Wikipedia vewiki https://ve.wikipedia.org/wiki/Hayani MediaWiki 1.46.0-wmf.22 first-letter Media Special Talk User User talk Wikipedia Wikipedia talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk TshiVenḓa 0 1889 22390 21281 2026-04-05T01:09:38Z ~2026-21067-15 9496 22390 wikitext text/x-wiki '''Tshivenda''' ndi [[luambo]] lu no ambiwa [[Afurika Tshipembe]]. Ludovha hafhu lwa ambiwa nga vhanwe vha vhathu vhare kha shango la tsini line lavha [[Zimbagwe|Zimbabwe]]. Ndi luṅwe lwa dzinyambo dza tshiofisiri kha la Afurika Tshipembe na khala Zimbabwe. Tshivenḓa tshi ambiwa nga Vhavenḓa. Tshi ya dovha hafhu tsha kwashekanyiwa tsha vha na luambo lwa Musanda.Itsho ndi Tshivenḓa tshi no ambiwa Thavhani/Pfamoni/Musanda nahone nga mavu, vhaṱanuni na vhakololo vha musanda. [[Phalaphala FM]] [https://web.archive.org/web/20231205090209/https://dutafilm.org/ Dutafilm] [https://web.archive.org/web/20230409120640/https://www.bicarafakta.com/ Bicara Fakta] ndi tshititshi tsha radio tshi no hasha nga luambo lwa tshiVenḓa. Maṅwe a maipfi a Tshivenḓa ndi aya: Ndaa: zwine zwa amba uri Hello , nga muthu wa tshinna Aa! Na zwone ndi Hello fhedzi nga vhathu vha tshifumakadzini. __TOC__ == Muvenḓa mubikwa na ive, ive ḽa vhibva muvenḓa a sala vha ralo Vhavenḓa vha tshi ḓi khoḓa! == [[File:South Africa municipalities by language 2001.png|thumb]] [[File:ZA Limpopo language.gif|thumb]] Kha vha ke nḓivho tshisikuni tsha luambo lwavho == Ri ḓo sedza kha zwinzhi zwitevhelaho == == Ḓivhazwakale == * [[Dzinndwa]] * [[Mahosi]] * [[Muvhango]] * [[Vhahali]] * [[Vhalemba]] * [[Vhubvo]] * [[Vhufa]] * Mashango na mivhundu ya Venḓa phusuphusu dza dzimauli Mukololo * [[Luambo lwa musanda]] * [[Luambo lwa khombani]] * [[Luambo lwa ngomani]] * [[luambo lwa dombani]] * [[Luambo tshidinda|Luambo tshiḓinda]] * [[Luambo lwa Mogodini|Luambo lwa Mugodini]] * [[Luambo lusili]] == Luambo == * [[Maambele na Mirero]] * [[Mvelele]] * [[Thaluso|Ṱhaluso]] * [[Tshaka]] * [[Zwiko]] == Maṅwalwa == * [[Ngano na Thai|Ngan]][[Zwiko|o]][[Ngano na Thai|o na Thai]] Ngano ndi musi muthu muhulwane a tshi anetshela vhana zwe ene a anetshelwa nga vhahulwane. Kha ngano hu vha hu na ndayo kana mulaedza une wa khou bviselwa kha vhana. Musi vhana vha tshi anetshelwa lungano huthomiwa nga uri "Salungano, salungano", aya maipfi a sumbedza uri hu khou tevhela lungano. Musi vhana vha tshi fhindula vhari "Salungano".