Wikisource:Thảo luận

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="vi">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikisource</sitename>
    <dbname>viwikisource</dbname>
    <base>https://vi.wikisource.org/wiki/Trang_Ch%C3%ADnh</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.23</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Phương tiện</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Đặc biệt</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Thảo luận</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Thành viên</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Thảo luận Thành viên</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikisource</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Thảo luận Wikisource</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Tập tin</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Thảo luận Tập tin</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Thảo luận MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Bản mẫu</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Thảo luận Bản mẫu</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Trợ giúp</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Thảo luận Trợ giúp</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Thể loại</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Thảo luận Thể loại</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Chủ đề</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Thảo luận Chủ đề</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Tác gia</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Thảo luận Tác gia</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">Trang</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">Thảo luận Trang</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">Mục lục</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">Thảo luận Mục lục</namespace>
      <namespace key="114" case="first-letter">Biên dịch</namespace>
      <namespace key="115" case="first-letter">Thảo luận Biên dịch</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Mô đun</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Thảo luận Mô đun</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
      <namespace key="2600" case="first-letter">Đề tài</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Wikisource:Thảo luận</title>
    <ns>4</ns>
    <id>3365</id>
    <revision>
      <id>204642</id>
      <parentid>204641</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T15:19:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>6372</id>
      </contributor>
      <comment>Mục mới: /* Bản tin Kỹ thuật: Tuần 16-2026 */</comment>
      <origin>204642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="506526" sha1="jwngyc99mb199vz1lu5ilktisyb93ul" xml:space="preserve">{{/Đầu}}
{{khóa}}

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 03-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W03&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Nổi bật trong tuần'''
* Hệ thống Đăng nhập Người dùng Hợp nhất sẽ được cập nhật trong vòng vài tháng tới. Đây là hệ thống cho phép người dùng điền vào biểu mẫu đăng nhập trên một trang web Wikimedia và được đăng nhập trên tất cả các trang khác cùng lúc. Hệ thống cần được cập nhật do các trình duyệt ngày càng hạn chế các cookie liên tên miền. Để đáp ứng những hạn chế này, các trang đăng nhập và mở tài khoản sẽ di chuyển tới một tên miền trung tâm, nhưng nó sẽ vẫn hiển thị tới người dùng như thể họ đang đăng nhập trên wiki gốc. Mã nguồn cập nhật sẽ được kích hoạt trong tuần này cho người dùng trên các wiki thử nghiệm. Thay đổi này dự kiến sẽ được triển khai tới tất cả người dùng trong tháng 2 và 3. Xem [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|trang dự án SUL3]] để biết thêm thông tin chi tiết và khung thời gian triển khai.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Trên các wiki đã cài đặt [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments|PageAssessments]], bạn nay có thể [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments#Search|lọc kết quả tìm kiếm]] tới các trang trong dự án được cung cấp bằng cách sử dụng từ khoá &lt;code dir=ltr&gt;inproject:&lt;/code&gt;. (Những wiki sau: {{int:project-localized-name-arwiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-enwiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-enwikivoyage/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-frwiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-huwiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-newiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-trwiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-zhwiki/vi}}) [https://phabricator.wikimedia.org/T378868] 
* Một wiki mới đã được tạo ra: {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} [[d:Q34129|tiếng Tigre]] ([[w:tig:|&lt;code&gt;w:tig:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T381377]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:35}} {{PLURAL:35|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, có một lỗi xảy ra khi cập nhật bộ đếm sửa đổi của người dùng sau khi thực hiện sửa đổi lùi tất cả, hiện đã được giải quyết. [https://phabricator.wikimedia.org/T382592]

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục nâng cao]] Người dùng Wikimedia REST API, chẳng hạn như người vận hành bot và người bảo trì công cụ, có thể bị ảnh hưởng bởi việc nâng cấp đang diễn ra. Kể từ tuần ngày 13 tháng 1, chúng tôi sẽ bắt đầu chuyển hướng [[phab:T374683|một số điểm cuối nội dung trang]] từ RESTbase tới điểm cuối MediaWiki REST API mới hơn cho tất cả các dự án wiki. Thay đổi này trước đây có sẵn trên testwiki và sẽ không ảnh hưởng đến những chức năng hiện tại, nhưng những người dùng tích cực của các điểm cuối bị ảnh hưởng có thể đưa ra những vấn đề trực tiếp cho [[phab:project/view/6931/|Nhóm Giao diện MediaWiki]] trong Phabricator nếu chúng xảy ra.
* Những người bảo trì công cụ trên Toolforge nay có thể chia sẻ phản hồi của họ trên Toolforge UI, một sáng kiến cung cấp nền tảng web cho phép tạo và quản lý các công cụ Toolforge thông qua giao diện trực quan, bên cạnh luồng công việc bằng dòng lệnh hiện có. Dự án này nhằm mục đích hợp thức hoá những nhiệm vụ của những người bảo trì tích cực, cũng như giúp cho quá trình đăng ký và triển khai trở nên dễ tiếp cận hơn cho những người tạo công cụ mới. Sáng kiến này vẫn đang ở trong giai đoạn rất sớm, và nhóm Dịch vụ Đám mây đang trong quá trình thu thập phản hồi từ cộng đồng Toolforge để giúp định hình giải pháp đáp ứng nhu cầu của họ. [[wikitech:Wikimedia Cloud Services team/EnhancementProposals/Toolforge UI|Đọc thêm và chia sẻ suy nghĩ của bạn về Toolforge UI]]. 
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục nâng cao]] Đối với những nhà phát triển công cụ và thư viện sử dụng hệ thống OAuth: Điểm cuối xác thực danh tính dùng cho [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user|OAuth 1]] và [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user 2|OAuth 2]] trả về đối tượng JSON với một số nguyên trong trường &lt;code&gt;sub&lt;/code&gt; của nó, điều này là không chính xác (trường này luôn luôn phải là một xâu). Vấn đề này đã được giải quyết; bản sửa lỗi này sẽ được triển khai tới các wiki của Wikimedia trong tuần ngày 13 tháng 1. [https://phabricator.wikimedia.org/T382139]
* Nhiều wiki hiện sử dụng [[:mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|Chú thích CSS]] để hiển thị dấu chú thích tuỳ chỉnh trong đầu ra Parsoid. Kể từ ngày 20 tháng 1 những quy tắc này sẽ bị tắt đi, nhưng những nhà phát triển khuyên bạn ''không'' dọn dẹp &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[MediaWiki:Common.css]]&lt;/bdi&gt; của bạn cho tới ngày 20 tháng 2 để tránh những vấn đề phát sinh trong quá trình chuyển đổi. Wiki của bạn có thể nhìn thấy một số thay đổi nhỏ đối với dấu chú thích trong Trình Soạn thảo Trực quan và khi sử dụng chế độ đọc Parsoid thử nghiệm, nhưng nếu có thay đổi gì chúng sẽ khả năng làm cho việc kết xuất giống như đầu ra của trình phân tích cú pháp cũ. [https://phabricator.wikimedia.org/T370027]

'''Các cuộc họp và sự kiện'''
* Cuộc họp tiếp theo của loạt [[c:Special:MyLanguage/Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Cuộc Trò chuyện của Cộng đồng Quỹ Wikimedia với cộng đồng Wikimedia Commons]] sẽ diễn ra vào [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 08:00 UTC|ngày 15 tháng 1 lúc 8:00 UTC]] và [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 16:00 UTC|vào lúc 16:00 UTC]]. Chủ đề của cuộc họp này là xác định những trọng tâm trong việc đầu tư công cụ cho Commons. Những người đóng góp từ tất cả các wiki, đặc biệt là những người dùng đang bảo trì công cụ cho Commons, đều được chào đón để tham dự cuộc họp này.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W03&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 01:42, ngày 14 tháng 1 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28048614 --&gt;

== Launching! Join Us for Wiki Loves Ramadan 2025! ==

Dear All,

We’re happy to announce the launch of [[m:Wiki Loves Ramadan 2025|Wiki Loves Ramadan 2025]], an annual international campaign dedicated to celebrating and preserving Islamic cultures and history through the power of Wikipedia. As an active contributor to the Local Wikipedia, you are specially invited to participate in the launch. 

This year’s campaign will be launched for you to join us write, edit, and improve articles that showcase the richness and diversity of Islamic traditions, history, and culture.

* Topic: [[m:Event:Wiki Loves Ramadan 2025 Campaign Launch|Wiki Loves Ramadan 2025 Campaign Launch]]
* When: Jan 19, 2025 
* Time: 16:00 Universal Time UTC and runs throughout Ramadan (starting February 25, 2025).
* Join Zoom Meeting: https://us02web.zoom.us/j/88420056597?pwd=NdrpqIhrwAVPeWB8FNb258n7qngqqo.1 
* Zoom meeting hosted by [[m:Wikimedia Bangladesh|Wikimedia Bangladesh]]

To get started, visit the [[m:Wiki Loves Ramadan 2025|campaign page]] for details, resources, and guidelines: Wiki Loves Ramadan 2025.

Add [[m:Wiki Loves Ramadan 2025/Participant|your community here]], and organized Wiki Loves Ramadan 2025 in your local language.

Whether you’re a first-time editor or an experienced Wikipedian, your contributions matter. Together, we can ensure Islamic cultures and traditions are well-represented and accessible to all.

Feel free to invite your community and friends too. Kindly reach out if you have any questions or need support as you prepare to participate.

Let’s make Wiki Loves Ramadan 2025 a success!

For the [[m:Wiki Loves Ramadan 2025/Team|International Team]] 12:08, ngày 16 tháng 1 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:ZI Jony@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=27568454 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 04-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W04&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Các bảo quản viên có thể xoá hàng loạt nhiều trang được tạo bởi một người dùng hoặc địa chỉ IP sử dụng [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Phần mở rộng:Nuke]]. Nó trước đây chỉ cho phép xoá các trang được tạo trong vòng 30 ngày qua. Giờ đây phần mở rộng này có thể xoá các trang tạo trong vòng 90 ngày qua, với điều kiện là đang nhắm vào một người dùng hoặc địa chỉ IP cụ thể. [https://phabricator.wikimedia.org/T380846]
* Trên [[phab:P72148|các wiki sử dụng]] tính năng [[mw:Special:MyLanguage/Help:Patrolled edits|Tuần tra sửa đổi]], khi tính năng lùi tất cả được sử dụng để lùi lại một phiên bản chưa được tuần tra của trang, phiên bản đó nay sẽ được đánh dấu là &quot;được đánh dấu tuần tra theo cách thủ công&quot; thay vì &quot;tự đánh dấu tuần tra&quot;, đây là cách gọi chính xác hơn. Một số biên tập viên sử dụng [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Filtering|bộ lọc]] trên Thay đổi Gần đây có thể cần phải cập nhật cài đặt bộ lọc của họ. [https://phabricator.wikimedia.org/T302140]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:31}} {{PLURAL:31|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, tính năng &quot;Thêm liên kết&quot; của Trình Soạn thảo Trực quan không phải lúc nào cũng gợi ý chính xác trang hiện có khi biên tập viên bắt đầu nhập, vấn đề này nay đã được [[phab:T383497|giải quyết]].

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Phần mở rộng Thảo luận có Cấu trúc (còn được biết đến với tên là Flow) đang dần dần được loại bỏ khỏi các wiki. Phần mở rộng này không được duy trì và gây ra sự cố. Nó sẽ được thay thế bởi [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]], được sử dụng trên bất kỳ trang thảo luận thông thường nào. [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions/Deprecation#Deprecation timeline|Nhóm các wiki cuối cùng]] ({{int:project-localized-name-cawikiquote/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-fiwikimedia/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-gomwiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-kabwiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-ptwikibooks/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-sewikimedia/vi}}) sẽ sớm được liên hệ tới. Nếu bạn có câu hỏi về quá trình này, vui lòng ping [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] trên wiki của bạn. [https://phabricator.wikimedia.org/T380912]
* [[mw:Technical_Community_Newsletter/2025/January|Bản tin Cộng đồng Kỹ thuật]] số quý mới nhất hiện có sẵn. Số này bao gồm: cập nhật về các dịch vụ từ nhóm Kỹ thuật Nền tảng Dữ liệu, thông tin về Codex từ nhóm Thiết kế Hệ thống, và hơn thế nữa.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W04&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 01:36, ngày 21 tháng 1 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28129769 --&gt;

== Universal Code of Conduct annual review: provide your comments on the UCoC and Enforcement Guidelines ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.

I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:12, ngày 24 tháng 1 năm 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Keegan (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27746256 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 05-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W05&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Nổi bật trong tuần'''
* Các tuần tra viên và bảo quản viên - những thông tin hay ngữ cảnh nào liên quan đến các sửa đổi hoặc người dùng có thể giúp bạn đưa ra các quyết định tuần tra hoặc bảo quản một cách nhanh chóng hoặc dễ dàng hơn? Quỹ Wikimedia mong muốn được lắng nghe ý kiến từ bạn để giúp gợi ý cho kế hoạch hàng năm sắp tới của họ. Vui lòng cân nhắc chia sẻ suy nghĩ của bạn về điều này cùng [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|13 câu hỏi khác]] nhằm định hình hướng phát triển kỹ thuật cho năm tới.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Người dùng Ứng dụng Wikipedia dành cho iOS trên toàn thế giới nay có thể truy cập tính năng [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review/How your data is used|Nhìn lại một Năm được cá nhân hoá]], cung cấp thông tin chi tiết dựa trên lịch sử đọc và sửa đổi của họ trên Wikipedia. Dự án này là một phần của nỗ lực rộng hơn nhằm giúp chào mừng người đọc mới khám phá và tương tác với nội dung bách khoa toàn thư.
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Mục Mong muốn cộng đồng]] Các tuần tra viên sửa đổi nay có một tính năng mới có thể làm nổi bật các trang mới khả năng có vấn đề. Khi một trang được tạo ra với cùng tiêu đề như một trang đã bị xoá trước đây, thẻ ('Recreated') nay sẽ được thêm vào, người dùng có thể lọc thẻ này trong các trang [[{{#special:RecentChanges}}]] và [[{{#special:NewPages}}]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T56145]
* Sắp tới trong tuần này, sẽ có một cảnh báo mới dành cho các biên tập viên nếu họ cố gắng tạo một đổi hướng liên kết đến một đổi hướng khác (một [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects#Double redirects|đổi hướng kép]]). Tính năng này sẽ đề xuất rằng họ nên liên kết trực tiếp đến trang đích của đổi hướng thứ hai. Xin cảm ơn thành viên SomeRandomDeveloper vì cải tiến này. [https://phabricator.wikimedia.org/T326056]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục nâng cao]] Các wiki của Wikimedia hỗ trợ xác thực bước hai dựa trên [[w:en:WebAuthn|WebAuthn]] (chẳng hạn như token phần cứng) trong quá trình đăng nhập, nhưng tính năng này [[m:Community Wishlist Survey 2023/Miscellaneous/Fix security key (WebAuthn) support|rất mỏng]] và có rất ít người dùng. Nhóm Nền tảng MediaWiki đang tạm thời vô hiệu hoá việc thêm những chìa khoá WebAuthn mới, để tránh can thiệp vào việc triển khai [[mw:MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3]] (hệ thống đăng nhập người dùng đơn nhất phiên bản 3). Các chìa khoá hiện có không bị ảnh hưởng. [https://phabricator.wikimedia.org/T378402]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:30}} {{PLURAL:30|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]].

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''

* Dành cho các nhà phát triển sử dụng [[wikitech:Data Platform/Data Lake/Edits/MediaWiki history dumps|các bản dump Lịch sử MediaWiki]]: Nhóm Kỹ thuật Nền tảng Dữ liệu đã thêm một số trường mới tới những bản dump này, để hỗ trợ cho sáng kiến [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Tài khoản Tạm thời]]. Nếu bạn có duy trì phần mềm đọc những bản dump đó, vui lòng xem lại đoạn mã và tài liệu được cập nhật, bởi vì thứ tự các trường trong dòng sẽ thay đổi. Đồng thời một trường cũng sẽ được đổi tên: trong bản dump &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;mediawiki_user_history&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, trường &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;anonymous&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; sẽ được đổi tên thành &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;is_anonymous&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. Thay đổi này sẽ có hiệu lực với bản dump tiếp theo được phát hành trong tháng 2. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LKMFDS62TXGDN6L56F4ABXYLN7CSCQDI/] 

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W05&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 22:14, ngày 27 tháng 1 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28149374 --&gt;

== Reminder: first part of the annual UCoC review closes soon ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.

This is a reminder that the first phase of the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines will be closing soon. You can make suggestions for changes through [[d:Q614092|the end of day]], 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. After review of the feedback, proposals for updated text will be published on Meta in March for another round of community review. 

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:49, ngày 3 tháng 2 năm 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Keegan (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28198931 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 06-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W06&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Biên tập viên sử dụng menu công cụ sửa đổi &quot;Ký tự đặc biệt&quot; nay có thể xem 32 ký tự đặc biệt mà bạn đã sử dụng gần đây nhất, xuyên suốt các phiên sửa đổi trên wiki đó. Thay đổi này sẽ giúp việc tìm kiếm ký tự mà bạn sử dụng thường xuyên nhất trở nên dễ dàng hơn. Tính năng này có sẵn trong cả trình soạn thảo mã nguồn 2010 và Trình Soạn thảo Trực quan. [https://phabricator.wikimedia.org/T110722]
* Biên tập viên sử dụng trình soạn thảo mã nguồn 2010 nay có thể tạo danh sách con với cách thụt lề chính xác bằng cách chọn (các) dòng mà bạn muốn thụt lề và sau đó nhấn vào nút trên thanh công cụ.[https://phabricator.wikimedia.org/T380438] Bạn nay còn có thể chèn thẻ &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;code&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; sử dụng nút thanh công cụ mới.[https://phabricator.wikimedia.org/T383010] Xin cảm ơn thành viên stjn vì những cải tiến này.
* Trang trợ giúp là cần thiết để đảm bảo [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|công cụ tạo chú thích]] hoạt động bình thường trên từng wiki.
** (1) Bảo quản viên nên cập nhật phiên bản cục bộ của trang &lt;code dir=ltr&gt;MediaWiki:Citoid-template-type-map.json&lt;/code&gt; để chứa các mục cho &lt;code dir=ltr&gt;preprint&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;standard&lt;/code&gt;, và &lt;code dir=ltr&gt;dataset&lt;/code&gt;; Sau đây là ví dụ về khác biệt phiên bản để có thể sao chép [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&amp;diff=1189164774&amp;oldid=1165783565 cho 'preprint'] và [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&amp;diff=1270832208&amp;oldid=1270828390 cho 'standard' và 'dataset'].
** (2.1) Nếu ánh xạ citoid trong bản mẫu chú thích được sử dụng cho những loại nguồn tham khảo này bị thiếu, [[mediawikiwiki:Citoid/Enabling Citoid on your wiki#Step 2.a: Create a 'citoid' maps value for each citation template|một ánh xạ sẽ cần phải được tạo]]. (2.2) Nếu ánh xạ citoid đã tồn tại, Dữ liệu Bản mẫu sẽ cần phải được cập nhật để bao gồm những tên trường mới. Đây là ví dụ về cập nhật [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&amp;diff=1270829051&amp;oldid=1262470053 cho 'preprint'] và [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&amp;diff=1270831369&amp;oldid=1270829480 cho 'standard' và 'dataset']. Các trường mới có thể cần được hỗ trợ là &lt;code dir=ltr&gt;archiveID&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;identifier&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;repository&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;organization&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;repositoryLocation&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;committee&lt;/code&gt;, và &lt;code dir=ltr&gt;versionNumber&lt;/code&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T383666]
* Một wiki mới đã được tạo ra: {{int:project-localized-name-group-wikipedia/vi}} tiếng [[d:Q15637215|Trung Kanuri]] ([[w:knc:|&lt;code&gt;w:knc:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T385181]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:27}} {{PLURAL:27|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Help:Extension:Wikisource/Wikimedia OCR|công cụ OCR (nhận dạng ký tự quang học)]] được sử dụng cho Wikisource nay hỗ trợ ngôn ngữ mới, tiếng Slav Giáo hội. [https://phabricator.wikimedia.org/T384782]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W06&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 00:09, ngày 4 tháng 2 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28203495 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 07-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W07&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Nổi bật trong tuần'''

* Hội đồng Tư vấn Sản phẩm và Công nghệ (PTAC) đã xuất bản [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|bản thảo các đề xuất của họ]] cho bộ phận Sản phẩm và Công nghệ của Quỹ Wikimedia. Họ đề xuất tập trung vào [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback/Mobile experiences|trải nghiệm trên thiết bị di động]], đặc biệt là các đóng góp. Họ cần cộng đồng [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|phản hồi trên trang thảo luận]] trước ngày 21 tháng 2.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Liên kết portlet &quot;Trang đặc biệt&quot; sẽ được chuyển từ phần &quot;Công cụ&quot; sang phần &quot;Trình đơn chính&quot; của thanh bên trên menu chính theo mặc định. Thay đổi này là do phần Công cụ được dự định dành cho các công cụ liên quan đến trang hiện tại, chứ không phải các công cụ liên quan đến toàn trang web, do đó liên kết sẽ được đặt vị trí một cách hợp lý và nhất quán hơn. Để điều chỉnh hành vi này và cập nhật kiểu CSS, bảo quản viên có thể làm theo hướng dẫn tại [[phab:T385346|T385346]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T333211]
* Là một phần của công việc trong năm nay xoay quanh việc cải thiện cách người đọc trải nghiệm nội dung trên các wiki, nhóm Web sẽ thực hiện một thử nghiệm với một số lượng nhỏ người đọc nhằm hiển thị một số đề xuất cho các bài viết có liên quan hoặc thú vị trong khuôn khổ thanh tìm kiếm. Vui lòng xem qua [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments#Experiment 1: Display article recommendations in more prominent locations, search|trang dự án]] để biết thêm thông tin.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục nâng cao]] Biên tập viên bản mẫu sử dụng TemplateStyles nay có thể tuỳ chỉnh đầu ra cho người dùng có nhu cầu trợ năng cụ thể bằng cách sử dụng các truy vấn phương tiện có liên quan đến khả năng truy cập (&lt;code dir=ltr&gt;[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-motion prefers-reduced-motion]&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-transparency prefers-reduced-transparency]&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-contrast prefers-contrast]&lt;/code&gt;, và &lt;code dir=ltr&gt;[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/forced-colors forced-colors]&lt;/code&gt;). Xin cảm ơn thành viên Bawolff vì những cải tiến này. [https://phabricator.wikimedia.org/T384175]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:22}} {{PLURAL:22|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, nhật trình cấm toàn cục nay sẽ được hiển thị trực tiếp trên trang {{#special:CentralAuth}}, tương tự như khoá toàn cục, để đơn giản hoá quy trình làm việc cho các tiếp viên. [https://phabricator.wikimedia.org/T377024]

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Wikidata [[d:Special:MyLanguage/Help:Default values for labels and aliases|nay hỗ trợ ngôn ngữ đặc biệt làm &quot;mặc định cho tất cả ngôn ngữ&quot;]] cho các nhãn và tên gọi khác. Điều này nhằm tránh sự trùng lặp quá mức của cùng một thông tin ở nhiều ngôn ngữ. Nếu các truy vấn Wikidata của bạn sử dụng nhãn, bạn có thể cần phải cập nhật chúng vì một số nhãn hiện có sẽ bị loại bỏ. [https://phabricator.wikimedia.org/T312511]
* Hàm &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;getDescription&lt;/code&gt; được gọi trên mỗi trang Wiki được đọc và chiếm ~2.5% tổng thời gian tải của trang. Giá trị ước tính này nay sẽ được lưu trữ trong bộ nhớ cache, giúp giảm tải trên các máy chủ Wikimedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T383660]
* Là một phần trong [[mw:RESTBase/deprecation|nỗ lực]] loại bỏ RESTBase, điểm cuối &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;/page/related&lt;/code&gt; đã bị chặn kể từ ngày 6 tháng 2 năm 2025, và sẽ sớm bị loại bỏ. Khung thời gian này được chọn để tương ứng với khung kế hoạch ngừng hỗ trợ các phiên bản Android và iOS cũ hơn. Giải pháp ổn định thay thế là API hành động &quot;&lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;morelike&lt;/code&gt;&quot; trong MediaWiki, và [[gerrit:c/mediawiki/services/mobileapps/+/982154/13/pagelib/src/transform/FooterReadMore.js|một ví dụ chuyển đổi như vậy]] có sẵn. Bạn [[phab:T376297|có thể liên lạc]] với nhóm Giao diện MediaWiki nếu có bất cứ câu hỏi nào. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/GFC2IJO7L4BWO3YTM7C5HF4MCCBE2RJ2/]

'''Chuyên sâu'''

* Số mới nhất của [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Bản tin Ngôn ngữ và Quốc tế hóa]] phát hành hàng quý hiện có sẵn. Nó bao gồm: Cập nhật về menu &quot;Đóng góp&quot;; chi tiết về một số phiên bản ngôn ngữ mới nhất của Wikipedia; chi tiết về các ngôn ngữ mới được giao diện MediaWiki hỗ trợ; cập nhật về tính năng danh sách do cộng đồng xác định; và hơn thế nữa. 
* Số mới nhất của [[mw:Extension:Chart/Project/Updates#January 2025: Better visibility into charts and tabular data usage|Bản tin Dự án Chart]] có sẵn. Nó bao gồm cập nhật về tiến độ nhằm mang lại khả năng hiển thị tốt hơn vào việc sử dụng biểu đồ toàn cục và hỗ trợ cho việc xếp thể loại các trang trong không gian tên Dữ liệu trên Commons.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W07&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 00:12, ngày 11 tháng 2 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28231022 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 08-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W08&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Nổi bật trong tuần'''
* Cộng đồng đang sử dụng công cụ tăng trưởng nay có thể giới thiệu một sự kiện trên &lt;code&gt;{{#special:Homepage}}&lt;/code&gt; dành cho người mới. Tính năng này sẽ giúp người mới được nhắc về các hoạt động sửa đổi mà họ có thể tham gia. Bảo quản viên có thể tạo một sự kiện mới để giới thiệu tại &lt;code&gt;{{#special:CommunityConfiguration}}&lt;/code&gt;. Để tìm hiểu thêm về tính năng này, vui lòng đọc [[diffblog:2025/02/12/community-updates-module-connecting-newcomers-to-your-initiatives/|bài đăng trên Diff]], xem qua [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Community updates module|trang tài liệu]], hoặc liên hệ với [[mw:Talk:Growth|nhóm Tăng trưởng]].

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
[[File:Page Frame Features on desktop.png|thumb|Những cải tiến của trang thảo luận được đánh dấu nổi bật]]
* Bắt đầu từ tuần tới, các trang thảo luận trên những wiki này – {{int:project-localized-name-eswiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-frwiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-itwiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-jawiki/vi}} – sẽ có [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|một thiết kế mới]]. Thay đổi này đã được thử nghiệm rộng rãi dưới dạng tính năng Beta và là bước cuối cùng của [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|dự án cải thiện trang thảo luận]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379102]
* Nay bạn có thể điều hướng để xem trang đổi hướng trực tiếp từ các trang tác vụ của nó, chẳng hạn như trang lịch sử. Trước đây, bạn buộc phải đến trang đổi hướng đích trước tiên. Thay đổi này sẽ giúp ích cho các biên tập viên thường xuyên làm việc trên các trang đổi hướng. Xin cảm ơn thành viên stjn vì cải tiến này. [https://phabricator.wikimedia.org/T5324]
* Khi một nguồn tham khảo dạng Chú thích được tái sử dụng nhiều lần, các wiki hiện hiển thị theo dạng chữ số như &quot;1.23&quot; hoặc theo dạng đánh dấu bằng chữ cái được bản địa hóa như &quot;a b c&quot; trong danh sách tham khảo. Trước đây, nếu có quá nhiều lần tái sử dụng khiến cho mọi chữ cái để đánh dấu đều được sử dụng hết, [[MediaWiki:Cite error references no backlink label|một thông báo lỗi]] được hiển thị.  Là một phần của việc [[phab:T383036|hiện đại hóa việc tùy chỉnh Chú thích]], những lỗi này không còn được hiển thị và thay vào đó các liên kết ngược sẽ quay lại hiển thị đánh dấu bằng số như &quot;1.23&quot; một khi tất cả các đánh dấu bằng chữ cái đều đã được sử dụng.
* Các mục nhật trình về từng thay đổi cho nhóm người dùng của một biên tập viên nay sẽ trở nên rõ ràng hơn bằng cách chỉ ra chính xác nhóm nào đã được thay đổi, thay vì danh sách trước và sau đơn thuần. Các biên dịch viên có thể [[phab:T369466|hỗ trợ cập nhật phiên bản bản địa hóa]]. Xin cảm ơn thành viên Msz2001 vì những cải tiến này.
* Một bộ lọc mới đã được thêm vào công cụ [[{{#special:Nuke}}]], một công cụ cho phép bảo quản viên xóa hàng loạt các trang, nhằm cho phép người dùng lọc các trang trong một khoảng kích cỡ trang (dưới dạng byte). Điều này cho phép, chẳng hạn, việc chỉ xóa các trang có kích cỡ bằng hoặc thấp hơn một kích cỡ nhất định. [https://phabricator.wikimedia.org/T378488]
* Thành viên không phải bảo quản viên nay có thể kiểm tra trang nào có thể bị xóa sử dụng công cụ [[{{#special:Nuke}}]]. Xin cảm ơn thành viên MolecularPilot vì cải tiến này và cải tiến trước đó. [https://phabricator.wikimedia.org/T376378]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:25}} {{PLURAL:25|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, một lỗi đã được giải quyết trong cấu hình cho định dạng tập tin video AV1, cho phép những tập tin này có thể phát lại. [https://phabricator.wikimedia.org/T382193]

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Chế độ xem Đọc Parsoid sẽ được triển khai đến hầu hết Wiktionary trong vòng vài tuần tới, tiếp nối việc chuyển đổi Wikivoyage thành công sang Chế độ xem Đọc Parsoid vào năm trước. Để biết thêm thông tin, xem trang dự án [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Hợp nhất Parsoid/Trình Phân tích cú pháp]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T385923][https://phabricator.wikimedia.org/T371640]
* Những nhà phát triển các công cụ chạy trên wiki cần lưu ý rằng &lt;code dir=ltr&gt;mw.Uri&lt;/code&gt; đã lỗi thời. Các công cụ yêu cầu &lt;code dir=ltr&gt;mw.Uri&lt;/code&gt; phải khai báo rõ ràng rằng &lt;code dir=ltr&gt;mediawiki.Uri&lt;/code&gt; là phụ thuộc vào ResourceLoader, và nên sớm chuyển sang API &lt;code dir=ltr&gt;URL&lt;/code&gt; gốc của trình duyệt. [https://phabricator.wikimedia.org/T384515]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W08&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:16, ngày 17 tháng 2 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28275610 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt; Upcoming Language Community Meeting (Feb 28th, 14:00 UTC) and Newsletter&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
Hello everyone!
[[File:WP20Symbols WIKI INCUBATOR.svg|right|frameless|150x150px|alt=An image symbolising multiple languages]]
We’re excited to announce that the next '''Language Community Meeting''' is happening soon, '''February 28th at 14:00 UTC'''! If you’d like to join, simply sign up on the '''[[mw:Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#28_February_2025|wiki page]]'''.

This is a participant-driven meeting where we share updates on language-related projects, discuss technical challenges in language wikis, and collaborate on solutions. In our last meeting, we covered topics like developing language keyboards, creating the Moore Wikipedia, and updates from the language support track at Wiki Indaba.

'''Got a topic to share?''' Whether it’s a technical update from your project, a challenge you need help with, or a request for interpretation support, we’d love to hear from you! Feel free to '''reply to this message''' or add agenda items to the document '''[[etherpad:p/language-community-meeting-feb-2025|here]]'''.

Also, we wanted to highlight that the sixth edition of the Language &amp; Internationalization newsletter (January 2025) is available here: [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January]]. This newsletter provides updates from the October–December 2024 quarter on new feature development, improvements in various language-related technical projects and support efforts, details about community meetings, and ideas for contributing to projects. To stay updated, you can subscribe to the newsletter on its wiki page: [[:mw:Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter]].

We look forward to your ideas and participation at the language community meeting, see you there!
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 08:29, ngày 22 tháng 2 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:SSethi (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28217779 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 09-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W09&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Bảo quản viên nay có thể tuỳ chỉnh cách mà [[m:Special:MyLanguage/User language|tính năng Babel]] tạo các thể loại sử dụng [[{{#special:CommunityConfiguration/Babel}}]]. Họ có thể đổi tên các thể loại ngôn ngữ, lựa chọn xem chúng có nên được tạo tự động không, và điều chỉnh một số thiết lập khác. [https://phabricator.wikimedia.org/T374348]
* Cổng thông tin &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[https://www.wikimedia.org/ wikimedia.org]&lt;/bdi&gt; đã được cập nhật – và hiện đang được nhận một số cải tiến liên tục – nhằm hiện đại hoá cũng như cải thiện khả năng truy cập cho các trang cổng thông tin của chúng tôi. Giờ đây nó có khả năng hỗ trợ tốt hơn cho bố cục của các thiết bị di động, có những cập nhật về văn bản cũng như liên kết, cùng khả năng hỗ trợ ngôn ngữ tốt hơn. Ngoài ra, tất cả các cổng thông tin dự án Wikimedia, chẳng hạn như &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[https://wikibooks.org wikibooks.org]&lt;/bdi&gt;, nay hỗ trợ chế độ tối khi người đọc có sử dụng cài đặt hệ thống đó. [https://phabricator.wikimedia.org/T373204][https://phabricator.wikimedia.org/T368221][https://meta.wikimedia.org/wiki/Project_portals]
* Một wiki mới đã được tạo ra: {{int:project-localized-name-group-wiktionary/vi}} [[d:Q33965|tiếng Santali]] ([[wikt:sat:|&lt;code&gt;wikt:sat:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386619]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:30}} {{PLURAL:30|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, một lỗi đã được giải quyết cho việc không thể nhấn vào các kết quả tìm kiếm trên giao diện web dành cho một số cấu hình của Firefox cho thiết bị Android. [https://phabricator.wikimedia.org/T381289]

'''Các cuộc họp và sự kiện'''
* Cuộc họp của Cộng đồng Ngôn ngữ tiếp theo sắp được diễn ra, vào ngày 28 tháng 2 lúc [https://zonestamp.toolforge.org/1740751200 14:00 UTC]. Cuộc họp trong tuần này sẽ đề cập đến: những điểm nổi bật và cập nhật kỹ thuật đối với bàn phím và công cụ cho ngôn ngữ tiếng Sámi, những đóng góp cho trang Translatewiki.net từ cộng đồng Bahasa Lampung tại Indonesia, cùng với đó là mục hỏi đáp kỹ thuật. Nếu bạn muốn tham gia, bạn chỉ cần [[mw:Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#28 February 2025|đăng ký trên trang wiki này]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W09&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 00:41, ngày 25 tháng 2 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28296129 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 10-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W10&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Tất cả biên tập viên đã đăng nhập sử dụng chế độ xem di động nay có thể sửa đổi toàn bộ trang. Liên kết &quot;{{int:Minerva-page-actions-editfull}}&quot; có thể truy cập được từ menu &quot;{{int:minerva-page-actions-overflow}}&quot; trong thanh công cụ. Trước đây nó chỉ có sẵn cho các biên tập viên sử dụng cài đặt [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced mobile contributions|Đóng góp di động nâng cao]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T387180]
* Bảo quản viên giao diện nay có thể hỗ trợ loại bỏ mã nguồn Chú thích CSS đã lỗi thời khớp với &quot;&lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;mw-ref&lt;/code&gt;&quot; từ trang cục bộ &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[MediaWiki:Common.css]]&lt;/bdi&gt; của họ. Danh sách các wiki cần phải dọn dẹp, và mã nguồn cần loại bỏ, [https://global-search.toolforge.org/?q=mw-ref%5B%5E-a-z%5D&amp;regex=1&amp;namespaces=8&amp;title=.*css có thể được tìm thấy với trang tìm kiếm toàn cục này] và trong [https://ace.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Common.css&amp;oldid=145662#L-139--L-144 ví dụ này], và bạn có thể tìm hiểu thêm về cách giúp đỡ trên [[mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|trang dự án chuyển đổi CSS]]. Dấu tham khảo dạng Chú thích (&quot;&lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;[1]&lt;/code&gt;&quot;) nay được kết xuất bằng [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]], và mã CSS lỗi thời đó không còn cần thiết nữa. Mã CSS cho liên kết ngược (&quot;&lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;mw:referencedBy&lt;/code&gt;&quot;) nên được giữ nguyên ở thời điểm này. Việc dọn dẹp này dự kiến không gây ra thay đổi đáng kể nào cho người đọc. Vui lòng giúp loại bỏ mã nguồn này trước ngày 20 tháng 3, sau ngày đó nhóm phát triển sẽ loại bỏ nó thay bạn.
* Khi biên tập viên nhúng một tập tin (v.d. &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;[[File:MediaWiki.png]]&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) trên một trang được khoá với tuỳ chọn khoá theo tầng, phần mềm sẽ không còn hạn chế sửa đổi trang miêu tả tập tin, mà chỉ hạn chế cho việc tải lên tập tin mới.[https://phabricator.wikimedia.org/T24521] Trái lại, việc nhúng một trang miêu tả tập tin (v.d. &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{:File:MediaWiki.png}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) nay sẽ hạn chế việc sửa đổi trang.[https://phabricator.wikimedia.org/T62109]
* Khi biên tập viên lùi sửa một tập tin về phiên bản trước đó nó nay sẽ yêu cầu quyền thành viên giống với việc tải lên một phiên bản mới của tập tin theo cách thông thường. Phần mềm nay kiểm tra quyền 'reupload' hoặc 'reupload-own',[https://phabricator.wikimedia.org/T304474] và xem xét đến việc khoá theo tầng.[https://phabricator.wikimedia.org/T140010]
* Khi bảo quản viên liệt kê các trang để thực hiện xoá với công cụ Nuke, họ nay cũng có thể liệt kê các trang thảo luận và đổi hướng có liên quan để xoá, cùng với các trang được tạo bởi chủ thể, thay vì việc sau đó phải tự xoá thủ công những trang này. [https://phabricator.wikimedia.org/T95797]
* Bản cập nhật [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|đã được nhắc đến trước đó]] về hệ thống Đăng nhập Trung ương, nhằm đáp ứng những hạn chế của trình duyệt về cookie liên tên miền bằng cách chuyển chức năng đăng nhập và tạo tài khoản đến một tên miền trung tâm, nay sẽ được triển khai đến tất cả các thành viên trong tháng 3 và tháng 4. Nhóm dự kiến kích hoạt nó dành cho tất cả các tài khoản mới tạo trên các wiki thuộc [[wikitech:Deployments/Train#Tuesday|Group0]] vào tuần này. Xem [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|trang dự án SUL3]] để biết thêm chi tiết cùng khung thời gian được cập nhật.
* Kể từ tuần trước có một lỗi khiến một số biểu tượng của giao diện được hiển thị dưới dạng hình vuông đen cho đến khi trang đã được tải xong. Nó sẽ được giải quyết trong tuần này. [https://phabricator.wikimedia.org/T387351]
* Một wiki mới đã được tạo ra: {{int:project-localized-name-group-wikipedia/vi}} [[d:Q2044560|tiếng Sylhet]] ([[w:syl:|&lt;code&gt;w:syl:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386441]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:23}} {{PLURAL:23|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, một lỗi đã được giải quyết xoay quanh việc tải hình ảnh trong phiên bản rất cũ của trình duyệt Firefox trên điện thoại. [https://phabricator.wikimedia.org/T386400]

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.19|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W10&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 02:30, ngày 4 tháng 3 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28334563 --&gt;

== Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.

I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 18:51, ngày 7 tháng 3 năm 2025 (UTC)

&lt;/div&gt;
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Keegan (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28307738 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 11-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W11&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Biên tập viên sử dụng trình quản lý mật khẩu trên nhiều wiki khác nhau có thể nhận thấy thay đổi trong tương lai. Cách thức mà các wiki của chúng tôi cung cấp thông tin cho các trình quản lý mật khẩu liên quan đến việc tái sử dụng mật khẩu trên nhiều tên miền đã được cập nhật gần đây, do đó một số trình quản lý mật khẩu nay có thể cung cấp cho bạn thông tin đăng nhập mà bạn đã lưu cho một trang web Wikimedia khác. Một số trình quản lý mật khẩu đã thực hiện điều này, và hiện đang thực hiện điều đó cho nhiều tên miền Wikimedia hơn. Đây là một phần của [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|dự án SUL3]] nhằm mục đích cải thiện cách mà hệ thống đăng nhập hợp nhất của chúng tôi hoạt động, và nhằm giữ cho nó tương thích với những thay đổi đang diễn ra với các trình duyệt web mà chúng tôi sử dụng. [https://phabricator.wikimedia.org/T385520][https://phabricator.wikimedia.org/T384844]
* Nhóm Ứng dụng Wikipedia đang mời những thành viên có quan tâm nhằm hỗ trợ để giúp cải thiện việc sử dụng Wikipedia trong điều kiện ngoại tuyến và internet bị hạn chế. Sau các cuộc thảo luận tại [[m:Afrika Baraza|Afrika Baraza]] và [[m:Special:MyLanguage/ESEAP Hub/Meetings|lời mời gọi ESEAP]] trước đó, những thách thức chủ yếu như tìm kiếm, sửa đổi, và truy cập ngoại tuyến đang được khám phá, và nhóm tập trung sắp tới sẽ đi sâu hơn vào những vấn đề này. Mọi thứ tiếng đều được chào đón, và thông dịch sẽ có sẵn. Bạn muốn chia sẻ suy nghĩ của mình? [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Improving Wikipedia Mobile Apps for Offline &amp; Limited Internet Use|Tham gia cuộc thảo luận ngay]] hoặc gửi thư đến &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;aramadan@wikimedia.org&lt;/bdi&gt;!
* Tất cả các wiki sẽ chuyển sang chế độ chỉ đọc trong vòng vài phút vào ngày 19 tháng 3. Kế hoạch được triển khai lúc [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 14:00 UTC]. Thông tin chi tiết sẽ được đăng trong Bản tin Kỹ thuật và đồng thời sẽ được đăng lên từng wiki riêng trong những tuần tiếp theo.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:27}} {{PLURAL:27|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]].

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.20|MediaWiki]]

'''Chuyên sâu'''
* Số mới nhất của [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/33|Bản tin Nhóm Tăng trưởng]] phát hành hàng quý hiện có sẵn. Nó bao gồm: việc khởi động mô đun Cập nhật Cộng đồng, những thay đổi gần đây nhất của Cấu hình Cộng đồng, và thử nghiệm sắp tới của gợi ý trong bài viết cho biên tập viên mới đến.
* API cũ mà trước đây từng được sử dụng trong ứng dụng Wikipedia dành cho Android sẽ bị loại bỏ vào cuối tháng 3 này. Hiện không có chỗ nào trong phần mềm sử dụng nó, tuy nhiên người dùng ứng dụng có phiên bản cũ hơn 6 tháng vào thời điểm loại bỏ nó (2025-03-31), sẽ không còn truy cập được vào tính năng Gợi ý Sửa đổi, cho đến khi họ cập nhật phần mềm của mình. Bạn có thể [[diffblog:2025/02/24/sunset-of-wikimedia-recommendation-api/|đọc thêm thông tin về thay đổi này]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W11&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:09, ngày 10 tháng 3 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28372257 --&gt;

== Wiki của bạn sẽ sớm ở chế độ chỉ đọc ==

&lt;section begin=&quot;server-switch&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Đọc thông báo này bằng ngôn ngữ khác]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

[[foundation:|Quỹ Wikimedia]] sẽ chuyển đổi lưu lượng qua lại giữa các trung tâm dữ liệu. Điều này sẽ giúp đảm bảo rằng Wikipedia và các wiki khác của Wikimedia vẫn có thể duy trì trực tuyến ngay cả sau tình huống thiên tai.

Mọi lưu lượng sẽ chuyển đổi vào ngày '''{{#time:j xg|2025-03-19|vi}}'''. Việc chuyển đổi này sẽ bắt đầu vào lúc '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2025-03-19T14:00|en}} {{#time:H:i e|2025-03-19T14:00}}]'''.

Dù vậy, vì một số hạn chế của phần mềm [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], mọi sửa đổi đều phải bị ngưng lại khi việc chuyển đổi được thực hiện. Chúng tôi chân thành xin lỗi vì sự gián đoạn này, và chúng tôi đang tìm cách giảm thiểu những tình huống như vậy trong tương lai. 

Một biểu ngữ sẽ được hiển thị trên tất cả các wiki 30 phút trước khi quá trình này diễn ra. Biểu ngữ sẽ tiếp tục được hiển thị cho tới khi kết thúc quá trình này. 

'''Bạn sẽ có thể đọc, nhưng không thể sửa đổi, tất cả wiki trong một khoảng thời gian ngắn.'''

*Bạn sẽ không thể sửa đổi trong vòng tối đa là một giờ vào {{#time:l j xg Y|2025-03-19|vi}}.
*Nếu bạn cố gắng sửa đổi hay lưu trang trong những thời điểm này, bạn sẽ nhìn thấy một thông báo lỗi. Chúng tôi hy vọng không có sửa đổi nào bị mất trong những thời điểm đó, nhưng chúng tôi không thể đảm bảo được điều đó. Nếu bạn nhìn thấy thông báo lỗi, vui lòng chờ đợi đến khi mọi thứ trở lại bình thường. Sau đó bạn sẽ có thể lưu lại sửa đổi của mình. Tuy nhiên, chúng tôi khuyên bạn trước hết nên tạo một bản sao những thay đổi của bạn, nhằm mục đích đề phòng.

''Những ảnh hưởng khác'':

*Tác vụ xử lý nền sẽ bị chậm hơn và một số có thể bị ngừng hẳn. Các liên kết đỏ có thể sẽ không được cập nhật nhanh chóng như thường lệ. Nếu bạn tạo một bài viết đã được liên kết ở một nơi khác, liên kết đó vẫn sẽ có màu đỏ lâu hơn bình thường. Một số đoạn mã tốn nhiều thời gian chạy sẽ phải dừng lại.
* Chúng tôi hy vọng việc triển khai mã nguồn vẫn sẽ diễn ra như bất kỳ tuần nào khác. Tuy vậy, một vài trường hợp đóng băng mã nguồn có thể xảy ra nếu quá trình yêu cầu chúng sau đó.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] sẽ không có sẵn trong khoảng 90 phút.

Dự án này có thể bị hoãn lại nếu cần thiết. Bạn có thể [[wikitech:Switch_Datacenter|đọc lịch trình tại wikitech.wikimedia.org]]. Bất kỳ thay đổi nào đều sẽ được thông báo trong lịch trình này. 

'''Xin vui lòng chia sẻ thông tin này với cộng đồng của bạn.'''&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;server-switch&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:14, ngày 14 tháng 3 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=28307742 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 12-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W12&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Nổi bật trong tuần'''
* Hai lần mỗi năm, vào các ngày điểm phân, nhóm Kỹ thuật Độ Tin cậy của Trang web (SRE) của Quỹ Wikimedia thực hiện [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|việc chuyển đổi máy chủ trung tâm dữ liệu]], nhằm chuyển hướng tất cả các lưu lượng truy cập từ một máy chủ chính đến máy chủ dự phòng của nó. Điều này sẽ đảm bảo độ tin cậy trong bất kỳ trường hợp xảy ra sự cố nào, vì chúng tôi luôn có thể quay về trung tâm dữ liệu khác. [http://listen.hatnote.com/ Nhờ có công cụ Listen to Wikipedia], bạn có thể nghe thấy được việc chuyển đổi khi nó diễn ra: Trước khi việc chuyển đổi bắt đầu, bạn sẽ nghe thấy luồng sửa đổi còn ổn định; Sau đó, khi hệ thống bước vào giai đoạn ngắn trong chế độ chỉ đọc, âm thanh ngừng lại trong một vài phút, trước khi tiếp tục sau quá trình chuyển đổi. Bạn có thể [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|đọc thêm về bối cảnh và chi tiết quá trình này trên blog Diff]]. Nếu bạn muốn chú ý lắng nghe đến lần chuyển đổi máy chủ tiếp theo, hãy lắng nghe các wiki vào [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 ngày 19 tháng 3 lúc 14:00 UTC].

'''Cập nhật cho biên tập viên'''

* [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&amp;filter-type=automatic&amp;filter-id=previous-edits&amp;active-list=suggestions&amp;from=en&amp;to=es Bảng điều khiển công cụ Dịch Nội dung] nay có sẵn trên [[phab:T387820|10 Wikipedia]] và sẽ [[phab:T387821|sớm]] có sẵn cho tất cả các Wikipedia. Với [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|bảng điều khiển hợp nhất này]], người dùng trên máy tính nay có thể: Biên dịch các đề mục mới của bài viết; Khám phá và truy cập [https://ig.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&amp;active-list=suggestions&amp;from=en&amp;to=ig&amp;filter-type=automatic&amp;filter-id=previous-edits các bộ lọc gợi ý bài viết] theo chủ đề (ban đầu chỉ có sẵn cho người dùng thiết bị di động); Khám phá và truy cập bộ lọc [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based &amp; Community-defined lists|các Danh sách do cộng đồng chỉ định]], còn được biết tới với tên &quot;Bộ sưu tập&quot;, từ các dự án wiki và chiến dịch.
* Trên Wikimedia Commons, một [[c:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements#Improve category selection|hệ thống mới để lựa chọn các thể loại thích hợp cho tập tin]] đã được giới thiệu: nếu thể loại có một hay nhiều thể loại con, người dùng sẽ có thể nhấn vào mũi tên mà sẽ mở trực tiếp các thể loại con ngay trong biểu mẫu, và lựa chọn thể loại chính xác. Tên thể loại cha sẽ luôn được hiển thị ở trên cùng, và nó sẽ luôn có thể quay trở lại được. Điều này sẽ giúp giảm khối lượng công việc cho các tình nguyện viên trong việc sửa/tạo thể loại mới. Thay đổi này cũng có sẵn trên thiết bị di động. Những thay đổi này là một phần của kế hoạch cải tiến Trình Tải lên Tập tin.
* Nhóm Công nghệ Cộng đồng đang tìm kiếm các wiki tham gia thí điểm tính năng [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Cấm nhiều lớp]] cùng với trang Đặc biệt:Cấm được làm mới vào cuối tháng 3. Cấm nhiều lớp (multiblocks) cho phép các bảo quản viên thực hiện nhiều kiểu cấm khác nhau lên cùng một người dùng trong cùng một thời điểm. Nếu bạn là một bảo quản viên hoặc tiếp viên và muốn chúng tôi thảo luận về việc tham gia thí điểm với cộng đồng, vui lòng để lại tin nhắn trên [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|trang thảo luận của dự án]].
* Kể từ ngày 25 tháng 3, nhóm Biên tập sẽ thử nghiệm một tính năng mới dành cho Kiểm tra Sửa đổi trên [[phab:T384372|12 Wikipedia]]: [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi-check|Kiểm tra Đồng thời]]. Một nửa người mới trên những wiki này sẽ nhìn thấy tất cả các kết quả [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#ref|Kiểm tra Nguồn Tham khảo]] trong phiên sửa đổi của họ, trong khi một nửa còn lại sẽ tiếp tục chỉ nhìn thấy một. Mục đích của cuộc thử nghiệm này là để xem liệu người dùng có bối rối hay nản lòng khi nhìn thấy nhiều kết quả Kiểm tra Nguồn Tham khảo (khi thích hợp) trong cùng một phiên sửa đổi hay không. Trên các wiki này, thẻ được sử dụng trong các sửa đổi mà hiển thị Kiểm tra Nguồn Tham khảo sẽ được đơn giản hoá, vì nhiều thẻ có thể được hiển thị trong cùng một sửa đổi. Những thay đổi về thẻ được ghi lại trong tài liệu [[phab:T373949|trên Phabricator]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379131]
* [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Bot thông báo toàn cục]], một dịch vụ dùng để nhắc nhở người dùng rằng quyền thành viên tạm thời của họ sắp sửa hết hạn, nay hỗ trợ việc sử dụng tên được bản địa hoá của nhóm quyền thành viên trên phần tiêu đề của tin nhắn. Các biên dịch viên có thể xem [[m:Global reminder bot/Translation|danh sách các bản dịch và tài liệu hiện có]] để kiểm tra xem liệu bản ngôn ngữ của họ có cần phải được cập nhật hay được tạo không.
* Cài đặt giới tính của [[Special:GlobalPreferences|Tuỳ chọn Toàn cục]], thứ được sử dụng để chỉ định cách phần mềm nên đề cập đến bạn như thế nào trong các thông báo giao diện, nay hoạt động như kỳ vọng bằng cách ghi đè các thiết lập mặc định cục bộ. [https://phabricator.wikimedia.org/T386584]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:26}} {{PLURAL:26|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, Ứng dụng Wikipedia dành cho Android đã giải quyết một lỗi liên quan đến việc khi mà người dùng duyệt và tìm kiếm bằng nhiều ngôn ngữ. [https://phabricator.wikimedia.org/T379777]

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Sắp tới trong tuần này, cách mà kiểu định dạng Codex được tải sẽ thay đổi. Có một rủi ro nhỏ là điều này có thể dẫn đến việc các hộp thông báo giao diện không được định dạng trên một số trang nhất định. Những nội dung được tạo bởi người dùng (v.d. các bản mẫu) không bị ảnh hưởng. Các tiện ích có thể bị ảnh hưởng. Nếu bạn thấy bất kỳ vấn đề nào [[phab:T388847|hãy báo cáo chúng]]. Xem tác vụ được liên kết để biết thông tin chi tiết, hình chụp màn hình, và tài liệu về cách sửa chữa bất kỳ tiện ích nào bị ảnh hưởng.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.21|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W12&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:48, ngày 17 tháng 3 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28412594 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 13-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W13&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Nổi bật trong tuần'''
* Quỹ Wikimedia đang cần phản hồi của bạn về [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|bản thảo những mục tiêu và kết quả chủ chốt mà sẽ định hình những trọng tâm về Sản phẩm và Công nghệ của Quỹ]] cho năm tài chính tiếp theo (bắt đầu từ tháng 7). Mục tiêu là những lĩnh vực mở rộng cấp cao, và các kết quả chủ chốt là những cách có thể đo lường được nhằm theo dõi thành công của những mục tiêu đó. Vui lòng chia sẻ phản hồi của bạn trên trang thảo luận, bằng bất kỳ ngôn ngữ nào, tốt nhất là trước cuối tháng 4.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Phần mở rộng CampaignEvents]] sẽ được triển khai trên nhiều wiki (xem [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|kế hoạch triển khai]] để biết thông tin chi tiết) trong tháng 4 năm 2025, và nhóm đã bắt đầu quá trình thu hút trên các wiki đã được xác định đó. Phần mở rộng cung cấp các công cụ để sắp xếp, quản lý, và thúc đẩy các hoạt động cộng tác (như sự kiện, edit-a-thon, và WikiProject) trên wiki. Phần mở rộng có ba công cụ: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Đăng ký Sự kiện]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Danh sách Cộng tác]], và [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Danh sách Mời]]. Hiện nó có mặt trên 13 Wikipedia, gồm Wikipedia tiếng Anh, Wikipedia tiếng Pháp, và Wikipedia tiếng Tây Ban Nha, cũng như trên Wikidata. Mọi câu hỏi hay yêu cầu có thể được thực hiện trên [[mw:Help talk:Extension:CampaignEvents|trang thảo luận của phần mở rộng]] hoặc trên Phabricator (với thẻ &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;white-space: nowrap;&quot;&gt;#campaigns-product-team&lt;/bdi&gt;).
* Bắt đầu từ tuần ngày 31 tháng 3, các wiki sẽ có thể thiết lập xem những nhóm người dùng nào có thể xem những người đăng ký riêng tư trong công cụ [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Đăng ký Sự kiện]], một phần của phần mở rộng [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]]. Theo mặc định, người tổ chức sự kiện và các bảo quản viên wiki cục bộ sẽ có thể xem những người đăng ký riêng tư. Đây là một sự thay đổi từ hành động hiện tại, mà chỉ có người tổ chức sự kiện có thể xem những người đăng ký riêng tư. Các wiki có thể thay đổi thiết lập mặc định bằng cách [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|gửi yêu cầu thay đổi cấu hình]] lên Phabricator (và thêm thẻ &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;white-space: nowrap;&quot;&gt;#campaigns-product-team&lt;/bdi&gt;). Những người tham gia của các sự kiện trong quá khứ có thể huỷ việc đăng ký của họ bất cứ lúc nào.
* Bảo quản viên trên các wiki có trang tuỳ chỉnh &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[MediaWiki:Sidebar]]&lt;/bdi&gt; nên kiểm tra xem nó có chứa mục cho danh sách {{int:specialpages}} hay không. Nếu nó không có, họ nên thêm nó vào sử dụng &lt;code dir=ltr style=&quot;white-space: nowrap;&quot;&gt;* specialpages-url|specialpages&lt;/code&gt;. Các wiki có thanh bên mặc định sẽ nhận thấy liên kết được chuyển từ phần công cụ trang sang menu thanh bên trong tháng 4. [https://phabricator.wikimedia.org/T388927]
* Giao diện Minerva (web di động) gộp cả thông báo loại Thông báo và Cảnh báo vào trong biểu tượng chuông ([[File:OOjs UI icon bell.svg|16px|link=|class=skin-invert]]). Có một lỗi đã tồn tại rất lâu mà chỉ báo cho thông báo mới chỉ hiển thị khi bạn có Cảnh báo chưa xem. Vấn đề này nay đã được giải quyết. Trong tương lai, người dùng giao diện Minerva sẽ nhận thấy bộ đếm ở trên biểu tượng chuông khi bạn có 1 hay nhiều Thông báo và/hoặc Cảnh báo chưa xem. [https://phabricator.wikimedia.org/T344029]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:23}} {{PLURAL:23|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]].

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Trình Soạn thảo Trực quan đã giới thiệu [[mw:VisualEditor/Hooks|hook mới trên máy khách]] dành cho các nhà phát triển có thể sử dụng khi tích hợp với vòng đời mục tiêu của Trình Soạn thảo Trực quan. Hook này sẽ thay thế hook liên quan đến vòng đời hiện có, và tạo sự nhất quán hơn giữa các nền tảng khác nhau. Thêm vào đó, hook mới này sẽ áp dụng cho việc sử dụng Trình Soạn thảo Trực quan ngoài việc chỉ sửa đổi toàn bộ bài viết, đồng thời cho phép các tiện ích tương tác với trình sửa đổi trong Công cụ Thảo luận. Nhóm Biên tập dự định sẽ ngừng sử dụng và cuối cùng là loại bỏ hook vòng đời cũ, cho nên bất kỳ trường hợp sử dụng nào mà hook mới này không đề cập đến đều tạo sự hứng thú cho họ và chúng có thể được [[phab:T355555|chia sẻ trong tác vụ này]].
* Những nhà phát triển sử dụng thư viện JavaScript &lt;code dir=ltr&gt;mw.Api&lt;/code&gt;, nay có thể xác định công cụ đang sử dụng nó bằng tham số &lt;code dir=ltr&gt;userAgent&lt;/code&gt;: &lt;code dir=ltr&gt;var api = new mw.Api( { userAgent: 'GadgetNameHere/1.0.1' } );&lt;/code&gt;. Nếu bạn có duy trì một tiện ích hay đoạn mã người dùng, vui lòng thiết lập một user agent, vì nó giúp ích trong việc bảo trì thư viện và máy chủ cũng như phân biệt luồng truy cập hợp pháp và bất hợp pháp. [https://phabricator.wikimedia.org/T373874][https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Wikimedia_Foundation_User-Agent_Policy]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.22|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W13&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 22:42, ngày 24 tháng 3 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28443127 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 14-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W14&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Nhóm Biên tập đang phát triển một công cụ [[mw:Special:MyLanguage/Edit Check|Kiểm tra sửa đổi]] mới: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#26 March 2025|Peacock check]]. Mục tiêu của công cụ này là xác định các thuật ngữ không trung lập khi người dùng sửa đổi một trang wiki, nhằm thông báo cho họ rằng sửa đổi của họ có thể cần có sự thay đổi trước khi được xuất bản. Dự án này đang ở giai đoạn đầu, và nhóm đang tìm kiếm ý kiến đóng góp từ cộng đồng: trong [[phab:T389445|tác vụ Phabricator này]], họ đang thu thập các quy định trên wiki, các bản mẫu được sử dụng để gắn thẻ các bài viết không trung lập, cũng như các thuật ngữ (biệt ngữ và từ khóa) được sử dụng trong tóm lược sửa đổi của các ngôn ngữ mà họ đang nghiên cứu. Bạn có thể tham gia bằng cách sửa bảng trên Phabricator, để lại bình luận trên trang tác vụ, hoặc nhắn tin trực tiếp cho [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]].
* [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|Trình Đăng nhập Người dùng Hợp nhất]] nay đã được cập nhật để chuyển tất cả quá trình đăng nhập và mở tài khoản về một tên miền chung. Điều này giúp cho quá trình đăng nhập tương thích với các hạn chế của trình duyệt đối với các cookie liên tên miền, vốn là điều khiến một số người dùng gặp khó khăn trong việc duy trì trạng thái đăng nhập.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:35}} {{PLURAL:35|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]].

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Kể từ ngày 31 tháng 3, nhóm Giao diện MediaWiki sẽ bắt đầu triển khai giới hạn các thông số OpenAPI được tạo tự động và một môi trường thử nghiệm (sandbox) dựa trên SwaggerUI cho [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|REST API của MediaWiki]]. Họ mời các nhà phát triển từ một số cộng đồng Wikipedia không sử dụng tiếng Anh (Ả Rập, Đức, Pháp, Hebrew, Interlingua, Hà Lan, Trung Quốc) tham gia đánh giá tài liệu và thử nghiệm sandbox bằng ngôn ngữ mà họ yêu thích. Bên cạnh các dự án Wikipedia cụ thể này, sandbox và thông số OpenAPI cũng sẽ có sẵn trên [[testwiki:Special:RestSandbox|trang đặc biệt REST Sandbox của wiki thử nghiệm]] cho các nhà phát triển sử dụng tiếng Anh làm ngôn ngữ yêu thích của họ. Trong thời gian thử nghiệm, Nhóm Giao diện MediaWiki cũng mời các nhà phát triển [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|chia sẻ phản hồi về trải nghiệm của họ]]. Giai đoạn thử nghiệm này sẽ kéo dài trong khoảng 2 tuần, sau đó sandbox và thông số OpenAPI sẽ được cung cấp trên tất cả các dự án wiki.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.23|MediaWiki]]

'''Chuyên sâu'''
* Đôi khi chỉ một thay đổi nhỏ, [[gerrit:c/operations/cookbooks/+/1129184|trong chỉ một dòng mã]] cũng có thể tạo ra sự khác biệt lớn: trong trường hợp này, nó có nghĩa rằng lần đầu tiên sau nhiều năm chúng tôi có thể vận hành toàn bộ hệ thống phục vụ &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[http://maps.wikimedia.org/ maps.wikimedia.org]&lt;/bdi&gt; - một máy chủ chuyên biệt phục vụ các wiki cùng với việc cung cấp bản đồ đa ngôn ngữ - từ một trung tâm dữ liệu duy nhất, điều mà chúng tôi luôn kiểm tra mỗi khi thực hiện [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|chuyển đổi trung tâm dữ liệu]]. Điều này rất quan trọng vì nó đồng nghĩa với việc nếu một trung tâm dữ liệu gặp sự cố nghiêm trọng, chúng tôi vẫn có thể hoạt động trang web này bình thường. Thay đổi này là kết quả của [[phab:T216826|quá trình làm việc chuyên sâu]] của hai nhà phát triển nhằm chuyển thành phần cuối cùng trong hệ thống bản đồ sang [[:w:en:Kubernetes|Kubernetes]], nơi mà chúng tôi có thể chịu tải nhiều lưu lượng hơn chỉ với một trung tâm dữ liệu. Việc chuyển đổi này trải qua rất nhiều công đoạn tương đối phức tạp do phần mềm này, cũng như các thư viện phần mềm mà nó sử dụng, đều cần phải được nâng cấp rất nhiều trong một thời gian dài. Những cải tiến như thế này giúp hạ tầng của Wikimedia ổn định và bền vững hơn.

'''Các cuộc họp và sự kiện'''
* [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025|Hội thảo Người dùng và Nhà phát triển MediaWiki Mùa xuân 2025]] sẽ diễn ra tại Sandusky, Hoa Kỳ, đồng thời diễn ra trực tuyến từ ngày 14–16 tháng 5 năm 2025. Hội thảo này sẽ tập trung vào các thảo luận về việc sử dụng phần mềm MediaWiki của và trong các doanh nghiệp thuộc nhiều ngành khác nhau đồng thời tạo động lực và hướng dẫn cho người dùng mới. Hội thảo hiện đã mở đăng ký tham dự và đăng ký thuyết trình trên trang web chính thức của hội thảo.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W14&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 00:05, ngày 1 tháng 4 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28473566 --&gt;

== Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon.

Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. 

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 02:05, ngày 4 tháng 4 năm 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Keegan (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28469465 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 15-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W15&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Kể từ bây giờ, [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|bảo quản viên giao diện]] và [[m:Special:MyLanguage/Central notice administrators|bảo quản viên thông báo trung ương]] sẽ bị buộc (về mặt kỹ thuật) phải bật [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|xác thực dùng hai yếu tố]] trước khi họ có thể thực hiện các tác vụ liên quan. Trong tương lai có thể mở rộng yêu cầu này đối với những nhóm có chứa các quyền hạn nâng cao. [https://phabricator.wikimedia.org/T150898]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:20}} {{PLURAL:20|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]].

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Nhóm Hệ thống Thiết kế đang chuẩn bị phát hành phiên bản lớn tiếp theo của Codex (v2.0.0) vào ngày 29 tháng 4. Những biên tập viên và nhà phát triển sử dụng CSS từ Codex nên xem [[mw:Codex/Release Timeline/2.0|tài liệu tổng quan về phiên bản 2.0]], trong đó có hướng dẫn liên quan đến một số thay đổi không tương thích như &lt;code dir=ltr style=&quot;white-space: nowrap;&quot;&gt;font-size&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr style=&quot;white-space: nowrap;&quot;&gt;line-height&lt;/code&gt; và &lt;code dir=ltr style=&quot;white-space: nowrap;&quot;&gt;size-icon&lt;/code&gt;.
* Hiện đã có kết quả của cuộc [[mw:Developer Satisfaction Survey/2025|Khảo sát Độ Hài lòng của Nhà phát triển (2025)]]. Xin cảm ơn tất cả những người đã tham gia vào cuộc khảo sát này. Những kết quả này giúp Quỹ đưa ra quyết định về những công việc sắp tới cũng như đánh giá lại những gì mà họ đã thực hiện.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.24|MediaWiki]]

'''Các cuộc họp và sự kiện'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|Wikimedia Hackathon 2025]] sẽ diễn ra tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ trong các ngày 2–4 tháng 5. Cổng đăng ký tham dự sự kiện trực tiếp sẽ đóng vào ngày 13 tháng 4. Trước khi đăng ký, xin lưu ý rằng bạn có thể cần phải xin cấp [https://www.mfa.gov.tr/turkish-representations.en.mfa thị thực] hoặc [https://www.mfa.gov.tr/visa-information-for-foreigners.en.mfa thị thực điện tử] để được nhập cảnh.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W15&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 18:52, ngày 7 tháng 4 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:UOzurumba (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28507470 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 16-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W16&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Nổi bật trong tuần'''
* Cuối tuần này, kích thước mặc định cho hình thu nhỏ sẽ được tăng lên từ 220px thành 250px. Thay đổi này sẽ ảnh hưởng đến cách hiển thị trang trên tất cả các wiki, và đã được một số cộng đồng đề xuất trong nhiều năm qua, nhưng trước đây chưa thể thực hiện do giới hạn kỹ thuật. [https://phabricator.wikimedia.org/T355914]
* Hình thu nhỏ của tập tin nay sẽ được lưu theo các kích thước riêng biệt. Nếu một trang chỉ định kích thước hình thu nhỏ không nằm trong các kích thước chuẩn (20, 40, 60, 120, 250, 330, 500, 960), thì MediaWiki sẽ chọn kích thước lớn hơn gần nhất và yêu cầu trình duyệt thu nhỏ hình đó lại theo kích thước mong muốn. Trong những trường hợp này, sẽ không có gì thay đổi về mặt hiển thị nhưng người dùng có thể sẽ tải hình có dung lượng lớn hơn một chút. Nếu kích thước hình thu nhỏ không quan trọng trong trang, xin hãy chọn một trong các kích thước chuẩn để tránh bước thu nhỏ bổ sung trong trình duyệt. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Images#Thumbnail_sizes][https://phabricator.wikimedia.org/T355914]

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Quỹ Wikimedia đang phát triển một hệ thống có tên [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]] nhằm hỗ trợ [[:w:en:A/B testing|thử nghiệm A/B]], giúp bảo vệ trang khỏi các cuộc [[:vi:DDoS|Tấn công từ chối dịch vụ phân tán]] (tấn công DDoS), và giúp hiểu rõ hơn về lượng người truy cập vào các dự án Wikimedia. Mục đích của hệ thống là để họ xây dựng các công cụ hỗ trợ người đọc hiệu quả hơn, đồng thời giúp người đọc dễ dàng tìm thấy nội dung mà họ đang tìm kiếm.
* Để nâng cao độ bảo mật cho người dùng, một lượng nhỏ trong những lần đăng nhập nay sẽ yêu cầu chủ tài khoản nhập mã xác thực một lần [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:EmailAuth|được gửi đến email của họ]]. Bạn nên [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|kiểm tra]] xem địa chỉ email trong tài khoản của bạn đã chính xác hay chưa, đã được xác nhận hay chưa, đồng thời đảm bảo bạn đã thiết lập email để nhận mã xác thực hay chưa. [https://phabricator.wikimedia.org/T390662]
* &quot;Bạn có muốn tham gia một khảo sát ngắn để cải thiện các công cụ dùng để xem xét hoặc hoàn tác sửa đổi trên Wiki của bạn không?&quot; Câu hỏi này sẽ [[phab:T389401|được hỏi tại 7 wiki bắt đầu từ tuần sau]], trên các trang Thay đổi Gần đây và Danh sách Theo dõi. Nhóm [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Công cụ Kiểm duyệt]] muốn tìm hiểu thêm về các hoạt động liên quan đến việc xem xét các sửa đổi mới được thực hiện trên dự án Wikimedia của bạn, và xác định liệu chúng có tuân thủ các chính sách của dự án hay không.
* Vào ngày 15 tháng 4, biểu đồ Wikidata dạng đầy đủ sẽ không còn được hỗ trợ trên &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]&lt;/bdi&gt;. Sau ngày này, các bài viết học thuật sẽ có thể truy cập thông qua &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;[https://query-scholarly.wikidata.org/ query-scholarly.wikidata.org]&lt;/bdi&gt;, trong khi phần còn lại của dữ liệu được lưu trữ trên Wikidata sẽ có thể truy cập thông qua điểm cuối &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]&lt;/bdi&gt;. Đây là một phần trong kế hoạch tách biểu đồ Wikidata, đã [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|được công bố vào tháng 9 năm 2024]]. Thông tin thêm về thay đổi này [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|có sẵn trên Wikidata]].
* Số quý mới nhất của [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter/First quarter of 2025|Bản tin Ứng dụng Wikimedia]] hiện đã có sẵn. Bản tin này bao gồm các cập nhật, thử nghiệm và cải tiến được thực hiện đối với các ứng dụng di động Wikipedia.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:30}} {{PLURAL:30|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]].

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Số quý mới nhất của [[mw:Technical Community Newsletter/2025/April|Bản tin Cộng đồng Kỹ thuật]] hiện đã có sẵn. Số phát hành này bao gồm: lời mời dành cho các nhà bảo trì công cụ tham gia Phiên Góp ý Giao diện Toolforge vào ngày 15 tháng 4; chỉ số cộng đồng gần đây; cùng với những bài viết blog kỹ thuật gần đây.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.25|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W16&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 00:24, ngày 15 tháng 4 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28540654 --&gt;

== Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines (&quot;UCoC EG&quot;) and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:35, ngày 17 tháng 4 năm 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Keegan (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28469465 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 17-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W17&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] nay đã được tích hợp với [[w:dag:Solɔɣu|Wikipedia tiếng Dagbani]] kể từ ngày 15 tháng 4. Đây là dự án đầu tiên mà sẽ có khả năng gọi [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|các hàm từ Wikifunctions]] và tích hợp chúng vào các bài viết. Một hàm là thứ nhận vào một hay nhiều đầu vào và chuyển chúng thành kết quả mong muốn, chẳng hạn như cộng hai số lại với nhau, chuyển đổi dặm sang mét, tính khoảng thời gian trôi qua kể từ một sự kiện, hoặc biến đổi một từ sang cách ngữ pháp khác. Wikifunctions sẽ cho phép người dùng thực hiện điều đó thông qua việc gọi [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|một hàm ổn định và toàn cục]] đơn giản, thay vì sử dụng các bản mẫu cục bộ. [https://www.wikifunctions.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status_updates/2025-04-16]
* Một loại lỗi lint mới đã được tạo ra: [[Special:LintErrors/empty-heading|{{int:linter-category-empty-heading}}]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Lint errors/empty-heading|xem tài liệu]]). Mục đích của [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|phần mở rộng Linter]] là để phát hiện các mẫu wikitext cần phải hoặc có thể được sửa trên các trang đồng thời cung cấp một số hướng dẫn về vấn đề của những mẫu đó là gì và cách khắc phục chúng ra sao. [https://phabricator.wikimedia.org/T368722]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:37}} {{PLURAL:37|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]].

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Sau khi được xuất bản trên HuggingFace, bộ dữ liệu &quot;Nội dung có Cấu trúc&quot; (Structured Contents) do Wikimedia Enterprise phát triển [https://enterprise.wikimedia.com/blog/kaggle-dataset/ nay cũng đã có mặt trên Kaggle]. Sáng kiến ở giai đoạn Beta này tập trung vào việc làm cho dữ liệu Wikimedia trở nên dễ đọc hơn đối với máy móc nhằm phục vụ các bên tái sử dụng ở quy mô lớn. Họ phát hành phiên bản beta này trên nền tảng mà cộng đồng dữ liệu mở vốn đã quen dùng, nhằm thu thập phản hồi, để giúp cải thiện sản phẩm trước khi ra mắt rộng rãi hơn trong tương lai. Bạn có thể đọc thêm về tổng thể [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/#open-datasets dự án Nội dung có Cấu trúc] cũng như về [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-wikipedia-infobox/ bản phát hành đầu tiên có thể được sử dụng tự do].
* Không có phiên bản MediaWiki mới nào trong tuần này.

'''Các cuộc họp và sự kiện'''
* Nhóm Biên tập và Nhóm Học máy kính mời các tình nguyện viên quan tâm tham gia buổi họp video thảo luận về [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Peacock check|Peacock check]] – một tính năng kiểm tra sửa đổi mới nhất nhằm phát hiện ngôn ngữ mang tính &quot;tâng bốc&quot;, &quot;quảng cáo quá mức&quot; hoặc &quot;thiếu trung lập&quot; ngay khi biên tập viên đang gõ. Những người thường hỗ trợ người dùng mới, giúp sửa các kiểu văn phong như vậy, hoặc quan tâm đến cách chúng tôi sử dụng trí tuệ nhân tạo trong các dự án được khuyến khích tham dự. Buổi họp sẽ [[mw:Special:MyLanguage/Editing team/Community Conversations#Next Conversation|diễn ra vào ngày 28 tháng 4 năm 2025]], từ [https://zonestamp.toolforge.org/1745863200 18:00–19:00 UTC] và được tổ chức trên Zoom.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W17&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:00, ngày 21 tháng 4 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28578245 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 18-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W18&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Nhóm người tổ chức sự kiện mà tổ chức các hoạt động cộng tác trên [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|nhiều wiki]] như Wikipedia tiếng Bengali, tiếng Nhật và tiếng Hàn sẽ được cấp quyền truy cập vào [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|tiện ích mở rộng CampaignEvents]] trong tuần này. Ngoài ra, tại các Wikipedia có phần mở rộng này đã được kích hoạt, các bảo quản viên sẽ sớm tự động được cấp quyền tổ chức sự kiện. Họ sẽ không còn cần phải tự cấp quyền cho mình một cách thủ công trước khi có thể quản lý sự kiện theo [[phab:T386861|yêu cầu của cộng đồng]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:19}} {{PLURAL:19|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]].

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Việc phát hành phiên bản lớn tiếp theo của [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], hệ thống thiết kế cho Wikimedia, được lên kế hoạch vào ngày 29 tháng 4 năm 2025. Các biên tập viên kỹ thuật sẽ có quyền truy cập bản phát hành này vào tuần lễ bắt đầu từ ngày 5 tháng 5 năm 2025. Bản cập nhật sẽ bao gồm một số [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Breaking_changes|thay đổi phá vỡ]] và [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Visual_changes|thay đổi giao diện nhỏ]]. Hướng dẫn xử lý các thay đổi phá vỡ và thay đổi giao diện đã được ghi lại tại [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release Timeline/2.0#|trang này]]. Việc kiểm thử trước phát hành được báo cáo tại [[phab:T386298|T386298]], trong khi các vấn đề sau phát hành được theo dõi tại [[phab:T392379|T392379]] và [[phab:T392390|T392390]].
* Người dùng [[wikitech:Special:MyLanguage/Help:Wiki_Replicas|Wiki Replicas]] sẽ nhận thấy rằng các khung nhìn cơ sở dữ liệu của &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;ipblocks&lt;/code&gt;, &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;ipblocks_ipindex&lt;/code&gt; và &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;ipblocks_compat&lt;/code&gt; hiện đã được [[phab:T390767|đánh dấu ngừng sử dụng]]. Thay vào đó, người dùng có thể truy vấn các khung nhìn mới &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_table|block]]&lt;/code&gt; và &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_target_table|block_target]]&lt;/code&gt; phản chiếu các bảng mới trong cơ sở dữ liệu vận hành. Các khung nhìn đã ngừng sử dụng này sẽ bị xóa hoàn toàn khỏi Wiki Replicas vào tháng 6 năm 2025.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.27|MediaWiki]]

'''Chuyên sâu'''
* Số mới nhất của [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April|Bản tin Ngôn ngữ và Quốc tế hóa]] phát hành hàng quý hiện có sẵn. Ấn bản lần này bao gồm tổng quan về [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&amp;campaign=contributionsmenu&amp;to=es&amp;filter-type=automatic&amp;filter-id=previous-edits&amp;active-list=suggestions&amp;from=en#/ công cụ Bảng điều khiển Dịch nội dung đã được cải tiến], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Language Support for New and Existing Languages|hỗ trợ cho các ngôn ngữ mới]], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Wiki Loves Ramadan Articles Made In Content Translation Mobile Workflow|những điểm nổi bật từ chiến dịch Wiki Loves Ramadan]], [[m:Special:MyLanguage/Research:Languages Onboarding Experiment 2024 - Executive Summary|kết quả từ Thí nghiệm Khởi đầu Ngôn ngữ]], phân tích về sự đa dạng chủ đề trong các bài viết, cùng thông tin về các cuộc họp và sự kiện cộng đồng sắp tới.

'''Các cuộc họp và sự kiện'''
* Sự kiện [[Special:MyLanguage/Grants:Knowledge_Sharing/Connect/Calendar|Let's Connect Learning Clinic]] sẽ diễn ra vào [https://zonestamp.toolforge.org/1745937000 29 tháng 4 lúc 14:30 UTC]. Sự kiện lần này sẽ tập trung vào chủ đề &quot;Hiểu và Điều hướng xung đột trong các Dự án Wikimedia&quot;. Bạn có thể [[m:Special:MyLanguage/Event:Learning Clinic %E2%80%93 Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects (Part_1)|đăng ký]] để tham gia ngay bây giờ.
* [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|Wikimedia Hackathon 2025]], sự kiện quy tụ cộng đồng kỹ thuật toàn cầu để kết nối, động não và phát triển các dự án hiện có, sẽ diễn ra từ ngày 2 đến ngày 4 tháng 5 năm 2025 tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W18&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19:31, ngày 28 tháng 4 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:UOzurumba (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28585685 --&gt;

== Hãy tham gia bỏ phiếu về các đề xuất sửa đổi Hướng dẫn Thực thi BQTUXC và Hiến chương U4C! ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Thời gian bỏ phiếu cho các sửa đổi Hướng dẫn Thực thi Bộ Quy tắc Ứng xử Chung (BQTUXC) và Hiến chương U4C sẽ kết thúc vào ngày 1 tháng 5 năm 2025 lúc 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 xem giờ địa phương của bạn]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Xem hướng dẫn tham gia và đọc các đề xuất]] trước khi bỏ phiếu trên trang của Bộ Quy tắc Ứng xử Chung tại Meta-Wiki.

[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Ủy ban Điều phối Bộ Quy tắc Ứng xử Chung (U4C)]] là một nhóm toàn cầu, có nhiệm vụ đảm bảo việc thực thi Bộ Quy tắc Ứng xử Chung được công bằng và nhất quán. Đợt rà soát hằng năm lần này được U4C lên kế hoạch và thực hiện. Để tìm hiểu thêm thông tin cũng như trách nhiệm của Uỷ ban Điều phối, bạn có thể [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|xem Hiến chương U4C]].

Xin vui lòng chia sẻ thông điệp này với các thành viên cộng đồng của bạn bằng ngôn ngữ của bạn, nếu thích hợp, để họ cũng có thể tham gia.

