Wikipedia
vewiki
https://ve.wikipedia.org/wiki/Hayani
MediaWiki 1.46.0-wmf.22
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
TshiVenḓa
0
1889
22390
21281
2026-04-05T01:09:38Z
~2026-21067-15
9496
22390
wikitext
text/x-wiki
'''Tshivenda''' ndi [[luambo]] lu no ambiwa [[Afurika Tshipembe]]. Ludovha hafhu lwa ambiwa nga vhanwe vha vhathu vhare kha shango la tsini line lavha [[Zimbagwe|Zimbabwe]]. Ndi luṅwe lwa dzinyambo dza tshiofisiri kha la Afurika Tshipembe na khala Zimbabwe. Tshivenḓa tshi ambiwa nga Vhavenḓa. Tshi ya dovha hafhu tsha kwashekanyiwa tsha vha na luambo lwa Musanda.Itsho ndi Tshivenḓa tshi no ambiwa Thavhani/Pfamoni/Musanda nahone nga mavu, vhaṱanuni na vhakololo vha musanda.
[[Phalaphala FM]] [https://web.archive.org/web/20231205090209/https://dutafilm.org/ Dutafilm] [https://web.archive.org/web/20230409120640/https://www.bicarafakta.com/ Bicara Fakta] ndi tshititshi tsha radio tshi no hasha nga luambo lwa tshiVenḓa.
Maṅwe a maipfi a Tshivenḓa ndi aya:
Ndaa: zwine zwa amba uri Hello , nga muthu wa tshinna
Aa! Na zwone ndi Hello fhedzi nga vhathu vha tshifumakadzini.
__TOC__
== Muvenḓa mubikwa na ive, ive ḽa vhibva muvenḓa a sala vha ralo Vhavenḓa vha tshi ḓi khoḓa! ==
[[File:South Africa municipalities by language 2001.png|thumb]]
[[File:ZA Limpopo language.gif|thumb]]
Kha vha ke nḓivho tshisikuni tsha luambo lwavho
== Ri ḓo sedza kha zwinzhi zwitevhelaho ==
== Ḓivhazwakale ==
* [[Dzinndwa]]
* [[Mahosi]]
* [[Muvhango]]
* [[Vhahali]]
* [[Vhalemba]]
* [[Vhubvo]]
* [[Vhufa]]
* Mashango na mivhundu ya Venḓa
phusuphusu dza dzimauli
Mukololo
* [[Luambo lwa musanda]]
* [[Luambo lwa khombani]]
* [[Luambo lwa ngomani]]
* [[luambo lwa dombani]]
* [[Luambo tshidinda|Luambo tshiḓinda]]
* [[Luambo lwa Mogodini|Luambo lwa Mugodini]]
* [[Luambo lusili]]
== Luambo ==
* [[Maambele na Mirero]]
* [[Mvelele]]
* [[Thaluso|Ṱhaluso]]
* [[Tshaka]]
* [[Zwiko]]
== Maṅwalwa ==
* [[Ngano na Thai|Ngan]][[Zwiko|o]][[Ngano na Thai|o na Thai]]
Ngano ndi musi muthu muhulwane a tshi anetshela vhana zwe ene a anetshelwa nga vhahulwane. Kha ngano hu vha hu na ndayo kana mulaedza une wa khou bviselwa kha vhana. Musi vhana vha tshi anetshelwa lungano huthomiwa nga uri "Salungano, salungano", aya maipfi a sumbedza uri hu khou tevhela lungano. Musi vhana vha tshi fhindula vhari "Salungano".[https://web.archive.org/web/20230602025242/https://mixue.world/ Mixue]
* [[Tsenguluso]]
* [[Vhanwali|Vhaṅwali]]
* [[Zwidade]]
* [[Zwirendo]]
Vhurendi ndi nḓila ine [[vhaVenḓa]] vha i shumisa u bvisela vhupfiwa havho khagala, u bvisela mulaedza kha lushaka, u laya, u kaidza na u isa mulaeudza kha vhathu vho tiwaho. Kha lubuvhisia ulwu ni ḓo kona u wana zwiṅwe zwa zwirendo zwa tshiVenḓa zwo ṅwalaho nga vhaVenḓa.