[https://web.archive.org/web/20230602025242/https://mixue.world/ Mixue] * [[Tsenguluso]] * [[Vhanwali|Vhaṅwali]] * [[Zwidade]] * [[Zwirendo]] Vhurendi ndi nḓila ine [[vhaVenḓa]] vha i shumisa u bvisela vhupfiwa havho khagala, u bvisela mulaedza kha lushaka, u laya, u kaidza na u isa mulaeudza kha vhathu vho tiwaho. Kha lubuvhisia ulwu ni ḓo kona u wana zwiṅwe zwa zwirendo zwa tshiVenḓa zwo ṅwalaho nga vhaVenḓa. == [[Muta]] == * [[Mikwa|Mikhwa]] * [[Nzulele]] * [[Maambele]] == Mvumbo == * [[Dzingoma]] * [[Mitshino]] * [[Mitupo]] * [[Mvelele]] * [[Nyimbo]] * [[Tshiga]] * [[Vhurereli]] * [[Vhutsila]] * [[Zwiambaro]] * [[Zwiliwa|Zwiḽiwa]] == [[Mutsho]] == [[Category:TshiVenḓa| ]] jbt26zgeiqumfoee4yd74qft7ga42yu Ḽifhasi 0 5306 22385 22272 2026-04-04T21:52:01Z Kwamikagami 5478 22385 wikitext text/x-wiki [[File:Meteosat-12-fci-march-equinox-2025-noon.jpg|thumb|Ḽifhasi]] '''Ḽifhasi''' (tshiga: [[file:earth symbol (fixed width).svg|20px|🜨]]) ndi pulanete ya vhuraru u bva kha Ḓuvha nahone ndi tshone tshithu tshithihi fhedzi tsha ṋaledzi tshine tsha ḓivhea uri tshi na vhutshilo. Hezwi zwi koniswa nga Ḽifhasi ḽine ḽa vha ḽifhasi ḽa lwanzheni, ndi ḽone fhedzi kha Sisiṱeme ya Ḓuvha ḽine ḽa tikedza maḓi a nṱha ha maḓi a tshikafhadzaho. Hu ṱoḓaho u vha maḓi oṱhe a ḽifhasi a wanala kha lwanzhe lwaḽo lwa ḽifhasi, a vala 70.8% ya ṱhodzi ya ḽifhasi. Zwo salaho zwa 29.2% zwa ḽifhasi ndi mavu, vhunzhi hazwo zwi wanala nga tshivhumbeo tsha mavu a dzhango nga ngomu ha hemisphere ya mavu ya ḽifhasi. Vhunzhi ha shango ḽa Ḽifhasi ḽi na muṋu nahone ḽo fukedzwa nga zwimela, ngeno zwipiḓa zwihulwane zwa aisi kha soga ḽa polar ḽa Ḽifhasi ḽi tshi vhulunga maḓi manzhi u fhira maḓi a fhasi ha mavu a Ḽifhasi, maḓi, milambo na maḓi a mupo zwo ṱangana. Ḽifhasi ḽi na phulethi dza tectonic dzine dza khou tshimbila nga u ongolowa, dzine dza ṱangana u itela u bveledza mitevhe ya dzithavha, thavhandubi, na midzinginyo. Ḽifhasi ḽi na tshipiḓa tsha nnḓa tshine tsha vha tshiluḓi tshine tsha bveledza magnetosphere ine ya kona u fhambanya vhunzhi ha mimuya ya ḓuvha i tshinyadzaho na radiation ya cosmic. pnr2ws9cg4qxdmbar5zthmlxy8jy526 22386 22385 2026-04-04T21:53:03Z Kwamikagami 5478 22386 wikitext text/x-wiki [[File:Meteosat-12-fci-march-equinox-2025-noon.jpg|thumb|Ḽifhasi]] '''Ḽifhasi''' (tshiga: [[file:earth symbol (fixed width).svg|20px|🜨]]) ndi pulanete ya vhuraru u bva kha [[Ḓuvha]] nahone ndi tshone tshithu tshithihi fhedzi tsha ṋaledzi tshine tsha ḓivhea uri tshi na vhutshilo. Hezwi zwi koniswa nga Ḽifhasi ḽine ḽa vha ḽifhasi ḽa lwanzheni, ndi ḽone fhedzi kha Sisiṱeme ya Ḓuvha ḽine ḽa tikedza maḓi a nṱha ha maḓi a tshikafhadzaho. Hu ṱoḓaho u vha maḓi oṱhe a ḽifhasi a wanala kha lwanzhe lwaḽo lwa ḽifhasi, a vala 70.8% ya ṱhodzi ya ḽifhasi. Zwo salaho zwa 29.2% zwa ḽifhasi ndi mavu, vhunzhi hazwo zwi wanala nga tshivhumbeo tsha mavu a dzhango nga ngomu ha hemisphere ya mavu ya ḽifhasi. Vhunzhi ha shango ḽa Ḽifhasi ḽi na muṋu nahone ḽo fukedzwa nga zwimela, ngeno zwipiḓa zwihulwane zwa aisi kha soga ḽa polar ḽa Ḽifhasi ḽi tshi vhulunga maḓi manzhi u fhira maḓi a fhasi ha mavu a Ḽifhasi, maḓi, milambo na maḓi a mupo zwo