Hợp tác với U4C -- &lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 03:41, ngày 29 tháng 4 năm 2025 (UTC)&lt;/div&gt;
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Keegan (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 19-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W19&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Nổi bật trong tuần'''
* Quỹ Wikimedia đã chia sẻ bản dự thảo mới nhất cho [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|kế hoạch thường niên]] của họ trong năm tới (tháng 7 năm 2025–tháng 6 năm 2026). Bản dự thảo này bao gồm một [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|bản tóm tắt điều hành]] (cũng được đăng trên [[diffblog:2025/04/25/sharing-the-wikimedia-foundations-2025-2026-draft-annual-plan/|Diff]]), thông tin chi tiết về ba mục tiêu chính ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|Hạ tầng]], [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Hỗ trợ Tình nguyện viên]], và [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Hiệu quả hoạt động]]), [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|xu hướng toàn cầu]] cũng như [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Budget Overview|mô hình ngân sách]] và [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Financial Model|tài chính]]. Mọi ý kiến đóng góp và câu hỏi liên quan đều được hoan nghênh trên [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|trang thảo luận]] cho đến cuối tháng 5.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Đối với những wiki [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|đã bật tiện ích mở rộng CampaignEvents]], đã có hai cải tiến về tính năng mới được phát hành:
** Bảo quản viên nay có thể chọn không gian tên nào được phép sử dụng tính năng [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Đăng ký Sự kiện]] thông qua [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Cấu hình Cộng đồng]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Permitted namespaces|tài liệu]]). Thiết lập theo mặc định là tính năng đăng ký sự kiện chỉ được phép sử dụng trong không gian tên &quot;Sự kiện&quot;, tuy nhiên những không gian tên khác (ví dụ như không gian tên dự án hoặc không gian tên WikiProject) nay có thể được thêm vào. Với thay đổi này, các cộng đồng chẳng hạn như WikiProjects có thể sử dụng tính năng Đăng ký Sự kiện một cách dễ dàng hơn cho những hoạt động hợp tác cộng đồng của họ.
** Biên tập viên nay có thể [[mw:Special:MyLanguage/Transclusion|nhúng]] Danh sách Cộng tác trên trang wiki ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Collaboration list/Transclusion|tài liệu]]). Danh sách Cộng tác là một danh sách tự động liệt kê các sự kiện và WikiProject trên các wiki, được truy cập thông qua {{#special:AllEvents}} ([[w:en:Special:AllEvents|ví dụ]]). Giờ đây, Danh sách Cộng tác có thể được thêm vào tất cả các loại trang wiki, chẳng hạn như: trang chính wiki, trang WikiProject, trang liên kết, trang sự kiện, hay thậm chí là trang thành viên.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:27}} {{PLURAL:27|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]].

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Những nhà phát triển sử dụng thư viện &lt;code dir=ltr&gt;moment&lt;/code&gt; trong các tiện ích và đoạn mã người dùng nên xem lại đoạn mã của họ và sử dụng các thư viện thay thế như thư viện &lt;code dir=ltr&gt;Intl&lt;/code&gt; hay thư viện mới &lt;code dir=ltr&gt;mediawiki.DateFormatter&lt;/code&gt;. Thư viện &lt;code dir=ltr&gt;moment&lt;/code&gt; đã lỗi thời và sẽ bắt đầu ghi tin nhắn nhật ký trong bảng điều khiển dành cho nhà phát triển. Bạn có thể xem kết quả tìm kiếm toàn cục cho những nơi hiện sử dụng nó, và [[phab:T392532|hỏi những câu hỏi có liên quan trong tác vụ Phabricator này]].
* Những nhà phát triển đang duy trì công cụ mà truy vấn các bảng lưu trữ thuật ngữ Wikidata (&lt;code dir=ltr style=&quot;white-space: nowrap;&quot;&gt;wbt_*&lt;/code&gt;) cần cập nhật đoạn mã của họ để kết nối đến cluster cơ sở dữ liệu riêng biệt. Những bảng này sẽ chuẩn bị được tách ra làm cluster cơ sở dữ liệu riêng biệt. Các công cụ truy vấn những bảng đó thông qua các bản sao wiki cần phải được điều chỉnh để kết nối tới cluster mới thay thế. [[wikitech:News/2025 Wikidata term store database split|Tài liệu và liên kết có liên quan hiện có sẵn]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T390954]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.28|MediaWiki]]

'''Chuyên sâu'''
* Số mới nhất của [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|Bản tin Dự án Chart]] hiện có sẵn. Nó bao gồm những cập nhật về việc chuẩn bị mở rộng triển khai tới nhiều wiki sớm trong tuần này (kể từ ngày 6 tháng 5) cũng như mở rộng quy mô trong những tuần tiếp theo, thêm vào đó là việc khám phá bộ lọc và chuyển đổi dữ liệu nguồn.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W19&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 00:14, ngày 6 tháng 5 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28665011 --&gt;

== We will be enabling the new Charts extension on your wiki soon! ==

''(Apologies for posting in English)''

Hi all! We have good news to share regarding the ongoing problem with graphs and charts affecting all wikis that use them.

As you probably know, the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|old Graph extension]] was disabled in 2023 [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/EWL4AGBEZEDMNNFTM4FRD4MHOU3CVESO/|due to security reasons]]. We’ve worked in these two years to find a solution that could replace the old extension, and provide a safer and better solution to users who wanted to showcase graphs and charts in their articles. We therefore developed the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Charts extension]], which will be replacing the old Graph extension and potentially also the [[:mw:Extension:EasyTimeline|EasyTimeline extension]].

After successfully deploying the extension on Italian, Swedish, and Hebrew Wikipedia, as well as on MediaWiki.org, as part of a pilot phase, we are now happy to announce that we are moving forward with the next phase of deployment, which will also include your wiki.

The deployment will happen in batches, and will start from '''May 6'''. Please, consult [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|our page on MediaWiki.org]] to discover when the new Charts extension will be deployed on your wiki. You can also [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|consult the documentation]] about the extension on MediaWiki.org.

If you have questions, need clarifications, or just want to express your opinion about it, please refer to the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension_talk:Chart/Project|project’s talk page on Mediawiki.org]], or ping me directly under this thread. If you encounter issues using Charts once it gets enabled on your wiki, please report it on the [[:mw:Extension_talk:Chart/Project|talk page]] or at [[phab:tag/charts|Phabricator]].

Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:07, ngày 6 tháng 5 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Sannita (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=28663781 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 20-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W20&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Nổi bật trong tuần'''
* Liên kết [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|&quot;Lấy URL rút gọn&quot;]] trên thanh nay tích hợp thêm [[phab:T393309|mã QR]]. Người dùng trang web của Wikimedia nay có thể sử dụng mã này bằng cách quét hoặc tải nó xuống để nhanh chóng chia sẻ và truy cập nội dung được chia sẻ từ các trang Wikimedia một cách thuận tiện.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Quỹ Wikimedia đang phát triển một hệ thống có tên là [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]], nhằm hỗ trợ [[w:vi:Thử nghiệm A/B|thử nghiệm A/B]], giúp bảo vệ chống lại [[w:vi:Tấn công từ chối dịch vụ|các cuộc tấn công từ chối dịch vụ phân tán]] (tấn công DDoS), và giúp việc hiểu có bao nhiêu lượt truy cập vào các trang Wikimedia trở nên dễ dàng hơn. Điều này nhằm hỗ trợ hiệu quả hơn cho việc xây dựng các công cụ giúp ích cho người đọc, đồng thời giúp người đọc dễ dàng tìm thấy nội dung mình cần. Bản tin Kỹ thuật đã [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|đề cập đến thông tin này trước đây]]. Việc triển khai sẽ diễn ra dần dần. Một số người có thể sẽ thấy cookie Edge Uniques trong tuần từ ngày 19 tháng 5. Bạn có thể thảo luận về vấn đề này trên [[m:Talk:Edge Uniques|trang thảo luận]].
* Kể từ ngày 19 tháng 5 năm 2025, những người dùng có quyền Tổ chức sự kiện trên các wiki đã bật [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|tiện ích mở rộng Sự kiện Chiến dịch (CampaignEvents)]] có thể sử dụng [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Tạo Sự kiện]] trong không gian tên dự án (v.d., không gian tên Wikipedia, không gian tên Wikidata). Với thay đổi này, cộng đồng không cần nhờ đến bảo quản viên để sử dụng tính năng này nữa. Tuy nhiên, những wiki không muốn áp dụng thay đổi này có thể xóa hoặc thêm các không gian tên được phép tại [[Special:CommunityConfiguration/CampaignEvents]].
* Dự án Wikipedia nay đã có {{int:project-localized-name-group-wikipedia/vi}} bằng [[d:Q36720|tiếng Nupe]] ([[w:nup:|&lt;code&gt;w:nup:&lt;/code&gt;]]). Đây là ngôn ngữ chủ yếu được sử dụng ở khu vực Bắc Trung Nigeria. Những người sử dụng ngôn ngữ này được mời đóng góp cho [[w:nup:Tatacin feregi|Wikipedia mới]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:27}} {{PLURAL:27|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]].

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Các nhà phát triển nay có thể truy cập Wikipedia tiếng Hà Lan đã được phân tích cú pháp sẵn, cùng với một số ngôn ngữ khác (tiếng Anh, tiếng Đức, tiếng Pháp, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Ý và tiếng Bồ Đào Nha) thông qua [https://enterprise.wikimedia.com/docs/snapshot/#structured-contents-snapshot-bundle-info-beta hình chụp Nội dung có Cấu trúc (bản beta)]. Nội dung bao gồm phần tóm tắt bài viết Wikipedia đã phân tích cú pháp, mô tả, hình ảnh chính, hộp thông tin, các phần của bài viết và nguồn tham khảo.
* Đầu cuối REST API &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;/page/data-parsoid&lt;/code&gt; không còn được sử dụng và sẽ bị ngừng hỗ trợ. Nó đã được [[phab:T393557|lên lịch tắt]] vào ngày 7 tháng 6 năm 2025.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.1|MediaWiki]]

'''Chuyên sâu'''
* [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/2025_Cloud_VPS_VXLAN_IPv6_migration Hỗ trợ IPv6] là một mạng ảo Đám mây mới được giới thiệu nhằm giúp tăng đáng kể khả năng mở rộng, bảo mật và tính sẵn sàng cho tương lai của nền tảng Wikimedia. Nếu bạn là một người đóng góp vào mảng kỹ thuật và muốn tìm hiểu thêm về nó, hãy xem [https://techblog.wikimedia.org/2025/05/06/wikimedia-cloud-vps-ipv6-support/ bài blog này] để có cái nhìn chuyên sâu về hành trình đến với IPv6.

'''Các cuộc họp và sự kiện'''
* Phiên thứ hai trong năm 2025 của [[m:Special:MyLanguage/Afrika Baraza|Afrika Baraza]], một nền tảng trực tuyến dành cho các thành viên Wikimedia tại châu Phi kết nối với nhau, sẽ diễn ra vào [https://zonestamp.toolforge.org/1747328400 ngày 15 tháng 5 lúc 17:00 UTC]. Phiên này sẽ tập trung vào những cuộc thảo luận liên quan đến [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|Kế hoạch và tiến độ hàng năm của Wikimedia]].
* [[m:Special:MyLanguage/MENA Connect Community Call|Cuộc họp Cộng đồng Kết nối khu vực MENA]], một cuộc họp trực tuyến dành cho các thành viên Wikimedia khu vực [[w:vi:Trung Đông và Bắc Phi|Trung Đông và Bắc Phi (MENA)]] để kết nối với nhau, sẽ diễn ra vào [https://zonestamp.toolforge.org/1747501200 ngày 17 tháng 5 lúc 17:00 UTC]. Bạn có thể [[m:Event:MENA Connect (Wiki_Diwan) APP Call|đăng ký ngay]] để tham dự.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W20&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 22:37, ngày 12 tháng 5 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:UOzurumba (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28714188 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]].

You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC.

If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, &lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|thảo luận]])&lt;/bdi&gt; 22:08, ngày 15 tháng 5 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Keegan (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 21-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W21&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Nổi bật trong tuần'''
* Nhóm Sửa đổi và Nhóm Học máy đang phối hợp phát triển một công cụ kiểm tra mới dành cho người mới: [[mw:Edit check/Peacock check|Kiểm tra văn phong tâng bốc]] (Peacock check). Bằng việc sử dụng mô hình dự đoán, công cụ kiểm tra này sẽ khuyến khích các biên tập viên cải thiện giọng văn trong sửa đổi của họ, sử dụng trí tuệ nhân tạo. Chúng tôi mời các tình nguyện viên tham gia đánh giá phiên bản đầu tiên của mô hình ngôn ngữ Peacock cho các ngôn ngữ sau: tiếng Ả Rập, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Bồ Đào Nha, tiếng Anh và tiếng Nhật. Người dùng từ các wiki này quan tâm đến việc đánh giá mô hình được [[mw:Edit check/Peacock check/model test|mời đăng ký tại MediaWiki.org]]. Hạn chót đăng ký là ngày 23 tháng 5, cũng sẽ là ngày bắt đầu thử nghiệm.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''

* Từ ngày 20 tháng 5 năm 2025, [[m:Special:MyLanguage/Oversight policy|giám sát viên]] và [[m:Special:MyLanguage/Meta:CheckUsers|kiểm định viên]] sẽ cần bảo mật tài khoản của mình bằng xác thực hai yếu tố (2FA) để có thể sử dụng các quyền nâng cao. Tất cả người dùng thuộc hai nhóm này nhưng chưa bật 2FA đã được thông báo về vấn đề này trước đó. Trong tương lai, điều kiện này có thể sẽ được mở rộng đến các người dùng khác có quyền nâng cao. [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|Tìm hiểu thêm]].
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Mục Mong muốn cộng đồng]]  [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblock]] sẽ bắt đầu được triển khai hàng loạt vào cuối tháng này: tất cả các dự án không phải Wikipedia cùng với Wikipedia tiếng Catalan sẽ áp dụng tính năng này trong tuần bắt đầu từ ngày 26 tháng 5, trong khi tất cả các Wikipedia còn lại sẽ áp dụng trong tuần bắt đầu từ ngày 2 tháng 6. Vui lòng [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|liên hệ với nhóm phát triển]] nếu bạn có bất kỳ lo ngại nào. Bảo quản viên có thể thử giao diện người dùng mới ngay trên wiki của mình bằng cách truy cập [{{fullurl:Special:Block|usecodex=1}} {{#special:Block}}?usecodex=1], và có thể thử toàn bộ chức năng cấm nhiều lần [[testwiki:Special:Block|trên testwiki]]. Cấm nhiều lần là tính năng cho phép các bảo quản viên áp dụng nhiều lênh cấm khác nhau cho cùng một thành viên trên cùng một thời điểm. Xem [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|trang trợ giúp]] để biết thêm thông tin. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121]
* Sắp tới trong tuần này, danh sách của hầu hết các trang đặc biệt tại [[{{#special:SpecialPages}}]] sẽ được cập nhật với một thiết kế mới. Trang này đã được [[phab:T219543|thiết kế lại]] nhằm cải thiện trải nghiệm người dùng theo một số cách, bao gồm: Khả năng tìm kiếm theo tên và bí danh của các trang đặc biệt, sắp xếp, đánh dấu rõ ràng hơn các trang đặc biệt bị giới hạn quyền truy cập, và giao diện thân thiện hơn với thiết bị di động. Bạn có thể [https://meta.wikimedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:SpecialPages xem trước] phiên bản mới ngay bây giờ tại Beta Cluster, và gửi phản hồi tại tác vụ liên quan. [https://phabricator.wikimedia.org/T219543]
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Phần mở rộng Biểu đồ]] đang được kích hoạt trên nhiều wiki hơn. Để xem danh sách chi tiết xem khi nào phần mở rộng sẽ được kích hoạt trên wiki của bạn, hãy đọc [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|timeline triển khai này]].
* [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] sẽ được triển khai vào ngày 27 tháng 5 trên năm dự án ngôn ngữ Wiktionary bao gồm: tiếng [[wikt:ha:|Hausa]], tiếng [[wikt:ig:|Igbo]], tiếng [[wikt:bn:|Bengali]], tiếng [[wikt:ml:|Malayalam]] và tiếng [[wikt:dv:|Dhivehi/Maldivian]]. Đây là đợt triển khai thứ hai được lên kế hoạch cho dự án này. Sau khi được triển khai, các dự án sẽ có thể gọi [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|các hàm từ Wikifunctions]] và tích hợp chúng vào các trang của mình. Một hàm là một thứ nhận vào một hay nhiều giá trị đầu vào và chuyển chúng thành kết quả mong muốn, ví dụ như cộng hai số, chuyển đổi dặm sang mét, tính thời gian đã trôi qua kể từ một sự kiện, hoặc chia một từ thành một cách. Wikifunctions sẽ cho phép người dùng thực hiện điều đó thông qua việc gọi [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|một hàm ổn định và toàn cục]] đơn giản, thay vì thông qua việc sử dụng bản mẫu cục bộ.
* Sắp tới trong tuần này, Quỹ Wikimedia sẽ công bố một trung tâm dành cho [[diffblog:2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/|các cuộc thử nghiệm]]. Việc công bố này nhằm giới thiệu và thu thập phản hồi từ người dùng về những thử nghiệm sản phẩm. Những thử nghiệm này giúp phong trào Wikimedia [[diffblog:2023/07/13/exploring-paths-for-the-future-of-free-knowledge-new-wikipedia-chatgpt-plugin-leveraging-rich-media-social-apps-and-other-experiments/|hiểu rõ người dùng mới]], cách họ tương tác với Internet và cách điều đó có thể ảnh hưởng đến phong trào Wikimedia. Một số ví dụ bao gồm [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Generated Video|video được tạo tự động]], [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Roblox game|trò chơi Wikipedia tốc chiến trên Roblox]] và [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Discord bot|bot Discord]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:29}} {{PLURAL:29|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, có một lỗi khi tạo tài khoản bằng cách sử dụng API, nay đã được giải quyết. [https://phabricator.wikimedia.org/T390751]

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Những tiện ích và đoạn mã người dùng có tương tác với [[{{#special:Block}}]] có thể cần được cập nhật để hoạt động với [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|giao diện quản lý lệnh cấm]] mới. Vui lòng xem [[mw:Help:Manage blocks/Developers|hướng dẫn dành cho nhà phát triển]] để biết thêm thông tin. Nếu bạn cần trợ giúp hoặc không thể điều chỉnh đoạn mã của mình cho phù hợp với giao diện mới, hãy thông báo cho nhóm phát triển trên [[mw:Help talk:Manage blocks/Developers|trang thảo luận]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121]
* Đối tượng &lt;code dir=ltr&gt;mw.title&lt;/code&gt; cho phép bạn lấy thông tin về một trang wiki cụ thể bằng ngôn ngữ lập trình [[w:vi:Wikipedia:Lua|Lua]]. Bắt đầu từ tuần này, một thuộc tính mới sẽ được thêm vào đối tượng này, với tên gọi là &lt;code dir=ltr&gt;isDisambiguationPage&lt;/code&gt;. Thuộc tính này cho phép bạn kiểm tra xem một trang có phải là trang định hướng hay không mà không cần viết hàm tùy chỉnh. [https://phabricator.wikimedia.org/T71441]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|class=skin-invert|Đề mục nâng cao]] Những nhà phát triển đoạn mã người dùng có thể sử dụng [[toolforge:gitlab-content|công cụ reverse proxy]] để tải javascript và css từ [[gitlab:|gitlab.wikimedia.org]] với &lt;code dir=ltr&gt;mw.loader.load&lt;/code&gt;. Tác giả công cụ hy vọng điều này sẽ cho phép các quy trình phát triển hợp tác cho userscript, bao gồm việc kiểm tra cú pháp (linting), kiểm thử đơn vị (unit tests), tạo mã tự động và đánh giá mã trên &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;gitlab.wikimedia.org&lt;/bdi&gt; mà không cần bước sao chép-dán riêng biệt để xuất bản đoạn mã lên một wiki Wikimedia nhằm tích hợp và kiểm tra khả năng chấp nhận. Xem [[wikitech:Tool:Gitlab-content|Tool:Gitlab-content trên Wikitech]] để biết thêm thông tin.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.2|MediaWiki]]

'''Các cuộc họp và sự kiện'''
* Phiên bản lần thứ 12 của [[m:Special:MyLanguage/Wiki Workshop 2025|Hội thảo Wiki 2025]], một diễn đàn quy tụ các nhà nghiên cứu khám phá mọi khía cạnh của các dự án Wikimedia, sẽ được tổ chức trực tuyến vào ngày 21-22 tháng 5. Những nhà nghiên cứu có thể [https://pretix.eu/wikimedia/wikiworkshop2025/ đăng ký ngay].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W21&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:12, ngày 19 tháng 5 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28724712 --&gt;

== RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)''

Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. 

We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation.

You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|&lt;span class=&quot;signature-talk&quot;&gt;{{int:Talkpagelinktext}}&lt;/span&gt;]]) 15:27, ngày 22 tháng 5 năm 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Sannita (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=28768453 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 22-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W22&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Nổi bật trong tuần'''
* Một cuộc thảo luận quy mô cộng đồng về một vấn đề rất nhạy cảm liên quan đến sự phát triển của [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Wikipedia Trừu tượng]] hiện đang được mở trên Meta: nên lưu trữ nội dung trừu tượng mà sẽ được tạo ra từ các hàm trong Wikifunctions và dữ liệu từ Wikidata ở đâu. Cuộc thảo luận diễn ra đến hết ngày 12 tháng 6 tại [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Wikipedia Trừu tượng/Vị trí lưu trữ nội dung trừu tượng]], và mọi ý kiến đóng góp đều được hoan nghênh. Quyết định cuối cùng sẽ được Quỹ Wikimedia đưa ra và công bố sau khi thời gian tham vấn kết thúc.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Từ tuần trước, trên tất cả các wiki ngoại trừ [[phab:T388604|20 wiki lớn nhất]], người dùng trình soạn thảo trực quan trên thiết bị di động sẽ có [[phab:T385851|các công cụ bổ sung trong thanh menu]], có thể truy cập qua nút thanh công cụ mới &lt;code&gt;+&lt;/code&gt;. Ban đầu, menu mới sẽ bao gồm các tùy chọn để thêm: chú thích, chữ tượng hình và khối mã. Việc triển khai đến các wiki còn lại được [[phab:T388605|lên lịch]] vào tháng 6.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục nâng cao]] Hàm phân tích cú pháp &lt;code dir=ltr&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##ifexist|#ifexist]]&lt;/code&gt; sẽ không còn ghi nhận liên kết đến trang đích của nó nữa. Điều này sẽ giúp cải thiện độ hữu ích của [[{{#special:WantedPages}}]], vốn sau này sẽ chỉ liệt kê các trang thực sự là đích của liên kết đỏ. Thay đổi này sẽ được áp dụng dần dần khi các trang nguồn được cập nhật. [https://phabricator.wikimedia.org/T14019]
* Tuần này, nhóm Công cụ Điều phối viên sẽ triển khai [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|một bộ lọc mới cho trang Thay đổi gần đây]], bắt đầu tại Wikipedia tiếng Indonesia. Bộ lọc mới này đánh dấu những sửa đổi có khả năng bị lùi sửa. Mục tiêu là giúp những người tuần tra Thay đổi gần đây dễ dàng nhận diện các sửa đổi có thể gây vấn đề. Các wiki khác sẽ được hưởng lợi từ bộ lọc này trong tương lai.
* Khi nhấp vào thanh tìm kiếm trống, người dùng chưa đăng nhập sẽ thấy các gợi ý bài viết để đọc thêm. Tính năng này sẽ khả dụng trên cả máy tính và thiết bị di động. Người đọc tại Wikipedia tiếng Catalunya, tiếng Do Thái, tiếng Ý và một số dự án chị em sẽ nhận được thay đổi này từ ngày 21 tháng 5 đến giữa tháng 6. Người đọc tại các wiki khác sẽ được nhận được thay đổi này sau. Mục tiêu là khuyến khích người dùng đọc nội dung trên wiki nhiều hơn. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Tìm hiểu thêm]].
* Một số người dùng ứng dụng Wikipedia trên Android có thể trải nghiệm một tính năng mới dành cho người đọc, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|WikiGames]], một trò chơi đố vui hằng ngày dựa trên các sự kiện lịch sử có thật. Tính năng này đang được triển khai dưới dạng thử nghiệm A/B, hiện có sẵn cho 50% người dùng sử dụng các ngôn ngữ: tiếng Anh, Pháp, Bồ Đào Nha, Nga, Tây Ban Nha, Ả Rập, Trung Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ.
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Newsletter|Phần mở rộng Newsletter]] có sẵn trên MediaWiki.org cho phép tạo [[mw:Special:Newsletters|nhiều bản tin]] dành cho người dùng toàn cục. Phần mở rộng này nay có thể đăng các số bản tin mới dưới dạng liên kết đến các đề mục trên một trang hiện có, thay vì phải tạo một trang mới cho mỗi số bản tin. [https://phabricator.wikimedia.org/T393844]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:32}} {{PLURAL:32|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]].

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Các khung nhìn &lt;code dir=ltr&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Ipblocks table|ipblocks]]&lt;/code&gt; vốn đã bị ngừng sử dụng trước đây trong [[wikitech:Help:Wiki Replicas|Wiki Replicas]] sẽ bị xóa vào đầu tháng 6. Người dùng được khuyến khích chuyển sang truy vấn các khung nhìn mới là &lt;code dir=ltr&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block table|block]]&lt;/code&gt; và &lt;code dir=ltr&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block target table|block_target]]&lt;/code&gt;.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.3|MediaWiki]]

'''Các cuộc họp và sự kiện'''
* [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects|Wikidata và các Dự án Chị em]] là một sự kiện trực tuyến kéo dài nhiều ngày, tập trung vào cách Wikidata được tích hợp vào Wikipedia và các dự án khác của Wikimedia. Sự kiện diễn ra từ ngày 29 tháng 5 đến ngày 1 tháng 6. Bạn có thể [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects#Sessions|xem lịch chương trình]] và [[d:Special:RegisterForEvent/1291|đăng ký tham gia]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W22&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:04, ngày 26 tháng 5 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:UOzurumba (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28788673 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection &amp; Call for Questions&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats.

The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4].

Here are the key planned dates:

* May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6]
* June 17 – July 1, 2025: Call for candidates
* July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5]
* August 2025: Campaign period
* August – September 2025: Two-week community voting period
* October – November 2025: Background check of selected candidates
* Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated

Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]].

'''Call for Questions'''

In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]]

'''Election Volunteers'''

Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]]

Thank you!

[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results

[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter

[3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024

[4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles

[5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ

[6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates

Best regards,

Victoria Doronina

Board Liaison to the Elections Committee

Governance Committee&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[Thành viên:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Thảo luận Thành viên:MediaWiki message delivery|thảo luận]]) 03:08, ngày 28 tháng 5 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:RamzyM (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 23-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W23&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Nổi bật trong tuần'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Phần mở rộng Chart]] nay đã có mặt trên tất cả các wiki của Wikimedia. Biên tập viên có thể sử dụng phần mở rộng mới này để tạo những nội dung dữ liệu tương tác mang tính trực quan như biểu đồ thanh, biểu đồ đường, biểu đồ vùng và biểu đồ tròn. Biểu đồ (chart) được thiết kế để thay thế nhiều công dụng của [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|phần mở rộng Graph]] cũ.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Việc thiết lập chú thích tự động cho wiki của bạn giờ đây trở nên dễ dàng hơn trong [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|trình tạo chú thích]] của trình soạn thảo trực quan. Bảo quản viên nay có thể đặt bản mẫu mặc định bằng cách sử dụng khoá &lt;code dir=ltr&gt;_default&lt;/code&gt; trong trang cục bộ &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[MediaWiki:Citoid-template-type-map.json]]&lt;/bdi&gt; ([[mw:Special:Diff/6969653/7646386|ví dụ thay đổi]]). Việc thiết lập cài đặt mặc định này cũng sẽ giúp bảo vệ cấu hình hiện tại của bạn khi [[phab:T347823|những loại mục mới]] được thêm vào trong tương lai. Bạn vẫn có thể thiết lập bản mẫu cho mỗi loại mục cụ thể vì chúng sẽ được ưu tiên sử dụng thay vì bản mẫu mặc định. [https://phabricator.wikimedia.org/T384709]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:20}} {{PLURAL:20|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]].

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Kể từ tuần ngày 2 tháng 6, bot đăng nhập sử dụng &lt;code dir=ltr&gt;action=login&lt;/code&gt; hoặc &lt;code dir=ltr&gt;action=clientlogin&lt;/code&gt; sẽ thường xuyên gặp lỗi nhiều hơn. Điều này là do có những biện pháp bảo mật mạnh hơn với những lần đăng nhập đáng ngờ. Bot sử dụng [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|mật khẩu bot]] hoặc sử dụng những phương thức xác thực không cần đăng nhập như [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|OAuth]] không bị ảnh hưởng. Nếu bot của bạn không sử dụng một trong những phương thức đó, bạn nên cập nhật nó; việc dùng &lt;code dir=ltr&gt;action=login&lt;/code&gt; mà không có mật khẩu bot đã lỗi thời [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/3EEMN7VQX5G7WMQI5K2GP5JC2336DPTD/|từ năm 2016]]. Đối với hầu hết các bot, điều này chỉ yêu cầu thay đổi mật khẩu mà bot sử dụng. [https://phabricator.wikimedia.org/T395205]
* Kể từ tuần này, các wiki của Wikimedia sẽ cho phép các tính năng ES2017 trong mã nguồn JavaScript cho mã nguồn chính thức, tiện ích, và đoạn mã người dùng. Tính năng nổi bật nhất của ES2017 là cú pháp &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;async&lt;/code&gt;/&lt;code&gt;await&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, cho phép mã nguồn trở nên dễ đọc hơn. Trước tuần này, nền tảng chỉ cho phép tới ES2016, và vài tháng trước đó, tới ES2015. [https://phabricator.wikimedia.org/T381537]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.4|MediaWiki]]

'''Các cuộc họp và sự kiện'''
* Đơn đăng ký học bổng tham gia [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025|Hội nghị Wiki GLAM 2025]] nay đã được mở. Hội nghị sẽ bắt đầu từ ngày 30 tháng 10 đến ngày 1 tháng 11, tại Lisbon, Bồ Đào Nha. Những người đóng góp của GLAM thiếu cách để ủng hộ sự tham gia của họ có thể [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025/Scholarships|đăng ký tại đây]]. Đơn đăng ký học bổng sẽ đóng lại vào ngày 7 tháng 6.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W23&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:54, ngày 2 tháng 6 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28819186 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 24-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W24&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Nổi bật trong tuần'''
* Nhóm [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Sản phẩm An toàn và Tin cậy]] đang hoàn tất các công việc cần thiết để triển khai [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|tài khoản tạm thời]] trên các Wikipedia lớn vào cuối tháng này. Nhóm đã phối hợp với các tiếp viên và những thành viên khác có quyền nâng cao để dự đoán và xử lý nhiều tình huống có thể phát sinh trên các wiki lớn, nhằm giúp cộng đồng tiếp tục kiểm soát và tuần tra hiệu quả các tài khoản tạm thời. Đây sẽ là giai đoạn thứ hai trong ba giai đoạn triển khai – giai đoạn cuối cùng sẽ diễn ra sớm nhất vào tháng 9. Để biết thêm thông tin về những cập nhật gần đây của dự án, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|xem thông báo này]]. Nếu bạn có bất kỳ ý kiến hoặc câu hỏi nào, hãy viết tại [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|trang thảo luận]], và [[m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|tham gia buổi CEE Catch Up]] vào thứ Ba tuần này.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Mục Mong muốn cộng đồng]] Tính năng [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist expiry|theo dõi có thời hạn]] cho phép người dùng theo dõi trang trong một khoảng thời gian giới hạn. Sau khoảng thời gian đó, trang sẽ tự động bị xóa khỏi danh sách theo dõi của bạn. Bắt đầu từ tuần này, bạn có thể thiết lập tùy chọn về khoảng thời gian mặc định để theo dõi các trang. Phần [[Special:Preferences#mw-prefsection-watchlist-pageswatchlist|tùy chọn cá nhân]] cũng cho phép bạn đặt khoảng thời gian theo dõi mặc định khác nhau cho việc sửa các trang hiện có, tạo trang mới và khi sử dụng tính năng lùi sửa. [https://phabricator.wikimedia.org/T265716]
[[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Hình chụp của những thay đổi về mặt trực quan được thực hiện trên trang thảo luận|Ví dụ về trang thảo luận với thiết kế mới, bằng tiếng Pháp.]]
* Giao diện của các trang thảo luận sẽ thay đổi tại hầu hết các Wikipedia ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|một số wiki]] đã nhận được thay đổi này, [[phab:T379264|một vài wiki khác]] sẽ được cập nhật sau). Bạn có thể đọc chi tiết về những thay đổi này [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|trên ''Diff'']]. Bạn cũng có thể chọn không sử dụng giao diện mới này [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|trong tùy chọn cá nhân]] (&quot;{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}&quot;). [https://phabricator.wikimedia.org/T319146][https://phabricator.wikimedia.org/T392121]
* Thành viên có một số quyền nâng cao nhất định (bao gồm bảo quản viên, hành chính viên, kiểm định viên, giám sát viên và tiếp viên) hiện có thể thấy địa chỉ IP của tất cả tài khoản tạm thời [[phab:T358853|được tự động hiện ra]] trong khoảng thời gian nhất định, khi họ cần đối phó với hành vi phá hoại bằng cách nhảy tài khoản nhanh. Tính năng này được phát triển theo yêu cầu của các tiếp viên. [https://phabricator.wikimedia.org/T386492]
* Tuần này, nhóm Công cụ Điều phối viên và nhóm Học máy sẽ tiếp tục triển khai [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|bộ lọc mới cho trang Thay đổi gần đây]], mở rộng sang thêm một số Wikipedia khác. Bộ lọc này sử dụng mô hình Rủi ro bị hồi sửa (Revert Risk), được phát triển bởi nhóm Nghiên cứu, để làm nổi bật các sửa đổi có khả năng bị hồi sửa, giúp người tuần tra Thay đổi gần đây nhận diện các đóng góp có thể gây vấn đề. Tính năng này sẽ được triển khai tại các Wikipedia sau: {{int:project-localized-name-afwiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-bewiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-bnwiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-cywiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-hawwiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-iswiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-kkwiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-simplewiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-trwiki/vi}}. Việc triển khai sẽ tiếp tục trong những tuần tới để bao gồm [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|phần còn lại của các Wikipedia trong dự án này]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:27}} {{PLURAL:27|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]].

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Các bảo trì viên bộ lọc đang hoạt động trên Meta-Wiki và các Wikipedia lớn được đề nghị cập nhật Bộ lọc sai phạm để tương thích với tài khoản tạm thời. Liên kết đến hướng dẫn và danh sách bộ lọc cần kiểm tra (ở chế độ riêng tư) có tại [[phab:T369611|Phabricator]].
* Các mô đun Lua giờ đây có thể truy cập tên của hình thu nhỏ liên kết với một trang, và trên [https://gerrit.wikimedia.org/g/operations/mediawiki-config/+/2e4ab14aa15bb95568f9c07dd777065901eb2126/wmf-config/InitialiseSettings.php#10849 một số wiki], cả thông tin đánh giá của chất lượng của WikiProject. Điều này được thực hiện thông qua hai thuộc tính mới của [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#added-by-extensions|đối tượng mw.title]], là &lt;code dir=ltr&gt;pageImage&lt;/code&gt; và &lt;code dir=ltr&gt;pageAssessments&lt;/code&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T131911][https://phabricator.wikimedia.org/T380122]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.5|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W24&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 01:16, ngày 10 tháng 6 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28846858 --&gt;

== Vote now in the 2025 U4C Election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}

Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 23:01, ngày 13 tháng 6 năm 2025 (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Keegan (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28848819 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 25-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W25&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Bạn có thể [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/359761?lang=en đề cử công cụ mà bạn yêu thích] cho [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Giải thưởng Công cụ Tuyệt vời nhất]] lần thứ 6. Các đề cử sẽ được giữ riêng tư và sẽ được mở đến hết ngày 25 tháng 6. Bạn có thể sử dụng lại biểu mẫu khảo sát để đề cử nhiều công cụ.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:33}} {{PLURAL:33|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]].

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.6|MediaWiki]]

'''Chuyên sâu'''
* Nhân viên Quỹ và tình nguyện viên kỹ thuật sử dụng API Wikimedia để xây dựng các công cụ, ứng dụng, tính năng và tích hợp nhằm cải thiện trải nghiệm của người dùng. Trong những năm tiếp theo, nhóm Giao diện MediaWiki sẽ nghiên cứu vào API web (HTTP) của Wikimedia nhằm phục vụ nhu cầu của tình nguyện viên kỹ thuật tốt hơn và bảo vệ cơ sở hạ tầng của Wikimedia khỏi khả năng lạm dụng. Bạn có thể [https://techblog.wikimedia.org/2025/06/12/apis-as-a-product-investing-in-the-current-and-next-generation-of-technical-contributors/ đọc thêm về kế hoạch của họ trong việc cải tiến API trong bài đăng Techblog này].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W25&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:38, ngày 16 tháng 6 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28870688 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;
Hello all,

The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position.

This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3]

Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election.

Best regards,

Abhishek Suryawanshi&lt;br /&gt;
Chair of the Elections Committee

On behalf of the Elections Committee and Governance Committee

[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates

[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term.

[3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[Thành viên:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Thảo luận Thành viên:MediaWiki message delivery|thảo luận]]) 17:44, ngày 17 tháng 6 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:RamzyM (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28866958 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 26-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W26&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Nổi bật trong tuần'''
* Tuần này, nhóm Công cụ Điều hành và Học máy sẽ tiếp tục triển khai [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|một bộ lọc mới cho Thay đổi Gần đây]], được phát hành cho đợt Wikipedia thứ ba và cũng là đợt cuối cùng. Bộ lọc này sử dụng mô hình Revert Risk do nhóm Nghiên cứu tạo ra để đánh dấu các sửa đổi có khả năng bị lùi lại đồng thời giúp các tuần tra viên Thay đổi gần đây xác định những đóng góp có khả năng gây hại. Tính năng này sẽ được triển khai trên các Wikipedia sau: {{int:project-localized-name-azwiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-lawiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-mkwiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-mlwiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-mrwiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-nnwiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-pawiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-swwiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-tewiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-tlwiki/vi}}. Việc triển khai sẽ tiếp tục trong những tuần tiếp theo để bổ sung [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|những Wikipedia còn lại vào dự án này]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964]

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Tuần trước, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|tài khoản tạm thời]] đã được triển khai trên Wikipedia tiếng Séc, tiếng Hàn, và tiếng Thổ Nhĩ Kỳ. Trong tuần này và tuần sau, việc triển khai sẽ được tiếp nối trên các Wikipedia lớn hơn. [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Chia sẻ quan điểm của bạn]] về dự án này. [https://phabricator.wikimedia.org/T340001]
* &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Later this week, the Editing team will release [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi check|Multi Check]] to all Wikipedias (except English Wikipedia). This feature shows multiple [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|Reference checks]] within the editing experience. This encourages users to add citations when they add multiple new paragraphs to a Wikipedia article. This feature was previously available as an A/B test. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/multi_check_ab_test_report_final.html#summary-of-results The test shows] that users who are shown multiple checks are 1.3 times more likely to add a reference to their edit, and their edit is less likely to be reverted (-34.7%).&lt;/span&gt; [https://phabricator.wikimedia.org/T395519]
* &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;A few pages need to be renamed due to software updates and to match more recent Unicode standards. All of these changes are related to title-casing changes. Approximately 71 pages and 3 files will be renamed, across 15 wikis; the complete list is in [[phab:T396903|the task]]. The developers will rename these pages next week, and they will fix redirects and embedded file links a few minutes later via a system settings update.&lt;/span&gt;
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:24}} {{PLURAL:24|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;For example, a bug was fixed that had caused pages to scroll upwards when text near the top was selected.&lt;/span&gt; [https://phabricator.wikimedia.org/T364023]

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Editors can now use Lua modules to filter and transform tabular data for use with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Extension:Chart]]. This can be used for things like selecting a subset of rows or columns from the source data, converting between units, statistical processing, and many other useful transformations. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Transforms|Information on how to use transforms is available]].&lt;/span&gt; [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates]
* &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;The &lt;code dir=ltr&gt;all_links&lt;/code&gt; variable in [[Special:AbuseFilter|AbuseFilter]] is now renamed to &lt;code dir=ltr&gt;new_links&lt;/code&gt; for consistency with other variables. Old usages will still continue to work.&lt;/span&gt; [https://phabricator.wikimedia.org/T391811]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.7|MediaWiki]]

'''Chuyên sâu'''
* &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/34|Growth newsletter]] is available.&lt;/span&gt; &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;It includes: the recent updates for the &quot;Add a Link&quot; Task, two new Newcomer Engagement Features, and updates to Community Configuration.&lt;/span&gt;

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W26&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:21, ngày 23 tháng 6 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28870688 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
Dear Wikimedia Community,

The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]]  of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]].

A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity.

Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact.

Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement.

Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate.

Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended.

=== Wikispore ===

The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects.

After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. 

We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future.

As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting.

Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed.

=== Wikinews ===

We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways.

Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf &lt;nowiki&gt;[1]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 &lt;nowiki&gt;[2]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F &lt;nowiki&gt;[3]&lt;/nowiki&gt;] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years.

While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews &lt;nowiki&gt;[4]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F &lt;nowiki&gt;[5]&lt;/nowiki&gt;, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? &lt;nowiki&gt;[6]&lt;/nowiki&gt;].

[[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews.

Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs.

SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives.

'''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to:
*Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects,
*Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace,
*Merge content into compatibly licensed external projects,
*Archive Wikinews projects.
Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels.

=== Feedback and next steps ===

We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language.

I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. 
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 20:57, ngày 27 tháng 6 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Johan (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&amp;oldid=28911188 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 27-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W27&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Nổi bật trong tuần'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Phần mở rộng CampaignEvents]] đã được kích hoạt trên toàn bộ các trang web Wikipedia. Phần mở rộng sẽ làm cho việc tổ chức và tham gia các hoạt động cộng tác, chẳng hạn như edit-a-thon và WikiProject, trở nên dễ dàng hơn trên các wiki. Phần mở rộng có ba tính năng: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Đăng ký Sự kiện]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Danh sách Cộng tác]], và [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Danh sách Mời]]. Để yêu cầu phần mở rộng cho wiki của bạn, hãy truy cập [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|trang thông tin Triển khai]].

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Những bảo trì viên Bộ lọc sai phạm nay có thể [[mw:Special:MyLanguage/Extension:IPReputation/AbuseFilter variables|so sánh với dữ liệu uy tín của địa chỉ IP]] trong [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|Bộ lọc Sai phạm]]. Dữ liệu uy tín của địa chỉ IP là thông tin về các proxy và VPN được liên kết với địa chỉ IP của người dùng. Dữ liệu này không được hiển thị công khai và không được sinh ra trên các tác vụ được thực hiện bởi các tài khoản đã đăng ký. [https://phabricator.wikimedia.org/T354599]
* Nội dung được ẩn trong [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Collapsible elements|phần thu gọn được của các trang wiki]] nay sẽ được hiển thị khi ai đó tìm kiếm trang sử dụng tính năng &quot;Tìm trong trang&quot; của trình duyệt (Ctrl+F hoặc ⌘F) đối với các trình duyệt được hỗ trợ. [https://phabricator.wikimedia.org/T327893][https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTML/Reference/Global_attributes/hidden#browser_compatibility]
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Mục Mong muốn cộng đồng]] Một tính năng mới có tên là [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery|Yêu thích bản mẫu]] sẽ được triển khai vào cuối tuần này trên tất cả các dự án (trừ Wikipedia tiếng Anh sẽ có tính năng này vào tuần sau), sau giai đoạn thí điểm trên Wikipedia tiếng Ba Lan và tiếng Ả Rập, cũng như Wikisource tiếng Ý và tiếng Anh. Tính năng này sẽ cung cấp một cách tốt hơn dành cho các tình nguyện viên mới cũng như thành viên có kinh nghiệm để nhớ lại và khám phá các bản mẫu thông qua hộp thoại bản mẫu, bằng cách cho phép người dùng đặt các bản mẫu vào một &quot;danh sách yêu thích&quot; đặc biệt. Tính năng này hoạt động với cả trình soạn thảo trực quan và trình soạn thảo mã nguồn. Tính năng này thuộc [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|lĩnh vực tập trung trong danh sách mong muốn cộng đồng]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:31}} {{PLURAL:31|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, một lỗi được giải quyết đã khiến một số Thông báo được gửi đi nhiều lần. [https://phabricator.wikimedia.org/T397103]

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.8|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W27&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:40, ngày 30 tháng 6 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28917415 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 28-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W28&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Nổi bật trong tuần'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Temporary accounts|Tài khoản tạm thời]] đã được triển khai trên 18 Wikipedia lớn và nhỏ, bao gồm tiếng Đức, tiếng Nhật, tiếng Pháp, và tiếng Trung. Giờ đây, khoảng 1/3 hoạt động của người dùng chưa đăng nhập trên các wiki sẽ đến từ tài khoản tạm thời. Người dùng tham gia vào việc tuần tra có thể quan tâm đến hai trang tài liệu mới này: [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Access to IP|Quyền truy cập vào IP]], giải thích tất cả những điều liên quan đến quyền truy cập vào địa chỉ IP của tài khoản tạm thời, và [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Repository|Kho lưu trữ]] gồm danh sách các tiện ích và tập lệnh người dùng mới.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Bất kỳ ai có thể chơi một trò chơi thử nghiệm mới, [[mw:Special:MyLanguage/New Engagement Experiments/WikiRun|WikiRun]], trò chơi giúp bạn lướt qua Wikipedia bằng cách nhấn từ bài viết này đến bài viết kia, với mục đích tới trang mục tiêu dùng ít lần nhấn và trong khoảng thời gian ít nhất có thể. Mục tiêu của dự án này là nhằm khám phá nhiều cách hơn để thu hút người đọc. [https://wikirun-game.toolforge.org/ Hãy thử chơi trò chơi này] và cho nhóm biết bạn nghĩ gì [[mw:Talk:New Engagement Experiments/WikiRun|trên trang thảo luận]].
* Người dùng ứng dụng Wikipedia dành cho Android ở một số ngôn ngữ có thể chơi [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|trò chơi đố vui]] mới. ''Sự kiện nào tới trước?'' là một trò chơi lịch sử đơn giản nơi bạn đoán xem sự kiện nào trong số hai sự kiện xảy ra sớm hơn tính đến thời điểm hiện tại. Trước đây nó có sẵn dưới dạng thử nghiệm A/B. Giờ đây nó có sẵn cho mọi người dùng bằng tiếng Anh, tiếng Đức, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Bồ Đào Nha, tiếng Nga, tiếng Ả Rập, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, và tiếng Trung. Mục tiêu của tính năng này là giúp thu hút thêm nhiều thế hệ người đọc mới. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22]
* Người dùng Ứng dụng Wikipedia dành cho iOS ở một số ngôn ngữ có thể nhìn thấy tính năng lướt trang theo tab cho phép bạn mở nhiều tab trong khi đọc. Tính năng này giúp việc khám phá các chủ đề liên quan và chuyển đổi giữa các bài viết trở nên dễ dàng hơn. Thử nghiệm A/B này đang được thực hiện bằng tiếng Ả Rập, tiếng Anh, và tiếng Nhật ở một số khu vực chỉ định. Thông tin thêm có sẵn trên [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)|trang dự án Lướt Trang theo Tab (Tabbed Browsing)]].
* Hành chính viên trên các wiki của Wikimedia nay có thể sử dụng [[{{#special:VerifyOATHForUser}}]] để kiểm tra xem người dùng đã kích hoạt [[mw:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|xác thực dùng hai yếu tố]] hay chưa. [https://phabricator.wikimedia.org/T265726]
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Mục Mong muốn cộng đồng]] Một tính năng mới liên quan tới [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Quay lại và Khám phá Bản mẫu (Template Recall and Discovery)]] sẽ được triển khai đến tất cả các dự án Wikimedia vào cuối tuần này: [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Template categories|trình duyệt thể loại bản mẫu]] sẽ được giới thiệu nhằm hỗ trợ người dùng tìm bản mẫu để đưa vào danh sách “yêu thích” của họ. Trình duyệt sẽ cho phép người dùng duyệt danh sách các bản mẫu đã được sắp xếp vào cây thể loại cho sẵn. Tính năng này đã được cộng đồng yêu cầu [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Select templates by categories|thông qua Mong muốn Cộng đồng]].
* Giờ đây bạn có thể truy cập tùy chọn danh sách theo dõi trên trang danh sách theo dõi. Cùng với đó nút sửa danh sách theo dõi thừa đã được loại bỏ. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Watchlist]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:27}} {{PLURAL:27|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]].

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Là một phần của phiên bản [[mw:MediaWiki_1.44|MediaWiki 1.44]] giờ đây có hệ thống Thông báo tích hợp Hợp nhất giúp cho các nhà phát triển có thể gửi, quản lý, và tùy chỉnh thông báo một cách dễ dàng hơn. Hãy xem tài liệu đã được cập nhật tại [[mw:Manual:Notifications|Hướng dẫn:Thông báo]], thông tin về việc chuyển đổi tại [[phab:T388663|T388663]] và thông tin chi tiết về các hook lỗi thời tại [[phab:T389624|T389624]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.9|MediaWiki]]

'''Các cuộc họp và sự kiện'''
* [[d:Special:MyLanguage/Event:WikidataCon 2025|WikidataCon 2025]], hội nghị dành riêng cho Wikidata hiện đang mở cổng [https://pretalx.com/wikidatacon-2025/cfp đề xuất phiên] và [[d:Special:RegisterForEvent/1340|đăng ký]]. Sự kiện năm nay sẽ được tổ chức trực tuyến từ 31 tháng 10 – 02 tháng 11 và sẽ khám phá chủ đề &quot;Kết nối Mọi người thông qua Dữ liệu Mở được Liên kết&quot;.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W28&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 00:05, ngày 8 tháng 7 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28930584 --&gt;

== Wikidata Item and Property labels soon displayed in Wiki Watchlist/Recent Changes ==

''(Apologies for posting in English, you can help by translating into your language)''

Hello everyone, the [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Wikidata For Wikimedia Projects]] team is excited to announce an upcoming change in how Wikidata edit changelogs are displayed in your [[Special:Watchlist|Watchlists]] and [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] lists. If an edit is made on Wikidata that affects a page in another Wikimedia Project, the changelog will contain some information about the nature of the edit. This can include a QID (or Q-number), a PID (or P-number) and a value (which can be text, numbers, dates, or also QID or PID’s). Confused by these terms? See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Glossary|Wikidata:Glossary]] for further explanations.

The upcoming change is scheduled for '''17.07.2025''', between '''1300 - 1500 UTC'''.
The change will display the label (item name) alongside any QID or PIDs, as seen in the image below:
[[File:Apr10 edit summary on Wikidata.png|An edit sum entry on Wikidata, labels display alongside their P- and Q-no.'s]]

These changes will only be visible if you have Wikidata edits enabled in your User Preferences for Watchlists and Recent Changes, or have the active filter ‘Wikidata edits’ checkbox toggled on, directly on the Watchlist and Recent Changes pages.

Your bot and gadget may be affected! There are thousands of bots, gadgets and user-scripts and whilst we have researched potential effects to many of them, we cannot guarantee there won’t be some that are broken or affected by this change.

Further information and context about this change, including how your bot may be affected can be found on this [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|project task page]]. We welcome your questions and feedback, please write to us on this dedicated [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Talk page]].

Thank you, - [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] on behalf of the Wikidata For Wikimedia Projects Team. [[Thành viên:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Thảo luận Thành viên:MediaWiki message delivery|thảo luận]]) 12:46, ngày 14 tháng 7 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&amp;oldid=28981877 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 29-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W29&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Featured templates|Bản mẫu nổi bật]], một tính năng mới liên quan đến [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Gợi nhớ và Khám phá Bản mẫu]] sẽ được triển khai trong tuần này trên tất cả các dự án Wikimedia: Với tính năng này, các biên tập viên sẽ có thể nhanh chóng truy cập danh sách các bản mẫu có khả năng hữu ích. Các bản mẫu này sẽ được hiển thị trong một danh sách dưới thẻ &quot;nổi bật&quot; của giao diện khám phá bản mẫu. Các bảo quản viên có thể định nghĩa danh sách này thông qua giao diện Cấu hình Cộng đồng. Tính năng này đáp ứng một yêu cầu của cộng đồng [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Easy access Templates|thông qua Danh sách Mong muốn Cộng đồng]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367428][https://phabricator.wikimedia.org/T392896]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:31}} {{PLURAL:31|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, yêu cầu thêm phông chữ Malayalam vào [[oldWikisource:Special:MyLanguage/Wikisource:WS Export|Công cụ Xuất sách của Wikisource]] đã được giải quyết, và hiện nay các ký tự Malayalam trong sách được xuất từ Wikisource đã được hiển thị chính xác. [https://phabricator.wikimedia.org/T374457]

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.10|MediaWiki]]

'''Chuyên sâu'''
* Các nhà phát triển, nhà thiết kế và tất cả Wikimedian được mời [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/7953/ gửi ý tưởng dự án] cho Hackathon Wikimania 2025. Đọc [https://diff.wikimedia.org/2025/06/30/call-for-projects-wikimania-hackathon-2025-is-coming-to-nairobi/ bài viết trên blog Diff này] để biết thêm chi tiết.

'''Các cuộc họp và sự kiện'''
* Đơn xin học bổng và gửi chương trình cho [[m:WikiIndaba conference 2025|WikiIndaba 2025]] hiện đang mở đến 23:59 GMT ngày 20 tháng 7. WikiIndaba là một hội nghị khu vực dành cho các Wikimedian châu Phi, cả ở lục địa và trong cộng đồng hải ngoại, nhằm gắn kết và phát triển cùng nhau. Hãy gửi [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdJTv68R1OPASXXDfpIl8EWiMLTM-TDwh6_5gNVvFuWccFZ2Q/viewform đơn xin học bổng của bạn] và [https://ee.kobotoolbox.org/x/BI3omIfH đề xuất chương trình] ngay hôm nay!
* [https://br.wikimedia.org/wiki/WikiCon_Brasil_2025 WikiCon Brasil 2025] sẽ diễn ra vào ngày 19–20 tháng 7 tại Salvador, Bahia, Brazil. Các thành viên cộng đồng tại Brasil được khuyến khích đăng ký và tham dự!

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W29&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:09, ngày 14 tháng 7 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:UOzurumba (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28980963 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 30-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W30&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Tính năng Gợi ý Biên dịch trong [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|công cụ Dịch Nội dung]] nay có một mức độ lọc bài viết khác được thêm vào thể loại &quot;[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&amp;filter-type=automatic&amp;filter-id=previous-edits&amp;active-list=suggestions&amp;from=en&amp;to=fi#/ ... Thêm]&quot;. Biên dịch viên sử dụng tính năng Gợi ý này nay có thể chọn và nhận những gợi ý bài viết được tùy chỉnh theo vị trí địa lý mà họ quan tâm sử dụng bộ lọc mới &quot;{{int:Cx-sx-suggestions-filters-tab-regions}}&quot;. [https://phabricator.wikimedia.org/T113257]
* Bảo quản viên nay có thể giới hạn tính năng &quot;Thêm Liên kết&quot; đối với người mới. Tính năng Nhiệm vụ có Cấu trúc [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|&quot;Thêm Liên kết&quot;]] [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Constructive activation experimentation#Enwiki A/B test &amp; &quot;Add a Link&quot; Improvements (Wiki Experiences 1.2.11 &amp; 1.2.16)|cho phép chủ tài khoản mới có thể bắt đầu thực hiện sửa đổi]], tuy vậy một số cộng đồng đã đề xuất khả năng giới hạn tính năng này đối với đối tượng dự định là người mới. Bảo quản viên có thể thiết lập cấu hình cài đặt này trong tính năng [[Special:CommunityConfiguration/GrowthSuggestedEdits|Cấu hình Cộng đồng]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:29}} {{PLURAL:29|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]].

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Với người sửa đổi Bộ lọc Sai phạm trên [[phab:T392144|một số wiki]], giờ đây họ có thể lọc sửa đổi dựa trên điểm Xác suất Nguy hại của sửa đổi đang được thực hiện. Nó chỉ được ghi lại nếu tác vụ được xét tới là một sửa đổi. Để biết thêm thông tin, vui lòng xem qua tài liệu [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ORES/AbuseFilter variables#What variables are available for use|ORES/Các biến của Bộ lọc Sai phạm]].
* Các wiki thuộc [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|Cụm Beta (Beta Cluster)]] đã [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/YDABPV75LADRQCXMJAFWUP256N4EQ25B/|được chuyển]] từ &lt;code dir=ltr&gt;beta.wmflabs.org&lt;/code&gt; đến &lt;code dir=ltr&gt;beta.wmcloud.org&lt;/code&gt;. Người dùng có thể cần phải cập nhật các URL trong bất kỳ công cụ nào, hoặc trong trình quản lý mật khẩu của họ. Bạn có thể báo cáo bất kỳ vấn đề nào có liên quan [[phab:T289318|trong tác vụ này]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.11|MediaWiki]]

'''Các cuộc họp và sự kiện'''
* [[m:Special:MyLanguage/WikiCite 2025|WikiCite 2025]] sẽ diễn ra từ ngày 29–31 tháng 8, bằng cả hai hình thức trực tuyến và trực tiếp tại Bern, Thụy Sĩ. Mục tiêu của sự kiện này là tái kết nối các cộng đồng, tổ chức, và cá nhân đang làm việc với chú thích, dữ liệu thư mục và hệ sinh thái Wikidata/Wikibase mở. Hiện sự kiện đã mở đăng ký và cổng gợi ý các đề xuất sẽ được thông báo sau. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/KQZUG3ETKLBWPBYSB2YAWZIRPWHS24TG/]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W30&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:42, ngày 21 tháng 7 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29005283 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 31-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W31&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Nổi bật trong tuần'''
* Nhóm Kỹ thuật Cộng đồng sẽ tập trung vào những mong muốn liên quan đến các trang Danh sách Theo dõi và Thay đổi Gần đây trong vài tháng tới đây. Nhóm đang mong muốn nhận được phản hồi từ bạn. Vui lòng [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#July 24, 2025: Watchlists and Recent Changes pages|đọc cập nhật mới nhất]], và nếu bạn có ý tưởng gì, vui lòng [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|gửi mong muốn]] lên chủ đề này.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Cộng đồng Wikimedia Commons đã quyết định chặn việc [[:mw:Special:MyLanguage/Upload dialog|tải lên liên wiki]] lên Wikimedia Commons, đối với tất cả thành viên không có quyền tự xác nhận trên wiki đó, bắt đầu từ ngày 16 tháng 8. Điều này là do có [[:c:Commons:Cross-wiki media upload tool/History|nhiều vấn đề phổ biến]] liên quan đến các tập tin do người mới tải lên. Người dùng bị ảnh hưởng bởi việc chặn này sẽ nhận một thông báo lỗi có liên kết đến Trình Tải lên Tập tin ít bị hạn chế hơn trên Commons. Vui lòng giúp dịch [[:c:Special:MyLanguage/MediaWiki:Abusefilter-disallowed-cross-wiki-upload|tin nhắn]] hoặc để lại phản hồi về nội dung tin nhắn này. Đồng thời vui lòng cập nhật các trang trợ giúp cục bộ để giải thích về việc hạn chế này. [https://phabricator.wikimedia.org/T370598]
* Trên các wiki đã kích hoạt tài khoản tạm thời và Meta-Wiki, bảo quản viên nay có thể thiết lập phần cuối (footer) cho các trang Đặc biệt:Đóng góp của tài khoản tạm thời, tương tự như những gì có thể được hiển thị trên các trang IP và tài khoản người dùng. Bảo quản viên có thể làm vậy bằng cách tạo trang có tên là &lt;code dir=ltr&gt;MediaWiki:Sp-contributions-footer-temp&lt;/code&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T398347]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:21}} {{PLURAL:21|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]].

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.12|MediaWiki]]

'''Các cuộc họp và sự kiện'''
* [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] sẽ diễn ra từ ngày 6–9 tháng 8. [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ Khung chương trình có sẵn] cho bạn để lên kế hoạch xem bạn muốn tham dự những phiên nào. Hầu hết các phiên sẽ được phát trực tiếp, ngoại trừ những phiên có hiển thị biểu tượng &quot;không có camera&quot;. Nếu bạn tham gia trực tuyến để xem phiên phát trực tiếp và sử dụng các tính năng tương tác, vui lòng [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|đăng ký]] để nhận vé ảo miễn phí. Ví dụ, bạn có thể quan tâm đến các phiên kỹ thuật chẳng hạn như:
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KFEFVG/ Tài khoản Tạm thời: Tăng cường quyền riêng tư cho các biên tập viên chưa đăng ký của chúng tôi]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TVCVAB/ Xây dựng Tương lai Bền vững cho những Người Đóng góp cho Wikimedia]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/WTRQCJ/ Một tá tầm nhìn cho mã wiki!]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/8YKKP9/ Phối hợp giữa các Bên liên quan với Hội đồng Tư vấn Sản phẩm và Công nghệ]
* [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2025|Hội nghị Người dùng và Nhà phát triển MediaWiki, Mùa Thu năm 2025]] sẽ được tổ chức vào ngày 28–30 tháng 10 năm 2025 tại Hanover, Đức. Sự kiện này được tổ chức bởi và dành cho cộng đồng MediaWiki của bên thứ ba. Bạn có thể đề xuất các phiên họp và đăng ký tham dự.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W31&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 00:26, ngày 29 tháng 7 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29051727 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;  Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
Hello everyone,  

''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)''

The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikisource, including this Wikisource, during the '''week of August 25th'''.

This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable.

The three main features of this extension are:

* '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki.
*  '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''.
*  '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions.

'''Note''': The extension comes with a new user right called '''&quot;Event Organizer&quot;''', which will be managed by administrators on this Wikisource. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment.

The extension is already live on several wikis, including '''all Wikipedia, Meta, Wikidata''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]])

If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout.

Thank you! &lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|thảo luận]]) 15:40, ngày 31 tháng 7 năm 2025 (UTC)&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Udehb-WMF@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/MM_target_Wikisource&amp;oldid=29066664 --&gt;

== Có nên làm một bản dịch Kinh Thánh không ? ==

Có nên làm một bản dịch Kinh Thánh với sự cộng tác của mọi người dùng trên Wikimedia không ? Xin mọi người nêu lên ý kiến. – [[Thành viên:Hatmuoi|Hatmuoi]] ([[Thảo luận Thành viên:Hatmuoi|thảo luận]]) 13:46, ngày 1 tháng 8 năm 2025 (UTC)

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 32-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W32&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Các biên tập viên nay có thể kích hoạt [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|thẻ Thông tin Người dùng]]. Tính năng này thêm biểu tượng bên cạnh tên người dùng trên các trang lịch sử và nhật trình đóng góp tương ứng của thành viên. Khi bạn chạm hoặc nhấn vào biểu tượng đó, nó sẽ hiển thị dữ liệu liên quan đến tài khoản người dùng đó chẳng hạn như số sửa đổi, sửa đổi bị lùi lại, số lần bị cấm, và hơn thế nữa. Đây là một phần của dự án rộng hơn nhằm giúp những thành viên bảo trì đánh giá được mức độ đáng tin cậy của tài khoản. Tính năng này có thể được kích hoạt trong [[testwiki:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|tùy chọn toàn cục của bạn]], và vào cuối tuần này nó sẽ có sẵn dưới dạng tùy chọn cục bộ. [https://phabricator.wikimedia.org/T386439]
* Mọi người được mời chia sẻ bình luận phản hồi về dự án [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Đóng góp Hợp tác]], một dự án mới được [[m:Special:MyLanguage/Connection Team|nhóm Kết nối]] khởi động. Dự án nhằm mục đích tạo ra một phương pháp mới để thể hiện tác động của những hoạt động sửa đổi có sự hợp tác (chẳng hạn như edit-a-thon, ổ việc cần giải quyết (backlog drive), và Dự án Wiki (WikiProject)) trên các wiki. Hãy đăng bình luận của bạn trên [[m:Talk:CampaignEvents/Collaborative contributions|trang thảo luận của dự án]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378035]
* Bảo quản viên nay có thể chỉ định thời hạn cấm mặc định cho tài khoản tạm thời. Để làm được điều đó, họ chỉ cần tạo một trang có tên là &lt;code dir=ltr&gt;MediaWiki:Ipb-default-expiry-temporary-account&lt;/code&gt; và sử dụng giá trị được nêu trong &lt;code dir=ltr&gt;MediaWiki:Ipboptions&lt;/code&gt;. Điều này cho phép bảo quản viên dễ dàng cấm tài khoản tạm thời với thời hạn 90 ngày, có chức năng tương đương với việc cấm vô hạn. Giải pháp này có ưu điểm là không làm lộn xộn trang Đặc biệt:Danh sách cấm. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block and unblock#Default block duration options|Tài liệu bổ sung]] có sẵn để tìm hiểu thêm. [https://phabricator.wikimedia.org/T398626]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:27}} {{PLURAL:27|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]].

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Tiện ích nay có thể bao gồm các tập tin đuôi &lt;code dir=ltr&gt;.vue&lt;/code&gt;. Điều này sẽ giúp việc phát triển giao diện người dùng hiện đại sử dụng [[mw:Vue.js|Vue.js]], cụ thể là việc sử dụng [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], hệ thống thiết kế chính thức của Wikimedia, trở nên dễ dàng hơn. [[wmdoc:codex/latest/icons/overview.html|Các biểu tượng Codex]] có thể được tải thông qua định nghĩa tiện ích. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Pages|Trang tài liệu hướng dẫn]] có ví dụ cụ thể. Với các đoạn mã người dùng sử dụng Vue.js, hiện đã có [[mw:API:CodexIcons|mô đun API]] để tải các biểu tượng Codex. [https://phabricator.wikimedia.org/T340460][https://phabricator.wikimedia.org/T311099]
* Các nhà phát triển mô đun nay có thể sử dụng [[mw:Help:Extension:Translate/Message Bundles/Lua reference|giao diện Lua]] để đơn giản hóa việc chuẩn bị mô đun Lua để biên dịch trên Meta-Wiki. Cải tiến này giúp các biên dịch viên dễ dàng tìm kiếm và sửa đổi các chuỗi xâu mô đun hơn mà không cần phải xử lý mã nguồn Lua thô. Nó giúp tránh các sai sót có thể gây ra lỗi mô đun trong quá trình biên dịch. Những nhà phát triển và biên dịch mô đun được mời [[commons:File:Translatable modules video demo July 2025.webm|xem video demo]], đọc thêm về [[mw:Special:MyLanguage/Translatable modules|mô đun biên dịch được]] để hiểu cách nó hoạt động, tham khảo [[m:Module:User Wikimedia project|Mô đun:Dự án Người dùng Wikimedia]] của Meta-Wiki làm ví dụ về cách sử dụng, và [[mw:Talk:Translatable modules|chia sẻ phản hồi của họ]] về việc nó giải quyết thách thức trong quy trình làm việc của họ tốt như thế nào. Giao diện này vẫn còn một số vấn đề về hiệu năng, cho nên nó chưa nên được sử dụng trên các mô đun được sử dụng rộng rãi ở thời điểm này. [https://phabricator.wikimedia.org/T359918]
* Các nhà phát triển công cụ bên ngoài kết nối tới các trang Wikimedia phải thiết lập một user-agent tuân thủ [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|chính sách về user-agent]]. Chính sách này sẽ bắt đầu được thực thi nghiêm ngặt hơn vào tháng 8 do các trình thu thập dữ liệu bên ngoài đang sử dụng tài nguyên của Wikimedia [[diffblog:2025/04/01/how-crawlers-impact-the-operations-of-the-wikimedia-projects/|quá mức]]. Các công cụ lưu trữ trên Toolforge Wikimedia hoặc Cloud VPS hiện sẽ không bị ảnh hưởng bởi điều này, nhưng những công cụ đó cũng nên thiết lập một user-agent. [[phab:T400119|Thông tin chi tiết về kỹ thuật có sẵn để xem thêm]], và các câu hỏi có liên quan được hoan nghênh trong tác vụ đó.
* Chế độ xem Đọc Parsoid sẽ chuẩn bị được triển khai tới một số Wikipedia nhỏ hơn trong vòng vài tuần tới đây, sau việc chuyển đổi thành công sang Chế độ xem Đọc Parsoid của các trang Wikivoyage và Wiktionary. Để biết thêm thông tin, hãy xem trang dự án [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Hợp nhất Trình Phân tích Cú pháp]]. [https://phabricator.wikimedia.org/project/profile/7694/]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.13|MediaWiki]]

'''Các cuộc họp và sự kiện'''
* [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] sẽ diễn ra từ ngày 6–9 tháng 8. [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ Chương trình có sẵn] cho bạn có thể lên kế hoạch cho các phiên mà bạn muốn tham dự. Hầu hết các phiên đều sẽ được phát trực tiếp, ngoại trừ những phiên hiển thị biểu tượng &quot;không có camera&quot;. Nếu bạn tham gia trực tuyến để xem các phiên phát trực tiếp và sử dụng các tính năng tương tác, vui lòng [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|đăng ký]] để nhận vé ảo miễn phí. Ví dụ, bạn có thể quan tâm đến các phiên kỹ thuật chẳng hạn như:
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/GEH9DH/ Cơ sở hạ tầng kiến thức của Wikimedia trong thời đại internet thay đổi: Tạo nên con đường bền vững để tái sử dụng nội dung]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/7ELN9Q/ Wikifunctions sắp có mặt tại wiki gần bạn!]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/ZMGVJV/ Định hình Tương lai Trải nghiệm của Người đọc trên Wikipedia]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KCKTFZ/ Làm cho Wikipedia Dễ Đọc hơn: Điều gì Sắp Xảy ra]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W32&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 03:40, ngày 5 tháng 8 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29083927 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 33-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W33&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Thanh công cụ WikiEditor nay bao gồm [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|phím tắt công cụ]] trong phần chú thích công cụ cho các nút của thanh công cụ. Điều này sẽ giúp cải thiện khả năng khám phá của tính năng này. [https://phabricator.wikimedia.org/T400583]
* [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Hội đồng Tư vấn Sản phẩm và Công nghệ]] đã xuất bản một bộ [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|các đề xuất thử nghiệm]] mà Quỹ Wikimedia có thể thử để cải thiện giao tiếp với cộng đồng. Mọi phản hồi về những đề xuất này được hoan nghênh trên [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|trang thảo luận này]] từ nay đến hết ngày 22 tháng 8.
* Thanh tìm kiếm trên giao diện Minerva (di động) đã được cập nhật để sử dụng cùng kiểu thành phần tìm kiếm nhập trước như trên giao diện Vector 2022. Không có thay đổi nào về chức năng tìm kiếm nhưng có một số thay đổi nhỏ về mặt nhìn trực quan. Cụ thể, nút đóng tìm kiếm đã được thay đổi từ &quot;X&quot; thành mũi tên quay lại. Điều này giúp phân biệt với nút &quot;X&quot; khác dùng để xóa văn bản. [https://phabricator.wikimedia.org/T393944]
* Biên tập viên trên một số wiki sẽ nhìn thấy nút công tắc mới cho tùy chọn &quot;Nhóm kết quả theo trang&quot; trên các trang danh sách theo dõi, thay đổi liên quan, và thay đổi gần đây. Đây là [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment|một cuộc thử nghiệm A/B]] dự kiến bắt đầu vào ngày 11 tháng 8, và sẽ được thực hiện trong 3–6 tuần trên các Wikipedia tiếng Bengal, tiếng Trung, tiếng Séc, tiếng Pháp, tiếng Hy Lạp, tiếng Bồ Đào Nha, và tiếng Urdu. Thử nghiệm này sẽ đánh giá xem việc làm cho tính năng này trở nên dễ nhìn thấy hơn có thể ảnh hưởng đến khả năng biên tập viên tìm thấy sửa đổi mà họ muốn tìm như thế nào. [https://phabricator.wikimedia.org/T396789]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:31}} {{PLURAL:31|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]].

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Bộ dữ liệu đa wiki của [[:wikt:en:Module:Unicode data|dữ liệu Unicode]] đã được chuyển tới [[c:Category:Unicode Module Datasets|Thể loại:Bộ dữ liệu Mô đun Unicode]] trên Wikimedia Commons, để theo đuổi ý tưởng &quot;Một nguồn dữ liệu chung cho nhiều wiki cục bộ&quot;. Hầu hết các wiki đã được cập nhật để sử dụng bản trên Commons. Bạn có thể đặt câu hỏi trên [[c:Category talk:Unicode Module Datasets|trang thảo luận]]. [https://en.wiktionary.org/wiki/Module_talk:Unicode_data#Data_from_commons]
* Mã nguồn Lua có thể thêm cảnh báo khi có lỗi xảy ra, bằng cách sử dụng hàm &lt;code dir=ltr&gt;mw.addWarning()&lt;/code&gt;. Giờ đây bạn hoàn toàn có thể thêm nhiều hơn môt cảnh báo, thay vì cảnh báo mới thế chỗ cảnh báo cũ. Nếu bạn đang bảo trì một mô đun Lua mà sử dụng cảnh báo, bạn nên kiểm tra xem liệu nó vẫn hoạt động như mong đợi hay không. [https://phabricator.wikimedia.org/T398390]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.14|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W33&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:29, ngày 11 tháng 8 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29106516 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 34-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W34&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Sắp tới trong tuần này, những người đã đăng nhập và kích hoạt [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Tính năng Beta]] &quot;[[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|Công cụ thảo luận]]&quot; sẽ có được khả năng &quot;Cảm ơn&quot; các bình luận cụ thể ngay trên trang thảo luận, thay vì phải chuyển tới lịch sử trang. [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Comment actions|Tìm hiểu thêm về tính năng này]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400849]
* Một thử nghiệm A/B so sánh hai phiên bản của liên kết quyên góp trên giao diện web máy tính đã được khởi động trên testwiki vào ngày 12 tháng 8 và trên Wikipedia tiếng Anh vào ngày 14 tháng 8 dành cho 0.1% người dùng chưa đăng nhập trên phiên bản trang web dành cho máy tính. Thử nghiệm này sẽ chạy trong ba tuần, kết thúc vào ngày 12 tháng 9. [https://phabricator.wikimedia.org/T395716]
* Một thử nghiệm A/A nhằm đo lường mức cơ sở để giữ chân người đọc đã được khởi động vào ngày 12 tháng 8 sử dụng [[wikitech:Experimentation Lab|Phòng Thử nghiệm]]. Thử nghiệm này sẽ đo phần trăm người dùng quay lại wiki sau lần đầu họ truy cập trong khoảng thời gian 14 ngày. Dự tính không có thay đổi nào về mặt trực quan. Thử nghiệm này sẽ được thực hiện đến hết ngày 31 tháng 8. [https://phabricator.wikimedia.org/T399227]
* Năm wiki mới đã được tạo ra:
** {{int:project-localized-name-group-wikisource/vi}} [[d:Q34057|tiếng Tagalog]] ([[s:tl:|&lt;code&gt;s:tl:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T388639]
** {{int:project-localized-name-group-wikisource/vi}} [[d:Q36213|tiếng Mandura]] ([[s:mad:|&lt;code&gt;s:mad:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T391747]
** {{int:project-localized-name-group-wikipedia/vi}} [[d:Q3450749|tiếng Rakhine]] ([[w:rki:|&lt;code&gt;w:rki:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T392490]
** {{int:project-localized-name-group-wikibooks/vi}} [[d:Q13324|tiếng Minangkabau]] ([[b:min:|&lt;code&gt;b:min:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T395452]
** {{int:project-localized-name-group-wiktionary/vi}} [[d:Q7598268|tiếng Amazigh Maroc chuẩn]] ([[wikt:zgh:|&lt;code&gt;wikt:zgh:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T399684]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:46}} {{PLURAL:46|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]].

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.15|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W34&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 00:38, ngày 19 tháng 8 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29127690 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 35-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W35&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Mục Mong muốn cộng đồng]] [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục nâng cao]] Tác giả bản mẫu nay có thể sử dụng thêm thuộc tính CSS bổ sung, nhờ việc cập nhật trình làm sạch CSS sử dụng trong [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|TemplateStyles]]. Ví dụ như: &lt;code&gt;width: fit-content&lt;/code&gt;; &lt;code&gt;ruby-align&lt;/code&gt;; các đơn vị tương đối chẳng hạn như &lt;code&gt;lh&lt;/code&gt;; và xâu tùy chỉnh trong &lt;code&gt;list-style-type&lt;/code&gt;. Những cải tiến này thuộc [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Allow use of modern CSS in templates by updating the TemplateStyles CSS sanitizer|mong muốn của Danh sách Mong muốn Cộng đồng]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271958][https://phabricator.wikimedia.org/T277755][https://phabricator.wikimedia.org/T293633][https://phabricator.wikimedia.org/T295088][https://phabricator.wikimedia.org/T326906][https://phabricator.wikimedia.org/T340057][https://phabricator.wikimedia.org/T360725][https://phabricator.wikimedia.org/T371809][https://phabricator.wikimedia.org/T375344][https://phabricator.wikimedia.org/T394619]
* Trên các wiki lớn, khoảng thời gian mặc định hiển thị các sửa đổi được thực hiện trong khoảng đó, trong trang Đặc biệt:Thay đổi gần đây, đã được thay đổi từ 7 ngày xuống 1 ngày. Đây là một phần của dự án cải tiến hiệu suất. Điều này sẽ không ảnh hưởng gì đến người dùng khi xét tới số lượng sửa đổi trên những wiki đó. [https://phabricator.wikimedia.org/T399455]
* Bảo quản viên nay có thể truy cập trang [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] từ trang danh sách [[{{#special:CommunityConfiguration}}]]. Điều này giúp việc tìm kiếm trở nên dễ dàng hơn. [https://phabricator.wikimedia.org/T393240]
* Các video của Wikimedia Commons không được hiển thị trong tab Video trên công cụ Tìm kiếm Google. Vấn đề này đã được xem xét và báo cáo lên Google, hiện vấn đề đã được giải quyết. [https://phabricator.wikimedia.org/T396168][https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/Wishes/Do_something_about_Google_%26_DuckDuckGo_search_not_indexing_media_files_and_categories_on_Commons] 
* Một wiki mới đã được tạo ra: {{int:project-localized-name-group-wiktionary/vi}} [[d:Q33014|tiếng Betawi]] ([[wikt:bew:|&lt;code&gt;wikt:bew:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T402130]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:39}} {{PLURAL:39|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]].

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Hai trường trong [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Recentchanges table|bảng cơ sở dữ liệu thay đổi gần đây]] sắp bị loại bỏ. &lt;code&gt;rc_new&lt;/code&gt; và &lt;code&gt;rc_type&lt;/code&gt; sắp bị loại bỏ để thay thế bằng &lt;code&gt;rc_source&lt;/code&gt;. Các truy vấn đến những trường cũ đó sẽ bắt đầu không thể được thực hiện kể từ tuần này và các nhà phát triển nên sử dụng &lt;code&gt;rc_source&lt;/code&gt; thay thế. Những trường cũ này đã lỗi thời hơn 10 năm trước và không nên được sử dụng nữa. Đây là một phần của việc cải thiện hiệu suất và sự ổn định của truy vấn cho bảng thay đổi gần đây. [https://phabricator.wikimedia.org/T400696] 
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.16|MediaWiki]]

'''Chuyên sâu'''
* Số hàng quý mới nhất của [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/July|Bản tin Ngôn ngữ và Quốc tế hóa]] hiện có sẵn. Số này bao gồm: việc hỗ trợ ngôn ngữ mới trong MediaWiki và translatewiki; khởi đầu dự án Phát triển và Định hướng Ngôn ngữ để giúp hỗ trợ các wiki mới và nhỏ phát triển; cập nhật về các dự án nghiên cứu; và hơn thế nữa.

'''Các cuộc họp và sự kiện'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#29 August 2025|Cuộc họp Cộng đồng Ngôn ngữ]] tiếp theo sẽ chuẩn bị được diễn ra, vào ngày 29 tháng 8 lúc [https://zonestamp.toolforge.org/1756479600 15:00 UTC]. Cuộc họp tuần này sẽ đề cập đến: những nhà phát triển bàn phím Avro từ Wikimedia Bangladesh, những người mà gần đây đã được trao giải thưởng quốc gia cho những đóng góp của họ cho bàn phím này; cùng các chủ đề khác. 

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W35&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 00:12, ngày 26 tháng 8 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29175124 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Temporary accounts will be rolled out soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;body&quot;/&gt;
Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''.

Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. 

'''Why we are building temporary accounts'''

Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. 

Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users.

'''How temporary accounts work'''
[[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]]
Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: &lt;code dir=ltr&gt;~2025-12345-67&lt;/code&gt; (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it.

'''What does this mean for different groups of users?'''

'''For logged-out editors'''

* This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki.
* If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice.

'''For community members interacting with logged-out editors'''

* A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address).
* Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community.

'''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki'''

* '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.)
* '''For admins blocking logged-out editors''':
** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option.
** It will still be possible to block an IP address or IP range.
* Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this.

'''Our requests for you, and next steps'''

* If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]].
* If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in.
* Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options.
* Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses.