== [[Muta]] ==
* [[Mikwa|Mikhwa]]
* [[Nzulele]]
* [[Maambele]]
== Mvumbo ==
* [[Dzingoma]]
* [[Mitshino]]
* [[Mitupo]]
* [[Mvelele]]
* [[Nyimbo]]
* [[Tshiga]]
* [[Vhurereli]]
* [[Vhutsila]]
* [[Zwiambaro]]
* [[Zwiliwa|Zwiḽiwa]]
== [[Mutsho]] ==
[[Category:TshiVenḓa| ]]
jbt26zgeiqumfoee4yd74qft7ga42yu
Ḽifhasi
0
5306
22385
22272
2026-04-04T21:52:01Z
Kwamikagami
5478
22385
wikitext
text/x-wiki
[[File:Meteosat-12-fci-march-equinox-2025-noon.jpg|thumb|Ḽifhasi]]
'''Ḽifhasi''' (tshiga: [[file:earth symbol (fixed width).svg|20px|🜨]]) ndi pulanete ya vhuraru u bva kha Ḓuvha nahone ndi tshone tshithu tshithihi fhedzi tsha ṋaledzi tshine tsha ḓivhea uri tshi na vhutshilo. Hezwi zwi koniswa nga Ḽifhasi ḽine ḽa vha ḽifhasi ḽa lwanzheni, ndi ḽone fhedzi kha Sisiṱeme ya Ḓuvha ḽine ḽa tikedza maḓi a nṱha ha maḓi a tshikafhadzaho. Hu ṱoḓaho u vha maḓi oṱhe a ḽifhasi a wanala kha lwanzhe lwaḽo lwa ḽifhasi, a vala 70.8% ya ṱhodzi ya ḽifhasi. Zwo salaho zwa 29.2% zwa ḽifhasi ndi mavu, vhunzhi hazwo zwi wanala nga tshivhumbeo tsha mavu a dzhango nga ngomu ha hemisphere ya mavu ya ḽifhasi. Vhunzhi ha shango ḽa Ḽifhasi ḽi na muṋu nahone ḽo fukedzwa nga zwimela, ngeno zwipiḓa zwihulwane zwa aisi kha soga ḽa polar ḽa Ḽifhasi ḽi tshi vhulunga maḓi manzhi u fhira maḓi a fhasi ha mavu a Ḽifhasi, maḓi, milambo na maḓi a mupo zwo ṱangana. Ḽifhasi ḽi na phulethi dza tectonic dzine dza khou tshimbila nga u ongolowa, dzine dza ṱangana u itela u bveledza mitevhe ya dzithavha, thavhandubi, na midzinginyo. Ḽifhasi ḽi na tshipiḓa tsha nnḓa tshine tsha vha tshiluḓi tshine tsha bveledza magnetosphere ine ya kona u fhambanya vhunzhi ha mimuya ya ḓuvha i tshinyadzaho na radiation ya cosmic.
pnr2ws9cg4qxdmbar5zthmlxy8jy526
22386
22385
2026-04-04T21:53:03Z
Kwamikagami
5478
22386
wikitext
text/x-wiki
[[File:Meteosat-12-fci-march-equinox-2025-noon.jpg|thumb|Ḽifhasi]]
'''Ḽifhasi''' (tshiga: [[file:earth symbol (fixed width).svg|20px|🜨]]) ndi pulanete ya vhuraru u bva kha [[Ḓuvha]] nahone ndi tshone tshithu tshithihi fhedzi tsha ṋaledzi tshine tsha ḓivhea uri tshi na vhutshilo. Hezwi zwi koniswa nga Ḽifhasi ḽine ḽa vha ḽifhasi ḽa lwanzheni, ndi ḽone fhedzi kha Sisiṱeme ya Ḓuvha ḽine ḽa tikedza maḓi a nṱha ha maḓi a tshikafhadzaho. Hu ṱoḓaho u vha maḓi oṱhe a ḽifhasi a wanala kha lwanzhe lwaḽo lwa ḽifhasi, a vala 70.8% ya ṱhodzi ya ḽifhasi. Zwo salaho zwa 29.2% zwa ḽifhasi ndi mavu, vhunzhi hazwo zwi wanala nga tshivhumbeo tsha mavu a dzhango nga ngomu ha hemisphere ya mavu ya ḽifhasi. Vhunzhi ha shango ḽa Ḽifhasi ḽi na muṋu nahone ḽo fukedzwa nga zwimela, ngeno zwipiḓa zwihulwane zwa aisi kha soga ḽa polar ḽa Ḽifhasi ḽi tshi vhulunga maḓi manzhi u fhira maḓi a fhasi ha mavu a Ḽifhasi, maḓi, milambo na maḓi a mupo zwo ṱangana. Ḽifhasi ḽi na phulethi dza tectonic dzine dza khou tshimbila nga u ongolowa, dzine dza ṱangana u itela u bveledza mitevhe ya dzithavha, thavhandubi, na midzinginyo. Ḽifhasi ḽi na tshipiḓa tsha nnḓa tshine tsha vha tshiluḓi tshine tsha bveledza magnetosphere ine ya kona u fhambanya vhunzhi ha mimuya ya ḓuvha i tshinyadzaho na radiation ya cosmic.