ṱangana. Ḽifhasi ḽi na phulethi dza tectonic dzine dza khou tshimbila nga u ongolowa, dzine dza ṱangana u itela u bveledza mitevhe ya dzithavha, thavhandubi, na midzinginyo. Ḽifhasi ḽi na tshipiḓa tsha nnḓa tshine tsha vha tshiluḓi tshine tsha bveledza magnetosphere ine ya kona u fhambanya vhunzhi ha mimuya ya ḓuvha i tshinyadzaho na radiation ya cosmic. o311c0060cmzz7mqaij7pmjguoqs22w 22387 22386 2026-04-04T21:54:14Z Kwamikagami 5478 22387 wikitext text/x-wiki [[File:Meteosat-12-fci-march-equinox-2025-noon.jpg|thumb|Ḽifhasi]] '''Ḽifhasi''' (tshiga: [[file:earth symbol (fixed width).svg|20px|🜨]]) ndi pulanete ya vhuraru u bva kha [[Ḓuvha]] nahone ndi tshone tshithu tshithihi fhedzi tsha ṋaledzi tshine tsha ḓivhea uri tshi na vhutshilo. Hezwi zwi koniswa nga Ḽifhasi ḽine ḽa vha ḽifhasi ḽa lwanzheni, ndi ḽone fhedzi kha Sisiṱeme ya Ḓuvha ḽine ḽa tikedza maḓi a nṱha ha maḓi a tshikafhadzaho. Hu ṱoḓaho u vha maḓi oṱhe a ḽifhasi a wanala kha lwanzhe lwaḽo lwa ḽifhasi, a vala 70.8% ya ṱhodzi ya ḽifhasi. Zwo salaho zwa 29.2% zwa ḽifhasi ndi mavu, vhunzhi hazwo zwi wanala nga tshivhumbeo tsha mavu a dzhango nga ngomu ha hemisphere ya mavu ya ḽifhasi. Vhunzhi ha shango ḽa Ḽifhasi ḽi na muṋu nahone ḽo fukedzwa nga zwimela, ngeno zwipiḓa zwihulwane zwa aisi kha soga ḽa polar ḽa Ḽifhasi ḽi tshi vhulunga maḓi manzhi u fhira maḓi a fhasi ha mavu a Ḽifhasi, maḓi, milambo na maḓi a mupo zwo ṱangana. Ḽifhasi ḽi na phulethi dza tectonic dzine dza khou tshimbila nga u ongolowa, dzine dza ṱangana u itela u bveledza mitevhe ya dzithavha, thavhandubi, na midzinginyo. Ḽifhasi ḽi na tshipiḓa tsha nnḓa tshine tsha vha tshiluḓi tshine tsha bveledza magnetosphere ine ya kona u fhambanya vhunzhi ha mimuya ya ḓuvha i tshinyadzaho na radiation ya cosmic. ==Sedzani na== *[[Ṅwedzi]] qapnw17ydsnj75azr8dhsz2crgsqfh9 22388 22387 2026-04-04T21:55:39Z Kwamikagami 5478 22388 wikitext text/x-wiki [[File:Meteosat-12-fci-march-equinox-2025-noon.jpg|thumb|Ḽifhasi]] '''Ḽifhasi''' (tshiga: [[file:earth symbol (fixed width).svg|20px|🜨]]) ndi pulanete ya vhuraru u bva kha [[Ḓuvha]] nahone ndi tshone tshithu tshithihi fhedzi tsha ṋaledzi tshine tsha ḓivhea uri tshi na vhutshilo. Hezwi zwi koniswa nga Ḽifhasi ḽine ḽa vha ḽifhasi ḽa lwanzheni, ndi ḽone fhedzi kha Sisiṱeme ya Ḓuvha ḽine ḽa tikedza maḓi a nṱha ha maḓi a tshikafhadzaho. Hu ṱoḓaho u vha maḓi oṱhe a ḽifhasi a wanala kha lwanzhe lwaḽo lwa ḽifhasi, a vala 70.8% ya ṱhodzi ya ḽifhasi. Zwo salaho zwa 29.2% zwa ḽifhasi ndi mavu, vhunzhi hazwo zwi wanala nga tshivhumbeo tsha mavu a dzhango nga ngomu ha hemisphere ya mavu ya ḽifhasi. Vhunzhi ha shango ḽa Ḽifhasi ḽi na muṋu nahone ḽo fukedzwa nga zwimela, ngeno zwipiḓa zwihulwane zwa aisi kha soga ḽa polar ḽa Ḽifhasi ḽi tshi vhulunga maḓi manzhi u fhira