To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!&lt;section end=&quot;body&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 21:36, ngày 26 tháng 8 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&amp;oldid=29181713 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 36-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W36&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Nổi bật trong tuần'''
* Nhóm Biên tập mong muốn biên soạn danh sách các bản mẫu, thuật ngữ chuyên ngành, và các chính sách được sử dụng trong tóm lược sửa đổi khi xóa nội dung vi phạm bản quyền. Điều này sẽ giúp họ xác định được số lượng sửa đổi bị lùi lại do các vấn đề về bản quyền. Chúng tôi mời các thành viên cộng đồng từ các Wiki sau liệt kê các thuật ngữ đó tại [[Phab:T402601|T402601]], hoặc chia sẻ danh sách đó với [[User:Trizek (WMF)|Trizek_(WMF)]]: {{int:project-localized-name-arwiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-cswiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-dewiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-enwiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-eswiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-fawiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-frwiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-hewiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-idwiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-itwiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-jawiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-kowiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-nlwiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-plwiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-ptwiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-trwiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-ukwiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-viwiki/vi}}{{int:comma-separator/vi}}{{int:project-localized-name-zhwiki/vi}}. Dự án này được mở đến hết ngày 9 tháng 9 năm 2025.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Phần mở rộng CampaignEvents]] đã được kích hoạt cho tất cả các trang Wikisource. Phần mở rộng này giúp việc tổ chức và tham gia các hoạt động cộng tác, như edit-a-thon và Dự án Wiki, trên các trang wiki trở nên dễ dàng hơn. Phần mở rộng bao gồm ba tính năng: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Đăng ký Sự kiện]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Danh sách Cộng tác]], và [[m:Special:MyLanguage/Connection Team/Invitation list|Danh sách Mời]]. Để yêu cầu phần mở rộng này cho wiki của bạn, hãy truy cập trang thông tin Triển khai. [https://meta.wikimedia.org/wiki/CampaignEvents/Deployment_status#How_to_Request_the_CampaignEvents_Extension_for_your_wiki]
* Các danh sách ở cuối giao diện sửa đổi, chẳng hạn như &quot;Các bản mẫu dùng trong trang này,&quot; nay sẽ được bố trí theo cột nếu có đủ không gian. Cải tiến này giảm thiểu việc cuộn trang khi sửa đổi các bài viết dài trên Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T401066]
* Vào ngày 3 tháng 9 năm 2025 chúng tôi sẽ nâng tỷ lệ phần trăm người tham gia [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment#Scope of the experiment|thử nghiệm nút nhóm theo]] của các trang &lt;code&gt;Special:RecentChanges&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;Special:Watchlist&lt;/code&gt;, và &lt;code&gt;Special:RelatedChanges&lt;/code&gt; trên các Wikipedia tiếng Trung, tiếng Pháp và tiếng Bồ Đào Nha lên 100 phần trăm, nhằm giúp thêm nhiều biên tập viên tham gia vào thử nghiệm này. Việc điều chỉnh này nhằm đảm bảo chúng tôi có đủ dữ liệu để đưa ra quyết định sáng suốt khi đánh giá kết quả thử nghiệm. [https://phabricator.wikimedia.org/T402958][https://phabricator.wikimedia.org/T396789]
* Khi nhấn vào thanh tìm kiếm trống, những người chưa đăng nhập sẽ nhìn thấy gợi ý bài viết để đọc thêm trên Wikipedia tiếng Anh kể từ tuần ngày 22 tháng 9. Tính năng này sẽ có sẵn trên cả hai phiên bản máy tính và di động. Tất cả các wiki không phải là tiếng Anh đã thực hiện thay đổi này vào tháng 6 và tháng 7. Mục tiêu là nhằm giúp người dùng tìm bài viết dễ dàng hơn. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Tìm hiểu thêm]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:37}} {{PLURAL:37|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]].

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.17|MediaWiki]]

'''Chuyên sâu'''
* Wikifunctions nay có chức năng mới với tên gọi là &quot;kiểu liệt kê nhẹ&quot;, một kiểu liệt kê mà đơn giản là một tập hợp giá trị cố định nằm trong định nghĩa của kiểu đó. Chức năng này giúp việc định nghĩa kiểu dữ liệu này trở nên nhanh chóng và dễ dàng, đồng thời cho phép tái sử dụng các giá trị đã có trên Wikidata. Đây là [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-07-19|trang tin]] để bạn tìm hiểu thêm.
* Số mới nhất của bản tin [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Newsletter updates#August 2025: Newsletter #1|Dành cho Độc giả]] hiện có sẵn. Số này gồm: việc thành lập hai nhóm mới — Tăng trưởng Độc giả và Trải nghiệm Độc giả; thông tin chi tiết về lượng truy cập trang và số lượng tài khoản được tạo đang giảm; những điểm nổi bật từ hội thảo Wikimania Nairobi về việc cải thiện trải nghiệm đọc; những thử nghiệm sắp tới nhằm thu hút độc giả mới và hiện có; cùng nhiều nội dung khác.

'''Các cuộc họp và sự kiện'''
* Điểm nổi bật về một số Phiên tại Wikimania 2025:
** Xác định văn bản do AI tạo ra bằng cách tìm kiếm các ISBN mà checksum không đạt: Mathias Schindler của WMDE [https://www.youtube.com/watch?v=Dw9o8Lsl974&amp;t=15910s chia sẻ những công cụ nhằm giúp cộng đồng tìm kiếm chúng].
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TCHZKH/ La durabilité du mouvement Wikimedia face aux défis actuels et futurs] (Tính bền vững của phong trào Wikimedia trước những thách thức hiện tại và tương lai): Phiên này khám phá cách Wikimedia có thể duy trì là nguồn kiến ​​thức đáng tin cậy trong thời đại AI tạo sinh, quá tải thông tin và thông tin sai lệch.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W36&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:50, ngày 1 tháng 9 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:UOzurumba (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29196010 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-37&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W37&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Editing team is working on a new check: [[mw:Special:MyLanguage/Paste check|Paste check]]. This check informs newcomers who paste text into Wikipedia that the content might not be accepted. This check is an effort to increase the likelihood that the new content people are adding to Wikipedia is aligned with the Movement's commitment to offering information under a free content license. This check will soon be tested at a few wikis. If your community is interested in this test, please [[phab:T403680|tell us in this task]], or [[mw:Talk:Edit check|contact the team]].

'''Updates for editors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this week, users of the &quot;{{int:codemirror-beta-feature-title}}&quot; [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will be able to use a [[w:en:Lint (software)|linting tool]] to see errors or other potential problems in wikitext in real time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|help page for more information]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T381577]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] When browsing a wiki (like &lt;code dir=ltr&gt;en.wikipedia.org&lt;/code&gt;), the software responds in one of two ways: a desktop page, or a redirect to a mobile version on an &quot;m&quot; domain (like &lt;code dir=ltr&gt;en.m.wikipedia.org&lt;/code&gt;). Over the next three weeks, MediaWiki will start displaying the mobile version to mobile devices directly on the standard domain, without this redirect. This change does not affect existing m-dot URLs, or the &quot;Desktop view&quot; opt-out. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998]
* When an edit changes the categories of a page, the changes to the category membership counts are now happening asynchronously. This improves the speed of saving edits, especially when moving many pages to or from the same category, and reduces the risk of site outages, but it means that the counts can show outdated information for a few minutes. [https://phabricator.wikimedia.org/T365303] 
* Edits on Wikidata to qualifiers (properties and values) and references (properties and values) in a Wikidata item statement will now not add entries to the RecentChanges or Watchlist pages on all other Wikis. This is a temporary change to improve performance while other solutions are created. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: Turn off (temporarily) Qualifiers and References Wikidata edits to the Recent Changes tables|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401286][https://phabricator.wikimedia.org/T400698]
* Japanese-language wikis have had a major upgrade to the way that search works. The new search should generally give more accurate and more relevant search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T318269]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.18|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W37&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 01:14, ngày 9 tháng 9 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29238161 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-38&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W38&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* References lists that are made using the &lt;code dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;references/&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite#references-tag|tag]] will now automatically display with columns in Vector 2022 when readers are using its 'standard' settings for text-size and page-width. [https://phabricator.wikimedia.org/T334941]
* Starting in the week of October 6, on [[gitiles:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small wikis]] and [[gitiles:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] that have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled, all autoconfirmed users will be able to use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] as an organizer. No changes will be made for [[gitiles:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/large.dblist|large wikis]] unless requested in Phabricator. This change is being made to make it easier for more people to use Event Registration, especially on wikis that are less likely to have policies related to the Event Organizer right. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Proposal to grant autoconfirmed users on small and medium wikis the organizer access to the event registration tool|Learn more]].
* Users that search using regular expressions (regex) can now use additional features including:
** for the &lt;code dir=ltr&gt;intitle:&lt;/code&gt; keyword: [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Metacharacters|metacharacters]] for start-of-line (&lt;code dir=ltr&gt;^&lt;/code&gt;) and end-of-line (&lt;code dir=ltr&gt;$&lt;/code&gt;) anchors [https://phabricator.wikimedia.org/T317599]
** for both &lt;code dir=ltr&gt;intitle:&lt;/code&gt; and &lt;code dir=ltr&gt;insource:&lt;/code&gt; keywords: shorthand [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Character_Classes|character classes]] for digits (&lt;code dir=ltr&gt;\d&lt;/code&gt;), whitespace (&lt;code dir=ltr&gt;\s&lt;/code&gt;), and word characters (&lt;code dir=ltr&gt;\w&lt;/code&gt;); and [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Escape codes|escape codes]] for line feed (&lt;code dir=ltr&gt;\r&lt;/code&gt;), newline (&lt;code dir=ltr&gt;\n&lt;/code&gt;), tab (&lt;code dir=ltr&gt;\t&lt;/code&gt;), and unicode (e.g. &lt;code dir=ltr&gt;\uHHHH&lt;/code&gt;). [https://phabricator.wikimedia.org/T403212]
* When you search for text that looks like an IP, the system will now show search results. It used to take you to the contributions for that IP instead of showing search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T306325]
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on September 24. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests which happen twice a year. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that affected users who used the page-tabs to switch from wikitext editing of a section into the visualeditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T401043]

'''Updates for technical contributors'''
* The MediaWiki Interfaces team is redesigning the Wikimedia REST API Sandbox with Codex. If you have feedback on improvements for the API documentation or what makes developer experiences smooth (or frustrating), you’re invited to [https://calendar.google.com/calendar/u/0/appointments/schedules/AcZssZ2aZzbXeQvjOF7gB1fJXiwAYemQjKf4sXNaRODPA7_obFyNBwkzNkoVCoTF-aeov89kIjXHbCQm join an upcoming discovery interview], or [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Developer Feedback/Wikimedia Web APIs|leave feedback onwiki]]. [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/C4FBAOA57PH6G5ORVMAUF5TGYBLZDU5Q/|Learn more]].
* Edits to Wikidata aliases (an alternative name for an item or a property) will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: More granular Alias tracking|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401288]
* The new [https://www.unicode.org/versions/Unicode17.0.0/ Unicode 17.0] version has been released. The [[:c:Category:Unicode Module Datasets|datasets on Commons]] for the [[:d:Q39301585|Module:Unicode data]] have been updated. Wikipedias that do not use the Commons datasets should either update their own data or switch to the Commons datasets.
* Users of the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] Structured Contents endpoints can now access [https://enterprise.wikimedia.com/blog/parsed-wikipedia-tables/ Parsed Tables]. The new Parsed Tables feature extracts and represents Wikipedia tables in structured JSON. This improves machine accessibility as part of the [https://enterprise.wikimedia.com/api/structured-contents/ Structured Contents initiative]. Structured Contents output is freely available through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/on-demand/#article-structured-contents-beta On-demand API], or through Wikimedia Cloud Services. 
* A [https://www.kaggle.com/datasets/wikimedia-foundation/english-wikipedia-people-dataset dataset of English Wikipedia biographical information] from [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has been published on Kaggle, for evaluation and research. This provides structured data from more than 1.5 million biographies, including birth and death dates, education, affiliations, careers, awards, and more (from a June 2024 snapshot).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.19|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Scholarships|Scholarship applications]] for Wikimania 2026 in Paris, France, are open until October 31.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W38&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 17:07, ngày 15 tháng 9 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29263921 --&gt;

== Chuyển đổi máy chủ - Wiki của bạn sẽ sớm ở chế độ chỉ đọc ==

&lt;section begin=&quot;server-switch&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Đọc thông báo này bằng ngôn ngữ khác]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

[[foundation:|Quỹ Wikimedia]] sẽ chuyển đổi lưu lượng qua lại giữa các trung tâm dữ liệu. Điều này sẽ giúp đảm bảo rằng Wikipedia và các wiki khác của Wikimedia vẫn có thể duy trì trực tuyến ngay cả sau tình huống thiên tai.

Mọi lưu lượng sẽ chuyển đổi vào ngày '''{{#time:j xg|2025-09-24|vi}}'''. Việc chuyển đổi này sẽ bắt đầu vào lúc '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2025-09-24T15:00|en}} {{#time:H:i e|2025-09-24T15:00}}]'''.

Dù vậy, vì một số hạn chế của phần mềm [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], mọi sửa đổi đều phải bị ngưng lại khi việc chuyển đổi được thực hiện. Chúng tôi chân thành xin lỗi vì sự gián đoạn này, và chúng tôi đang tìm cách giảm thiểu những tình huống như vậy trong tương lai. 

Một biểu ngữ sẽ được hiển thị trên tất cả các wiki 30 phút trước khi quá trình này diễn ra. Biểu ngữ sẽ tiếp tục được hiển thị cho tới khi kết thúc quá trình này. 
&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&amp;task=view&amp;language=&amp;filter=&amp;action=translate translation or proofreading] of this banner text.&lt;/span&gt;

'''Bạn sẽ có thể đọc, nhưng không thể sửa đổi, tất cả wiki trong một khoảng thời gian ngắn.'''

*Bạn sẽ không thể sửa đổi trong vòng tối đa là một giờ vào {{#time:l j xg Y|2025-09-24|vi}}.
*Nếu bạn cố gắng sửa đổi hay lưu trang trong những thời điểm này, bạn sẽ nhìn thấy một thông báo lỗi. Chúng tôi hy vọng không có sửa đổi nào bị mất trong những thời điểm đó, nhưng chúng tôi không thể đảm bảo được điều đó. Nếu bạn nhìn thấy thông báo lỗi, vui lòng chờ đợi đến khi mọi thứ trở lại bình thường. Sau đó bạn sẽ có thể lưu lại sửa đổi của mình. Tuy nhiên, chúng tôi khuyên bạn trước hết nên tạo một bản sao những thay đổi của bạn, nhằm mục đích đề phòng.

''Những ảnh hưởng khác'':

*Tác vụ xử lý nền sẽ bị chậm hơn và một số có thể bị ngừng hẳn. Các liên kết đỏ có thể sẽ không được cập nhật nhanh chóng như thường lệ. Nếu bạn tạo một bài viết đã được liên kết ở một nơi khác, liên kết đó vẫn sẽ có màu đỏ lâu hơn bình thường. Một số đoạn mã tốn nhiều thời gian chạy sẽ phải dừng lại.
* Chúng tôi hy vọng việc triển khai mã nguồn vẫn sẽ diễn ra như bất kỳ tuần nào khác. Tuy vậy, một vài trường hợp đóng băng mã nguồn có thể xảy ra nếu quá trình yêu cầu chúng sau đó.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] sẽ không khả dụng trong khoảng 90 phút.

Dự án này có thể bị hoãn lại nếu cần thiết. Bạn có thể [[wikitech:Switch_Datacenter|đọc lịch trình tại wikitech.wikimedia.org]]. Bất kỳ thay đổi nào đều sẽ được thông báo trong lịch trình này. 

'''Xin hãy chia sẻ thông tin này với cộng đồng của bạn.'''&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;server-switch&quot;/&gt;

&lt;span dir=ltr&gt;[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|{{int:talk}}]])&lt;/span&gt; 15:41, ngày 18 tháng 9 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Trizek (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29170715 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 39-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W39&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Nổi bật trong tuần'''
* [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 Vào ngày 24 tháng 9 lúc 15:00 UTC], tất cả người dùng trên các trang Wikimedia sẽ có một khoảng thời gian ở chế độ chỉ đọc do lịch trình [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|chuyển đổi máy chủ trung tâm dữ liệu]]. Nhóm Kỹ thuật Độ tin cậy của Trang web (SRE) của Quỹ Wikimedia sẽ chuyển hướng toàn bộ lưu lượng truy cập từ máy chủ chính sang máy chủ dự phòng. Bạn có thể lắng nghe việc chuyển đổi đó sử dụng công cụ [http://listen.hatnote.com/ &quot;Listen to Wikipedia&quot;], nơi bạn có thể nghe thấy việc các sửa đổi ngừng lại trong vài phút trong quá trình ở chế độ chỉ đọc, sau đó tiếp tục. Việc chuyển đổi máy chủ trung tâm dữ liệu hai lần một năm này đảm bảo độ tin cậy bằng cách kiểm tra trung tâm dữ liệu dự phòng, để những trang web của chúng tôi có thể duy trì trạng thái trực tuyến ngay cả khi trung tâm dữ liệu chính gặp lỗi. Bạn có thể [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|đọc thêm về quá trình này trên blog Diff]].

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Biên tập viên trên [[f:Special:Mylanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-09-12#Next round of Wiktionaries to receive embedded Wikifunctions calls|60 trang Wiktionary nữa]] sẽ sớm có thể gọi [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|các hàm từ Wikifunctions]] và tích hợp chúng vào trang của họ. Một hàm nhận một hay nhiều đầu vào và biến đổi chúng thành một đầu ra thích hợp, chẳng hạn như cộng số, đổi dặm thành mét, tính toán thời gian đã trôi qua, hoặc chia một từ theo cách chia cú pháp. Họ sẽ tham gia cùng [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-29#Wikifunctions available on 65 Wiktionaries|65 phiên bản ngôn ngữ Wiktionary khác]], đó là những ngôn ngữ đã có thể truy cập được vào việc gọi hàm nhúng Wikifunctions. Dự kiến vào cuối năm nay, sẽ thực hiện kế hoạch mở rộng nó đến nhiều trang Wiktionary hơn cùng với Incubator.
* Một [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Technical metadata of another page|hàm phân tích cú pháp]] mới đã được thêm vào: &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#contentmodel}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. Kỹ thuật viên bản mẫu và bảo quản viên có thể sử dụng nó để lấy tên cục bộ hoặc tên chuẩn của [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|kiểu nội dung]] trên một trang cụ thể. Hàm này giúp việc tạo và sửa đổi các thông báo hệ thống, chẳng hạn như ''MediaWiki:editinginterface'', trở nên dễ dàng hơn, ngay cả khi bạn đổi kiểu trang, như trang wiki, JavaScript, CSS hoặc JSON. [https://phabricator.wikimedia.org/T328254]
* Việc thêm hoặc sửa đổi &lt;code&gt;DISPLAYTITLE&lt;/code&gt; cho một trang sử dụng Trình Soạn thảo Trực quan sẽ không còn bị lỗi nữa. Các biên tập viên sử dụng chế độ Trình Soạn thảo Trực quan để sửa &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{DISPLAYTITLE}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; sẽ không còn thêm văn bản gốc &quot;DISPLAYTITLE&quot; hoặc bản dịch của nó vào bài viết nữa. Danh sách các trang có thể đã bị ảnh hưởng và cần dọn dẹp được ghi lại trong [[phab:P83438|tác vụ này]]. 
* Người dùng beta của ứng dụng Wikipedia dành cho Android nay có thể thử [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Activity Tab Experiment|tab Hoạt động]] được thiết kế lại, thay thế cho tab Sửa đổi. Tab mới này cung cấp nội dung chuyên sâu được cá nhân hóa về hoạt động đọc, sửa đổi và quyên góp, đồng thời đơn giản hóa việc điều hướng và làm cho việc sử dụng ứng dụng trở nên hấp dẫn hơn.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:12}} {{PLURAL:12|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]].

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.20|MediaWiki]]

'''Chuyên sâu'''
* Người dùng Wikifunctions nay có thể nhập nhiều thông tin thiết yếu liên quan đến các giá trị [[f:Special:MyLanguage/Z6011|tọa độ địa lý]], [[f:Special:MyLanguage/Z6010|số lượng]] và [[f:Special:MyLanguage/Z6064|thời gian]] từ Wikidata. Để thực hiện được điều này là nhờ việc tạo ra các kiểu Wikifunctions cho các giá trị này, giúp các hàm trong Wikifunctions có thể sử dụng chúng. Tìm hiểu thêm về cách nó hoạt động trong [[c:File:ImportingWikidataDatatypesIntoWikifunctions.webm|video này]] và [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-01#News in Types I: Wikidata quantity|tin ngày 1 tháng 8]] (dành cho số lượng) và [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-22#News in Types: Wikidata geo-coordinate|tin ngày 22 tháng 8]] (dành cho tọa độ địa lý) của Wikifunctions.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W39&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 22:55, ngày 22 tháng 9 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:UOzurumba (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29305556 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 40-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W40&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Nổi bật trong tuần'''
* Đã có một nâng cấp phần mềm lớn cho [[phab:|Phabricator]]. Bản cập nhật này sẽ mang đến các cải thiện về hiệu suất, giao diện tìm kiếm mới, nâng cấp chức năng tìm kiếm tác vụ trong Maniphest, cập nhật cho trang hồ sơ người dùng và bảng công việc dự án, các tính năng tự động hóa mới trong Herald, cùng với những cải tiến chung về nhập văn bản, trải nghiệm trên di động và nhiều hơn nữa. [https://phabricator.wikimedia.org/phame/post/view/321/iterative_improvements_september_2025/]

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Nhóm Cộng đồng Kỹ thuật sẽ cho ra mắt phần mở rộng Danh sách Mong muốn Cộng đồng mới vào ngày 1 tháng 10, nhằm cải thiện cách mà các mong muốn sẽ được gửi. Phần mở rộng mới này sẽ cho phép người dùng thêm thẻ vào mong muốn của họ để xếp thể loại chúng dễ hơn, cùng với đó (vào lần lặp lại khác trong tương lai) là lọc chúng theo trạng thái, thẻ và lĩnh vực trọng tâm. Ngoài ra, phần mở rộng này có thể hỗ trợ lại những mong muốn của cá nhân trong nhiều trường hợp theo yêu cầu của cộng đồng. Hệ thống cũ sẽ bị loại bỏ. Sẽ có một khoảng thời gian ngừng hoạt động ngắn khi phần mở rộng này được triển khai và các mong muốn được chuyển sang hệ thống mới. Bạn có thể đọc thêm về nó [[:m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|trong cập nhật mới nhất]] hoặc bạn có thể tham khảo [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CommunityRequests|tài liệu hiện tại trên MediaWiki]].
* Như đã thông báo [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trên blog Diff]], giai đoạn thử nghiệm hoạt động của dịch vụ [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|hCaptcha]] để nhận diện bot đã được khởi động. Thử nghiệm này hiện đang sử dụng hCaptcha để bảo vệ việc tạo tài khoản trên các Wikipedia tiếng Trung, tiếng Ba Tư, tiếng Bồ Đào Nha, tiếng Indonesia, tiếng Nhật và tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, nơi mà nó sẽ thay thế [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ConfirmEdit#FancyCaptcha|CAPTCHA]] hiện tại của chúng tôi (FancyCaptcha). Mục tiêu của thử nghiệm này là để ngăn chặn bot tốt hơn đồng thời cải thiện khả năng sử dụng và truy cập cho người dùng gặp phải thử thách CAPTCHA.
* Phần mở rộng [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] đã được [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|triển khai]] tới Wikimedia Commons. Phần mở rộng giúp việc tổ chức và tham gia các hoạt động cộng tác, chẳng hạn như edit-a-thon và Dự án Wiki (WikiProject), trên các wiki trở nên dễ dàng hơn. Trên Commons, bất kỳ ai đã đăng ký tài khoản thành viên có thể sử dụng nó với vai trò thành viên sự kiện. Để sử dụng nó với vai trò tổ chức, người dùng cần có [[c:Special:MyLanguage/Commons:Event organizers|quyền người tổ chức sự kiện]].
* [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Chú thích phụ]], một tính năng mới để tái sử dụng nguồn tham khảo với chi tiết khác đã được ra mắt trên Wikipedia tiếng Đức. Bạn cũng có thể [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|thử nghiệm tính năng này]] trên testwiki hoặc [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing trên betawiki]. Vui lòng chia sẻ suy nghĩ của bạn về việc [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Templates used in sub-references|sử dụng bản mẫu trong chú thích phụ]] hoặc [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|tình nguyện trở thành wiki thí điểm]].
* Trên các wiki sử dụng hệ thống [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|Cố vấn]], cộng đồng nay có thể loại bỏ biên tập viên có kinh nghiệm khỏi danh sách Cố vấn thông qua [[{{#special:CommunityConfiguration/Mentorship}}]]. Trong phạm vi cài đặt này, các cộng đồng có thể xác định ngưỡng, dựa trên số sửa đổi và thời gian từ lúc mở tài khoản, để xác định xem một biên tập viên đã đủ kinh nghiệm chưa để không còn cần nhận hỗ trợ Cố vấn nữa. [https://phabricator.wikimedia.org/T403563]
* Nhóm Biên tập và Nhóm Học máy đang thực hiện một bước kiểm tra mới cho người mới đến: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tone Check|Kiểm tra giọng điệu]]. Bằng việc sử dụng mô hình dự đoán, việc kiểm tra này sẽ khuyến khích biên tập viên cải thiện giọng điệu trong sửa đổi của họ, sử dụng trí tuệ nhân tạo. Chúng tôi mời các tình nguyện viên đánh giá phiên bản đầu tiên của mô hình ngôn ngữ Giọng điệu cho những ngôn ngữ sau: tiếng Ả Rập, tiếng Séc, tiếng Đức, tiếng Do Thái, tiếng Indonesia, tiếng Hà Lan, tiếng Ba Lan, tiếng Nga, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, tiếng Trung Quốc, tiếng Ba Tư, tiếng Ý, tiếng Na Uy, tiếng Rumani và tiếng Latvia. Những thành viên trên các wiki đó có quan tâm đến việc đánh giá mô hình này [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/Tone_Check/Model_evaluation|được mời đăng ký tại MediaWiki.org]]. Hạn chót đăng ký là vào ngày 3 tháng 10, cũng là ngày bắt đầu thử nghiệm.
* Việc triển khai [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|cấm nhiều lần]] có tác dụng phụ là những nhật trình không có hiệu lực vẫn có thể được hiển thị trên {{#special:Contributions}} cũng như trên trang thành viên và trang thảo luận thành viên của thành viên bị cấm. Vấn đề này sẽ được giải quyết triệt để trong vài ngày nữa. Là một phần của việc sửa lỗi này, [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=sp-contributions-blocked-notice}} những thông điệp có tiền tố &lt;code&gt;sp-contributions-blocked-notice&lt;/code&gt;] sẽ bị loại bỏ và thay thế bằng [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=blocked-notice-logextract}} những thông điệp có tiền tố &lt;code&gt;blocked-notice-logextract&lt;/code&gt;] trong vòng vài tuần nữa. Vui lòng giúp biên dịch những tin nhắn mới đó và cập nhật bất kỳ bản ghi đè cục bộ nào nếu cần.
* Có một lỗi xảy ra với liên kết sử dụng trình soạn thảo trực quan nếu chúng chứa các ký tự chẳng hạn như &lt;code dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;[ ] |&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; sau mã định danh phân đoạn (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;#&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;). Chúng không được mã hóa đúng cách, dẫn đến việc tạo liên kết sai. Hiện vấn đề đã được giải quyết. [https://phabricator.wikimedia.org/T404823]
* Một wiki mới đã được tạo ra: {{int:project-localized-name-group-wikiquote/vi}} [[d:Q9237|tiếng Mã Lai]] ([[q:ms:|&lt;code&gt;q:ms:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404698]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:21}} {{PLURAL:21|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|Thẻ Thông tin Thành viên]] nay hiển thị tác vụ khóa/cấm toàn cục đang có hiệu lực. [https://phabricator.wikimedia.org/T401128]

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Cuối tuần này, biên tập viên sử dụng mô đun Lua sẽ có thể sử dụng hàm &lt;code&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.newBatch|mw.title.newBatch]]&lt;/code&gt; để tìm kiếm sự tồn tại của tối đa 25 trang cùng một lúc, theo cách chỉ tăng bộ đếm [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parser functions#Expensive parser functions|hàm phức tạp]] một lần.
* Một nhóm mới với tên [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Nhóm Làm việc với Công cụ Không được Hỗ trợ]] đã được thành lập như là một phần của những nỗ lực đang được thực hiện nhằm cùng nhau xác định những công việc kỹ thuật được ưu tiên, tương tự như [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Hội đồng Tư vấn Sản phẩm và Công nghệ]] (PTAC). Nhóm làm việc này sẽ giúp ưu tiên và xem xét các yêu cầu hỗ trợ cho các phần mở rộng, tiện ích, bot và công cụ chưa được bảo trì. Trong chu kỳ đầu tiên, nhóm sẽ ưu tiên vào một công cụ Wikimedia Commons chưa được hỗ trợ.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.21|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W40&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:52, ngày 29 tháng 9 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:UOzurumba (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29355230 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 41-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W41&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Nổi bật trong tuần'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#paste|Kiểm tra Nội dung Dán (Paste Check)]] là một tính năng Kiểm tra Sửa đổi mới để giúp phòng tránh và chống lại các hành vi vi phạm bản quyền. Khi biên tập viên dán văn bản vào bài viết, Kiểm tra Nội dung Dán sẽ nhắc họ xác nhận nguồn gốc và giấy phép của nội dung được dán đó. Bắt đầu từ thứ 4, ngày 8 tháng 10, [[phab:T403680|22 wiki sẽ thử nghiệm tính năng Kiểm tra Nội dung Dán]]. Kiểm tra Nội dung Dán sẽ giúp các tình nguyện viên mới hiểu và tuân theo các quy định và hướng dẫn cần thiết để thực hiện những đóng góp mang tính xây dựng cho các dự án Wikipedia.
'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Các thiết bị di động sẽ hiển thị các bài viết trên trang di động trực tiếp trên tên miền chuẩn (như &lt;code&gt;en.wikipedia.org&lt;/code&gt;), thay vì thông qua việc đổi hướng tới tên miền &quot;m&quot; (như &lt;code&gt;en.m.wikipedia.org&lt;/code&gt;). Thay đổi này nhằm cải thiện hiệu năng. Nó sẽ được kích hoạt trên các trang Wikipedia trong tuần này. Liên kết URL di động và tùy chọn &quot;Phiên bản máy tính&quot; vẫn sẽ tiếp tục khả dụng. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Tìm hiểu thêm]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998]
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#creationdate and lasteditdate|Bộ lọc ngày]] mới, &lt;code dir=ltr&gt;creationdate:&lt;/code&gt; và &lt;code dir=ltr&gt;lasteditdate:&lt;/code&gt;, nay có sẵn trong bộ máy tìm kiếm của wiki. Những bộ lọc này cho phép người dùng lọc kết quả tìm kiếm theo bản sửa đổi đầu tiên hoặc cuối cùng của trang. Bộ lọc hỗ trợ các toán tử so sánh (v.d. &lt;code dir=ltr&gt;&gt;2024&lt;/code&gt;) và ngày dạng tương đối (v.d. &lt;code dir=ltr&gt;today-1d&lt;/code&gt;), giúp việc tìm nội dung hoặc trang được cập nhật gần đây trong khoảng năm cụ thể trở nên dễ dàng hơn. [https://phabricator.wikimedia.org/T403593]
* [[f:|Wikifunctions]] nay hỗ trợ văn bản giàu tính chất (rich text) trong lời gọi hàm nhúng trên 150 wiki đã kích hoạt nó. Để giới thiệu tính năng này, nhóm đã tạo [[f:Z26333|bảng biến cách tiếng Latin]] mà biên tập viên Wiktionary có thể sử dụng để tự động tạo ra các dạng danh từ, nhằm tạo ra những kết quả rõ ràng và được định dạng — xem một [[f:Wikifunctions:Embedded function calls/Wiktionary tables demonstration|ví dụ đầu ra]] cụ thể. Nếu bạn cần hỗ trợ hay có bất kỳ phản hồi nào, vui lòng [[f:Wikifunctions:Project chat|liên hệ nhóm Wikifunctions]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T397402]
* Một liên kết sửa đổi nay sẽ hiển thị trong hộp thể loại trên các trang bài viết đối với người dùng đã đăng nhập, khi nhấn vào sẽ khởi động trực tiếp hộp thoại thể loại bằng Trình Soạn thảo Trực quan (VisualEditor). [https://phabricator.wikimedia.org/T291691]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:34}} {{PLURAL:34|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, tuần trước đã có vấn đề khi tải các tập tin pdf và hiện nó đã được giải quyết. [https://phabricator.wikimedia.org/T405957]
'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Trường &lt;code dir=ltr&gt;rev_sha1&lt;/code&gt; trong bảng cơ sở dữ liệu bản sửa đổi đang chuẩn bị được loại bỏ để thay thế bằng trường &lt;code dir=ltr&gt;content_sha1&lt;/code&gt; trong bảng cơ sở dữ liệu nội dung. Xem [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud@lists.wikimedia.org/thread/2D2M3SP4WHR6BXXKTZ2PBLZQYR3EGQVR/ thông báo này] để biết thêm thông tin.
* [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Nhóm Trải nghiệm Người đọc]] sẽ triển khai giao diện người dùng [[w:en:Light-on-dark color scheme|Chế độ Tối]] trên tất cả các trang Wikimedia vào ngày 29 tháng 10 năm 2025. Tất cả thành viên vô danh trên các trang Wikimedia sẽ có tùy chọn kích hoạt bảng màu có văn bản màu sáng trên nền tối. Chế độ này được thiết kế để cung cấp trải nghiệm đọc thoải mái hơn, đặc biệt trong những trường hợp thiếu sáng. Tác giả bản mẫu và biên tập viên kỹ thuật được khuyến khích [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|tìm hiểu cách chuẩn bị các trang để tương thích với Chế độ tối]] và giải quyết bất kỳ vấn đề tương thích nào xuất hiện trong các bản mẫu trên wiki của họ trước thời điểm kích hoạt. Vui lòng liên hệ nhóm Web nếu có bất kỳ câu hỏi hay cần sự trợ giúp nào trên [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|trang thảo luận này]] trước ngày kích hoạt. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628]
* Bắt đầu từ thứ 2, ngày 6 tháng 10, các điểm cuối API theo đường dẫn &lt;code&gt;rest.php&lt;/code&gt; sẽ được định tuyến lại qua Cổng API nội bộ mới. Mỗi wiki sẽ được cập nhật dựa trên các nhóm phát hành tiêu chuẩn, với tổng lưu lượng truy cập tăng dần theo thời gian. Thay đổi này dự kiến không gây ra bất kỳ sự gián đoạn gì. Nếu phát hiện thấy có bất kỳ vấn đề nào, vui lòng tạo tác vụ Phabricator gửi lên [[phab:tag/serviceops/|bảng của nhóm Vận hành Dịch vụ]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400130]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.22|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W41&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 17:23, ngày 6 tháng 10 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29400897 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Hello all,

The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board.

To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]].

Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]].

When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]].

'''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.'''

Best regards,

Abhishek Suryawanshi&lt;br /&gt;Chair, Elections Committee&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[Thành viên:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Thảo luận Thành viên:MediaWiki message delivery|thảo luận]]) 04:49, ngày 9 tháng 10 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:RamzyM (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29360896 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 42-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W42&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Nổi bật trong tuần'''
* Tuần trước, chúng tôi đã tiến hành triển khai những cải tiến về các tính năng bảo mật tài khoản và xác thực hai yếu tố (2FA) trên tất cả các wiki. Những thay đổi đó bao gồm cải tiến giao diện người dùng cho trang [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Đặc biệt:Bảo mật tài khoản], hỗ trợ nhiều phương thức xác thực 2FA thông qua các ứng dụng xác thực và khóa bảo mật di động (trước đây người dùng chỉ có thể kích hoạt một phương thức xác thực), và mô đun Mã Khôi phục mới giúp giảm thiểu tình trạng khóa tài khoản do mất ứng dụng và thiết bị xác thực hai yếu tố. Là một phần của dự án [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Bảo mật Tài khoản]], quá trình này sẽ tiếp tục trong phần còn lại của năm 2025 để cải thiện nhiều hơn trải nghiệm người dùng, cùng việc thêm hỗ trợ cho mã khóa làm phương thức xác thực thứ hai thay thế. 

'''Cập nhật cho biên tập viên'''

* Một phần khác của dự án Bảo mật tài khoản là cung cấp 2FA cho tất cả người dùng. Bên cạnh biên tập viên có quyền nâng cao, chẳng hạn như bảo quản viên và hành chính viên, 40% biên tập viên nay có quyền truy cập vào 2FA. Bạn có thể kiểm tra xem bạn có quyền truy cập đó không tại [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Đặc biệt: Bảo mật tài khoản]. Hướng dẫn kích hoạt có trên trang được liên kết theo. Kế hoạch là tiếp tục tăng cường tính khả dụng nếu xác định rằng khả năng hỗ trợ người dùng có thể hỗ trợ việc sử dụng toàn cục của nó. [https://phabricator.wikimedia.org/T400579]
* Tuần này, người dùng trên các wiki mà mặc định đã có sẵn tính năng [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|Cải tiến Khả năng Sử dụng]] trên trang thảo luận (tất cả ''trừ'' 12 wiki được liệt kê trong tác vụ [[phab:T379264|T379264]]) sẽ có được khả năng gửi lời cảm ơn bình luận trực tiếp trên trang thảo luận mà nó xuất hiện. Trước thay đổi này, việc cảm ơn chỉ có thể được thực hiện bằng cách truy cập lịch sử sửa đổi của trang thảo luận. Bạn có thể [[diffblog:2025/10/13/revolutionizing-gratitude-a-new-era-of-thanking-comments/|tìm hiểu thêm về thay đổi này]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366095]
* Người dùng chưa [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|xác thực địa chỉ email của mình]] sẽ sớm nhận thông báo hàng tháng nhắc họ làm điều này. Điều này là bởi vì người dùng đã xác thực email của họ có thể dễ dàng khôi phục tài khoản của mình hơn. Những lời nhắc này sẽ không được gửi nếu người dùng không hoạt động hoặc đã loại bỏ email chưa được xác thực khỏi tài khoản của mình. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation][https://phabricator.wikimedia.org/T58074]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:21}} {{PLURAL:21|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, đã có một bản sửa lỗi nhằm giải quyết một lỗi thỉnh thoảng xảy ra khi lưu các đoạn đã được dịch trong công cụ Dịch Nội dung, cùng với đó các thông báo lỗi có liên quan giờ dễ nhìn hơn. [https://phabricator.wikimedia.org/T376531]

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''

* Nhóm Công cụ Không được Hỗ trợ đã chọn [[c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] làm công cụ đầu tiên cho chu kỳ thí điểm của họ. Nhóm sẽ tìm hiểu cách để cải tiến và duy trì công cụ này trong những tháng tiếp theo. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Tìm hiểu thêm trên Meta]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.23|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W42&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 18:59, ngày 13 tháng 10 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29434481 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;function1&quot;/&gt;
{{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere).

There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
&lt;section end=&quot;function1&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 11:43, ngày 20 tháng 10 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Sannita (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29432175 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 43-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W43&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Để tối ưu hóa cách dữ liệu người dùng được lưu trong cơ sở dữ liệu của chúng tôi, các tùy chọn được lưu của người dùng chưa đăng nhập trong vòng hơn 5 năm và có ít hơn 100 sửa đổi sẽ bị xóa. Khi những người dùng đó quay lại, tùy chọn mặc định sẽ được áp dụng. [https://phabricator.wikimedia.org/T406724]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:20}} {{PLURAL:20|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, đã có một liên kết hỏng từ thông điệp giao diện Đóng góp toàn cục đến trang Đóng góp toàn cục trên XTools mà hiện đã được giải quyết. [https://phabricator.wikimedia.org/T406415]

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Việc định tuyến lại toàn bộ lưu lượng đến các điểm cuối API theo cổng &lt;code dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;rest.php&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; thông qua một cổng API chung hiện đã hoàn tất. Nếu phát hiện bất kỳ vấn đề nào, vui lòng gửi tác vụ phabricator lên [[phab:tag/serviceops/|bảng tác vụ của nhóm  Vận hành Dịch vụ]].
* Các sửa đổi đối với chú thích hoặc từ hạn định Wikidata nay sẽ ít hiển thị thường xuyên hơn trên các mục Thay đổi gần đây và Danh sách theo dõi trên các wiki khác, nhằm giảm bớt các thông báo không cần thiết. Thay đổi này sẽ giảm tổng số lượng các khoản mục 'gây nhiễu'. Bản thân các trang Wikidata sẽ không có sự thay đổi nào. [https://phabricator.wikimedia.org/T401290]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.24|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W43&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19:36, ngày 20 tháng 10 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:STei (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29478670 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 44-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W44&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Ứng dụng Wikipedia dành cho iOS đã ra mắt thử nghiệm A/B/C nhằm cải tiến tính năng duyệt theo thẻ cho một số khu vực và ngôn ngữ nhất định. Thử nghiệm mang tên “Nhiều thẻ động hơn” này sẽ khám phá trải nghiệm trên thẻ mới cùng với việc bổ sung đề xuất bài viết ở mục “Bạn có biết” và “Vì bạn đã đọc”. Bạn có thể [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)/New Tab Experience and Recommendations Experiment|đọc thêm thông tin trên trang dự án này]].
* Thành viên tự xác nhận trên các wiki [[gitiles:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|nhỏ]] và [[gitiles:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|vừa]] đã triển khai phần mở rộng CampaignEvents nay có thể sử dụng công cụ [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Đăng ký Sự kiện]] mà không cần quyền Người tổ chức Sự kiện. Tính năng này cho phép người tổ chức kích hoạt việc đăng ký, quản lý người tham gia, và cho phép các thành viên đăng ký chỉ với một cú nhấp chuột thay vì phải ký vào trang sự kiện.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:31}} {{PLURAL:31|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, vấn đề về màu sắc nhấp nháy khi giữ hoặc nhấn phím mũi tên trong phần cài đặt chế độ tối của giao diện Vector 2022 nay đã được giải quyết. [https://phabricator.wikimedia.org/T402285]

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''

* Phần mở rộng CampaignEvents sẽ được triển khai trên tất cả những wiki còn lại trong tuần từ ngày 17 tháng 11 năm 2025. Phần mở rộng này hiện bao gồm ba tính năng: Đăng ký Sự kiện, Danh sách Cộng tác, và Danh sách Mời. Trong đợt triển khai này, Danh sách Lời mời sẽ không được kích hoạt cho Wikifunctions và MediaWiki cho đến khi những cộng đồng này yêu cầu kích hoạt. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|Truy cập trang thông tin triển khai để biết thêm thông tin]].
* Trải nghiệm chỗ thử REST dựa trên SwaggerUI nay đã có mặt trên tất cả các dự án wiki. Chỗ thử này có thể truy cập được thông qua trang [[{{#special:RestSandbox}}]]. Vui lòng báo cáo bất kỳ vấn đề nào lên bảng tin của nhóm Giao diện MediaWiki, hoặc tham gia thảo luận trên trang [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|khởi động dự án]] này. [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/6931/]
* Những điểm cuối chuyển đổi với đường dẫn kết thúc bằng dấu gạch chéo trong REST API của MediaWiki hiện đang được đánh dấu là lỗi thời. Chúng vẫn sẽ tiếp tục hoạt động trong thời gian này, tuy nhiên dự kiến chúng sẽ bị loại bỏ vào cuối tháng 1 năm 2026. Toàn bộ người dùng API đang gọi chúng được khuyến khích chuyển sang bản đường dẫn không kết thúc bằng dấu gạch chéo. Cả hai biến thể điểm cuối này đều có thể tìm thấy và thử được sử dụng [https://test.wikipedia.org/w/index.php?api=mw-extra&amp;title=Special%3ARestSandbox Chỗ thử REST]. Xem trang [[mw:API/Deprecation|Ngừng hỗ trợ với REST API MediaWiki]] để biết thêm thông tin chi tiết về các chính sách và thủ tục trong việc ngừng hỗ trợ API.
* [[mw:API:REST API/Changelog|Nhật trình thay đổi chuyên biệt nay đã có sẵn cho REST API của MediaWiki]]. Nhật trình thay đổi này cung cấp tổng quan về những thay đổi này, giúp các nhà phát triển dễ dàng theo dõi những cải tiến và lần lặp lại của chúng. Mọi thông báo cũng sẽ tiếp tục được gửi thông qua các kênh truyền thông chính, bao gồm Bản tin Kỹ thuật và danh sách phân phối qua thư điện tử, nhưng nay có thể dễ dàng tham khảo hơn từ một vị trí trung tâm. Nếu bạn có bất kỳ phản hồi nào về định dạng, cấu trúc, hoặc nội dung về nhật trình thay đổi này, vui lòng [[mw:API talk:REST API/Changelog|tham gia thảo luận tại đây]].
* Bảo quản viên nay có thể xóa thể loại theo dõi mà trước đây được thêm bởi phần mở rộng JsonConfig, do nó không còn được sử dụng. Xem các thể loại được liên kết từ [[d:Q130635582#sitelinks-wikipedia|Q130635582]]. Việc vẫn còn trang được liệt kê trên thể loại này là bình thường vì nó chỉ là vấn đề về bộ nhớ đệm, và chúng sẽ tự động được xóa khi các trang đó được sửa đổi trong lần tiếp theo. [https://phabricator.wikimedia.org/T378352]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.25|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W44&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19:31, ngày 27 tháng 10 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:STei (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29513638 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Seeking volunteers to join several of the movement’s committees&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. 

Read more about the committees on their Meta-wiki pages:
* [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]]

Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have.

For the Committee Support team,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 14:13, ngày 30 tháng 10 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:MKaur (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29517125 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 45-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W45&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Các bảo quản viên giờ đây sẽ thấy rằng [[{{#special:MergeHistory}}]] đã trở nên linh hoạt hơn đáng kể trong việc hợp nhất. Nó có thể hợp nhất các phần được lấy từ giữa lịch sử của trang nguồn (thay vì chỉ từ phần đầu), và chèn các phiên bản vào bất kỳ vị trí nào trong lịch sử của trang đích (thay vì chỉ ở phần đầu). [https://phabricator.wikimedia.org/T382958]
* Đối với những người dùng đã kích hoạt &quot;{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}&quot; [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|trong tùy chọn của họ]], việc bắt đầu một chủ đề mới hoặc thêm một phản hồi vào một chủ đề hiện có giờ đây sẽ tự động đăng ký họ theo dõi các phản hồi mới trong chủ đề đó. Trước đây, điều này chỉ xảy ra nếu người dùng sử dụng tiện ích &quot;{{int:Skin-action-addsection}}&quot; hoặc &quot;{{int:Discussiontools-replybutton}}&quot; của DiscussionTools. Khi DiscussionTools mới được ra mắt, các tài khoản hiện có không được tự động bật tính năng theo dõi chủ đề, vì vậy thay đổi này chủ yếu sẽ ảnh hưởng đến các tài khoản mới hơn và những người dùng đã chủ động thay đổi tùy chọn của mình kể từ thời điểm đó. [https://phabricator.wikimedia.org/T290778]
* Các mô đun Scribunto giờ đây có thể được dùng để [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#SVG library|tạo ảnh SVG]]. Tính năng này cho phép tạo biểu đồ, đồ họa và các hình minh họa khác một cách linh hoạt thông qua Lua, giúp giảm nhu cầu phải tạo chúng bên ngoài rồi tải lên dưới dạng tập tin. [https://phabricator.wikimedia.org/T405861]
* Các trang web của Wikimedia giờ đây sẽ cung cấp cho tất cả người dùng ẩn danh tùy chọn bật chế độ tối, với giao diện chữ sáng trên nền tối. Cải tiến này nhằm mang lại trải nghiệm đọc dễ chịu hơn, đặc biệt là trong môi trường thiếu sáng.  [https://phabricator.wikimedia.org/T395628]
* Những người dùng có danh sách theo dõi lớn từ lâu đã gặp lỗi quá thời gian khi chỉnh sửa [[Special:EditWatchlist|Special:EditWatchlist]]. Trang này nay sẽ tải các mục theo từng phần nhỏ thay vì tải toàn bộ cùng lúc nhờ bản cập nhật phân trang, giúp mọi người có thể chỉnh sửa danh sách theo dõi mượt mà hơn. Trong quá trình cập nhật cơ sở dữ liệu, tính năng sắp xếp theo thời hạn đã bị loại bỏ vì chậm hơn hơn 100 lần so với sắp xếp theo tên trang. Một [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/W454 yêu cầu từ cộng đồng] đã được tạo để tìm các cách thay thế nhằm khôi phục tính năng sắp xếp theo thời hạn. Nếu bạn thấy tính năng này quan trọng, hãy ủng hộ yêu cầu đó! [https://phabricator.wikimedia.org/T41510]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:31}} {{PLURAL:31|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, việc khắc phục lỗi tô sáng vẫn còn hiển thị sau khi sử dụng tính năng tìm và thay thế của VisualEditor trong quá trình tìm kiếm. [https://phabricator.wikimedia.org/T407318]
'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Từ năm 2019, [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Trình rút gọn URL của Wikimedia]] tại https://w.wiki đã có sẵn cho tất cả các wiki của Wikimedia để tạo liên kết ngắn đến bài viết, liên kết cố định, bản so sánh, v.v. Tính năng này có trong thanh bên với tên &quot;Lấy URL rút gọn&quot;. Hiện có 30 wiki vẫn đang sử dụng tiện ích mở rộng cũ &quot;ShortUrl&quot;. Tiện ích cũ này sẽ sớm bị gỡ bỏ. Điều này có nghĩa là các URL dạng &lt;code&gt;/s/&lt;/code&gt; sẽ không còn được hiển thị dưới tiêu đề bài viết thông qua thẻ HTML &lt;code dir=ltr&gt;class=&quot;title-shortlink&quot;&lt;/code&gt;. Tuy nhiên, các URL dạng &lt;code&gt;/s/&lt;/code&gt; vẫn sẽ tiếp tục hoạt động. [https://phabricator.wikimedia.org/T107188]
* Vào thứ Năm, ngày 30 tháng 10, các nhóm [[:mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team|Giao diện MediaWiki]] và [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|Vận hành Dịch vụ SRE]] đã bắt đầu chuyển hướng lưu lượng của Action API thông qua một cổng API chung. Các wiki riêng lẻ sẽ được cập nhật theo từng nhóm phát hành tiêu chuẩn, với tổng lưu lượng được tăng dần theo thời gian. Thay đổi này được kỳ vọng sẽ không gây ra lỗi hoặc gián đoạn. Nếu bạn phát hiện bất kỳ sự cố nào, vui lòng gửi báo cáo trên bảng [https://phabricator.wikimedia.org/tag/serviceops/ của nhóm Vận hành Dịch vụ].
* Việc triển khai MediaWiki Train sẽ tạm dừng trong hai tuần cuối cùng của năm 2025: ngày 22 và 29 tháng 12. Các khung thời gian backport cũng sẽ tạm ngưng từ thứ Hai, ngày 22 tháng 12 năm 2025 đến thứ Năm, ngày 2 tháng 1 năm 2026. &quot;Backport window&quot; là khoảng thời gian được lên lịch để bổ sung các nội dung như bản vá lỗi và thay đổi cấu hình. Hiện vẫn còn bảy đợt triển khai MediaWiki Train nữa trong năm 2025. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SMWTEAES4SDLDUSK4HMWNBSKNCXZAWYN/]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.26|MediaWiki]]

'''Chuyên sâu'''
* Năm 2025, Quỹ Wikimedia báo cáo rằng các hệ thống AI và công cụ tìm kiếm ngày càng sử dụng nội dung từ Wikipedia mà không dẫn người dùng quay lại trang, góp phần khiến lượng lượt xem từ người dùng thực giảm 8% so với năm 2024. Sau khi phát hiện các bot giả dạng người dùng thật, Wikimedia đã cập nhật dữ liệu truy cập để phản ánh sự thay đổi này. Bạn có thể đọc thêm về xu hướng người dùng hiện nay trên Wikipedia trong [[diffblog:2025/10/17/new-user-trends-on-wikipedia/|bài viết trên blog Diff]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W45&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19:34, ngày 3 tháng 11 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:STei (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29552512 --&gt;

== Dự án số hóa các bản viết tay chữ Nôm Việt Nam hiện trường ==

Tôi vừa tham gia [[w:en:Wikipedia:Meetup/Philadelphia/WikiSalon 2025-11-08|cuộc họp WikiSalon Philadelphia]], có người tự giới thiệu là một trong những người nỗ lực số hóa các văn kiện chữ Nôm trong [https://digital.library.temple.edu/digital/collection/p16002coll24 Dự án số hóa các bản viết tay chữ Nôm Việt Nam hiện trường] (''Vietnam Nôm Manuscripts Field Digitization Project'') tại [[w:en:Temple University|Đại học Temple]]. Có lẽ đây là một nguồn có ích cho dự án này. Hình như dự án chỉ có quét các bản viết tay và ghi chép các siêu dữ liệu trong chữ Nôm, chứ không phải ghi chép các văn bản đầy đủ, nhưng vẫn có thể sử dụng siêu dữ liệu để khám phá một văn kiện đã muốn số hóa tại đây. – [[Thành viên:Mxn|Nguyễn Xuân Minh]]&amp;nbsp;&lt;sup&gt;[[Thảo luận Thành viên:Mxn|&lt;span style=&quot;display: inline-block;&quot;&gt;&amp;#x1f4ac;&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 19:47, ngày 8 tháng 11 năm 2025 (UTC)

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 46-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W46&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
[[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Hình chụp những thay đổi về mặt trực quan được thực hiện trên trang thảo luận|Ví dụ về trang thảo luận với thiết kế mới, bằng tiếng Pháp.]]
* Kể từ ngày 12 tháng 11, người dùng sẽ nhận thấy sự thay đổi về [[m:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Usability improvements|giao diện của các trang thảo luận]] trên [[Phab:T379264|một số trang Wikipedia]]. Hầu hết [[phab:T392121|toàn bộ các wiki]] đã có được thay đổi về mặt thiết kế này; những thay đổi này sẽ được thực hiện sau trên [[phab:T409297|Wikipedia tiếng Anh]]. Bạn có thể đọc thêm [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|trên ''Diff'']]. Người dùng có thể chọn không thực hiện thay đổi này [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|trong tùy chọn người dùng của mình]] ở tùy chọn &quot;{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}&quot;. [https://phabricator.wikimedia.org/T379264]
* MediaWiki nay có thể hiển thị [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protection indicators|chỉ báo trên trang]] tự động khi một trang bị khóa. Tính năng này được tắt theo mặc định. Nó có thể được bật theo [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|yêu cầu của cộng đồng]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T12347]
* Việc sử dụng các nút &quot;{{int:showpreview}}&quot; hoặc &quot;{{int:showdiff}}&quot; trong trình soạn thảo mã nguồn nay sẽ đi kèm một số tham số URL nhất định như '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#useskin|useskin]]', '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#uselang|uselang]]' và '[[mw:Special:MyLanguage/Help:Section#Editing sections|section]]'. Bản cập nhật này đồng thời cũng sửa một vấn đề mà, nếu trình duyệt bị sập khi đang xem trước sửa đổi một đề mục duy nhất, việc lưu sửa đổi này có thể ghi đè toàn bộ trang chỉ bằng nội dung của đề mục đó. [https://phabricator.wikimedia.org/T62744][https://phabricator.wikimedia.org/T24029][https://phabricator.wikimedia.org/T155097]
* Các wiki Wikivoyage có thể dùng [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Markers and counters|điểm đánh dấu bản đồ bằng màu trong nội dung văn bản của bài viết]]. Nội dung văn bản của những điểm đánh dấu đó nay sẽ được hiển thị bằng màu đen hoặc trắng tương phản, thay vì luôn luôn là màu trắng. Cộng đồng có thể loại bỏ các phương pháp giải quyết cục bộ cho vấn đề này. [https://phabricator.wikimedia.org/T369454]
* Tab Hoạt động trên ứng dụng Wikipedia dành cho Android nay có sẵn cho tất cả người dùng. Tab mới này cung cấp thông tin chuyên sâu được cá nhân hóa về hoạt động đọc, sửa đổi, và quyên góp, đồng thời đơn giản hóa việc điều hướng và giúp cho việc sử dụng ứng dụng trở nên hấp dẫn hơn. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/Activity_Tab_Experiment]
* Nhóm Phát triển Độc giả (Reader Growth) chuẩn bị khởi động thử nghiệm mang tên &quot;Duyệt hình ảnh&quot; để kiểm tra cách giúp người đọc dễ dàng duyệt và khám phá hình ảnh trên các bài viết Wikipedia hơn. Thử nghiệm này, một thử nghiệm A/B dành riêng cho thiết bị di động, sẽ bắt đầu được thực hiện vào tuần từ ngày 17 tháng 11 và sẽ kéo dài trong bốn tuần, ảnh hưởng đến 0,05% người dùng trên wiki tiếng Anh. Thử nghiệm này đã bắt đầu vào ngày 3 tháng 11 trên các wiki tiếng Ả Rập, tiếng Trung, tiếng Pháp, tiếng Indonesia và tiếng Việt, ảnh hưởng đến tối đa 10% người dùng trên những wiki này. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Reader_Growth/WE3.1.3_Image_Browsing]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:27}} {{PLURAL:27|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ như đã khắc phục việc không thể khóa tài khoản trên trang web dành cho di động. [https://phabricator.wikimedia.org/T256185]

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#November 2025 committee nominations|Wikitech đang mở đề cử]] chọn thành viên mới của [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Ủy ban tiêu chuẩn của Toolforge]]. Ủy ban này giám sát [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Chính sách quyền sử dụng bản sao]] và [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Chính sách cho công cụ bị bỏ rơi]] của Toolforge cùng nhiều nhiệm vụ khác. Đề cử sẽ tiếp tục mở đến hết ngày 28 tháng 11 năm 2025.
* [[w:JSON Web Token#Standard fields|Trường bên cung cấp JWT]] trong [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|mã truy cập OAuth 2]] dành cho [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|wiki SUL]] (đăng nhập trung ương) đã được thay đổi thành &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. Các mã truy cập cũ vẫn sẽ hoạt động. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199]
* [[w:JSON Web Token#Standard fields|Trường chủ đề JWT]] trong [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|mã truy cập OAuth 2]] sẽ sớm thay đổi từ &lt;code&gt;&lt;user id&gt;&lt;/code&gt; sang &lt;code dir=ltr style=&quot;white-space:nowrap&quot;&gt;mw:&lt;identity type&gt;:&lt;user id&gt;&lt;/code&gt;, trong đó &lt;code&gt;&lt;identity type&gt;&lt;/code&gt; thường là &lt;code dir=ltr&gt;CentralAuth:&lt;/code&gt;&lt;!-- not a typo --&gt; (đối với [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|wiki SUL]]) hoặc &lt;code dir=ltr style=&quot;white-space:nowrap&quot;&gt;local:&lt;wiki id&gt;&lt;/code&gt; (đối với các wiki khác). Điều này là nhằm tránh xung đột giữa các loại ID người dùng khác nhau, và để mã truy cập OAuth 2 và cookie &lt;code&gt;sessionJwt&lt;/code&gt; trở nên giống nhau hơn. Các mã truy cập cũ vẫn sẽ hoạt động. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199]
* Các thông điệp cấm của MediaWiki ([[MediaWiki:Blockedtext|blockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-partial|blockedtext-partial]], [[MediaWiki:Autoblockedtext|autoblockedtext]], [[MediaWiki:Systemblockedtext|systemblockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-tempuser|blockedtext-tempuser]], [[MediaWiki:Autoblockedtext-tempuser|autoblockedtext-tempuser]]) nay hỗ trợ thêm các tham số bổ sung nhằm chỉ ra xem người dùng đó có bị cấm sửa đổi trang thảo luận của mình &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;$9&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; hoặc gửi thư điện tử cho người dùng khác &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;$&lt;/nowiki&gt;&lt;nowiki&gt;10&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; hay không. [https://phabricator.wikimedia.org/T285612]
* Nhánh &lt;code&gt;REL1_45&lt;/code&gt; cho lõi MediaWiki và từng phần mở rộng cùng giao diện trong git của Wikimedia đã được tạo. Đây là bước đầu tiên trong quá trình phát hành phiên bản MediaWiki 1.45.0, được lên kế hoạch triển khai vào cuối tháng 11 năm 2025. Nếu bạn đang thực hiện việc khắc phục lỗi nghiêm trọng hoặc thực hiện tính năng mới, bạn có thể cần phải lưu ý thay đổi này. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/ZUY7TY3Z6XPZWZVAZV63OPO5OW52Q6GE/]
* Quy trình tạo bản dump CirrusSearch đã được cập nhật do hiệu suất bị chậm. Nếu bạn gặp bất kỳ sự cố nào khi chuyển sang bản dump thay thế, vui lòng liên hệ với Nhóm Nền tảng Tìm kiếm để được hỗ trợ. [https://phabricator.wikimedia.org/T366248][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/3KQPOR6ACVN6OVLMLZPIBXQSWQKW4E3K/]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.2|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W46&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:38, ngày 10 tháng 11 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:UOzurumba (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29606150 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 47-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W47&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Nhóm Trải nghiệm Người đọc]] đang thử nghiệm tính năng [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4_Reading lists|danh sách đọc trên trang di động]], cho phép người đọc đã đăng nhập chưa thực hiện sửa đổi nào có thể lưu danh sách bài viết riêng tư để đọc sau. Thử nghiệm đang được thực hiện trên các Wikipedia tiếng Ả Rập, tiếng Trung, tiếng Pháp, tiếng Indonesia, và tiếng Việt kể từ tuần ngày 10 tháng 11, và sẽ bắt đầu trên Wikipedia tiếng Anh trong tuần ngày 17 tháng 11.
* Người dùng không thể nhận được mã xác nhận qua thư điện tử khi đăng nhập nay có thể nhờ hỗ trợ bằng cách gửi biểu mẫu trên trang đặc biệt mới. Cập nhật này là một phần của sáng kiến [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Bảo mật Tài khoản]]. Nếu tài khoản của bạn có địa chỉ thư điện tử, hãy đảm bảo rằng bạn vẫn có quyền truy cập vào nó. Trong quá trình đăng nhập từ thiết bị hoặc địa điểm mới mà không có 2FA, bạn có thể được yêu cầu nhập mã 6 ký tự được gửi từ thư điện tử để hoàn tất đăng nhập. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Why are you requiring me to enter a code from my email to log in? Can I opt out of this?|Tìm hiểu thêm]].
* Một wiki mới đã được tạo ra: {{int:project-localized-name-group-wikisource}} tiếng [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[s:min:|&lt;code&gt;s:min:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408317]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:23}} {{PLURAL:23|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]].

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Là một phần của dự án [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Hợp nhất Trình Phân tích Cú pháp]], Nhóm Chuyển đổi Nội dung đã triển khai Parsoid làm trình phân tích cú pháp mặc định cho nhiều trang Wikipedia có lưu lượng truy cập thấp và đang chuẩn bị tiếp tục bước tiếp theo để triển khai đến những trang có lưu lượng truy cập cao. Tin nhắn này là lời mời cho bạn tham gia vào Parsoid, như được miêu tả trong tài liệu [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]], và tìm ra bất kỳ vấn đề nào mà bạn có thể gặp phải với quy trình làm việc của mình khi sử dụng bot, tiện ích hoặc đoạn mã người dùng. Hãy cho chúng tôi biết thông qua liên kết ''&quot;Báo cáo lỗi hiển thị&quot;'' trên thanh bên Công cụ hoặc tạo một tác vụ phab và gắn thẻ [[phab:project/view/5846|Nhóm Chuyển đổi Nội dung trên Phabricator]].
* Dự án Công cụ Không được Hỗ trợ: Một vài vấn đề với [[:c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] đã được giải quyết, bao gồm lỗi tải lên liên quan đến tên tập tin, nhập video bị đen, và xử lý việc thử lại. Hỗ trợ cho AV1 cũng đã được thêm vào. Những công việc đang được tiến hành tập trung vào tính ổn định của backend, lỗi ffmpeg, nhập phụ đề, xử lý siêu dữ liệu, và tải lên danh sách phát. Để theo dõi các tác vụ cụ thể, hãy kiểm tra [[phab:tag/video2commons/|bảng tác vụ trên Phabricator]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.3|MediaWiki]]

'''Các cuộc họp và sự kiện'''
* Hãy lưu lịch ngay cho Hackathon Wikimedia tiếp theo sẽ diễn ra tại Milan, Ý từ ngày 1–3 tháng 5 năm 2026. Cổng đăng ký sẽ được mở vào tháng 1 năm 2026. [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2026/ Đơn đăng ký nhận học bổng hiện đang được mở], và sẽ đóng vào ngày 28 tháng 11 năm 2025. Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào, vui lòng gửi thư đến &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;hackathon@wikimedia.org&lt;/bdi&gt;.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W47&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 17:26, ngày 17 tháng 11 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:STei (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29627455 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;function2&quot;/&gt;
{{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki&lt;/span&gt;. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
&lt;section end=&quot;function2&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:23, ngày 20 tháng 11 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Sannita (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29583860 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 48-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W48&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Tuần trước, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Nhóm Tìm kiếm Wikimedia]] đã tạo lại chức năng của tiện ích &quot;DWIM&quot; (Do What I Mean - Làm những gì bạn muốn) trên máy chủ, cho Wikipedia tiếng Nga và tiếng Do Thái. Tính năng này bổ sung gợi ý đa bàn phím vào gợi ý trên hộp tìm kiếm tiêu chuẩn. Ví dụ, khi tìm kiếm ''&lt;span lang=&quot;und&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;cxfcnmt&lt;/span&gt;'' trên Wikipedia tiếng Nga giờ đây sẽ bổ sung thêm gợi ý cho ''&lt;span lang=&quot;ru&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;счастье&lt;/span&gt;'' (&quot;sự hạnh phúc&quot;) mà người dùng có thể có ý định tìm tới. Họ dự kiến sẽ kích hoạt tính năng này trên các wiki khác bằng tiếng Nga và tiếng Do Thái trong tuần này. [https://phabricator.wikimedia.org/T408734]
* Cuối tuần này, người dùng [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|tính năng beta]] &quot;{{int:codemirror-beta-feature-title}}&quot; sẽ có thể sử dụng tính năng tô màu cú pháp trong [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|Công cụ Thảo luận]]. Điều này yêu cầu phải thiết lập tùy chọn &quot;{{int:discussiontools-preference-sourcemodetoolbar}}&quot;. [https://phabricator.wikimedia.org/T407918]
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Phần mở rộng chiến dịch sự kiện]] – một bộ công cụ để phối hợp tổ chức sự kiện và các hoạt động cộng tác khác trên wiki nay đã được triển khai tới tất cả các wiki của Wikimedia. Một tính năng mới được gọi là [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Đóng góp cộng tác]] cũng đã được thêm vào để giúp những người tổ chức và người tham gia thấy được tác động của những hoạt động đó. Hãy tham gia [[m:Special:MyLanguage/Event:Connection learning session 3|buổi học sắp tới]] để xem tính năng mới đó hoạt động thực tế như thế nào và chia sẻ phản hồi của bạn.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:24}} {{PLURAL:24|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, một lỗi khiến cho CodeReviewBot ngừng hoạt động hiện đã được giải quyết. [https://phabricator.wikimedia.org/T410417]

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
*  Người dùng API của Wikimedia có thể tham gia nghiên cứu khả năng sử dụng để giúp xác thực thiết kế mới dành cho chỗ thử REST API của Wikimedia. Những người có hứng thú tham gia cần điền vào [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/487662 biểu mẫu khảo sát tham gia] này. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IREJRRWTZTGCYWQHDMSNJFTQAEPOOAE3/]
* Nhóm Giao diện MediaWiki đang trong quá trình ngừng hỗ trợ các bảng định dạng (stylesheet) kiểu XSLT trong Action API. Hỗ trợ cho &lt;code dir=ltr&gt;format=xml'''&amp;xlst={stylesheet}'''&lt;/code&gt; sẽ bị loại bỏ khỏi các dự án Wikimedia vào cuối tháng 11 năm 2025. Ngoài ra, nó sẽ sớm mặc định bị vô hiệu hóa trong các phiên bản phát hành của MediaWiki: v1.43 (LTS), v1.44, và v1.45. Hỗ trợ cho các bảng định dạng kiểu XSLT sẽ bị loại bỏ hoàn toàn khỏi MediaWiki v1.46 (dự kiến phát hành vào khoảng thời gian từ tháng 4 đến tháng 5 năm 2026). [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/5AX7UWAVVUNUSBOIRHMNOKWOZ5EZI3JX/]
* Điểm cuối kế thừa của WDQS ([https://query-legacy-full.wikidata.org/ query-legacy-full.wikidata.org]) sẽ ngừng hoạt động vào cuối tháng 12 năm 2025, và sẽ chính thức bị vô hiệu hóa vào ngày 7 tháng 1 năm 2026. Sau ngày này, người dùng sẽ nhận thấy những yêu cầu đến query.wikidata.org mà yêu cầu toàn bộ biểu đồ bị lỗi hoặc trả về kết quả không hợp lệ nếu chúng không được viết lại để sử dụng liên kết SPARQL. Nhóm khuyên người dùng cần đảm bảo các công cụ và quy trình làm việc sử dụng các điểm cuối WDQS được hỗ trợ (&lt;span dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;https://query.wikidata.org/&lt;/nowiki&gt;&lt;/span&gt; - Biểu đồ chính hoặc &lt;span dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;https://query-scholarly.wikidata.org/&lt;/nowiki&gt;&lt;/span&gt; - Biểu đồ học thuật). Để được hỗ trợ chuyển đổi các trường hợp sử dụng (use case), vui lòng xem lại các trang [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Data_access|Truy cập Dữ liệu]] và [[d:Wikidata:Request_a_query|Yêu cầu Truy vấn]] để biết thêm thông tin và được hỗ trợ về các phương thức truy cập thay thế.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.4|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W48&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 15:56, ngày 24 tháng 11 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:STei (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29702226 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 49-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W49&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Bảng Nhìn lại Một Năm Wikipedia 2025 sẽ có mặt vào ngày 2 tháng 12 dành cho người dùng ứng dụng Wikipedia trên iOS và Android, gồm thông tin chuyên sâu được cá nhân hóa, những điểm nổi bật để đọc được cập nhật, cùng thiết kế đã được làm mới. Tìm hiểu thêm trên [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/Updates|trang dự án]] của tính năng nhìn lại này.
* Nhóm Tăng trưởng đang nỗ lực cải thiện nội dung và cách trình bày của Email Xác minh được gửi tới người dùng mới để chúng trở nên thân thiện, hữu ích và có thêm nhiều thông tin hơn. Một số văn bản mới đã được soạn thảo cho thử nghiệm A/B và bạn có thể giúp đỡ bằng cách dịch chúng. Xem [[phab:T396155|Phabricator]].
* Tính năng [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Thêm liên kết]] nay sẽ được triển khai tới Wikipedia tiếng Nhật, tiếng Urdu và tiếng Trung vào ngày 2 tháng 12. Thêm liên kết được dựa trên mô hình dự đoán nhằm gợi ý liên kết cần được thêm vào bài viết. Trong khi tính năng này đã có mặt trên hầu hết các trang Wikipedia, mô hình dự đoán đó không thể hỗ trợ một số ngôn ngữ nhất định. Một mô hình mới đã được phát triển để xử lý những ngôn ngữ này, và mô hình đó sẽ dần được triển khai sang các trang Wikipedia khác theo thời gian. Nếu bạn muốn được biết thêm thông tin, vui lòng liên hệ [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:34}} {{PLURAL:34|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, một vấn đề mà hộp tìm kiếm trên một số trang Commons không hiển thị kết quả nào do việc chuyển đổi từ SpecialSearch sang MediaSearch, hiện đã được giải quyết. [https://phabricator.wikimedia.org/T399476]
* Hai wiki mới đã được tạo ra:
** {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} tiếng [[d:Q36846|Toki Pona]] ([[w:tok:|&lt;code&gt;w:tok:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404457]
** {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} tiếng [[d:Q33655|Pidgin Nigeria]] ([[q:pcm:|&lt;code&gt;q:pcm:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408318]
'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.5|MediaWiki]]

'''Chuyên sâu'''
* Quỹ Wikimedia đang trong giai đoạn đầu của việc khám phá các phương pháp tiếp cận cho '''Chỉ dẫn bài viết'''. Sáng kiến này nhằm mục đích xác định các phương pháp can thiệp có thể giúp các biên tập viên mới dễ dàng hiểu và áp dụng các quy tắc và chính sách hiện hành của Wikipedia khi tạo bài viết. Dự án đang trong giai đoạn khám phá và thiết kế thử nghiệm giai đoạn đầu. Tất cả các thành viên cộng đồng được khuyến khích [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|tìm hiểu thêm]] về dự án, và chia sẻ suy nghĩ của họ trên [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Article guidance|trang thảo luận này]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W49&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 18:57, ngày 1 tháng 12 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:STei (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29732328 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 50-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W50&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Nổi bật trong tuần'''
* Bất kỳ ai muốn bảo mật tài khoản người dùng của mình nay có thể sử dụng tính năng [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|xác thực hai yếu tố]] (2FA). Tính năng này có sẵn cho tất cả người dùng của toàn bộ các dự án Wikimedia. Đây là một phần của sáng kiến [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Bảo mật Tài khoản]]. Sau này, 2FA sẽ được yêu cầu đối với tất cả người dùng có thể thực hiện các hành động mang tính nhạy cảm về bảo mật hoặc quyền riêng tư.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Tiếp nối đợt triển khai lần trước, tính năng [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Thêm liên kết]], một tính năng cho phép biên tập viên thêm liên kết được đề xuất trong quá trình sửa đổi, sẽ có mặt trên [[Phab:T410469|33 trang Wikipedia]] kể từ ngày 9 tháng 12. Việc mở rộng này có được nhờ mô hình dự đoán mới nay hỗ trợ tất cả các ngôn ngữ, kể cả những ngôn ngữ mà chưa được đề cập trước đây. Dù tính năng này đã có mặt trên hầu hết các trang Wikipedia được một thời gian, nhưng lần triển khai này sẽ giúp chúng tôi tiến gần hơn đến việc sử dụng mô hình được cải tiến này ở mọi nơi. Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào hoặc muốn được biết thêm thông tin chi tiết vui lòng liên hệ với [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]].
* Tuần trước, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|nhóm Nền tảng Tìm kiếm]] đã thêm gợi ý tìm kiếm [[w:vi:Chuyển tự|được chuyển tự]] khi bạn nhập tới các wiki bằng tiếng Georgia. Nếu chỉ có một vài gợi ý tìm kiếm thông thường, thì các truy vấn bằng chữ Latinh hoặc Kirin [[phab:T127003|nay sẽ được viết lại thành chữ Georgia]] để có thể tìm kiếm được nhiều kết quả trùng khớp hơn. Ví dụ, tìm kiếm &lt;bdi lang=&quot;ka-Latn&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;''bedniereba''&lt;/bdi&gt; hoặc &lt;bdi lang=&quot;ka-Cyrl&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;''бедниереба''&lt;/bdi&gt; nay sẽ gợi ý bài viết hiện có về &lt;bdi lang=&quot;ka&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;ბედნიერება&lt;/bdi&gt; (&quot;sự hạnh phúc&quot;). Bạn có thể đề xuất những ngôn ngữ khác mà việc gợi ý được chuyển tự có thể hữu ích [[phab:T375215|trên Phabricator]] để dùng cho quá trình phát triển sau này.
* Cuối tuần này, một thử nghiệm có kiểm soát sẽ bắt đầu dành cho các biên tập viên trên 100 trang Wikipedia lớn nhất khi đang thực hiện sửa đổi một đề mục bằng trình soạn thảo trực quan trên trang web di động. 50% số biên tập viên đó sẽ nhận thấy nút &quot;Sửa đổi toàn bộ trang&quot; mới cho phép họ mở rộng phiên sửa đổi của mình lên toàn bộ trang đó. Tính năng này nhằm mục đích giúp người dùng trên trang web di động sửa đổi bất kỳ đề mục nào trong bài viết một cách dễ dàng hơn, bất kể việc họ chạm vào biểu tượng sửa đề mục nào để bắt đầu sửa đổi. Thử nghiệm này sẽ kéo dài khoảng 4 tuần. Bạn có thể tìm hiểu [[phab:T409112|thêm thông tin]] về dự án này.
* Cuối tuần này, [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|nhóm Tăng trưởng Độc giả]] sẽ khởi động [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.1.14 Expanded Mobile Sections|thử nghiệm trên trang web di động]] để mở rộng tất cả đề mục bài viết theo mặc định (hiện giờ chúng được mặc định thu gọn lại) và ghim tiêu đề của đề mục mà người dùng hiện đang đọc lên đầu trang. Thử nghiệm này sẽ ảnh hưởng tới 10% người dùng trên Wikipedia tiếng Ả Rập, tiếng Trung, tiếng Pháp, tiếng Indonesia và tiếng Việt. [https://phabricator.wikimedia.org/T409485]
* [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/2025 Year in Review|Tổng kết Một Năm Wikipedia 2025]], một tính năng trong ứng dụng Wikipedia dành cho thiết bị di động (iOS và Android) nhằm cung cấp cho người dùng bản tóm tắt được cá nhân hóa về mức độ tương tác của họ với Wikipedia xuyên suốt trong một năm, nay đã có mặt trên ứng dụng iOS và Android. Phiên bản này bao gồm những thông tin chuyên sâu được mở rộng và cá nhân hóa, cải thiện những điểm nổi bật trong quá trình đọc, thông điệp mới cho nhà quyên góp, cùng thiết kế được cập nhật. Hãy mở ứng dụng để xem chuyên mục Tổng kết Năm và khám phá hành trình đọc của bạn trong năm 2025 nhé.
* Một lỗi phần mềm xảy ra gần đây khiến cho các sửa đổi được thực hiện bằng Trình Soạn thảo Trực quan thực hiện những thay đổi không mong muốn với mã nguồn wiki, trong đó có việc loại bỏ khoảng trắng và thay thế các dấu cách bằng dấu gạch dưới trong các liên kết wiki bên trong chú thích. Vấn đề này đã được giải quyết một phần vào tuần trước, và việc giải quyết vấn đề vẫn đang tiếp tục được thực hiện. Các biên tập viên sử dụng Trình Soạn thảo Trực quan trong các ngày từ 28 tháng 11 đến 2 tháng 12 nên kiểm tra lại sửa đổi của mình để tìm ra những thay đổi ngoài ý muốn. [https://phabricator.wikimedia.org/T411238]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:23}} {{PLURAL:23|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, vấn đề về việc xử lý không đúng các đường dẫn URL được sao chép từ thanh địa chỉ của người dùng Microsoft Edge đã được giải quyết. [https://phabricator.wikimedia.org/T341281]

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Bắt đầu từ tuần này, người dùng [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|tính năng beta]] &quot;{{int:codemirror-beta-feature-title}}&quot; sẽ sử dụng [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] làm trình sửa đổi dành cho các kiểu nội dung Lua, JavaScript, CSS, JSON và Vue, thay vì [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]]. Với thay đổi này, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|các linter]] sẽ được nâng cấp. Đây là một phần trong nỗ lực lớn hơn nhằm thay thế CodeEditor và mang tới trải nghiệm sửa đổi mã nguồn một cách nhất quán. [https://phabricator.wikimedia.org/T373711]
* Các nhà phát triển được khuyến khích tham gia [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/552643 Khảo sát Mức độ Hài lòng của Nhà phát triển năm 2025], hiện vẫn đang được mở đến hết ngày 5 tháng 1 năm 2026. Nếu bạn tham gia vào việc xây dựng phần mềm cho hệ sinh thái Wikimedia và muốn chia sẻ kinh nghiệm hoặc phản hồi của mình, thì chúng tôi sẽ rất trân trọng sự tham gia của bạn. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/W4WBKO6Q55UWWCCSFWQATKEXBEHP3QNR/]
* Tuần này không có phiên bản MediaWiki mới nào.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W50&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 17:45, ngày 8 tháng 12 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:STei (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29738112 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 51-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W51&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:18}} {{PLURAL:18|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, một trong số đó là việc giải quyết vấn đề khi tài khoản tạm thời chèn liên kết URL ngoài, việc này kích hoạt yêu cầu hCaptcha trong nhiều trường hợp hơn so với dự định, và không hiển thị popup cần thiết trong lần thử xuất bản sửa đổi đầu tiên. [https://phabricator.wikimedia.org/T411927]

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* &lt;span class=&quot;mw-translate-fuzzy&quot;&gt;Để cải thiện hiệu suất cho cơ sở dữ liệu và trang web, các liên kết ngoài tới các dự án Wikimedia sẽ không còn được lưu trữ trong cơ sở dữ liệu. Điều này có nghĩa là chúng sẽ không thể được tìm thấy trong [[{{#special:LinkSearch}}]], sẽ không được kiểm tra bởi Danh sách đen về spam hoặc Bộ lọc Sai phạm dưới dạng liên kết mới, và sẽ không có trong bảng &lt;code dir=ltr&gt;externallinks&lt;/code&gt; trên các bản sao cơ sở dữ liệu. Trong tương lai nó có thể được mở rộng sang những trang web khác đáng tin cậy được liên kết nhiều trên cơ sở từng wiki, chẳng hạn như liên kết Creative Commons trên Wikimedia Commons.&lt;/span&gt; [https://phabricator.wikimedia.org/T405005]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.7|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W51&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19:03, ngày 15 tháng 12 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:STei (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29796010 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 52-2025 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2025-W52&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Kể từ tháng 1, các bộ lọc sai phạm [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Access flags|có thể được thiết lập]] để tự động loại bỏ chi tiết bộ lọc chẳng hạn như quy tắc và danh sách các sửa đổi và tác vụ thực hiện được ghi lại. Điều này sẽ giúp người giám sát sử dụng các bộ lọc sai phạm để ngăn chặn doxxing hoặc nội dung khác có thể bị loại bỏ. [https://phabricator.wikimedia.org/T290324]
* Số tiếp theo của Bản tin Kỹ thuật sẽ được phát hành vào ngày 12 tháng 1 năm 2026 do trùng vào kỳ nghỉ cuối năm. Xin cảm ơn tất cả các biên dịch viên cùng những người đã gửi nội dung hoặc phản hồi trong năm nay.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:16}} {{PLURAL:16|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, sự cố xảy ra khiến cho ứng dụng bị sập khi chạm vào mục &quot;Bước Đầu tiên&quot; trong mục Nhìn lại Một năm trên ứng dụng Wikipedia dành cho Android nay đã được giải quyết, và tính năng này được mở như mong đợi. [https://phabricator.wikimedia.org/T411546]

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Những thành phần giao diện như khác biệt giữa các phiên bản và thể loại được tạo bởi MediaWiki từng có thuộc tính &lt;code dir=ltr&gt;data-mw=&quot;interface&quot;&lt;/code&gt; để phân biệt với nội dung wiki. Thuộc tính này đã được thay thế bằng &lt;code dir=ltr&gt;data-mw-interface=&quot;&quot;&lt;/code&gt;, nhằm tránh khả năng gây xung đột với những thuộc tính &lt;code dir=ltr&gt;data-mw&lt;/code&gt; khác được tạo bởi Parsoid. [https://phabricator.wikimedia.org/T409187]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Không có phiên bản MediaWiki mới nào trong tuần này hoặc tuần tới.
'''Các cuộc họp và sự kiện'''
* [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Tây Bắc Âu năm 2026]] sẽ diễn ra vào các ngày 13-14 tháng 3 năm 2026 tại Arnhem, Hà Lan. Đơn đăng ký vừa được mở vào giữa tháng 12 và sẽ đóng vào giữa tháng 1 hoặc có thể đóng sớm hơn nếu hết chỗ. Do sự kiện giới hạn khoảng 100 người tham gia, chúng tôi khuyến khích bạn đăng ký thật sớm.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W52&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:45, ngày 22 tháng 12 năm 2025 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:STei (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29831856 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 03-2026 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2026-W03&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Nổi bật trong tuần'''
* Quỹ Wikimedia đã chia sẻ một số câu hỏi định hướng cho Kế hoạch Thường niên giai đoạn tháng 7 năm 2026–tháng 6 năm 2027 trên [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product &amp; Technology OKRs|Meta]] và ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. Những câu hỏi này tập trung vào những xu hướng toàn cầu, những thử nghiệm nhanh và hiệu quả hơn, hỗ trợ tốt hơn cho người mới, tăng cường năng lực cho biên tập viên và người dùng có quyền nâng cao, cải thiện sự cộng tác giữa các dự án, cũng như phát triển và duy trì lượng người đọc. Mọi phản hồi và ý kiến đóng góp đều được hoan nghênh trên [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|trang thảo luận]].

