2019, ez || #137 || 2,678 || 2,291 || 8,637 || 1,324 || 37 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.92 || +0.03
|-
| 16.08.2019, vp || #137 || 2,674 || 2,291 || 8,642 || 1,319 || 37 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.89 || +0.03
|-
| 16.07.2019, tž || #137 || 2,669 || 2,290 || 8,649 || 1,312 || 37 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.86 || +0.01
|-
| 16.06.2019, pp || #137 || 2,646 || 2,279 || 8,651 || 1,310 || 37 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.85 || +0.07
|-
| 16.05.2019, np || #138 || 2,620 || 2,275 || 8,665 || 1,296 || 37 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.78 || +0.02
|-
| 16.04.2019, tž || #138 || 2,583 || 2,255 || 8,668 || 1,294 || 36 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.76 || +0.07
|-
| 16.03.2019, sb || #139 || 2,565 || 2,220 || 8,683 || 1,278 || 37 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.69 || +0.03
|-
| 16.02.2019, sb || #139 || 2,545 || 2,184 || 8,688 || 1,273 || 37 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.66 || +0.05
|- style="border-bottom:2px solid grey;"
| 16.01.2019, kp || #140 || 2,523 || 2,155 || 8,698 || 1,263 || 37 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.61 || +0.00
|-
| 12.12.2018, kp || #140 || 2,472 || 2,146 || 8,698 || 1,265 || 35 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.61 || −0.02
|-
| 20.09.2018, np || #136 || 2,369 || 1,476 || 8,693 || 1,269 || 36 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.63 || +0.08
|-
| 25.08.2018, sb || #136 || 2,316 || 1,378 || 8,701 || 1,253 || 34 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.55 || +0.04
|-
| 16.07.2018, ez || #136 || 2,292 || 1,334 || 8,709 || 1,247 || 33 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.51 || +0.03
|-
| 16.06.2018, sb || #136 || 2,275 || 1,290 || 8,716 || 1,241 || 33 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.48 || +0.01
|-
| 16.05.2018, kp || #136 || 2,269 || 1,280 || 8,719 || 1,239 || 33 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.47 || −0.01
|-
| 19.04.2018, np || #136 || 2,263 || 1,277 || 8,717 || 1,242 || 33 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.48 || +0.00
|-
| 17.03.2018, sb || #136 || 2,250 || 1,270 || 8,715 || 1,242 || 33 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.48 || −0.01
|-
| 19.02.2018, ez || #135 || 2,248 || 1,266 || 8,720 || 1,245 || 32 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.49 || +0.01
|- style="border-bottom:2px solid grey;"
| 16.01.2018, tž || #135 || 2,244 || 1,266 || 8,721 || 1,245 || 31 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.48 || +0.00
|-
| 16.12.2017, sb || #133 || 2,238 || 1,260 || 8,721 || 1,246 || 31 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.48 || +0.00
|-
| 16.11.2017, np || #132 || 2,227 || 1,249 || 8,722 || 1,245 || 31 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.48 || +0.00
|-
| 16.10.2017, ez || #132 || 2,219 || 1,238 || 8,722 || 1,245 || 31 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.48 || +0.00
|-
| 16.09.2017, sb || #132 || 2,208 || 1,234 || 8,721 || 1,247 || 30 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.48 || +0.00
|-
| 16.08.2017, kp || #132 || 2,198 || 1,228 || 8,721 || 1,247 || 30 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.48 || +0.02
|-
| 16.07.2017, pp || #132 || 2,187 || 1,210 || 8,725 || 1,243 || 30 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.46 || +0.04
|-
| 16.06.2017, vp || #132 || 2,172 || 1,178 || 8,732 || 1,236 || 30 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.42 || +0.01
|-
| 16.05.2017, tž || #132 || 2,168 || 1,178 || 8,735 || 1,234 || 29 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.41 || +0.16
|-
| 16.04.2017, pp || #133 || 2,167 || 1,144 || 8,766 || 1,203 || 29 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.25 || +0.00
|-
| 16.03.2017, np || #132 || 2,150 || 1,127 || 8,767 || 1,202 || 29 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.25 || +0.03
|-
| 16.02.2017, np || #132 || 2,129 || 1,119 || 8,773 || 1,196 || 29 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.22 || +0.08
|- style="border-bottom:2px solid grey;"
| 16.01.2017, ez || #132 || 2,127 || 1,104 || 8,787 || 1,181 || 29 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.14 || +0.09
|-
| 16.12.2016, vp || #134 || 2,121 || 1,084 || 8,806 || 1,163 || 29 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.05 || +0.01
|-
| 16.11.2016, kp || #134 || 2,062 || 941 || 8,808 || 1,161 || 29 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.04 || +0.00
|-
| 16.10.2016, pp || #134 || 2,017 || 907 || 8,809 || 1,160 || 29 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.04 || +0.03
|-
| 16.09.2016, vp || #134 || 2,003 || 896 || 8,814 || 1,155 || 29 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 6.01 || +0.02
|-
| 16.08.2016, tž || #134 || 1,965 || 880 || 8,817 || 1,154 || 27 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 5.99 || +0.01
|-
| 16.07.2016, sb || #134 || 1,946 || 868 || 8,819 || 1,154 || 25 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 5.98 || +0.03
|-