maḓi a fhasi ha mavu a Ḽifhasi, maḓi, milambo na maḓi a mupo zwo ṱangana. Ḽifhasi ḽi na phulethi dza tectonic dzine dza khou tshimbila nga u ongolowa, dzine dza ṱangana u itela u bveledza mitevhe ya dzithavha, thavhandubi, na midzinginyo. Ḽifhasi ḽi na tshipiḓa tsha nnḓa tshine tsha vha tshiluḓi tshine tsha bveledza magnetosphere ine ya kona u fhambanya vhunzhi ha mimuya ya ḓuvha i tshinyadzaho na radiation ya cosmic. ==Sedzani na== *[[Ṅwedzi]] [[category:Ḽifhasi| ]] [[category:Ḓivhaṋaledzi]] s8n1cf6sqdam1mei0rn3u64trr78nun Thavha 0 5650 22389 22237 2026-04-04T21:56:56Z Kwamikagami 5478 22389 wikitext text/x-wiki '''Thavha''' ndi tshipiḓa tsho ṱanḓavhuwaho tsha vhuimo ha pulanete, nga u tou angaredza tshi na masia o khwaṱhaho ane a sumbedza matombo o bvelelaho . Naho ṱhalutshedzo dzo fhambana, kanzhi thavha i dzhiiwa sa ine ya vha nnṱha u fhira tshikwara, kanzhi i gonya mithara dzi ṱoḓaho u vha maḓana o vhalaho (zwigidi zwi si gathi zwa mithara) nṱha ha shango ḽo i tangaho. I nga vha na fhethu hune ha vha uri ho linganela kha samithi kana ya vha pulateu ṱhukhu ine ya vha na vhulapfu vhuhulwane na maṱari ane avha uri o khwaṱha. Thavha dzi si gathi ndi ṱhodzi dzi re thungo, fhedzi vhunzhi hadzo dzi wanala kha miṱangano ya thavha. Thavha dzi vhumbiwa nga maanḓa a tectonic, u ṱahala ha mavu, kana u bva ha thavhandubi, dzine dza shuma kha zwikalo zwa tshifhinga zwine zwa swika miṅwaha ya mahumi a milioni. Musi u fhaṱiwa ha thavha ho no fhela, thavha dzi a linganela nga zwiṱuku nga zwiṱuku nga ṅwambo wa u shandukiswa ha mutsho, nga u ḓi ṱomola na dziṅwe nḓila dza u tshinyadzwa ha zwithu zwinzhi, khathihi na nga u ṱahala ha mavu nga milambo na dzi gileshia. Vhunṱha ha dzi thavha zwi bveledza mutsho une wa rothola u fhira kha lwanzhe kha lathithudi ine ya fana. Zwine zwa vha uri zwi ya rothola zwi ya kwama vhukuma tshaka ya mupo ya dzi thavha, fhethu ho fhambanaho hune ha vha uri ho fhambana hu vha na zwimela na zwipuka zwo fhambanaho. Nga ṅwambo wa uri fhethu na uvha na vhuthu a zwi ṱanganedzi, thavha dzi anzela u shumiswa zwiṱuku kha zwa vhulimi nahone dzi shumiswa nga maanḓa kha u bvisa zwishumiswa, u fana na mimaini na u rema miri, khathihi na u dovholola, na u gonya thavha na u fhufha. Thavha ndapfusa kha Ḽifhasi ndi Thavha ya Evaresithi kha dzi Himalaya ya Asia, ine ṱhodzi yayo ya vha 8,850 m nṱha ha vhukati ha lwanzhe. Thavha khulwanesa ine ya ḓivhea kha pulanete naho i ifhio kha Sisiṱeme ya Ḓuvha ndi Olipiasi Mons kha Mars ine ya vha 21,171 m. Thavha ndapfusa ine ya katela na fhethu hune ha vha fhasi ha maḓi ndi Mauna Kea wa kha ḽa Hawaii ubva kha tshiimo tshayo tsha fhasi ha maḓi kha 9,330 m; vhaṅwe vhorasaintsi vha dzhia uri ndi yone ndapfusa kha ḽifhasi. [[category:Geolodzhi]] 4zxxsp223x7jarsuzig7pt5deogiqi7