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Là một phần của công việc hiện do nhóm Công nghệ Cộng đồng thực hênj xoay quanh dự án [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Nhiều danh sách theo dõi]] (Multiple watchlists), việc hiển thị của tính năng [[Special:EditWatchlist|Sửa đổi Danh sách theo dõi]] (EditWatchlist) sẽ được cập nhật làm bước đầu tiên hướng tới việc có được nhiều danh sách theo dõi. Ngoài ra, việc phân trang của trang [[Special:Search|Tìm kiếm]] cũng sẽ được cập nhật như là một phần của công việc liên quan đến mong muốn [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Cải tiến phân trang / điều hướng trang]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596]
* [[m:Special:GlobalWatchlist|Danh sách theo dõi toàn cục]] là [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|phần mở rộng]] của MediaWiki cho phép bạn xem danh sách theo dõi của bạn từ các wiki khác nhau trên cùng một trang. Danh sách này gần đây đã được cập nhật để trông giống như [[Special:Watchlist|Danh sách theo dõi]] thông thường hơn, chẳng hạn như tiền xử lý các tài khoản tạm thời để che giấu địa chỉ IP (trong đó có việc chuyển hướng liên kết người dùng đến các trang đóng góp), in đậm tiêu đề trang, và mở các liên kết trong phần tóm lược sửa đổi và thẻ trong tab trình duyệt mới. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:28}} {{PLURAL:28|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, vấn đề mà việc cấm tài khoản toàn cục không có tùy chọn cấm gửi thư điện tử, nay đã được giải quyết, và sẽ có thể sử dụng kể từ tuần ngày 13 tháng 1. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293]

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|Công cụ chú thích của Soạn thảo Trực quan]] và [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Xem trước Chú thích]] nay hỗ trợ kiểu chú thích dạng &quot;bản đồ&quot;. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W03&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19:33, ngày 12 tháng 1 năm 2026 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:STei (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29907192 --&gt;

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, ngày 16 tháng 1 năm 2026 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:ZI Jony@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 04-2026 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2026-W04&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Khay được hiển thị trên [[Special:Diff|Đặc biệt:Khác]] trong chế độ xem di động đã được thiết kế lại. Giờ đây nó mặc định được thu gọn, đồng thời tích hợp một liên kết để lùi lại sửa đổi đang được hiển thị trên màn hình, giúp các biên tập viên và người duyệt bài trên điện thoại di động dễ dàng thực hiện tác vụ mà vẫn giữ giao diện thật gọn gàng. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297] 
* [[m:Special:GlobalWatchlist|Danh sách Theo dõi Toàn cục]] cho phép bạn xem các danh sách theo dõi từ nhiều wiki khác nhau trên cùng một trang. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|Phần mở rộng]] này tiếp tục được cải thiện — nay nó có thể tự động xác định hướng văn bản (nhằm đảm bảo việc hiển thị chính xác các trang web mà có tên miền bất thường) và hiển thị chi tiết phần miêu tả cho các tác vụ được lưu trong nhật trình. Cuối tuần này, một liên kết thường trực mới cho các tác vụ tạo trang cùng các lớp CSS cho từng mục nhập sẽ được thêm vào. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:32}} {{PLURAL:32|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, một vấn đề mà được ghi nhận trước đây trong giao diện Vector 2022 mà các liên kết anchor đích bị che khuất bởi tiêu đề cố định nay đã được giải quyết. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114]

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Như đã đề cập trong [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|thông báo ngừng hỗ trợ vào tháng 10 năm 2025]], nhóm Giao diện MediaWiki sẽ bắt đầu loại bỏ toàn bộ điểm cuối chuyển đổi có dấu gạch chéo ở cuối khỏi API REST của MediaWiki vào tuần từ ngày 26 tháng 1. Những thay đổi này dự kiến sẽ được triển khai tới tất cả các wiki chậm nhất vào ngày 30 tháng 1. Tất cả người dùng API đang gọi những điểm cuối này được khuyên chuyển đổi sang những phiên bản không có dấu gạch chéo ở cuối. Cả hai loại biến thể điểm cuối này đều có thể được tìm thấy, so sánh và kiểm tra sử dụng [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox Chỗ thử REST]. Nếu bạn có thắc mắc hay gặp bất kỳ sự cố nào, hãy gửi yêu cầu bằng cách tạo một tác vụ trong Phabricator gửi tới [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ bảng tin #MW-Interfaces-Team].
* Tài liệu tham khảo trực quan cho [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|API REST của Wikimedia]] đã được chuyển. Những yêu cầu đến các tài liệu API trước đây được lưu trữ thông qua [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (v.d.: &lt;code dir=ltr&gt;https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/&lt;/code&gt;) nay được chuyển hướng tới [[w:en:Special:RestSandbox|Chỗ thử REST]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Nhóm Nền tảng Wikidata của WMF]] (WDP) đã phát hành [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|bản tin tháng 1 năm 2026]]. Bản tin bao gồm những cập nhật về việc ngừng hoạt động điểm cuối biểu đồ đầy đủ (full-graph) cũ, thay đổi về chính sách User-Agent, thời gian làm việc hàng tháng của kế hoạch chuyển đổi sang Blazegraph, cùng những nỗ lực nhằm giảm thiểu những lỗi hồi quy gây ra bởi việc ngừng điểm cuối cũ. Xin nhắc lại rằng bạn có thể [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|đăng ký nhận bản tin WDP đó]]!
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]]

'''Các cuộc họp và sự kiện'''
* [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Cuộc thi Hackathon Wikimedia khu vực Tây Bắc Châu Âu năm 2026]] sẽ diễn ra vào ngày 13-14 tháng 3 năm 2026 tại Arnhem, Hà Lan. Cổng đăng ký đã được mở vào giữa tháng 12 và sẽ sớm đóng lại hoặc đóng ngay khi đã đủ số lượng người tham gia. Đây là cuộc thi hackathon kéo dài hai ngày, tập trung vào mảng kỹ thuật và quy tụ các thành viên Wikimedia từ khắp khu vực. Hy vọng sẽ gặp lại bạn tại đó!

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W04&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:29, ngày 19 tháng 1 năm 2026 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:STei (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29943403 --&gt;

== Rà soát thường niên Bộ Quy tắc Ứng xử Chung và Hướng dẫn Thực thi ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Tôi viết thư này để thông báo với bạn rằng thời gian xem xét hàng năm đối với Bộ Quy tắc Ứng xử và Hướng dẫn Thực thi hiện đã bắt đầu. Bạn có thể đưa ra các đề xuất thay đổi đến hết ngày 9 tháng 2 năm 2026. Đây là bước đầu tiên trong nhiều bước cần thực hiện cho quá trình xem xét hàng năm. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Đọc thêm thông tin và tìm cuộc thảo luận để tham gia trên trang UCoC trên Meta]].

[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Ủy ban Điều phối Bộ Quy tắc Ứng xử Toàn cầu]] (U4C) là một nhóm toàn cầu chuyên trách việc thực hiện Bộ Quy tắc Ứng xử Toàn cầu một cách công bằng và nhất quán. Đánh giá thường niên này được lên kế hoạch và thực hiện bởi U4C. Để biết thêm thông tin và trách nhiệm của U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|bạn có thể xem Hiến chương U4C]].

Vui lòng chia sẻ thông tin này với các thành viên khác trong cộng đồng của bạn ở bất cứ nơi nào phù hợp.

-- Hợp tác với U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

21:02, ngày 19 tháng 1 năm 2026 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Keegan (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 05-2026 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2026-W05&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Quỹ Wikimedia mời mọi người đóng góp ý kiến cho [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|đề xuất kế hoạch tương lai]] của [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Hội đồng Cố vấn Sản phẩm và Công nghệ]] chậm nhất ngày 28 tháng 2.
* Tất cả người dùng đã đăng ký tài khoản nay có thể sử dụng passkey (mã xác thực) cho việc [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|xác thực hai yếu tố]] (2FA). Passkey là một cách đơn giản để đăng nhập mà không cần phải sử dụng thiết bị thứ hai. Chúng sẽ xác thực danh tính của người dùng sử dụng vân tay, nhận diện khuôn mặt, hoặc dùng mã PIN. Để thiết lập một passkey, đầu tiên hãy thiết lập phương thức xác thực 2FA thông thường. Hiện tại, để đăng nhập bằng passkey, người dùng cũng phải sử dụng cả mật khẩu. Vào cuối quý này, tính năng đăng nhập không cần mật khẩu sẽ cho phép người dùng đăng nhập chỉ bằng một cú nhấn chuột và passkey. Người dùng có quyền nâng cao cũng sẽ bắt buộc phải kích hoạt xác thực 2FA. Đây là một phần của dự án [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Bảo mật Tài khoản]].
* Những người đóng góp chưa đăng ký tài khoản trên các IP hoặc dải IP bị cấm nay có thể tương tác trên wiki để chống lại quyết định cấm trên trang thảo luận thành viên, trừ khi tùy chọn &quot;ngăn người dùng này sửa đổi trang thảo luận của họ&quot; được bật. Điều này giúp giải quyết vấn đề rằng người dùng chưa đăng nhập không thể sử dụng quy trình bỏ cấm mặc định thông qua trang thảo luận thành viên. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:20}} {{PLURAL:20|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, phần miêu tả phương thức Xác thực hai yếu tố (2FA) trên trang quản lý đã được cập nhật. Giờ đây nó trở nên rõ ràng và dễ hiểu hơn, giúp người dùng dễ dàng sử dụng hơn. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385]

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Một biến Bộ lọc Sai phạm mới, &lt;code&gt;account_type&lt;/code&gt;, đã được thêm vào để cung cấp một cách đáng tin cậy trong việc xác định loại tài khoản được tạo trong các tác vụ &lt;code&gt;createaccount&lt;/code&gt; và &lt;code&gt;autocreateaccount&lt;/code&gt;. Là một phần của thay đổi này, biến &lt;code&gt;accountname&lt;/code&gt; đã được đổi tên thành &lt;code&gt;account_name&lt;/code&gt;, và &lt;code&gt;accountname&lt;/code&gt; nay đã lỗi thời. Những người quản lý bộ lọc sai phạm nên cập nhật bất kỳ bộ lọc nào đang sử dụng biến kiểm tra loại tài khoản mã hóa cứng hoặc đã lỗi thời nào nếu có. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049]
* Các hình thu nhỏ được yêu cầu với kích thước không chuẩn và sử dụng các phương thức không chuẩn như yêu cầu trực tiếp đến &lt;code dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;upload.wikimedia.org/…&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; sẽ ngừng hoạt động trong thời gian tới. Thay đổi này nhằm ngăn chặn việc các trình thu thập dữ liệu web và bot từ bên ngoài lạm dụng. Một số người dùng có đoạn mã CSS/JS tùy chỉnh, các bảo quản viên giao diện có thể sửa tiện ích và giao diện cục bộ, cùng người viết công cụ sẽ cần cập nhật đoạn mã của mình để sử dụng kích thước hình thu nhỏ tiêu chuẩn. [[phab:T414805|Thông tin chi tiết, các liên kết tìm kiếm, cùng ví dụ về cách giải quyết chúng có sẵn trong tác vụ này]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W05&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:17, ngày 26 tháng 1 năm 2026 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:UOzurumba (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29969530 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 06-2026 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2026-W06&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Tính năng &quot;{{int:pageinfo-toolboxlink}}&quot;, một tính năng cung cấp thông tin xác thực về một trang ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} ví dụ]), nay có thêm cả phần mục lục được tạo tự động. Nếu có trang [[MediaWiki:Pageinfo-header]] được người dùng tạo cục bộ, giờ nó có thể được xóa đi. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:21}} {{PLURAL:21|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, Trình Soạn thảo Trực quan trước đây đã thêm chức năng in đậm hoặc nghiêng vào phần miêu tả liên kết, làm cho mã wiki trở nên phức tạp. Vấn đề này hiện đã được giải quyết. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669]

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Không có bản dump XML nào được tạo ra vào ngày 20 tháng 1. Ngoài ra, kể từ giờ, các bản dump sẽ chỉ được tạo một lần mỗi tháng. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389]
* Nhóm Giao diện MediaWiki đã ngừng hỗ trợ tất cả điểm cuối chuyển đổi có dấu gạch chéo ở cuối khỏi [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API API REST của MediaWiki]. Tất cả người dùng API hiện đang gọi những điểm cuối đó được khuyến khích chuyển sang các bản không có dấu gạch chéo ở cuối. Nếu bạn có thắc mắc hoặc gặp bất kỳ sự cố nào, vui lòng gửi tác vụ phabricator tới [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ bảng tin của #MW-Interfaces-Team].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]]

'''Nổi bật trong tuần'''
* Xin nhắc tới người dùng rằng Quỹ Wikimedia đã chia sẻ một số câu hỏi định hướng cho Kế hoạch Hàng năm giai đoạn tháng 7 năm 2026–tháng 6 năm 2027 trên [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product &amp; Technology OKRs|Meta]] và ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. Những câu hỏi này tập trung vào những xu hướng toàn cầu, thử nghiệm nhanh hơn và hiệu quả hơn, hỗ trợ tốt hơn cho người mới, nâng cao năng lực cho biên tập viên và người dùng có quyền nâng cao, cải thiện việc cộng tác giữa các dự án, cũng như phát triển và giữ chân độc giả. Mọi phản hồi và ý kiến đóng góp đều được hoan nghênh trên [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|trang thảo luận]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W06&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 17:43, ngày 2 tháng 2 năm 2026 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:STei (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30000986 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 07-2026 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2026-W07&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Mục Mong muốn cộng đồng]] &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors.&lt;/span&gt;
* &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]].&lt;/span&gt; [https://phabricator.wikimedia.org/T415674] 
* &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes.&lt;/span&gt; [https://phabricator.wikimedia.org/T414742]
* &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages.&lt;/span&gt; [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458]
* &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;The automatic &quot;magic links&quot; for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] &lt;code dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;{{#isbn}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so.&lt;/span&gt; [https://phabricator.wikimedia.org/T145604]
* &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Two new wikis have been created:&lt;/span&gt; 
** &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]]&lt;/span&gt; ([[w:kaj:|&lt;code&gt;w:kaj:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283]
** &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]]&lt;/span&gt; ([[w:ppl:|&lt;code&gt;w:ppl:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:23}} {{PLURAL:23|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. 

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has.&lt;/span&gt; [https://phabricator.wikimedia.org/T415588]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]]

'''Các cuộc họp và sự kiện'''
* &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend.&lt;/span&gt; [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W07&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:30, ngày 9 tháng 2 năm 2026 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30026671 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 08-2026 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2026-W08&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Nổi bật trong tuần'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|Nhóm SRE]] sẽ tiến hành dọn dẹp phiên bản [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] của Wikimedia, một trình sửa đổi trên web dành cho việc sửa đổi tài liệu cộng tác theo thời gian thực. Tất cả pad sẽ bị xóa vĩnh viễn sau ngày 30 tháng 4 năm 2026 – trường hợp nếu còn dự án vẫn đang được tiến hành di chuyển vào thời điểm đó thì nhóm có thể xem xét lại thời gian đó tùy từng trường hợp. Vui lòng tạo bản sao lưu cục bộ cho bất kỳ nội dung nào mà bạn muốn giữ lại, vì dữ liệu đã bị xóa không thể khôi phục được nữa. Việc dọn dẹp này sẽ giúp giảm bớt kích thước cơ sở dữ liệu và giảm thiểu lãng phí (dấu ấn) cơ sở hạ tầng. Etherpad sẽ tiếp tục hỗ trợ cộng tác theo thời gian thực, nhưng không kỳ vọng vào khả năng lưu trữ lâu dài. Những đợt dọn dẹp khác có thể xảy ra trong tương lai mà không cần báo trước. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237]

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Nhóm Tìm kiếm Thông tin sẽ triển khai [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|thử nghiệm trên ứng dụng di động dùng Android]] nhằm kiểm tra khả năng tìm kiếm kết hợp, có thể xử lý cả các truy vấn tìm theo ngữ nghĩa và theo từ khóa. Việc cải thiện tìm kiếm trên nền tảng này sẽ giúp người đọc dễ dàng tìm thấy những gì mà họ đang tìm kiếm hơn ngay trên Wikipedia. Thử nghiệm này sẽ bắt đầu được triển khai trước tiên là trên Wikipedia tiếng Hy Lạp vào cuối tháng 2, sau đó là các wiki tiếng Anh, tiếng Pháp và tiếng Bồ Đào Nha vào tháng 3. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Đọc thêm] trên blog Diff. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval]
* Nhóm Phát triển Độc giả sẽ tiến hành [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|một thử nghiệm]] cho người dùng web trên thiết bị di động nhằm thêm mục lục và tự động mở rộng tất cả các đề mục trong bài viết, nhằm tìm hiểu thêm về những vấn đề về điều hướng mà họ gặp phải. Thử nghiệm này sẽ có mặt trên các Wikipedia tiếng Ả Rập, tiếng Trung, tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Indonesia và tiếng Việt.
* Trước đây, các thông báo đầu trang ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] và [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) chỉ được hiển thị trên trang web dành cho máy tính để bàn. Giờ đây, chúng sẽ được hiển thị trên mọi nền tảng. Người dùng trên trang web di động nay sẽ thấy được những thông báo này và được thông báo. Các bảo quản viên trang web nên sẵn sàng kiểm tra và sửa các thông báo đầu trang trên các thiết bị di động để tránh xung đột với bài viết. Để từ chối, bảo quản viên giao diện có thể thêm &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;#siteNotice { display: none; }&lt;/code&gt; vào [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:19}} {{PLURAL:19|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, một vấn đề trên [[Special:RecentChanges|Đặc biệt:Thay đổi gần đây]] đã được giải quyết. Trước đây, nhấn vào nút ẩn trên các bộ lọc đang được áp dụng khiến cho nút &quot;xem những thay đổi mới từ…&quot; biến mất, dù nó đáng lẽ phải được hiển thị. Nút này giờ đây sẽ hoạt động như mong đợi. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339]

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Hiện đã có tài liệu mới giúp biên tập viên gỡ lỗi các tính năng tìm kiếm trên trang. Nó hỗ trợ việc khắc phục sự cố khi các trang xuất hiện trong kết quả tìm kiếm, khi thứ hạng có vẻ không như mong đợi và khi bạn cần kiểm tra nội dung nào đang được lập chỉ mục, giúp việc tìm hiểu và phân tích hành vi tìm kiếm trở nên dễ dàng hơn. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Tìm hiểu thêm]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W08&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19:17, ngày 16 tháng 2 năm 2026 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:STei (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30086330 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 09-2026 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2026-W09&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Nổi bật trong tuần'''
* Tính năng [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Kiểm tra Nguồn Tham khảo]] đã được triển khai tới Wikipedia tiếng Anh, điều này có nghĩa là việc triển khai tính năng trên tất cả các trang Wikipedia đã hoàn thành. Tính năng này nhắc những người mới thêm nguồn tham khảo trước khi đăng nội dung mới, giúp giảm thiểu việc lùi sửa liên quan đến các vấn đề nguồn tham khảo phổ biến và cải thiện khả năng kiểm chứng được. Trong quá trình thử nghiệm A/B, tính năng này mang lại hiệu quả rất đáng kể: những người mới có hiển thị Kiểm tra Nguồn Tham khảo có khả năng thêm nguồn tham khảo cao hơn khoảng 2,2 lần trên trang web dành cho máy tính và cao hơn khoảng 17,5 lần trên trang web dành cho di động. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html]
'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|Phần mở rộng InterwikiSorting]], một phần mở rộng cho phép [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sắp xếp các liên kết liên wiki]], đã bị gỡ bỏ khỏi Wikipedia. Do đó, những biên tập viên đã bật tính năng sắp xếp liên kết liên wiki ở chế độ không rút gọn (định dạng danh sách đầy đủ) sẽ thấy được rằng các liên kết được sắp xếp lại. Các liên kết từ nay trở đi sẽ được liệt kê theo thứ tự bảng chữ cái dựa trên mã ngôn ngữ. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764]
* Cuối tuần này, người dùng sửa đổi một đề mục của trang bằng cách sử dụng trình soạn thảo trực quan trên thiết bị di động, sẽ nhìn thấy một nút mới có tên &quot;Sửa đổi toàn bộ trang&quot;. Khi chạm vào nút đó, bạn sẽ có thể sửa đổi toàn bộ bài viết. Điều này sẽ giúp ích khi thay đổi bạn muốn thực hiện nằm ngoài đề mục mà bạn mở ban đầu. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112]
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Nhóm Trải nghiệm Người đọc]] đang mời các biên tập viên đánh giá xem chế độ tối có nên tiếp tục được coi là ở giai đoạn &quot;thử nghiệm&quot; (beta) trên wiki của họ hay không, dựa trên kinh nghiệm của họ về mức độ hoạt động tốt hay không của chế độ này trên máy tính và thiết bị di động. Nếu tính năng này được đánh giá là hoàn thiện rồi, thì các biên tập viên có thể cập nhật các thông báo giao diện trong &lt;code dir=ltr&gt;MediaWiki:skin-theme-description&lt;/code&gt; và &lt;code dir=ltr&gt;MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag&lt;/code&gt; để cho biết rằng chế độ tối đã sẵn sàng và không còn được coi là trong giai đoạn thử nghiệm nữa.
* [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Tab Hoạt động]] được cải tiến mà hiển thị thông tin chuyên sâu về người dùng nay có sẵn cho tất cả người dùng ứng dụng Wikipedia trên (phiên bản 7.9.0 trở lên). Sau quá trình thử nghiệm A/B trước đây cho thấy tỷ lệ tạo tài khoản trong số những người dùng có quyền truy cập vào tính năng này cao hơn, tính năng này đã được triển khai cho 100% người dùng kèm vài cập nhật. Tab Hoạt động nay hiển thị các bài viết bạn đã sửa đổi trên dòng thời gian, cung cấp thông tin chi tiết về tác động của việc sửa đổi chẳng hạn như số lượng đóng góp và xu hướng xem bài viết, cùng những tùy chọn tùy chỉnh để cải thiện trải nghiệm dành cho người dùng trong ứng dụng.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:21}} {{PLURAL:21|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, một lỗi khiến cho [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|Công cụ Thảo luận (DiscussionTools)]] không thể hoạt động trên thiết bị di động, từ đó khôi phục đầy đủ tất cả chức năng. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303]

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* [[m:Special:GlobalWatchlist|Danh sách Theo dõi Toàn cục]] cho phép bạn xem các danh sách theo dõi từ nhiều wiki trên cùng một trang. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|Phần mở rộng]] giúp thực hiện được điều này tiếp tục được cải tiến. Cải tiến mới nhất là việc bổ sung [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|hook mới]], &lt;code dir=ltr&gt;ext.globalwatchlist.rebuild&lt;/code&gt;, được kích hoạt sau mỗi lần xây dựng lại danh sách theo dõi. Điều này cho phép bạn chạy các tiện ích và đoạn mã người dùng cho trang Đặc biệt. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W09&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19:03, ngày 23 tháng 2 năm 2026 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:STei (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30119102 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 10-2026 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2026-W10&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Nổi bật trong tuần'''
* [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Chế độ Sinh nhật]] Wikipedia 25 nay đã có mặt trên các trang Wikipedia tiếng Betawi, tiếng Breton, tiếng Trung, tiếng Séc, tiếng Hà Lan, tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Gorontalo, tiếng Indonesia, tiếng Ý, tiếng Luxembourg, tiếng Madura, tiếng Sicilia, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Thái và tiếng Việt! Tính năng chiến dịch hữu hạn này kỷ niệm 25 năm thành lập Wikipedia cùng linh vật cho ngày sinh nhật, Quả cầu Nhỏ (Baby Globe). Khi được bật, Quả cầu Nhỏ được hiển thị trên [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 bài viết]], chờ người đọc khám phá. Cộng đồng có thể chọn bật chế độ Sinh nhật bằng cách đạt đồng thuận từ cộng đồng của mình và yêu cầu một bảo quản viên bật tính năng đó cũng như tùy chỉnh nó thông qua [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|cấu hình cộng đồng]] trên wiki cục bộ.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Tham chiếu phụ (sub-referencing)]], một tính năng mới để tái sử dụng nguồn tham khảo với những chi tiết khác đã được triển khai tới Wikipedia tiếng Thụy Điển, Wikipedia tiếng Ba Lan và [[:phab:T418209|một vài trang wiki khác]]. Bạn có thể [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|thử tính năng này]] trên những dự án đó hoặc trên testwiki và [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Kinh nghiệm từ wiki thí điểm đầu tiên Wikipedia tiếng Đức đã được [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|công bố trong báo cáo]]. Hãy liên hệ với nhóm Wikimedia Deutschland nếu bạn [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|quan tâm đến việc trở thành một wiki thí điểm]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Kiểm tra Chép dán]] (Paste Check) sẽ có mặt trên mọi trang Wikipedia trong tuần này. Tính năng này nhắc những người mới dán các đoạn văn bản mà họ không chắc viết vào Trình Soạn thảo Trực quan cân nhắc xem làm như thế có nguy cơ vi phạm bản quyền hay không. Kiểm tra Chép dán [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|gắn thẻ]] tất cả sửa đổi mà nó hiển thị để có thể xem xét tiếp. Các bảo quản viên cục bộ có thể thiết lập cấu hình cho các khía cạnh khác nhau của tính năng này thông qua [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Nghiên cứu]] trên 22 wiki cho thấy Kiểm tra Chép dán giúp giảm 18% số lượng sửa đổi bị lùi lại wikis found that so với nhóm đối chứng. Các biên dịch viên có thể [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&amp;filter=&amp;optional=1&amp;action=translate giúp biên dịch] tính năng này cùng những tính năng có liên quan.
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Nhóm Trải nghiệm Người đọc]] sẽ chuẩn hóa menu người dùng ở góc trên bên phải cho tất cả người dùng di động nhằm giúp nó gần giống trải nghiệm trên máy tính hơn. Hiện tại menu người dùng này chỉ hiển thị cho những người đã bật Chế độ Điều khiển Di động Nâng cao (AMC). Thay đổi duy nhất là một vài nút trước đây ở menu bên trái sẽ chuyển sang góc trên bên phải cho người dùng không bật chế độ AMC. Thay đổi này dự kiến được triển khai vào ngày 9 tháng 3 và nhằm mục đích cải thiện giao diện người dùng. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912]
* Bắt đầu từ tuần ngày 2 tháng 3, các email được gửi khi thêm, xóa hoặc sửa địa chỉ email của tài khoản sẽ chuyển sang định dạng email HTML đẹp mắt và rõ ràng hơn nhiều so với định dạng email văn bản thuần túy trước đây. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807]
* Thông báo hiện chỉ giới hạn lưu 2.000 mục lịch sử cho mỗi người dùng, điều này kéo dài trở về năm 2013 khi tính năng này mới được phát hành. Giờ nó sẽ thay đổi thành việc lưu các Thông báo trong 5 năm trở lại đây, nhưng mở rộng lên tối đa 10.000 mục. Điều này sẽ giúp bảo vệ cơ sở hạ tầng và giúp ngăn việc những thông báo xuất hiện gần đây hơn biến mất quá sớm. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* [[m:Special:GlobalWatchlist|Danh sách Theo dõi Toàn cục]] cho phép bạn xem các danh sách theo dõi của bạn từ nhiều wiki khác nhau trên cùng một trang tiếp tục được cải tiến. Lần cập nhật gần đây nhất cải thiện trải nghiệm sử dụng nhãn. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|Phần mở rộng]] nay cho phép kích hoạt [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|hệ thống ngôn ngữ dự phòng]] cho các khoản mục Wikidata không có nhãn bằng ngôn ngữ được xem, đồng thời hiển thị những nhãn đó trong ngôn ngữ Wikidata yêu thích của người dùng nếu không cung cấp tham số URL &lt;code dir=ltr&gt;uselang=&lt;/code&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111]
* Nhóm Wikipedia dành cho Android đã bắt đầu cuộc thử nghiệm beta cho tính năng [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|tìm kiếm kết hợp]] (hybrid search) trên Wikipedia tiếng Hy Lạp. Khả năng tìm kiếm kết hợp có thể xử lý cả truy vấn ngữ nghĩa và từ khóa giúp người đọc dễ dàng tìm kiếm những gì họ muốn tìm kiếm ngay trên Wikipedia hơn.
* Vì lý do bảo mật, thành viên của một vài nhóm người dùng nhất định [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|bắt buộc phải bật tính năng xác thực hai yếu tố]] (2FA). Hiện tại, 2FA bắt buộc phải được bật để sử dụng nhóm người dùng, nhưng không cần phải là để trở thành thành viên nhóm đó. Do mô hình này vẫn còn một vài lỗ hổng, tình hình này sẽ [[phab:T418580|dần dần thay đổi vào tháng 3]]. Các thành viên thuộc những nhóm người dùng đó sẽ không thể tắt phương thức 2FA cuối cùng có trên tài khoản của họ, và sẽ không thể thêm người dùng không dùng 2FA vào những nhóm này. Người dùng vẫn sẽ có thể thêm phương thức xác thực mới hoặc loại bỏ chúng, miễn là còn ít nhất một phương thức được bật. Trong khoảng nửa sau của tháng 3, những người dùng mà không có 2FA sẽ bị loại bỏ khỏi những nhóm này. Điều này áp dụng cho: Bảo quản viên Thông báo Trung ương, kiểm định viên, bảo quản viên giao diện, giám sát viên, nhân viên Wikidata, nhân viên Wikifunctions, bộ phận CNTT của Văn phòng WMF và bộ phận Tin cậy &amp; An toàn của and WMF. Sẽ không có gì thay đổi với những người dùng khác. Xem tác vụ được liên kết để biết khung thời gian triển khai. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:27}} {{PLURAL:27|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, một vấn đề ngăn người dùng tạo một phiên bản trong [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] hiện đã được giải quyết. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807]

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Để giúp đảm bảo việc [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|sử dụng cơ sở hạ tầng một cách hợp lý]], trong tháng tới Quỹ Wikimedia sẽ triển khai giới hạn truy cập API toàn cục trên tất cả các API của chúng tôi. Vào đầu tháng 3, các giới hạn nghiêm ngặt hơn sẽ được áp dụng cho các yêu cầu không xác định từ bên ngoài Toolforge/WMCS và các yêu cầu API được thực hiện từ các trình duyệt web. Vào tháng 4, những giới hạn cao hơn sẽ được áp dụng cho lưu lượng truy cập được xác định. Những giới hạn này được cố ý đặt ở mức cao nhất có thể nhằm giảm thiểu tác động đến cộng đồng. Các bot chạy trong Toolforge/WMCS hoặc có quyền thành viên bot trên bất kỳ wiki nào sẽ không bị ảnh hưởng vào lúc này. Tuy vậy, mọi nhà phát triển được khuyến cáo làm theo những lời khuyên thực tiễn được cập nhật. Để biết thêm thông tin, hãy xem [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|API Wikimedia/Giới hạn truy cập]].
* Điểm cuối Truy vấn Dữ liệu được Liên kết (LDF) của Dịch vụ Truy vấn Wikidata sẽ ngừng hoạt động vào tháng 2. Điểm cuối này phục vụ lưu lượng truy cập hạn chế, lưu lượng này đã được chuyển đổi thành công sang các phương thức truy cập dữ liệu khác phù hợp hơn để hỗ trợ các trường hợp sử dụng (use case) hiện có. Phần cứng được sử dụng để hỗ trợ điểm cuối LDF sẽ được phân bổ lại để hỗ trợ những nỗ lực chuyển đổi hệ thống backend đang diễn ra. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696]
* Trình phân tích cú pháp Parsoid mới [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|tiếp tục được triển khai đến nhiều wiki hơn]], nhằm cải thiện tính bền vững của nền tảng và giúp việc giới thiệu các tính năng đọc và sửa đổi mới trở nên dễ dàng hơn. Parsoid nay là trình phân tích cú pháp mặc định trên 488 trang wiki của WMF (268 trang Wikipedia), hiện chiếm hơn 10% tổng số lượt xem trang Wikipedia.
* Quy trình và tiêu chí để [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|yêu cầu quyền truy cập đặc biệt]] vào nguồn cấp dữ liệu khối lượng lớn của API ''Wikimedia Enterprise'' (miễn phí cho các trường hợp sử dụng phù hợp với nhiệm vụ), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|hiện đã được công bố]]. Điều này nhằm cung cấp tài liệu đầy đủ và rõ ràng hơn cho người dùng.
* [https://techblog.wikimedia.org/ Blog Kỹ thuật], một blog dành riêng cho cộng đồng kỹ thuật Wikimedia [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ sẽ được chuyển] sang [[diffblog:|Diff]], blog tin tức và sự kiện cộng đồng. Việc chuyển đổi dự kiến sẽ được hoàn thành vào tháng 4 năm 2026, sau thời điểm này các bài viết mới sẽ được chấp nhận xuất bản. Người đọc sẽ có thể truy cập các bài đăng – cả bài cũ và mới – trên trang đích này tại https://diff.wikimedia.org/techblog.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W10&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 17:51, ngày 2 tháng 3 năm 2026 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:STei (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30137798 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 11-2026 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2026-W11&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Nổi bật trong tuần'''
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Tất cả các wiki sẽ chuyển sang chế độ chỉ đọc trong vòng vài phút]] vào thứ 4, ngày 25 tháng 3 năm 2026 lúc [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. Điều này là nhằm phục vụ cho việc thử nghiệm chuyển đổi máy chủ cơ sở dữ liệu dự phòng, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|diễn ra hai lần trong một năm]]. Trong quá trình chuyển đổi này, toàn bộ lưu lượng trên các trang web của Wikimedia được chuyển từ trung tâm dữ liệu chính sang trung tâm dữ liệu dự phòng nhằm kiểm tra tính khả dụng và ngăn ngừa việc gián đoạn dịch vụ ngay cả trong những trường hợp khẩn cấp.
* Tuần trước, tất cả các wiki đều bị giới hạn ở chế độ chỉ đọc trong vòng 2 giờ đồng hồ, cùng với đó các đoạn mã người dùng và tiện ích cũng không khả dụng trong thời gian được kéo dài. Điều này là do một sự cố bảo mật mà đã được khắc phục sau đó. Chúng tôi đang tiếp tục cố gắng để ngăn điều này tái diễn. Để cập nhật thông tin vui lòng xem [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|bài đăng trên bảng tin của Nhân viên]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|bản dịch]]).

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Người dùng đang gặp phải nhiều lệnh cấm trên thiết bị di động nay sẽ thấy lý do cấm cho từng lần cấm riêng thay vì một thông báo chung chung. Điều này giúp họ hiểu tại sao mình bị cấm và cần thực hiện những bước nào để giải quyết vấn đề. Ví dụ, người dùng bị ảnh hưởng do sử dụng VPN phổ biến (chẳng hạn như [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) sẽ nhận được hướng dẫn rõ ràng hơn những việc cần làm để bắt đầu lại việc sửa đổi. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118]
* Cuối tuần này, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Chế độ Đề xuất]] sẽ được cung cấp dưới dạng tính năng beta trong trình soạn thảo trực quan trên tất cả các trang Wikipedia. Tính năng này chủ động đề xuất nhiều loại hành động mà người dùng có thể cân nhắc thực hiện để cải thiện các bài viết trên Wikipedia, đồng thời tìm hiểu về các hướng dẫn có liên quan. Tính năng này có thể được cấu hình cục bộ và cũng có thể được mở rộng cục bộ với bằng việc tùy chỉnh Đề xuất. Cài đặt hiện tại có thể xem được tại trang [[Special:EditChecks]] và có [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|hướng dẫn cách bảo quản viên có thể tùy chỉnh]] các liên kết để chỉ tới những trang hướng dẫn cục bộ. Tính năng này được kết nối với tính năng [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Kiểm tra sửa đổi]], một tính năng đưa ra đề xuất cải thiện trong khi người nào đó viết nội dung mới. Trong tương lai, nhóm Sửa đổi dự kiến đánh giá tác động của tính năng này đối với người dùng mới thông qua một thử nghiệm có kiểm soát. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:23}} {{PLURAL:23|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, một sự cố liên quan đến việc con trỏ bị lệch khi sử dụng tính năng tô sáng cú pháp của CodeMirror, một tính năng giúp mã wiki (wikitext) và mã code dễ đọc hơn, nay đã được giải quyết. Vấn đề này đặc biệt ảnh hưởng đến những người dùng đã định nghĩa quy tắc phông chữ trong stylesheet tùy chỉnh khi tạo chủ đề mới bằng Công cụ Thảo luận. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793]

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Cập nhật về giới hạn truy vấn API: Để giúp đảm bảo việc [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|sử dụng hợp lý cơ sở hạ tầng]], giới hạn truy vấn API toàn cục sẽ được áp dụng trong tuần này cho các yêu cầu không có User-Agent hợp lệ bắt nguồn từ bên ngoài Toolforge/WMCS cùng các yêu cầu chưa được xác thực được thực hiện từ trình duyệt web. Trong tháng 4 tới sẽ thiết lập giới hạn cao hơn cho lưu lượng truy cập được xác định. Các bot chạy trên Toolforge/WMCS hoặc có quyền thành viên bot trên bất kỳ wiki nào hiện sẽ không bị ảnh hưởng vì điều này. Tuy vậy, mọi nhà phát triển được khuyến cáo nên tuân theo những hướng dẫn thực tiễn tốt nhất được cập nhật. Để biết thêm thông tin, hãy xem [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|API Wikimedia/Giới hạn truy vấn]].
* API GraphQL mới đã được phát hành. API này được phát triển như một giải pháp thay thế linh hoạt cho một số tính năng nhất định của Dịch vụ Truy vấn Wikidata (WDQS), nhằm cải thiện trải nghiệm và khả năng thích ứng của nhà phát triển, đồng thời giúp truy cập dữ liệu hiệu quả. Hãy dùng thử và [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|gửi phản hồi]] của mình. Bạn cũng có thể [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply đăng ký tham gia các bài kiểm tra về khả năng sẵn dùng].
* Vào tháng 2 [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Nhóm Làm việc cho Công cụ Không được Hỗ trợ PTAC]] đã tiếp tục cải tiến [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]], trong đó sửa các lỗi liên quan đến lỗi xác thực, xử lý tệp lớn, khả năng hiển thị hàng đợi tác vụ và làm rõ hơn hành vi tải lên. Hiện một số lĩnh vực vẫn đang được tiến hành thực hiện, trong đó có những thay đổi liên quan đến việc tải lên từ phía máy chủ đã lỗi thời. Hãy đọc [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|phần cập nhật này]] để tìm hiểu thêm.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]]

'''Chuyên sâu'''
* Nhóm Hướng dẫn Bài viết mời các biên tập viên Wikipedia có kinh nghiệm từ một số [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|wiki thí điểm]] được chọn cùng những người đóng góp có quan tâm từ các trang Wikipedia khác điền vào bảng câu hỏi này, có sẵn bằng [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform tiếng Anh], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header tiếng Ả Rập], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header tiếng Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header tiếng Nhật], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header tiếng Bồ Đào Nha], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header tiếng Ba Tư] và [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header tiếng Thổ Nhĩ Kỳ]. Phản hồi của bạn sẽ giúp nhóm tùy chỉnh hướng dẫn cho các biên tập viên ít kinh nghiệm hơn và giúp họ tìm hiểu các chính sách và thực tiễn của cộng đồng khi tạo bài viết. Tìm hiểu thêm [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|trên trang dự án]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W11&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 18:53, ngày 9 tháng 3 năm 2026 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:STei (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30213008 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 12-2026 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2026-W12&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Tính năng beta [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], còn được biết đến với tên [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], được sử dụng để tô sáng cú pháp mã wiki kể từ tháng 11 năm 2024. Tính năng này sẽ chính thức kết thúc giai đoạn thử nghiệm beta vào tháng 5 năm 2026 nhằm đưa những cải tiến và [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|tính năng]] mới cho tất cả biên tập viên sử dụng trình tô sáng cú pháp tiêu chuẩn. Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi hoặc thắc mắc nào về việc kết thúc giai đoạn thử nghiệm beta cho tính năng này, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|vui lòng chia sẻ với chúng tôi]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* Một số thay đổi đối với quyền nhóm người dùng cục bộ được tiếp viên trên Meta-Wiki thực hiện và nhật trình về những thay đổi này chỉ được ghi lại trên đó. Giờ đây, thay đổi về quyền liên wiki sẽ được ghi lại trên cả Meta-Wiki và wiki của người dùng mục tiêu để giúp dễ dàng truy cập vào toàn bộ bản ghi thay đổi quyền người dùng trên wiki cục bộ hơn. Những mục nhật trình trước đây về những thay đổi này sẽ được cập nhật trong những tuần tiếp theo. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055]
* Trên các wiki sử dụng [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Thay đổi Được gắn cờ (Flagged Revisions)]], số lượng thay đổi đang chờ được hiển thị trên [[{{#Special:PendingChanges}}]] trước đây tính cả những trang mà không còn ở trong trạng thái đang chờ xem xét, do chúng đã bị xóa khỏi hệ thống mà không được xem xét lại, v.d. do bị xóa, được di chuyển sang không gian tên khác, hoặc do thay đổi cấu hình wiki. Bộ đếm giờ sẽ được hiển thị chính xác. Trên một số wiki số lượng thay đổi được hiển thị sẽ nhỏ hơn nhiều so với trước đây. Bản thân danh sách các trang sẽ không có thay đổi gì. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016]
* Ngôn ngữ soạn thảo của Wikifunctions đã được viết lại, tạo ra một phiên bản mới của ngôn ngữ này. Thay đổi này nhằm mục đích tăng cường tính ổn định của dịch vụ bằng cách giảm mức tiêu thụ bộ nhớ của trình điều phối. Việc viết lại này cũng giúp cho phép giảm đáng kể độ trễ, đơn giản hóa mã nguồn và tạo ra các lớp trừu tượng tốt hơn, nhằm mở ra cơ hội bổ sung thêm các tính năng khác trong tương lai. Đọc thêm về [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|các thay đổi này]].
* Người dùng nay có thể sắp xếp kết quả tìm kiếm theo thứ tự bảng chữ cái dựa trên tiêu đề trang. Lần cập nhật này cung cấp thêm một tùy chọn giúp cho việc tìm kiếm trang trở nên dễ dàng và nhanh chóng hơn. Trước đây, kết quả có thể được sắp xếp theo Ngày sửa đổi, Ngày tạo, hoặc Mức độ liên quan. Để sử dụng tùy chọn mới này, hãy mở 'Tìm kiếm nâng cao' trên trang kết quả tìm kiếm và chọn 'Thứ tự bảng chữ cái' trong mục 'Thứ tự sắp xếp'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:28}} {{PLURAL:28|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, một lỗi khiến cho Trình tải lên tập tin (UploadWizard) trên Wikimedia Commons không thể nhập tập tin từ Flickr nay đã được giải quyết. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263]
'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Một trang đặc biệt mới, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], đã được tạo ra để liệt kê các trang nhúng được đánh dấu là chứa lỗi lint để giúp người dùng dễ dàng phát hiện chúng hơn. Danh sách được sắp xếp theo số lượng các trang được nhúng mà có lỗi. Ví dụ: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874]
* Người dùng tính năng beta [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] hiện đang sử dụng [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] thay vì [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] để tô sáng cú pháp khi sửa đổi các trang nội dung JavaScript, CSS, JSON, Vue và Lua, trong một khoảng thời gian. Cùng với việc kết thúc thử nghiệm beta cho CodeMirror 6, kế hoạch là thay thế CodeEditor để trở thành trình soạn thảo tiêu chuẩn cho những kiểu nội dung này vào tháng 5 năm 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Mọi phản hồi hoặc ý kiến đóng góp đều được hoan nghênh]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* Các mô đun JavaScript cho [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript sẽ sớm được nâng cấp lên CodeMirror 6. Trước thời điểm nâng cấp này, việc tải các mô đun &lt;code dir=ltr&gt;ext.CodeMirror&lt;/code&gt; hoặc &lt;code dir=ltr&gt;ext.CodeMirror.lib&lt;/code&gt; từ các tiện ích và đoạn mã người dùng đã bị loại bỏ vào tháng 7 năm 2025. Việc sử dụng hook &lt;code dir=ltr&gt;ext.CodeMirror.switch&lt;/code&gt; cũng đã bị loại bỏ vào tháng 3 năm 2025. Những người đóng góp nay có thể làm cho các đoạn mã hoặc tiện ích của mình tương thích với CodeMirror 6. Xem [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|hướng dẫn chuyển đổi]] để biết thêm thông tin. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720]
* Nhóm Giao diện MediaWiki đang mở rộng phạm vi định nghĩa mô đun API REST để bao gồm cả [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|các API mở rộng]]. Mô đun API REST là nhóm các điểm cuối có liên quan mà có thể được quản lý và đánh phiên bản độc lập. Hiện đã có các mô đun cho API [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] và [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions]. Khi chúng tôi chuyển đổi các API mở rộng sang cấu trúc này, tài liệu sẽ được chuyển ra khỏi phần đặc tả chính cho OpenAPI của MediaWiki cùng chế độ xem REST Sandbox, và thay vào đó sẽ có thể truy cập được thông qua tùy chọn dành riêng cho mô đun trong menu thả xuống trên [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (nghĩa là, [[{{#Special:RestSandbox}}]], có sẵn trên tất cả các dự án wiki).
* Phần mở rộng [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] cung cấp nhiều thông tin khác nhau về wiki nơi mô đun đang được sử dụng thông qua thư viện [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]]. Kể từ tuần trước, thư viện này cũng cung cấp một [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|cách]] truy cập [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|ID của wiki]] có thể được sử dụng để hỗ trợ bảo trì mô đun liên wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]]

'''Chuyên sâu'''
* [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Giải thưởng Công cụ Tuyệt vời nhất năm 2026]] nhằm tôn vinh những công cụ xuất sắc do cộng đồng tạo ra, nay đã mở nhận đề cử! Hãy đề cử công cụ yêu thích của bạn bằng cách sử dụng biểu mẫu [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en khảo sát đề cử] trước ngày 23 tháng 3 năm 2026. Để biết thêm thông tin về quyền riêng tư và xử lý dữ liệu, vui lòng xem [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|tuyên bố về quyền riêng tư của khảo sát]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W12&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19:35, ngày 16 tháng 3 năm 2026 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:STei (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30260505 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 13-2026 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2026-W13&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Nổi bật trong tuần'''
* Người dùng các trang Wikimedia nay có thể đăng nhập mà không cần mật khẩu bằng cách sử dụng khóa truy cập (passkey). Đây là một phương thức bảo mật sử dụng vân tay, nhận diện khuôn mặt hoặc mã PIN. Với thay đổi này, tất cả người dùng chọn đăng nhập không cần mật khẩu sẽ có thể đăng nhập vào tài khoản của mình một cách dễ dàng, nhanh chóng và an toàn hơn trên mọi thiết bị. Tùy chọn đăng nhập mới bằng khóa truy cập hiện hiển thị dưới dạng gợi ý tự động điền trong trường tên người dùng. [[phab:T417120|Nút &quot;Đăng nhập bằng khóa truy cập&quot;]] bổ sung sẽ sớm được cung cấp cho những người dùng đã bật tùy chọn sử dụng khóa truy cập. Lần cập nhật này sẽ cải thiện bảo mật cũng như trải nghiệm người dùng. [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|Bản ghi lại màn hình]] này sẽ minh họa từng bước quy trình đăng nhập không cần mật khẩu.
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Tất cả các wiki sẽ chuyển sang chế độ chỉ đọc trong vòng vài phút]] vào thứ 4, ngày 25 tháng 3 năm 2026 lúc [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. Điều này là nhằm phục vụ cho việc thử nghiệm chuyển đổi máy chủ cơ sở dữ liệu dự phòng, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|diễn ra hai lần trong một năm]]. Trong quá trình chuyển đổi này, toàn bộ lưu lượng trên các trang web của Wikimedia được chuyển từ trung tâm dữ liệu chính sang trung tâm dữ liệu dự phòng nhằm kiểm tra tính khả dụng và ngăn ngừa việc gián đoạn dịch vụ ngay cả trong những trường hợp khẩn cấp.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Người dùng các trang web của Wikimedia nay có thể xuất các thông báo cách đây hơn 5 năm của mình bằng cách sử dụng [[toolforge:echo-chamber|công cụ Toolforge mới]]. Điều này sẽ đảm bảo rằng người dùng có thể giữ lại được những thông báo quan trọng và tránh bị mất chúng do việc thay đổi theo kế hoạch nhằm xóa đi các thông báo cũ hơn 5 năm, như đã thông báo trước đó. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* Các biên tập viên Wikipedia tiếng Indonesia, tiếng Thái, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, và tiếng Anh Đơn giản nay có thể truy cập vào Đặc biệt:Bảng điều khiển cá nhân. Đây là [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|phiên bản trải nghiệm sớm]] giúp các biên tập viên mới làm quen với quy trình tuần tra, giúp họ dễ dàng chuyển từ việc sửa đổi sang tham gia vào những công việc kiểm duyệt nâng cao hơn trên dự án của mình. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647]
* Trang [[vi:Special:Block|Đặc_biệt:Cấm]] nay có hai thay đổi nhỏ về mặt giao diện. Bảo quản viên nay có thể dễ dàng thực hiện lệnh cấm vô hạn thông qua nút chọn (nút radio) chuyên dụng trong mục thời hạn. Ngoài ra, việc chọn thời hạn là vô hạn sẽ cung cấp một bộ lý do phổ biến khác để lựa chọn, nó có thể được thay đổi tại: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823]
* Biên tập viên sử dụng thiết bị di động [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|tại một số wiki]] nay có thể nhìn thấy cải tiến về cảnh báo sửa đổi khi chưa đăng nhập, điều này là nhờ cập nhật gần đây từ nhóm Phát triển. Những thay đổi được phát hành vào tuần trước này là một phần trong những nỗ lực và thử nghiệm đang được thực hiện nhằm nâng cao [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|trải nghiệm trong việc tạo tài khoản trên thiết bị di động]] và từ đó giúp tăng cường sự tham gia của họ. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:36}} {{PLURAL:36|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, một lỗi khiến người dùng web trên thiết bị di động không thể nhìn thấy thông tin cấm khi có nhiều lệnh cấm đồng thời được áp dụng đã được giải quyết. Họ giờ có thể xem được tin nhắn cho tất cả các lệnh cấm hiện đang được áp dụng cho họ khi họ truy cập Wikipedia.

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Những image (ảnh) được dựng bằng Toolforge sẽ sớm được nâng cấp lên phiên bản buildpack mới, mang đến việc hỗ trợ các phiên bản ngôn ngữ mới hơn cùng những cải tiến và sửa lỗi khác tại thượng nguồn. Nếu bạn sử dụng Dịch vụ Dựng của Toolforge, hãy xem lại [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ email cloud-announce] gần đây và cập nhật cấu hình bản dựng của bạn nếu cần để đảm bảo các công cụ của bạn tương thích với phiên bản mới này. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&amp;oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127]

* Wiki tài liệu [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page Cổng API] sẽ ngừng hoạt động vào tháng 6 năm 2026. Các khóa API được tạo trên Cổng API sẽ tiếp tục hoạt động bình thường. Các điểm cuối của api.wikimedia.org sẽ dần bị loại bỏ bắt đầu từ tháng 7 năm 2026. Tài liệu trên Cổng API đang được chuyển sang [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Tìm hiểu thêm trên [[wikitech:API Portal/Deprecation|trang dự án]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]]

'''Chuyên sâu'''
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|Nhóm Mong muốn – Kỹ thuật của WMDE]] đang xem xét cải tiến [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|tên chú thích được tạo tự động trong Trình Soạn thảo Trực quan (VisualEditor)]]. Vui lòng xem qua [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|những giải pháp được đề xuất]] và tham gia vào [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|thảo luận này]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W13&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 16:51, ngày 23 tháng 3 năm 2026 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:UOzurumba (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30268305 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 14-2026 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2026-W14&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Nổi bật trong tuần'''
* Phiên bản Beta của [[abstract:|Abstract Wikipedia]] một dự án Wikimedia mới không phụ thuộc ngôn ngữ, đã được khởi động vào tuần trước. Dự án cho phép các cộng đồng xây dựng các bài viết Wikipedia bằng ngôn ngữ mẹ đẻ của họ, và các thành viên khác có thể dễ dàng truy cập các bài viết đó bằng ngôn ngữ của riêng họ. Wiki này hoạt động dựa trên chỉ dẫn từ Wikifunctions và cũng dựa trên nội dung có cấu trúc từ Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Đọc thêm]].

'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Nhóm Phát triển đang tiến hành thử nghiệm A/B để đánh giá cho một thông điệp rõ ràng hơn, thân thiện hơn với người dùng nhằm khuyến khích việc tạo tài khoản trên wiki. Hiện tại, khi người dùng di động chưa đăng nhập bắt đầu sửa đổi, họ sẽ thấy một thông báo cảnh báo khó chịu, có thể khiến cho họ có cảm giác đột ngột và nản lòng. Điều này cũng làm cho việc sửa đổi bằng tài khoản tạm thời trở thành mặc định thay vì khuyến khích việc tạo tài khoản. Thử nghiệm đang được thực hiện trên mười trang Wikipedia, bao gồm tiếng Ả Rập, tiếng Pháp, tiếng Tây Ban Nha và tiếng Đức. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Đọc thêm]].
* Nhóm Ứng dụng Wikimedia đang mời mọi người đóng góp ý kiến về [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|việc sửa đổi trên ứng dụng Wikipedia dành cho thiết bị di động nên hoạt động như thế nào]]. Thảo luận tập trung vào việc cải thiện cách người dùng truy cập công cụ sửa đổi khi họ nhấn vào nút &quot;Sửa đổi&quot;. Đây là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn nhằm chuyển đổi những người đọc mà có hứng thú với việc sửa đổi sang một con đường thân thiện hơn với người dùng để có thể bắt đầu đóng góp.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:45}} {{PLURAL:45|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, một sự cố khiến việc lấy chú thích từ kho lưu trữ báo chí lớn [https://www.newspapers.com Newspapers.com] không còn hoạt động, do bị chặn trong các yêu cầu của [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]], nay đã được khắc phục. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903]

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W14&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19:25, ngày 30 tháng 3 năm 2026 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:STei (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30329462 --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Thành viên:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Thảo luận Thành viên:MediaWiki message delivery|thảo luận]]) 17:11, ngày 3 tháng 4 năm 2026 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:ZI Jony@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 15-2026 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2026-W15&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Cập nhật cho biên tập viên'''

* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Phần mở rộng CampaignEvents]] nay có thêm tính năng mới nhằm thiết lập mục tiêu nhóm, nhằm cho phép những người tổ chức thiết lập và theo dõi mục tiêu sự kiện chẳng hạn như số lượng bài viết được tạo và số lượng người tham gia đóng góp theo thời gian thực. Tương tự, những người tham gia có thể cùng nhau hướng tới các mục tiêu chung và chứng kiến ​​tác động tập thể của họ khi sự kiện diễn ra. Tính năng này hiện đã có trên tất cả các wiki của Wikimedia. Tìm hiểu thêm trong [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|trang tài liệu này]].
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Mục Mong muốn cộng đồng]] Tính năng [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|gán nhãn danh sách theo dõi]] mới (được công bố trong [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Bản tin Kỹ thuật 2026-07]]) nay có sẵn thông qua Trình Soạn thảo Trực quan, trình soạn thảo mã nguồn, và biểu tượng 'sao theo dõi' (hoặc liên kết theo dõi, đối với các giao diện không có biểu tượng hình sao). Trước đây việc gán nhãn như vậy chỉ có thể thực hiện được thông qua [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. Ở cả ba nơi đó, đây đều sẽ là trường mới ngay sau sau trường thời điểm hết hạn theo dõi.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:23}} {{PLURAL:23|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, một vấn đề mà trang thảo luận trên thiết bị di động dùng Parsoid không thể sử dụng được sau đề mục không có tiêu đề, nay đã được giải quyết. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171]

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Tính năng chú thích phụ]], một tính năng cho phép biên tập viên thêm thông tin chi tiết vào nguồn tham khảo hiện có mà không cần nhân bản nó, sẽ được triển khai dần dần tới [[phab:T414094|nhiều trang wiki hơn]] vào cuối năm nay. Các wiki sử dụng tiện ích [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Chú thích nổi]] được khuyến khích cập nhật phiên bản của mình (thường là tại [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] như được hiển thị tại [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 đây]) để đảm bảo khả năng tương thích. Các tiện ích khác liên quan đến nguồn tham khảo khác cũng có thể bị ảnh hưởng. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304]
* Tất cả các phiên bản của Wikinews sẽ bị đóng và chuyển sang chế độ chỉ đọc vào ngày 4 tháng 5 năm 2026. Mọi nội dung vẫn sẽ có thể truy cập được, nhưng sẽ không thể thêm bất kỳ sửa đổi hoặc bài viết mới nào. Việc đóng này đã được Hội đồng Quản trị của Quỹ Wikimedia phê duyệt sau những cuộc thảo luận kéo dài. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Đọc thêm]].
* [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|API Tác vụ]] có một số kiểu định dạng đầu ra được yêu cầu. Một trong số chúng, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;format=php&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, sẽ sớm bị loại bỏ. Vui lòng đảm bảo rằng các tập lệnh hoặc bot của bạn sử dụng [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|kiểu định dạng JSON]]. Việc loại bỏ này sẽ chỉ ảnh hưởng đến một số lượng rất nhỏ các tập lệnh người dùng và bot. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538]
* Trang [[Special:NamespaceInfo|Đặc biệt:NamespaceInfo]] nay có chứa phần viết tắt không gian tên. Ví dụ &quot;WP&quot; cho không gian tên &quot;Project&quot; (&quot;Wikipedia&quot;) trên Wikipedia tiếng Đức. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W15&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 16:19, ngày 6 tháng 4 năm 2026 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:STei (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30362761 --&gt;

== Bản tin Kỹ thuật: Tuần 16-2026 ==

&lt;section begin=&quot;technews-2026-W16&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Vui lòng chia sẻ với các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải mọi thay đổi đều sẽ ảnh hưởng đến bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Các bản dịch]] của bản tin này cũng có sẵn cho bạn.

'''Nổi bật trong tuần'''
* Các biên tập viên có kinh nghiệm được mời tham gia [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page thử nghiệm] tính năng [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Hướng dẫn bài viết]], được thiết kế để giúp các biên tập viên ít kinh nghiệm hơn tạo ra các bài viết Wikipedia có cấu trúc tốt và phù hợp với quy định. Hướng dẫn thử nghiệm [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|có sẵn tại đây]]. Ngoài ra, sau khi xem xét [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance bản tóm tắt này], vui lòng cung cấp phản hồi trên [[mw:Talk:Article guidance|trang thảo luận của dự án]]. Dựa trên ý kiến đóng góp của bạn, tính năng này sẽ được tinh chỉnh và chuyển giao cho các trang Wikipedia thí điểm để biên dịch và điều chỉnh cho thích hợp. Hãy xem qua [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|video]] giải thích về tính năng này.
'''Cập nhật cho biên tập viên'''
* Trên hầu hết các trang wiki, tất cả thành viên tự xác nhận nay có thể sử dụng trang [[Special:ChangeContentModel|Đặc biệt:ChangeContentModel]] để [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|tạo trang mới với kiểu nội dung tùy chỉnh]], chẳng hạn như danh sách gửi thông báo rộng rãi, giúp cho định dạng trang tùy chỉnh trở nên dễ tiếp cận hơn. Kiểm tra [[Special:ListGroupRights|Đặc biệt:Quyền nhóm người dùng]] để biết trạng thái trên wiki của bạn. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294]
* Nhóm Phát triển đã khởi động một [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|thử nghiệm tạo tài khoản]] để đánh giá xem việc thêm nút tạo tài khoản vào phần đầu trang web trên thiết bị di động có làm tăng số lượng người đăng ký tài khoản mới và khuyến khích nhiều người dùng thiết bị di động đóng góp vào wiki hay không. Thử nghiệm hiện đang được thực hiện trên Wikipedia tiếng Hindi, tiếng Indonesia, tiếng Bengali, tiếng Thái và tiếng Do Thái, và nhắm mục tiêu vào 10% người dùng web trên di động chưa đăng nhập.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Xem tất cả {{formatnum:30}} {{PLURAL:30|tác vụ}} được tạo bởi cộng đồng đã được [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|giải quyết vào tuần trước]]. Ví dụ, một sự cố có thể khiến Trình Soạn thảo Trực quan bị kẹt khi tải trên các thiết bị Windows đã tắt hiệu ứng hoạt ảnh, nay đã được giải quyết. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856]

'''Cập nhật cho những người đóng góp vào mảng kỹ thuật'''
* Kể từ cuối tuần này, {{int:group-abusefilter}} đã bật tính năng beta [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] sẽ sử dụng [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] thay vì [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] làm trình soạn thảo tại [[Special:AbuseFilter|Đặc biệt:Bộ lọc sai phạm]]. Đây là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn nhằm mang lại trải nghiệm người dùng nhất quán hơn trên tất cả các trình soạn thảo. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* Các công cụ và bot truy cập vào [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|API Thông báo]] (&lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;action=query&amp;meta=notifications&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;) sẽ cần phải cập nhật quyền OAuth hoặc BotPassword của mình để bao gồm cả quyền truy cập vào các thông báo riêng tư. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991]
* Do việc nâng cấp thư viện, việc liệt kê danh sách trên các trang thể loại có thể hiển thị không đúng theo thứ tự bắt đầu từ thứ Hai, ngày 20 tháng 4. Một kịch bản chuyển đổi sẽ được chạy để khắc phục điều này, và sẽ mất từ ​​vài giờ đến vài ngày tùy thuộc vào kích thước của wiki (tối đa một tuần đối với Wikipedia tiếng Anh). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Đề mục định kỳ]] Chi tiết cập nhật mã nguồn sắp tới trong tuần này: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' do [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên Bản tin Kỹ thuật]] chuẩn bị và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Biên dịch]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký hoặc huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W16&quot;/&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 15:19, ngày 13 tháng 4 năm 2026 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:STei (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30380527 --&gt;</text>
      <sha1>jwngyc99mb199vz1lu5ilktisyb93ul</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kinh Vực Sâu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7504</id>
    <revision>
      <id>204643</id>
      <parentid>204348</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T02:11:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22691-28</username>
        <id>20066</id>
      </contributor>
      <origin>204643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1581" sha1="k2020dm1nmcgzrrgwtsl96v4t3ejm1u" xml:space="preserve">{{Chất lượng vk|50%}}{{đầu đề
 | tựa đề     = Kinh Vực Sâu
 | tác giả    = không rõ
 | dịch giả   = 
 | năm        = 
 | phần       = 
 | trước      = [[Chủ đề:Tôn giáo]]
 | sau        = 
 | ghi chú    = 
}}
{{văn|
Lạy Chúa con ở dưới vực sâu kêu lên Chúa ,/
xin Chúa hãy thương nhận lời con kêu van,/
hãy lắng nghe tiếng con cầu xin./
Nếu Chúa chấp tội, nào ai rỗi được? /
Bởi Chúa hằng có lòng lành, / cùng vì lời Chúa phán hứa,/
con đã trông cậy Chúa./
Linh hồn con cậy vì lời hứa ấy, / thì đã trông cậy Chúa./
Những kẻ làm dân Đức Chúa Trời, đêm ngày hãy trông cậy Người cho liên, / vì Người rất nhân lành hay thương vô cùng, / sẽ tha hết mọi tội lỗi, / kẻ làm dân Người thay thảy.
Lạy Chúa , xin ban cho linh hồn Phe Ro được nghỉ ngơi đời đời, / và được sáng soi vô cùng.
Lạy Chúa , xin cứu lấy linh hồn Phe Ro cho khỏi tù ngục, và được nghỉ yên.
Amen.

Lạy ơn Đức Chúa Giêsu, Chúa đã phán dạy rằng con hãy xin thì con sẽ được / vậy con xin Chúa con lòng lành vô cùng / thương đến các linh hồn ở luyện ngục, xin Chúa nghe lời con cầu xin kêu van cho linh hồn ông bà, cha mẹ, anh em bạn hữu con,  xin Chúa mở cửa thiên đàng cho các linh hồn ấy vào, xin cho các linh hồn ấy được sự sống vô cùng hằng soi cho liên. Amen.
}}
[[Thể loại:Kinh Kitô giáo]]</text>
      <sha1>k2020dm1nmcgzrrgwtsl96v4t3ejm1u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikisource:Tác phẩm chọn lọc</title>
    <ns>4</ns>
    <id>24645</id>
    <revision>
      <id>204679</id>
      <parentid>72939</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T08:47:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <comment>/* Xem thêm */</comment>
      <origin>204679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4925" sha1="r2ioml76ggafifaqe3dy1obp8zt6d65" xml:space="preserve">{{Đề mục diễn tiến
 | tựa đề     = Tác phẩm chọn lọc
 | đề mục     = 
 | trước      = [[Wikisource:Mục lục/Cộng đồng|Cộng đồng]]
 | sau        = 
 | viết tắt   = [[WS:TPCL]]
 | ghi chú    = Trang này ghi lại những hướng dẫn và thông tin liên quan đến những tác phẩm được chọn lọc lên [[Trang Chính|trang chính]]. Những tác phẩm chọn lọc sẽ được thay đổi hàng tháng hoặc sau vài tháng nếu là tác phẩm lớn.
}}

== Thế nào là một tác phẩm chọn lọc? ==
[[File:Fairytale bookmark gold.svg|60px|right]]
Tác phẩm chọn lọc là một tác phẩm được công nhận là nằm trong số những tác phẩm hoàn thiện và có chất lượng cao nhất tại Wikisource. Chúng sẽ được tôn vinh tại [[Trang Chính|trang chính]] nhằm mời độc giả thưởng thức khi rảnh rỗi. Vì những tác phẩm này được xem là đã được hiệu đính kỹ lưỡng, chúng sẽ được khóa không cho phép sửa đổi để bảo toàn sự toàn vẹn (xem [[WS:KHOA|quy định khóa trang]]).&lt;br clear=&quot;both&quot; /&gt;

== Lựa chọn ==
{{danh sách tác phẩm chọn lọc}}
=== Tiêu chí ===
Trước khi một tác phẩm được đề xuất làm ứng viên chọn lọc, nó phải đạt những tiêu chí sau.

# '''Cách trình bày:''' Nó phải tuân thủ ''toàn bộ'' các [[WS:BIENSOAN|hướng dẫn về cách biên soạn]] trên Wikisource, kể cả những hướng dẫn mang tính tùy chọn.
# '''Được hiệu đính:''' Tác phẩm phải được hiệu đính đầy đủ bởi nhiều thành viên để bảo đảm nó khớp một cách chính xác với bản gốc.
# '''Có nguồn gốc:''' Tác phẩm phải có một văn bản quét kèm theo và sử dụng [[Trợ giúp:Hiệu đính|công cụ hiệu đính bằng hình kế bên]] (trường hợp lý tưởng), hoặc nó phải ghi rõ ít nhất một nguồn bên ngoài (ưu tiên nguồn trực tuyến) tại phần {{tl|đầu đề}} hoặc trang thảo luận. Có thể áp dụng ngoại lệ cho những tác phẩm hiếm không thể tìm ra nguồn trực tuyến phù hợp.

=== Quy trình ===
# '''Đề cử:''' Tác phẩm chọn lọc sẽ được lựa chọn theo cơ chế đồng thuận một lần mỗi tháng theo các tiêu chí như đã nói ở trên. Những tác phẩm tốt cần được đề cử tại trang [[Wikisource:Ứng cử viên tác phẩm chọn lọc|Ứng cử viên tác phẩm chọn lọc]] kèm theo lý do. Những đề cử chưa đáp ứng các tiêu chí sẽ bị gạch bỏ; những đề xuất cải tiến tác phẩm trước khi được lựa chọn cần được thực hiện tại trang thảo luận, nhưng chúng ''không'' nên được đề cử.
# '''Lựa chọn:''' Các thành viên sẽ bỏ phiếu cho các đề cử, và đề cử này có tỷ lệ ủng hộ cao nhất sẽ được lựa chọn. Các đề cử chưa thành công sẽ được chuyển sang tháng sau nếu có tỷ lệ ủng hộ trên 70%. Nếu không, chúng sẽ được lưu trữ (và có thể được đề xuất lại về sau). Nếu có hơn 10 đề cử diễn ra trong một tháng, chỉ 10 đề cử có khả năng được lựa chọn được giữ lại cho tháng kế tiếp, còn lại sẽ được lưu trữ. Trong số các tác phẩm được đề cử trong tháng, tác phẩm nào có tỷ lệ ủng hộ cao nhất đi kèm với số lượng phiếu cao nhất sẽ được lựa chọn làm tác phẩm chọn lọc.
# '''Tôn vinh:''' Khi một tác phẩm được chọn làm tác phẩm chọn lọc, trang chính của tác phẩm sẽ được treo bản mẫu {{tl|chọn lọc}}, và trang thảo luận của tác phẩm sẽ được treo bản mẫu {{tl|thảo luận chọn lọc}}, kèm với thời điểm được lựa chọn. Mục dữ liệu của tác phẩm tại Wikidata cũng nên được cập nhật với thông tin này. Một lời mô tả, trích dẫn, và hình ảnh phù hợp sẽ được tải lên một bản mẫu để chuẩn bị hiển thị tự động lên Trang Chính vào đúng tháng được tôn vinh. (xem thêm [[Wikisource:Ứng cử viên tác phẩm chọn lọc#Kết luận một đề cử (dành cho bảo quản viên)|quy trình tôn vinh]])
# '''Khóa sửa đổi:''' Tác phẩm sẽ được khóa không cho phép sửa đổi để bảo toàn tính toàn vẹn ''sau khi'' đã được tôn vinh. Tuy vậy, trong khi thảo luận đề cử, nó ''không'' nên bị khóa để tạo cơ hội cải tiến.

== Xem thêm ==
* [[Wikisource:Ứng cử viên tác phẩm chọn lọc]]
* [[Chủ đề:Tác phẩm chọn lọc]]

[[Thể loại:Tác phẩm chọn lọc| ]]</text>
      <sha1>r2ioml76ggafifaqe3dy1obp8zt6d65</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bản mẫu:Tải về</title>
    <ns>10</ns>
    <id>24688</id>
    <revision>
      <id>204686</id>
      <parentid>68985</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T08:56:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <origin>204686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="784" sha1="5cpithjh3q79nczv3qnc2lryd2g17ku" xml:space="preserve">[[File:EPUB silk icon.svg|12px|link=//tools.wmflabs.org/wsexport/tool/book.php?lang=vi&amp;format=epub-3&amp;page={{urlencode:{{{1}}}}}{{#if:{{{2|}}}|&amp;fonts={{urlencode:{{{2}}}}}}}|Tải về định dạng ePub]]&amp;nbsp;[[File:Torchlight rtf.png|15px|link=//tools.wmflabs.org/wsexport/tool/book.php?lang=vi&amp;page={{urlencode:{{{1}}}}}&amp;format=rtf|Tải về định dạng RTF]]&amp;nbsp;[[File:Document-pdf.svg|15px|link=//tools.wmflabs.org/wsexport/tool/book.php?lang=vi&amp;page={{urlencode:{{{1}}}}}&amp;format=pdf-a5|Tải về định dạng PDF]]&amp;nbsp;[[File:Mobi_icon.svg|22px|link=//tools.wmflabs.org/wsexport/tool/book.php?lang=vi&amp;page={{urlencode:{{{1}}}}}&amp;format=mobi|Tải về định dạng mobi]]&lt;noinclude&gt;
{{Tài liệu}}

[[Thể loại:Bản mẫu tác phẩm chọn lọc]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5cpithjh3q79nczv3qnc2lryd2g17ku</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikisource:Ứng cử viên tác phẩm chọn lọc</title>
    <ns>4</ns>
    <id>24710</id>
    <revision>
      <id>204680</id>
      <parentid>197526</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T08:48:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <origin>204680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6361" sha1="1tu5k14afm1e3v0rp5gjlctzursmoid" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
{{Đề mục diễn tiến
 | tựa đề     = [[Wikisource:Tác phẩm chọn lọc|Tác phẩm chọn lọc]]
 | đề mục     = (ứng cử viên)
 | trước      = [[Wikisource:Tác phẩm chọn lọc|Tác phẩm chọn lọc]] 
 | sau        = [[/Lưu trữ|lưu trữ]] ([[/Lưu trữ/{{CURRENTYEAR}}|mới nhất]])
 | viết tắt   = [[WS:UCVCL]]
 | ghi chú    = Đây là trang dùng để đề cử các tác phẩm chọn lọc theo [[WS:TPCL|các hướng dẫn về Tác phẩm chọn lọc]]. Một tác phẩm chọn lọc phải đạt được những tiêu chuẩn cao nhất về độ chính xác trên Wikisource. Khi bạn đề cử một tác phẩm, bạn nên có trách nhiệm cải tiến tác phẩm theo những ý kiến chưa đồng tình ở đây.

Bất kỳ thành viên đầy đủ nào (mở tài khoản trên 4 ngày và có hơn 10 sửa đổi) đều có thể đề cử hoặc bỏ phiếu cho một tác phẩm (dựa trên [[WS:TPCL#Tiêu chí|các tiêu chí]]). Vào mỗi tháng, đề cử nào đạt được tỷ lệ ủng hộ cao nhất, nếu có hai tác phẩm bằng tỷ lệ thì là tác phẩm có nhiều phiếu hơn, sẽ được lựa chọn làm tác phẩm chọn lọc. Tất cả các đề cử có ít hơn 70% số phiếu ủng hộ sau một tuần sẽ được lưu trữ. Những đề cử có triển vọng (tối đa là 10) sẽ được chuyển sang tuần kế tiếp, và các thành viên sẽ tiếp tục bỏ phiếu.
}}
[[Thể loại:Độ toàn vẹn văn kiện|Ứng cử viên tác phẩm chọn lọc]]
[[Thể loại:Tác phẩm chọn lọc| ]]
{{danh sách tác phẩm chọn lọc}}

=Thông tin=
==Đề cử một tác phẩm==
# Hãy đảm bảo tác phẩm đạt được ''toàn bộ'' các [[WS:TPCL|các tiêu chí của một tác phẩm chọn lọc]] và [[Wikisource:Cẩm nang biên soạn|hướng dẫn cách biên soạn]]. Đề cử nào bị đánh dấu chưa đạt tiêu chí sẽ bị gỡ sau 24 giờ, trừ khi nó được sửa để thỏa mãn các tiêu chí trong thời gian đó.
# Hãy đảm bảo &quot;tùy chọn tải về&quot; ở thanh bên hoạt động tốt với toàn bộ tác phẩm
# Ghi chú việc đề cử tại trang thảo luận tác phẩm bằng cách thêm bản mẫu {{tl|ứng viên tác phẩm chọn lọc}}.
# Bắt đầu thảo luận ở dưới trang này. Ghi rõ lý do đề cử tác phẩm.

;Xem thêm:
* [[WS:HD|Hiệu đính]]

==Thảo luận==
* Nếu bạn tin rằng tác phẩm đã thỏa mãn toàn bộ các tiêu chí, hãy viết '''Đồng ý''' kèm theo lý do của bạn. 
* Nếu bạn phản đối đề cử, viết '''Không đồng ý''' kèm theo lý do của bạn. Mỗi một phiếu không đồng ý phải có lời giải thích chính đáng và có thể giải quyết được. Nếu trên nguyên tắc không có cách nào có thể &quot;sửa&quot; được nguyên nhân phản đối, lời phản đối có thể bị bỏ qua. Áp dụng tương tự đối với lời phản đối với lý do &quot;không phù hợp để đưa lên [[Trang Chính|trang chính]]&quot;, trừ khi có thể làm gì đó để nó trở nên phù hợp với trang chính.
* Để rút lại lời phản đối, gạch ngang (bằng &lt;nowiki&gt;&lt;s&gt;nội dung&lt;/s&gt;&lt;/nowiki&gt;) chứ đừng xóa nó đi.

==Kết luận một đề cử (dành cho bảo quản viên)==
* Đề cử thất bại
*# Ghi một tóm tắt tại sao đề cử thất bại.
*# [[/Lưu trữ|Lưu trữ]] nó.
*# Đặt {{tlx|Đề cử tác phẩm chọn lọc thất bại|năm|tiêu đề}} vào đầu trang thảo luận của tác phẩm (thêm năm và tên đề mục của thảo luận đã lưu trữ).

* Đề cử thành công
*# Ghi một tóm tắt về việc tác phẩm được lựa chọn làm chọn lọc.
*# [[/Lưu trữ|Lưu trữ]] nó.
*# Thêm tác phẩm vào {{tl|Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc}} (với trang con năm và tháng theo định dạng &quot;{{CURRENTYEAR}}/{{CURRENTMONTH1}}&quot;) và {{tl|danh sách tác phẩm chọn lọc}}.
*# Đặt {{tl|chọn lọc}} vào phía trên bản mẫu {{tl|đầu đề}} trong trang chính của tác phẩm.
*# Đặt {{tlx|thảo luận chọn lọc|{{#time:Y-m|+1 month}}}} vào đầu trang thảo luận chính của tác phẩm (thay số tháng cho đúng).
*# Khóa toàn bộ các trang nằm trong không gian chính của tác phẩm.
*# Ghi tình trạng chọn lọc của tác phẩm tại mục dữ liệu của nó trên Wikidata.

=Đề cử=
''Xem các đề cử trước tại [[/Lưu trữ|lưu trữ]].''
== [[Hưng Đạo vương]] ==
Tác phẩm đã được hiệu đính xong từ tháng 4 năm 2019. [[Thành viên:Vinhtantran|Tân]] ([[Thảo luận Thành viên:Vinhtantran|thảo luận]]) 14:20, ngày 27 tháng 8 năm 2020 (UTC)

== [[Nam Kỳ phong tục nhơn vật diễn ca/Cuốn thứ nhứt]] ==
Tác phẩm đã được hiệu đính xong từ tháng 4 năm 2019. [[Thành viên:Vinhtantran|Tân]] ([[Thảo luận Thành viên:Vinhtantran|thảo luận]]) 14:20, ngày 27 tháng 8 năm 2020 (UTC)

== [[Việt Nam phong tục]] ==
Tác phẩm đã được hiệu đính xong từ tháng 6 năm 2019. [[Thành viên:Vinhtantran|Tân]] ([[Thảo luận Thành viên:Vinhtantran|thảo luận]]) 14:20, ngày 27 tháng 8 năm 2020 (UTC)

== [[Anh phải sống]] ==
Hiệu đính từ tháng 7 năm 2020. [[Thành viên:Vinhtantran|Tân]] ([[Thảo luận Thành viên:Vinhtantran|thảo luận]]) 14:20, ngày 27 tháng 8 năm 2020 (UTC)

== [[Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh/Bản đánh máy 1965]] ==
Tác phẩm đã được phê chuẩn. [[Thành viên:Tranminh360|Tranminh360]] ([[Thảo luận Thành viên:Tranminh360|thảo luận]]) 08:03, ngày 7 tháng 8 năm 2024 (UTC)

== [[Ba người bạn]] ==

Tác phẩm đã được phê chuẩn. – [[Thành viên:Vinhtantran|Tân]] ([[Thảo luận Thành viên:Vinhtantran|thảo luận]]) 12:13, ngày 22 tháng 10 năm 2024 (UTC)

== [[Hiến pháp Việt Nam Cộng hòa 1967]] ==

Tác phẩm đã được phê chuẩn. [[Thành viên:Tranminh360|Tranminh360]] ([[Thảo luận Thành viên:Tranminh360|thảo luận]]) 03:08, ngày 15 tháng 7 năm 2025 (UTC)</text>
      <sha1>1tu5k14afm1e3v0rp5gjlctzursmoid</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>204682</id>
      <parentid>204680</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T08:50:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <comment>Chỉ có 1 trang lưu</comment>
      <origin>204682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6314" sha1="dzs818dvaorhdba3ybb3sj9ro163xma" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
{{Đề mục diễn tiến
 | tựa đề     = [[Wikisource:Tác phẩm chọn lọc|Tác phẩm chọn lọc]]
 | đề mục     = (ứng cử viên)
 | trước      = [[Wikisource:Tác phẩm chọn lọc|Tác phẩm chọn lọc]] 
 | sau        = [[/Lưu trữ|lưu trữ]]
 | viết tắt   = [[WS:UCVCL]]
 | ghi chú    = Đây là trang dùng để đề cử các tác phẩm chọn lọc theo [[WS:TPCL|các hướng dẫn về Tác phẩm chọn lọc]]. Một tác phẩm chọn lọc phải đạt được những tiêu chuẩn cao nhất về độ chính xác trên Wikisource. Khi bạn đề cử một tác phẩm, bạn nên có trách nhiệm cải tiến tác phẩm theo những ý kiến chưa đồng tình ở đây.