| 16.06.2016, np || #134 || 1,919 || 859 || 8,824 || 1,150 || 24 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 5.95 || +0.00
|-
| 24.05.2016, tž || #133 || 1,919 || 854 || 8,824 || 1,149 || 25 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 5.95 || +0.02
|-
| 16.04.2016, sb || #132 || 1,906 || 854 || 8,828 || 1,147 || 23 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 5.93 || +0.02
|-
| 16.03.2016, kp || #131 || 1,890 || 849 || 8,830 || 1,147 || 21 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 5.91 || +0.00
|-
| 16.02.2016, tž || #131 || 1,879 || 814 || 8,831 || 1,146 || 21 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 5.91 || +0.01
|- style="border-bottom:2px solid grey;"
| 16.01.2016, sb || #130 || 1,875 || 812 || 8,833 || 1,144 || 21 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 5.90 || +0.07
|-
| 16.12.2015, kp || #132 || 1,879 || 809 || 8,847 || 1,130 || 21 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 5.83 || +0.08
|-
| 16.11.2015, ez || #132 || 1,866 || 799 || 8,861 || 1,117 || 20 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 5.75 || +0.05
|-
| 16.10.2015, vp || #133 || 1,844 || 793 || 8,872 || 1,107 || 19 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 5.70 || +0.07
|-
| 16.09.2015, kp || #133 || 1,835 || 782 || 8,886 || 1,093 || 19 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 5.63 || +0.04
|-
| 16.08.2015, pp || #133 || 1,820 || 777 || 8,892 || 1,088 || 18 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 5.59 || +0.05
|-
| 16.07.2015, np || #133 || 1,785 || 759 || 8,902 || 1,078 || 18 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 5.54 || +0.41
|-
| 16.06.2015, tž || #135 || 1,762 || 767 || 8,982 || 999 || 17 || 2 ||style = "background: #BEFF00"| 5.14 || +0.23
|-
| 16.05.2015, vp || #139 || 1,700 || 741 || 9,029 || 953 || 16 || 2 ||style = "background: #40FF00"| 4.91 || +0.11
|-
| 16.04.2015, np || #141 || 1,566 || 724 || 9,048 || 936 || 14 || 2 ||style = "background: #40FF00"| 4.80 || +0.18
|-
| 16.03.2015, ez || #146 || 1,519 || 724 || 9,085 || 900 || 13 || 2 ||style = "background: #40FF00"| 4.62 || +0.10
|-
| 16.02.2015, ez || #147 || 1,410 || 715 || 9,104 || 881 || 13 || 2 ||style = "background: #40FF00"| 4.52 || +0.08
|- style="border-bottom:2px solid grey;"
| 16.01.2015, vp || #146 || 1,373 || 698 || 9,120 || 865 || 13 || 2 ||style = "background: #40FF00"| 4.44 || +0.02
|-
| 16.12.2014, tž || #146 || 1,367 || 696 || 9,124 || 860 || 14 || 2 ||style = "background: #40FF00"| 4.42 || +0.01
|-
| 16.11.2014, pp || #145 || 1,345 || 694 || 9,128 || 856 || 14 || 2 ||style = "background: #40FF00"| 4.41 || +0.06
|-
| 16.10.2014, np || #145 || 1,303 || 690 || 9,138 || 849 || 11 || 2 ||style = "background: #40FF00"| 4.35 || +0.02
|-
| 16.09.2014, tž || #145 || 1,293 || 689 || 9,141 || 846 || 11 || 2 ||style = "background: #40FF00"| 4.33 || +0.15
|-
| 14.08.2014, np || #148 || 1,158 || 675 || 9,170 || 819 || 9 || 2 ||style = "background: #40FF00"| 4.18 || +0.03
|-
| 16.07.2014, kp || #148 || 1,062 || 671 || 9,130 || 808 || 9 || 2 ||style = "background: #40FF00"| 4.15 || +0.17
|-
| 16.06.2014, ez || #150 || 959 || 662 || 9,208 || 786 || 4 || 2 ||style = "background: #40FF00"| 3.98 || +0.00
|-
| 16.05.2014, vp || #150 || 959 || 662 || 9,208 || 786 || 4 || 2 ||style = "background: #40FF00"| 3.98 || +0.01
|-
| 16.04.2014, kp || #149 || 944 || 661 || 9,166 || 781 || 4 || 2 ||style = "background: #40FF00"| 3.97 || +0.05
|-
| 16.03.2014, pp || #150 || 898 || 643 || 9,181 || 770 || 4 || 2 ||style = "background: #40FF00"| 3.92 || +0.03
|-
| 16.02.2014, pp || #150 || 880 || 640 || 9,173 || 763 || 4 || 2 ||style = "background: #40FF00"| 3.89 || +0.04
|- style="border-bottom:2px solid grey;"
| 16.01.2014, np || #150 || 876 || 640 || 9,238 || 761 || 4 || 2 ||style = "background: #40FF00"| 3.85 || +0.11
|-
| 15.12.2013, pp || #151 || 868 || 629 || 9,255 || 740 || 3 || 2 ||style = "background: #40FF00"| 3.74 || +0.00
|-
| 15.11.2013, vp || #150 || 856 || 627 || 9,256 || 739 || 3 || 2 ||style = "background: #40FF00"| 3.74 || +0.02
|-
| 15.10.2013, tž || #149 || 855 || 624 || 9,260 || 735 || 3 || 2 ||style = "background: #40FF00"| 3.72 || +0.03
|-
| 15.09.2013, pp || #149 || 848 || 620 || 9,306 || 733 || 3 || 2 ||style = "background: #40FF00"| 3.69 || −0.01
|-
| 15.08.2013, np || #148 || 846 || 620 || 9,264 || 731 || 3 || 2 ||style = "background: #40FF00"| 3.70 || −0.49
|-
| 15.07.2013, ez || #145 || 641 || 641 || 7,545 || 681 || 3 || 2 ||style = "background: #40FF00"| 4.19 || e/a
|}
[[Kategorii:Statistik Vikipedijas]]
[[Kategorii:Vikipedii:1000|S]]
[[Kategorii:Vikipedii:10000|S]]
1uhojrdfg4slzdlq0mwsayefobdkami
Jen Donni
0
14551
186828
155683
2026-04-16T18:46:22Z
Koiravva
1717
+kategorii
186828
wikitext
text/x-wiki
{{Personalii
| изображение = Donnie Yen in Seoul.jpg
| описание изображения = Donni Jen [[Seul]]as vl 2005
}}
'''Donni Jen''' ([[anglijan kel'|anglijankel'ne]] psevdonim: ''Donnie Yen''), todesine nimi — '''Čžen' Czidan' ''' ({{lang-zh|甄子丹}}, pin'jin' ''Zhēn Zǐdān''; sünd. [[27. heinku]] [[1963]], [[Guančžou]], [[Kitai]]), om kitajalaine akt'or, prodüser da torascenoiden lavastai.