o311c0060cmzz7mqaij7pmjguoqs22w
22387
22386
2026-04-04T21:54:14Z
Kwamikagami
5478
22387
wikitext
text/x-wiki
[[File:Meteosat-12-fci-march-equinox-2025-noon.jpg|thumb|Ḽifhasi]]
'''Ḽifhasi''' (tshiga: [[file:earth symbol (fixed width).svg|20px|🜨]]) ndi pulanete ya vhuraru u bva kha [[Ḓuvha]] nahone ndi tshone tshithu tshithihi fhedzi tsha ṋaledzi tshine tsha ḓivhea uri tshi na vhutshilo. Hezwi zwi koniswa nga Ḽifhasi ḽine ḽa vha ḽifhasi ḽa lwanzheni, ndi ḽone fhedzi kha Sisiṱeme ya Ḓuvha ḽine ḽa tikedza maḓi a nṱha ha maḓi a tshikafhadzaho. Hu ṱoḓaho u vha maḓi oṱhe a ḽifhasi a wanala kha lwanzhe lwaḽo lwa ḽifhasi, a vala 70.8% ya ṱhodzi ya ḽifhasi. Zwo salaho zwa 29.2% zwa ḽifhasi ndi mavu, vhunzhi hazwo zwi wanala nga tshivhumbeo tsha mavu a dzhango nga ngomu ha hemisphere ya mavu ya ḽifhasi. Vhunzhi ha shango ḽa Ḽifhasi ḽi na muṋu nahone ḽo fukedzwa nga zwimela, ngeno zwipiḓa zwihulwane zwa aisi kha soga ḽa polar ḽa Ḽifhasi ḽi tshi vhulunga maḓi manzhi u fhira maḓi a fhasi ha mavu a Ḽifhasi, maḓi, milambo na maḓi a mupo zwo ṱangana. Ḽifhasi ḽi na phulethi dza tectonic dzine dza khou tshimbila nga u ongolowa, dzine dza ṱangana u itela u bveledza mitevhe ya dzithavha, thavhandubi, na midzinginyo. Ḽifhasi ḽi na tshipiḓa tsha nnḓa tshine tsha vha tshiluḓi tshine tsha bveledza magnetosphere ine ya kona u fhambanya vhunzhi ha mimuya ya ḓuvha i tshinyadzaho na radiation ya cosmic.
==Sedzani na==
*[[Ṅwedzi]]
qapnw17ydsnj75azr8dhsz2crgsqfh9
22388
22387
2026-04-04T21:55:39Z
Kwamikagami
5478
22388
wikitext
text/x-wiki
[[File:Meteosat-12-fci-march-equinox-2025-noon.jpg|thumb|Ḽifhasi]]
'''Ḽifhasi''' (tshiga: [[file:earth symbol (fixed width).svg|20px|🜨]]) ndi pulanete ya vhuraru u bva kha [[Ḓuvha]] nahone ndi tshone tshithu tshithihi fhedzi tsha ṋaledzi tshine tsha ḓivhea uri tshi na vhutshilo. Hezwi zwi koniswa nga Ḽifhasi ḽine ḽa vha ḽifhasi ḽa lwanzheni, ndi ḽone fhedzi kha Sisiṱeme ya Ḓuvha ḽine ḽa tikedza maḓi a nṱha ha maḓi a tshikafhadzaho. Hu ṱoḓaho u vha maḓi oṱhe a ḽifhasi a wanala kha lwanzhe lwaḽo lwa ḽifhasi, a vala 70.8% ya ṱhodzi ya ḽifhasi. Zwo salaho zwa 29.2% zwa ḽifhasi ndi mavu, vhunzhi hazwo zwi wanala nga tshivhumbeo tsha mavu a dzhango nga ngomu ha hemisphere ya mavu ya ḽifhasi. Vhunzhi ha shango ḽa Ḽifhasi ḽi na muṋu nahone ḽo fukedzwa nga zwimela, ngeno zwipiḓa zwihulwane zwa aisi kha soga ḽa polar ḽa Ḽifhasi ḽi tshi vhulunga maḓi manzhi u fhira maḓi a fhasi ha mavu a Ḽifhasi, maḓi, milambo na maḓi a mupo zwo ṱangana. Ḽifhasi ḽi na phulethi dza tectonic dzine dza khou tshimbila nga u ongolowa, dzine dza ṱangana u itela u bveledza mitevhe ya dzithavha, thavhandubi, na midzinginyo. Ḽifhasi ḽi na tshipiḓa tsha nnḓa tshine tsha vha tshiluḓi tshine tsha bveledza magnetosphere ine ya kona u fhambanya vhunzhi ha mimuya ya ḓuvha i tshinyadzaho na radiation ya cosmic.