Bất kỳ thành viên đầy đủ nào (mở tài khoản trên 4 ngày và có hơn 10 sửa đổi) đều có thể đề cử hoặc bỏ phiếu cho một tác phẩm (dựa trên [[WS:TPCL#Tiêu chí|các tiêu chí]]). Vào mỗi tháng, đề cử nào đạt được tỷ lệ ủng hộ cao nhất, nếu có hai tác phẩm bằng tỷ lệ thì là tác phẩm có nhiều phiếu hơn, sẽ được lựa chọn làm tác phẩm chọn lọc. Tất cả các đề cử có ít hơn 70% số phiếu ủng hộ sau một tuần sẽ được lưu trữ. Những đề cử có triển vọng (tối đa là 10) sẽ được chuyển sang tuần kế tiếp, và các thành viên sẽ tiếp tục bỏ phiếu.
}}
[[Thể loại:Độ toàn vẹn văn kiện|Ứng cử viên tác phẩm chọn lọc]]
[[Thể loại:Tác phẩm chọn lọc| ]]
{{danh sách tác phẩm chọn lọc}}

=Thông tin=
==Đề cử một tác phẩm==
# Hãy đảm bảo tác phẩm đạt được ''toàn bộ'' các [[WS:TPCL|các tiêu chí của một tác phẩm chọn lọc]] và [[Wikisource:Cẩm nang biên soạn|hướng dẫn cách biên soạn]]. Đề cử nào bị đánh dấu chưa đạt tiêu chí sẽ bị gỡ sau 24 giờ, trừ khi nó được sửa để thỏa mãn các tiêu chí trong thời gian đó.
# Hãy đảm bảo &quot;tùy chọn tải về&quot; ở thanh bên hoạt động tốt với toàn bộ tác phẩm
# Ghi chú việc đề cử tại trang thảo luận tác phẩm bằng cách thêm bản mẫu {{tl|ứng viên tác phẩm chọn lọc}}.
# Bắt đầu thảo luận ở dưới trang này. Ghi rõ lý do đề cử tác phẩm.

;Xem thêm:
* [[WS:HD|Hiệu đính]]

==Thảo luận==
* Nếu bạn tin rằng tác phẩm đã thỏa mãn toàn bộ các tiêu chí, hãy viết '''Đồng ý''' kèm theo lý do của bạn. 
* Nếu bạn phản đối đề cử, viết '''Không đồng ý''' kèm theo lý do của bạn. Mỗi một phiếu không đồng ý phải có lời giải thích chính đáng và có thể giải quyết được. Nếu trên nguyên tắc không có cách nào có thể &quot;sửa&quot; được nguyên nhân phản đối, lời phản đối có thể bị bỏ qua. Áp dụng tương tự đối với lời phản đối với lý do &quot;không phù hợp để đưa lên [[Trang Chính|trang chính]]&quot;, trừ khi có thể làm gì đó để nó trở nên phù hợp với trang chính.
* Để rút lại lời phản đối, gạch ngang (bằng &lt;nowiki&gt;&lt;s&gt;nội dung&lt;/s&gt;&lt;/nowiki&gt;) chứ đừng xóa nó đi.

==Kết luận một đề cử (dành cho bảo quản viên)==
* Đề cử thất bại
*# Ghi một tóm tắt tại sao đề cử thất bại.
*# [[/Lưu trữ|Lưu trữ]] nó.
*# Đặt {{tlx|Đề cử tác phẩm chọn lọc thất bại|năm|tiêu đề}} vào đầu trang thảo luận của tác phẩm (thêm năm và tên đề mục của thảo luận đã lưu trữ).

* Đề cử thành công
*# Ghi một tóm tắt về việc tác phẩm được lựa chọn làm chọn lọc.
*# [[/Lưu trữ|Lưu trữ]] nó.
*# Thêm tác phẩm vào {{tl|Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc}} (với trang con năm và tháng theo định dạng &quot;{{CURRENTYEAR}}/{{CURRENTMONTH1}}&quot;) và {{tl|danh sách tác phẩm chọn lọc}}.
*# Đặt {{tl|chọn lọc}} vào phía trên bản mẫu {{tl|đầu đề}} trong trang chính của tác phẩm.
*# Đặt {{tlx|thảo luận chọn lọc|{{#time:Y-m|+1 month}}}} vào đầu trang thảo luận chính của tác phẩm (thay số tháng cho đúng).
*# Khóa toàn bộ các trang nằm trong không gian chính của tác phẩm.
*# Ghi tình trạng chọn lọc của tác phẩm tại mục dữ liệu của nó trên Wikidata.

=Đề cử=
''Xem các đề cử trước tại [[/Lưu trữ|lưu trữ]].''
== [[Hưng Đạo vương]] ==
Tác phẩm đã được hiệu đính xong từ tháng 4 năm 2019. [[Thành viên:Vinhtantran|Tân]] ([[Thảo luận Thành viên:Vinhtantran|thảo luận]]) 14:20, ngày 27 tháng 8 năm 2020 (UTC)

== [[Nam Kỳ phong tục nhơn vật diễn ca/Cuốn thứ nhứt]] ==
Tác phẩm đã được hiệu đính xong từ tháng 4 năm 2019. [[Thành viên:Vinhtantran|Tân]] ([[Thảo luận Thành viên:Vinhtantran|thảo luận]]) 14:20, ngày 27 tháng 8 năm 2020 (UTC)

== [[Việt Nam phong tục]] ==
Tác phẩm đã được hiệu đính xong từ tháng 6 năm 2019. [[Thành viên:Vinhtantran|Tân]] ([[Thảo luận Thành viên:Vinhtantran|thảo luận]]) 14:20, ngày 27 tháng 8 năm 2020 (UTC)

== [[Anh phải sống]] ==
Hiệu đính từ tháng 7 năm 2020. [[Thành viên:Vinhtantran|Tân]] ([[Thảo luận Thành viên:Vinhtantran|thảo luận]]) 14:20, ngày 27 tháng 8 năm 2020 (UTC)

== [[Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh/Bản đánh máy 1965]] ==
Tác phẩm đã được phê chuẩn. [[Thành viên:Tranminh360|Tranminh360]] ([[Thảo luận Thành viên:Tranminh360|thảo luận]]) 08:03, ngày 7 tháng 8 năm 2024 (UTC)

== [[Ba người bạn]] ==

Tác phẩm đã được phê chuẩn. – [[Thành viên:Vinhtantran|Tân]] ([[Thảo luận Thành viên:Vinhtantran|thảo luận]]) 12:13, ngày 22 tháng 10 năm 2024 (UTC)

== [[Hiến pháp Việt Nam Cộng hòa 1967]] ==

Tác phẩm đã được phê chuẩn. [[Thành viên:Tranminh360|Tranminh360]] ([[Thảo luận Thành viên:Tranminh360|thảo luận]]) 03:08, ngày 15 tháng 7 năm 2025 (UTC)</text>
      <sha1>dzs818dvaorhdba3ybb3sj9ro163xma</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikisource:Ứng cử viên tác phẩm chọn lọc/Lưu trữ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>25288</id>
    <revision>
      <id>204681</id>
      <parentid>147150</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T08:49:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <origin>204681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1827" sha1="kflj5hc0vgawxkr523rohgkw2ol3fky" xml:space="preserve">{{Đề mục diễn tiến
 | tựa đề     = [[../]] (Lưu trữ)
 | đề mục     = 
 | trước      = [[../]]
 | sau        = 
 | viết tắt   = 
 | ghi chú    = Đây là trang lưu trữ các biểu quyết chọn tác phẩm chọn lọc. Vui lòng không thảo luận tại đây.
}}

== Lưu trữ ==
* [[/2021 /]]
** &lt;small&gt;Thành công— ''[[Luật 10-59|Luật 10/59]]'' | ''[[Việt Nam sử lược/Quyển I|Việt Nam sử lược, Quyển I]]'' | ''[[Thề non nước (tập truyện ngắn)|Thề non nước]].&lt;/small&gt;
* [[/2020 /]]
** &lt;small&gt;Thành công— ''[[Hiệp định Paris 1973 và các văn bản có liên quan/Định ước]]'' | ''[[Cung oán ngâm khúc (bản Edmond Nordemann 1905)]]'' | ''[[Tuyên ngôn Độc lập Việt Nam]]'' | ''[[Đông Dương ngày xưa và ngày nay]]'' | ''[[Hiếu Kinh diễn nghĩa]]''.&lt;/small&gt;
** &lt;small&gt;Không thành công— ''[[Đại Việt sử ký toàn thư/Tập II]]'' | ''[[Lịch Annam thuộc về sáu tỉnh Nam Kì]]'' | ''[[Phú bần truyện diễn ca]]'' | ''[[Thi pháp nhập môn]]'' | ''[[Tuồng Joseph]]''.&lt;/small&gt;
* [[/2019 /]]
** &lt;small&gt;Thành công— ''[[Hịch tướng sĩ (Trần Trọng Kim dịch)]]'' | ''[[Xứ Bắc kỳ ngày nay]]'' | ''[[Trở vỏ lửa ra]]'' | ''[[Sương tháng tám]]'' | ''[[Bình Ngô đại cáo (Trần Trọng Kim dịch)]]'' | ''[[Tôn Ngô binh pháp]]'' | ''[[Hiệp định đình chỉ chiến sự ở Việt Nam]]'' | ''[[Bánh trôi nước]]'' | ''[[Hiệp định Paris 1973]]'' | ''[[Lục Vân Tiên (bản Nôm 1916)]]''.&lt;/small&gt;
** &lt;small&gt;Không thành công— ''Thư Trần Trọng Kim gửi Hoàng Xuân Hãn năm 1947'' | ''[[Tuyên ngôn toàn thế giới về nhân quyền của Liên Hợp Quốc]]''.&lt;/small&gt;

[[Thể loại:Tác phẩm chọn lọc| ]]</text>
      <sha1>kflj5hc0vgawxkr523rohgkw2ol3fky</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bản mẫu:Danh sách tác phẩm chọn lọc</title>
    <ns>10</ns>
    <id>25712</id>
    <revision>
      <id>204668</id>
      <parentid>180312</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T08:04:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <origin>204668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3370" sha1="qyqg6uih3vsvtbip69zurrj9djrvymn" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;float:right; font-size:0.9em; width:30%;&quot;
! class=&quot;plainlinks&quot; colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:1.2em;&quot;|[[Wikisource:Tác phẩm chọn lọc|Tác phẩm chọn lọc]] &lt;span style=&quot;float:right;&quot;&gt;{{x-nhỏ|[{{fullurl:Bản mẫu:Danh sách tác phẩm chọn lọc|action=edit}} sửa]}}&lt;/span&gt;
|-
! style=&quot;width: 25%;&quot; | Thời gian
! Tác phẩm
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{danh sách tác phẩm chọn lọc/năm
 | năm = 2019
 | 3    = [[Hịch tướng sĩ (Trần Trọng Kim dịch)]]
 | 4    = [[Xứ Bắc kỳ ngày nay]]
 | 5    = [[Trở vỏ lửa ra]]
 | 6   = [[Sương tháng tám]]
 | 7   = [[Bình Ngô đại cáo (Trần Trọng Kim dịch)]]
 | 8   = [[Tôn Ngô binh pháp]]
 | 9   = [[Hiệp định đình chỉ chiến sự ở Việt Nam]]
 | 10   = [[Bánh trôi nước]]
 | 11   = [[Hiệp định Paris 1973]]
 | 12   = [[Lục Vân Tiên (bản Nôm 1916)]]
}}
 |-
 | colspan=&quot;2&quot; | {{danh sách tác phẩm chọn lọc/năm
 | năm = 2020
 | 1   = —
 | 2   = [[Định ước của Hội nghị Paris 1973]]
 | 3   = [[Cung oán ngâm khúc (bản Edmond Nordemann 1905)]]
 | 4   = —
 | 5   = —
 | 6   = —
 | 7   = —
 | 8   = —
 | 9   = [[Tuyên ngôn Độc lập Việt Nam]]
 | 10  = [[Đông Dương ngày xưa và ngày nay]]
 | 11  = [[Hiếu Kinh diễn nghĩa]]
 | 12  = —
}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{danh sách tác phẩm chọn lọc/năm
 | năm  = 2021
 | 1    = —
 | 2    = —
 | 3    = —
 | 4    = —
 | 5    = —
 | 6    = [[Luật 10-59|Luật 10/59]]
 | 7    = [[Việt Nam sử lược/Quyển I|Việt Nam sử lược, Quyển I]]
 | 8    = [[Thề non nước (tập truyện ngắn)]]
 | 9    = —
 | 10   = —
 | 11   = —
 | 12   = —
}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{danh sách tác phẩm chọn lọc/năm
 | năm  = 2022
 | 1    = —
 | 2    = —
 | 3    = —
 | 4    = —
 | 5    = —
 | 6    = —
 | 7    = —
 | 8    = —
 | 9    = —
 | 10   = —
 | 11   = —
 | 12   = —
}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{danh sách tác phẩm chọn lọc/năm
 | năm  = 2023
 | 1    = —
 | 2    = —
 | 3    = —
 | 4    = —
 | 5    = —
 | 6    = —
 | 7    = —
 | 8    = —
 | 9    = —
 | 10   = —
 | 11   = —
 | 12   = —
}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{danh sách tác phẩm chọn lọc/năm
 | năm  = 2024
 | 1    = —
 | 2    = —
 | 3    = —
 | 4    = —
 | 5    = —
 | 6    = —
 | 7    = —
 | 8    = —
 | 9    = —
 | 10   = —
 | 11   = [[Lên tám]]
 | 12   = [[Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến/Bản viết tay|Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến]]
}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{danh sách tác phẩm chọn lọc/năm
 | năm  = 2025
 | 1    = [[Tuồng Joseph]]
 | 2    = [[Lên sáu]]
 | 3    = [[Những trẻ khốn nạn]]
 | 4    = [[Quyết định ngày 25 tháng 4 năm 1975 của Tổng thống Việt Nam Cộng hòa]]
 | 5    = —
 | 6    = —
 | 7    = —
 | 8    = —
 | 9    = —
 | 10   = —
 | 11   = —
 | 12   = —
}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{danh sách tác phẩm chọn lọc/năm
 | năm  = 2026
 | 1    = —
 | 2    = —
 | 3    = —
 | 4    = —
 | 5    = —
 | 6    = —
 | 7    = —
 | 8    = —
 | 9    = —
 | 10   = —
 | 11   = —
 | 12   = —
}}
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#DDD;&quot;| Ghi chú
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{chú thích nhỏ}}
|}&lt;noinclude&gt;{{Tài liệu}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qyqg6uih3vsvtbip69zurrj9djrvymn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>204673</id>
      <parentid>204668</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T08:19:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <comment>Không có ghi chú nào</comment>
      <origin>204673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3277" sha1="0n4w4i0fe5uglygnlafqja9qjjhx69d" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;float:right; font-size:0.9em; width:30%;&quot;
! class=&quot;plainlinks&quot; colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:1.2em;&quot;|[[Wikisource:Tác phẩm chọn lọc|Tác phẩm chọn lọc]] &lt;span style=&quot;float:right;&quot;&gt;{{x-nhỏ|[{{fullurl:Bản mẫu:Danh sách tác phẩm chọn lọc|action=edit}} sửa]}}&lt;/span&gt;
|-
! style=&quot;width: 25%;&quot; | Thời gian
! Tác phẩm
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{danh sách tác phẩm chọn lọc/năm
 | năm = 2019
 | 3    = [[Hịch tướng sĩ (Trần Trọng Kim dịch)]]
 | 4    = [[Xứ Bắc kỳ ngày nay]]
 | 5    = [[Trở vỏ lửa ra]]
 | 6   = [[Sương tháng tám]]
 | 7   = [[Bình Ngô đại cáo (Trần Trọng Kim dịch)]]
 | 8   = [[Tôn Ngô binh pháp]]
 | 9   = [[Hiệp định đình chỉ chiến sự ở Việt Nam]]
 | 10   = [[Bánh trôi nước]]
 | 11   = [[Hiệp định Paris 1973]]
 | 12   = [[Lục Vân Tiên (bản Nôm 1916)]]
}}
 |-
 | colspan=&quot;2&quot; | {{danh sách tác phẩm chọn lọc/năm
 | năm = 2020
 | 1   = —
 | 2   = [[Định ước của Hội nghị Paris 1973]]
 | 3   = [[Cung oán ngâm khúc (bản Edmond Nordemann 1905)]]
 | 4   = —
 | 5   = —
 | 6   = —
 | 7   = —
 | 8   = —
 | 9   = [[Tuyên ngôn Độc lập Việt Nam]]
 | 10  = [[Đông Dương ngày xưa và ngày nay]]
 | 11  = [[Hiếu Kinh diễn nghĩa]]
 | 12  = —
}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{danh sách tác phẩm chọn lọc/năm
 | năm  = 2021
 | 1    = —
 | 2    = —
 | 3    = —
 | 4    = —
 | 5    = —
 | 6    = [[Luật 10-59|Luật 10/59]]
 | 7    = [[Việt Nam sử lược/Quyển I|Việt Nam sử lược, Quyển I]]
 | 8    = [[Thề non nước (tập truyện ngắn)]]
 | 9    = —
 | 10   = —
 | 11   = —
 | 12   = —
}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{danh sách tác phẩm chọn lọc/năm
 | năm  = 2022
 | 1    = —
 | 2    = —
 | 3    = —
 | 4    = —
 | 5    = —
 | 6    = —
 | 7    = —
 | 8    = —
 | 9    = —
 | 10   = —
 | 11   = —
 | 12   = —
}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{danh sách tác phẩm chọn lọc/năm
 | năm  = 2023
 | 1    = —
 | 2    = —
 | 3    = —
 | 4    = —
 | 5    = —
 | 6    = —
 | 7    = —
 | 8    = —
 | 9    = —
 | 10   = —
 | 11   = —
 | 12   = —
}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{danh sách tác phẩm chọn lọc/năm
 | năm  = 2024
 | 1    = —
 | 2    = —
 | 3    = —
 | 4    = —
 | 5    = —
 | 6    = —
 | 7    = —
 | 8    = —
 | 9    = —
 | 10   = —
 | 11   = [[Lên tám]]
 | 12   = [[Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến/Bản viết tay|Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến]]
}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{danh sách tác phẩm chọn lọc/năm
 | năm  = 2025
 | 1    = [[Tuồng Joseph]]
 | 2    = [[Lên sáu]]
 | 3    = [[Những trẻ khốn nạn]]
 | 4    = [[Quyết định ngày 25 tháng 4 năm 1975 của Tổng thống Việt Nam Cộng hòa]]
 | 5    = —
 | 6    = —
 | 7    = —
 | 8    = —
 | 9    = —
 | 10   = —
 | 11   = —
 | 12   = —
}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{danh sách tác phẩm chọn lọc/năm
 | năm  = 2026
 | 1    = —
 | 2    = —
 | 3    = —
 | 4    = —
 | 5    = —
 | 6    = —
 | 7    = —
 | 8    = —
 | 9    = —
 | 10   = —
 | 11   = —
 | 12   = —
}}
|}&lt;noinclude&gt;{{Tài liệu}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0n4w4i0fe5uglygnlafqja9qjjhx69d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>204677</id>
      <parentid>204673</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T08:45:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <origin>204677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3324" sha1="ekuw43qogyrget7ya24v0w5irfudtmq" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;float:right; font-size:0.9em; width:30%;&quot;
! class=&quot;plainlinks&quot; colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:1.2em;&quot;|[[Wikisource:Tác phẩm chọn lọc|Tác phẩm chọn lọc]] &lt;span style=&quot;float:right;&quot;&gt;{{x-nhỏ|[{{fullurl:Bản mẫu:Danh sách tác phẩm chọn lọc|action=edit}} sửa]}}&lt;/span&gt;
|-
! style=&quot;width: 25%;&quot; | Thời gian
! Tác phẩm
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{danh sách tác phẩm chọn lọc/năm
 | năm = 2019
 | 3    = [[Hịch tướng sĩ (Trần Trọng Kim dịch)]]
 | 4    = [[Xứ Bắc kỳ ngày nay]]
 | 5    = [[Trở vỏ lửa ra]]
 | 6   = [[Sương tháng tám]]
 | 7   = [[Bình Ngô đại cáo (Trần Trọng Kim dịch)]]
 | 8   = [[Tôn Ngô binh pháp]]
 | 9   = [[Hiệp định đình chỉ chiến sự ở Việt Nam]]
 | 10   = [[Bánh trôi nước]]
 | 11   = [[Hiệp định Paris 1973]]
 | 12   = [[Lục Vân Tiên (bản Nôm 1916)]]
}}
 |-
 | colspan=&quot;2&quot; | {{danh sách tác phẩm chọn lọc/năm
 | năm = 2020
 | 1   = —
 | 2   = [[Định ước của Hội nghị Paris 1973]]
 | 3   = [[Cung oán ngâm khúc (bản Edmond Nordemann 1905)]]
 | 4   = —
 | 5   = —
 | 6   = —
 | 7   = —
 | 8   = —
 | 9   = [[Tuyên ngôn Độc lập Việt Nam]]
 | 10  = [[Đông Dương ngày xưa và ngày nay]]
 | 11  = [[Hiếu Kinh diễn nghĩa]]
 | 12  = —
}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{danh sách tác phẩm chọn lọc/năm
 | năm  = 2021
 | 1    = —
 | 2    = —
 | 3    = —
 | 4    = —
 | 5    = —
 | 6    = [[Luật 10-59|Luật 10/59]]
 | 7    = [[Việt Nam sử lược/Quyển I|Việt Nam sử lược, Quyển I]]
 | 8    = [[Thề non nước (tập truyện ngắn)]]
 | 9    = —
 | 10   = —
 | 11   = —
 | 12   = —
}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{danh sách tác phẩm chọn lọc/năm
 | năm  = 2022
 | 1    = —
 | 2    = —
 | 3    = —
 | 4    = —
 | 5    = —
 | 6    = —
 | 7    = —
 | 8    = —
 | 9    = —
 | 10   = —
 | 11   = —
 | 12   = —
}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{danh sách tác phẩm chọn lọc/năm
 | năm  = 2023
 | 1    = —
 | 2    = —
 | 3    = —
 | 4    = —
 | 5    = —
 | 6    = —
 | 7    = —
 | 8    = —
 | 9    = —
 | 10   = —
 | 11   = —
 | 12   = —
}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{danh sách tác phẩm chọn lọc/năm
 | năm  = 2024
 | 1    = —
 | 2    = —
 | 3    = —
 | 4    = —
 | 5    = —
 | 6    = —
 | 7    = —
 | 8    = —
 | 9    = —
 | 10   = —
 | 11   = [[Lên tám]]
 | 12   = [[Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến/Bản viết tay|Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến]]
}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{danh sách tác phẩm chọn lọc/năm
 | năm  = 2025
 | 1    = [[Tuồng Joseph]]
 | 2    = [[Lên sáu]]
 | 3    = [[Những trẻ khốn nạn]]
 | 4    = [[Quyết định ngày 25 tháng 4 năm 1975 của Tổng thống Việt Nam Cộng hòa]]
 | 5    = —
 | 6    = —
 | 7    = —
 | 8    = —
 | 9    = —
 | 10   = —
 | 11   = —
 | 12   = —
}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{danh sách tác phẩm chọn lọc/năm
 | năm  = 2026
 | 1    = —
 | 2    = —
 | 3    = —
 | 4    = —
 | 5    = —
 | 6    = —
 | 7    = —
 | 8    = —
 | 9    = —
 | 10   = —
 | 11   = —
 | 12   = —
}}
|}&lt;noinclude&gt;
{{Tài liệu}}

[[Thể loại:Tác phẩm chọn lọc|*]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ekuw43qogyrget7ya24v0w5irfudtmq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>204687</id>
      <parentid>204677</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T08:57:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <origin>204687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3334" sha1="3momg4p5mngbgpets86p8d088nwyop1" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;float:right; font-size:0.9em; width:30%;&quot;
! class=&quot;plainlinks&quot; colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:1.2em;&quot;|[[Wikisource:Tác phẩm chọn lọc|Tác phẩm chọn lọc]] &lt;span style=&quot;float:right;&quot;&gt;{{x-nhỏ|[{{fullurl:Bản mẫu:Danh sách tác phẩm chọn lọc|action=edit}} sửa]}}&lt;/span&gt;
|-
! style=&quot;width: 25%;&quot; | Thời gian
! Tác phẩm
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{danh sách tác phẩm chọn lọc/năm
 | năm = 2019
 | 3    = [[Hịch tướng sĩ (Trần Trọng Kim dịch)]]
 | 4    = [[Xứ Bắc kỳ ngày nay]]
 | 5    = [[Trở vỏ lửa ra]]
 | 6   = [[Sương tháng tám]]
 | 7   = [[Bình Ngô đại cáo (Trần Trọng Kim dịch)]]
 | 8   = [[Tôn Ngô binh pháp]]
 | 9   = [[Hiệp định đình chỉ chiến sự ở Việt Nam]]
 | 10   = [[Bánh trôi nước]]
 | 11   = [[Hiệp định Paris 1973]]
 | 12   = [[Lục Vân Tiên (bản Nôm 1916)]]
}}
 |-
 | colspan=&quot;2&quot; | {{danh sách tác phẩm chọn lọc/năm
 | năm = 2020
 | 1   = —
 | 2   = [[Định ước của Hội nghị Paris 1973]]
 | 3   = [[Cung oán ngâm khúc (bản Edmond Nordemann 1905)]]
 | 4   = —
 | 5   = —
 | 6   = —
 | 7   = —
 | 8   = —
 | 9   = [[Tuyên ngôn Độc lập Việt Nam]]
 | 10  = [[Đông Dương ngày xưa và ngày nay]]
 | 11  = [[Hiếu Kinh diễn nghĩa]]
 | 12  = —
}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{danh sách tác phẩm chọn lọc/năm
 | năm  = 2021
 | 1    = —
 | 2    = —
 | 3    = —
 | 4    = —
 | 5    = —
 | 6    = [[Luật 10-59|Luật 10/59]]
 | 7    = [[Việt Nam sử lược/Quyển I|Việt Nam sử lược, Quyển I]]
 | 8    = [[Thề non nước (tập truyện ngắn)]]
 | 9    = —
 | 10   = —
 | 11   = —
 | 12   = —
}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{danh sách tác phẩm chọn lọc/năm
 | năm  = 2022
 | 1    = —
 | 2    = —
 | 3    = —
 | 4    = —
 | 5    = —
 | 6    = —
 | 7    = —
 | 8    = —
 | 9    = —
 | 10   = —
 | 11   = —
 | 12   = —
}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{danh sách tác phẩm chọn lọc/năm
 | năm  = 2023
 | 1    = —
 | 2    = —
 | 3    = —
 | 4    = —
 | 5    = —
 | 6    = —
 | 7    = —
 | 8    = —
 | 9    = —
 | 10   = —
 | 11   = —
 | 12   = —
}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{danh sách tác phẩm chọn lọc/năm
 | năm  = 2024
 | 1    = —
 | 2    = —
 | 3    = —
 | 4    = —
 | 5    = —
 | 6    = —
 | 7    = —
 | 8    = —
 | 9    = —
 | 10   = —
 | 11   = [[Lên tám]]
 | 12   = [[Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến/Bản viết tay|Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến]]
}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{danh sách tác phẩm chọn lọc/năm
 | năm  = 2025
 | 1    = [[Tuồng Joseph]]
 | 2    = [[Lên sáu]]
 | 3    = [[Những trẻ khốn nạn]]
 | 4    = [[Quyết định ngày 25 tháng 4 năm 1975 của Tổng thống Việt Nam Cộng hòa]]
 | 5    = —
 | 6    = —
 | 7    = —
 | 8    = —
 | 9    = —
 | 10   = —
 | 11   = —
 | 12   = —
}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; | {{danh sách tác phẩm chọn lọc/năm
 | năm  = 2026
 | 1    = —
 | 2    = —
 | 3    = —
 | 4    = —
 | 5    = —
 | 6    = —
 | 7    = —
 | 8    = —
 | 9    = —
 | 10   = —
 | 11   = —
 | 12   = —
}}
|}&lt;noinclude&gt;
{{Tài liệu}}

[[Thể loại:Bản mẫu tác phẩm chọn lọc]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3momg4p5mngbgpets86p8d088nwyop1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bản mẫu:Danh sách tác phẩm chọn lọc/định dạng</title>
    <ns>10</ns>
    <id>25713</id>
    <revision>
      <id>204690</id>
      <parentid>71718</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T08:59:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <origin>204690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="302" sha1="h3b0z5ix9dgb0n8lvwq66ygj74or567" xml:space="preserve">{{#switch:{{so sánh|{{{1}}}|{{CURRENTYEAR}}{{CURRENTMONTH}}}}
| equal = style=&quot;font-weight:bold;&quot;
| more = style=&quot;color:gray;&quot;
}}
&lt;noinclude&gt;
[[Thể loại:Bản mẫu tác phẩm chọn lọc]]
[[Thể loại:Bản mẫu dự án Wiki|Danh sách tác phẩm chọn lọc/định dạng]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h3b0z5ix9dgb0n8lvwq66ygj74or567</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bản mẫu:Danh sách tác phẩm chọn lọc/năm</title>
    <ns>10</ns>
    <id>25715</id>
    <revision>
      <id>204688</id>
      <parentid>71720</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T08:57:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <origin>204688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4545" sha1="rltnijeazy7ek71fs0uisg50wuqqp2m" xml:space="preserve">{| &lt;!--{{#switch:{{{collapsed|}}}|uncollapsed|n|no=class=&quot;wikitable collapsible&quot;|#default=class=&quot;wikitable collapsible collapsed&quot;}}--&gt;{{#ifeq:{{{năm}}}|{{CURRENTYEAR}}|class=&quot;wikitable collapsible&quot;|class=&quot;wikitable collapsible collapsed&quot;}} style=&quot;width:100%; margin:0;&quot;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#DDD;&quot;| {{{năm|{{đỏ|Nhập năm bằng tham số ''năm''}}}}}
|- {{#if:{{{năm|}}}|{{Danh sách tác phẩm chọn lọc/định dạng|{{{năm}}}01}}}}
| {{#if:{{{tháng một|{{{tháng 1|{{{1|}}}}}}}}}|style=&quot;width: {{{rộng|25%}}};&quot;|style=&quot;display:none;&quot;}} | Tháng 1
| {{#if:{{{tháng một|{{{tháng 1|{{{1|}}}}}}}}}||style=&quot;display:none;&quot;}} | {{{tháng một|{{{tháng 1|{{{1|}}}}}}}}}
|- {{#if:{{{năm|}}}|{{Danh sách tác phẩm chọn lọc/định dạng|{{{năm}}}02}}}}
| {{#if:{{{tháng hai|{{{tháng 2|{{{2|}}}}}}}}}|style=&quot;width: {{{rộng|25%}}};&quot;|style=&quot;display:none;&quot;}} | Tháng 2
| {{#if:{{{tháng hai|{{{tháng 2|{{{2|}}}}}}}}}||style=&quot;display:none;&quot;}} | {{{tháng hai|{{{tháng 2|{{{2|}}}}}}}}}
|- {{#if:{{{năm|}}}|{{Danh sách tác phẩm chọn lọc/định dạng|{{{năm}}}03}}}}
| {{#if:{{{tháng ba|{{{tháng 3|{{{3|}}}}}}}}}|style=&quot;width: {{{rộng|25%}}};&quot;|style=&quot;display:none;&quot;}} | Tháng 3
| {{#if:{{{tháng ba|{{{tháng 3|{{{3|}}}}}}}}}||style=&quot;display:none;&quot;}} | {{{tháng ba|{{{tháng 3|{{{3|}}}}}}}}}
|- {{#if:{{{năm|}}}|{{Danh sách tác phẩm chọn lọc/định dạng|{{{năm}}}04}}}}
| {{#if:{{{tháng tư|{{{tháng 4|{{{4|}}}}}}}}}|style=&quot;width: {{{rộng|25%}}};&quot;|style=&quot;display:none;&quot;}} | Tháng 4
| {{#if:{{{tháng tư|{{{tháng 4|{{{4|}}}}}}}}}||style=&quot;display:none;&quot;}} | {{{tháng tư|{{{tháng 4|{{{4|}}}}}}}}}
|- {{#if:{{{năm|}}}|{{Danh sách tác phẩm chọn lọc/định dạng|{{{năm}}}05}}}}
| {{#if:{{{tháng năm|{{{tháng 5|{{{5|}}}}}}}}}|style=&quot;width: {{{rộng|25%}}};&quot;|style=&quot;display:none;&quot;}} | Tháng 5
| {{#if:{{{tháng năm|{{{tháng 5|{{{5|}}}}}}}}}||style=&quot;display:none;&quot;}} | {{{tháng năm|{{{tháng 5|{{{5|}}}}}}}}}
|- {{#if:{{{năm|}}}|{{Danh sách tác phẩm chọn lọc/định dạng|{{{năm}}}06}}}}
| {{#if:{{{tháng sáu|{{{tháng 6|{{{6|}}}}}}}}}|style=&quot;width: {{{rộng|25%}}};&quot;|style=&quot;display:none;&quot;}} | Tháng 6
| {{#if:{{{tháng sáu|{{{tháng 6|{{{6|}}}}}}}}}||style=&quot;display:none;&quot;}} | {{{tháng sáu|{{{tháng 6|{{{6|}}}}}}}}}
|- {{#if:{{{năm|}}}|{{Danh sách tác phẩm chọn lọc/định dạng|{{{năm}}}07}}}}
| {{#if:{{{tháng bảy|{{{tháng 7|{{{7|}}}}}}}}}|style=&quot;width: {{{rộng|25%}}};&quot;|style=&quot;display:none;&quot;}} | Tháng 7
| {{#if:{{{tháng bảy|{{{tháng 7|{{{7|}}}}}}}}}||style=&quot;display:none;&quot;}} | {{{tháng bảy|{{{tháng 7|{{{7|}}}}}}}}}
|- {{#if:{{{năm|}}}|{{Danh sách tác phẩm chọn lọc/định dạng|{{{năm}}}08}}}}
| {{#if:{{{tháng tám|{{{tháng 8|{{{8|}}}}}}}}}|style=&quot;width: {{{rộng|25%}}};&quot;|style=&quot;display:none;&quot;}} | Tháng 8
| {{#if:{{{tháng tám|{{{tháng 8|{{{8|}}}}}}}}}||style=&quot;display:none;&quot;}} | {{{tháng tám|{{{tháng 8|{{{8|}}}}}}}}}
|- {{#if:{{{năm|}}}|{{Danh sách tác phẩm chọn lọc/định dạng|{{{năm}}}09}}}}
| {{#if:{{{tháng chín|{{{tháng 9|{{{9|}}}}}}}}}|style=&quot;width: {{{rộng|25%}}};&quot;|style=&quot;display:none;&quot;}} | Tháng 9
| {{#if:{{{tháng chín|{{{tháng 9|{{{9|}}}}}}}}}||style=&quot;display:none;&quot;}} | {{{tháng chín|{{{tháng 9|{{{9|}}}}}}}}}
|- {{#if:{{{năm|}}}|{{Danh sách tác phẩm chọn lọc/định dạng|{{{năm}}}10}}}}
| {{#if:{{{tháng mười|{{{tháng 10|{{{10|}}}}}}}}}|style=&quot;width: {{{rộng|25%}}};&quot;|style=&quot;display:none;&quot;}} | Tháng 10
| {{#if:{{{tháng mười|{{{tháng 10|{{{10|}}}}}}}}}||style=&quot;display:none;&quot;}} | {{{tháng mười|{{{tháng 10|{{{10|}}}}}}}}}
|- {{#if:{{{năm|}}}|{{Danh sách tác phẩm chọn lọc/định dạng|{{{năm}}}11}}}}
| {{#if:{{{tháng mười một|{{{tháng 11|{{{11|}}}}}}}}}|style=&quot;width: {{{rộng|25%}}};&quot;|style=&quot;display:none;&quot;}} | Tháng 11
| {{#if:{{{tháng mười một|{{{tháng 11|{{{11|}}}}}}}}}||style=&quot;display:none;&quot;}} | {{{tháng mười một|{{{tháng 11|{{{11|}}}}}}}}}
|- {{#if:{{{năm|}}}|{{Danh sách tác phẩm chọn lọc/định dạng|{{{năm}}}12}}}}
| {{#if:{{{tháng mười hai|{{{tháng 12|{{{12|}}}}}}}}}|style=&quot;width: {{{rộng|25%}}};&quot;|style=&quot;display:none;&quot;}} | Tháng 12
| {{#if:{{{tháng mười hai|{{{tháng 12|{{{12|}}}}}}}}}||style=&quot;display:none;&quot;}} | {{{tháng mười hai|{{{tháng 12|{{{12|}}}}}}}}}
|}&lt;noinclude&gt;
[[Thể loại:Bản mẫu dự án Wiki|Danh sách tác phẩm chọn lọc/năm]]
[[Thể loại:Bản mẫu tác phẩm chọn lọc]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rltnijeazy7ek71fs0uisg50wuqqp2m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>204689</id>
      <parentid>204688</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T08:59:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <origin>204689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4545" sha1="h66bqk1nlr6tqkz6pe6fga6wcnjf0ki" xml:space="preserve">{| &lt;!--{{#switch:{{{collapsed|}}}|uncollapsed|n|no=class=&quot;wikitable collapsible&quot;|#default=class=&quot;wikitable collapsible collapsed&quot;}}--&gt;{{#ifeq:{{{năm}}}|{{CURRENTYEAR}}|class=&quot;wikitable collapsible&quot;|class=&quot;wikitable collapsible collapsed&quot;}} style=&quot;width:100%; margin:0;&quot;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#DDD;&quot;| {{{năm|{{đỏ|Nhập năm bằng tham số ''năm''}}}}}
|- {{#if:{{{năm|}}}|{{Danh sách tác phẩm chọn lọc/định dạng|{{{năm}}}01}}}}
| {{#if:{{{tháng một|{{{tháng 1|{{{1|}}}}}}}}}|style=&quot;width: {{{rộng|25%}}};&quot;|style=&quot;display:none;&quot;}} | Tháng 1
| {{#if:{{{tháng một|{{{tháng 1|{{{1|}}}}}}}}}||style=&quot;display:none;&quot;}} | {{{tháng một|{{{tháng 1|{{{1|}}}}}}}}}
|- {{#if:{{{năm|}}}|{{Danh sách tác phẩm chọn lọc/định dạng|{{{năm}}}02}}}}
| {{#if:{{{tháng hai|{{{tháng 2|{{{2|}}}}}}}}}|style=&quot;width: {{{rộng|25%}}};&quot;|style=&quot;display:none;&quot;}} | Tháng 2
| {{#if:{{{tháng hai|{{{tháng 2|{{{2|}}}}}}}}}||style=&quot;display:none;&quot;}} | {{{tháng hai|{{{tháng 2|{{{2|}}}}}}}}}
|- {{#if:{{{năm|}}}|{{Danh sách tác phẩm chọn lọc/định dạng|{{{năm}}}03}}}}
| {{#if:{{{tháng ba|{{{tháng 3|{{{3|}}}}}}}}}|style=&quot;width: {{{rộng|25%}}};&quot;|style=&quot;display:none;&quot;}} | Tháng 3
| {{#if:{{{tháng ba|{{{tháng 3|{{{3|}}}}}}}}}||style=&quot;display:none;&quot;}} | {{{tháng ba|{{{tháng 3|{{{3|}}}}}}}}}
|- {{#if:{{{năm|}}}|{{Danh sách tác phẩm chọn lọc/định dạng|{{{năm}}}04}}}}
| {{#if:{{{tháng tư|{{{tháng 4|{{{4|}}}}}}}}}|style=&quot;width: {{{rộng|25%}}};&quot;|style=&quot;display:none;&quot;}} | Tháng 4
| {{#if:{{{tháng tư|{{{tháng 4|{{{4|}}}}}}}}}||style=&quot;display:none;&quot;}} | {{{tháng tư|{{{tháng 4|{{{4|}}}}}}}}}
|- {{#if:{{{năm|}}}|{{Danh sách tác phẩm chọn lọc/định dạng|{{{năm}}}05}}}}
| {{#if:{{{tháng năm|{{{tháng 5|{{{5|}}}}}}}}}|style=&quot;width: {{{rộng|25%}}};&quot;|style=&quot;display:none;&quot;}} | Tháng 5
| {{#if:{{{tháng năm|{{{tháng 5|{{{5|}}}}}}}}}||style=&quot;display:none;&quot;}} | {{{tháng năm|{{{tháng 5|{{{5|}}}}}}}}}
|- {{#if:{{{năm|}}}|{{Danh sách tác phẩm chọn lọc/định dạng|{{{năm}}}06}}}}
| {{#if:{{{tháng sáu|{{{tháng 6|{{{6|}}}}}}}}}|style=&quot;width: {{{rộng|25%}}};&quot;|style=&quot;display:none;&quot;}} | Tháng 6
| {{#if:{{{tháng sáu|{{{tháng 6|{{{6|}}}}}}}}}||style=&quot;display:none;&quot;}} | {{{tháng sáu|{{{tháng 6|{{{6|}}}}}}}}}
|- {{#if:{{{năm|}}}|{{Danh sách tác phẩm chọn lọc/định dạng|{{{năm}}}07}}}}
| {{#if:{{{tháng bảy|{{{tháng 7|{{{7|}}}}}}}}}|style=&quot;width: {{{rộng|25%}}};&quot;|style=&quot;display:none;&quot;}} | Tháng 7
| {{#if:{{{tháng bảy|{{{tháng 7|{{{7|}}}}}}}}}||style=&quot;display:none;&quot;}} | {{{tháng bảy|{{{tháng 7|{{{7|}}}}}}}}}
|- {{#if:{{{năm|}}}|{{Danh sách tác phẩm chọn lọc/định dạng|{{{năm}}}08}}}}
| {{#if:{{{tháng tám|{{{tháng 8|{{{8|}}}}}}}}}|style=&quot;width: {{{rộng|25%}}};&quot;|style=&quot;display:none;&quot;}} | Tháng 8
| {{#if:{{{tháng tám|{{{tháng 8|{{{8|}}}}}}}}}||style=&quot;display:none;&quot;}} | {{{tháng tám|{{{tháng 8|{{{8|}}}}}}}}}
|- {{#if:{{{năm|}}}|{{Danh sách tác phẩm chọn lọc/định dạng|{{{năm}}}09}}}}
| {{#if:{{{tháng chín|{{{tháng 9|{{{9|}}}}}}}}}|style=&quot;width: {{{rộng|25%}}};&quot;|style=&quot;display:none;&quot;}} | Tháng 9
| {{#if:{{{tháng chín|{{{tháng 9|{{{9|}}}}}}}}}||style=&quot;display:none;&quot;}} | {{{tháng chín|{{{tháng 9|{{{9|}}}}}}}}}
|- {{#if:{{{năm|}}}|{{Danh sách tác phẩm chọn lọc/định dạng|{{{năm}}}10}}}}
| {{#if:{{{tháng mười|{{{tháng 10|{{{10|}}}}}}}}}|style=&quot;width: {{{rộng|25%}}};&quot;|style=&quot;display:none;&quot;}} | Tháng 10
| {{#if:{{{tháng mười|{{{tháng 10|{{{10|}}}}}}}}}||style=&quot;display:none;&quot;}} | {{{tháng mười|{{{tháng 10|{{{10|}}}}}}}}}
|- {{#if:{{{năm|}}}|{{Danh sách tác phẩm chọn lọc/định dạng|{{{năm}}}11}}}}
| {{#if:{{{tháng mười một|{{{tháng 11|{{{11|}}}}}}}}}|style=&quot;width: {{{rộng|25%}}};&quot;|style=&quot;display:none;&quot;}} | Tháng 11
| {{#if:{{{tháng mười một|{{{tháng 11|{{{11|}}}}}}}}}||style=&quot;display:none;&quot;}} | {{{tháng mười một|{{{tháng 11|{{{11|}}}}}}}}}
|- {{#if:{{{năm|}}}|{{Danh sách tác phẩm chọn lọc/định dạng|{{{năm}}}12}}}}
| {{#if:{{{tháng mười hai|{{{tháng 12|{{{12|}}}}}}}}}|style=&quot;width: {{{rộng|25%}}};&quot;|style=&quot;display:none;&quot;}} | Tháng 12
| {{#if:{{{tháng mười hai|{{{tháng 12|{{{12|}}}}}}}}}||style=&quot;display:none;&quot;}} | {{{tháng mười hai|{{{tháng 12|{{{12|}}}}}}}}}
|}&lt;noinclude&gt;
[[Thể loại:Bản mẫu tác phẩm chọn lọc]]
[[Thể loại:Bản mẫu dự án Wiki|Danh sách tác phẩm chọn lọc/năm]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h66bqk1nlr6tqkz6pe6fga6wcnjf0ki</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Thể loại:Tác phẩm chọn lọc</title>
    <ns>14</ns>
    <id>25831</id>
    <revision>
      <id>204683</id>
      <parentid>87989</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T08:52:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <origin>204683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="363" sha1="br1nirbogdf65mfwx4qwju3dk9415m3" xml:space="preserve">Các trang sau được khóa theo [[WS:TPCL|hướng dẫn về tác phẩm chọn lọc]] và [[WS:KHOA|quy định khóa trang]]. Danh sách phân theo thời gian đưa lên trang chính có tại [[Bản mẫu:Danh sách tác phẩm chọn lọc]]

[[Thể loại:Trang bị khóa]]
[[Thể loại:Độ toàn vẹn văn kiện]]
[[Thể loại:Tác phẩm]]</text>
      <sha1>br1nirbogdf65mfwx4qwju3dk9415m3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikisource:Thảo luận/Lưu trữ/2019</title>
    <ns>4</ns>
    <id>28249</id>
    <revision>
      <id>204695</id>
      <parentid>80371</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T11:50:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>154</id>
      </contributor>
      <comment>Replacing Logo_for_the_beta_feature_FileExporter.svg with [[File:Logo_for_FileExporter.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Has been a default feature si</comment>
      <origin>204695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57033" sha1="0rs9i30lsq0a1zvqexypvrc58x4s9rt" xml:space="preserve">{{Thảo luận lưu}}

== Thảo luận Cấu trúc đã được kích hoạt tại wiki của bạn ==

Hello

As requested by you community, Structured discussions are now available on your wiki. 

You can enable Structured Discussions on your talk page using the Beta feature. sysops can also enable Structured discussions on any page, using [[Special:EnableStructuredDiscussions]]. 

If you have any questions, please ask! :)

[[Thành viên:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[Thảo luận Thành viên:Trizek (WMF)|thảo luận]]) 10:47, ngày 9 tháng 1 năm 2019 (UTC)

;Dịch

Xin chào

Theo yêu cầu từ cộng đồng của các bạn, Thảo luận Cấu trúc đã có mặt tại wiki này.

Bạn có thể kích hoạt Thảo luận Cấu trúc tại trang thảo luận của mình bằng cách dùng tính năng Beta, bảo quản viên có thể kích hoạt Thảo luận Cấu trúc tại bất cứ trang nào, bằng cách dùng [[Đặc biệt:Kích hoạt Flow]].

Nếu bạn có câu hỏi, xin vui lòng hỏi! :)

Dịch: [[Thành viên:Vinhtantran|Tân]] ([[Thảo luận Thành viên:Vinhtantran|thảo luận]]) 01:56, ngày 10 tháng 1 năm 2019 (UTC)

== FileExporter beta feature ==
{{dịch thông báo|en=
&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt; 
[[File:Logo for FileExporter.svg|thumb|Coming soon: the beta feature [[m:WMDE_Technical_Wishes/Move_files_to_Commons|FileExporter]]]]
A new beta feature will soon be released on all wikis: The [[m:WMDE_Technical_Wishes/Move_files_to_Commons|FileExporter]]. It allows exports of files from a local wiki to Wikimedia Commons, including their file history and page history. Which files can be exported is defined by each wiki's community: '''Please check your wiki's [[m:WMDE_Technical_Wishes/Move_files_to_Commons/Configuration file documentation|configuration file]]''' if you want to use this feature.

The FileExporter has already been a beta feature on [https://www.mediawiki.org mediawiki.org], [https://meta.wikimedia.org meta.wikimedia], deWP, faWP, arWP, koWP and on [https://wikisource.org wikisource.org]. After some functionality was added, it's now becoming a beta feature on all wikis. Deployment is planned for January 16. More information can be found [[m:WMDE_Technical_Wishes/Move_files_to_Commons|on the project page]]. 

As always, feedback is highly appreciated. If you want to test the FileExporter, please activate it in your [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|user preferences]]. The best place for feedback is the [[mw:Help_talk:Extension:FileImporter|central talk page]]. Thank you from Wikimedia Deutschland's [[m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes project]].
&lt;/div&gt; [[User:Johanna Strodt (WMDE)|Johanna Strodt (WMDE)]] 09:41, ngày 14 tháng 1 năm 2019 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Johanna Strodt (WMDE)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&amp;oldid=18782700 --&gt;
| vi = &lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt; 
[[File:Logo for FileExporter.svg|thumb|Sắp ra mắt: tính năng beta [[m:WMDE_Technical_Wishes/Move_files_to_Commons|Bộ xuất tập tin]]]]
Một tính năng beta mới sẽ sớm được ra mắt trên mọi wiki: [[m:WMDE_Technical_Wishes/Move_files_to_Commons|FileExporter]] (Bộ xuất tập tin). Nó cho phép xuất tập tin từ một wiki địa phương lên Wikimedia Commons, bao gồm cả lịch sử tập tin và lịch sử trang. Danh sách tập tin có thể xuất được sẽ do mỗi cộng đồng wiki tự quy định: '''Vui lòng kiểm tra [[m:WMDE_Technical_Wishes/Move_files_to_Commons/Configuration file documentation|tập tin cấu hình]]''' của wiki của bạn nếu bạn muốn sử dụng tính năng này.

Bộ xuất tập tin đã là tính năng beta tại [https://www.mediawiki.org mediawiki.org], [https://meta.wikimedia.org meta.wikimedia], deWP, faWP, arWP, koWP và trên [https://wikisource.org wikisource.org]. Sau khi được thêm vài tính năng, nó sẽ là tính năng beta trên mọi wiki. Việc triển khai được dự tính vào ngày 16 tháng 1. Thông tin thêm có thể xem tại [[m:WMDE_Technical_Wishes/Move_files_to_Commons|trang dự án]]. 

Chúng tôi luôn hoan nghênh mọi phản hồi. Nếu bạn muốn thử Bộ xuất tập tin, vui lòng kích hoạt nó tại [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|tùy chọn cá nhân]]. Nơi tốt nhất để phản hồi là [[mw:Help_talk:Extension:FileImporter|trang thảo luận chính]]. Cảm ơn bạn, từ [[m:WMDE Technical Wishes|dự án Thỉnh cầu Kỹ thuật]] của Wikimedia Deutschland.
&lt;/div&gt;
|ký= [[Thành viên:Vinhtantran|Tân]] ([[Thảo luận Thành viên:Vinhtantran|thảo luận]]) 19:42, ngày 15 tháng 1 năm 2019 (UTC)}}

== No editing for 30 minutes on 17 January ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;You will '''not be able to edit''' the wikis for up to 30 minutes on '''[https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190117T07 17 January 07:00 UTC]'''. This is because of a database problem that has to be fixed immediately. You can still read the wikis. Some wikis are not affected. They don't get this message. You can see which wikis are '''not''' affected [[:m:User:Johan (WMF)/201901ReadOnlyPage|on this page]]. Most wikis are affected. The time you can not edit might be shorter than 30 minutes. /[[User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]&lt;/div&gt;
18:55, ngày 16 tháng 1 năm 2019 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Johan (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/201901ReadOnly/Targets8&amp;oldid=18789240 --&gt;

== Tạo danh sách Văn kiện/Tác phẩm chọn lọc ==

{{đóng thảo luận|KQ=Wikisource tiếng Việt đã có mục Tác phẩm chọn lọc.|ND=Dự án của chúng ta bắt đầu đã có những tác phẩm được phê chuẩn hoàn toàn tuy chưa nhiều, do đó tôi muốn đề xuất tạo ra danh sách các văn kiện/tác phẩm chọn lọc và đưa nó lên quảng bá ở Trang Chính. Đây là những ý tôi suy nghĩ:
# '''Điều kiện:''' Đối với một kho văn thư như Wikisource, việc một tác phẩm trở thành &quot;xuất sắc&quot; không khó. Nếu nó là một bản số hóa từ bản quét sách, chỉ cần tất cả các trang đều được phê chuẩn (màu xanh lá) là đủ. Đối với tác phẩm không có bản quét trên Commons, chúng ta cần có ai đó đối chiếu với nguồn và xác định chất lượng văn kiện đạt 100% theo bản mẫu {{tl|cl}}. Đối với tác phẩm do Wikisource dịch thì khó hơn nhiều, do đó chúng ta sẽ học hỏi từ Wikipedia tiếng Việt. Có thể nó sẽ cần được đề cử và các thành viên bỏ phiếu cần có trách nhiệm rà soát lỗi chính tả, chỉnh sửa văn phong, thêm liên kết đến các dự án anh em và thêm hình ảnh.
# '''Thay đổi với văn kiện:''' Văn kiện có thể sẽ được thêm vào một Thể loại chọn lọc. Có thể thêm dấu sao ở góc trang hoặc không cần vì đã có thanh xanh lá và dấu 100% chất lượng. Các văn kiện như vậy có thể bị khóa sửa (vì đã giống sách thì không cần thêm gì nữa). 
# '''Tên gọi:''' Văn kiện chọn lọc hay Tác phẩm chọn lọc, hay cái gì khác?
# '''Quảng bá:''' Văn kiện chọn lọc sẽ được quảng cáo ở Trang Chính với tần suất có thể là một tháng một văn kiện, nếu tác phẩm đồ sộ thì có thể là vài tháng (vì số lượng còn ít). [[Trang Chính]] cũng cần phải thiết kế lại để tạo không gian cho mục này. Tôi đang nghĩ đưa phần Dự án liên quan xuống khung nằm ngang trang và dời các ô để đặt Văn kiện chọn lọc vào vị trí của ''Wikisource là gì?'' hiện tại. Xin mời các bạn đề xuất hoặc thử thiết kế lại trang chính trong không gian thành viên của mình để chúng ta có nhiều sự lựa chọn hơn.
# '''Việc cần làm khác:''' Các trang trợ giúp về cách hiệu đính và cách xuất bản ra sách (pdf, epub) cũng cần được hoàn thiện vì các văn kiện kiểu này sẽ hướng về độc giả và những người muốn hiệu đính khi có thời gian.
Mong các bạn tiếp tục góp ý để chúng ta có thể thực hiện được điều này. Tôi nghĩ đây là một bước tiến tự nhiên của dự án.

Tái bút: Có một ý thú vị, tác phẩm được đọc nhiều nhất trên Wikisource thường là các tác phẩm nằm trong sách giáo khoa phổ thông (như [[Bình ngô đại cáo]]) và tôi có đọc thấy người ta nhắc đến Wikisource trong các diễn đàn sách điện tử về hai Quyển [[Việt Nam sử lược]]. Chúng cũng &quot;được/bị&quot; sao chép sang các blog cá nhân. 

'''Cập nhật 1:''' [[Wikisource:Tác phẩm chọn lọc]] đã được dịch. Xin mời tham khảo và thay đổi cho dễ đọc hơn.

'''Cập nhật 2:''' Bản nháp cho Trang chính mới có tại [[Thành viên:Vinhtantran/Trang Chính]]. Xin mời cho ý kiến. 

'''Cập nhật 3:''' [[Wikisource:Ứng cử viên tác phẩm chọn lọc]] đã được tạo và một số tác phẩm đã được đề cử. [[Thành viên:Vinhtantran|Tân]] ([[Thảo luận Thành viên:Vinhtantran|thảo luận]]) 23:19, ngày 2 tháng 2 năm 2019 (UTC)
:Tôi thấy [[Mục lục:Viet Nam Su Luoc 1.djvu]] còn nhiều vấn đề:
:#[[Trang:Viet Nam Su Luoc 1.djvu/162]] có vấn đề: hình quét một đằng, văn bản một nẻo. Tại sao hình quét lại là Nguyễn Trãi toàn tập?
:#[[Trang:Viet Nam Su Luoc 1.djvu/200]] có vấn đề: hình quét giống với hình quét ở [[Trang:Viet Nam Su Luoc 1.djvu/198]]. Rõ ràng [[:Tập tin:Viet Nam Su Luoc 1.djvu]] có vấn đề và cần phải sửa lại.
:#Các cây gia phả ở [[Trang:Viet Nam Su Luoc 1.djvu/219]] và [[Trang:Viet Nam Su Luoc 1.djvu/283]] chưa được làm.
:#Các trang bản đồ: [[Trang:Viet Nam Su Luoc 1.djvu/57]], [[Trang:Viet Nam Su Luoc 1.djvu/81]], [[Trang:Viet Nam Su Luoc 1.djvu/147]], cần cắt bản đồ thành tập tin hình ảnh, tải lên Commons rồi nhúng vào các trang quét này.
:Vậy nên đánh dấu [[Mục lục:Viet Nam Su Luoc 1.djvu]] là &quot;Hoàn tất—Tất cả các trang đều đã được phê chuẩn&quot; là hơi vội vàng. [[Thành viên:Tranminh360|Tranminh360]] ([[Thảo luận Thành viên:Tranminh360|thảo luận]]) 09:23, ngày 31 tháng 1 năm 2019 (UTC)
::Vì số lượng thành viên đóng góp cho Wikisource tiếng Việt chỉ đếm trên đầu ngón tay nên tôi thấy các văn kiện màu vàng cũng làm chọn lọc được, không cần phải màu xanh lá cây. Cứ dùng [[Tôn Ngô binh pháp]] và [[Xứ Bắc kỳ ngày nay]] đi, nó tốt hơn Việt Nam sử lược nhiều. [[Thành viên:Tranminh360|Tranminh360]] ([[Thảo luận Thành viên:Tranminh360|thảo luận]]) 14:27, ngày 31 tháng 1 năm 2019 (UTC)
:::Tôi chỉ thảo luận về chung về tác phẩm chọn lọc, nhưng nhân nói về Việt Nam sử lược Quyển I thì tôi cũng nói luôn. Chắc Tranminh360 cũng thấy là hai trang lỗi đó nó sai từ bản PDF của songhuong, và khi tôi hiệu đính nó lên Wikisource, khi đó tôi có sách giấy trên tay và đã đưa nội dung vào dựa trên sách giấy. Việc sửa chữa tập tin PDF để thay hai trang đó là không khó nhưng tiếc là tôi không cầm hai cuốn đó trên tay nữa. Chỉ cần có hình chụp các trang sai, tôi có thể chuyển đổi và lồng ghép vào file PDF cũ. Tôi có thử tìm các bản scan khác trên Internet thì đều ra bản của songhuong. Bản này ngoài những cái sai bạn đã kể, thì nội dung là bản 1971 nhưng bìa lại lấy của bản 1951. Tôi thừa nhận bản scan còn nhiều vấn đề, nhưng nội dung số hóa thì không hoặc không đáng kể. Còn các tác phẩm màu vàng, tôi cảm thấy không yên tâm khi chưa có một người thứ hai kiểm lại. [[Thành viên:Vinhtantran|Tân]] ([[Thảo luận Thành viên:Vinhtantran|thảo luận]]) 16:28, ngày 31 tháng 1 năm 2019 (UTC)
::::Nên tạo một trang đề cử giống như [[:en:Wikisource:Featured text candidates]]. Và có lẽ nên dịch tiêu chuẩn, quy trình ở [[:en:Wikisource:Featured texts]] sang.  [[Thành viên:Tranminh360|Tranminh360]] ([[Thảo luận Thành viên:Tranminh360|thảo luận]]) 03:07, ngày 1 tháng 2 năm 2019 (UTC)
::::Về tên gọi thì &quot;tác phẩm chọn lọc&quot; hay hơn &quot;văn kiện chọn lọc&quot;, nên dùng &quot;tác phẩm chọn lọc&quot;. Còn về [[Trang Chính]] thì phiền {{ping|Vinhtantran|label=Tân}} tự thiết kế vậy. [[Thành viên:Tranminh360|Tranminh360]] ([[Thảo luận Thành viên:Tranminh360|thảo luận]]) 03:28, ngày 1 tháng 2 năm 2019 (UTC)
}}

== Talk to us about talking ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:OOjs_UI_icon_speechBubbles-rtl.svg|alt=&quot;icon depicting two speech Bubbles&quot;|frameless|right|120px]]
The Wikimedia Foundation is planning a [[mw:Talk pages consultation 2019|global consultation about communication]]. The goal is to bring Wikimedians and wiki-minded people together to improve tools for communication.

We want all contributors to be able to talk to each other on the wikis, whatever their experience, their skills or their devices.

We are looking for input from as many different parts of the Wikimedia community as possible. It will come from multiple projects, in multiple languages, and with multiple perspectives.

We are currently planning the consultation. We need your help.

'''We need volunteers to help talk to their communities or user groups.'''

You can help by hosting a discussion at your wiki. Here's what to do:  
# First, [[mw:Talk pages consultation 2019/Participant group sign-up|sign up your group here.]]  
# Next, create a page (or a section on a Village pump, or an e-mail thread – whatever is natural for your group) to collect information from other people in your group.  This is not a vote or decision-making discussion: we are just collecting feedback.  
# Then ask people what they think about communication processes.  We want to hear stories and other information about how people communicate with each other on and off wiki.  Please consider asking these five questions:
## When you want to discuss a topic with your community, what tools work for you, and what problems block you?
## What about talk pages works for newcomers, and what blocks them?
## What do others struggle with in your community about talk pages?
## What do you wish you could do on talk pages, but can't due to the technical limitations?
## What are the important aspects of a &quot;wiki discussion&quot;?
# Finally, please go to [[mw:Talk:Talk pages consultation 2019|Talk pages consultation 2019 on Mediawiki.org]] and report what you learned from your group.  Please include links if the discussion is available to the public.

'''You can also help build the list of the many different ways people talk to each other.'''

Not all groups active on wikis or around wikis use the same way to discuss things: it can happen on wiki, on social networks, through external tools... Tell us [[mw:Talk pages consultation 2019/Tools in use|how your group communicates]].

You can read more about [[mw:Talk pages consultation 2019|the overall process]] on mediawiki.org. If you have questions or ideas, you can [[mw:Talk:Talk pages consultation 2019|leave feedback about the consultation process]] in the language you prefer.

Thank you! We're looking forward to talking with you.
&lt;/div&gt; [[user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 15:01, ngày 21 tháng 2 năm 2019 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Trizek (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=18639017 --&gt;

== Read-only mode for up to 30 minutes on 11 April ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;vi&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Bạn sẽ '''không thể sửa đổi''' phần lớn các wiki của Wikimedia trong khoảng tối đa là 30 phút vào '''[https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190411T05 11 tháng 4 lúc 05:00 UTC]''' vì sự cố về máy móc. Bạn vẫn có thể đọc các wiki. Bạn [[phab:T220080|có thể xem những wiki bị ảnh hưởng]]. Thời gian không được sửa đổi có thể ngắn hơn 30 phút. /[[User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; 10:56, ngày 8 tháng 4 năm 2019 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Johan (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=18979889 --&gt;

== Wikimedia Foundation Medium-Term Plan feedback request ==

{{int:please-translate}}

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;The Wikimedia Foundation has published a [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Medium-term_plan_2019|Medium-Term Plan proposal]] covering the next 3–5 years. We want your feedback! Please leave all comments and questions, in any language, on [[m:Talk:Wikimedia_Foundation_Medium-term_plan_2019|the talk page]], by April 20. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[m:User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]] ([[m:User talk:Quiddity (WMF)|talk]]) 17:35, ngày 12 tháng 4 năm 2019 (UTC)&lt;/div&gt;
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=18998727 --&gt;

== Update on the consultation about office actions ==

Hello all, 

Last month, the Wikimedia Foundation's Trust &amp; Safety team [[:en:Wikipedia:Village_pump_(policy)/Archive_152#Announcement_of_forthcoming_temporary_and_partial_ban_tool_consultation|announced]] a future consultation about partial and/or temporary [[m:Special:MyLanguage/office actions|office actions]]. We want to let you know that the '''draft version''' of this consultation has now been [[:m:Office_actions/Community_consultation_on_partial_and_temporary_office_actions/draft|posted on Meta]]. 

This is a '''draft'''. It is not intended to be the consultation itself, which will be posted on Meta likely in early September. Please do not treat this draft as a consultation. Instead, we ask your assistance in forming the final language for the consultation.

For that end, we would like your input over the next couple of weeks about what questions the consultation should ask about partial and temporary Foundation office action bans and how it should be formatted. '''[[:m:Talk:Office_actions/Community_consultation_on_partial_and_temporary_office_actions/draft|Please post it on the draft talk page]]'''. Our goal is to provide space for the community to discuss all the aspects of these office actions that need to be discussed, and we want to ensure with your feedback that the consultation is presented in the best way to encourage frank and constructive conversation.

Please visit [[:m:Office_actions/Community_consultation_on_partial_and_temporary_office_actions/draft|the consultation draft on Meta-wiki]] and leave your comments on the draft’s talk page about what the consultation should look like and what questions it should ask. 

Thank you for your input! -- The [[m:Special:MyLanguage/Trust and Safety|Trust &amp; Safety team]] 08:03, ngày 16 tháng 8 năm 2019 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Trizek (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=19175143 --&gt;

== New tools and IP masking ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Hey everyone,

The Wikimedia Foundation wants to work on two things that affect how we patrol changes and handle vandalism and harassment. We want to make the tools that are used to handle bad edits better. We also want to get better privacy for unregistered users so their IP addresses are no longer shown to everyone in the world. We would not hide IP addresses until we have better tools for patrolling.

We have an idea of what tools ''could'' be working better and how a more limited access to IP addresses would change things, but we need to hear from more wikis. You can read more about the project [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|on Meta]] and [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|post comments and feedback]]. Now is when we need to hear from you to be able to give you better tools to handle vandalism, spam and harassment.

You can post in your language if you can't write in English.
[[User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; 14:19, ngày 21 tháng 8 năm 2019 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Johan (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tools_and_IP_message/Distribution&amp;oldid=19315232 --&gt;

== The consultation on partial and temporary Foundation bans just started ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Hello, 

In a [[:en:Wikipedia:Community_response_to_the_Wikimedia_Foundation%27s_ban_of_Fram/Official_statements#Board_statement|recent statement]], the Wikimedia Foundation Board of Trustees [[:en:Wikipedia:Community_response_to_the_Wikimedia_Foundation%27s_ban_of_Fram/Official_statements#Board_statement|requested that staff hold a consultation]] to &quot;re-evaluat[e] or add community input to the two new office action policy tools (temporary and partial Foundation bans)&quot;.

Accordingly, the Foundation's Trust &amp; Safety team invites all Wikimedians [[:m:Office actions/Community consultation on partial and temporary office actions/09 2019|to join this consultation and give their feedback]] from 30 September to 30 October. 

How can you help?

* Suggest how partial and temporary Foundation bans should be used, if they should (eg: On all projects, or only on a subset);

* Give ideas about how partial and temporary Foundation bans should ideally implemented, if they should be; and/or

* Propose changes to the existing Office Actions policy on partial and temporary bans.

We offer our thanks in advance for your contributions, and we hope to get as much input as possible from community members during this consultation!

&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;-- [[user:Kbrown (WMF)|Kbrown (WMF)]] 17:14, ngày 30 tháng 9 năm 2019 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Trizek (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=19302497 --&gt;

== Feedback wanted on Desktop Improvements project ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;vi&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
{{int:Hello}}. Nhóm Readers Web tại Quỹ Wikimedia sẽ chú trọng vào việc [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|cải thiện giao diện máy tính để bàn]] trong thời gian vài năm, nhằm mục đích tăng khả năng sử dụng mà không xóa chức năng nào. Các nỗ lực của người tình nguyện gây cảm hứng cho chúng tôi nhưng cho đến nay chỉ có thể tạo ra các tiện ích và kịch bản địa phương, bản đề nghị, và giao diện (''skin'') tùy chỉnh. Chúng tôi muốn bắt đầu quá trình mang một số thay đổi nào vào trải nghiệm mặc định tại tất cả các dự án Wikimedia. 

Chúng tôi hiện tại đang nghiên cứu cho dự án này và kêu gọi các ý kiến cải thiện và phản hồi về các đề nghị và mô hình hiện tại. Cho đến này, chúng tôi đã phỏng vấn thành viên cộng đồng tại Wikimania. Chúng tôi đã biên soạn danh sách các nỗ lực của tình nguyện và Quỹ Wikimedia về điều này. Chúng tôi đang tìm cách thực hiện các thay đổi được gợi ý.  

Chúng tôi mời các bạn phản hồi ý kiến về các điều sau:

* Nhận ra các điểm trọng tâm cho dự án mà chúng tôi chưa nghĩ đến.
* Mở rộng danh sách tiện ích và kịch bản người dùng có liên quan đến cải thiện giao diện trên máy tính để bàn. Nếu bạn biết đến tiện ích hoặc kịch bản nào có ích, xin cho chúng tôi biết.
* Phản hồi về các đề nghị và mô hình chúng tôi đã biên soạn cho đến nay.

Chúng tôi cũng muốn biên soạn danh sách các wiki muốn thử nghiệm các thay đổi của dự án này. Lúc khi chúng tôi sẵn sàng bắt đầu xây dựng, các wiki này sẽ có quyền truy cập các thay đổi trước các wiki kia. 

Khi nào gửi phản hồi, xin hãy nhớ các mục đích của dự án:

* Làm cho người đọc dễ tập trung sự chú ý vào nội dung
* Cho phép truy cập các tác vụ hằng ngày một cách tiện hơn (ví dụ tìm kiếm, thay đổi ngôn ngữ, sửa đổi)
* Sắp xếp mọi tính năng vào nơi hợp lý có ích
* Thống nhất giao diện với các nền tảng khác – Web di động và ứng dụng di động
* Loại trừ lộn xộn
* Sửa soạn mai mốt phát triển

Cũng như các ràng buộc sau:

* Không nghịch ngợm với nội dung: chúng tôi sẽ không lo lắng về các bản mẫu định kiểu hoặc cấu trúc nội dung trang
* Không loại trừ chức năng nào: các chức năng có thể di chuyển, nhưng tất cả các mục chuyển hướng và chức năng mặc định sẽ còn lại
* Không thay đổi bố cục quá mức: chúng tôi có phương pháp tiến hóa đối với các thay đổi và muốn những người đọc và sửa đổi tiếp tục cảm thấy quen thuộc với trang

Xin hãy gửi ý kiến nào đó (trong ngôn ngữ nào đó) tại [[mw:Talk:Reading/Web/Desktop Improvements|mw:Talk:Reading/Web/Desktop Improvements]] 

Sau khi vòng phản hồi này, chúng tôi định xây dựng mô hình các thay đổi gợi ý dựa trên các ý kiến phản hồi chúng tôi nhận được. Chúng tôi sẽ liên lạc với các bạn lần nữa sau đây để yêu cầu phản hồi về mô hình này.

{{Int:Feedback-thanks-title}} [[mw:User:Quiddity (WMF)|Quiddity (WMF)]] ([[mw:User talk:Quiddity (WMF)|talk]])
&lt;/div&gt; 07:15, ngày 16 tháng 10 năm 2019 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/Global_message_delivery_split_2&amp;oldid=19462801 --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/44|Tech News: 2019-44]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2019-W44&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/44|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* You can post proposals for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2020|Community Wishlist Survey]]. The survey decides what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on. You can post proposals until 11 November. You can vote on proposals from 20 November to 2 December. This year the wishlist will focus on Wikibooks, Wiktionary, Wikiquote, Wikisource, Wikiversity, Wikispecies, Wikivoyage and Wikinews. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2020#newformat|read more]] about the format for this year.
* Mobile users now have a specific design for their Watchlist. [https://phabricator.wikimedia.org/T225127][https://phabricator.wikimedia.org/T235414]
* You can share feedback and ideas on the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]] project. The goal is to make the interface easier to use for readers and editors without removing any functionality. The Foundation's Readers Web team will work on this over the next two years.
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/OOUI|OOUI]] now allows using &lt;code&gt;px&lt;/code&gt; (pixels) instead of &lt;code&gt;em&lt;/code&gt; ([[:w:en:Em (typography)|em]]) for some specific cases. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/design/2019-October/002646.html][https://phabricator.wikimedia.org/T220671]

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2019-10-29|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2019-10-30|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2019-10-31|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]).

'''Meetings'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191030T15 {{#time:j xg|2019-10-30|{{PAGELANGUAGE}}}} at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]].

'''Future changes'''
* There will be no software changes from 19 December to 2 January. The first MediaWiki version next year will come the week of 6 January. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2019-October/092682.html]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets and user scripts can access variables about the current page in JavaScript. In 2015, this information was moved from global variables named &lt;code dir=ltr&gt;wg*&lt;/code&gt; to &lt;code style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;mw.config&lt;/code&gt;. The old global variables will be removed later this year. You can [[Phab:T72470|know more about it and tell the developers]] if you want to try this out on your wiki first.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/44|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2019-W44&quot;/&gt; 16:09, ngày 28 tháng 10 năm 2019 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Trizek (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&amp;oldid=19499434 --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/45|Tech News: 2019-45]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2019-W45&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/45|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* At [[Special:Contributions|Special:Contributions]] you could see up to 5000 edits at the same time if you edited the [[:w:en:URL|URL]]. This has been lowered to 500. This is to stop requests which break the sites. [https://phabricator.wikimedia.org/T234450]

'''Changes later this week'''
* &lt;code&gt;MediaWiki:ipb-default-expiry&lt;/code&gt; can set the default length to block a user for your wiki. You will be able to use &lt;code&gt;MediaWiki:ipb-default-expiry-ip&lt;/code&gt; to set a different default block length for IP editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T219126]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 5 November. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 6 November. It will be on all wikis from 7 November ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]).

'''Meetings'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191106T15 6 November at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/45|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2019-W45&quot;/&gt; 16:47, ngày 4 tháng 11 năm 2019 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Johan (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&amp;oldid=19523120 --&gt;

== Community Wishlist 2020 ==

[[File:Magic Wand Icon 229981 Color Flipped.svg|right|48px]]
&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
The '''[[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2020|2020 Community Wishlist Survey]]''' is now open! This survey is the process where communities decide what the [[m:Community Tech|Community Tech]] team should work on over the next year. We encourage everyone to submit proposals until the deadline on '''November 11, 2019''', or comment on other proposals to help make them better.

'''This year, we’re exclusively focusing on smaller projects (i.e., Wikibooks, Wiktionary, Wikiquote, Wikisource, Wikiversity, Wikispecies, Wikivoyage, and Wikinews).''' We want to help these projects and provide meaningful improvements to diverse communities. If you’re a member of any of these projects, please participate in the survey! To submit proposals, see the guidelines on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2020#Guidelines|survey page]]. You can write proposals in any language, and we will translate them for you. Thank you, and we look forward to seeing your proposals!
&lt;/div&gt;
[[:m:user:IFried (WMF)|IFried (WMF)]] 19:30, ngày 4 tháng 11 năm 2019 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Trizek (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Trizek_(WMF)/sandbox/temp_MassMessage_list&amp;oldid=19523495 --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/46|Tech News: 2019-46]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2019-W46&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/46|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [https://mediawiki2latex-large.wmflabs.org MediaWiki2LaTeX] can put different pages from a Wikimedia wiki into a [[:w:en:PDF|PDF]]. It can now make a PDF with around 5000 pages. Previously this was 800 pages.

'''Changes later this week'''
* There is no new MediaWiki version this week.

'''Meetings'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191113T16 13 November at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]].

'''Future changes'''
* Wikimedia will take part in [[:w:en:Google Code-in|Google Code-in]]. This is for young students who want to help with open source software. You can [[:mw:Google Code-in/2019|read more]]. Experienced technical Wikimedians can mentor students.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/46|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2019-W46&quot;/&gt; 22:02, ngày 11 tháng 11 năm 2019 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Johan (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&amp;oldid=19547303 --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/47|Tech News: 2019-47]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2019-W47&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/47|Translations]] are available.

'''Problems'''
*  You will be able to read but not to edit some wikis for up to 30 minutes [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191126T06 on 26 November at 06:00 (UTC)]. You can [[phab:T238046|see which wikis]]. It will probably last much shorter than 30 minutes. This will also affect the &lt;code&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Extension:CentralAuth|centralauth]]&lt;/code&gt; database. This could for example affect changing passwords, logging in to new wikis, changing emails or [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CentralAuth/Global rename|global renames]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T238046]

'''Changes later this week'''
* You can soon vote on proposals for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2020|Community Wishlist Survey]]. The survey decides what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on. You can vote on proposals from 20 November to 2 December. This year the wishlist will focus on Wikibooks, Wiktionary, Wikiquote, Wikisource, Wikiversity, Wikispecies, Wikivoyage and Wikinews. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2020#newformat|read more]] about the format for this year.
* There is no new MediaWiki version this week.

'''Meetings'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191120T16 20 November at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/47|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2019-W47&quot;/&gt; 20:16, ngày 18 tháng 11 năm 2019 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Johan (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&amp;oldid=19547866 --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/48|Tech News: 2019-48]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2019-W48&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/48|Translations]] are available.

'''Changes later this week'''
* The mobile beta mode will be disabled to have less maintenance. The developers will focus on the [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements|desktop improvements]] project. You can turn on [[mw:Reading/Web/Advanced mobile contributions|advanced mobile contributions mode]] if you want to see the categories. You could also jump back to the top. This can instead be done with a [[w:en:User:Jdlrobson/scripts/backtotop.js|gadget or user script]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T237290]
* [[:mw:Parsoid|Parsoid]] is software we use for the visual editor, content translation, Flow and the Android app. This has been rewritten. It will come to the wikis gradually over the next two weeks. It has been tested, but there could be some diffs or previews that don't look right. If you see any you can [[phab:T229015|report them]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T229015]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 26 November. It will be on the other wikis next week ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). This is because of holidays.

'''Meetings'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191127T16 27 November at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]].

'''Future changes'''
* You will switch between the article and the talk page in a new way in the mobile view in the future. It will use tabs. This is more like in the desktop view. [https://phabricator.wikimedia.org/T230695]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/48|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2019-W48&quot;/&gt; 16:51, ngày 25 tháng 11 năm 2019 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Johan (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&amp;oldid=19547866 --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/49|Tech News: 2019-49]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2019-W49&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/49|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
* [[:m:Special:MyLanguage/Mix'n'match|Mix'n'match]] is a tool to connect Wikidata items to information in other databases. It can be used to find subjects that are missing in a Wikipedia. It now has more than 3000 datasets. Before it was closer to 2000.

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 3 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 4 December. It will be on all wikis from 5 December ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]).

'''Meetings'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191204T16 4 December at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]].

'''Future changes'''
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There will be a new schema for [https://dumps.wikimedia.org/ XML dumps]. Scripts and apps that use them will need to be updated. If they are not updated they will no longer work. [https://phabricator.wikimedia.org/T238972]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{REVISIONID}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; magic word will no longer work in the content namespaces. This is for performance reasons. When you preview a page it returns &lt;code&gt;&quot;&quot;&lt;/code&gt; (empty string). When you read a page it returns &lt;code&gt;&quot;-&quot;&lt;/code&gt; (dash). In the future this will also affect other namespaces. The next ones are file and category namespaces. [https://phabricator.wikimedia.org/T235957]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/49|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2019-W49&quot;/&gt; 16:58, ngày 2 tháng 12 năm 2019 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Johan (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&amp;oldid=19547866 --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/50|Tech News: 2019-50]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2019-W50&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/50|Translations]] are available.

'''Recent changes'''
*  Wikimedia projects use [https://translatewiki.net/ Translatewiki] to translate the wiki interface. You can now use [https://tools.wmflabs.org/watch-translations/ WatchTranslations] to watch projects there. You would get an email if there are missing translations to your language. [https://phabricator.wikimedia.org/T238216]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There is a new dataset you can use. It shows the number of editors per country per month for a number of countries. You can [[:wikitech:Analytics/Data Lake/Edits/Geoeditors/Public|read the documentation]] and [https://dumps.wikimedia.org/other/geoeditors/readme.html download the dataset].