== Biografii ==
Donni om sündnu Guančžou-lidnha. Sirdi [[Honkong]]ha kazvatajidenke. Siš hänen mam napri zavottä [[ušu]]n školad i sai kilt. Kanz sirdi amerikaižen [[Boston]]an ezilidnha, i kaik tuli. Donni ühtni irdaližihe torihe, mam oigenzi händast [[Pekin]]ha, Kitain ušuühthižjoukhu. Kahtes vodes päliči torač tahtoi pörta AÜV:oihe Gonkongan kal't, no putui statjaks «''Humalikaz taiczi''»-torafil'man ušus kastingha. Fil'man režissör oli tundmusiš Donnin mamanke amussai, Jen ozuti ičtaze i edesti pärolid ei olden professionaližeks akt'oraks.
Om naižiš koumanden kerdan. Cissi Vang om hänen nügüdläine ak, aktris. Hänel koume last oma sündnus: Džeff (ühtendes naindaspäi), Žasmin-tütär (koumandes naindaspäi) da Džeims-poig (koumandes naindaspäi).
== Valitud fil'mografii ==
* «''Humalikaz taiczi''» (1984) — Čan' Čhün'čun
* «''Drakonan tavern''» (1992) — Cäo-evnuh
* «''Ühten kerdan Kitaiš''» (1992) — Naplan'
* «''Vägimehed vägimehiden keskes''» (1993) — Sou Čhan'
* «''Vin Čun'''» (1994) — Lük Pak To
* «''Mageneläi: vändon lop''» (2000) — Czin Ke
* «''Ozahuden tähthad''» (2005) — Ma Kvan-inspektor
* «''[[Ip Man]]''» (2008) — Ip Man
* «''Ip Man 2''» (2010) — Ip Man
* «''Ip Man 3''» (2015) — Ip Man
* «''Astunu peitoiči tigr, hutnus drakon: Ozahuden mek''» (2016) — Soged händikaz / Meng Sičžao
* «''Kukstud-üks': Tähthasižiden voiniden istorii''» (2016) — Čirrut Imve
* «''[[Koume iksad: mail'man valdoičend]]''» (2017) — Sän
== Homaičendad ==
<references />
== Irdkosketused ==
* {{IMDb|}}
* {{KP|16393}}
[[Kategorii:Kitain akt'orad]]
[[Kategorii:Akt'orad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Sündnuded Guančžouhu]]
[[Kategorii:Sündnuded vl 1963]]
[[Kategorii:Sündnuded heinkun 27. päiväl]]
epf4zm2i4nu9nhl08vqk5pqdr9v5igo
186829
186828
2026-04-16T18:47:00Z
Koiravva
1717
186829
wikitext
text/x-wiki
{{Personalii
| изображение = Donnie Yen in Seoul.jpg
| описание изображения = Donni Jen [[Seul]]as vl 2005
}}
'''Donni Jen''' ([[anglijan kel'|anglijankel'ne]] psevdonim: ''Donnie Yen''), todesine nimi — '''Čžen' Czidan' ''' ({{lang-zh|甄子丹}}, [[pin'jin']]: ''Zhēn Zǐdān''; sünd. [[27. heinku]] [[1963]], [[Guančžou]], [[Kitai]]), om kitajalaine akt'or, prodüser da torascenoiden lavastai.
== Biografii ==
Donni om sündnu Guančžou-lidnha. Sirdi [[Honkong]]ha kazvatajidenke. Siš hänen mam napri zavottä [[ušu]]n školad i sai kilt. Kanz sirdi amerikaižen [[Boston]]an ezilidnha, i kaik tuli. Donni ühtni irdaližihe torihe, mam oigenzi händast [[Pekin]]ha, Kitain ušuühthižjoukhu. Kahtes vodes päliči torač tahtoi pörta AÜV:oihe Gonkongan kal't, no putui statjaks «''Humalikaz taiczi''»-torafil'man ušus kastingha. Fil'man režissör oli tundmusiš Donnin mamanke amussai, Jen ozuti ičtaze i edesti pärolid ei olden professionaližeks akt'oraks.
Om naižiš koumanden kerdan. Cissi Vang om hänen nügüdläine ak, aktris. Hänel koume last oma sündnus: Džeff (ühtendes naindaspäi), Žasmin-tütär (koumandes naindaspäi) da Džeims-poig (koumandes naindaspäi).