==Sedzani na==
*[[Ṅwedzi]]
[[category:Ḽifhasi| ]]
[[category:Ḓivhaṋaledzi]]
s8n1cf6sqdam1mei0rn3u64trr78nun
Thavha
0
5650
22389
22237
2026-04-04T21:56:56Z
Kwamikagami
5478
22389
wikitext
text/x-wiki
'''Thavha''' ndi tshipiḓa tsho ṱanḓavhuwaho tsha vhuimo ha pulanete, nga u tou angaredza tshi na masia o khwaṱhaho ane a sumbedza matombo o bvelelaho . Naho ṱhalutshedzo dzo fhambana, kanzhi thavha i dzhiiwa sa ine ya vha nnṱha u fhira tshikwara, kanzhi i gonya mithara dzi ṱoḓaho u vha maḓana o vhalaho (zwigidi zwi si gathi zwa mithara) nṱha ha shango ḽo i tangaho. I nga vha na fhethu hune ha vha uri ho linganela kha samithi kana ya vha pulateu ṱhukhu ine ya vha na vhulapfu vhuhulwane na maṱari ane avha uri o khwaṱha. Thavha dzi si gathi ndi ṱhodzi dzi re thungo, fhedzi vhunzhi hadzo dzi wanala kha miṱangano ya thavha.
Thavha dzi vhumbiwa nga maanḓa a tectonic, u ṱahala ha mavu, kana u bva ha thavhandubi, dzine dza shuma kha zwikalo zwa tshifhinga zwine zwa swika miṅwaha ya mahumi a milioni. Musi u fhaṱiwa ha thavha ho no fhela, thavha dzi a linganela nga zwiṱuku nga zwiṱuku nga ṅwambo wa u shandukiswa ha mutsho, nga u ḓi ṱomola na dziṅwe nḓila dza u tshinyadzwa ha zwithu zwinzhi, khathihi na nga u ṱahala ha mavu nga milambo na dzi gileshia.
Vhunṱha ha dzi thavha zwi bveledza mutsho une wa rothola u fhira kha lwanzhe kha lathithudi ine ya fana. Zwine zwa vha uri zwi ya rothola zwi ya kwama vhukuma tshaka ya mupo ya dzi thavha, fhethu ho fhambanaho hune ha vha uri ho fhambana hu vha na zwimela na zwipuka zwo fhambanaho. Nga ṅwambo wa uri fhethu na uvha na vhuthu a zwi ṱanganedzi, thavha dzi anzela u shumiswa zwiṱuku kha zwa vhulimi nahone dzi shumiswa nga maanḓa kha u bvisa zwishumiswa, u fana na mimaini na u rema miri, khathihi na u dovholola, na u gonya thavha na u fhufha.
Thavha ndapfusa kha Ḽifhasi ndi Thavha ya Evaresithi kha dzi Himalaya ya Asia, ine ṱhodzi yayo ya vha 8,850 m nṱha ha vhukati ha lwanzhe. Thavha khulwanesa ine ya ḓivhea kha pulanete naho i ifhio kha Sisiṱeme ya Ḓuvha ndi Olipiasi Mons kha Mars ine ya vha 21,171 m. Thavha ndapfusa ine ya katela na fhethu hune ha vha fhasi ha maḓi ndi Mauna Kea wa kha ḽa Hawaii ubva kha tshiimo tshayo tsha fhasi ha maḓi kha 9,330 m; vhaṅwe vhorasaintsi vha dzhia uri ndi yone ndapfusa kha ḽifhasi.
[[category:Geolodzhi]]
4zxxsp223x7jarsuzig7pt5deogiqi7