'''Changes later this week'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 10 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 11 December. It will be on all wikis from 12 December ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]).

'''Meetings'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191211T16 11 December at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]].

'''Future changes'''
* You can test a new [[m:WMDE Technical Wishes/Book referencing|reference tool]]. It makes it possible to reference different parts of a source without repeating all information. You can test it on the [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|beta cluster]]. You can see [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Draft:Cut_the_Crap#cite_ref-3 an example article]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Topic:Vc9k7gf9kvqxkkva]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/50|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2019-W50&quot;/&gt; 16:35, ngày 9 tháng 12 năm 2019 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Johan (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&amp;oldid=19625279 --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/51|Tech News: 2019-51]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2019-W51&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;vi&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Các '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Xin hãy thông báo cho các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải thay đổi nào cũng ảnh hưởng trực tiếp tới bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/51|Các bản dịch]] đã có sẵn để đọc.

'''Vấn đề'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Linter|Phần mở rộng Linter]] giúp bạn phát hiện các lỗi kĩ thuật trong bài viết. Tuần qua công cụ này không cập nhật được các tính năng mới, do một lỗi [[:w:en:Application programming interface|giao diện lập trình ứng dụng (API)]]. Hiện công cụ này đã hoạt động trở lại. [https://phabricator.wikimedia.org/T240057]
* [[Special:Watchlist|Trang Đặc biệt:Danh sách theo dõi]] lại hiển thị thông tin sai. Công cụ này không hiển thị chính xác thay đổi nào đã được xem hay chưa được xem. Đây là một lỗi cơ sở dữ liệu. Các nhà phát triển đang tìm cách sửa. [https://phabricator.wikimedia.org/T218511]

'''Thay đổi trong nửa sau tuần này'''
* Bạn sẽ có thể nhận thông báo qua email, với từng mức độ: nhận thông báo ngay, nhận tóm tắt các thông báo trong ngày hoặc tóm tắt các thông báo trong tuần. Nếu bạn chọn nhận tóm tắt các thông báo, bạn sẽ sớm được cung cấp tuỳ chọn có nhận các thông báo mà bạn đã đọc trên wiki rồi qua mail nữa hay không. [https://phabricator.wikimedia.org/T169386]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Đề mục định kỳ]] [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.11|Phiên bản mới]] của MediaWiki sẽ được triển khai trên các wiki thử nghiệm và MediaWiki.org từ ngày {{#time:j xg|2019-12-17|{{PAGELANGUAGE}}}}. Nó sẽ được cài đặt trên các wiki không phải là Wikipedia và trên một số Wikipedia từ ngày {{#time:j xg|2019-12-18|{{PAGELANGUAGE}}}}, và trên mọi wiki từ ngày {{#time:j xg|2019-12-19|{{PAGELANGUAGE}}}}  ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|xem lịch trình]]).

'''Họp mặt'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Đề mục định kỳ]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Đề mục nâng cao]] Bạn có thể tham gia buổi họp đóng góp ý kiến Kỹ thuật trên kênh IRC. Trong buổi họp, các nhà phát triển tình nguyện sẽ có thể hỏi ý kiến đóng góp của các bạn. Buổi họp sẽ được tổ chức vào [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191218T16 {{#time:j xg|2019-12-18|{{PAGELANGUAGE}}}} lúc 16:00 (UTC)]. Xem [[mw:Technical Advice IRC Meeting|làm thế nào để tham gia]].

'''Các thay đổi trong tương lai'''
* Tính năng [[m:Special:MyLanguage/Community health initiative/Partial blocks|Cấm một phần]] hiện đã hoạt động ổn định và sẽ được triển khai trên đa số các wiki vào ngày 6 tháng 1 năm sau. Nếu muốn, wiki của bạn có thể xin hoãn việc triển khai tính năng này, bằng cách liên hệ với [[User talk:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T218626]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' được chuẩn bị bởi [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên của Tin tức]] và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/51|Biên dịch]] • [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]] • [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký/Huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2019-W51&quot;/&gt; 00:15, ngày 17 tháng 12 năm 2019 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Johan (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&amp;oldid=19625279 --&gt;

== [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/52|Tech News: 2019-52]] ==

&lt;section begin=&quot;technews-2019-W52&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;vi&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Các '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' mới nhất từ cộng đồng kỹ thuật Wikimedia. Xin hãy thông báo cho các thành viên khác về những thay đổi này. Không phải thay đổi nào cũng ảnh hưởng trực tiếp tới bạn. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/52|Các bản dịch]] đã có sẵn để đọc.

'''Tin tức Kỹ thuật'''
* Do hiện nay đang là thời điểm kỳ nghỉ lễ Giáng sinh và năm mới, nên số tiếp theo của Bản tin Kỹ thuật sẽ được phát hành vào ngày 6 tháng 1 năm 2020.

'''Thay đổi gần đây'''
* Tất cả người dùng trang di động của Wikimedia sẽ được trang bị thêm một số tính năng mới, bao gồm: các tab riêng cho trang nội dung/trang thảo luận, menu người dùng mở rộng, liên kết truy cập trực tiếp vào trang lịch sử của bài. Những tính năng này trước đây chỉ có trong &quot;[[mw:special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced mobile contributions|chế độ hiển thị nâng cao]]&quot;.

'''Thay đổi trong nửa sau tuần này'''
* Không có phiên bản phần mềm MediaWiki nào mới được triển khai trong tuần này và tuần sau.

'''Các thay đổi trong tương lai'''
* Bạn vẫn có thể sử dụng mã &lt;code&gt;setlang&lt;/code&gt; trong các [[:w:vi:URL|địa chỉ URL]] để thay đổi [[mw:Special:MyLanguage/Extension:UniversalLanguageSelector|ngôn ngữ giao diện của trang]]. Tuy nhiên, việc chuyển đổi ngôn ngữ này sẽ không xảy ra một cách tự động nữa. Thay vào đó, khi mở liên kết có dạng này, trang sẽ yêu cầu bạn xác nhận việc thay đổi ngôn ngữ. Tuy nhiên, tính năng này sẽ không hoạt động nếu trình duyệt của bạn không bật [[:w:vi:Javascript|Javascript]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T63115]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tin tức Kỹ thuật]]''' được chuẩn bị bởi [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|các biên tập viên của Tin tức]] và được đăng bởi [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Đóng góp]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/52|Biên dịch]] • [[m:Tech|Nhờ giúp đỡ]] • [[m:Talk:Tech/News|Phản hồi]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Đăng ký/Huỷ đăng ký]].''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt; &lt;section end=&quot;technews-2019-W52&quot;/&gt; 20:03, ngày 23 tháng 12 năm 2019 (UTC)
&lt;!-- Tin nhắn của Thành viên:Quiddity (WMF)@metawiki gửi cho mọi người trong danh sách tại https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&amp;oldid=19625279 --&gt;

{{Thảo luận lưu}}</text>
      <sha1>0rs9i30lsq0a1zvqexypvrc58x4s9rt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Biên dịch:Minh sử/Quyển 321</title>
    <ns>114</ns>
    <id>68372</id>
    <revision>
      <id>204655</id>
      <parentid>204151</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T07:32:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrfly911</username>
        <id>2215</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* An Nam */</comment>
      <origin>204655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="109794" sha1="2oyoj8mmmrxg658ehwu761v2fjz76d2" xml:space="preserve">{{đầu đề biên dịch
 | tựa đề     = [[../|Minh sử]]
 | tác giả    = Trương Đình Ngọc
 | ngôn ngữ   = zh
 | bản gốc    = 明史/卷321
 | phần       = Quyển 321 liệt truyện đệ 209 Ngoại quốc 2: An Nam
 | trước      = [[../Quyển 320|Quyển 320]]
 | sau        = [[../Quyển 322|Quyển 322]]
 | ghi chú    = 
}}

==An Nam==
An Nam 安南, xưa là đất Giao Chỉ 交阯. Trước thời nhà Đường, đều thuộc Trung Quốc. Đến thời Ngũ Đại, bắt đầu bị người bản xứ là Khúc Thừa Mỹ 曲承美 chiếm giữ. Đầu thời Tống, phong cho Đinh Bộ Lĩnh 丁部領 làm Giao Chỉ quận vương 交阯郡王, truyền ba đời thì bị đại thần Lê Hoàn 黎桓 cướp ngôi. Họ Lê cũng truyền ba đời thì bị đại thần Lý Công Uẩn 李公蘊 cướp ngôi. Họ Lý truyền được tám đời, không có con, truyền ngôi cho con rể là Trần Nhật Cự 陳日炬.&lt;ref&gt;[[w:Trần Thái Tông|Trần Thái Tông]], húy Trần Cảnh 陳煚, Trần Nhật Quýnh 陳日煚.&lt;/ref&gt;
Nhà Nguyên nhiều lần đánh phá nước này.

Năm Hồng Vũ thứ nhất (1368), vương là Trần Nhật Khuể 日煃&lt;ref&gt;[[w:Trần Dụ Tông|Trần Dụ Tông]]&lt;/ref&gt; nghe tin Liêu Vĩnh Trung 廖永忠 đã bình định được Lưỡng Quảng (Quảng Đông và Quảng Tây), định sai sứ sang triều cống, nhưng vì Lương Vương (nhà Nguyên - [[w:en:Basalawarmi|Basalawarmi]]) còn ở Vân Nam nên chưa thực hiện được. Đến tháng Chạp, Thái Tổ &lt;ref&gt;Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương&lt;/ref&gt; sai tri phủ Hán Dương là Dịch Tế sang chiêu dụ. Nhật Khuể sai Thiếu trung đại phu Đồng Thời Mẫn, Chính đại phu Đoàn Đễ, Lê An Thế... mang biểu sang triều kiến, dâng cống phẩm. Tháng Sáu năm sau, đoàn sứ đến kinh đô. Vua Minh vui mừng, ban yến tiệc, sai Thị độc học sĩ Trương Dĩ Ninh và Điển bạ Ngưu Lượng mang sắc phong cho Nhật Khuể làm An Nam quốc vương, ban cho ấn bạc khảm vàng hình lạc đà.

Chiếu thư viết:

&quot;Này An Nam quốc vương Trần Nhật Khuể, tổ tiên ngươi giữ gìn biên cương phía Nam, xưng thần với Trung Quốc, kính cẩn làm bề tôi, nên được phong truyền đời. Trẫm nhờ ơn trời đất, dẹp yên Trung Hoa, nay gửi thư đáp lại. Ngươi dâng biểu xưng thần, sai sứ sang chúc mừng, noi theo lời dạy của tổ tiên, an dân nơi biên viễn. Trẫm xét lòng thành ấy, rất đáng khen ngợi. Vì vậy sai sứ mang ấn đến, phong ngươi làm An Nam quốc vương. Than ôi! Hãy lấy lòng nhân mà cai trị rộng khắp, noi theo điển lễ của bậc minh quân; phong tước vượt bậc, để nối tiếp danh thơm của tổ tiên. Hãy càng thêm đức tốt, mãi làm phiên thần, khâm thử!&quot;

Vua Minh ban cho Nhật Khuể lịch Đại Thống, gấm vóc dệt hoa bốn mươi tấm. Đồng Thời Mẫn và các người đi theo đều được ban thưởng.

Khi Trương Dĩ Ninh và các sứ thần đến nơi thì Trần Nhật Khuể đã mất, cháu là Trần Nhật Kiên 日熞&lt;ref&gt;[[w:Dương Nhật Lễ|Dương Nhật Lễ]]&lt;/ref&gt; lên nối ngôi. Nhật Kiên sai quan là Nguyễn Nhữ Lượng ra đón và xin nhận chiếu thư cùng ấn phong, nhưng Trương Dĩ Ninh không trao. Nhật Kiên lại sai Đỗ Thuấn Khâm cùng các sứ thần sang triều đình xin phong. Trương Dĩ Ninh ở lại An Nam chờ lệnh.

Lúc đó, An Nam và Chiêm Thành đang có chiến sự. Vua Minh sai Hàn lâm biên tu La Phục Nhân và Binh bộ chủ sự Trương Phúc sang dụ hai nước ngừng chiến, cả hai đều tuân chiếu.

Năm sau, Đỗ Thuấn Khâm và các sứ thần đến báo tang. Vua Minh mặc đồ tang, tiếp kiến tại cửa Tây Hoa, rồi sai biên tu Vương Liêm sang tế, ban phúng điếu gồm 50 lạng bạc trắng và 50 tấm lụa. Lại sai Lại bộ chủ sự Lâm Đường Thần phong cho Nhật Kiên làm An Nam quốc vương, ban ấn vàng và 40 tấm gấm vóc dệt hoa.

Sau khi Vương Liêm đi, vua Minh nhớ công Hán Mã Viện từng lập cột đồng trấn Nam Man, công lao to lớn, nên sai Vương Liêm nhân tiện tế lễ tại đó. Sau đó, triều đình ban chiếu về khoa cử cho nước này, đồng thời đổi tên các thần núi sông và dẹp yên vùng sa mạc, hai lần sai quan sang truyền chiếu.

Nhật Kiên sai Thượng đại phu Nguyễn Kiêm, Trung đại phu Mạc Quý Long, Hạ đại phu Lê Nguyên Phổ sang tạ ơn và dâng cống phẩm. Nguyễn Kiêm mất dọc đường, vua Minh ban chiếu an ủi vua và các sứ thần, cho đưa linh cữu Kiêm về nước.

Chẳng bao lâu, La Phục Nhân và các sứ thần trở về, tâu rằng người An Nam từ chối nhận lễ vật tiễn đưa. Vua Minh khen ngợi, ban thưởng thêm cho Mạc Kỷ Long và các người đi theo.

Năm thứ tư (1371), mùa xuân, An Nam sai sứ sang triều cống voi, chúc mừng việc bình định vùng sa mạc, lại sai sứ đi cùng Trương Dĩ Ninh và các sứ thần về triều.

Mùa đông năm đó, Trần Nhật Kiên bị người bác là Trần Thúc Minh 叔明&lt;ref&gt;Trần Nghệ Tông&lt;/ref&gt; ép chết. Thúc Minh sợ tội, dâng voi và cống phẩm để chuộc lỗi. Sang năm sau, sứ thần đến kinh đô, quan Lễ bộ thấy biểu không ghi tên Nhật Kiên, tra hỏi mới biết sự thật, vua Minh ra chiếu từ chối tiếp nhận.

Thúc Minh lại sai sứ sang triều cống, xin tạ tội và cầu phong. Sứ thần đến nơi nói rằng Nhật Kiên thực sự đã bệnh chết, Thúc Minh vốn tránh ở ngoài, được người trong nước suy tôn lên ngôi. Vua Minh ra lệnh dân trong nước phải để tang Nhật Kiên, còn Thúc Minh thì tạm thời dùng ấn của vua trước để xử lý việc nước.

Năm thứ bảy (1374), Thúc Minh sai sứ sang tạ ơn, tự xưng tuổi già, xin cho em là Trần Thoan 煓&lt;ref&gt;Trần Duệ Tông&lt;/ref&gt; nhiếp chính, vua Minh đồng ý. Trần Thoan sai sứ sang tạ ơn, xin định kỳ triều cống. Vua Minh ra chiếu quy định ba năm một lần triều cống, mỗi đời vua mới thì phải sang chầu.

Không lâu sau, lại sai sứ sang cống, vua Minh ra lệnh cho các quan truyền dụ từ chối, đồng thời quy định sứ thần không được quá ba bốn người, cống phẩm không được quá nhiều.

Năm thứ mười (1377), Trần Thoan đem quân xâm lược Chiêm Thành, bị thua trận và tử trận. Em là Trần Vĩ 煒&lt;ref&gt;Minh sử lầm: Trần Vĩ là con trưởng Trần Thoan (Duệ Tông) nhưng đã chết trước đó. Người nối ngôi Trần Thoan là Trần Hiện (Trần Phế Đế), cũng là con thứ của Trần Thoan chứ không phải em.&lt;/ref&gt; lên thay, sai sứ sang báo tang, vua Minh sai nội quan Trần Năng sang tế.

Lúc đó, An Nam ỷ thế mạnh, muốn diệt Chiêm Thành, nhưng ngược lại bị tổn thất nặng nề. Vua Minh sai quan sang dụ bảo cựu vương là Trần Thúc Minh không được gây hấn chuốc họa, vì thực chất Thúc Minh vẫn là người nắm quyền chính. Thúc Minh dâng cống phẩm để tạ tội.

Thổ quan Tư Minh ở Quảng Tây tố cáo An Nam xâm phạm biên giới, An Nam cũng tố lại Tư Minh quấy nhiễu biên cương. Vua Minh ra hịch kể tội An Nam gian trá, ra lệnh cho các quan trấn thủ không được tiếp nhận sứ thần của họ.

Trần Vĩ&lt;ref&gt;Trần Phế Đế&lt;/ref&gt; sợ hãi, sai sứ sang tạ tội, nhiều năm liền dâng hoạn quan, vàng bạc, mâm vàng, bình rượu bằng vàng, voi và ngựa để làm lễ vật. Vua Minh sai trợ giáo Dương Bàn sang sứ, lệnh cho An Nam cung cấp lương thực cho quân đội Vân Nam, Trần Vĩ liền nộp 5.000 thạch gạo tại Lâm An.

Năm thứ hai mươi mốt (1388), vua Minh lại sai Lễ bộ lang trung Hình Văn Vĩ mang chiếu thư và lễ vật sang ban thưởng. Trần Vĩ sai sứ sang tạ ơn, lại dâng voi. Vua Minh thấy việc triều cống quá thường xuyên và lễ vật quá xa hoa, ra lệnh giữ nguyên quy định ba năm một lần triều cống, không được dâng tê giác và voi nữa.

Lúc đó, quốc tướng Lê Quý Ly 黎季犛 chuyên quyền, phế vua Trần Vĩ, rồi giết đi, lập con của Trần Thúc Minh là Trần Nhật Côn 日焜&lt;ref&gt;Trần Thuận Tông&lt;/ref&gt; nắm việc nước, nhưng vẫn mượn danh nghĩa của Trần Vĩ để dâng cống. Triều đình nhà Minh không biết, vẫn tiếp nhận. Vài năm sau mới phát giác, liền ra lệnh cho quan trấn thủ Quảng Tây cắt đứt việc tiếp sứ.

Lê Quý Ly sợ hãi, năm thứ hai mươi bảy (1394) sai sứ đi đường Quảng Đông để dâng cống. Vua Minh nổi giận, sai quan đến tra hỏi và từ chối nhận cống phẩm. Lê Quý Ly càng thêm lo sợ, năm sau lại dùng lời lẽ quanh co để xin dâng cống. Vua Minh tuy ghét việc hắn giết vua cướp ngôi, nhưng không muốn phiền hà việc chinh phạt xa xôi, nên chấp nhận.

Lúc đó, đại quân đang đánh Triệu Tông Thọ 趙宗壽 ở Long Châu, vua Minh sai Lễ bộ thượng thư Nhâm Hanh Thái và Ngự sử Nghiêm Chấn Trực sang dụ Trần Nhật Côn, bảo đừng nghi ngờ. Lê Quý Ly nghe vậy thì hơi yên tâm.

Vua Minh lại sai Hình bộ thượng thư Dương Tĩnh sang dụ, yêu cầu nộp tám vạn thạch gạo để cấp lương cho quân ở Long Châu. Lê Quý Ly chỉ nộp một vạn thạch, dâng thêm một nghìn lạng vàng, hai vạn lạng bạc, nói rằng đường bộ đến Long Châu hiểm trở, xin chuyển lương đến động Bằng Tường. Dương Tĩnh không đồng ý, ra lệnh nộp hai vạn thạch tại sông Đà Hải, nơi chỉ cách Long Châu nửa ngày đường.

Dương Tĩnh tâu rằng: &quot;Trần Nhật Côn còn nhỏ, mọi việc nước đều do cha con Lê Quý Ly quyết định, nên mới dám chần chừ như vậy.&quot;

Lúc đó, vua Minh vì Triệu Tông Thọ đã chịu hàng, nên chuyển quân đi đánh các bộ tộc man ở Tượng Vũ, liền dụ Dương Tĩnh nhận hai vạn thạch gạo để cấp quân, và miễn cho số vàng bạc đã dâng.

Năm sau, Lê Quý Ly báo tang Trần Thúc Minh. Vua Minh cho rằng Thúc Minh vốn là kẻ cướp ngôi giết vua, nếu cử hành lễ viếng thì chẳng khác nào khuyến khích loạn thần, nên không làm lễ, chỉ ra hịch thông báo rõ ràng.

Thổ quan Tư Minh là Hoàng Quảng Thành 黃廣成 tâu rằng: &quot;Từ thời nhà Nguyên lập phủ Tổng quản Tư Minh, quản lý các châu huyện vùng Tả Giang, phía đông giáp Tư Châu, phía nam lấy cột đồng làm ranh giới. Khi nhà Nguyên chinh phạt Giao Chỉ, lập phủ Vạn hộ trại Vĩnh Bình cách cột đồng một trăm dặm, sai quân đóng giữ, bắt người Giao cung cấp lương thực cho quân. Cuối đời Nguyên loạn lạc, người Giao đánh phá Vĩnh Bình, vượt qua cột đồng hơn hai trăm dặm, chiếm đất năm huyện Khâu Ôn, Như Ngao, Khánh Viễn, Uyên, Thoát thuộc Tư Minh. Gần đây lại tố cáo Thượng thư Nhâm đặt trạm dịch tại động Đăng địa thuộc Tư Minh. Thần từng dâng tấu đầy đủ, được sai Thượng thư Dương đi điều tra thực tế. Nay xin ra chiếu lệnh cho An Nam trả lại năm huyện, và lấy cột đồng làm ranh giới.&quot;

Vua Minh sai hành nhân Trần Thành và Lữ Nhượng sang dụ, nhưng Lê Quý Ly kiên quyết không nghe. Trần Thành tự viết thư dụ Trần Nhật Côn, Lê Quý Ly lại gửi thư tranh biện, còn thay Nhật Côn viết thư gửi sang Bộ Hộ.

Trần Thành và Lữ Nhượng về báo, vua Minh biết rằng họ quyết không chịu trả đất, bèn nói: &quot;Man di tranh chấp với nhau, xưa nay vẫn có. Chúng ỷ vào ngoan cố, ắt sẽ chuốc họa, cứ chờ xem.&quot;

Năm Kiến Văn nguyên niên (1399), Lê Quý Ly giết Trần Nhật Côn, lập con Côn là Trần Ngung 顒. Lại giết Ngung, lập em là Trần An 𭴣 (chữ Hán là 上安下火), lúc đó còn bọc trong tã, rồi lại giết đi.&lt;ref&gt;Minh sử lầm: Trần Côn và Trần Ngung đều là tên của Trần Thuận Tông. Trần An (Trần Thiếu Đế) là con Trần Côn.&lt;/ref&gt; Tàn sát dòng họ Trần, rồi tự lập làm vua, đổi tên là Hồ Nhất Nguyên 胡一元, đặt tên con là Hồ Hán Thương 蒼 thành Hồ Đê 胡𡗨, nói là hậu duệ của vua Thuấn, dòng dõi Hồ Công. Xưng quốc hiệu là Đại Ngu, niên hiệu là Nguyên Thánh, sau đó tự xưng là Thái thượng hoàng, truyền ngôi cho Hán Thương. Triều đình nhà Minh lúc ấy vẫn chưa hay biết.

Thành Tổ (Minh Thành Tổ) sau khi kế thừa đại thống, sai quan mang chiếu thư lên ngôi sang báo cho nước An Nam. Năm Vĩnh Lạc nguyên niên (1403), Hồ Đê (Hán Thương) tự xưng là quyền lý quốc sự nước An Nam, sai sứ dâng biểu triều cống, nói rằng:

&quot;Thời Cao Hoàng đế (Minh Thái Tổ), An Nam vương Nhật Khuể 日煃 là người đầu tiên tỏ lòng thành, nhưng chẳng may mất sớm, không có người kế tự. Thần là cháu ngoại họ Trần, được mọi người tôn phò, tạm quyền xử lý việc nước đến nay đã bốn năm. Ngưỡng mong ân trời ban cho tước phong, thần xin một lòng trung thành đến chết.&quot;

Việc này được chuyển sang Bộ Lễ, các quan nghi ngờ, xin sai người sang điều tra. Vua Minh bèn sai hành nhân Dương Bột mang chiếu sang dụ các bầy tôi và phụ lão nước ấy, hỏi rõ việc họ Trần có còn người kế tự hay không, việc Hồ Hán Thương được tôn lập là thật hay giả, rồi báo cáo trung thực.

Sứ giả của Hán Thương được ban thưởng rồi cho về, lại sai hành nhân Lữ Nhượng và Khâu Trí mang gấm vóc, lụa là sang ban thưởng.

Sau đó, sứ giả của Hán Thương theo Dương Bột về triều, dâng biểu của các bầy tôi và phụ lão nước ấy, nội dung đúng như lời Hán Thương đã dối vua, xin được phong tước cho Hán Thương.

Vua Minh bèn sai Lễ bộ lang trung Hạ Chỉ Thiện phong cho Hán Thương làm An Nam quốc vương. Hán Thương sai sứ sang tạ ơn, nhưng vua Minh vẫn giữ thái độ dè dặt với tình hình trong nước ấy.

Các vùng Lộc Châu, Tây Bình Châu và trại Vĩnh Bình thuộc Tư Minh bị An Nam xâm chiếm. Vua Minh ra dụ lệnh yêu cầu trả lại, nhưng không nghe theo. Chiêm Thành tố cáo An Nam xâm lược cướp bóc, triều đình ra chiếu yêu cầu hòa hiếu. Hồ Hán Thương tuy nói tuân mệnh, nhưng vẫn tiếp tục xâm lược như cũ, lại còn trao ấn tín ép Chiêm Thành làm thuộc quốc, cướp đoạt cả lễ vật mà triều đình ban cho.

Vua Minh tức giận, đang định sai quan đến trách mắng nghiêm khắc thì cựu bầy tôi (nhà Trần) là Bùi Bá Kỳ 裴伯耆 đến triều đình kêu oan, tâu rằng:

&quot;Tổ phụ thần đều là đại phu chấp chính, chết vì việc nước. Mẫu thân thần là người họ Trần, thuộc thân tộc gần. Thần từ nhỏ hầu hạ quốc vương, từng làm quan phẩm hàm ngũ phẩm, sau theo Vũ Tiết hầu Trần Khát Chân 武節侯陳渴真 làm phó tướng. Cuối đời Hồng Vũ, thay Khát Chân chống giặc ở Đông Hải. Nhưng nghịch thần Lê Quý Ly cha con giết vua (nhà Trần) cướp ngôi, tàn sát trung lương, diệt tộc đến hàng trăm người. Anh em, vợ con thần cũng bị hại. Chúng sai người truy bắt thần, định xử tử phanh thây. Thần bỏ quân trốn chạy, ẩn náu nơi núi rừng, mong được đến triều đình bày tỏ gan ruột, trải qua nhiều năm mới thấy được ánh sáng. Thần nghĩ Lê Quý Ly vốn là con của cựu Kinh lược sứ Lê Quốc Mao 黎國髦, đời đời thờ họ Trần, nhờ đó mà được vinh sủng. Con hắn là Thương 蒼 cũng được trọng dụng. Thế mà một sớm cướp ngôi, đổi họ thay tên, xưng hiệu riêng, cải niên hiệu, không tuân mệnh triều đình. Trung thần nghĩa sĩ đều đau lòng căm giận, mong khởi binh phạt tội, khôi phục chính thống, trừ gian diệt loạn, lập lại hậu duệ họ Trần. Dù thần có chết cũng không hối tiếc. Xin được noi gương trung nghĩa của Thân Bao Tư, kêu khóc dưới triều, mong Hoàng đế soi xét.&quot;

Vua Minh nghe tấu cảm động, sai quan cấp cho y phục và lương thực.

Đúng lúc đó, nước Lão Qua đưa Trần Thiên Bình 陳天平 đến, tâu rằng:

&quot;Thần là Trần Thiên Bình, cháu nội của tiền vương Trần Nhật Huyên 日烜, con của Trần Oảnh 奣&lt;ref&gt;Có lẽ nói Trần Minh Tông, húy Trần Mạnh (陳奣). Chữ Mạnh là chữ Thiên và Minh hợp lại.&lt;/ref&gt;, em của Trần Nhật Khuể 日煃. Lê tặc (Quý Ly) đã giết sạch họ Trần, thần vì ở ngoài châu quận nên may mắn thoát nạn. Các bề tôi trung nghĩa cảm khái, suy thần làm chủ để đánh giặc. Đang bàn việc chiêu binh thì quân giặc kéo đến, thần phải vội vàng chạy trốn, ẩn náu nơi núi rừng, sống chết trong gang tấc, mới đến được Lão Qua. Nghe tin Hoàng đế đăng chính đại thống, thần có nơi nương tựa. Trèo đèo lội suối vạn dặm, đến triều đình kêu oan. Họ Trần chỉ còn lại một mình thần, thần và giặc này không đội trời chung. Cúi xin Thánh tri soi xét, sớm phát sáu quân, để thể hiện mệnh trời phạt tội.&quot;

Vua Minh càng thêm cảm động, sai quan đưa vào phủ đệ nuôi dưỡng.

Hồ Hán Thương đang sai sứ sang chúc mừng lễ Chính Đán (Tết Nguyên Đán), vua Minh cho gọi Trần Thiên Bình ra trình diện trước mặt sứ thần. Tất cả đều kinh ngạc, sững sờ, rồi quỳ xuống lạy, có người bật khóc.

Bùi Bá Kỳ trách mắng sứ thần bằng những lời lẽ đầy chính nghĩa, khiến họ hoảng sợ, không thể đáp lại.

Vua Minh nói với các cận thần: &quot;Cha con Hồ Hán Thương phản nghịch, đến cả quỷ thần cũng không dung tha, vậy mà trong nước từ quan lại đến dân chúng đều đồng lòng che giấu, lừa dối triều đình. Một nước như thế, toàn là tội nhân, trẫm sao có thể dung thứ được?&quot;

Năm thứ ba (1405), vua Minh sai Ngự sử Lý Kỳ 李琦 và hành nhân Vương Xu 王樞 mang chiếu sang trách mắng Hồ Hán Thương, yêu cầu phải khai rõ sự thật về việc cướp ngôi và giết vua.

Lúc này, châu Ninh Viễn thuộc Vân Nam lại tố cáo Hồ Hán Thương xâm chiếm bảy trại, bắt rể và con gái của họ.

Hồ Hán Thương sai quan là Nguyễn Cảnh Chân 阮景真 theo Lý Kỳ và Vương Xu vào triều để tạ tội, miệng nói rằng chưa từng xưng đế hay đổi niên hiệu, xin được đón Trần Thiên Bình về nước, tôn làm chủ, đồng thời xin trả lại đất Lộc Châu và Ninh Viễn.

Vua Minh không ngờ đó là gian trá, bèn chấp thuận. Sai hành nhân Nhiếp Thông 聶聰 mang chiếu sang dụ, nói rằng: &quot;Nếu thực sự đón Trần Thiên Bình về, đối đãi như quân vương, thì sẽ phong cho ngươi làm thượng công, ban cho đất lớn.&quot;

Hồ Hán Thương lại sai Nguyễn Cảnh Chân theo Nhiếp Thông về báo rằng sẽ đón Trần Thiên Bình. Nhiếp Thông hết lời nói tốt cho Hán Thương, vua Minh tin là thật, bèn cho Trần Thiên Bình trở về nước, sai hai phó tướng quân Quảng Tây là Hoàng Trung 黃中 và Lữ Nghị 呂毅 đem 5.000 quân hộ tống.

Năm thứ tư (1406), Trần Thiên Bình từ biệt lên đường, vua Minh ban thưởng hậu hĩnh, ra chiếu phong cho Hồ Hán Thương làm Thuận Hóa quận công, được hưởng toàn bộ thuế và quyền cai trị các châu huyện thuộc vùng đó.

Tháng Ba, đoàn hộ tống đưa Trần Thiên Bình vào cửa ải Kê Lăng 雞陵關, sắp đến trạm Ghè 芹站 thì Hồ Hán Thương phục binh chặn đánh, giết chết Thiên Bình. Đoàn hộ tống bị đánh bại, phải rút lui.

Vua Minh nổi giận, triệu Thành Quốc công Chu Năng 成國公朱能 và các đại thần bàn bạc, quyết định phát binh chinh phạt. Tháng Bảy, sai Chu Năng mang ấn “Chinh Di tướng quân” làm tổng binh, Tây Bình hầu Mộc Thạnh 西平侯沐晟 mang ấn “Chinh Di phó tướng quân” làm tả phó tướng, Tân Thành hầu Trương Phụ 新城侯張輔 làm hữu phó tướng, Phong Thành hầu Lý Bân 豐城侯李彬 và Vân Dương bá Trần Húc 雲陽伯陳旭 làm tả, hữu tham tướng, cùng chỉ huy đại quân nam chinh.

Chu Năng đến Long Châu thì lâm bệnh mất, Trương Phụ thay ông chỉ huy quân đội. Quân Minh tiến vào An Nam qua cửa ải Pha Lũy 坡壘關, ban hịch kể tội cha con Hồ Quý Ly hai mươi điều, tuyên cáo với dân rằng sẽ lập lại hậu duệ họ Trần.

Đại quân đến trạm Ghè, bắc cầu phao qua sông Xương Giang 昌江 để vượt sông. Tiền quân đến phía bắc sông Phú Lương 富良江, thuộc huyện Gia Lâm, còn Trương Phụ từ trạm Ghè đi đường vòng sang phủ Bắc Giang, huyện Tân Phúc. Quân của Mộc Thạnh và Lý Bân từ Vân Nam đến Bạch Hạc, rồi sai Phiêu kỵ tướng quân Chu Vinh 驃騎將軍朱榮 đến hội quân.

Lúc đó, các cánh quân chia đường tiến đánh, đến đâu cũng thắng. Quân Hồ dựng rào dọc sông, đắp thành đất ở ải Đa Bang 多邦隘, thành lũy kéo dài hơn 900 dặm, huy động hơn hai triệu dân vùng bắc sông để phòng thủ. Các cửa sông đều đóng cọc gỗ, kinh đô Đông Đô 東都&lt;ref&gt;Thăng Long&lt;/ref&gt; được phòng bị nghiêm ngặt, thủy lục quân xưng là bảy triệu, định dùng chiến thuật cầm cự lâu dài để làm suy yếu quân Minh.

Trương Phụ chuyển doanh trại đến cửa sông chợ Cá Chiêu 箇招市江口 thuộc châu Tam Đái 三帶州, đóng chiến thuyền. Vua Minh lo quân giặc kéo dài thời gian để chờ khí hậu độc hại làm suy yếu quân đội, nên ra lệnh cho Trương Phụ phải tiêu diệt giặc trong mùa xuân năm sau.

Tháng Chạp, Mộc Thạnh đến bờ bắc sông Thao, đối diện thành Đa Bang. Trương Phụ sai Trần Húc đánh châu Thao Giang, bắc cầu phao đưa quân vượt sông, rồi cùng tiến đến chân thành, đánh hạ được. Thành này là nơi quân giặc đặt nhiều hy vọng, nay bị phá, khiến chúng hoảng loạn.

Đại quân theo sông Phú Lương tiến xuống phía nam, đánh thẳng vào Đông Đô. Quân giặc bỏ thành chạy, quân Minh tiến vào chiếm giữ, rồi tiến đến Tây Đô&lt;ref&gt;Thanh Hóa&lt;/ref&gt;. Quân giặc đốt phá cung điện, xuống thuyền chạy ra biển. Các châu huyện lần lượt đầu hàng, nơi nào chống cự đều bị đánh bại. Sĩ dân dâng thư kể tội họ Lê (Hồ Quý Ly) mỗi ngày hàng trăm bản.

Tháng Giêng năm thứ năm (1407), quân Minh đại phá quân của Hồ Quý Ly tại sông Mộc Hoàn. Vua Minh ban chiếu tìm kiếm hậu duệ họ Trần. Khi đó, có hơn 1.120 bô lão đến doanh trại quân Minh, tâu rằng:

&quot;Họ Trần đã bị giặc Lê giết sạch, không còn ai kế tục. An Nam vốn là đất của Trung Quốc, xin được nhập lại vào bản đồ quốc nội, như các quận huyện trong nước.&quot;

Trương Phụ và các tướng dâng tấu trình việc ấy.

Sau đó, quân Minh lại đại phá quân giặc tại sông Phú Lương. Cha con Hồ Quý Ly dùng vài chiếc thuyền trốn chạy. Các cánh quân thủy bộ cùng truy kích, đến huyện Trà Lung thì biết Quý Ly chạy về Nghệ An, liền theo sông Cử Quyết đuổi đến cửa biển Kỳ La thuộc châu Nhật Nam, sai Liễu Thăng 柳升 ra biển truy bắt.

Quân giặc liên tiếp thất bại, không còn khả năng tổ chức kháng cự.

Tháng Năm, bắt được Hồ Quý Ly và ngụy hoàng thái tử tại núi Cao Vọng, toàn cõi An Nam được bình định.

Quần thần xin theo lời các bô lão, thiết lập quận huyện như nội địa Trung Quốc.

Ngày mồng một tháng Sáu (năm 1407), vua Minh ban chiếu cáo thiên hạ, đổi tên An Nam 安南 thành Giao Chỉ 交阯, thiết lập ba cơ quan hành chính trung ương:

* Cử Đô đốc Thiêm sự Lữ Nghị làm người đứng đầu Đô ty, Hoàng Trung làm phó.
* Cử cựu Công bộ Thị lang Trương Hiển Tông và Phúc Kiến Bố chính ty Tả tham chính Vương Bình làm Tả, Hữu Bố chính sứ.
* Cử cựu Hà Nam Án sát sứ Nguyễn Hữu Chương làm Án sát sứ.
* Bùi Bá Kỳ được bổ làm Hữu tham nghị.
* Lại sai Thượng thư Hoàng Phúc kiêm quản cả hai ty Bố chính và Án sát.

Thiết lập 15 phủ: Giao Châu, Bắc Giang, Lạng Giang, Tam Giang, Kiến Bình, Tân An, Kiến Xương, Phụng Hóa, Thanh Hóa, Trấn Man, Lạng Sơn, Tân Bình, Diễn Châu, Nghệ An, Thuận Hóa; chia quản 36 châu và 181 huyện.

Lại lập thêm 5 châu trực thuộc Bố chính ty: Thái Nguyên, Tuyên Hóa, Gia Hưng, Quy Hóa, Quảng Uy; chia quản 29 huyện.

Các nơi hiểm yếu đều đặt vệ sở để kiểm soát.

Ra lệnh cho các cơ quan hữu trách:

* Các vương tôn họ Trần bị giết đều được truy phong thụy hiệu, lập miếu thờ và mộ phần, mỗi nơi đặt 20 hộ để chăm sóc.
Những người trong tông tộc bị hại được truy phong chức tước.
* Quân dân chết trận hoặc bị bỏ xác ngoài đồng đều được chôn cất.
* Quan lại cũ được giữ nguyên chức, cùng với người mới bổ nhiệm cùng cai trị.
* Các chính sách hà khắc của họ Lê (Hồ) đều bị bãi bỏ, những người bị xử oan đều được tha.
* Người già cả, đức cao được đối đãi trọng hậu.
* Những người cô quả, không nơi nương tựa được lập viện dưỡng tế.
* Người có tài đức được khuyến khích vào triều.
* Ra chiếu tìm kiếm những người ẩn cư nơi núi rừng, thông hiểu kinh sử, hiền lương chính trực, hiếu đễ cần cù, thông minh chính trực, liêm khiết giỏi giang, thạo việc quan, giỏi toán học, tinh thông binh pháp, có tướng mạo khôi ngô, ăn nói lưu loát, sức khỏe dũng mãnh, giỏi thuật âm dương, y dược phương mạch… đều được mời về triều, tuyển dụng theo lễ.

Trương Phụ và các tướng lần lượt tiến cử hơn 9.000 người.

Tháng Chín, cha con Hồ Quý Ly và Hồ Hán Thương bị áp giải về triều đình, cùng với các tướng tá giả mạo như Hồ Đỗ đều bị giao cho quan xử lý. Riêng em của Hán Thương là Vệ quốc đại vương Hồ Trừng&lt;ref&gt;Minh sử lầm: Trừng là anh Thương&lt;/ref&gt; và con là Hồ Nhuế được tha, cấp phát y phục và lương thực.

Tháng Sáu năm thứ sáu (1408), Trương Phụ và các tướng rút quân về kinh, dâng bản đồ đất Giao Chỉ, ghi rõ: chiều đông tây dài 1.760 dặm, chiều nam bắc dài 2.800 dặm.

Đã an định dân chúng được hơn 3.120.000 người, bắt được người Man hơn 2.875.000 người, thu được voi, ngựa, trâu bò hơn 235.900 con, lúa gạo 13.600.000 thạch, thuyền bè hơn 8.670 chiếc, và khí giới hơn 2.539.800 món.

Vua Minh ban thưởng lớn: Trương Phụ được phong Anh quốc công, Mộc Thạnh được phong Kiềm quốc công, các tướng khác cũng được ban thưởng theo thứ bậc.

Lúc đó, các quan lại do triều đình nhà Minh bổ nhiệm đều cố gắng dùng chính sách khoan dung để ổn định vùng đất mới chiếm, nhưng người Man (chỉ người Việt) vì cảm thấy mình không cùng một giống dân nên thường xuyên hoang mang, sợ hãi.

Quan cũ của họ Trần là Trần Giản Định, trước đó đã đầu hàng, định được đưa về kinh đô, nhưng lại cùng đồng đảng là Trần Hy Cát bỏ trốn, liên kết với các quan lại giả mạo ở Hóa Châu như Đặng Tất, Nguyễn Súy mưu tính nổi dậy.

Trần Giản Định tự xưng đế, đặt niên hiệu Hưng Khánh, quốc hiệu là Đại Việt. Ông ẩn hiện trong vùng núi Nghệ An và Hóa Châu, chờ lúc đại quân nhà Minh rút về thì xuất quân đánh phá các nơi như Bàn Than, Hàm Tử Quan, chặn đường giao thông trọng yếu đi lại giữa phủ Tam Giang và các vùng khác, quấy nhiễu vùng giáp ranh Giao Châu.

Các châu huyện như Từ Liêm, Uy Man, Thượng Hồng, Thiên Đường, Ứng Bình, Thạch Thất đều hưởng ứng. Các tướng giữ thành nhiều lần xuất quân đánh dẹp nhưng không thành công.

Sự việc được tâu lên, vua Minh sai Mộc Thạnh làm Chinh Di tướng quân, thống lĩnh 40.000 quân từ Vân Nam, Quý Châu, Tứ Xuyên tiến đánh từ hướng Vân Nam. Đồng thời sai sứ mang chiếu thư chiêu hàng, hứa ban chức tước cha truyền con nối cho ai quy thuận.

Quân khởi nghĩa không hưởng ứng. Mộc Thạnh giao chiến tại sông Sinh Quyết 生厥江, bị đại bại. Lữ Nghị và Tham tán Thượng thư Lưu Tuấn đều tử trận.

Năm thứ bảy (1409), khi tin thất bại được báo về, triều đình nhà Minh liền điều thêm 47.000 quân từ các vùng Nam Kinh, Chiết Giang, Giang Tây, Phúc Kiến, Hồ Quảng, Quảng Đông và Quảng Tây, giao cho Anh quốc công Trương Phụ tiếp tục chinh phạt.

Trương Phụ nhận thấy quân khởi nghĩa dựa vào địa thế sông biển, không thuận lợi cho quân bộ, nên đóng quân tại Tiên Du, Bắc Giang, tập trung đóng chiến thuyền lớn, đồng thời vỗ về những người dân bị giặc cướp phải bỏ trốn.

Sau đó, quân Minh liên tiếp đánh phá các doanh trại của quân khởi nghĩa ở Từ Liêm và Quảng Oai.

Trinh sát phát hiện đồng đảng của Trần Giản Định là Đặng Cảnh Dị 鄧景異&lt;ref&gt;Minh sử lầm: đây là Nguyễn Cảnh Dị&lt;/ref&gt; đang chặn giữ cầu Thái Bình ở bến Lô, châu Nam Sách, Trương Phụ liền tiến quân đến Hàm Tử Quan.

Lúc đó, tướng giả mạo Kim Ngô là Nguyễn Thế Mỗi 阮世每 dẫn 20.000 quân đóng trại bên kia sông, dựng đồn trại, bố trí hơn 600 chiến thuyền, đóng cọc ở phía đông nam để phòng thủ.

Tháng Tám, gió tây bắc thổi mạnh, Trương Phụ chỉ huy các tướng Trần Húc, Chu Quảng, Dư Nhượng, Phương Chính đồng loạt tiến quân bằng thuyền, pháo tên bắn như mưa, chém hơn 3.000 đầu, bắt sống hơn 200 người, trong đó có tướng giả mạo Giám môn là Phan Đê, thu được hơn 400 chiến thuyền.

Sau đó tiến đánh Đặng Cảnh Dị, Cảnh Dị bỏ chạy trước. Quân Minh liền bình định các phủ Giao Châu, Bắc Giang, Lạng Giang, Tân An, Kiến Xương, Trấn Man.

Tiếp tục truy kích, đánh bại Đặng Cảnh Dị tại cửa biển Thái Bình, bắt được đồng đảng là Phạm Tất Lật 范必栗.

Lúc đó, Nguyễn Súy 阮帥 và các tướng suy tôn Trần Giản Định làm Thái thượng hoàng, rồi lập Trần Quý Khuếch (Khoáng) 陳季擴 làm hoàng đế, đặt niên hiệu là Trùng Quang 重光. Họ sai sứ sang triều đình nhà Minh, tự xưng là cháu của cựu An Nam vương, xin được phong tước.

Trương Phụ quát mắng rồi chém chết sứ giả, sau đó dẫn quân theo đường Hoàng Giang, A Giang, cửa biển Đại An đến sông Phúc Thành, rồi chuyển vào cửa biển Thần Đầu, phá sạch các cọc gỗ và lũy trại mà quân khởi nghĩa dựng lên.

Chỉ trong hơn mười ngày, quân Minh đã đến Thanh Hóa, các cánh quân thủy bộ đều hội quân đầy đủ. Lúc này, Trần Giản Định đã chạy đến Diễn Châu, Trần Quý Khoáng trốn về Nghệ An, Nguyễn Súy, Đặng Cảnh Dị và các tướng khác cũng tan rã.

Quân Minh đóng quân lại, truy bắt tàn quân. Trần Giản Định chạy đến trại Cát Lợi, huyện Mỹ Lương, Trương Phụ và các tướng truy đuổi đến nơi. Giản Định chạy vào núi, quân Minh lùng bắt khắp nơi nhưng không tìm được, bèn vây chặt. Cuối cùng bắt được ông cùng các tướng giả mạo như Trần Hy Cát, Nguyễn Như Lệ, Nguyễn Yến và những người khác.

Trước đó, tàn quân của giặc là Nguyễn Sư Cối 阮師檜 tự xưng vương, cùng với tướng giả mạo Kim Ngô thượng tướng quân Đỗ Nguyên Thố và các đồng đảng chiếm đóng xã Nghi Dương, huyện An Lão, châu Đông Triều, có hơn hai vạn quân.

Tháng Giêng năm thứ tám (1410), Trương Phụ tiến quân đánh dẹp, chém hơn 4.500 đầu, bắt sống hơn 2.000 người gồm Phạm Chi, Trần Nguyên Khanh, Nguyễn Nhân Trụ và những kẻ khác, đều bị xử trảm, đắp thành gò đầu lâu (kinh quan).

Trương Phụ chuẩn bị rút quân, tâu rằng: &quot;Trần Quý Khoáng và các đồng đảng Nguyễn Súy, Hồ Cụ, Đặng (Nguyễn) Cảnh Dị vẫn còn ở Diễn Châu, Nghệ An, đe dọa Thanh Hóa. Đặng Dung đang chặn cửa biển Thần Đầu, Phúc Thành, kiểm soát đường trọng yếu ở Thanh Hóa, xuất hiện ở nhiều nơi thuộc Nghệ An. Nếu toàn bộ quân rút về, e rằng quân của Mộc Thạnh ít người, không đủ sức chống giữ. Xin để lại Đô đốc Giang Hạo, các chỉ huy Du Nhượng, Hoa Anh, Sư Hựu và quân đội để hỗ trợ Mộc Thạnh phòng thủ.&quot;

Vua Minh đồng ý.

Tháng Năm, Mộc Thạnh truy đuổi Trần Quý Khoáng đến sông Ngu Giang, quân giặc bỏ trại chạy. Quân Minh truy đến huyện Cổ Linh, rồi đến cửa biển Hội Triều, Linh Trường, chém hơn 3.000 đầu, bắt được tướng giả mạo Lê Lộng. Trần Quý Khoáng bị dồn ép, dâng biểu xin hàng. Vua Minh biết là giả trá nhưng tạm thời chấp thuận, ra chiếu phong cho làm Giao Chỉ Bố chính sứ, phong Nguyễn Súy, Hồ Cụ, Đặng Cảnh Dị, Đặng Dung làm Đô chỉ huy, Trần Nguyên Tôn làm Hữu tham chính, Phan Kỳ Hựu làm Án sát phó sứ.

Chiếu vừa ban ra, vua Minh nghĩ giặc không có ý hối cải, nên năm thứ chín (1411) lại sai Trương Phụ thống lĩnh 24.000 quân hợp với quân của Mộc Thạnh tiến đánh.

Quân giặc đóng ở sông Nguyệt Thường, đóng cọc dài hơn 40 trượng, hai bên bờ sông dựng trại dài 2–3 dặm, bố trí hơn 300 chiến thuyền, đặt phục binh ở sườn núi bên phải.

Mùa thu, Trương Phụ, Mộc Thạnh chia quân thủy bộ cùng tiến. Nguyễn Súy, Hồ Cụ, Đặng Cảnh Dị, Đặng Dung ra nghênh chiến. Trương Phụ sai Chu Quảng và các tướng nối thuyền phá cọc tiến vào, tự mình dẫn Phương Chính và bộ binh đánh tan phục binh, thủy bộ giáp công. Quân giặc đại bại, các tướng đều tan chạy.

Bắt sống các tướng giả mạo Đặng Tông Tích, Lê Đức Di, Nguyễn Trung, Nguyễn Hiên, thu được hơn 120 chiến thuyền.

Trương Phụ liền chỉ huy thủy quân truy kích Trần Quý Khoáng, nghe tin các châu huyện Thạch Thất, Phúc An có tướng giả mạo Long Hổ tướng quân Lê Nhị và đồng đảng chặt cầu phao sông Nhuệ, chặn đường tiếp tế phía sau Giao Châu, liền tiến quân đánh dẹp.

Lê Nhị và Phạm Khảng ra nghênh chiến, Lê Nhị trúng tên chết. Quân Minh chém tướng giả mạo Nguyễn Đà, bắt sống tướng giả mạo Dương Nhữ Mai, phòng ngự sứ Phùng Hấp, chém hơn 1.500 đầu, truy sát tàn quân gần hết. Phạm Khảng, Đỗ Cá Đán, Đặng Minh, Nguyễn Tư Giam 阮思瑊 đều bị bắt.

Năm thứ mười (1412), Trương Phụ chỉ huy Phương Chính và các tướng đánh thủy quân của giặc tại cửa biển Thần Đầu, đại phá quân địch, bắt được các tướng giả mạo như Trần Lỗi, Đặng Như Hí.

Nguyễn Súy và các tướng bỏ chạy xa, quân Minh truy đuổi nhưng không kịp.

Khi quân Trương Phụ đến vùng Thổ Hoàng, Nghệ An, thì tướng giả mạo Thiếu bảo là Phan Quý Hựu 潘季祐 xin hàng, dẫn theo 17 viên quan giả đến đầu thú.

Trương Phụ nhân quyền phong Phan Quý Hựu làm Án sát phó sứ, tạm thời trông coi việc phủ Nghệ An.

Sau đó, các tướng giả mạo như Trần Mẫn, Nguyễn Sĩ Cần, Trần Toàn Húc, Trần Toàn Mẫn — giữ các chức Giám quân, Quan sát, An phủ, Chiêu thảo sứ — cũng lần lượt ra hàng.

Năm sau (1413), Trương Phụ và Mộc Thạnh hợp quân tiến đến Thuận Châu. Nguyễn Súy và các tướng bố trí phục binh ở sông Ái Tử, chiếm giữ địa thế hiểm trở núi Côn Truyền, bày trận voi để nghênh chiến. Quân Minh đại phá quân giặc, bắt sống 56 người, trong đó có các tướng giả mạo như Phan Kính, Nguyễn Từ, truy kích đến sông Ái Mẫu. Quân giặc tan rã, em của Đặng Dung là Đặng Thiết – tướng giả mạo hầu tước – cùng các tướng Phan Lỗ, Phan Cần đều ra hàng.

Mùa xuân năm sau, quân Minh tiến đến Chính Hòa. Tướng giặc là Hồ Đồng đầu hàng, khai rằng tướng giả mạo Đại tướng quân Đặng Cảnh Dị dẫn theo đồng đảng Lê Thiềm và 700 người trốn sang Xiêm Man, đóng tại sách Côn Bồ.

Quân Minh liền tiến đến sông La Mông, bỏ ngựa đi bộ, đến nơi thì quân giặc đã trốn. Truy kích đến sách Bồ Nại, nhưng giặc lại bỏ chạy. Quân Minh hành quân suốt đêm hơn 20 dặm, nghe tiếng trống canh, Trương Phụ dẫn Phương Chính và các tướng ngậm hàm thiếc (ra hiệu im lặng), gấp rút tiến quân, đến sáng thì đến sách Bồ Cán. Quân giặc còn đóng trại ở bờ nam sông.

Quân Minh vượt sông bao vây, bắn tên trúng vào sườn Đặng Cảnh Dị, bắt sống được. Đặng Dung và em là Đặng Doãn 鈗 bỏ chạy, bị truy bắt, toàn bộ quân lính bị bắt sống.

Tướng khác là Chu Quảng 朱廣 truy đuổi Nguyễn Súy đến đất Xiêm Man, lục soát các đèo núi trong vùng, bắt được Nguyễn Súy cùng gia quyến của Trần Quý Khoáng. Nguyễn Súy chạy đến châu Nam Linh, nương nhờ thổ quan Nguyễn Trà Vựng 阮茶彙. Chỉ huy Tiết Tụ 薛聚 truy bắt được Nguyễn Súy và chém chết Nguyễn Trà Vựng.

Ban đầu, khi Đặng Dung bị bắt, Trần Quý Khoáng chạy trốn đến núi Trúc Bài ở Nghệ An. Trương Phụ sai Đô chỉ huy Sư Hựu truy kích, Quý Khoáng lại chạy sang đất Lào. Sư Hựu tiếp tục truy đuổi, nước Lào sợ quân Minh xâm phạm lãnh thổ nên xin tự trói Quý Khoáng để dâng nộp.

Trương Phụ ra hịch yêu cầu giao nộp, lệnh cho Sư Hựu tiến sâu vào lãnh thổ, đánh chiếm ba cửa ải, đến được Kim Lăng Cá 金陵箇. Quân giặc tan rã, cuối cùng bắt được Trần Quý Khoáng cùng em là Trần Quý Tản 季揝 – người tự xưng là Tể tướng và Hoan Quốc vương. Các tàn quân khác cũng bị tiêu diệt hoàn toàn.

Sang năm sau, tháng Hai (1414), Trương Phụ và Mộc Thạnh rút quân về kinh. Tháng Tư, Trương Phụ lại được lệnh mang ấn “Chinh Di tướng quân” ra trấn giữ. Đến năm thứ mười bốn (1416), ông được triệu hồi. Năm sau, phong Phong Thành hầu Lý Bân thay ông trấn nhậm.

Người Giao Chỉ vốn hay làm loạn. Khi viên hoạn quan Mã Kỳ 馬騏 đến để thu mua vật phẩm, đã lục soát khắp nơi tìm kiếm châu báu, khiến dân chúng hoang mang. Những kẻ gian ác nhân cơ hội đó kích động, đại quân vừa rút thì lập tức nổi dậy làm loạn. Ở Lục Na có Nguyễn Trinh, Lê Hạch và Phan Cường ở Thuận Châu cùng với các thổ quan như Trần Khả Luận, phán quan Nguyễn Chiêu, thiên hộ Trần Hung, phán quan châu Nam Linh là Nguyễn Nghĩ, tri huyện Tả Bình là Phạm Bá Cao, huyện thừa Vũ Vạn, bách hộ Trần Dĩ Luật đều đồng loạt phản loạn. Tướng Bân đều sai quân đi dẹp, nhưng loạn vẫn chưa dứt.

Chẳng bao lâu sau, tuần kiểm Nga Lạc là Lê Lợi 黎利, con trai Xa Tam của cựu tri huyện Tứ Mang là Xa Miên, tri phủ Nghệ An là Phan Liêu 潘僚, thiên hộ châu Nam Linh là Trần Thuận Khánh, bách hộ vệ Nghệ An là Trần Trực Thành cũng nhân cơ hội nổi dậy. Những kẻ gian khác như Phạm Nhuyễn nổi dậy ở Nhạc Lạc, Vũ Cống và Hoàng Như Điển nổi dậy ở Kệ Giang, Nùng Văn Lịch ở Khâu Ôn, Trần Mộc Quả ở Vũ Định, Nguyễn Đặc ở Khoái Châu, Ngô Cự Lai ở Thiện Thệ, Trịnh Công Chứng và Lê Điệt ở Đồng Lợi, Đào Cường ở Thiện Tài, Đinh Tông Lão ở Đại Loan, Phạm Ngọc 范玉 ở An Lão đều tự xưng quan tước, giết quan lại, đốt phá nhà cửa.

Có hai người là Dương Cung và Nguyễn Đa tự xưng là vương, phong cho bè đảng như Vi Ngũ, Đàm Hưng Bang, Nguyễn Gia làm thái sư, bình chương, liên kết với các nhóm giặc khác. Trong số đó, Phan Liêu và Phạm Ngọc là hung hăng nhất. Phan Liêu là con của cựu tri phủ Nghệ An là Phan Quý Hựu, kế thừa chức cha, không chịu nổi sự tàn bạo của Mã Kỳ nên nổi loạn. Các thổ quan như chỉ huy Lộ Văn Luật, thiên hộ Trần Đài cũng theo về.

Phạm Ngọc vốn là sư ở chùa Đồ Sơn, tự xưng được trời ban kiếm ấn, rồi mạo xưng là La Bình Vương, đặt niên hiệu Vĩnh Ninh, cùng với Phạm Thiện, Ngô Trung, Lê Hành, Đào Thừa làm loạn, phong cho họ làm tướng quốc, tư không, đại tướng quân, tấn công cướp phá thành ấp. Bân phải chia quân đông tây đi dẹp, không lúc nào rảnh tay.

Triều đình thấy giặc lâu ngày chưa dẹp yên, năm thứ mười tám sai Vinh Xương bá Trần Trí 榮昌伯陳智 làm tả tham tướng đến giúp. Lại ban chiếu trách Bân rằng: &quot;Giặc phản loạn như Phan Liêu, Lê Lợi, Xa Tam, Nùng Văn Lịch đến nay chưa bắt được, quân khi nào mới nghỉ, dân khi nào mới yên. Nên mở rộng kế sách, sớm tâu dẹp yên.&quot; Bân hoảng sợ, thúc giục các tướng truy dẹp. Mùa thu năm sau, giặc đều bị tiêu diệt, chỉ còn Lê Lợi chưa bắt được.

Lê Lợi ban đầu làm quan cho Trần Quý Khoáng, giữ chức Kim Ngô tướng quân. Sau đó quy thuận triều đình, được bổ nhiệm làm tuần kiểm huyện Nga Lạc, phủ Thanh Hóa, nhưng vì không được trọng dụng nên ôm hận trong lòng. Khi đại quân rút về, ông ta liền nổi dậy, tự xưng là Bình Định Vương, phong em là Lê Thạch làm tướng quốc, cùng bè đảng như Đoàn Mãng, Phạm Liễu, Phạm Yến đem quân cướp phá.

Quan quân tiến đánh, bắt sống được Phạm Yến và những kẻ khác, còn Lê Lợi thì trốn thoát. Một thời gian sau, ông ta chiếm giữ đồn Khả Lam để cướp bóc. Các tướng Phương Chính và Sư Hựu đánh dẹp, bắt được các tướng giả như Nguyễn Cá Lập, còn Lê Lợi lại trốn sang Lào.

Khi các tướng Minh trở về (Đông Đô), Lê Lợi lén quay lại, giết tuần kiểm ở Ngọc Cục. Sau đó lại ra cướp phá Lỗi Giang, mỗi lần bị truy kích thì lại trốn thoát. Đến khi các nhóm giặc khác đều bị tiêu diệt, Lê Lợi ẩn náu rất sâu.

Tướng Lý Bân tâu rằng: “Lê Lợi trốn sang Lào, nước Lào xin quan quân đừng tiến vào, hứa sẽ tự điều binh bắt Lê Lợi. Nhưng lâu rồi vẫn không thấy hành động, tình hình thật khó đoán.” Vua nghi ngờ Lào che giấu giặc, bèn sai Bân đưa sứ giả của Lào về kinh để tra hỏi. Sau đó, Lào mới trục xuất Lê Lợi.

Mùa xuân năm thứ hai mươi (1422), Bân mất, triều đình ra chiếu lệnh cho Trí thay Bân. Năm thứ hai mươi mốt (1423), Trí truy đuổi Lê Lợi đến huyện Xa Lai, châu Ninh Hóa, đánh bại ông ta, nhưng Lê Lợi lại trốn đi xa.

Mùa thu năm sau (1424), Trí tâu rằng: &quot;Lê Lợi ban đầu trốn sang Lào, sau bị trục xuất, quay về huyện Khôi. Quan quân tiến đánh, thủ lĩnh của ông ta là Phạm Ngưỡng cùng 1.600 người cả nam lẫn nữ đã đầu hàng. Lê Lợi tuy xin hàng, nguyện đem thuộc hạ quy thuận, nhưng vẫn cố thủ ở Nga Lạc không ra, còn chế tạo binh khí chưa dứt, chắc chắn sẽ lại phải tiến quân.&quot;

Tấu chương vừa đến, đúng lúc Minh Nhân Tông lên ngôi, ban đại xá thiên hạ, nên ra chiếu bảo Trí phải khéo vỗ về. Nhưng Lê Lợi đã sớm đánh chiếm châu Trà Lung, đánh bại quân của Phương Chính, giết chết chỉ huy Ngũ Vân.

Khi Lê Lợi chưa phản loạn, từng có quan hệ tốt với hoạn quan Sơn Thọ 山壽, người trấn giữ vùng đó. Đến lúc này, Sơn Thọ trở về triều, hết lời nói rằng Lê Lợi và mình có lòng tin cậy lẫn nhau, nếu được cử đi khuyên bảo thì chắc chắn Lê Lợi sẽ quy thuận.

Vua nói: “Tên giặc này xảo trá, nếu bị hắn lừa thì thế lực của hắn sẽ càng mạnh, khó mà chế ngự.” Sơn Thọ dập đầu thưa: “Nếu thần đi khuyên mà Lê Lợi không chịu về, thần xin chịu muôn lần chết.” Vua gật đầu, sai Sơn Thọ mang chiếu thư phong Lê Lợi làm Tri phủ Thanh Hóa, hết sức an ủi và vỗ về.

Chiếu vừa ban xuống, Lê Lợi đã đánh chiếm Thanh Hóa, giết đô chỉ huy Trần Trung. Dù nhận được chiếu thư, Lê Lợi vẫn không có ý hàng phục, chỉ mượn cớ vỗ về quan lại địa phương, giả vờ nói đợi trời thu mát sẽ đến nhận chức, nhưng thực chất vẫn tiếp tục cướp phá không ngừng.

Lúc đó, nhà Minh đổi niên hiệu thành Hồng Hy, cho đúc ấn “Chinh Di Phó Tướng quân” để phân phát cho các tướng trấn giữ biên cương. Trí được trao ấn này, lại được lệnh cho An Bình bá Lý An đến hỗ trợ. Nhưng Trí vốn không có tài cầm quân, sợ giặc, nên mượn cớ vỗ về để che mắt triều đình, lại bất hòa với Phương Chính, nên đóng quân không tiến.

Giặc ngày càng không kiêng dè, lại vây châu Trà Lung lần nữa, Trí và các tướng chỉ ngồi nhìn không cứu. Qua bảy tháng, trong thành hết lương, tuần án ngự sử tâu lên, nhưng khi tấu đến thì Nhân Tông đã băng hà.

Đầu thời Minh Tuyên Tông, có chiếu trách Trí và các quan Tam ty. Nhưng Trí và đồng sự vẫn không để tâm, khiến Trà Lung thất thủ, tri châu Cầm Bành 琴彭 tử trận.

Thượng thư phụ trách hai ty Bố Chính là Trần Hiệp 陳洽 tâu rằng: “Lê Lợi tuy xin hàng, nhưng trong lòng vẫn hai lòng. Sau khi chiếm Trà Lung, lại kết thân với thổ quan Ngọc Ma và tù trưởng Lào để cùng làm điều ác. Ban đầu nói đợi trời thu mát, nay thu đã qua, lại viện cớ có oán với tham chính Lương Nhữ Hốt 梁汝笏, xin đổi sang làm tri châu Trà Lung. Đồng thời sai bè đảng như Phan Liêu, Lộ Văn Luật đến các châu Gia Hưng, Quảng Oai chiêu mộ quân lính, thế lực ngày càng lớn mạnh. Xin triều đình lập tức sai tổng binh tiến quân dẹp loạn.”

Tấu trình lên, triều đình hạ chiếu nghiêm trách, ra hạn đến mùa xuân năm sau phải bình định được giặc. Trí lúc này mới sợ, cùng Chính tiến quân đến Cả Lưu Quan, nhưng bị đánh bại, rút về Trà Lung lại thua nữa.

Phương Chính thì dũng cảm nhưng thiếu mưu lược, Trí thì nhút nhát lại đa nghi, vốn không hợp nhau. Còn Sơn Thọ thì chỉ lo chiêu dụ, giữ quân ở Nghệ An không chịu cứu viện, nên liên tiếp thất bại.

Mùa xuân năm đầu niên hiệu Tuyên Đức (1426), sự việc được tâu lên, triều đình lại hạ chiếu nghiêm trách. Lúc đó, thủ lĩnh chính vẫn chưa bị dẹp yên, mà các nhóm giặc nhỏ lại nổi lên như ong vỡ tổ. Ở Mỹ Lưu có Phan Khả Lợi giúp giặc, Chu Trang ở Tuyên Hóa, Hoàng Am ở Thái Nguyên liên kết với giặc Hồng Y ở châu Ninh Viễn, Vân Nam, cướp phá dữ dội.

Vua ra chiếu lệnh cho Mộc Thạnh đi dẹp Ninh Viễn, lại điều 15.000 quân từ các vệ ở Tây Nam cùng 3.000 lính nỏ đến Giao Chỉ, đồng thời ra lệnh cho nước Lào không được chứa chấp kẻ phản loạn.

Tháng tư, phong Thành Sơn hầu Vương Thông làm Chinh Di tướng quân, Đô đốc Mã Anh làm tham tướng, đem quân đi đánh Lê Lợi. Cách chức Trần Trí và Phương Chính, cho làm sự quan (chức quan phụ trách công việc cụ thể).

Vương Thông chưa đến nơi thì giặc đã đánh vào Thanh Hóa. Phương Chính không ra đánh, nhưng đô chỉ huy Vương Diễn xuất quân đánh bại được giặc. Triều đình ban đại xá cho tội nhân ở Giao Chỉ, Lê Lợi và Phan Liêu xin hàng cũng được phong chức. Đồng thời đình chỉ việc thu mua vàng bạc, hương liệu, mong làm dịu tình hình, nhưng giặc vẫn không hối cải.

Phương Chính thúc quân tiến đánh, nhưng Lý An cùng các đô chỉ huy Vu Toản, Tạ Phụng, Tiết Tụ, Chu Quảng đều bỏ chạy trước, khiến Chính thất bại, tất cả bị giáng làm sự quan, phải lập công chuộc tội.

Chẳng bao lâu sau, Trần Trí sai đô chỉ huy Viên Lượng đánh giặc Lê Thiện ở châu Quảng Oai, định vượt sông thì thổ quan Hà Gia Kháng báo có phục binh. Lượng không nghe, sai chỉ huy Đào Sâm, Tiền Phụ vượt sông, cả hai đều trúng phục kích tử trận, Lượng cũng bị bắt.

Lê Thiện sau đó chia quân làm ba đường đánh vào Giao Châu. Đạo đánh Hạ Quan bị đô đốc Trần Tuấn đánh bại, đạo đánh Tiểu Môn ở Biên Giang bị Lý An đánh bại, Lê Thiện phải rút lui trong đêm.

Vương Thông nghe tin, cũng chia quân làm ba đường xuất kích. Mã Anh đánh bại giặc ở Thanh Oai, rồi đến Thạch Thất hội quân với Thông, cùng tiến đến Ninh Kiều, Ứng Bình. Quân lính phải hành quân trong bùn lầy, gặp phục binh nên đại bại. Thượng thư Trần Hiệp tử trận, Vương Thông cũng bị thương ở sườn, phải rút lui.

Lê Lợi đang ở Nghệ An nghe tin, liền thúc quân đến Thanh Đàm, tấn công Bắc Giang, rồi tiến vây Đông Quan. Vương Thông vốn không có chiến công, chỉ vì cha là Vương Chân chết trận nên được phong tước. Triều đình không biết ông bất tài, lầm lẫn dùng người. Một trận thua khiến ông mất hết tinh thần, hành động rối loạn, không tuân theo mệnh lệnh triều đình, tự ý cắt đất từ Thanh Hóa trở vào nam giao cho giặc, rút hết quan lại, quân dân về giữ Đông Quan.

Chỉ có tri châu Thanh Hóa là La Thông không tuân lệnh, Lê Lợi chuyển quân đến đánh nhưng không hạ được. Giặc lại chia một vạn quân vây ải Lưu Quan, nhưng bách hộ Vạn Tông dũng cảm phản kích, khiến chúng phải rút lui.

Vua nghe tin Vương Thông thất bại thì vô cùng kinh hãi, liền phong An Viễn hầu Liễu Thăng làm tổng binh, Bảo Định bá Lương Minh làm phó, dẫn quân đi đánh. Lại phong Mộc Thạnh làm Chinh Nam tướng quân, Hưng An bá Từ Hanh và Tân Ninh bá Đàm Trung làm tả, hữu phó tướng quân, từ Vân Nam tiến quân. Hai đạo quân cộng hơn bảy vạn người. Đồng thời ra chiếu lệnh cho Vương Thông cố thủ, chờ Liễu Thăng đến.

Năm thứ hai (1427) mùa xuân, Lê Lợi xâm phạm Giao Châu. Vương Thông giao chiến, chém được tên ngụy thái giám Lê Bí cùng các quan Thái úy, Tư đồ, Tư không, thu được hàng vạn thủ cấp. Lợi kinh hoàng bỏ chạy. Các tướng Minh xin thừa thắng truy kích Lợi, nhưng Thông chần chừ ba ngày. Giặc biết Thông nhút nhát, lại lập trại, đào hào, tung quân đi cướp bóc khắp nơi. Tháng ba, triều đình lại phát ba vạn ba nghìn quân, do Liễu Thăng và Mộc Thạnh chỉ huy đi đánh. Giặc chia quân vây Khâu Ôn, Đô chỉ huy Tôn Tụ cố sức chống cự. Trước đó, giặc cho rằng sông Xương Giang là đường đi lại chính yếu của đại quân nên huy động hơn tám vạn người đến tấn công, Đô chỉ huy Lý Nhậm cùng các tướng liều chết chống trả, giết được rất nhiều giặc. Đến tháng chín, các tướng do dự không cứu viện, giặc sợ đại quân của Thăng đến nên càng đánh gấp. Mùa hạ tháng tư, thành thất thủ, Lý Nhậm tử trận. Lúc ấy giặc vây Giao Châu đã lâu, Thông đóng cửa thành không dám ra, giặc càng khinh thường, gửi thư xin hòa. Thông muốn chấp thuận, triệu tập mọi người bàn bạc. Án sát sứ Dương Thì Tập nói: “Phụng mệnh đánh giặc, nếu lại hòa với chúng rồi tự ý rút quân, thì làm sao tránh được tội?” Thông nổi giận, lớn tiếng quát mắng, mọi người không dám nói gì, bèn đem thư của Lợi tâu lên triều đình.

Thăng phụng mệnh đã lâu, đợi các đạo quân hội đủ, đến tháng chín mới đến được ải Lưu Quan. Lợi vì đã có lời hứa với Thông, bèn giả xưng là họ Trần còn hậu duệ, dẫn các thủ lĩnh lớn nhỏ viết thư đến quân của Thăng, xin bãi binh để lập con cháu họ Trần. Thăng không mở thư, sai sứ tâu lên triều đình. Không lâu sau, Thăng tiến quân đến gần đèo Đảo Mã, bị vây hãm và tử trận, quân phía sau cũng lần lượt chết hết. Thông nghe tin, vô cùng sợ hãi, bèn triệu tập đông đủ quân dân quan lại, ra đến bến sông Hạ, lập đàn thề với Lợi, hứa sẽ rút quân. Sau đó sai quan cùng sứ giả của giặc dâng biểu và lễ vật tiến cống. Quân của Mộc Thạnh đến Thủy Vĩ, đang đóng thuyền chuẩn bị tiến quân, nghe tin Thông đã nghị hòa, cũng rút lui, giặc thừa cơ đánh úp, đại bại.

Hồng Lô Tự dâng thư của giặc gửi cho Thăng, đại ý nói: “Khi Cao Hoàng Đế (Chu Nguyên Chương) lên ngôi, An Nam là nước đầu tiên triều cống, được đặc biệt ban thưởng, ban cho ngọc ấn. Sau đó, giặc Lê (Hồ Quý Ly) tiếm ngôi và giết vua, Thái Tông Hoàng Đế (Chu Đệ) khởi binh đánh dẹp, tìm kiếm con cháu họ Trần. Nhưng họ Trần vì tránh họa nên đã trốn chạy xa, không thể tìm được. Nay có người cháu còn sót lại tên là Cảo 暠, ẩn náu ở Lão Qua 20 năm, nhân dân bản quốc không quên ân đức của tiên vương, đã tìm được ông ấy. Nếu được chuyển lời lên triều đình, theo chiếu chỉ nối dõi của Thái Tông Hoàng Đế mà trả lại tước vị và đất đai, thì không chỉ là phúc của một dòng họ Trần, mà còn là hạnh phúc của muôn dân nơi man di.”

Vua nhận được thư, gật đầu. Hôm sau, biểu của Cảo cũng đến, xưng là “thần Cảo, cháu đích tôn ba đời của tiên vương Phủ 暊&lt;ref&gt;Trần Nghệ Tông&lt;/ref&gt;”, lời lẽ tương tự như thư của Lợi. Vua biết rõ là giả mạo, nhưng muốn nhân đó để dừng binh đao, nên chấp thuận.

Ban đầu, khi vua mới lên ngôi, từng bàn với Dương Sĩ Kỳ và Dương Vinh về việc Giao Chỉ, đã có ý muốn bỏ. Đến lúc này, vua đưa biểu tấu ra cho các đại thần xem, bày tỏ ý định bãi binh để yên dân. Sĩ Kỳ và Vinh hết lòng tán thành, chỉ có Kiển Nghĩa và Hạ Nguyên Cát là không đồng ý. Nhưng ý vua đã quyết, các đại thần không dám tranh luận.

Ngày mồng một tháng mười một, vua sai Lễ bộ Tả thị lang Lý Kỳ và Công bộ Hữu thị lang La Nhữ Kính làm chánh sứ, Hữu thông chính Hoàng Kỵ và Hồng Lô Khanh Từ Vĩnh Đạt làm phó sứ, mang chiếu thư sang vỗ về nhân dân An Nam, đại xá mọi tội lỗi, cùng họ làm lại từ đầu, yêu cầu trình rõ thực trạng con cháu họ Trần để tâu lên. Đồng thời dụ Lợi về ý nghĩa “hưng diệt kế tuyệt” (dựng lại dòng họ đã mất), và truyền cho Thông cùng các quan tam ti triệt thoái toàn bộ quân dân về phương Bắc.

Chiếu chỉ chưa đến, Vương Thông đã bỏ Giao Chỉ, theo đường bộ trở về Quảng Tây. Trung quan Sơn Thọ, Mã Kỳ cùng các quan tam ti theo đường thủy trở về Khâm Châu. Tổng số người trở về chỉ còn tám vạn sáu nghìn (86.000), số bị giặc giết hoặc bị bắt giữ không thể đếm xuể. Thiên hạ đều oán trách Thông vì bỏ đất khiến dân chịu tai họa, nhưng vua vẫn không nổi giận.

Mùa hạ năm thứ ba, Thông và các người khác về đến kinh đô, các quan văn võ đồng lòng dâng sớ luận tội họ. Triều đình mở cuộc thẩm vấn, tất cả đều nhận tội. Sau đó, cùng với Trần Trí, Mã Anh, Phương Chính, Sơn Thọ, Mã Kỳ và Bố chánh sứ Dịch Khiêm, đều bị kết án tử hình, giam vào ngục, tịch thu gia sản. Nhưng vua cuối cùng không xử tử, chỉ giam lâu dài chờ quyết định.

Mã Kỳ tàn ác, gây biến loạn, tội nặng nhất; còn Dặc Khiêm thực sự vô tội, nhưng lại bị xử cùng một án, khiến dư luận thời đó bất bình. Các đại thần lại dâng sớ buộc tội Mộc Thạnh, Từ Hanh, Đàm Trung vì chậm trễ, làm mất quân, làm nhục quốc thể, nhưng vua không truy cứu.

Khi Mã Kỳ và các sứ thần trở về triều, Lợi sai sứ dâng biểu tạ ơn, giả nói rằng Cảo đã mất vào tháng Giêng, họ Trần đã tuyệt tự, người trong nước suy tôn Lợi giữ nước, kính cẩn chờ lệnh triều đình. Vua cũng biết đó là lời dối trá, không muốn lập tức phong tước, lại sai Nhữ Kính và Vĩnh Đạt đến dụ Lợi cùng thuộc hạ, lệnh họ tìm kiếm hậu duệ họ Trần, đồng thời phải trả lại toàn bộ quan lại, dân chúng và gia quyến đã bị bắt giữ.

Mùa xuân năm sau (1429), Nhữ Kính và các sứ thần trở về, Lợi lại nói họ Trần không còn ai, xin triều đình phong người khác. Nhân đó, Lợi dâng cống sản vật và một tượng người bằng vàng thay cho thân mình. Lại nói: “Thần có một đứa con gái chín tuổi, gặp loạn mà thất lạc, sau biết Mã Kỳ mang về làm cung nữ, thần không nén được tình cha con, mạo muội xin lại.” Vua biết rõ rằng nếu họ Trần còn người, Lợi cũng sẽ không nói ra, nhưng vì việc phong tước cho Lợi chưa có danh nghĩa chính đáng, nên lại sai Mã Kỳ và Nhữ Kính tiếp tục dụ bảo tìm kiếm, đồng thời báo rằng con gái Lợi đã chết vì bệnh.

Mùa xuân năm thứ năm (1430), Kỳ và các sứ thần trở về, Lợi sai sứ dâng cống vàng bạc, đồ quý và sản vật địa phương, lại dùng lời lẽ hoa mỹ dâng tấu, đồng thời trình tấu của các thủ lĩnh và bô lão xin cho Lợi tạm nắm quyền quốc chính. Khi sứ thần trở về, vua lại truyền dụ yêu cầu tiếp tục tìm kiếm hậu duệ họ Trần và trả người Trung Quốc về nước, nhưng lời lẽ không còn cứng rắn như trước.

Mùa hạ năm sau (1431), Lợi lại sai sứ sang tạ tội, dùng lời lẽ khéo léo để đối đáp về hai việc ấy, lại dâng tấu của các thủ lĩnh và bô lão, tiếp tục xin phong cho Lợi. Vua bèn chấp thuận, sai Lễ bộ Hữu thị lang Chương Sướng và Hữu thông chính Từ Kỳ mang chiếu thư và ấn tín, phong cho Lợi tạm quyền cai quản quốc sự An Nam. Lợi sai sứ mang biểu cùng vàng bạc, đồ quý theo Chương Sướng và các sứ thần vào triều cống.

Tháng hai năm thứ bảy (1432), sứ thần đến kinh sư, khi trở về, Lợi và các sứ thần đều được ban thưởng. Tháng tám năm sau lại sang triều cống, vua sai Binh bộ Thị lang Từ Kỳ cùng đi, dụ bảo đạo lý thuận theo trời, giữ yên dân. Năm ấy, Lợi qua đời.&lt;ref&gt;Thực tế Lê Lợi mất năm 1433&lt;/ref&gt;

Tuy Lợi đã nhận chiếu mệnh của triều đình, nhưng ở trong nước vẫn tự xưng là hoàng đế, đặt niên hiệu là “Thuận Thiên”, lập hai kinh đô Đông và Tây, chia nước làm 13 đạo: gồm Sơn Nam, Kinh Bắc, Sơn Tây, Hải Dương, An Bang, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Minh Quang, Lạng Hóa, Thanh Hoa, Nghệ An, Thuận Hóa, Quảng Nam. Mỗi đạo đều đặt cơ quan Thừa chính ty, Hiến sát ty và Tổng binh ty, mô phỏng theo ba ty của Trung Quốc. Đông Đô đặt tại phủ Giao Châu, Tây Đô đặt tại phủ Thanh Hoa. Lập đủ trăm quan, mở trường học, lấy hai khoa Kinh nghĩa và Thơ phú để tuyển chọn nhân tài, phong hóa rực rỡ mang đậm nét văn minh Hoa Hạ. Lợi tiếm xưng ngôi vị được sáu năm, sau tự đặt thụy hiệu là Thái Tổ.