== Valitud fil'mografii ==
* «''Humalikaz taiczi''» (1984) — Čan' Čhün'čun
* «''Drakonan tavern''» (1992) — Cäo-evnuh
* «''Ühten kerdan Kitaiš''» (1992) — Naplan'
* «''Vägimehed vägimehiden keskes''» (1993) — Sou Čhan'
* «''Vin Čun'''» (1994) — Lük Pak To
* «''Mageneläi: vändon lop''» (2000) — Czin Ke
* «''Ozahuden tähthad''» (2005) — Ma Kvan-inspektor
* «''[[Ip Man]]''» (2008) — Ip Man
* «''Ip Man 2''» (2010) — Ip Man
* «''Ip Man 3''» (2015) — Ip Man
* «''Astunu peitoiči tigr, hutnus drakon: Ozahuden mek''» (2016) — Soged händikaz / Meng Sičžao
* «''Kukstud-üks': Tähthasižiden voiniden istorii''» (2016) — Čirrut Imve
* «''[[Koume iksad: mail'man valdoičend]]''» (2017) — Sän
== Homaičendad ==
<references />
== Irdkosketused ==
* {{IMDb|}}
* {{KP|16393}}
[[Kategorii:Kitain akt'orad]]
[[Kategorii:Akt'orad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Sündnuded Guančžouhu]]
[[Kategorii:Sündnuded vl 1963]]
[[Kategorii:Sündnuded heinkun 27. päiväl]]
1nf10khxndbg7fd9k1wc89n5khrgt8b
Gladkov Gennadii
0
16232
186835
166906
2026-04-17T06:28:40Z
Motoranger
10577
kategorijad+, painendad nimes
186835
wikitext
text/x-wiki
{{Personalii}}
'''Gennadii Igorevič Gladkov''' ({{lang-ru|Генна́дий И́горевич Гладко́в}}; sünd. [[18. uhoku]] [[1935]], [[Moskv]], [[Venäman NFST]], [[Nevondkundaline Ühtištuz|NSTÜ]] — kol. [[16. reduku]] [[2023]], Moskv, [[Venälaine Federacii]]) oli nevondkundaline da venämalaine muzikankirjutai. Sai «Venälaižen Federacijan rahvahan artist»-arvod vl 2002.
== Biografii ==
Genadii oli sündnu Moskv-lidnha, muzikantan kanzha.
== Muzik fil'miden täht ==
* «''[[Kaikiš, kaikiš, kaikiš, kaikiš]]''» (1966)
* «''Laps' i Karlson''» (1968)
* «''[[Bremenan muzikantad]]''» (1969)
* «''Ei ole ted tagaz''» (1970)
* «''Karlson om pördunu''» (1970)
* «''Sinine lind''» (1970)
* «''Satusen džentel'menad''» (1971)
* «''Faeton — Päiväižen poig''» (1972)
* «''[[Pojezdan azotez — kaks' minutad]]''» (1972)
* «''[[Bremenan muzikantoiden ecmäs]]''» (1973)
* «''[[Mašan da Vit'an ozaitelemižed Uden Voden aigan]]''» (1975)
* «''Kut Levanpoigaine da Katussamba pajoiba pajon''» (1975)
* «''Sinivauvaz kužu''» (1976)
* «''[[Lujas sinine bard]]''» (1979)
* «''[[Armastusen formul]]''» (1985, ezineb akt'oraks-ki)
* «''Mez' Kapucinoiden bul'varaspäi''» (1987)
* «''Rikta drakonad''» (1988)
* «''Ostan sidä bukoid''» (1992)
* «''Don Kihot pördub''» (1997)
* «''[[Uded Bremenan muzikantad]]''» (2000)
* «''[[Bremenan muzikantad & Kompanii]]''» (2000)
== Homaičendad ==
<references />
{{stub}}
[[Kategorii:NSTÜ:n muzikankirjutajad]]
[[Kategorii:Venäman muzikankirjutajad]]
[[Kategorii:Muzikankirjutajad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Sündnuded Moskvha]]
[[Kategorii:Sündnuded vl 1935]]
[[Kategorii:Sündnuded uhokun 18. päiväl]]
[[Kategorii:Kolnuded Moskvas]]
[[Kategorii:Kolnuded vl 2023]]
[[Kategorii:Kolnuded redukun 16. päiväl]]
5l344qgrcmrfwvpsirfikano3n7cb8l
Gagarina Polina
0
17653
186827
185924
2026-04-16T18:44:00Z
Koiravva
1717
+painendad nimes
186827
wikitext
text/x-wiki
{{Personalii
| изображение = 20150512 ESC 2015 Polina Gagarina 4786.jpg
| описание изображения = Polina Gagarina «[[Evrovizii]]»-konkursan aigan [[Ven]]as, vn 2015 semendku
}}
'''Polina Sergejevna Gagarina''' ({{lang-ru|Поли́на Серге́евна Гага́рина}}; sünd. [[27. keväzku]] [[1987]], [[Moskv]], [[Venäman NFST]], [[Nevondkundaline Ühtištuz|NSTÜ]]) om venämalaine pajatai, aktris da model'.
== Biografii ==
Polina om sündnu Moskv-lidnha. Hän kazvatajidenke sirdi [[Afinad|Afinihe]] nell'voččes igäs. Pördi Venämaha vl 1994 babannoks, zavodi eläda da openuda [[Saratov]]as.
Vl 2003 Polina ühtni ''«Фабрика звёзд-2»''-TV-šouhu («Tähthiden fabrik-2»), sigä hän sai ezmäšt sijad.
Vl 2005 Polina ühtni [[Jurmal]]an rahvahidenkeskeižhe «Новая волна»-konkursha («Uz' ald»), sigä hän sai koumant sijad. Vodes päliči Polina pästi ičeze ezmäižen «Колыбельная»-pajon («Kättepajo»). Vl 2015 hän ezini «[[Evrovizii]]»-konkursal, kus pajati «A Million Voices»-pajon. Polina oti kahtenden sijan finalas (303 čokkoint).
Vozil 2015, 2016 i 2019−2020 pajatai oli [[Golos]]-TV-šoun näradoičijan (4., 5., 8. i 9. sezonad), vll 2020 i 2022 — [[Golos. Deti]]-TV-šoun näradoičijan (sezonad 7 i 9).
== Kanz ==
Polina om lähtnu mehele kaks' kerdad. Hänel om üks' poig da üks' tütär: Andrei-poig (ühtendes naindaspäi, sünd. 2007) da Mija-tütär (kahtendes naindaspäi, sünd. 2017).<ref>[http://www.woman.ru/stars/events/article/198932/ Полина Гагарина назвала дочку необычным именем и объяснила, почему скрывала беременность (Polina Gagarina andoi tütrele järgeližusetoi nimi da sel'giti kohtusen katlendan süd) / ''Woman.ru''.] {{ref-ru}}</ref><ref>[http://www.cosmo.ru/stars/interview/polina-gagarina-v-pervuyu-ochered-ya-mama-zhena-i-doch-a-ne-pevica/ Полина Гагарина: «В первую очередь я мама, жена и дочь, а не певица» (Polina Gagarina: «Ezikät olen mam, ak da tütär, no pajatai ei») / ''Cosmo.ru''.] {{ref-ru}}</ref>
== Diskografii ==
* 2007 — «''Попроси у облаков''» (Pakiče pil'vil)
* 2010 — «''О себе''» (Ičein polhe)
* 2016 — «''9''» (Ühesa)
* 2022 — «''Вдох''» (Hengahtuz südäimehe)
== Fil'mografii ==
* «Vaiše hural kädel» (2015) — ''Sofi'', «Armastuz löudab sindai»-pajon ezinend
Vspäi 2007 ezineb pajoid da ezipajoid fil'miš, änetoitab mul'tfil'mid.
== Homaičendad ==
<references />
== Irdkosketused ==
* [http://www.gagarina.com/ Polina Gagarinan oficialine sait (''gagarina.com'').] {{ref-ru}}
* [http://instagram.com/gagara1987 Polina Gagarina — Instagram.]
* {{IMDb|2447656}}
* {{KP|1543853}}
[[Kategorii:Poppajatajad]]
[[Kategorii:Venäman pajatajad]]
[[Kategorii:Venäman aktrisad]]
[[Kategorii:Aktrisad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Sündnuded Moskvha]]
[[Kategorii:Sündnuded vl 1987]]
[[Kategorii:Sündnuded keväz'kun 27. päiväl]]
[[Kategorii:Evrovizijan ühtnijad]]
60ldniq0okkbndv5sgov4us2p0l5pma
Gluško Sergei
0
17656
186836
138496
2026-04-17T06:30:58Z
Motoranger
10577
kategorijad+
186836
wikitext
text/x-wiki
{{Personalii
| изображение = Glushko Sergey.jpg
| описание изображения = Tarzan vn 2009 uhokus
}}
'''Tarzan''' ({{lang-ru|Тарзан}}), todesine nimi om '''Sergei Vital'jevič Gluško''' ({{lang-ru|Серге́й Вита́льевич Глушко́}}; sünd. [[8. keväz'ku]] [[1970]], [[Mirnii (Arhangel'skan agj)|Mirnii]], [[Arhangel'skan agj]], [[Venäman NFST]], [[Nevondkundaline Ühtištuz|NSTÜ]]) om venämalaine akt'or, striptizankargaidai, pajatai da bodibilder.
== Biografii ==
Sergei om sündnu Mirnii-lidnha (Arhangel'skan agj).
Om nainu kaks' kerdad. [[Nataša Korolöva]] om hänen ak, pajatai. Heil om üks' poig: Arhin-poig (sünd. 2002).
== Fil'mografii ==
* «''Anastasija Sluckaja''» (2003) — Budimir
* «''Kinofestival' vai Eizenšteinan portvein''» (2005) — pajatai
* «''[[Väriden zirkloiden kunigahuz (fil'm, 2007)|Väriden zirkloiden kunigahuz]]''» (2007) — ühtnii Brazilijaspäi
== Homaičendad ==
<references />
== Irdkosketused ==
* {{IMDb|2073060}}
* {{KP|999}}
{{stub}}
[[Kategorii:Venäman kargnikad]]
[[Kategorii:Venäman pajatajad]]
[[Kategorii:Venäman akt'orad]]
[[Kategorii:Akt'orad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Kargnikad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Pajatajad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Personalijad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Sündnuded Arhangel'skan agjaha]]
[[Kategorii:Sündnuded vl 1970]]
[[Kategorii:Sündnuded keväz'kun 8. päiväl]]
dpwpl6enk8ucl7d7j99eaa4f2qfp8t3
Tobol'sk
0
20980
186823
182943
2026-04-16T17:58:40Z
Koiravva
1717
formitez, +kart
186823
wikitext
text/x-wiki
{{Eländpunkt
| Nimi = Tobol'sk<br />Тобольск
| Lidnanznam = Герб Тобольска.svg
| Flag = Flag of Tobolsk.svg
| Lidnanznam text = Tobol'skan lidnanznam
| Flag text = Tobol'skan flag
| Valdkund = Venäma
| Eläjiden lugu = 99,454
| Voz' = 2024
| Pind = 222
| Fail = Tobolsk Kremlin by Dmitry Medvedev.jpg
| Pämez' = Maksim Afanasjev<br/>(heinku 2019—)
| Telefonkod = +7-3456-xxx-xxx
| Avtokod = 72
| Aigvö = [[UTC]]+5 ([[MSK]]+2)
}}
'''Tobol'sk''' ({{lang-ru|Тобо́льск}} [tɐˈbolʲsk], [[sibirin totaran kel']]: ''Себер'') om lidn da lidnümbrik [[Venäma]]n [[Sibir'|Sibirin]] suvipäivlaskmas. Se om federacijan subjektan kahtenz' lidn eläjiden lugun mödhe, mugažo [[Tobol'skan rajon]]an administrativižeks keskuseks, ei mülü sihe.