Con là Lân 麟 kế vị, Lân còn có tên là Long 龍&lt;ref&gt;Lê Thái Tông, húy Lê Nguyên Long 黎元龍&lt;/ref&gt;. Từ đó, các quân trưởng của nước này đều có hai tên, lấy một tên dùng để tấu trình với triều đình nhà Minh&lt;ref&gt;Thực tế từ đời nhà Trần các vua Trần đã lấy hai tên, một để dùng trong nước và một để ngoại giao.&lt;/ref&gt;, việc cống nạp vẫn đều đặn như lệ thường. Lân sai sứ báo tang, đồng thời lệnh cho Thị lang Chương Sưởng và Hành nhân Hầu Tiến thay mặt điều hành quốc sự. Năm sau lại sai sứ vào triều cống để tạ ơn.

Năm Chính Thống nguyên niên (1436), tháng Tư, do Tuyên Tông băng hà, [An Nam] sai sứ vào triều dâng hương. Lại vì Anh Tông lên ngôi, tôn hiệu Thái hoàng thái hậu và Hoàng thái hậu được xác lập, cũng sai sứ dâng biểu chúc mừng và tiến cống sản vật địa phương. Tháng Nhuận Sáu lại tiếp tục tiến cống.

Vua (nhà Minh) thấy họ Trần đã tuyệt tự, muốn lập Lân chính vị, nên hạ lệnh bàn nghị trong triều, mọi người đều cho là hợp lẽ. Bèn sai Hữu Thị lang bộ Binh là Lý Úc và Tả Thông chính là Nại Hanh mang sắc thư và ấn phong, sắc phong Lân làm An Nam quốc vương. Năm sau (1437), Lân sai sứ vào triều để tạ ơn.

Lúc đó, thổ quan châu Tư Lãng ở An Nam đánh chiếm hai châu An Bình và Tư Lăng thuộc Quảng Tây, chiếm giữ hai động và hai mươi mốt thôn. Vua (nhà Minh) sai Cấp sự trung là Thang Nại và Hành nhân Cao Dần mang sắc thư lệnh cho Lân trả lại đất đã chiếm. Lân tuân mệnh, sai sứ tạ tội, đồng thời tố cáo thổ quan An Bình và Tư Lăng xâm lược Tư Lãng. Vua lệnh cho quan trấn thủ nghiêm khắc răn đe.

Năm thứ bảy (1442), sứ thần An Nam trở về, vua ban cho mũ da, áo bào dệt kim tuyến để ban thưởng cho quốc vương của họ. Năm đó, Lân qua đời, trộm truy tôn thụy hiệu là Thái Tông. Đổi niên hiệu hai lần: năm Thiệu Bình thứ sáu và năm Đại Bảo thứ ba.

Con là Tuấn 濬 kế vị, còn có tên là Cơ Long 基隆&lt;ref&gt;Lê Nhân Tông, húy Lê Bang Cơ 黎邦基&lt;/ref&gt;, sai sứ sang báo tang (về cái chết của cha). Triều đình nhà Minh sai Quang Lộc Thiếu Khanh Tống Kiệt và Binh Khoa Đô Cấp Sự Trung Tiết Khiêm mang tiết việt đến sách phong làm quốc vương. Tuấn 濬 sai tướng xâm lược nước Chiêm Thành, chiếm cảng Tân Châu 新州港&lt;ref&gt;Bình Định&lt;/ref&gt;, bắt vua của họ là Ma Ha Bôn Cai 摩訶賁該 đem về. Hoàng đế Minh lập vua mới là Ma Ha Quý Lai 摩訶貴來, ra lệnh cho sứ giả An Nam khuyên Tuấn 濬 trả lại vua cũ. Tuấn 濬 không tuân chỉ dụ, tiếp tục xâm lược, bắt dân hơn ba vạn ba nghìn người, nước Chiêm Thành dâng biểu kiện cáo.

Năm Cảnh Thái nguyên niên (1450), triều đình nhà Minh ban chiếu răn dạy Tuấn, nhưng Tuấn vẫn không tuân theo. Năm thứ tư (1453), Tuấn sai sứ sang chúc mừng việc lập Hoàng Thái tử. Năm Thiên Thuận nguyên niên (1457), Tuấn lại sai sứ sang triều cống, xin ban áo mũ vua (cửu chương cửu trượng) như lệ của Triều Tiên, nhưng không được chấp thuận. Sứ giả của Tuấn xin đổi sản vật lấy sách vở, thuốc men, thì được chấp thuận. Năm thứ hai (1458), Tuấn sai sứ chúc mừng Anh Tông phục vị. Đến tháng mười năm thứ ba (1459), người anh cùng cha khác mẹ là Lạng Sơn vương tên là Tông 琮&lt;ref&gt;Lê Nghi Dân&lt;/ref&gt; giết Tuấn để tự lập làm vua.

Tuấn từng đặt hai niên hiệu: Đại Lợi năm thứ 11, và Diên Ninh năm thứ 6. Sau khi mất, Tuấn được truy tôn là Nhân Tông. Tông 琮, còn có tên là Nghi Dân 宜民, cướp ngôi được chín tháng, đổi niên hiệu là Thiên Dữ, nhưng bị người trong nước giết chết. Nghi Dân bị giáng làm Lệ Đức hầu 厲德侯. Sau đó, em trai của Tuấn là Hạo 灝 được lập kế vị. Hạo còn có tên là Tư Thành&lt;ref&gt;Lê Thánh Tông, húy Lê Tư Thành 黎思誠&lt;/ref&gt;.

Ban đầu, Tông giết Tuấn rồi tâu lên triều đình rằng Tuấn chết đuối khi đi chơi hồ. Triều đình nhà Minh không biết sự thật, định sai quan đến viếng. Tông sợ sứ giả đến sẽ phát hiện chân tướng, nên nói rằng theo lễ thì người chết đuối không được viếng, không dám làm phiền thiên sứ, nên hoàng đế bèn thôi. Sứ giả nói Tuấn không có con, xin phong Tông làm vua. Triều đình sai Thông chính tham nghị Doãn Mân và Lễ khoa cấp sự trung Vương Dự đến phong. Nhưng chưa vào đến biên giới thì nghe tin Tông đã bị giết, Hạo lên ngôi, nên quay về.

Hạo nhiều lần sai sứ sang triều cống, xin được phong vương. Các quan lễ nghi ngờ là có giả dối, xin lệnh cho quan trấn thủ Quảng Tây xác minh rồi tâu lên, được chấp thuận. Sứ giả tâu rằng: “Theo lễ, khi sống thì được phong, khi chết thì được tế. Nay cái chết của Tuấn đã rõ, xin ban lễ tế.” Vậy nên triều đình sai hành nhân đến tế. Đến tháng hai năm thứ sáu (1462), triều đình sai Thị độc học sĩ Tiền Phổ và Cấp sự trung Vương Dự đến phong Hạo làm quốc vương.

Khi Minh Hiến Tông lên ngôi, sai Thượng bảo khanh Lăng Tín và Hành nhân Thiệu Chấn ban tặng gấm vóc và tiền tài cho vua (Hạo) và hoàng hậu. Hạo sai sứ sang triều cống, nhân đó xin ban mũ miện (mũ vua), nhưng không được chấp thuận, chỉ được ban mũ da, áo mũ thường và đai sừng tê. Tháng tám năm Thành Hóa nguyên niên (1465), do Anh Tông băng hà, triều đình sai sứ sang dâng hương, lệnh cho Hạo đến lăng Dụ làm lễ.

Hạo là người kiêu hùng, tự cho nước mình giàu có, binh mạnh, thường tự ý làm lớn. Năm thứ tư (1468), Hạo xâm chiếm vùng Bằng Tường thuộc Quảng Tây. Vua Minh nghe tin, liền ra lệnh cho quan trấn thủ phải cẩn thận phòng bị. Năm thứ bảy (1471), Hạo đánh chiếm Chiêm Thành, bắt được vua là Bàn La Trà Toàn 盤羅茶全; hơn ba năm sau lại đánh tiếp, bắt vua Bàn La Trà Duyệt 盤羅茶悅, rồi đổi tên nước ấy (Chiêm Thành) thành Giao Nam Châu 交南州, đặt quân trấn giữ.

Đường triều cống của An Nam vốn đi qua Quảng Tây. Lúc đó, viên thái giám trấn thủ Vân Nam là Tiền Năng tham lam, sai chỉ huy Quách Cảnh mang chiếu thư đến lấy hàng hóa. Hạo vốn có ý muốn dò xét Vân Nam, bèn lấy cớ áp giải tội nhân ở Long Châu (Quảng Tây) làm lý do, theo Quách Cảnh mượn đường Vân Nam để vào kinh, yêu cầu hơn sáu trăm người phu, lại còn phát binh đi theo sau, khiến Vân Nam náo loạn.

Bộ Binh tâu rằng Vân Nam không phải là đường cống, tội nhân ở Long Châu nên giải về Quảng Tây, không cần đưa đến kinh. Vì vậy triều đình ra lệnh cho quan trấn thủ gửi công văn răn bảo, đồng thời tăng cường phòng bị biên giới.

Sau khi chiếm được Bằng Tường và diệt Chiêm Thành, Hạo lại xâm lấn Quảng Đông ở các nơi Quỳnh Châu 瓊 và Lôi Châu 雷, cướp bóc hồ ngọc trai. Các vùng Long Châu, Hữu Bình thuộc Quảng Tây, và Lâm An, Quảng Nam, Trấn An thuộc Vân Nam cũng nhiều lần báo động. Triều đình ra chiếu hỏi tội, nhưng Hạo thường dùng lời lẽ quanh co để đối đáp. Triều đình trung ương chủ trương nhân nhượng, dù nhiều lần ban chiếu dụ nhưng không lời nào nghiêm khắc. Hạo càng thêm khinh nhờn, không chút sợ sệt, nói rằng:
“Vua Chiêm Thành là Bàn La Trà Toàn xâm phạm đường Hóa Châu, bị em là Bàn La Trà Duyệt giết rồi tự lập. Khi sắp được phong thì lại bị con là Trà Chất Đài 茶質苔 giết. Nước ấy tự loạn, không phải lỗi của thần Hạo.”

Triều đình biết rõ là dối trá nhưng không thể truy cứu, chỉ khuyên nên trả lại đất đai. Hạo dâng tấu rằng:
“Chiêm Thành không phải là vùng đất màu mỡ, dân ít của tích trữ, đồng ruộng không có dâu tằm, núi không có vàng ngọc, biển không có cá muối, chỉ sản xuất ngà voi, sừng tê, gỗ mun, trầm hương. Chiếm được đất thì không thể ở, được dân thì không thể dùng, được của thì không thể làm giàu. Vì vậy thần không hề xâm chiếm Chiêm Thành. Nay hoàng đế ra chiếu bảo thần trả lại đất, xin cử sứ thần đến phân định ranh giới, để hai nước được yên ổn biên cương, đó là điều thần vô cùng mong muốn.”

Lúc đó, Chiêm Thành đã bị chiếm từ lâu, mà lời lẽ của Hạo lại dối trá như vậy.

Trước kia, sứ thần An Nam khi vào triều cống thường mang theo nhiều hàng hóa riêng, đi qua Bằng Tường và Long Châu, thiếu người vận chuyển nên thường gây ra xung đột. Nhân dịp cử sứ sang chúc mừng việc lập Hoàng Thái tử, triều đình ban chiếu nghiêm cấm việc này.

Mùa đông năm thứ 15 (1479), Hạo sai hơn 800 binh lính vượt biên giới Mông Tự (thuộc Vân Nam), lấy cớ bắt giặc, tự ý dựng trại, xây nhà ở lại. Quan trấn thủ kiên quyết ngăn cản, mới chịu rút lui.

Sau khi phá được Chiêm Thành, Hạo càng thêm tham vọng, đích thân chỉ huy 9 vạn quân, mở ba đường núi, đánh phá Ai Lao 哀牢, xâm lấn Lão Qua 老撾, lại đại phá nước này, giết chết ba cha con quan Tuyên úy là Đao Bản Nhã 刀板雅, Lan 蘭 và Chưởng 掌. Người con út là Phạ Nhã Trại 怕雅賽 chạy sang Bát Bách (tức Lan Na) mới thoát.

Hạo lại tích trữ lương thực, luyện binh, ban chiếu giả cho Xa Lý 車里 (Che-li, tức Chiang Rai), triệu binh cùng đánh Bát Bách. Quân sĩ chết đột ngột hàng ngàn người, ai cũng nói là bị sét đánh. Bát Bách chặn đường rút lui, tập kích giết hơn một vạn người, Hạo mới chịu rút quân.

Vua Minh hạ lệnh bàn nghị, chỉ yêu cầu Bố chánh sứ Quảng Tây ra công văn bảo Hạo rút quân, còn các quan trấn thủ Vân Nam và Lưỡng Quảng thì tăng cường phòng bị biên giới.

Sau đó, Hạo lại nói rằng mình không xâm phạm Lào, và cũng không biết biên giới Bát Bách ở đâu, lời lẽ rất dối trá. Vua lại phải an ủi khuyên bảo, nhưng ông vẫn không tuân mệnh.

Mùa thu năm thứ 17 (1481), Malacca 滿剌加 cũng tố cáo bị xâm lấn. Vua Minh sai sứ đến khuyên bảo giữ hòa hiếu và bảo vệ quốc gia. Không lâu sau, sứ thần An Nam vào triều cống, xin được ban mũ áo như Xiêm La và Java 爪哇, vua đồng ý nhưng không lấy đó làm lệ.

Khi Hiếu Tông lên ngôi, sai Thị độc Lưu Tiễn ban chiếu dụ cho nước An Nam. Sứ thần của họ đến triều cống, vì đang có quốc tang lớn nên được miễn không phải vào yết kiến.

Năm Hồng Trị thứ ba (1490), lúc đó vua Chiêm Thành là Cổ Lai 古來 nhờ vào sức mạnh của triều đình nhà Minh mà được phục quốc, lại tiếp tục tố cáo An Nam xâm lấn. Thượng thư Bộ Binh là Mã Văn Thăng triệu sứ thần An Nam đến và nói:
“Về bảo vua các ngươi, mỗi nước nên giữ lấy bờ cõi để hưởng thái bình. Nếu không, một khi triều đình nổi giận, thiên binh áp sát biên giới, như chuyện thời Vĩnh Lạc, vua các ngươi liệu có hối hận chăng?”

Từ đó, An Nam bắt đầu có phần e dè.

Năm Hồng Trị thứ 10 (1497), Hạo qua đời, được truy tôn thụy hiệu là Thánh Tông. Ông từng đặt hai niên hiệu: Quang Thuận năm thứ 10 và Hồng Đức năm thứ 28.

Con là Huy 暉 kế vị, tên khác là Tranh 鏳&lt;ref&gt;Lê Hiến Tông, húy Lê Tranh&lt;/ref&gt;, sai sứ sang báo tang. Triều đình cử hành nhân Từ Dục đến tế. Sau đó ban cho Huy mũ da, áo mũ và đai sừng tê bằng vàng.

Sứ thần của Huy nói rằng: “Quốc vương được phong mà lễ phục lại không khác gì với quan lại, xin được đổi lễ ban.” Quan Lễ bộ tâu rằng:
“An Nam tuy xưng vương, nhưng thực chất là thần dân của Trung Quốc. Vua mới lên ngôi, tất phải ban mũ da và áo mũ để giữ thể diện của một nước, đồng thời ban thêm thường phục phẩm cấp nhất để không quên nghĩa vụ thần phục Trung Quốc. Nay lời xin ấy làm rối loạn quy chế tổ tiên, không thể chấp thuận. Tuy nhiên, đây không phải lỗi của sứ thần, mà là do người thông dịch dẫn dắt sai trái, nên cần xử phạt.”
Vua đặc biệt tha cho.

Năm thứ 17 (1504), Huy qua đời, được truy tôn là Hiến Tông, đặt niên hiệu là Cảnh Thống. Con là Khiên 𣽲 kế vị, tên khác là Kính Phủ 敬甫&lt;ref&gt;Lê Túc Tông, húy Lê Thuần 黎㵮&lt;/ref&gt;, nhưng chỉ bảy tháng sau thì mất, được truy tôn là Túc Tông. Em là Nghị 誼 kế vị, tên khác là Tuyền 璿&lt;ref&gt;Lê Uy Mục&lt;/ref&gt;.

Khi Vũ Tông lên ngôi, sai Tu soạn Luân Văn Tự và Cấp sự trung Trương Hoành đến ban chiếu dụ cho nước ấy. Nghị cũng sai sứ báo tang, lệnh cho quan lại làm lễ tế như thường lệ.

Năm Chính Đức thứ nhất (1506), Nghị được sắc phong làm vương. Nghị sủng ái và trọng dụng phe cánh bên ngoại là hai anh em Nguyễn Chủng và Nguyễn Bá Thắng, để họ tha hồ làm điều tàn ác, giết hại tông thân, đầu độc cả bà nội. Nguyễn Chủng và đồng bọn ỷ thế được sủng ái mà chiếm quyền, đến năm thứ tư (1509) thì ép Nghị tự sát, lập em là Bá Thắng lên thay, giáng Nghị làm Lệ Mẫn vương. Người trong nước như Lê Quảng và những người khác nổi dậy giết bọn chúng, lập cháu nội của Hạo là Trừu (Trửu, Chử) 晭&lt;ref&gt;Lê Tương Dực, húy Lê Oanh&lt;/ref&gt; lên ngôi, đổi thụy hiệu của Nghị thành Uy Mục Đế. Nghị ở ngôi được bốn năm, đổi niên hiệu là Đoan Khánh. Trừu, tên khác là Oanh 瀅, đến năm thứ bảy (1512) thì được phong vương, nhưng lại làm nhiều điều bất nghĩa.

Năm thứ mười một (1516), quan tế lễ ở xã đường là Trần Cảo 陳暠 cùng hai con là Trần Bỉnh và Trần Thăng làm loạn, giết Trửu rồi tự lập làm vua. Cảo giả xưng là hậu duệ họ Trần, tự xưng là Đại Ngu Hoàng đế 大虞皇帝, đổi niên hiệu là Ứng Thiên, giáng Chử làm Linh Ẩn vương. Một đại thần của Trửu là đô lực sĩ Mạc Đăng Dung 莫登庸 ban đầu theo Cảo, sau cùng với đại thần họ Lê là Nguyễn Hoằng Dụ 阮弘裕 khởi binh đánh Cảo. Cảo thua chạy, Bỉnh và đồng đảng là Trần Thúy bị bắt. Cảo và Thăng chạy về hướng Lạng Sơn, chiếm giữ ba phủ Trường Ninh, Thái Nguyên và Thanh Tiết để tự bảo vệ.

Mạc Đăng Dung và các tướng lập con của Hạo 灝&lt;ref&gt;Minh sử lầm: đây là Lê Sùng 黎漴, cha của Lê Chiêu Tông&lt;/ref&gt; là Huệ 譓&lt;ref&gt;Lê Chiêu Tông, húy Lê Y 黎椅&lt;/ref&gt; (cháu của Trửu) lên ngôi, đổi thụy hiệu của Trửu thành Tương Dực Đế. Trửu ở ngôi bảy năm, niên hiệu là Hồng Thuận. Huệ định xin phong vương, nhưng vì loạn lạc trong nước nên không thành. Mạc Đăng Dung có công, được phong làm Vũ Xuyên bá, nắm toàn bộ thủy lục quân đội. Sau khi nắm binh quyền, ông ngấm ngầm nuôi ý đồ khác.

Một đại thần họ Lê là Trịnh Tuy 鄭綏 cho rằng Huệ chỉ là vua bù nhìn, nên lập người trong họ là Dậu Bảng 酉榜 lên ngôi, rồi phát binh đánh kinh thành. Huệ bỏ chạy, Mạc Đăng Dung đánh bại quân của Tuy, bắt và giết Dậu Bảng, lại càng ỷ công mà chuyên quyền. Sau đó, ông ép mẹ của Huệ phải gả cho mình, đón Huệ về, tự xưng là Thái phó Nhân quốc công. Năm thứ mười sáu (1521), ông dẫn quân đánh Trần Cảo, Cảo thua chạy rồi chết.

Năm Gia Tĩnh thứ nhất (1522), Mạc Đăng Dung tự xưng là An Hưng vương, âm mưu giết Lê Huệ. Mẹ của Huệ biết được, báo tin, nên Huệ cùng cận thần là Đỗ Ôn Nhuận bí mật trốn thoát, ẩn náu ở Thanh Hoa. Mạc Đăng Dung lập em cùng cha khác mẹ của Huệ là Khoáng 懬&lt;ref&gt;Lê Cung Hoàng, húy Xuân và Khoáng&lt;/ref&gt; lên ngôi, rồi dời đô về phủ Trường Khánh ở Hải Đông.

Khi Thế Tông nhà Minh lên ngôi, sai Biên tu Tôn Thừa Ân và Cấp sự trung Vu Đôn sang ban chiếu dụ cho nước ấy. Khi đến Long Châu, nghe tin nước này đại loạn, đường sá không thông, nên phải quay về. Mùa hạ năm thứ tư (1525), Lê Huệ sai sứ đi đường vòng sang triều cống và xin phong vương, nhưng bị Mạc Đăng Dung ngăn cản. Mùa xuân năm sau (1526), Đăng Dung hối lộ phán quan Khâm Châu là Đường Thanh để xin phong cho Khoáng. Tổng đốc Trương Đằng bắt Đường Thanh, Thanh chết trong ngục.

Năm thứ sáu (1527), Mạc Đăng Dung sai phe cánh là Phạm Gia Mô giả làm chiếu nhường ngôi của Khoáng để cướp ngôi, đổi niên hiệu là Minh Đức, lập con là Mạc Phương Doanh 方瀛&lt;ref&gt;Mạc Đăng Doanh&lt;/ref&gt; làm Hoàng thái tử. Sau đó, ông đầu độc giết Khoáng, truy tôn là Cung Hoàng đế. Năm sau (1528), ông sai sứ sang triều cống, nhưng khi đến thành Lạng Sơn thì bị tấn công, phải quay về.

Năm thứ chín (1530), Mạc Đăng Dung nhường ngôi cho Phương Doanh, tự xưng là Thái thượng hoàng, dời đến Đô Trai và Hải Dương, làm hậu thuẫn cho Phương Doanh. Ông soạn ra 59 điều đại cáo, ban bố trong nước. Phương Doanh đổi niên hiệu là Đại Chính. Tháng 9 năm đó, Lê Huệ mất ở Thanh Hoa, nhà Lê diệt vong.

Mùa đông năm thứ mười lăm (1536), hoàng tử ra đời&lt;ref&gt;Chu Tái Duệ 朱載壡&lt;/ref&gt;, triều đình định ban chiếu cho An Nam. Lễ quan Hạ Ngôn tâu rằng: “An Nam đã không triều cống suốt hai mươi năm. Quan trấn thủ Lưỡng Quảng cho rằng Lê Huệ và Lê Khoáng đều không phải là dòng chính đáng kế vị của Lê Trửu, còn Mạc Đăng Dung và Trần Cảo đều là gian thần tiếm quyền ở nước ấy. Nên sai quan đến điều tra, truy tìm tên vua tiếm ngôi để trị tội. Hơn nữa, trước đây sứ thần từng bị cản trở vì đường sá không thông, nay nên tạm hoãn việc sai sứ.”

Hoàng đế cho rằng An Nam phản nghịch đã rõ ràng, cần nhanh chóng sai quan đến điều tra, liền lệnh cho Hạ Ngôn cùng Bộ Binh bàn việc chinh phạt. Hạ Ngôn và Thượng thư Bộ Binh là Trương Toản cùng tâu rằng: “Gian thần tiếm ngôi, cướp nước, không chịu triều cống, nhất định phải đánh dẹp.” Họ xin trước hết sai hai quan Cẩm y đến xác minh thực hư, đồng thời lệnh cho quan trấn thủ Lưỡng Quảng và Vân Nam chuẩn bị binh lương, chờ ngày xuất quân. Vua đồng ý.

Liền sai Thiên hộ Đào Phụng Nghi và Trịnh Tỉ chia đường đến Quảng Tây và Vân Nam, truy xét tên vua tiếm ngôi, đồng thời lệnh cho các quan trấn thủ Tứ Xuyên, Quý Châu, Hồ Quảng, Phúc Kiến, Giang Tây chuẩn bị binh lương, chờ điều động.

Thứ sử Bộ Hộ là Đường Tự dâng sớ, trình bày bảy điều không nên dùng binh, chi tiết có trong truyện riêng. Cuối sớ ông nói: “Tuy An Nam loạn lạc, nhưng vẫn nhiều lần dâng biểu, dâng cống phẩm, xin được vào cửa quan. Quan trấn thủ vì thấy tên không khớp nên từ chối. Như vậy là họ muốn triều cống mà không được, chứ không phải cố ý không cống.” Tấu chương được chuyển sang Bộ Binh, bộ này cũng đồng tình, xin đợi quan điều tra trở về rồi bàn tiếp.

Năm thứ mười sáu (1537), Lê Ninh 黎寧&lt;ref&gt;Lê Trang Tông&lt;/ref&gt; nước An Nam sai người trong nước là Trịnh Duy Liêu 鄭惟僚 cùng đoàn sứ đến kinh đô, trình bày rõ việc Mạc Đăng Dung tiếm ngôi và giết vua. Họ nói: “Ninh chính là con của Lê Huệ. Sau khi Huệ mất, người trong nước lập Ninh làm Thế tôn, tạm nắm quyền quốc sự. Nhiều lần gửi thư cho các quan biên giới để cầu cứu, nhưng đều bị Đăng Dung chặn giết. Xin triều đình khởi binh hỏi tội, trừ kẻ phản quốc.”

Lúc đó, Nghiêm Tung đang nắm quyền ở Lễ bộ, cho rằng lời họ chưa thể tin hoàn toàn, xin giữ lại chờ quan điều tra trở về rồi mới quyết, và được chấp thuận. Sau đó, triều đình triệu Đào Phụng Nghi và các quan điều tra trở về, lệnh cho Lễ bộ và Binh bộ cùng các đại thần bàn bạc, liệt kê mười tội lớn của Mạc Đăng Dung, xin hoàng đế quyết đoán, định ngày xuất quân.

Liền triệu Hữu đô ngự sử Mao Bá Ôn đang ở nhà ra giúp quân vụ, sai Hộ bộ Thị lang Hồ Liễn và Cao Công Thiệu đi trước đến Vân Nam, Quý Châu và Lưỡng Quảng điều phối quân lương. Cử Đô đốc Thiêm sự Giang Hoằng và Ngưu Hoằng làm Tả, Hữu Phó Tổng binh, chỉ huy quân đội chinh phạt, còn đại tướng sẽ định sau. Binh bộ lại nhận chỉ dụ, trình bày 12 điều cần thiết khi dùng binh.

Chỉ riêng Thị lang Phan Trân phản đối, dâng sớ can gián mạnh mẽ. Vua nổi giận, cách chức ông. Tổng đốc Lưỡng Quảng là Phan Đán cũng dâng sớ xin đình chỉ mệnh lệnh trước, nói: “Triều đình đang chuẩn bị quân để hỏi tội, thì Mạc Đăng Dung lại sai sứ xin triều cống. Nên nhân đó mà chấp thuận, giữ quân sẵn sàng, quan sát tình hình, chờ nước ấy tự ổn định.” Nhưng Nghiêm Tung và Trương Toản đoán được ý vua, kiên quyết phản đối, nói rằng Lê Ninh đang ở Thanh Đô mưu khôi phục, còn Phan Đán lại nói nước ấy đã yên, xin triều cống, là điều không thể chấp nhận. Tấu chương của Phan Đán bị gác lại.

Tháng Năm, Mao Bá Ôn đến kinh, dâng sáu kế hoạch quân sự, cho rằng không thể cùng làm việc với Phan Đán, xin thay người, được vua khen ngợi. Nhưng khi Binh bộ trình kế hoạch, ý vua lại thay đổi, cho rằng chưa rõ thật giả về Lê Ninh, nên lệnh cho ba vùng biên phòng tùy cơ trấn an hoặc đánh dẹp, các đại thần phụ trách quân vụ và lương thảo đều tạm ngưng, Phan Đán được điều động trở lại, thay bằng Trương Kinh. Lúc đó, Ngự sử Từ Cửu Cao và Cấp sự trung Tạ Đình Thụy cũng dâng sớ bàn việc tu dưỡng, xin bãi bỏ việc chinh phạt phương Nam.

Tháng Tám, Tuần phủ Vân Nam là Uông Văn Thịnh tâu rằng đã bắt được gián điệp của Mạc Đăng Dung và thu được bản “Đại cáo” giả do y soạn. Vua nổi giận, lệnh cho các quan trấn thủ tiếp tục thực hiện chiếu chỉ trước đó, tiến hành chinh phạt.

Lúc ấy, Văn Thịnh chiêu mộ được cựu thần họ Lê là Vũ Văn Uyên 武文淵, người này dâng bản đồ đường tiến quân, cho rằng Mạc Đăng Dung chắc chắn có thể bị đánh bại, nên trình lên triều đình. Án sát Quảng Đông là Dư Quang tâu rằng: “Mạc tiếm ngôi nhà Lê, cũng như Lê từng tiếm ngôi nhà Trần, không cần xét quá sâu. Chỉ nên trị tội không vào triều cống, buộc họ xưng thần và tuân thủ cống lễ, không cần viễn chinh khiến Trung Quốc hao tổn.” Ông nói đã sai sứ tuyên dụ, nếu họ chịu quy phục thì nên thu nhận. Vua cho rằng Dư Quang quá khinh suất, phạt cắt lương một năm.

Văn Thịnh liền gửi hịch sang An Nam, nói nếu Mạc Đăng Dung biết hối cải, chịu quy phục, nộp bản đồ nước, thì sẽ tha chết. Mạc Đăng Dung cùng con liền sai sứ dâng biểu xin hàng, đồng thời gửi thư cho Văn Thịnh và Quận công Mộc Triều Phụ, trình bày rằng họ Lê đã suy yếu, Trần Cảo phản nghịch, bản thân ông và con là Phương Doanh có công dẹp loạn, được dân quy phục, đất đai đã ghi trong “Nhất thống chí”, xin tha tội và xin được triều cống như lệ.

Triều Phụ và các quan tâu việc này vào tháng Ba năm thứ mười bảy (1538). Nhưng Lê Ninh, theo chiếu chỉ trước, lo sợ triều đình sẽ chấp nhận lời hàng của Mạc Đăng Dung, nên cũng dâng tấu trình bày rõ việc tiếm ngôi, giết vua, số lượng quân mã, đường thủy bộ tiến quân. Các tấu chương đều được chuyển sang Bộ Binh, triệu các đại thần bàn bạc. Mọi người đều cho rằng tội của họ Mạc không thể tha, nên lập tức tiến quân. Xin cử Hầu Châu là Cừu Loan làm Tổng đốc quân vụ, Mao Bá Ôn tiếp tục làm Tham tán, vua đồng ý.

Trương Kinh tâu rằng: “Đường tiến quân sang An Nam có sáu lộ, cần dùng 30 vạn quân, lương thực một năm cần 1,6 triệu quan, thêm chi phí đóng thuyền, mua ngựa, chế tạo binh khí, khao thưởng quân sĩ cũng cần hơn 70 vạn nữa. Huống chi quân ta phải vượt biển nóng, thế lực khác biệt, không thể không tính kỹ.” Khi tấu chương vừa dâng lên, Tri châu Khâm Châu là Lâm Hy Nguyên lại dâng sớ khẳng định có thể đánh được Mạc Đăng Dung. Bộ Binh không quyết được, lại xin triệu đình thần bàn tiếp.

Khi bàn xong, vua không hài lòng, nói: “Trẫm nghe các khanh bàn riêng đều cho rằng không nên khởi binh. Các khanh là người lo việc nước, mà không ai chủ trương, cứ đùn đẩy cho hội nghị. Đã không đồng lòng vì nước, thì thôi vậy. Cừu Loan và Mao Bá Ôn sẽ thay người khác.”

Năm thứ mười tám (1539), khi lập Hoàng thái tử, triều đình định ban chiếu cho An Nam. Đặc biệt triệu Hoàng Oản làm Thượng thư Lễ bộ, Học sĩ Trương Trị làm phó, sai đi sứ nước ấy. Vừa ban lệnh xong, thì Mạc Phương Doanh sai sứ dâng biểu xin hàng, kèm theo bản kê khai đất đai, hộ khẩu, xin để triều đình xử lý. Tổng cộng có 53 phủ, 49 châu, 176 huyện. Vua chấp nhận, giao cho Lễ bộ và Binh bộ cùng bàn bạc.

Đến tháng Bảy, Hoàng Oản vẫn chưa lên đường, vì làm trái ý vua nên bị cách chức, việc sai sứ cũng bị đình chỉ. Ban đầu, việc nghị bàn chinh phạt xuất phát từ Hạ Ngôn. Vua trách Hoàng Oản rồi, nổi giận nói: “Việc An Nam vốn do một người khởi xướng, rồi mọi người hùa theo. Lại dám chê trách triều đình, bàn bạc lộng ngôn. Nước này nên bỏ hay nên đánh, cần có quyết định rõ ràng. Binh bộ phải lập tức họp bàn và tâu lên.”

Vì thế, Trương Toản cùng các đại thần đều hoảng sợ, xin theo chiếu chỉ trước, tiếp tục sai Cừu Loan và Mao Bá Ôn đi đánh phương Nam. Nếu Mạc Đăng Dung cha con chịu trói tay quy phục, không có ý đồ khác, thì sẽ tha chết. Vua đồng ý. Mạc Đăng Dung nghe tin, rất mừng.

Năm thứ mười chín (1540), Mao Bá Ôn và các tướng đến Quảng Tây, gửi hịch tuyên dụ ý triều đình rằng nếu quy phục thì sẽ tha tội. Lúc đó, Mạc Phương Doanh đã mất, Mạc Đăng Dung liền sai sứ xin hàng. Tháng Mười Một, ông dẫn theo cháu là Mạc Văn Minh 文明 cùng 42 viên quan, vào cửa ải Trấn Nam Quan, đầu trần chân đất, bò lết đến đàn tế, dâng biểu xin hàng. Mao Bá Ôn thay mặt triều đình tuyên đọc chiếu thư tha tội.

Sau đó, Đăng Dung lại đến doanh trại quân đội, bò lết hai lần lạy, dâng sổ sách đất đai, dân số, xin được theo chính thống nhà Minh, mãi mãi làm phiên thần. Mao Bá Ôn và các tướng tuyên bố uy đức của triều đình, lệnh cho ông trở về nước chờ chỉ.

Tin tấu dâng lên, vua rất vui mừng, ra lệnh giáng cấp nước An Nam thành “An Nam Đô thống sứ ty”, phong Mạc Đăng Dung làm Đô thống sứ, phẩm hàm tòng nhị phẩm, ban ấn bạc. Tất cả các chế độ mà ông từng tiếm xưng đều bị bãi bỏ, 13 đạo đổi thành 13 “Tuyên phủ ty”, mỗi nơi đặt quan Tuyên phủ, Đồng tri, Phó sứ, Thiêm sự, do Đô thống sứ quản lý, có quyền thăng giáng.

Quảng Tây mỗi năm cấp lịch “Đại Thống”, ba năm một lần triều cống làm lệ thường. Triều đình cũng lệnh điều tra thật giả về Lê Ninh, nếu đúng là hậu duệ họ Lê thì cắt bốn phủ cho thờ tự, nếu không thì thôi. Chiếu ban xuống, Mạc Đăng Dung sợ hãi, vâng mệnh.

Năm thứ hai mươi hai (1543), Mạc Đăng Dung qua đời, con của Phương Doanh là Mạc Phúc Hải 福海&lt;ref&gt;Mạc Hiến Tông&lt;/ref&gt; kế vị, sai Tuyên phủ đồng tri là Nguyễn Điển Kính 阮典敬 cùng đoàn sứ sang triều cống.

Năm thứ hai mươi lăm (1546), Phúc Hải mất, con là Mạc Hoằng Dực 宏瀷&lt;ref&gt;Mạc Tuyên Tông, húy Mạc Phúc Nguyên&lt;/ref&gt; nối ngôi. Trước đó, Mạc Đăng Dung nhận người ở Thạch Thất là Nguyễn Kính 阮敬 làm nghĩa tử, phong làm Tây Ninh hầu. Nguyễn Kính gả con gái cho con thứ hai của Phương Doanh là Mạc Kính Điển, rồi Nguyễn Kính tư thông với vợ của Phương Doanh là bà Vũ thị, nhờ đó nắm toàn quyền quân sự.

Khi Hoằng Dực lên ngôi, mới 5 tuổi, Nguyễn Kính càng chuyên quyền. Con thứ hai của Đăng Dung là Mạc Chính Trung và cháu là Mạc Văn Minh phải lánh về Đô Trai, những người cùng phe như Nguyễn Như Quế, Phạm Tử Nghi cũng ẩn cư nơi thôn dã. Nguyễn Kính đem quân ép Đô Trai, bọn Chính Trung, Như Quế, Tử Nghi chống cự nhưng thất bại. Chính Trung và Văn Minh đem gia quyến chạy sang Khâm Châu, Tử Nghi thu nhặt tàn quân trốn ra Hải Đông.

Nguyễn Kính giả xưng Hoằng Dực đã chết, lấy cớ lập Chính Trung, kéo quân đánh Khâm Châu, nhưng bị Tham tướng Du Đại Du đánh bại và bị giết. Khi Hoằng Dực mới lên ngôi, từng sai sứ là Lê Quang Bí sang triều cống, đến Nam Ninh thì quan trấn thủ báo về triều. Lễ quan cho rằng nước ấy đang loạn, ngôi vị chưa rõ ràng, nên không cho sứ vào, mà lệnh cho quan trấn thủ điều tra người nên lập.

Đến năm thứ ba mươi (1551), sự việc được làm rõ, triều đình phong Hoằng Dực làm Đô thống sứ, lệnh đến cửa ải nhận sắc lệnh. Nhưng đúng lúc đó, bộ tướng Lê Bá Ly cùng thần của Lê Ninh là Trịnh Kiểm hợp binh tấn công, Hoằng Dực phải chạy về Hải Dương, không thể đến nhận sắc. Lê Quang Bí và đoàn sứ bị giữ lại ở Nam Ninh suốt 15 năm, phần lớn người đi cùng đều đã mất.

Hoằng Dực cầu xin quan trấn thủ thay mình dâng biểu, triều đình cho phép vào kinh, nhưng sắc phong Đô thống vẫn phải đợi Hoằng Dực đến cửa ải mới trao. Năm thứ 43 (1564), Hoằng Dực mất, con là Mạc Mậu Hợp kế vị. Năm Vạn Lịch nguyên niên (1573), được phong làm Đô thống sứ. Năm thứ ba (1575), sai sứ sang tạ ơn, chúc mừng vua Minh lên ngôi, dâng cống phẩm và bù lại các lần triều cống bị thiếu trước đó.

Lúc này, họ Mạc dần suy yếu, họ Lê phục hưng, hai bên liên tục giao tranh, khiến quốc gia ngày càng rối loạn.

Ban đầu, khi Lê Ninh chiếm giữ Thanh Hoa, ông vẫn tự xưng đế hiệu, đổi niên hiệu là Nguyên Hòa vào năm Gia Tĩnh thứ 9 (1530). Sau bốn năm, bị Mạc Đăng Dung tấn công, ông phải chạy sang vùng biên giới Chiêm Thành. Người trong nước lập em ông là Lê Hiến 憲 lên thay, đổi niên hiệu là Quang Chiếu 光照.

Đến năm thứ 15 (1536), bề tôi dò biết nơi ở của Lê Ninh, liền đón ông về lại Thanh Hoa, sau đó chuyển đến sống ở sông Tất Mã. Lê Ninh mất, cận thần là Trịnh Kiểm lập con ông là Lê Sủng 寵&lt;ref&gt;Lê Trung Tông&lt;/ref&gt; lên ngôi. Lê Sủng mất, không có con, người trong nước cùng nhau lập Lê Duy Bang&lt;ref&gt;Lê Anh Tông&lt;/ref&gt;, cháu bốn đời của Lê Huy 黎暉.

Lê Duy Bang mất, con của Trịnh Kiểm là Trịnh Tùng lập con Duy Bang là Lê Duy Đàm 維潭&lt;ref&gt;Lê Thế Tông&lt;/ref&gt; lên ngôi. Từ đó, họ Lê đóng đô ở Thanh Hoa, tự lập thành một quốc gia riêng.

Năm Vạn Lịch thứ 19 (1591), Lê Duy Đàm ngày càng mạnh, đem quân tấn công Mạc Mậu Hợp. Mậu Hợp thua trận, chạy đến huyện Gia Lâm.
Mùa đông năm sau (1592), Trịnh Tùng dụ dỗ người địa phương làm nội ứng, bất ngờ tập kích giết chết Mậu Hợp, đoạt lấy ấn Đô thống sứ. Nhiều người thân cận của Mậu Hợp cũng bị giết hại.

Có người tên là Mạc Đôn Nhượng 莫敦讓 chạy đến Phòng Thành cầu cứu, Tổng đốc Trần Cừ tâu việc lên triều đình. Nhưng sau đó, Mạc Đôn Nhượng lại bị Tùng bắt, thế lực của Trịnh Tùng càng lớn mạnh.

Con của Mậu Hợp là Mạc Kính Cung 敬恭 cùng tông thất là Mạc Lý Tốn 履遜 chạy đến Tư Lăng châu thuộc Quảng Tây, còn Mạc Lý Cơ 莫履機 chạy sang Khâm Châu. Chỉ có Mạc Kính Bang 莫敬邦 tập hợp được hơn mười vạn quân, khởi binh từ đường Kinh Bắc, đánh tan quân họ Lê do Phạm Bạt Tụy và Phạm Bách Lộc chỉ huy, giúp Mạc Đôn Nhượng trở lại.

Quần chúng liền tôn Mạc Kính Bang làm quyền Đô thống, những người họ Mạc lưu vong ở Tư Lăng và Khâm Châu đều trở về. Quân họ Lê sau đó tấn công Nam Sách châu, Mạc Kính Bang bị giết, thế lực họ Mạc càng suy yếu.

Mạc Kính Cung và Mạc Kính Dụng 敬用 đóng quân ở Lạng Sơn và Cao Bằng, Mạc Kính Chương 敬璋 đóng ở Đông Hải và Tân An, vì sợ quân họ Lê truy đuổi nên phải chạy đến biên giới Long Châu và Bằng Tường, sai thổ quan trình bày sự việc với quan lại địa phương.

Lê Duy Đàm cũng đến cửa ải xin được triều cống, và được triều đình nhà Minh công nhận là quốc vương, ban cho kim ấn.

Năm thứ 21 (1593), Tuần phủ Quảng Tây là Trần Đại Khoa cùng các quan dâng sớ tâu rằng:
“Xứ man di thay họ (vua chúa) như đánh cờ, không nên lấy việc họ trung hay phản với nhau để định là thuận hay nghịch, mà chỉ nên lấy việc họ trung hay phản với triều đình ta để xét. Nay tuy Lê Duy Đàm mưu khôi phục, nhưng Mạc Mậu Hợp vốn là ngoại thần của triều đình ta, sao có thể không xin phép ta mà lại ngang nhiên giết ông ta? Thần cho rằng tội của họ Lê tự ý khởi binh không thể không xét, còn tàn dư họ Mạc cũng không thể bỏ mặc. Nếu theo lệ cũ của triều trước, cho họ Lê quy phục mà vẫn giữ họ Mạc, như từng làm với vùng sông Tất Mã, không diệt tế tự của họ, thì là kế sách hợp lý.”

Triều đình bàn luận và đồng ý theo lời tâu đó.

Năm sau (1594), Trần Đại Khoa đang sai quan đi điều tra thì Mạc Kính Dụng đã sai sứ đến doanh trại quân đội xin cứu viện. Mùa thu năm sau nữa (1595), Lê Duy Đàm cũng sai sứ đến tạ tội và xin triều cống.

Lúc này, Trần Đại Khoa đã được thăng làm Tổng đốc Lưỡng Quảng, cùng với Tuần phủ Quảng Tây là Đới Diệu giao việc cho Phó sứ Tả Giang là Dương Dần Thu. Dần Thu ngầm tính toán rằng: “Không từ chối họ Lê, cũng không bỏ rơi họ Mạc — đó là kế sách của ta.”

Ông liền hai lần sai quan đến điều tra. Mạc Kính Cung và những người khác xin được ở lại Cao Bằng, còn sứ giả của Lê Duy Đàm cũng nhiều lần đến xin triều cống. Dần Thu hẹn ngày tiếp nhận, rồi báo cáo lên Tổng đốc và Tuần phủ.

Đúng lúc đó, Mạc Kính Chương dẫn quân đến ứng cứu Vĩnh An, nhưng bị quân họ Lê đánh bại, mất toàn bộ vùng Hải Đông và Tân An. Vì vậy, việc nghị hòa càng được thúc đẩy và đi đến quyết định.

Lúc đó, Lê Duy Đàm mưu tính khôi phục danh nghĩa chính thống, không muốn tự đặt mình vào vị trí như Mạc Đăng Dung trước kia, nên không có ý định tự trói mình vào cửa ải xin hàng. Dương Dần Thu lại sai quan đến dụ hàng, sứ giả của Lê Duy Đàm lúc đầu báo rằng sẽ làm theo hẹn, nhưng đến kỳ thì lại nói với quan giữ cửa ải rằng: “Quân lính đói khát, bệnh tật, lễ vật chưa chuẩn bị xong. Hơn nữa, họ Mạc là kẻ thù của chúng tôi, đang ở Cao Bằng, nên chưa dám vâng mệnh.” Rồi nửa đêm bỏ trốn.

Trần Đại Khoa và các quan dâng sớ tâu việc này, cho rằng đó là do quyền thần Trịnh Tùng chuyên quyền gây ra. Sau đó, Lê Duy Đàm lại sai sứ đến cửa ải, trình bày rằng mình không phải cố ý bỏ trốn. Trần Đại Khoa và các quan lại sai người đến dụ hàng lần nữa, lần này Lê Duy Đàm chịu nghe theo mệnh lệnh.

Năm thứ 25 (1597), Lê Duy Đàm sai sứ xin định ngày vào cửa ải, Dương Dần Thu báo là tháng Tư. Đến kỳ hẹn, Lê Duy Đàm đến ngoài cửa ải, phiên dịch viên tra hỏi sáu điều:

* Vì sao tự ý giết Mạc Mậu Hợp? – Đáp: Vì báo thù gấp, không kịp xin phép.
* Dòng dõi? – Đáp: Là Thế tôn, cháu của Lê Duy Huy, từng được nhà Minh sắc phong.
* Về Trịnh Tùng? – Đáp: Là đại thần lâu đời của họ Lê, không phải kẻ tiếm quyền.
* Vì sao trước đó bỏ trốn? – Đáp: Do chưa chuẩn bị đủ lễ vật, không phải cố ý.
* Việc sử dụng ấn vương? – Đáp: Tạm dùng để điều hành, nay đã hủy bỏ.
* Không nhường Cao Bằng cho họ Mạc? – Đáp: Cả hai đều là chư hầu, như trước kia họ Lê từng được ở sông Tất Mã.

Sau khi chấp thuận các điều kiện, Lê Duy Đàm được ban nghi lễ vào cửa ải, thực hiện lễ triều cống như Mạc Đăng Dung từng làm. Sau đó đến gặp Dương Dần Thu, xin được dùng lễ khách chủ, nhưng không được chấp thuận, đành làm lễ bốn lạy rồi lui.

An Nam được ổn định trở lại. Triều đình phong Lê Duy Đàm làm Đô thống sứ, ban lịch và cho phép triều cống như lệ cũ của họ Mạc.

Trước kia, Lê Lợi và Mạc Đăng Dung khi tiến cống đều phải dâng tượng vàng thay thân, đầu trần tay trói. Riêng Lê Duy Đàm vì danh nghĩa khôi phục chính thống nên đứng thẳng nghiêm trang, khiến quan lại thấy ông quá kiêu, buộc phải sửa lại. Cuối cùng, ông dâng tượng vàng trong tư thế quỳ phục, khắc trên lưng dòng chữ: “An Nam Lê thị Thế tôn, thần Lê Duy Đàm không thể quỳ trước Thiên môn, kính dâng tượng vàng thay thân, xin hối lỗi và cầu ân.”

Từ đó, An Nam lại thuộc về họ Lê, còn họ Mạc chỉ giữ được một quận là Cao Bằng.

Năm thứ 27 (1599), Lê Duy Đàm mất, con là Lê Duy Tân 維新&lt;ref&gt;Lê Kính Tông&lt;/ref&gt; kế vị, Trịnh Tùng nắm toàn quyền. Gặp lúc thủ lĩnh nổi loạn là Phan Ngạn gây rối, Lê Duy Tân và Trịnh Tùng phải dời về giữ Thanh Hóa.

Năm thứ 34 (1606), sai sứ sang triều cống, được phong làm Đô thống sứ. Lúc này, tông đảng họ Mạc phần lớn trốn ra vùng ven biển, thường tự xưng công, hầu, bá, xâm phạm biên giới. Lê Duy Tân cũng không thể kiểm soát được. Quan trấn thủ nhiều lần gửi hịch hỏi tội, phát binh đánh dẹp, tuy có lúc dẹp yên, nhưng vùng biên vẫn bị tổn hại.

Lê Duy Tân mất, con là Lê Duy Kỳ 維祺&lt;ref&gt;Lê Thần Tông&lt;/ref&gt; kế vị. Năm Thiên Khải thứ 4 (1624), Duy Kỳ phát binh đánh Mạc Kính Khoan, chiếm được, giết con trưởng của Khoan, bắt vợ con và con nhỏ đem về. Mạc Kính Khoan 莫敬寬 cùng con thứ trốn vào rừng, sau quay lại Cao Bằng, thế lực ngày càng suy yếu. Tuy vậy, cho đến cuối thời Minh, hai họ Lê – Mạc vẫn chia nhau chiếm cứ, không thể thống nhất đất nước.

Kinh đô An Nam đặt tại Giao Châu, tức nơi từng là trị sở của Đô hộ phủ nhà Đường.

Lãnh thổ phía đông giáp biển, phía tây giáp Lào, phía nam vượt biển là Chiêm Thành, phía bắc giáp Tư Minh và Nam Ninh của Quảng Tây, Lâm An và Nguyên Giang của Vân Nam. Đất đai màu mỡ, khí hậu nóng, mỗi năm trồng lúa được hai vụ.

Tính người cứng cỏi, mạnh mẽ. Hai châu Hoan và Diễn có nhiều người học vấn; châu Giao và Ái có nhiều người hào sảng, khác biệt với các vùng khác.

{{Chú thích cuối trang}}
{{giấy phép dịch|bản gốc={{PD-old}}|bản dịch={{CC-BY-SA-4.0}}{{GFDL}}}}</text>
      <sha1>2oyoj8mmmrxg658ehwu761v2fjz76d2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/3</title>
    <ns>10</ns>
    <id>71882</id>
    <revision>
      <id>204666</id>
      <parentid>204442</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T07:58:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <origin>204666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1038" sha1="7cqd2y7ppozn634giyurasnv03w71j2" xml:space="preserve">{{tóm tắt tác phẩm
| tên tác phẩm = Xứ Bắc-kỳ ngày nay
| trang = Xứ Bắc kỳ ngày nay
| tác giả = Henri Cucherousset
| năm = 1924
| hình = Dong_xuan.png
| cỡ hình = 150px
| mô tả = do [[Tác gia:Henri Cucherousset|Henri Cucherousset]], chủ bút của tuần báo ''L’Eveil économique de L’Indochine'', viết, Trần Văn Quang dịch sang tiếng Việt, nói về sự thay đổi về nhiều mặt ở miền Bắc Việt Nam từ khi nhận được sự bảo hộ của Thực dân Pháp. Nó được viết theo góc nhìn của một người Pháp nhằm ca ngợi những đóng góp của chính quốc vào sự văn minh của vùng đất Bắc kỳ. Tác phẩm có nhiều hình ảnh minh họa phong phú.
| trích dẫn = ...Nói tóm lại thì vào khoảng mười năm nay, ở xứ Bắc-kỳ này, cuộc sinh-hoạt đã được sung túc. Cách ở, cách mặc, cách ăn uống đều phong phú, nhờ vì thế mà những bệnh tật, ngày càng bớt đi...
}}</text>
      <sha1>7cqd2y7ppozn634giyurasnv03w71j2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Biên dịch:Khâm định cổ kim đồ thư tập thành/Phương dư vị biên/Biên duệ điển/quyển 092</title>
    <ns>114</ns>
    <id>71919</id>
    <revision>
      <id>204653</id>
      <parentid>204603</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T07:21:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrfly911</username>
        <id>2215</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>204653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="116417" sha1="fnvy9l1upwq4f1blcr6t923dzn2jb2g" xml:space="preserve">{{đầu đề biên dịch
| tựa đề = Khâm định cổ kim đồ thư tập thành
| tác giả= Trần Mộng Lôi
| ngôn ngữ = zh
| bản gốc= 欽定古今圖書集成/方輿彙編/邊裔典/第092卷
| năm= 1726
| phần = Phương Dư Vị Biên&lt;Br&gt;Biên Duệ Điển&lt;Br&gt;'''quyển 92'''
| trước= [[../quyển 091|quyển 91]]
| sau= [[../quyển 093|quyển 93]]
| ghi chú =
 }}

==An Nam bộ vị khảo 3==

===Nguyên===

'''Năm Hiến Tông (憲宗) thứ 7 (năm 1257) nhà Nguyên, mùa đông tháng 11, Ngột Lương Hợp Thai (兀良合台) đánh Giao Chỉ (交趾), đánh bại được, vào trong nước đó. Chủ An Nam (安南) là Trần Nhật Cảnh (陳日煚) chạy ra hải đảo, quân Nguyên bèn rút về.'''

Xét theo ''Nguyên sử (元史) – Hiến Tông bản kỷ (憲宗本紀)'' đã dẫn. Xét theo ''An Nam bản truyện (安南本傳)'': Nước An Nam, xưa là Giao Chỉ (交趾). Nhà Tần gộp thiên hạ, đặt các quận Quế Lâm (桂林), Nam Hải (南海), Tượng Quận (象郡). Nhà Tần mất, hiệu úy Nam Hải là Triệu Đà (趙佗) đánh chiếm lấy. Nhà Hán đặt 9 quận, Giao Chỉ là một trong số đó. Sau có người con gái là Trưng Trắc (徵側) làm phản, vua Hán sai Mã Viện (馬援) bình định, lập cột đồng làm biên giới nhà Hán. Nhà Đường bắt đầu chia Lĩnh Nam (嶺南) làm hai đạo Đông - Tây, đặt chức Tiết độ, lập 5 phủ Quản, An Nam thuộc về đó. Nhà Tống phong Đinh Bộ Lĩnh (丁部領) làm Giao Chỉ quận vương (交趾郡王), con là Liễn (璉) cũng làm Vương, truyền được 3 đời thì bị Lý Công Uẩn (李公蘊) đoạt lấy, bèn phong Công Uẩn làm Chủ. Nhà Lý truyền 8 đời đến Hạo Sảm (昊旵). Trần Nhật Cảnh (陳日煚) là rể của Hạo Sảm, bèn có được nước ấy. 

Năm Hiến Tông (憲宗) thứ 3 (năm 1253) năm Quý Sửu, Ngột Lương Hợp Thai (兀良合台) theo Thế Tổ (世祖) bình định Đại Lý (大理). Thế Tổ về, lưu Ngột Lương Hợp Thai lại để đánh các bộ tộc di chưa phụ thuộc. Năm thứ 7 (năm 1257) năm Đinh Tỵ tháng 11, binh của Ngột Lương Hợp Thai đóng ở phía Bắc Giao Chỉ, trước tiên sai 2 sứ giả đến dụ hàng nhưng không thấy về. Bèn sai Triệt Triệt Đô (徹徹都) cùng các tướng mỗi người dẫn 1.000 quân, chia đường tiến binh, đến phía Bắc sông Thao (洮江) thuộc kinh đô An Nam, lại sai con là A Truật (阿術) dẫn quân đi tiếp ứng và dò xét hư thực. Người Giao cũng bày binh vệ đông đảo. A Truật sai quân về báo, Ngột Lương Hợp Thai đi gấp đôi đường tiến tới, lệnh cho Triệt Triệt Đô làm tiền phong, A Truật ở sau làm đoạn hậu. Tháng 12, hai quân hợp lại, người Giao kinh hãi, A Truật thừa cơ đánh bại thủy quân người Giao, bắt chiến hạm mang về. Ngột Lương Hợp Thai cũng phá được bộ binh của họ, lại cùng A Truật hợp công, đại bại quân Giao, bèn vào trong nước ấy. Nhật Cảnh (日煚) chạy ra hải đảo. Quân Nguyên tìm thấy các sứ giả sai đi trước đó trong ngục, bị dùng thanh tre chẻ lạt bó chặt vào người đến tận da thịt, khi mở trói thì 1 sứ giả đã chết, quân Nguyên nhân đó tàn phá (đồ thành) kinh đô. Quân ở lại 9 ngày, vì khí hậu nóng nực ẩm thấp nên bèn rút quân. Lại sai 2 sứ giả đến chiêu dụ Nhật Cảnh về hàng. Nhật Cảnh trở về thấy quốc đô đã bị tàn phá, hết sức phẫn nộ, bèn trói 2 sứ giả sai người đưa trả lại. 

Xét theo ''Ngột Lương Hợp Thai bản truyện (兀良合台本傳)'': Năm thứ 7 (năm 1257) mùa thu tháng 9, sai sứ chiêu hàng Giao Chỉ, không thấy trả lời. Mùa đông tháng 10, tiến binh ép sát biên cảnh, chủ nước ấy là Trần Nhật Cảnh (陳日煚) cách sông dàn tượng binh và bộ binh rất thịnh. Ngột Lương Hợp Thai chia quân làm 3 đội vượt sông, Triệt Triệt Đô từ hạ lưu vượt trước, đại quân ở giữa, Phò mã Hoài Đô (懷都) cùng A Truật (阿術) ở sau. Lúc đó trao phương lược cho Triệt Triệt Đô rằng: &quot;Quân ngươi đã sang sông thì chớ vội đánh, chúng tất sẽ đến đón đánh ta, Phò mã sẽ cắt đứt phía sau chúng, ngươi đợi tiện nghi thì cướp lấy thuyền của chúng, nếu quân Man tan chạy, đến sông không có thuyền tất sẽ bị ta bắt hết.&quot; Khi quân đã lên bờ, Triệt Triệt Đô liền buông quân đánh. Triệt Triệt Đô trái lệnh, quân Man tuy đại bại nhưng vẫn kịp nhảy lên thuyền chạy thoát. Ngột Lương Hợp Thai giận nói: &quot;Tiền phong trái tiết độ của ta, quân có thường hình!&quot; Triệt Triệt Đô sợ hãi, uống thuốc độc chết. Ngột Lương Hợp Thai vào Giao Chỉ, định kế đóng lâu dài, quân lệnh nghiêm túc, mảy may không phạm. Qua 7 ngày, Nhật Cảnh xin nội phụ, bèn bày tiệc rượu khao lớn quân sĩ, rồi rút quân về thành Hạp Xích (柙赤城).

'''Năm Hiến Tông (憲宗) thứ 8 (năm 1258), tháng 2. Trần Nhật Cảnh (陳日煚) truyền ngôi cho con trưởng là Quang Bính (光昺). Quang Bính sai rể cùng người trong nước đem phương vật đến kiến diện. Ngột Lương Hợp Thai đưa sứ đoàn đến hành tại.'''

Xét theo ''Nguyên sử (元史) – An Nam bản truyện (安南本傳)'': Năm thứ 8 (năm 1258) năm Mậu Ngọ tháng 2. Nhật Cảnh (日煚) truyền ngôi cho con trưởng là Quang Bính (光昺), cải nguyên Thiệu Long (紹隆). Mùa hạ, Quang Bính sai rể cùng người trong nước mang phương vật đến kiến diện. Ngột Lương Hợp Thai đưa đến hành tại, lại riêng sai Nột Lạt Đinh (訥剌丁) đến dụ rằng: &quot;Xưa ta sai sứ thông hảo, bọn ngươi bắt giữ không trả, ta vì thế mới có cuộc đem quân năm ngoái. Vì chủ nước ngươi chạy ra đồng nội, ta lại sai 2 sứ giả chiêu an về nước, ngươi lại trói trả sứ giả của ta. Nay đặc biệt sai sứ đến khai dụ, nếu bọn ngươi thật lòng nội phụ thì Quốc chủ phải thân hành tới. Nếu vẫn không hối cải thì phải báo rõ cho ta biết.&quot; Quang Bính nói: &quot;Nước nhỏ thành tâm thờ nước lớn, thì nước lớn đối đãi thế nào?&quot; Nột Lạt Đinh về báo. Lúc đó Chư vương Bất Hoa (不花) trấn thủ Vân Nam, Ngột Lương Hợp Thai tâu với Vương, lại sai Nột Lạt Đinh đến dụ, bảo sai sứ cùng đi. Quang Bính bèn nộp khoản, lại nói: &quot;Đợi khi ban đức âm, sẽ lập tức cử con em sang làm con tin.&quot; Vương mệnh cho Nột Lạt Đinh cưỡi ngựa trạm vào tâu lên.

'''Năm Thế Tổ (世祖) Trung Thống (中統) thứ 1 (năm 1260), tháng 12, lấy Lễ bộ Lang trung Mạnh Giáp (孟甲), Lễ bộ Viên ngoại lang Lý Văn Tuấn (李文俊) làm sứ giả đi An Nam, Đại Lý (大理).'''

Xét theo ''An Nam bản truyện (安南本傳)'': Năm Trung Thống (中統) thứ 1 (năm 1260) tháng 12, &quot;lấy Mạnh Giáp làm Lễ bộ Lang trung sung chức Nam dụ sứ, Lý Văn Tuấn làm Lễ bộ Viên ngoại lang sung chức Phó sứ, cầm chiếu đến dụ. Đại lược rằng: 'Tổ tông dùng võ công sáng nghiệp, văn hóa chưa tu sửa, trẫm nối nghiệp lớn, đổi mới cái cũ, thu phục muôn phương. Vừa hay An phủ sứ trấn thủ nước Đại Lý là Nhiếp Chỉ Mạch Đinh cưỡi ngựa trạm tâu lên, nghe nước ngươi có lòng thành hướng phong mộ nghĩa, nghĩ khanh xưa ở tiền triều đã từng thần phục, dâng cống phương vật từ xa, nên ban chiếu chỉ này. Dụ quan lại sĩ thứ nước ngươi: Phàm điển lễ áo mũ, phong tục đều y theo chế độ cũ của bản quốc. Đã răn bảo biên tướng không được tự ý dấy binh xâm phạm biên cương, làm loạn nhân dân ngươi. Quan lại sĩ thứ nước khanh hãy cứ yên ổn trị lý như cũ'. Lại dụ bọn Mạnh Giáp rằng: Nếu Giao Chỉ cử con em vào chầu, nên đối đãi tử tế, chớ để nóng lạnh thất thường mà thêm phần khổ cực.&quot;

'''Năm Trung Thống (中統) thứ 2 (năm 1261), mùa hạ tháng 7 ngày Nhâm Ngọ, sai Nạp Tốc Lạt Đinh (納速剌丁), Mạnh Giáp (孟甲) làm sứ giả đi An Nam.'''

Xét theo ''An Nam bản truyện (安南本傳)'': Năm thứ 2 (năm 1261), Mạnh Giáp cùng những người khác trở về, Quang Bính (光昺) sai người trong tộc là Thông thị Đại phu Trần Phụng Công (陳奉公), Viên ngoại lang Chư vệ ký ban Nguyễn Sâm (阮琛), Viên ngoại lang Nguyễn Diễn (阮演) đến cửa khuyết dâng thư, xin 3 năm nộp cống 1 lần. Đế nghe theo, bèn phong Quang Bính làm An Nam quốc vương (安南國王).

'''Năm Trung Thống (中統) thứ 3 (năm 1262), tháng 9 ngày Kỷ Mùi, nước An Nam là Trần Quang Bính (陳光昺) sai sứ dâng phương vật. Ngày Nhâm Thân, trao cho An Nam quốc vương Trần Quang Bính và Đạt lỗ hoa xích (達魯花赤) Nạp Lạt Đinh (納剌丁) hổ phù.'''

Xét theo ''An Nam bản truyện (安南本傳)'': Năm thứ 3 (năm 1262) tháng 9, lấy 3 tấm gấm Tây, 6 tấm gấm thục ban cho. Lại giáng chiếu rằng: &quot;Khanh đã nộp mình làm tôi, thì từ năm Trung Thống thứ 4 (năm 1263) làm đầu, cứ mỗi 3 năm cống 1 lần. Có thể chọn Nho sĩ, thầy thuốc, những người tinh thông âm dương bói toán và thợ lành nghề các loại mỗi hạng 3 người; cùng các vật như dầu tô hợp, quang hương, vàng bạc, chu sa, trầm hương, đàn hương, sừng tê, đồi mồi, trân châu, ngà voi, bông lụa, chén sứ trắng cùng đem đến. Vẫn lấy Nạp Lạt Đinh làm Đạt lỗ hoa xích, đeo hổ phù, qua lại trong nước An Nam.&quot;

'''Năm Trung Thống (中統) thứ 4 (năm 1263), An Nam sai sứ dâng biểu vào tạ ơn.'''

Xét theo ''An Nam bản truyện (安南本傳)'': Năm thứ 4 (năm 1263) tháng 11, Nạp Lạt Đinh về, Quang Bính sai Dương An Dưỡng (楊安養) sung chức Viên ngoại lang, cùng Nội lệnh Vũ Phục Hoàn (武復桓), Thư xá Nguyễn Cầu (阮求), Trung dực lang Phạm Cử (范舉) dâng biểu vào tạ ơn. Đế ban cho sứ giả đai ngọc, gấm lụa, thuốc men, yên cương ngựa có thứ bậc khác nhau.

'''Năm Chí Nguyên (至元) thứ 2 (năm 1265), mùa thu tháng 7 ngày Quý Hợi, An Nam quốc vương Trần Quang Bính (陳光昺) sai sứ dâng biểu vào cống. Ngày Giáp Tý, xuống chiếu ban lịch Chí Nguyên năm thứ 3 cho Quang Bính.'''

Xét theo ''Nguyên sử (元史) – An Nam bản truyện (安南本傳)'': Tháng 7 năm Chí Nguyên (至元) thứ 2 (năm 1265), sứ giả trở về, vua lại có ưu chiếu đáp lại, vẫn ban lịch và ban bố chiếu thư cải nguyên.

'''Năm Chí Nguyên (至元) thứ 3 (năm 1266), An Nam sai sứ dâng 3 đạo biểu.'''

Xét theo ''An Nam bản truyện (安南本傳)'': Tháng 12 năm thứ 3 (năm 1266), Quang Bính (光昺) sai Dương An Dưỡng (楊安養) dâng 3 đạo biểu. Một là tiến dâng phương vật; hai là xin miễn việc đòi hỏi nho sĩ (tú tài) và thợ thủ công; ba là nguyện xin cho Nạp Lạt Đinh (納剌丁) được làm Đạt lỗ hoa xích (達魯花赤) lâu dài tại bản quốc.

'''Năm Chí Nguyên (至元) thứ 4 (năm 1267), tháng 9 ngày Mậu Thân, An Nam quốc vương Trần Quang Bính (陳光昺) sai sứ đến cống, vua ban ưu chiếu đáp lại. Ngày Canh Tuất, sai Vân Nam vương Hốt Ca Xích (忽哥赤) trấn thủ các nơi Đại Lý (大理), Thiện Xiển (鄯闡), Trà Hạn Chương (茶罕章), Xích Thốc Ca Nhi (赤禿哥兒), Kim Sỉ (金齒), xuống chiếu vỗ về lại dân. Lại xuống chiếu dụ nước An Nam, bảo quân trưởng nước ấy phải sang triều kiến, cho con em sang làm con tin (nhập chất), biên lập số dân, nộp quân dịch, đóng thuế phú và đặt chức Đạt lỗ hoa xích để thống trị.'''

Xét theo ''An Nam bản truyện (安南本傳)'': Tháng 9 năm thứ 4 (năm 1267), sứ giả trở về, vua có chiếu đáp lại cho phép. Vẫn ban cho Quang Bính đai ngọc, lụa vàng, thuốc men, yên cương ngựa. Chẳng bao lâu sau lại xuống chiếu dụ về 6 việc: Một là quân trưởng phải thân hành sang triều kiến; hai là con em vào làm con tin; ba là biên lập số dân; bốn là nộp quân dịch; năm là đóng thuế phú; sáu là vẫn đặt Đạt lỗ hoa xích thống trị. Tháng 11 lại xuống chiếu dụ Quang Bính, vì trong nước ấy có thương nhân người Hồi Hồi (回鶻), muốn hỏi han về việc Tây Vực, nên lệnh cho phát cử đưa đến. Tháng này, xuống chiếu phong Hoàng tử làm Vân Nam vương, đi trấn thủ các nước Đại Lý (大理), Thiện Xiển (鄯闡), Giao Chỉ (交趾).

'''Năm Chí Nguyên (至元) thứ 5 (năm 1268), ban cho nước An Nam gấm thêu và ban cho quần thần nước ấy có thứ bậc khác nhau. Lại xuống chiếu cho Vân Nam vương Hốt Ca Xích (忽哥赤) thống binh cùng An Nam chinh phạt hai nước Chiêm Thành (占城), Chân Lạp (真臘).'''

Xét theo ''Nguyên sử (元史) – Thế Tổ bản kỷ (世祖本紀)'': Tháng 9 năm Chí Nguyên thứ 5 (năm 1268) ngày Canh Thân, ban cho An Nam quốc vương Trần Quang Bính gấm thêu, và ban cho các bề tôi có thứ bậc. Ngày Kỷ Sửu, xuống chiếu dụ An Nam, vì Trần Quang Bính tâu rằng có hai giặc Chiêm Thành, Chân Lạp xâm nhiễu, nay đã mệnh cho khanh điều động binh lực cùng với Bất Thiên (不千) hợp sức chinh thảo. Nay lại mệnh cho Vân Nam vương Hốt Ca Xích thống binh Nam hạ, khanh hãy tuân theo chiếu trước, hễ có quân phản loạn không chịu phục tùng gây họa biên cảnh thì phát binh cùng tiến đánh, kẻ nào hàng phục thì khéo vỗ về.

Xét theo ''An Nam bản truyện (安 Nam 本傳)'': Tháng 9 năm thứ 5 (năm 1268), lấy Hốt Lung Hải Nha (忽籠海牙) thay Nạp Lạt Đinh làm Đạt lỗ hoa xích, Trương Đình Trân (張庭珍) làm phó. Lại hạ chiếu trưng tập các thương nhân người Hồi Hồi.

'''Năm Chí Nguyên (至元) thứ 6 (năm 1269), tháng 11 ngày Canh Ngọ, An Nam quốc vương Trần Quang Bính (陳光昺) sai sứ đến cống.'''

Xét theo ''An Nam bản truyện (安南本傳)'': Tháng 11 năm thứ 6 (năm 1269), Quang Bính dâng thư trần tình nói: &quot;Thương nhân Hồi Hồi một người tên Y Ôn (伊溫) đã chết từ lâu, một người tên Bà Bà (婆婆) sau đó cũng bệnh chết. Lại cứ theo lời Hốt Lung Hải Nha nói với bệ hạ là cần đòi mấy thớt voi lớn, loài thú này thân hình rất lớn, đi đứng rất chậm, không bằng ngựa thượng quốc. Xin phục đợi sắc chỉ, đến kỳ hạn năm nộp cống sau sẽ tiến hiến.&quot; Lại dâng biểu nộp cống và dâng biểu riêng để tạ ơn. Ban cho gấm Tây, lụa là, dược vật.

Xét theo ''Trương Đình Trân truyện (張庭珍傳)'': Năm Chí Nguyên thứ 6 (năm 1269), An Nam vào cống không đúng hạn, bèn lấy Đình Trân làm Triều liệt Đại phu, An Nam quốc Đạt lỗ hoa xích, đeo kim phù, đi từ Thổ Phồn (吐蕃), Đại Lý (大理) qua các bộ tộc Man đến An Nam. Thế tử Quang Bính (光昺) lập, nhận chiếu, Đình Trân trách rằng: &quot;Hoàng đế không muốn lấy đất đai của ngươi làm quận huyện mà cho ngươi xưng phiên, sai sứ dụ chỉ, đức độ ấy rất hậu. Vương vẫn cùng nhà Tống làm môi hở răng lạnh, vọng tự tôn đại. Nay triệu quân vây Tương Dương (襄陽), hạ được chỉ trong sớm tối, khi quân quét sạch qua sông thì nhà Tống mất, Vương còn dựa vào đâu? Vả lại binh Vân Nam không đầy 2 tháng có thể đến cảnh giới ngươi, diệt tông miếu ngươi chẳng khó gì, hãy xét kỹ mưu đồ.&quot; Quang Bính hoàng sợ, sụp lạy nhận chiếu. 

Sau đó nói với Đình Trân: &quot;Thánh Thiên tử thương ta, nhưng sứ giả đến nhiều kẻ vô lễ. Ngươi chức Triều liệt, ta là Vương vậy, cùng nhau hành lễ ngang hàng, xưa có vậy không?&quot; Đình Trân nói: &quot;Có chứ. Vương nhân (người của vua) tuy thấp kém nhưng vẫn được xếp trên chư hầu.&quot; Quang Bính nói: &quot;Ngươi qua Ích Châu (益州), có lạy Vân Nam vương không?&quot; Đình Trân nói: &quot;Vân Nam vương là con Thiên tử. Ngươi là tiểu bang Man di, đặc cách ban cho tước Vương, sao có thể so với Vân Nam vương? Huống hồ Thiên tử mệnh ta làm trưởng ở An Nam, vị thứ ở trên ngươi sao?&quot; Quang Bính nói: &quot;Đã xưng là đại quốc, sao còn đòi tê giác, voi của ta?&quot; Đình Trân nói: &quot;Cống hiến phương vật là chức trách phiên thần.&quot; Quang Bính không đối lại được, càng thêm hổ thẹn phẫn nộ, sai vệ binh tuốt gươm vây quanh để uy hiếp Đình Trân. Đình Trân cởi cung đao đang đeo, nằm khểnh trong phòng, nói: &quot;Mặc các ngươi muốn làm gì thì làm.&quot; Quang Bính và quần hạ đều khâm phục. Năm sau, sai sứ theo Đình Trân vào cống. Đình Trân bái kiến Đế, thuật lại lời đối đáp với Quang Bính. Đế đại duyệt (rất vui), mệnh cho Hàn lâm Thừa chỉ Vương Bàn (王磐) ghi chép lại.

'''Năm Chí Nguyên (至元) thứ 7 (năm 1270), tháng 11, An Nam quốc vương Trần Quang Bính (陳光昺) sai sứ đến cống, vua ban ưu chiếu đáp lại.'''

Xét theo ''An Nam bản truyện (安南本傳)'': Tháng 11 năm thứ 7 (năm 1270), Trung thư tỉnh gửi điệp văn cho Quang Bính, nói việc nhận chiếu không lạy, đãi sứ giả không theo lễ đối với &quot;vương nhân&quot;, bèn dẫn nghĩa sách ''Xuân Thu'' để trách cứ, và lệnh phải đưa số voi đã đòi cùng với tuế cống tới. Lại nói đồ dược vật cống trước kia phẩm vị không tốt, còn việc trưng tập người Hồi Hồi thì lấy cớ lừa dối. Từ nay về sau hãy xét kỹ việc đó.

'''Năm Chí Nguyên (至元) thứ 8 (năm 1271), An Nam vương Trần Quang Bính gửi thư biện bạch đối đáp.'''

Xét theo ''An Nam bản truyện (安南本傳)'': Tháng 12 năm thứ 8 (năm 1271), Quang Bính gửi thư thưa rằng: &quot;Bản quốc kính thờ Thiên triều, đã được phong vương tước, há chẳng phải là vương nhân sao? Sứ giả Thiên triều lại tự xưng là vương nhân, hành lễ ngang hàng, e rằng làm nhục triều đình. Huống hồ bản quốc trước đã phụng chiếu chỉ mệnh cho y theo tục cũ, hễ nhận chiếu lệnh thì đặt ở chính điện rồi lui về phòng riêng, đó là điển lễ cũ của bản quốc vậy.&quot; Về việc đòi voi, trước kia sợ trái ý nên nói lấp lửng chưa dám đối đáp thẳng. Thực ra là vì quản tượng (tượng nô) không nỡ rời xa nhà, khó bề điều phái. Lại dụ đòi nho sĩ, thầy thuốc, thợ thủ công, mà bồi thần Lê Trọng Đà (黎仲佗) khi bái kiến, ở sát bên uy quang của bệ hạ mà chẳng nghe thấy chiếu dụ. Huống hồ năm Trung Thống (中統) thứ 4 (năm 1263) đã được lượng thứ, nay lại nhắc đến, thật không xiết kinh ngạc, cúi xin các hạ nghĩ cho.&quot;

'''Năm Chí Nguyên (至元) thứ 9 (năm 1272), lấy Diệp Thức Niết (葉式捏) làm An Nam Đạt lỗ hoa xích, Lý Nguyên (李元) làm phó.'''

'''Năm Chí Nguyên (至元) thứ 10 (năm 1273), tháng Giêng, sứ giả An Nam trở về, nói &quot;Trần Quang Bính nhận chiếu không lạy&quot;. Trung thư tỉnh gửi văn thư trách hỏi, Bính xưng là làm theo tục bản quốc. Tháng 12, An Nam quốc vương Trần Quang Bính sai sứ đến cống phương vật.'''

Xét theo ''An Nam bản truyện (安南本傳)'': Tháng Giêng năm thứ 10 (năm 1273), Diệp Thức Niết chết. Mệnh Lý Nguyên thay Thức Niết, lấy Hợp Tát Nhi Hải Nha (合撒兒海牙) làm phó. Trung thư tỉnh lại gửi điệp cho Quang Bính nói: &quot;Mấy năm qua sứ giả trở về đều nói Vương mỗi khi nhận chiếu lệnh của Thiên tử chỉ chắp tay đứng chứ không lạy, khi gặp sứ giả hoặc dự yến tiệc, vị thứ lại đặt trên sứ giả. Nay xem thư tới, tự bảo đã nhận vương tước, há không phải vương nhân sao? Khảo trong sách ''Xuân Thu'', xếp 'vương nhân' ở trên chư hầu. Phần ''Thích lệ'' nói: 'Vương nhân là bậc hạ sĩ vậy'. Phàm 5 hạng quan tước (Công, Hầu, Bá, Tử, Nam), quân trưởng một bang là bậc quý ở hàng ngoại thần; còn hạ sĩ là bậc thấp nhỏ ở hàng nội thần. Lấy kẻ thấp nhỏ mà đặt lên trên kẻ cao quý là vì trọng mệnh lệnh của Vua vậy. Đời sau liệt Vương làm tước vị cho hạng quý nhất trong chư hầu, há có ai lấy vương tước làm vương nhân không? Vương chẳng lẽ không biết mà lại nói lời ấy? Hay là bề tôi từ lệnh nói nhầm? Đến như chiếu của Thiên tử, bề tôi phải lạy nhận, đó là thông nghĩa cổ kim, không thể khác được. Thế mà lại nói 'trước phụng chiếu chỉ cho y theo tục cũ, hễ nhận chiếu lệnh thì đặt ở chính điện rồi lui về phòng riêng là điển lễ cũ'. Đọc đến đây thật lấy làm kinh ngạc! Vương nói lời ấy, lòng có thể tự yên chăng? Chiếu chỉ trước nói là vì trong trời đất không chỉ có vạn nước, mỗi nước có tục riêng; nếu đột ngột bắt thay đổi thì có chỗ bất tiện nên cho dùng tục bản quốc; đâu phải lấy việc không lạy chiếu Thiên tử làm lễ tục! Vả lại giáo lệnh của Vương thi hành trong nước, bề tôi có kẻ nào nhận mà không lạy, thì Vương nghĩ sao? Người quân tử quý ở chỗ sửa lỗi, mong Vương sáng suốt soi xét cho.&quot;

'''Năm Chí Nguyên (至元) thứ 11 (năm 1274), An Nam vào cống.'''

Xét theo ''An Nam bản truyện (安南本傳)'': Năm thứ 11 (năm 1274), &quot;Quang Bính sai Đồng tử Dã Lê Văn Ẩn (童子冶黎文隱) đến cống.&quot;

'''Năm Chí Nguyên (至元) thứ 12 (năm 1275), tháng Giêng, sứ giả nước An Nam trở về. Sắc lệnh dụ về các việc theo chế độ cũ: biên tịch hộ khẩu, đặt Đạt lỗ hoa xích, tuyển quân (tổng quân), lập trạm dịch, nộp tô thuế và tuế cống. Tháng 2, xuống chiếu cho An Nam quốc vương Trần Quang Bính, vẫn lấy 6 việc theo chế độ cũ để dụ, thúc giục ông ta sang triều kiến.'''