== Istorii ==
Eländpunktan aluz om pandud vl 1587 kuti lidnuz da kreml' i Sibirin otandan kävutamižhe keskuz, nimitihe jogen mödhe. Panihe Stroican nemel seičemetoštkümnes kilometras sijaližiden totarlaižiden Sibir'-pälidnaspäi (mž. Kašlik, Isker), i se oli lidnan toižeks nimeks kartoil 18. voz'sadhasai. Tobol'sk sai lidnan statusad vl 1590, ezmäižel Venäman Sibiriš, 17. voz'sadal oli sen päkeskuseks. Ende nimitihe ''Tobolesk'' i ''Tobolesk-Ladeinii''.
Vspäi 1708 oli Sibirin gubernijan pälidnaks. Om lidnaks agjan alištusenke vn 1944 elokuspäi. Raudte tuli lidnha vl 1973.
Tobol'sk šingotase järedal kivivoinhimižel kombinatal<ref>[http://sibur.ru/zapsibneftekhim/ «ZapSibNeftehim»-edheotand ''sibur.ru''-saital.] {{ref-ru}}</ref> sen kommunikacijoidenke (polimeriden tehmine, elektrusen samine, kivivoin- da gazanveimiden holituz), sauvondmaterialiden edheotandoil (kaks' [[raudbeton]]an tegint, [[savič]]untegim, pumaterialoiden pästand), sömtegimištol, rahvahanpramozloiden tegesiden fabrikal i turizmal, murdoiden sortiruindtegimel.
== Geografijan andmused ==
[[Fail:Location of Tobolsk (Tyumen Oblast).svg|thumb|left|250px|Lidnan sijaduz ümbärdajas rajonas i agjas vn 2010 kartal]]
Lidn sijadase agjan pohjoižes, ümbärdajan rajonan päivnouzmas, [[Irtiš]]-jogen ({{lang-tt|Иртеш}}) oiktal randal tobjimalaz huran [[Tobol]]-ližajogen lanktendan sijas, 90 metrad keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl. Taigmec da sod ümbärtas lidnad.
Matkad [[Tümen'|Tümenihesai]] om 200 km suvipäivlaskmha orhal, 246 km avtotedme vai raudtedme. Toižed lähembaižed lidnad om [[Jalutorovsk]] 207 km suvipäivlaskmha orhal vai 248 km avtol i [[Tavd (lidn)|Tavd]] (Sverdlovskan agj) 176 km päivlaskmha orhal vai 358 km avtotedme.
Klimat om [[ven vö|ven]] kontinentaline. Voden keskmäine lämuz om +1,1 C°, kezakun-elokun +15,4..+18,5 C°, tal'vkun-uhokun −14,8..−17,4 C°. Ekstremumad oma −51,8 C° (tal'vku) i +39,6 C° (heinku). Paneb sadegid 497 mm vodes, enamba kezakus-elokus (68..74 mm kus), vähemba vilukus-keväz'kus (17..23 mm kus).
== Tobmuz ==
Sumkino-žilo (3531 rist. vl 2017) mülüb lidnümbrikho Tobol'skan ližaks. Lidnümbrikon pind — 222 km².
Lidnümbrikon pämez' om sen Administracijan pämez'. Edeline lidnan Administracijan pämez' om Vladimir Mazur (reduku 2012 — kezaku 2019).
== Eläjad ==
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 99,694 ristitud, lidnümbrikon — 103 583 ristitud, vn 2021 lidnan — 100,352 ristitud. Vl 2017 kaik 98,886 ristitud elihe lidnas, 102,417 ristitud kaikes lidnümbrikos. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 101,100 eläjad vl 2005.
Rahvahad (lidn, enamba 0,4 % vl 2016): [[venälaižed]] — 73,3 %, [[totarlaižed]] — 16,6 %, [[ukrainalaižed]] — 1,8 %, [[azerbaidžanlaižed]] — 0,8 %, [[saksalaižed]] — 0,4 %, [[baškiralaižed]] — 0,4 %, [[vaugedvenälaižed]] — 0,4 %, toižed rahvahad — 1,8 %, rahvahuden ozutandata — 4,5 %.
[[Ortodoksine hristanuskond|Ortodoksižen hristanuskondan]] kaks'kümne koume pühäpertid<ref>[http://sobory.ru/geo/locat/498 Tobol'skan pühäpertid ''sobory.ru''-saital.] {{ref-ru}}</ref> oma kaičenus i saudud lidnas: Sofijan melevuden (1683−1686) i Jumalanmaman Katken (1743−1796) kafedraližed päjumalanpertid, Spasan Toižetamižen päjumalanpert' (om letud vll 1900−1905), kuz'toštkümne jumalanpertid, kaks' kodijumalanpertid i kaks' časounäd. Kaikiš amuižemb Znaman mez'jumalankodi om kaičenus, no ei ole väges. Niiden ližaks läz kümned pühäpertid ei ole kaičenus. [[Katoline jumalankodikund|Riman katoline]] Pühän Stroican jumalanpert' (1900) om avaitud. Registriruihe [[protestantizm]]an kundoid. [[Islam]]an vanh pühäpert' om letud 19. voz'sadal, uz' om avaitud vl 2014. Kaik om 16 mečetid Tobol'skan rajonan žiloidenke.
== Openduz ==
Lapsiden opendusen aluzkundad oma severz'-se päivkodid, keskškolad.
Tobol'skan äiprofil'ne tehnikum<ref>[http://tmt-72.ru/ Tobol'skan äiprofil'žen tehnikuman sait (''tmt-72.ru'').] {{ref-ru}}</ref>, medkolledž<ref>[http://tobmk.ru/ Tobol'skan medicinižen kolledžan sait (''tobmk.ru'').] {{ref-ru}}</ref>, Tobol'skan industrialine institut<ref>[http://tyuiu.ru/branches/tobolsk/ Tobol'skan industrialine institut Tümenin industrialižen universitetan ''tyuiu.ru''-saital.] {{ref-ru}}</ref> ([[Tümen'|Tümenin]] industrialižen universitetan filial) i Tobol'skan pedagogine institut oma lidnan professionaližen opendusen aluzkundoikš.
== Transport ==
Avtobusad (24 maršrutad lidnadme) oma kundaližeks transportaks lidnas. «Tümen' — [[Hanti-Mansiisk]]»-mante läbitab lidnad. Jogiport radab.
''Remezov''-lendimport (''RMZ / USTJ'', 50 tuh. passažiroid vn 2022 lopule) om avaitud vn 2021 redukus. Tehtas reisid Venäman järedoihe lidnoihe. Toine lähembaine lendimport sijadase Tümeniš.
== Galerei ==
<gallery mode="packed" heights="125px">
Stele to Yermak in Tobolsk.jpg|Jermakan monument
Софийско-Успенский собор (Тобольск).jpg|Sofijan melevuden i Jumalanmaman Emäganpäivän kafedraližed päjumalanpertid (ortodoksine hristanuskond) Tobol'skan kremliš, vn 2011 nägu
Тобольская мечеть.jpg|Tobol'skan islaman vanh pühäpert', vn 2016 nägu
Tobolsk-Polimer chemical plant.jpeg|Kivivoihimine «Tobol'sk-Polimer»-kompleks vl 2013
Тобольская ТЭЦ.JPG|Tobol'skan LEK vl 2011
Тобольский Индустриальный Институт - panoramio.jpg|Tobol'skan industrialine institut (2010, Tümenin industrialižen universitetan filial)
RozyLuxemburg7 Tobolsk.JPG|Tobol'skan pedagogine institut (2015)
Губернский музей.JPG|Čomamahtoine muzei (2012, vll 1930−1955 totaran pedagogine škol)
Гостиница Славянская - panoramio.jpg|''Slavänskaja''-adivpert' vl 2010
Airport Tobolsk Remezov (RMZ).jpg|''Remezov''-lendimport (2021, edel avaidust)
Railway Station of Tobolsk.JPG|''Tobol'sk''-päraudtestancijan sauvuz vl 2012
</gallery>
== Homaičendad ==
<references />
== Irdkosketused ==
* [http://dumatobolsk.ru/ Lidnan Duman oficialine sait (''dumatobolsk.ru'').] {{ref-ru}}
* [http://admtobolsk.ru/ Lidnan administracijan oficialine sait (''admtobolsk.ru'').] {{ref-ru}}
{{Commons|Tobolsk}}
{{Tümenin agjan lidnad (avtonomižita ümbrikoita)}}
[[Kategorii:Tobol'sk| ]]
[[Kategorii:Venäman lidnad]]
[[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Tümenin agjan lidnad]]
[[Kategorii:Tümenin agjan lidnümbrikod]]
[[Kategorii:Tobol'skan rajon|*]]
rguve9m8xrs750p0rvyuzi3vdnv6e1u
Zavodoukovsk
0
21009
186825
171017
2026-04-16T18:35:02Z
Koiravva
1717
formitez, +kart
186825
wikitext
text/x-wiki
{{Eländpunkt
| Nimi = Zavodoukovsk<br />Заводоуковск
| Lidnanznam = Coat of Arms of Zavodoukovsk (Tyumen oblast).png
| Flag = Zavodoukovsk Flag.jpg
| Lidnanznam text = Zavodoukovskan lidnanznam
| Flag text = Zavodoukovskan flag
| Valdkund = Venäma
| Eläjiden lugu = 27,100
| Voz' = 2021
| Pind = 20.96
| Fail = Zavodoukovsk Selmash.jpg
| Pämez' = Svetlana Kasenova<br/>(reduku 2020—)
| Telefonkod = +7-34542-xx-xxx
| Avtokod = 72
| Aigvö = [[UTC]]+5 ([[MSK]]+2)
}}
'''Zavodoukovsk''' ({{lang-ru|Заводоуко́вск}}) om [[Venäma]]n lidn [[Tümenin agj]]an suvipäivlaskmas. Se om [[Zavodoukovskan lidnümbrik]]on (edel 2005. vot rajonan) administrativine keskuz da pala.
== Istorii ==
Eländpunktan aluz om pandud vl 1729 kuti ''Ukovskai''-külä ({{lang-ru|деревня Уковская}}). Vintegim radoi, i vl 1787 udesnimitihe ''Zavodoukovskoje''-žiloks läz kaks' tuhad ristitištonke. Vspäi 1913 regulärine likund zavodihe [[Transsib]]an pohjoižsarakodme, ''Zavodoukovskai''-raudtestancii om olmas. Vn 1939 kül'mkus kätihe radnikžiloks, mülüi [[Jalutorovskan rajon]]ha. Vn 1960 26. päiväl sulakud Zavodoukovskoje-žilo sai lidnan statusad, ühtištadihe lähižidenke külidenke.
Vspäi 1963 lidn oli alištunu [[Jalutorovsk]]an nevondkundale. Vspäi 1965 Zavodoukovsk oli ühtennimižen rajonan keskuseks, kätihe rajonad lidnanke lidnümbrikoks vl 2005.
Zavodoukovsk šingotase [[plastmass|plastikan]] i polimeriden tegimel, mašiništonsauvomižen tegimel<ref>[http://kedrvagon.ru/ Zavodoukovskan maštegimen sait (''kedrvagon.ru'').] {{ref-ru}}</ref> (treilerad, moduližed pertid, varapalad kivivoin da gazan tegimišton täht), sömtegimištol (lihakombinat i konditerine fabrik), sauvondmaterialiden kombinatal ([[raudbeton]], gazbetonblokad, silikatine [[savič]]), mebel'fabrikal, plastikverkon tegimel maploduiden täht i omblendedheotandal.
== Geografijan andmused ==
[[Fail:Location of Zavodoukovsk (Tyumen Oblast).svg|thumb|left|250px|Lidnan sijaduz ümbrikos i agjas vn 2010 kartal]]
Lidn sijadase ümbrikon keskuzpalan päivlaskmas, penen Uk-jogen randoil ({{lang-ru|Ук}} 55 km pitte, [[Tobol]]an oiged ližajogi), 75 metrad ü.m.t. keskmäižel korktusel.
Matkad [[Tümen'|Tümenihesai]] om ühesakümne nell' kilometrad lodeheze orhal, 103 km avtotedme vai [[Transsib]]-raudtedme. Lähembaine lidn om [[Jalutorovsk]] kaks'kümnes ühtes kilometras lodeheze orhal, 26 km avtotedme vai raudtedme. «Tümen' — [[Omsk]]»-trass (R-402) om lidnan pohjoižröunaks.
== Tobmuz ==
Lidnümbrikon tobmuden pämez' om sen Administracijan pämez'. Edeline lidnümbrikon pämez' om Aleksandr Anohin (reduku 2011 — reduku 2020).
== Eläjad ==
Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 25 647 ristitud, lidnümbrikon viž ühesandest, vn 2021 — 27 100 ristitud. Kaik 26 006 eläjad oli lidnas vl 2017. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 25..26 tuh. eläjid vll 1989−2020 (26 800 rist. vl 1998) i om nügüd'.
[[Ortodoksine hristanuskond|Ortodoksižen hristanuskondan]] ph. Jurgii-vägestusenkandajan jumalanpert'<ref>[http://sobory.ru/geo/locat/15622 Zavodoukovskan pühäpertid ''sobory.ru''-saital.] {{ref-ru}}</ref> om saudud lidnas vll 1993−2004.
== Openduz ==
Lapsiden opendusen aluzkundad oma päivkodid, keskškolad.
Agrotehnologižen kolledžan<ref>[http://yalagrokoll.ru/abiturientu/ Agrotehnologižen kolledžan sait (''yalagrokoll.ru'').] {{ref-ru}}</ref> ([[Jalutorovsk]]) Zavodoukovskan palakund om lidnan professionaližen opendusen aluzkundaks. Edel 2019. vot sen nimi oli Zavodoukovskan agrotehnikum.
== Galerei ==
<gallery mode="packed" heights="125px">
Center of Zavodoukovsk.jpg|Lidnan keskuz (2019), Zavodoukovskan lidnümbrikon administracijan sauvuz om vauged rusttanke tagamal
Saint George Temple (Zavodoukovsk).jpg|Ph. Jurgii-vägestusenkandajan jumalanpert', vn 2005 nägu
Zavodoukovsk Sovetskaya street.jpg|Sovetskai-ird i villänpurnuiden sauvuz vl 2005
Zavodoukovsk Post Office.jpg|Telekommunikacijoiden i počtan sauvuz (2005)
Zavodoukovsk Station (2011).jpg|''Zavodoukovskai''-raudtestancii vl 2011
</gallery>
== Homaičendad ==
<references />
== Irdkosketused ==
* [http://zavodoukovsk.admtyumen.ru/ Lidnümbrikon tobmuden aluzkundoiden oficialine sait (''zavodoukovsk.admtyumen.ru'').] {{ref-ru}}
* [http://zavodoukovsk.ru/ Lidnan informacine sait (''zavodoukovsk.ru'').] {{ref-ru}}
{{Commons|Category:Zavodoukovsk}}
{{Tümenin agjan lidnad (avtonomižita ümbrikoita)}}
[[Kategorii:Venäman lidnad]]
[[Kategorii:Eländpunktad kirjamišton mödhe]]
[[Kategorii:Tümenin agjan lidnad]]
[[Kategorii:Zavodoukovskan lidnümbrik|*]]
mssf95ctxyukwhde24e5rwnme06inqs
Kategorii:Sündnuded Arhangel'skan agjaha
14
40409
186837
2026-04-17T06:32:38Z
Motoranger
10577
Tehtud lehtpol' "{{Commons|Category:Births in Arkhangelsk Oblast}} [[Kategorii:Sündnuded Venämaha|A]] [[Kategorii:Arhangel'skan agj]]"
186837
wikitext
text/x-wiki
{{Commons|Category:Births in Arkhangelsk Oblast}}
[[Kategorii:Sündnuded Venämaha|A]]
[[Kategorii:Arhangel'skan agj]]
70t30icr03zqwxkmn46zkn9g2ec215t