Xét theo ''An Nam bản truyện (安南本傳)'': Tháng Giêng năm thứ 12 (năm 1275), Quang Bính dâng biểu xin bãi bỏ chức Đạt lỗ hoa xích tại bản quốc. Lời văn đại lược: &quot;Vi thần hẻo lánh nơi góc biển, được thấm nhuần thánh hóa, cùng muôn loài vui mừng khôn xiết. Cúi xin nghĩ cho thần từ khi hàng phục thượng quốc đến nay đã hơn 10 năm, tuy theo lệ 3 năm một cống, nhưng sứ thần đi lại liên tiếp, mệt mỏi vì đường sá, chưa từng một ngày nghỉ ngơi. Đến như Đạt lỗ hoa xích do Thiên triều sai đến, hạ cố đến cảnh giới thần, lẽ nào có thể để họ về tay không? Huống hồ những kẻ đi lại ấy động chút là cậy thế, lăng mạ nước nhỏ, tuy Thiên tử sáng như nhật nguyệt nhưng sao soi thấu được chậu úp. Vả lại Đạt lỗ hoa xích có thể thi hành với đám tiểu sửu Man di nơi biên viễn, lẽ nào thần đã nhận phong Vương làm phiên bình một phương, mà lại đặt Đạt lỗ hoa xích để giám lâm, há chẳng bị các nước chư hầu cười chê sao? Thà rằng vì lòng vui phục mà tu sửa triều cống, còn hơn là vì sợ kẻ giám lâm mà phải nộp cống vậy! Thần kính gặp Thiên triều lập Thái tử, lập Hoàng hậu, ân lớn dồi dào ban khắp bốn biển, nên đánh bạo kêu nài. Cúi mong thánh từ đặc biệt thương xót, từ nay về sau hễ phát cử cương cống làm 2 lần, một đến Thiện Xiển (鄯闡) để nộp, một đến Trung Nguyên để bái hiến. Phàm quan lại do Thiên triều sai đến, xin đổi thành Dẫn tiến sứ (引進使), để miễn cái tệ Đạt lỗ hoa xích, không chỉ là cái may của vi thần, mà thực là cái may của thương sinh cả nước vậy.&quot; 

Tháng 2, vua lại giáng chiếu, cho rằng những đồ vật cống nộp không bổ ích gì cho việc dùng, dụ về 6 việc: Lại cử Hợp Tát Nhi Hải Nha làm Đạt lỗ hoa xích, và vẫn lệnh cho con em vào hầu (làm con tin).

'''Năm Chí Nguyên (至元) thứ 13 (năm 1276), An Nam dâng biểu xin miễn 6 việc.'''

Xét theo ''An Nam bản truyện (安南本傳)'': Tháng 2 năm thứ 13 (năm 1276), &quot;Quang Bính sai Lê Khắc Phục (黎克復), Văn Túy (文粹) vào cống, vì việc tâu xin nộp vật cống ở Thiện Xiển là thuộc diện không cung kính, nên dâng biểu tạ tội, đồng thời xin miễn 6 việc.&quot;

'''Năm Chí Nguyên (至元) thứ 14 (năm 1277), An Nam sai sứ sang triều kiến.'''

Xét theo ''An Nam bản truyện (安南本傳)'': Năm thứ 14 (năm 1277), Quang Bính mất, người trong nước lập Thế tử Nhật Huyên (日烜) lên ngôi, sai Trung thị Đại phu Chu Trọng Ngạn (周仲彥), Trung lượng Đại phu Ngô Đức Thiệu (吳德邵) sang triều kiến.

'''Năm Chí Nguyên (至元) thứ 15 (năm 1278), tháng 6 ngày Tân Tỵ, An Nam quốc vương Trần Quang Bính (陳光昺) sai sứ dâng biểu vào cống. Tháng 8 ngày Nhâm Tý, sai Lễ bộ Thượng thư Sài Thung (柴椿) làm sứ giả đi An Nam, xuống chiếu trách mắng nghiêm khắc, vẫn bắt ông ta phải sang triều kiến.'''
*(Ghi chú: Quang Bính đã mất năm thứ 14, mà đây lại nói Quang Bính sai sứ, tất là chữ Nhật Huyên (日烜) bị chép nhầm, không nghi ngờ gì cả).''

Xét theo ''An Nam bản truyện (安南本傳)'': Tháng 8 năm thứ 15 (năm 1278), sai Lễ bộ Thượng thư Sài Thung (柴椿), Hội đồng quán sứ Cáp Lạt Thoát Nhân (哈剌脫因), Công bộ Lang trung Lý Khắc Trung (李克忠), Công bộ Viên ngoại lang Đổng Đoan (董端) cùng Lê Khắc Phục (黎克復) mang chiếu đi dụ Nhật Huyên (日烜) vào triều nhận mệnh. Trước đây sứ giả qua lại chỉ đi đường Lê Hóa (黎化) thuộc Thiện Xiển (鄯闡). Đế lệnh cho Sài Thung đi từ Giang Lăng (江陵) thẳng đến Ung Châu (邕州) để sang Giao Chỉ (交趾). 

Tháng 11 nhuận, Sài Thung đến trại Vĩnh Bình (永平寨) thuộc Ung Châu. Nhật Huyên sai người đưa thư nói: &quot;Nay nghe Quốc công hạ cố đến cảnh giới hèn mọn, dân biên thùy không ai không kinh hãi, chẳng hay nhân sứ nước nào mà đến đây, xin hãy quay về đường cũ mà đi.&quot; Thung đáp điệp rằng: &quot;Quan Lễ bộ Thượng thư phụng mệnh Thượng cấp cùng Lê Khắc Phục từ Giang Lăng đến Ung Châu để vào An Nam, các quân binh dẫn hộ đều cưỡi ngựa trạm, nên đến đầu biên giới đón tiếp.&quot; 

Nhật Huyên sai Ngự sử Trung tán kiêm Tri Thẩm hình viện sự Đỗ Quốc Kế (杜國計) đến trước, rồi Thái úy dẫn bách quan đón ở bờ sông Phú Lương (富良江) đưa vào quán trọ. Ngày 2 tháng 12, Nhật Huyên đến quán gặp sứ giả. Ngày 4, Nhật Huyên bái đọc chiếu thư, Thung truyền chỉ rằng: &quot;Nước ngươi nội phụ hơn 20 năm, 6 việc trước kia vẫn chưa theo, nếu ngươi không sang triều kiến thì hãy sửa thành quách, chỉnh đốn quân đội mà đợi đại sư của ta.&quot; Lại nói: &quot;Cha ngươi nhận mệnh làm Vương, ngươi không xin mệnh mà tự lập, nay lại không triều kiến, mai sau triều đình gia tội, sẽ trốn tránh trách nhiệm sao được? Hãy suy nghĩ kỹ.&quot; Nhật Huyên theo lệ cũ bày yến ở hành lang, Thung không dự. Khi về quán, Nhật Huyên sai Phạm Minh Tự (范明字) đưa thư tạ tội, đổi tiệc yến sang điện Tập Hiền. 

Nhật Huyên nói: &quot;Tiên quân qua đời, tôi mới nối ngôi, Thiên sứ đến truyền chiếu dụ làm tôi vừa mừng vừa sợ. Thiết nghĩ vua Tống nhỏ tuổi mà Thiên tử còn thương xót phong tước Công, đối với nước nhỏ tất cũng gia ân. Việc 6 điều trước đã được xá miễn, còn như lễ thân hành triều kiến, tôi sinh trưởng nơi thâm cung, không quen cưỡi ngựa, không hợp phong thổ, sợ chết dọc đường; con em từ Thái úy trở xuống cũng đều như vậy. Thiên sứ về, xin dâng biểu tỏ lòng thành và hiến vật lạ.&quot; Thung nói: &quot;Vua Tống chưa đến 10 tuổi, cũng sinh ở thâm cung, sao cũng đến được Kinh sư? Ngoài chiếu chỉ ra, tôi không dám nghe lệnh khác. Vả lại 4 người chúng tôi đến đây cốt để gọi ngươi đi, chứ không phải lấy vật lạ.&quot; Khi Thung trở về, Nhật Huyên sai Phạm Minh Tự, Trịnh Quốc Toản (鄭國瓚), Trung tán Đỗ Quốc Kế dâng biểu trần tình, nói: &quot;Thân cô thần khí huyết nhu nhược, đường sá gian nan, chỉ e phơi xương trắng làm bệ hạ đau lòng mà chẳng ích gì cho Thiên triều. Cúi mong bệ hạ thương nước nhỏ xa xôi, cho thần cùng kẻ góa bụa cô độc được bảo toàn tính mạng để phụng sự bệ hạ đến cùng.&quot; Đồng thời dâng phương vật và 2 con voi thuần.

'''Năm Chí Nguyên (至元) thứ 16 (năm 1279), mùa thu tháng 7 ngày Đinh Tỵ, nước Giao Chỉ sai sứ dâng voi thuần. Mùa đông tháng 11 ngày Nhâm Tý, sai Lễ bộ Thượng thư Sài Thung (柴椿) cùng sứ An Nam là Đỗ Trung tán mang chiếu đến dụ Thế tử An Nam Trần Nhật Huyên (陳日烜), trách việc không sang triều kiến. Tháng 12 ngày Canh Thìn, An Nam dâng dược tài.'''

Xét theo ''An Nam bản truyện (安南本傳)'': Tháng 3 năm thứ 16 (năm 1279), Thung về đến Kinh sư, để Trịnh Quốc Toản đợi ở Ung Châu. Khu mật viện tâu: &quot;Nhật Huyên không triều kiến, chỉ sai sứ báo mệnh, lời lẽ quanh co khất lần, dù khéo léo nhưng rốt cuộc trái chiếu chỉ, có thể tiến binh lên biên giới, sai quan hỏi tội.&quot; Đế không nghe, lệnh cho sứ giả vào chầu. Tháng 11, lưu sứ giả Trịnh Quốc Toản ở Hội đồng quán, lại sai Sài Thung cùng 4 người và Đỗ Quốc Kế mang chiếu lần nữa dụ Nhật Huyên sang triều kiến. &quot;Nếu thực không thể thân hành đến chầu, thì đúc vàng thay thân, lấy 2 hạt châu thay mắt, kèm theo hiền sĩ, phương kỹ, con em, thợ giỏi mỗi hạng 2 người để thay cho dân chúng. Nếu không, hãy sửa thành trì mà đợi xét xử.&quot;

'''Năm Chí Nguyên (至元) thứ 17 (năm 1280), tháng 7 ngày Giáp Tý, sai Vương tử nước An Nam là Ni (倪) về nước. Tháng 10, sai sứ dụ nước Giao Chỉ, bắt đầu chế kiệu voi. Tháng 11 ngày Kỷ Hợi, Hàn lâm Học sĩ Thừa chỉ Hòa Lễ Hoắc Tôn (和禮霍孫) nói sứ An Nam dâng biểu xin trả lời, vua nghe theo, ban chức danh cho sứ Giao Chỉ cùng cung tên, yên cương. Ngày Canh Tuất, lệnh Hòa Lễ Hoắc Tôn lọc bỏ sứ giả Giao Chỉ, trừ người cần lưu lại, còn đều cho về. Tháng 12, An Nam dâng voi thuần.'''

'''Năm Chí Nguyên (至元) thứ 18 (năm 1281), đổi hổ phù chữ Uighur (畏吾) đã ban cho An Nam sang chữ Quốc tự (chữ Mông Cổ). Lập chú của Nhật Huyên là Di Ái (遺愛) làm An Nam quốc vương, phát quân hộ tống về.'''

Xét theo ''Nguyên sử (元史) – Thế Tổ bản kỷ (世祖本紀)'': Năm thứ 18 (năm 1281) tháng nhuận ngày Canh Thân, An Nam dâng phương vật. Tháng 10 ngày Kỷ Hợi, bàn việc phong hiệu Vương cho An Nam, đổi hổ phù chữ Uighur sang chữ Quốc tự. Giáng chiếu lập chú của Nhật Huyên là Di Ái (遺愛) làm An Nam quốc vương. Ngày Đinh Mùi, đặt Tuyên úy ty tại An Nam, lấy Bắc Kinh lộ Đạt lỗ hoa xích Bột Nhan Thiếp Mộc Nhi (孛顏帖木兒) làm Tham tri Chính sự, Hành An Nam quốc Tuyên úy sứ, Đô nguyên sứ, đeo hổ phù; Sài Thung và Hốt Ca Nhi (忽哥兒) làm phó. Ngày Canh Tuất, đưa An Nam quốc vương Trần Di Ái vào An Nam, phát 1.000 quân Tân phụ hộ tống. Tháng 11, chiếu cho An Nam quốc vương cung cấp lương thực cho quân Hành tỉnh Chiêm Thành. Ngày Kỷ Dậu, ban tiền giấy (sao) cho quân mới đi chinh chiến An Nam.

Xét theo ''An Nam bản truyện (安南本傳)'': Tháng 10 năm thứ 18 (năm 1281), lập An Nam Tuyên úy ty... Vì Quang Bính đã mất, con là Nhật Huyên tự lập không xin mệnh, sai sứ triệu không đến lấy cớ bệnh, chỉ cho chú là Di Ái vào chầu, nên lập Di Ái thay làm An Nam quốc vương.

'''Năm Chí Nguyên (至元) thứ 19 (năm 1282), tháng 9 ngày Đinh Mão, An Nam dâng tê giác, đồ vàng bạc, hương dược.'''

'''Năm Chí Nguyên (至元) thứ 20 (năm 1283), tháng 8 ngày Giáp Ngọ, An Nam sai sứ dâng phương vật.'''

Xét theo ''An Nam bản truyện (安南本傳)'': Tháng 7 năm thứ 20 (năm 1283), Nhật Huyên gửi thư cho Bình chương A Lý Hải Nha (阿里海牙) xin trả lại sứ giả bị lưu giữ, Đế liền cho về. Bấy giờ A Lý Hải Nha là Kinh Hồ Chiêm Thành hành tỉnh Bình chương chính sự. Đế muốn Giao Chỉ giúp binh lương để đánh Chiêm Thành, lệnh dùng ý mình mà dụ. Hành tỉnh sai Ngạc Châu Đạt lỗ hoa xích Triệu Chử (趙翥) mang thư dụ Nhật Huyên. Tháng 10, triều đình sai Đào Bỉnh Trực (陶秉直) mang tỉ thư đến dụ. Tháng 11, Triệu Chử đến An Nam. Nhật Huyên bèn sai Trung lượng Đại phu Đinh Khắc Thiệu (丁克紹), Trung đại phu Nguyễn Đạo Học (阮道學) theo Chử vào chầu. Lại sai Trung phụng Đại phu Phạm Chí Thanh (范至清), Triều thỉnh lang Đỗ Bảo Trực (杜抱直) đến tỉnh bàn việc, gửi thư cho Bình chương nói về việc giúp quân và lương: &quot;Chiêm Thành thờ nước nhỏ đã lâu, cha già tôi chỉ lấy đức mà vỗ về, đến thân cô tử này cũng nối chí cha. Từ khi cha già quy thuận Thiên triều đến nay đã 30 năm, không dùng đến can qua, binh tốt đổi làm dân đinh, một mặt để nộp cống Thiên triều, một mặt tỏ lòng không hai ý. May thay các hạ soi xét, giúp cho 1 việc lương thực. Đất nước nhỏ sát biển, ngũ cốc sản xuất không nhiều, từ khi đại quân đi khỏi, trăm họ lưu vong, lại gặp hạn hán, sáng no tối đói, ăn không đủ. Nhưng mệnh của các hạ không dám trái, định tại vùng đất Vĩnh An châu (永安州) biên giới Khâm Châu (欽州) chờ đợi nộp lương. Sau đó cô tử sẽ thân hành đến cửa khuyết nghe thánh huấn. Khi cha già còn sống, Thiên triều thương xót để ngoài mức thường, nay cha già đã mất, cô tử đang thọ tang, nhiễm bệnh đến nay chưa hồi phục. Huống hồ cô tử sinh trưởng nơi hẻo lánh, không chịu được nóng lạnh, không quen thủy thổ, đường sá gian nan chỉ e phơi xương trắng. Bồi thần nước nhỏ qua lại còn bị chướng khí xâm hại, chết đến 5, 6 phần hoặc quá nửa, các hạ vốn đã biết rõ. Duy mong hết lòng che chở, tâu lên Thiên triều, để biết ý định của tông tộc quan lại cô tử đều là phường sợ chết tham sống, không chỉ cô tử chịu ơn mà sinh linh cả nước cũng được an toàn.&quot;

'''Năm Chí Nguyên (至元) thứ 21 (năm 1284), tháng nhuận 5 ngày Giáp Thìn, Thế tử An Nam Trần Nhật Huyên (陳日烜) sai Trung đại phu Trần Khiêm Phủ (陳謙甫) dâng cống chén ngọc, bình vàng, dây đeo ngọc trai, cổ áo bằng vàng cùng vượn trắng, chim lục hưu, lụa là. Tháng 7 ngày Mậu Tý, xuống chiếu trả sứ An Nam Lê Anh (黎英) về nước, Nhật Huyên sai Nguyễn Đạo Học (阮道學) dâng phương vật. Tháng 12, quân Trấn Nam vương đến An Nam, giết binh canh giữ, chia 6 đạo tiến vào. Hưng Đạo vương (興道王) nhà An Nam dàn binh chống cự ở Vạn Kiếp (萬劫), quân Nguyên đánh bại, Vạn hộ Nghê Nhuận (倪閏) tử trận ở Lưu Thôn (劉邨).'''

Xét theo ''An Nam bản truyện (安南本傳)'': Tháng 3 năm thứ 21 (năm 1284), Đào Bỉnh Trực về, Nhật Huyên lại dâng biểu trần tình và gửi thư cho Kinh Hồ Chiêm Thành hành tỉnh, đại ý như thư trước. Lại vì Quỳnh Châu An phủ sứ Trần Trọng Đạt nghe lời Trịnh Thiên Hữu nói Giao Chỉ thông mưu với Chiêm Thành sai 20.000 quân và 500 thuyền ứng viện, nên Nhật Huyên gửi thư cho Hành tỉnh nói: &quot;Chiêm Thành vốn thuộc nước nhỏ, đại quân đến đánh, lẽ ra phải kêu cầu thương xót, nhưng chưa từng dám thốt ra một lời, ấy là thiên thời nhân sự nước nhỏ cũng đã biết vậy. Nay Chiêm Thành phản nghịch, u mê không tỉnh, ấy là kẻ không biết trời biết người. Đã biết trời biết người, mà lại đi cùng mưu với kẻ không biết trời biết người, thì đứa trẻ 3 tuổi cũng biết là không làm, huống hồ nước nhỏ? Mong quý tỉnh xét cho.&quot; 
Tháng 8, em Nhật Huyên là Chiêu Đức vương Trần Sạn (陳璨) gửi thư cho hành tỉnh xin quy hàng. Tháng 11, Hành tỉnh Hữu thừa Toa Đô (唆都) nói: &quot;Giao Chỉ giáp với Chân Lạp, Chiêm Thành, Vân Nam, Xiêm, Miến, có thể lập tỉnh ngay tại đất ấy, đóng quân trấn giữ tại 3 đạo Việt Lý (越里), Triều Châu (潮州), Tỳ Lan (毗蘭), lấy lương tại chỗ cấp cho sĩ tốt, đỡ lo vận tải đường biển.&quot;

'''Năm Chí Nguyên (至元) thứ 22 (năm 1285), Ô Mã Nhi (烏馬兒) đánh bại An Nam trên sông Phú Lương, Toa Đô (唆都) tử trận.'''

Xét theo ''Nguyên sử (元史) – Thế Tổ bản kỷ (世祖本紀)'': Tháng Giêng năm thứ 22 (năm 1285) ngày Nhâm Ngọ, Ô Mã Nhi dẫn binh gặp Hưng Đạo vương An Nam, đánh bại họ, quân đóng ở bờ Bắc sông Phú Lương. Ngày Ất Dậu, Thế tử An Nam Trần Nhật Huyên dẫn hơn 1.000 thuyền chiến chống cự. Ngày Bính Tuất, giao chiến đại phá quân An Nam, Nhật Huyên bỏ chạy, quân Nguyên vào thành, rồi quay về đóng ở phía Bắc sông Phú Lương. Toa Đô, Đường Cổ Đái (唐古帶) dẫn binh hội quân với Trấn Nam vương. 
Tháng 3 ngày Quý Mùi, Hành tỉnh Chiêm Thành xin thêm quân vì Nhật Huyên chạy ra Thiên Trường (天長), Trường Yên (長安) lại tập hợp binh lực, Hưng Đạo vương tụ hơn 1.000 thuyền ở Vạn Kiếp, Nguyễn Lộc (阮盝) ở Vĩnh Bình, mà quan binh đi xa đánh lâu, cô lập ở giữa, binh của Toa Đô lại không đến đúng hạn. Đế cho rằng đi đường thủy nguy hiểm, lệnh đi đường bộ. 
Tháng 5 ngày Mậu Tuất, Nhật Huyên chạy ra hải cảng, Lý Hằng (李恆) truy kích đánh bại. Gặp lúc nắng nóng mưa dầm sinh dịch bệnh, quân muốn rút về Tư Minh châu (思明州), lệnh Toa Đô về Ô Lý. An Nam truy kích, Toa Đô tử trận, Hằng chặn hậu bảo vệ Trấn Nam vương, bị trúng tên độc vào đầu gối trái, về đến Tư Minh thì độc phát mà chết. 
Tháng 7 ngày Canh Dần, Khu mật viện nói quân Giao Chỉ của Trấn Nam vương Thoát Hoan (脫歡) đánh lâu mệt mỏi, xin lấy trong số 30.000 quân của Áo Lỗ Xích (奧魯赤) ra 1.000 quân Mông Cổ, lấy 4.000 quân Hán và Tân phụ từ 3 hành viện Giang Hoài, Giang Tây, Kinh Hồ, chọn tướng giỏi dẫn đi, chịu sự tiết chế của Thoát Hoan và A Lý Hải Nha để đánh Giao Chỉ. Vua nghe theo.

Xét theo ''An Nam bản truyện (安南本傳)'': Năm thứ 22 (năm 1285) tháng 2, hành tỉnh nói Trấn Nam vương vâng chỉ đánh Chiêm Thành, sai Đường Cổ Đái hội quân với Toa Đô. Lại sai Khúc Liệt (曲烈), Tháp Hải Tát Lý (塔海撒里) cùng sứ An Nam Nguyễn Đạo Học mang công văn trách Nhật Huyên vận lương đến Chiêm Thành giúp quân. Khi quân đến huyện Hành Sơn, nghe anh họ Nhật Huyên là Hưng Đạo vương Trần Tuấn (陳峻) (tức Trần Quốc Tuấn) cầm quân ở biên giới. Sau đó Trần Đức Quân (陳德鈞), Trần Tự Tông (陳嗣宗) mang thư của Nhật Huyên đến nói đường thủy lục đến Chiêm Thành không tiện, xin tùy lực dâng quân lương. Khi quân đến Vĩnh Châu, Nhật Huyên gửi điệp đến Ung Châu nói kỳ hạn cống là tháng 10, xin dọc đường chuẩn bị đinh lực. Khi quân đến Ung Châu, Phạm Hải Nhai (范海崖) của An Nam đóng quân ở Khả Lan (可蘭). Đến Tư Minh châu, Trấn Nam vương lại gửi văn thư. Đến Lộc Châu, nghe Nhật Huyên điều binh giữ các ải Khâu Ôn (丘溫), Khâu Cấp (丘急), Hành tỉnh chia quân làm 2 đạo. Nhật Huyên lại sai Nguyễn Đức Dư (阮德輿), Nguyễn Văn Hán (阮文翰) gửi thư cho Trấn Nam vương nói không thể thân hành đón tiếp nhưng trong lòng mừng rỡ, vì trước có thánh chiếu nói &quot;biệt sắc ngã quân bất nhập nhĩ cảnh&quot; (có sắc riêng quân ta không vào cảnh giới ngươi). Nay thấy trạm trại cầu cống Ung Châu nối tiếp nhau nên rất kinh sợ, mong rủ lòng thương xót. Lại gửi thư cho Bình chương xin bảo vệ sinh linh. Trấn Nam vương sai A Lý (阿里) mang thư cùng Đức Dư đi dụ Nhật Huyên rằng việc hưng binh thực chất là vì Chiêm Thành, không phải vì An Nam. Đến huyện Cấp Bảo, Nguyễn Lộc (阮盝) của An Nam đóng binh ở Thất Nguyên châu (七源州), các nơi như Hựu Thôn, Lý Huyện, Đoản Vạn Kiếp đều có binh Hưng Đạo vương, A Lý không tiến được. Hành tỉnh sai Nghê Nhuận đi dò xét, dặn không được giết chóc dân. 
Chẳng bao lâu, quân Nguyên đến ải Khả Ly gặp quân Giao ngăn chặn, Tôn Hữu đánh bắt được Quản quân Phụng ngự Đỗ Vĩ (杜尾). Hữu mới biết Hưng Đạo vương thực sự dẫn quân nghênh địch. Quân vượt ải Khả Ly đến ải Động Bản lại gặp binh và đánh bại chúng, tướng giặc Tần Sâm (秦岑) bị thương chết. Nghe Hưng Đạo vương ở ải Nội Bàng, quân tiến đến thôn Biến Trụ, dụ họ mở đường đón tiếp nhưng không nghe. Đến ải Nội Bàng, chiêu hàng cũng không nghe. Quân Nguyên chia 6 đạo tấn công, bắt được tướng Đại liêu ban Đoạn Đài (段台), Hưng Đạo vương chạy thoát. Đuổi đến Vạn Kiếp, phá các ải. Hưng Đạo vương còn hơn 1.000 thuyền cách Vạn Kiếp 10 dặm. Quân Nguyên bèn tìm thuyền dọc sông và đóng thêm thuyền, chọn thủy quân giao Ô Mã Nhi chỉ huy, đánh bại quân Giao nhiều trận. Lấy được 2 tờ văn tự do Nhật Huyên gửi Trấn Nam vương và Bình chương, vẫn nhắc lại việc chiếu trước nói không vào cảnh giới An Nam, nay vì Chiêm Thành mà gây hại bách tính là lỗi của Thái tử, không phải lỗi bản quốc, xin rút quân về sẽ dâng cống vật lạ. Hành tỉnh đáp thư trách Thế tử trái mệnh, bắt Hưng Đạo vương nghênh địch làm hại sinh linh. Nay đánh Chiêm Thành là mệnh trên, Thế tử nên hiểu đức của Hoàng đế mà mở đường, ra đón Trấn Nam vương bàn việc, nếu không quân ta sẽ đặt phủ tại An Nam. Nhật Huyên điều quân Thánh Dực giúp Hưng Đạo vương, Trấn Nam vương đánh chiếm hơn 20 thuyền, Hưng Đạo vương bại tẩu. Quân Nguyên đóng bè làm cầu vượt sông Phú Lương. Nhật Huyên dàn thuyền lập rào gỗ bên sông, thấy quân đến thì phát pháo hò hét cầu chiến. Đến tối lại sai Nguyễn Phụng Ngự gửi thư xin quân Nguyên lùi lại một chút. Hành tỉnh trách mắng rồi tiến quân. Nhật Huyên bỏ thành chạy, sai Nguyễn Hiệu Nhuệ dâng phương vật xin rút quân. Hành tỉnh không nghe, tiến đóng dưới thành An Nam. 
Hôm sau Trấn Nam vương vào thành, cung điện trống không, chỉ còn lại các chiếu chỉ và điệp văn cũ đều bị gạch xóa hết. Ngoài ra có các văn thư của tướng biên thùy báo tin quân Nguyên. Nhật Huyên chiếm xưng là Đại Việt quốc chủ Hiến Thiên Thể Đạo Đại Minh Quang Hiếu Hoàng đế (大越國主憲天體道大明光孝皇帝). Trần Uy Hoảng (Trần Thánh Tông) nhường ngôi cho Hoàng thái tử, lập Thái tử phi làm Hoàng hậu, dâng biểu lên Hiển Từ Thuận Thiên Hoàng thái hậu, dùng ấn Hạo Thiên Thành Mệnh Chi Bảo (昊天成命之寶). Nhật Huyên ở ngôi Thái thượng hoàng, lập An Nam quốc vương là con Nhật Huyên (Trần Nhân Tông), dùng niên hiệu Thiệu Bảo (紹寶). Cung điện ở có 5 cửa, đề chữ &quot;Đại Hưng chi môn&quot; (大興之門). Chính điện 9 gian đề chữ &quot;Thiên An ngự điện&quot; (天安御殿). Các nơi dán bảng: &quot;Phàm trong nước nếu có giặc ngoài đến thì phải tử chiến, nếu sức không địch nổi thì cho phép trốn vào núi rừng, không được đầu hàng.&quot; Các nơi hiểm yếu đều có kho chứa binh khí. Nhật Huyên dẫn tông tộc quan lại tụ tập ở Thiên Trường, Trường Yên. Hưng Đạo vương và Phạm Điện tiền tụ thuyền ở cửa sông Vạn Kiếp. Nguyễn Lộc trú ở Tây lộ Vĩnh Bình. Đường Cổ Đái và Toa Đô từ Chiêm Thành đến hội quân. Từ khi vào cảnh giới, lớn nhỏ đánh 7 trận, chiếm đất hơn 2.000 dặm. Phá 4 vương cung, giết tướng giặc Chiêu Hiếu vương, Chiêu Minh vương trốn biệt. Tại An Diễn châu (安演州), Thanh Hóa (清化), Trường Yên (長安) bắt được rể của Trần Thượng thư nhà Tống là Lương Phụng Ngự cùng 400 người. Vạn hộ Lý Bang Hiến, Lưu Thế Anh mở đường từ Vĩnh Bình vào An Nam, cứ 30 dặm lập 1 trại, 60 dặm 1 trạm, mỗi nơi đóng 300 quân. Hữu thừa Khoan Triệt dẫn bộ binh, Lý Tả thừa dẫn thủy quân đánh bại thuyền Nhật Huyên, bắt được Kiến Đức hầu Trần Trọng (陳仲). Nhật Huyên chạy ra cửa Giao Hải. Các tông tộc như Văn Nghĩa hầu (cha là Vũ Đạo hầu) cùng con Minh Trí hầu, rể Trương Hoài hầu, Trương Hiến hầu, các quan nhà Tống cũ như Tăng Tham chính, Tô Bảo Chương (con Tô Thiếu bảo), Trần Đinh Tôn (con Trần Thượng thư) nối nhau đến hàng. Toa Đô dẫn quân đến Trường Yên tìm lương. Nhật Huyên bỏ thuyền chạy vào rừng ở cửa biển An Bang. Quân Nguyên thu 1 vạn chiếc thuyền, đốt bỏ số dư. Đuổi theo 3 ngày đêm, bắt được người nói Thượng hoàng và Thế tử chỉ còn 4 chiếc thuyền, Hưng Đạo vương 3 chiếc, Thái sư 80 chiếc chạy vào phủ Thanh Hóa. Ô Mã Nhi dẫn 1.300 quân, 60 thuyền giúp Toa Đô kích quân Thái sư. Sai Đường Cổ Đái đuổi Nhật Huyên dọc biển cũng không thấy tăm hơi. 
Em Nhật Huyên là Chiêu Quốc vương Trần Ích Tắc (陳益稷) dẫn bản tông vợ con quan lại đến hàng. Sai đưa Chương Hiến hầu, Văn Nghĩa hầu, Minh Thành hầu, Nghĩa Quốc hầu (con Chiêu Quốc vương) vào triều. Văn Nghĩa hầu đi được đến phương Bắc, còn Chương Hiến hầu và Nghĩa Quốc hầu đều bị Hưng Đạo vương giết (Nghĩa Quốc hầu thoát được về quân doanh). Chư tướng bàn: người Giao chống cự, quân ta dù thắng nhiều trận nhưng giặc tăng quân càng đông, quân ta khốn đốn thương vong nhiều, mã quân Mông Cổ không thi triển được kỹ nghệ, bèn bỏ kinh thành, vượt sông sang bờ Bắc, quyết nghị rút quân về Tư Minh châu. Trấn Nam vương đồng ý. Ngày hôm đó Lưu Thế Anh chiến đấu kịch liệt với 20.000 quân của Hưng Đạo vương và Hưng Ninh vương. Quân đến sông Như Nguyệt, Nhật Huyên sai Hoài Văn hầu (懷文侯) đến đánh. Đến sông Sách (冊江), bắc cầu phao vượt sông, cánh quân của Đường Cổ Đái chưa kịp qua thì phục binh trong rừng nổi dậy, quân Nguyên chết đuối nhiều, tử chiến mãi mới ra được cảnh giới. Tháng 7, Khu mật viện xin điều binh tập hợp ở Đàm Châu (潭州) vào tháng 10 năm nay, nghe lệnh Thoát Hoan và A Lý Hải Nha thống lĩnh.

Xét theo ''Lai A Bát Xích truyện (來阿八赤傳)'': Năm thứ 22 (năm 1285), thụ chức Chinh Đông Tuyên úy sứ Đô nguyên sứ. Trấn Nam vương đánh Giao Chỉ, Bát Xích thụ chức Hồ Quảng hành tỉnh Hữu thừa, được Thế Tổ cởi áo ban cho, cùng đai vàng ngọc, cung tên giáp trụ. Năm thứ 24 (năm 1287), chỉ huy 1.000 thân quân dẫn Hoàng tử đến Tư Minh châu. Giặc giữ ải Nữ Nhi (女兒關), quân Nguyên đánh chém vạn người, chiếm关. Khi tiến vào Giao Châu, Nhật Huyên bỏ thành chạy. Bát Xích nói: &quot;Giặc bỏ sào huyệt ẩn vào núi biển là để đợi ta mệt mỏi mà thừa cơ. Tướng sĩ ta là người Bắc, mùa xuân hè chướng khí nổi lên, giặc không bị bắt thì ta không thể cầm cự lâu. Nay nên chia quân định đất, chiêu hàng, cấm quân cướp bóc, gấp bắt Nhật Huyên là thượng sách.&quot; Bấy giờ Nhật Huyên liên tục sai sứ xin hàng để hoãn binh, chư tướng tin lời, sửa thành để đợi. Lâu dần quân thiếu lương, Nhật Huyên không hàng mà chiếm Trúc Động (竹洞), cửa biển An Bang. Bát Xích đánh bại giặc nhiều trận, nhưng tướng sĩ dịch bệnh không tiến được, các bộ tộc Man lại phản, các cửa ải chiếm được đều mất. Bèn bàn việc rút quân, cho bộ kỵ đi trước, vừa đi vừa đánh ngày mấy chục trận. Giặc chiếm chỗ cao bắn tên độc, tướng sĩ băng bó vết thương mà đánh bảo vệ Hoàng tử ra khỏi cảnh giới. Bát Xích trúng 3 mũi tên độc ở đầu, cổ, đùi, sưng phù rồi chết.

Xét theo ''Lý Hằng truyện (李恆傳)'': Theo Trấn Nam vương đánh Giao Chỉ, vượt biển chiếm Thiên Trường, đánh bại Thế tử thu 200 thuyền. Gặp giữa hè dịch bệnh, mưa lụt ngập trại. Có ý kiến nói Giao Chỉ sắp hàng, xin rút quân. Hằng không ngăn được, bèn về. Quân Man đuổi đánh hậu quân, Vương lệnh cho Hằng chặn hậu, vừa đánh vừa đi, tên độc đâm xuyên đầu gối Hằng, một người lính cõng Hằng chạy đến Tư Châu (思州) thì độc phát mà chết.

'''Năm Chí Nguyên (至元) thứ 23 (năm 1286), đại cử binh phạt An Nam. Phong Trần Ích Tắc (陳益稷) làm An Nam vương, xuống chiếu dụ quan dân An Nam. Vì Tuyên úy ty Hồ Nam dâng lời xin &quot;hoãn binh&quot;, Hành tỉnh thần Hồ Quảng là Tuyến Ca (線哥) tán thành ý đó và tâu lên, Đế ngay ngày hôm đó xuống chiếu bãi binh.'''

Xét theo ''Nguyên sử (元史) – Thế Tổ bản kỷ (世祖本紀)'': Tháng Giêng năm thứ 23 (năm 1286), ngày Tân Mão, mệnh cho A Lý Hải Nha (阿里海牙) bàn bạc các việc chinh phạt An Nam. Tháng 2, lấy A Lý Hải Nha vẫn làm Tả thừa tướng Hành trung thư tỉnh An Nam; Áo Lỗ Xích (奧魯赤) làm Bình chương chính sự; Đô nguyên soái Ô Mã Nhi (烏馬兒), Diệc Lý Mê Thất (亦里迷失), A Lý (阿里), Sầm Thuận (昝順), Phàn Tiệp (樊楫) cùng làm Tham tri chính sự. Sai sứ dụ Hoàng tử Dã Tiên Thiết Mộc Nhi (也先鐵木兒) điều 1.000 hoặc 2.000 đến 3.000 quân Hợp Lạt Chương (合剌章) giao cho A Lý Hải Nha đi đánh Giao Chỉ. Ngày Đinh Tỵ, mệnh Hành tỉnh Hồ Quảng đóng 300 chiến thuyền đi biển, hẹn tháng 8 hội tại Khâm Châu (欽州), Liêm Châu (廉州). 

Ngày Mậu Ngọ, phong Trần Ích Tắc (陳益稷) làm An Nam vương, Trần Tú (陳秀) làm Phụ Nghĩa công (輔義公), xuống chiếu dụ quan dân An Nam. Tháng 4, dụ Nạp Tốc Lạt Đinh (納速刺丁) phân 1.000 quân Mông Cổ vùng Hợp Lạt Chương, sai năng thần thống lĩnh đến Giao Chỉ trợ chiến cho Hoàng tử Thoát Hoan (脫歡). Tháng 5 ngày Tân Mão, An Nam sai sứ hiến phương vật. Tháng 6 ngày Quý Sửu, Tuyến Ca (線哥) ở Hành tỉnh Hồ Quảng tâu: &quot;Nay dùng binh Giao Chỉ, điều 28.700 thú binh của tỉnh này, hẹn tháng 7 hội tại Tĩnh Giang (靜江). Nay đã phát tinh nhuệ khởi hành, 17.800 người còn lại đều gầy yếu bệnh tật, quân đồn điền không thể dùng được. Xin sắc cho năm nay tạm bãi binh.&quot; Tháng 11 ngày Kỷ Tỵ, lấy A Bát Xích (阿八赤) làm Hữu thừa Hành tỉnh chinh Giao Chỉ. Tháng 12 ngày Bính Thần, ban cho An Nam vương Trần Ích Tắc cừu mã và 100 đĩnh tiền giấy (sao).

Xét theo ''An Nam bản truyện (安南本傳)'': Tháng Giêng năm thứ 23 (năm 1286), đại cử Nam phạt. Tháng 2, hạ chiếu kể tội Nhật Huyên (日烜) giết chú là Trần Di Ái (陳遺愛), không nhận Đạt lỗ hoa xích... Phong Trần Ích Tắc làm An Nam vương để sang bình định đất ấy. Tháng 6, Tuyên úy ty Hồ Nam dâng lời: &quot;Nhiều năm chinh Nhật Bản, dùng binh Chiêm Thành, trăm họ mệt mỏi vận tải, phu dịch phiền trọng, sĩ tốt trúng chướng khí chết nhiều, dân chúng sầu than. Nay lại động đến 1.000.000 quân đánh Giao Chỉ, phí tốn nghìn vàng, không phải cách thương xót sĩ dân... Chi bằng khoan thư sức dân, chờ sang năm trời đất thuận lợi hãy đại cử.&quot; Tuyến Ca ở Hành tỉnh Hồ Quảng đồng ý, tâu rằng: &quot;Trong tỉnh có hơn 70 sở trấn giữ, tinh nhuệ đã đi chinh chiến ngoài xa, số còn lại già yếu, mỗi thành không quá 200 người, e kẻ gian dòm ngó. Nay quan không có lương dự trữ, mua ép trong dân, bách tính không chịu nổi khốn cùng.&quot; Đế ngay ngày hôm đó xuống chiếu bãi binh, cho sĩ tốt về doanh. Ích Tắc theo quân trở về Ngạc (鄂).

Xét theo ''Lưu Tuyên truyện (劉宣傳)'': Lưu Tuyên dâng lời: &quot;An Nam là bang nhỏ, phụng sự nhiều năm, tuế cống chưa từng lỡ hẹn. Nay tháng 7 hội binh tại Tĩnh Giang, đến An Nam tất nhiều người bệnh chết. Giao Chỉ không có lương, thủy lộ khó thông, không có xe ngựa bò thồ, phải dùng vận tải bộ. 1 người gánh 5 đấu gạo, đi về tự ăn hết một nửa. Nếu cần 100.000 thạch lương, phải dùng 400.000 dân phu. Tổng cộng quân nhu, vận tải cần 500.000 đến 600.000 người, dân Quảng Tây, Hồ Quảng sẽ ly tán, không thể lo liệu được... Huống hồ Hồ Quảng gần các khe động, lắm trộm cướp, vạn nhất đại binh đi xa, kẻ gian thừa hư sinh biến, người ở lại già yếu khó mà ứng phó.&quot;

'''Năm Chí Nguyên (至元) thứ 24 (năm 1287), phát quân Tân phụ (新附軍) thảo phạt An Nam, lại phát quân 3 tỉnh cùng Vân Nam và quân Lê (黎兵) 4 châu hải ngoại, chia đường đánh tới, thảy đều chịu sự tiết chế của Trấn Nam vương. Trần Trọng Đạt (陳仲達) xuất thuyền chiến trợ chinh, thủy lục cùng tiến, sở hướng vô địch, đến dưới thành Giao Chỉ, Nhật Huyên trốn đi.'''

Xét theo ''Nguyên sử (元史) – Thế Tổ bản kỷ (世祖本紀)'': Tháng Giêng năm thứ 24 (năm 1287), lệnh A Bát Xích dẫn quân Tân phụ đánh An Nam. Tháng 3, phát quân Mông - Hán 3 tỉnh Giang Hoài, Giang Tây, Hồ Quảng cùng binh Vân Nam và quân Lê 4 châu hải ngoại. Mệnh Vạn hộ Hải đạo vận lương Trương Văn Hổ (張文虎) vận 170.000 thạch lương. Lập Hành thượng thư tỉnh chinh Giao Chỉ, do Áo Lỗ Xích, Ô Mã Nhi, Phàn Tiệp thống lĩnh, đều chịu sự tiết chế của Trấn Nam vương. Tháng 9, Trần Trọng Đạt ở Quỳnh Châu, Tạ Hữu Khuê (謝有奎), Phù Tị Thành (符庇成) đem 120 chiếc thuyền riêng và 1.700 quân Lê trợ chiến. 

Tháng 11 ngày Nhâm Thần, Ái Lỗ (愛魯) ở Vân Nam đánh phá 40.000 quân của Chiêu Văn vương (昭文王) tại Mộc Ng兀 Môn (木兀門), bắt được tướng Lê Thạch (黎石), Hà Anh (何英). Ngày Kỷ Hợi, Trấn Nam vương đến Tư Minh (思明), chia đường cùng tiến. A Bát Xích dẫn 10.000 quân làm tiền phong. Ngày Tân Sửu, Ô Mã Nhi, Phàn Tiệp và Trình Bằng Phi (程鵬飛) tiến gấp tới Giao Chỉ, đánh đâu thắng đó. Ngày Bính Ngọ, Trấn Nam vương tới Giới Hà (界河), đánh phá quân chặn giữ của Giao Chỉ. Tháng 12 ngày Ất Dậu, Trấn Nam vương vượt sông Phú Lương (富良江), tới dưới thành Giao Chỉ, đánh bại thủ binh. Nhật Huyên cùng con bỏ thành chạy đến bảo Cảm Nam (敢喃堡).

Xét theo ''An Nam bản truyện (安南本傳)'': Tháng Giêng năm thứ 24 (năm 1287), phát 70.000 quân Mông - Hán, 500 chiếc thuyền, 6.000 binh Vân Nam, 15.000 quân Lê hải ngoại. Vận tải 170.000 thạch lương. Tháng 11, Ô Mã Nhi, Phàn Tiệp đi đường biển qua Vương Sơn (王山), Song Môn (雙門), cửa An Bang (安邦口), gặp hơn 400 thuyền Giao Chỉ, chém hơn 4.000 cấp, bắt sống hơn 100 người, đoạt 100 thuyền. Trình Bằng Phi đi qua 3 cửa Lão Thử (老鼠), Hãm Sa (陷沙), Thạch Trúc (茨竹), đánh 17 trận đều thắng. Tháng 12, mệnh Trình Bằng Phi và A Lý dẫn 20.000 quân giữ Vạn Kiếp (萬劫). Ô Mã Nhi dẫn thủy binh, A Bát Xích dẫn bộ binh tiến thẳng thành Giao Chỉ.

'''Năm Chí Nguyên (至元) thứ 25 (năm 1288), Trần Nhật Huyên lại trốn ra biển, đuổi theo không kịp, quân Nguyên bèn quay về phá các trại, vì quân mệt lương hết nên rút quân. Trần Nhật Huyên sai sứ tạ tội, vua sai sứ dụ ông ta phải thân hành vào triều.'''

Xét theo ''Nguyên sử (元史) – Thế Tổ bản kỷ (世祖本紀)'': Tháng Giêng năm thứ 25 (năm 1288), Nhật Huyên ra biển, Trấn Nam vương đuổi không kịp, rút về thành Giao Chỉ. Mệnh Ô Mã Nhi dẫn thủy binh đón thuyền lương của Trương Văn Hổ. Tháng 2, quân Nguyên rút về Vạn Kiếp. Thuyền lương Trương Văn Hổ không tới, chư tướng cho rằng lương hết quân mệt, nên toàn sư trở về. Trấn Nam vương nghe theo. Ngày Nhâm Ngọ, mệnh Ô Mã Nhi, Phàn Tiệp dẫn thủy binh về trước. Tháng 3, Trấn Nam vương rút đại quân. Thuyền lương Trương Văn Hổ gặp 30 thuyền địch, đánh nhau kịch liệt nhưng vì gió bão và quân đông nên thiệt hại 220 sĩ tốt, 11 chiếc thuyền, mất hơn 14.300 thạch lương, chạy về Quỳnh Châu. Trấn Nam vương rút qua cửa Nội Bàng (內傍關), giặc tụ tập chặn đường về, vương phải theo đường tắt huyện Đan Kỷ (單己縣) ra Lộc Châu (盝州). Nhật Huyên sai sứ tiến người vàng (kim nhân) để thay mình tạ tội. Tháng 11, sai Lý Tư Diễn (李思衍) sang dụ Nhật Huyên vào triều, nếu không sẽ lại gia binh.

Xét theo ''An Nam bản truyện (安南本傳)'': Tháng Giêng năm thứ 25 (năm 1288), quân Nguyên phá các trại Ngụy (魏寨), chém hơn 10.000 cấp để tìm lương. Tháng 2, A Bát Xích đánh hạ 32 bảo, chém mấy vạn cấp, đoạt 200 thuyền, 113.000 thạch thóc. Ô Mã Nhi tại cửa An Bang không thấy thuyền Trương Văn Hổ, quay về Vạn Kiếp. Chư tướng bàn: &quot;Giao Chỉ không có thành trì để giữ, không có kho tàng để ăn, thuyền lương không tới, tiết trời đã nóng, sợ lương hết quân mệt làm nhục triều đình, nên toàn sư trở về.&quot; Trấn Nam vương rút về cửa Nội Bàng, sai Vạn hộ Trương Quân (張均) dẫn 3.000 tinh nhuệ đoạn hậu, tử chiến thoát vây. Thám báo biết Nhật Huyên cùng Thế tử, Hưng Đạo vương (興道王) chia hơn 300.000 quân giữ cửa Nữ Nhi và núi Khâu Cấp (丘急嶺) dài hơn 100 dặm để chặn đường về. Vương đi đường tắt ra Tư Minh (思明).

Xét theo ''Tích Đô Nhi truyện (昔都兒傳)'': Tháng Giêng chiến tại núi Tháp Nhi (塔兒山), cánh tay phải trúng tên độc, máu chảy đầy vốc nhưng vẫn hăng máu chiến đấu, bắn chết hơn 20 người Giao, tiến vào đô thành. Tháng 5 rút quân đến cửa Hãm Ni (陷泥關), đón Trấn Nam vương tại cửa Nữ Nhi, gặp 40.000 quân Giao chặn đường, Tích Đô Nhi xông xát đánh lui giặc hơn 20 dặm, toàn sư trở về.

Xét theo ''Thiên Nam hành ký (天南行記)'' của Từ Minh Thiện: Tháng 4 năm Chí Nguyên thứ 25 (năm 1288), Thế tử An Nam Trần Nhật Huyên dâng biểu đại ý: &quot;Vi thần cùng cha quy thuận hơn 30 năm, tuế cống không thiếu. Năm thứ 23, A Lý Hải Nha tham công làm trái thánh chiếu, khiến sinh linh đồ thán. Năm thứ 24, đại quân lại đến đốt chùa chiền, quật mồ mả, bắt giết già trẻ, phá hoại sản nghiệp. Vi thần sợ chết nên trốn đi. Ô Mã Nhi tham chính rêu rao 'ngươi lên trời ta theo lên trời, ngươi vào đất ta theo vào đất', nhục mạ đủ điều. Nay Thái tử thương xót rút quân, nhưng Ô Mã Nhi lại đem thủy quân bắt giết dân ven biển, xẻ thịt phanh thây... Vi thần gửi trả Đại vương Tích Lệ Cơ (昔戾機) và 1.000 quân tàn lạc để biểu thị lòng thành, xin bệ hạ khoan dung.&quot;

Ngày 12 tháng 11 năm thứ 25 (năm 1288), Lý Tư Diễn (李思衍) phụng chỉ đi sứ. Trong chiếu dụ Nhật Huyên có đoạn: &quot;Ngươi danh nghĩa hướng hóa nhưng không tới triều, mệnh chú ngươi giữ nước thì ngươi giết đi. Trận đánh Chiêm Thành, ngươi không cho mượn đường lại còn chống cự... Nay ngươi hối lỗi, muốn gửi con tin, tiến mỹ nữ, hiến phương vật, nhưng nếu thực thành tâm sao không đích thân tới? Ngươi hãy nghĩ xem: trốn tránh nơi lĩnh hải, ngày đêm lo sợ binh đến, sao bằng về triều hưởng vinh hoa?... Nếu còn trì nghi, hãy cứ sửa thành quách, mài giáp binh, đợi trẫm cử binh lần này. Ngươi từng thờ nhà Tống đã mất, tự lượng sức mình ra sao, nên biết cơ mà tránh hối hận về sau.&quot; Ngày 26, sứ đoàn ra cửa Thuận Thành (順城門) khởi hành.

'''Năm Chí Nguyên (至元) thứ 26 (năm 1289), tháng 2 ngày Đinh Mão, Thành Đô Quản quân Vạn hộ Lưu Đức Lộc (劉德祿) tâu rằng: &quot;Nguyện dùng 5.000 quân chiêu hàng Di man ở Bát Phiên (八番), nhân đó tiến đánh Giao Chỉ (交趾).&quot; Khu mật viện xin lập Nguyên soái phủ, lấy Dược Thứ Kham (藥刺罕) và Đức Lộc cùng làm Đô nguyên soái, chia 10.000 quân Tứ Xuyên (四川) thuộc dưới quyền, Đế nghe theo. Tháng 4 ngày Mậu Thìn, An Nam quốc vương Trần Nhật Huyên (陳日烜) sai Trung đại phu Trần Khắc Dụng (陳克用) đến dâng phương vật. Tháng 10 ngày Đinh Hợi, An Nam quốc vương Trần Nhật Huyên lại sai sứ đến dâng phương vật.'''

Xét theo ''Nguyên sử (元史) – Thế Tổ bản kỷ (世祖本紀)''... Xét theo ''An Nam bản truyện (安南本傳)'': Năm thứ 26 (năm 1289), tháng 2, thần hạ Trung thư tỉnh tâu rằng: &quot;Đã bãi việc chinh phạt Giao Chỉ, nên thu hồi phù ấn Hành tỉnh.&quot; Tháng 4, Nhật Huyên sai Trung đại phu Trần Khắc Dụng đến dâng phương vật.

Xét theo ''Thiên Nam hành ký (天南行記)'' của Từ Minh Thiện (徐明善): &quot;Ngày 12 tháng 11 năm Chí Nguyên (至元) thứ 25 (năm 1288), lấy Minh Thiện làm Phó sứ đi An Nam, ngày 26 ra khỏi cửa Thuận Thành (順城). Ngày 28 tháng 2 năm Kỷ Sửu tức năm thứ 26 (năm 1289), đến cửa nước ấy. Em của Thế tử là Thái sư ra đón dâng hương trí kính, hỏi thăm sức khỏe Thánh cung vạn phúc, sứ giả đi đường bình an, rồi cùng lên ngựa đến sứ quán. Ngày 29, Thế tử và sứ giả gặp nhau, phía sau sứ quán có lầu cao, Thế tử từ cửa sau đến trước, mở cửa giữa mời sứ giả vào đứng vái, hỏi thăm Thánh cung vạn phúc, sứ giả đi đường bình an. Ngày 1 tháng 3, bày cờ xí, lọng vàng, trống thổi rước chiếu thư vào Vương thành, đến dưới cửa điện thì xuống ngựa, vào cửa thứ 2 gọi là điện Tập Hiền (集賢殿). Thế tử bái 2 lái dâng hương, lại bái 2 lái nghe tuyên chiếu thư, chỉ có thân thị tả hữu của Thế tử đứng cạnh. Lễ tất, mở tiệc yến đãi sứ giả. Ngày mùng 2, Thế tử sai Hàn lâm đến nói: 'Ô Mã Nhi (烏馬兒) tham chính định về Bắc, sang từ biệt em của Thế tử là Hưng Đạo (興道), đêm nằm trong thuyền bị gió sóng làm cho chết đuối', cùng ý nói sức già bệnh tật không kham nổi việc triều kiến. Ngày mùng 6, Thế tử mời sứ giả xem bản thảo tờ biểu. Ngày mùng 10, Thế tử mời sứ giả xem vạn Phật. Ngày 13, sứ giả áp tải phương vật là Đàm Minh (譚名) hiến thức ăn (hồ tôn). Ngày 15, sứ giả của Thái sư đến bờ sông. Ngày 8 tháng 7, về đến Kinh sư.&quot;

'''Biểu văn của nước An Nam''':

&quot;An Nam quốc Thế tử vi thần Trần Nhật Huyên (陳日烜) hoàng khố muôn thác cúi đầu chịu tội, tâu lên Hoàng đế bệ hạ: Phương này ba xuân tươi đẹp, muôn vật xanh tươi, kính duy Thánh cung vạn phúc. Vi thần vào mùng 1 tháng 3 năm Chí Nguyên (至元) thứ 26 (năm 1289) thấy Lưu Thiên sứ, Lý Thị lang, Lang trung cùng Đường Ngột Đái (唐兀歹), Cáp Tán (哈散), Ôn Cát Lạt Đái (瓮吉剌歹) mang chiếu thư đến, cùng đưa các tiểu sứ thần Nguyễn Nghĩa Toàn (阮義全) vài người trở về. Vi thần khôn xiết vui mừng, kính cẩn tại chính điện đốt hương bái đọc. Còn như việc bắt phải sửa soạn sang chầu ngay, vi thần thần hồn đều mất, tâm mật như tan, đúng là 'vui chưa cực thì buồn đã đến, hỉ chưa dứt thì sợ đã sang'. 

Vi thần ở nơi góc biển hẻo lánh, lâu nay vướng bệnh tật, đường sá xa xôi, thủy thổ khó khăn. Tuy mệnh do trời định, nhưng cái chết là điều nhân tình sợ nhất. Thêm vào đó đại quân nhiều lần thảo phạt, giết chóc quá nhiều, anh em không lành, gièm pha không ít. Trước kia chú quốc là Di Ái (遺愛), thực là kẻ chạy trốn ra ngoài, lại vu khống nói là bị giết chết. Sau đó em thứ là Ích Tắc (益稯), đem quân ra hàng trước để lấy công cho mình. Lại thêm người đến tâu thay thường nói sai sự thật, vi thần có 10 phần chết, không có lấy 1 phần sống. 

Bệ hạ đức quá Đường, Ngu, sáng ngang nhật nguyệt, thực giả không đâu không thấu, u vi không đâu không soi. Thế nên đại quân trước sau tàn sát, vi thần thường lấy hai chữ 'trung thuận' khắc ghi vào tâm can, cống phẩm hàng năm không hề thiếu sót, ấy là nhờ cậy Thánh nhân ở trên cao minh như trời vậy. Đại quân vừa đi, Thiên sứ chưa tới, vi thần đã sai Trung đại phu Trần Khắc Dụng (陳克用), Tòng nghĩa lang Nguyễn Mạnh Thông (阮孟聰) kính dâng vật mọn về triều tạ tội. Nếu được khoan dung soi xét, chắc bệ hạ cũng thấu cái ý sợ chết tham sống của vi thần. Ngoài ra không hề có việc bội nghịch nào khác.

Năm ngoái người dân nước nhỏ đưa quân sĩ sót lại, vi thần thân hành hỏi han, chỉ tìm được 3 người là Đại vương Tích Lệ Cơ (昔戾機), Ô Mã Nhi (烏馬兒) tham chính, Phàn (樊) tham chính. Người dân đều vì cớ họ giết vợ con, đốt nhà cửa của mình mà muốn làm điều phi nghĩa. Duy vi thần hết sức che chở, hậu đãi ăn mặc, bảo toàn vợ thiếp, sắm sẵn hành trang, sai sứ thần Tòng nghĩa lang Nguyễn Thịnh (阮盛) đi theo Tích Lệ Cơ đại vương cùng Đường Ngột Đái về kinh. Trong đó 2 vị tham chính đi sau, là do đại quân vừa rút, sợ cơn giận của tham chính chưa nguôi tất sinh họa hại, nên phải chậm trễ đợi sắp xếp. Đâu ngờ vi thần không phúc, sự trái nguyện lòng. 

Phàn tham chính bỗng bị bệnh nhiệt, vi thần dùng hết thuốc men, mua chuộc thầy thuốc dưới trướng họ chữa trị không được, cuối cùng qua đời. Vi thần đã hỏa táng, làm công đức xong, cấp ngựa cho vợ thiếp họ chở xương cốt. Thiên hộ Mai Thế Anh (梅世英), Tiết Văn Chính (薛文正) hộ tống cùng về nhà. Khi Lưu Thiên sứ đến, đều nói là đã qua Ung Châu (邕州). Việc tiếp đãi có kính hay không, hỏi vợ thiếp họ sẽ rõ. Ô Mã Nhi tham chính hẹn đi sau, vì đường về qua Vạn Điền (萬佃), nên xin sang gặp Hưng Đạo (興道) trước để lo liệu phương tiện thủy thổ. Giữa đêm thuyền chạm phải đá bị rò nước, tham chính thân hình cao lớn khó cứu, nên bị chết đuối. Phu phen nước nhỏ cũng chết theo, còn vợ thiếp tiểu đồng nhờ người nhẹ nhỏ nên được cứu thoát. Việc vi thần cử lễ tang lớn, Thiên sứ Hải Nam và Lang trung đều tận mắt thấy. Nếu có điều không cung kính, vợ thiếp họ vẫn còn đó, khó mà che giấu. 

Số quân nhân trước đây vi thần thu thập được tổng cộng hơn 8.000 người, trong đó có đầu mục hay không đều không biết rõ. Nay mông chiếu dụ, tìm kiếm thêm được đầu mục bấy nhiêu người, quân nhân bấy nhiêu người đều đi theo Thiên sứ về. Sau này nếu còn người sót lại, vi thần cũng sẽ sai phái về hết, không dám lưu giữ một ai. Cúi mong bệ hạ bao dung như núi biển, khoan thứ mọi điều. Vi thần không chỉ bảo toàn tính mạng để phụng sự nước lớn, mà nguyện đời đời kiếp kiếp tan xương nát thịt để báo đáp ơn thánh vạn nhất. Kính tâu. Ngày tháng 3 năm Chí Nguyên (至元) thứ 26 (năm 1289), An Nam quốc Thế tử vi thần Trần Nhật Huyên (陳日烜) thượng tấu.&quot;

'''Danh sách phương vật (đính kèm biểu)''':

Dâng lên bệ hạ (và Hoàng hậu) các món gồm: 
* 1 thau bạc mạ vàng, 1 con voi thuần, 1 bộ yên ngựa bằng vàng ròng, 1 bộ đệm ngồi. 
* Mũ mạ vàng mười lượng, 5 bộ cầu hoa mạ vàng nặng 14 lượng 6 tiền, 7 quả chuông đồng mạ vàng. 
* 1 chiếc án bằng sừng linh dương, 1 tấm chiếu gấm hoa, 4 sợi dây gấm đỏ, 1 tấm khăn quàng gấm thêu vàng, 1 cái mâm đá mạ vàng. 
* 2 bình lưu ly nắp vàng nặng 1 lượng 6 tiền, 1 đôi chân nến vàng nặng 14 lượng, 1 mâm ngà voi mạ vàng, 1 chén trầm hương nắp mạ vàng, 1 đĩa lá sen vàng nặng 5 lượng. 
* 1 đĩa hình quả dưa nặng 6 lượng 8 tiền, 1 gáo vàng nặng 10 lượng, 1 đĩa tê giác nắp vàng nặng 4 lượng, 1 chén tê giác nắp vàng nặng 5 tiền. 
* 1 đôi đũa vàng kèm khay nặng 6 lượng, 1 dao vàng 4 lượng, 1 đũa vàng 1 lượng 3 tiền, 1 xuyên nhục vàng 7 tiền. 
* 4 dải thắt lưng vàng ròng, 1 bộ bàn cờ tướng bằng gỗ quý khảm ngà, sợi chỉ vàng 3 lượng, 1 hộp khảm vàng nặng 25 lượng, 32 quân cờ ngà voi. 
* 3 sừng tê hoa, 5 sừng tê đen lớn, 5 mâm đồng lớn mạ vàng nặng 100 lượng, 10 mâm đồng thau nặng 300 lượng. 
* 2 bình bạc đựng dầu tô hợp nặng 163 lượng (bình nặng 79 lượng). 
* 3 xấp lụa lông vàng Tây Dương, 50 xấp lụa ngũ sắc, 100 xấp lăng ngũ sắc, 100 xấp gấm Man, 20 tấm vải trắng Đồ Bà (闍婆), 10 tấm vải màu Đồ Bà. 
* 100 con chim trả (thúy vũ), 10 cân 15 lượng bạch đàn hương, 70 cân mai đàn hương, 100 cân cam mai nhiên hương, 10 cân thảo quả, 20 chiếc ngà voi, 20 sừng tê giác. 
* 2 con chim ưng, 2 con chim trĩ, 1 con cầy bay (phong ly), 8 con cá sấu, 1 con chim sáo (bát ca).

'''Năm Chí Nguyên (至元) thứ 27 (năm 1290), mùa xuân tháng Giêng ngày Quý Sửu, An Nam quốc vương Trần Nhật Huyên (陳日烜) sai Trung đại phu Trần Khắc Dụng (陳克用) dâng phương vật.'''

Xét theo ''Nguyên sử (元史) – Thế Tổ bản kỷ (世祖本紀)''... Xét theo ''An Nam bản truyện (安南本傳)'': &quot;Năm thứ 27 (năm 1290), Nhật Huyên mất, con là Nhật Tuân (日燇) sai sứ sang cống.&quot;

Xét theo ''Trương Lập Đạo truyện (張立道傳)'': &quot;Năm thứ 27 (năm 1290), An Nam Thế tử Trần Nhật Tuân (陳日燇) sai thần hạ là Nghiêm Trọng La (嚴仲羅), Trần Tử Lương (陳子良) đến Kinh sư cáo tang và xin nối tước. Trước đó quốc chủ nước ấy là Trần Nhật Huyên (陳日烜) nhiều lần được triệu mà không tới, chỉ sai chú là Di Ái (遺愛) vào cống, triều đình nhân đó phong Di Ái làm An Nam vương. Di Ái về nước, Nhật Huyên ngầm hại đi, Đế sai sứ hỏi tội nhưng Nhật Huyên cự tuyệt, bèn sai tướng đánh nhưng thất lợi trở về. Đế giận, định phát binh lần nữa. Thừa tướng Hoàn Trạch (完澤), Bình chương Bất Hốt Mộc (不忽木) nói: 'Bang nhỏ man di không đáng làm nhọc Trung Quốc. Trương Lập Đạo từng 2 lần đi sứ An Nam có công, nay sai đi lần nữa chắc sẽ vâng mệnh.'

Đế gọi đến điện Hương, dụ rằng: 'Nước nhỏ bất cung, nay sai ngươi đi truyền ý trẫm, hãy tận tâm.' Lập Đạo thưa: 'Mệnh quân phụ dù vào nước lửa không dám từ, nhưng thần sợ không đủ tài gánh vác, xin phái 1 trọng thần đi cùng, thần làm phó.' Đế bảo: 'Khanh là tâm phúc, nếu để người khác trên khanh tất hỏng mưu.' Bèn thụ chức Lễ bộ Thượng thư, đeo hổ phù 3 châu, ban áo gấm, yên vàng, cung tên mà đi. Đến biên giới An Nam, Lập Đạo bảo kẻ ra đón: 'Bảo Thế tử các ngươi phải ra khỏi thành đón chiếu.' Nhật Tuân bèn dẫn thuộc hạ đốt hương phục lạy bên đường. Đến phủ, Nhật Tuân quỳ nghe chiếu đúng lễ. 

Lập Đạo truyền mệnh, kể tội và viết thư hiểu dụ; Nhật Tuân bảo: 'Ba đời nước tôi nhục cho Công, tôn Công là khanh nước lớn, là thầy nước nhỏ; nay Công dạy tôi thế nào?' Lập Đạo đáp: 'Xưa Trấn Nam vương đem quân thảo phạt, không phải các ngươi thắng được đâu, mà do quân ta không dùng người dẫn đường, tiến sâu vào chỗ không người, trì nghi mà về, chưa ra khỏi hiểm yếu thì mưa gió ập đến, cung tên hư hỏng, quân không đánh tự tan, Thiên tử đã biết rõ rồi. Các ngươi chỉ cậy vào núi cao biển sâu, chướng khí độc hại mà thôi. Vả người Vân Nam và Lĩnh Nam tập tục giống nhau, sức lực ngang nhau, nay đem họ phối hợp với kỵ binh phương Bắc, các ngươi chống sao nổi? Các ngươi đánh không lợi, chẳng qua trốn ra biển, nhưng giặc đảo sẽ thừa cơ cướp phá. Các ngươi thiếu ăn không trụ nổi, tất bị họ khuất phục. Làm thần tử của họ sao bằng làm thần tử Thiên tử? Nay các nước hải đảo cống nạp cho các ngươi cũng là vì sợ đại quốc ta vậy. Thánh Thiên tử có đức, đối đãi hậu hĩnh. Quân đội năm trước không phải ý trên, mà do tướng biên thùy gièm pha, ngươi không ngộ ra, không sai một sứ giả tạ tội xin mệnh, lại cầm binh kháng cự, đuổi sứ giả, làm giận sư đoàn đại quốc. Nay họa sắp đến rồi, Thế tử hãy tự tính lấy.'

Nhật Tuân lạy và khóc rằng: 'Lời Công rất phải, những kẻ mưu tính cho tôi không ai nghĩ được thế này. Trận chiến trước kia chỉ là để cứu cái chết mà thôi, há chẳng sợ Thiên tử sao? Thiên tử sai Công đến tất là muốn cứu sống tôi.' Rồi quay về hướng Bắc bái tạ, thề chết không quên ơn Thiên tử. Bèn rước Lập Đạo vào, mang kỳ bảo ra biếu. Lập Đạo không nhận một thứ gì, chỉ yêu cầu Nhật Tuân nhập triều. Nhật Tuân nói: 'Tham sống sợ chết là tình thường. Nếu có chiếu tha tội chết, thần há dám từ?' Bèn sai thần hạ Nguyễn Đại Chi (阮代之), Hà Duy Nham (何惟巖) theo Lập Đạo dâng biểu tạ tội, tu sửa lễ tuế cống như cũ, bày tỏ ý nguyện vào triều. Đình thần có kẻ ghen công, cho rằng phải vào triều trước rồi mới xá tội. Nhật Tuân sợ, cuối cùng không dám đến, người bàn luận đều tiếc cho việc đó.&quot;

'''Năm Chí Nguyên (至元) thứ 28 (năm 1291), mùa thu tháng 7 ngày Kỷ Dậu, triệu em vua Giao Chỉ là Trần Ích Tắc (陳益稷), Hữu thừa Trần Nham (陳巖), Trịnh Đỉnh (鄭鼎), con của Na Hoài (那懷) cùng đến Kinh sư. Tháng 9 ngày Tân Hợi, An Nam vương Trần Nhật Huyên (陳日烜) sai sứ dâng biểu, tiến phương vật và tạ tội không đi triều kiến. Mùa đông tháng 10 ngày Quý Tỵ, lấy Vũ Bình lộ Tổng quản Trương Lập Đạo (張立道) làm Lễ bộ Thượng thư, đi sứ Giao Chỉ.'''

Xét theo ''Nguyên sử (元史) – Thế Tổ bản kỷ (世祖本紀)''... Xét theo ''An Nam bản truyện (安南本傳)'': Tháng 11 năm thứ 28 (năm 1291), Thái Vinh (蔡榮) ở Vạn hộ phủ Lưỡng Hoài trấn thủ Vĩnh Châu dâng thư bàn việc quân, cho rằng triều đình thưởng phạt không minh, quân sĩ không tận mệnh, tướng soái bất hòa, bỏ lỡ thời cơ... thư dâng lên không thấy hồi âm.

*(Ghi chú: An Nam truyện chép năm thứ 27 Nhật Huyên mất, Nhật Tuân lập, mà Bản kỷ năm thứ 28 vẫn chép Nhật Huyên dâng biểu. Trương Lập Đạo truyền chép năm thứ 27 sai đi sứ, Bản kỷ chép năm thứ 28, nay chép cả để tham khảo).''

'''Năm Chí Nguyên (至元) thứ 29 (năm 1292), tháng 3, lấy An Nam quốc vương Trần Ích Tắc (陳益稷) dao thụ (trao chức từ xa) chức Bình chương chính sự Hành trung thư tỉnh Hồ Quảng (湖廣), đeo hổ phù, cư ngụ tại Ngạc Châu (鄂州). Tháng nhuận, Lễ bộ Thượng thư Trương Lập Đạo (張立道), Lang trung Oai Đầu (歪頭) đi sứ An Nam trở về, cùng với sứ thần nước ấy là Nguyễn Đại Chi (阮代之), Hà Duy Nham (何維巖) đến khuyết đình. Trần Nhật Tuân (陳日燇) bái biểu văn và thư sỉnh, tu sửa lễ tuế cống. Tháng 9 ngày Tân Dậu, xuống chiếu dụ nước An Nam: &quot;Trần Nhật Tuân phải đích thân vào triều.&quot;'''

Xét theo ''Nguyên sử (元史) – Thế Tổ bản kỷ (世祖本紀)''... Xét theo ''An Nam bản truyện (安南本傳)'': Tháng 9 năm thứ 29 (năm 1292), sai Lại bộ Thượng thư Lương Tằng (梁曾), Lễ bộ Lang trung Trần Phu (陳孚) mang chiếu thư lần nữa dụ Nhật Tuân vào chầu. Chiếu viết: &quot;Xem biểu đã rõ mọi việc. Năm ngoái Lễ bộ Thượng thư Trương Lập Đạo nói từng đến An Nam, biết rõ sự thể nơi đó, xin sang khai dụ để ngươi vào chầu, nên mới sai Lập Đạo đi. Nay tội lỗi nước ngươi đã tự trần tình, Trẫm còn nói gì nữa? Nếu bảo rằng 'đang trong kỳ tang chế và sợ chết dọc đường nên không dám vào chầu', thì hạng sinh linh trên đời có ai được an toàn mãi mãi chăng? Thiên hạ há có nơi nào là không chết chăng? Trẫm chưa hiểu rõ, ngươi nên tâu cho tường tận. Cứ dùng hư văn tuế tệ để khéo léo dối gạt, thì nghĩa khí để đâu?&quot; 

Xét theo ''Lương Tằng truyện (梁曾傳)'': Năm thứ 29 (năm 1292), có chỉ lệnh cho Tằng lần nữa đi sứ An Nam, thụ chức Lại bộ Thượng thư, ban hổ phù vàng 3 châu, áo mặc, ngựa cưỡi, cung tên, đồ dùng và tiền tệ; lấy Lễ bộ Lang trung Trần Phu làm Phó sứ. Tháng 12, cải thụ chức Tổng quản lộ Hoài An (淮安路) rồi lên đường. 

Xét theo ''Trần Phu truyện (陳孚傳)'': Năm thứ 29 (năm 1292), Thế Tổ mệnh Lương Tằng làm Lại bộ Thượng thư sang sứ An Nam lần 2, chọn kẻ sĩ phương Nam làm trợ thủ. Triều thần tiến cử Phu là người &quot;bác học có khí tiết&quot;. Điều động ông đang từ Biên tu quan ở Hàn lâm Quốc sử viện, nhiếp chức Lễ bộ Lang trung, làm Phó sứ cho Tằng. Khi từ biệt bệ hạ, được ban triều phục ngũ phẩm, đeo kim phù mà đi.

'''Năm Chí Nguyên (至元) thứ 30 (năm 1293), mùa thu tháng 7 ngày Kỷ Tỵ, mệnh Lưu Quốc Kiệt (劉國傑) theo chư vương Diệc Cát Lý (亦吉里) đốc thúc chư quân chinh phạt Giao Chỉ. Tháng 8 ngày Canh Dần, sứ giả đi An Nam là Lương Tằng, Trần Phu cùng sứ giả An Nam là Đào Tử Kỳ (陶子奇), Lương Văn Tảo (梁文藻) cùng đến. Mùa đông tháng 10, ban áo mùa đông cho 17 người bọn Đào Tử Kỳ của Giao Chỉ, an trí tại Kinh Nam (荊南). Tháng 12 ngày Ất Mùi, sai sứ đốc thúc 2 châu Tư, Bá cùng Trấn Viễn, Hoàng Bình; điều động 8.000 quân cũ của nhà Tống theo chinh phạt An Nam.'''

Xét theo ''Nguyên sử (元史) – Thế Tổ bản kỷ (世祖本紀)''... Xét theo ''An Nam bản truyện (安南本傳)'': Năm thứ 30 (năm 1293), bọn Lương Tằng sứ về, Nhật Tuân sai bồi thần Đào Tử Kỳ sang cống. Đình thần cho rằng Nhật Tuân rốt cuộc không vào chầu, lại bàn chuyện chinh phạt, bèn giam giữ Tử Kỳ tại Giang Lăng (江陵), mệnh Lưu Quốc Kiệt cùng chư hầu vương Diệc Lý Cát Đãi (亦里吉䚟) đồng chinh An Nam. Sắc truyền đến Ngạc Châu để bàn bạc với Trần Ích Tắc. Tháng 8, Bình chương Bất Hốt Mộc (不忽木) tâu xin lập Hành tỉnh An Nam tại Hồ Quảng, cấp 2 ấn, mua 1.000 thuyền của dân chài loại chở được 100 hộc; dùng 56.570 quân, 350.000 thạch lương, 20.000 thạch cỏ ngựa, 210.000 cân muối. Cấp trước bổng lộc cho quân quan, phát cho quân nhân và thủy thủ mỗi người 2 đĩnh bảo sao, khí trượng tổng cộng hơn 700.000 món. Quốc Kiệt lập 11 mạc quan, chia đường thủy lục cùng tiến. Lại lấy Phó sứ Giang Tây Hành khu mật viện là Triệt Lý Man (徹里蠻) làm Hữu thừa theo chinh phạt. Trần Nham (陳巖), Triệu Tu Kỷ (趙修己), Vân Tùng Long (雲從龍), Trương Văn Hổ (張文虎), Sầm Hùng (岑雄) cũng lệnh cho cùng làm việc. Ích Tắc theo quân đến Trường Sa (長沙), gặp lúc đình chỉ việc binh nên dừng lại. ''(Ghi chú: Bản kỷ chép là Diệc Cát Lý, truyện chép là Diệc Lý Cát Đãi, tất có một bên nhầm, nay cứ theo nguyên bản mà chép cả).''

Xét theo ''Lương Tằng truyện (梁曾傳)'': Tháng Giêng năm thứ 30 (năm 1293) đến An Nam, nước ấy có 3 cửa, giữa là Dương Minh (陽明), trái là Nhật Tân (日新), phải là Vân Hội (雲會). Bộ thần ra ngoại ô đón, định dẫn đi từ cửa Nhật Tân, Tằng cả giận nói: &quot;Phụng chiếu mà không đi cửa chính, là ta làm nhục mệnh vua vậy.&quot; Bèn quay về quán trọ. Sau đó họ xin mở cửa Vân Hội, Tằng lại kiên quyết không chịu, mãi sau họ mới mở cửa Dương Minh rước chiếu vào. Lại trách Nhật Tuân không thân hành ra đón chiếu và giảng giải lễ nghi &quot;thượng hữu&quot; (chuộng bên phải) của tân triều. Thư từ qua lại 3 lần, tuyên bố uy đức Thiên tử để khuyên vua nước ấy vào chầu. Thế tử Trần Nhật Tuân rất cảm phục. Tháng 3, lệnh cho Quốc tướng Đào Tử Kỳ theo Tằng về khuyết đình thỉnh tội, dâng ''Vạn thọ tụng'', sách vàng, biểu chương, phương vật, lại lấy vàng ròng, đồ dùng, vật lạ tặng Tằng làm quà tiễn. Tằng không nhận, trả lại hết cho Đào Tử Kỳ. 

Tháng 8 về đến Kinh sư, vào kiến diện, dâng các thư từ nghị sự qua lại với Trần Nhật Tuân. Đế đại duyệt, cởi áo ban cho, lại lệnh cho ngồi xuống đất. Hữu thừa A Lý (阿里) tỏ ý không bằng lòng, Đế giận mắng: &quot;Lương Tằng 2 lần đi sứ nước ngoài, dùng miệng lưỡi mà dập tắt binh đao, ngươi sao dám thế!&quot; Hôm đó có thân vương từ Hòa Lâm (和林) đến, Đế mệnh rót rượu ban cho Tằng trước, bảo thân vương rằng: &quot;Việc ngươi làm là việc của ngươi, việc Lương Tằng làm là việc của Ta và ngươi, ngươi đừng coi ông ta là kẻ xếp sau.&quot; Lại ban rượu thức ăn tại tiện điện, cho lưu trú trong cung, bàn việc An Nam đến canh 2 mới ra. Ngày hôm sau, Đào Tử Kỳ vào chầu, trình phương vật, voi và vẹt tại sân. Đế lệnh Tằng dẫn voi hiến tế, Tằng dùng tay áo dắt đi, voi theo Tằng quay vòng như thể đã thuần dưỡng từ lâu. Lại lệnh dắt con voi khác cũng thế. Đế khen Tằng là người có phúc, hỏi rằng: &quot;Ngươi có sợ không?&quot; Đáp rằng: &quot;Dù sợ nhưng mệnh vua không dám trái.&quot; Đế khen tốt. Có kẻ gièm pha Tằng nhận hối lộ của An Nam, Đế đem hỏi, Tằng đáp: &quot;An Nam đem vàng ròng vật lạ tặng thần, thần không nhận mà trả lại cho Đào Tử Kỳ rồi.&quot; Đế nói: &quot;Dẫu có nhận thì có sao đâu.&quot; Liền ban 1 đĩnh bạch kim, 2 đồng tiền vàng, sắc cho Trung thư tỉnh trao hổ phù vàng 3 châu cho Tằng.

Xét theo ''Bất Hốt Mộc truyện (不忽木傳)'': Vương sư chinh Giao Chỉ thất lợi, lại mưu đại cử. Bất Hốt Mộc nói: &quot;Đảo di quỷ quyệt, uy trời giáng xuống sao không run sợ. Thú cùng tất cắn, thế khiến phải vậy. Nay con là Nhật Tuân nối ngôi, nếu sai một sứ giả sang dụ điều họa phúc, họ biết hối quá tự mới thì không phiền đến binh đao mà bình định được. Nếu không sửa đổi, gia binh cũng chưa muộn.&quot; Đế nghe theo. Thế là Giao Chỉ cảm sợ, sai ngụy Chiêu Minh vương (昭明王) đến khuyết đình tạ tội, dâng hết vật cống của 6 năm trước. Đế khen: &quot;Đó là sức mạnh một lời nói của khanh vậy&quot;, liền đem một nửa ban cho. Bất Hốt Mộc từ chối: &quot;Đó là nhờ đức thần vũ không giết chóc của Bệ hạ, thần có công lao gì? Chỉ xin nhận hòn giả sơn trầm hương, cái chặn giấy bằng ngà voi và cái gác bút bằng pha lê mà thôi.&quot;

Xét theo ''Trần Phu truyện (陳孚傳)'': Tháng Giêng năm thứ 30 (năm 1293) đến An Nam, Thế tử Trần Nhật Tuân vì có tang, không ra ngoại ô, sai bồi thần đến đón, lại không theo cửa chính Dương Minh. Tằng và Phu về quán trọ viết thư, chất vấn Nhật Tuân về tội bất đình, trách việc không ra đón chiếu và giảng lễ tân triều. Qua lại 3 bức thư, tuyên bố uy đức Thiên tử, lời lẽ chính trực khí thế hào hùng, đều là văn của Phu vậy. Những đồ quà tặng, Phu đều từ chối hết.

Xét theo ''Cáp Lạt Cáp Tôn truyện (哈剌哈孫傳)'': Năm thứ 30 (năm 1293), Bình chương Lưu Quốc Kiệt dẫn binh chinh Giao Chỉ, Cáp Lạt Cáp Tôn răn dạy tướng lại không được nhiễu dân. Có kẻ cướp cá rau của dân, ông cho đánh trượng Thiên hộ ấy, trong quân nghiêm túc. Chợt có chỉ điều động 10.000 hộ dân giàu ở Hồ Tương đi đồn điền ở Quảng Tây để mưu đánh Giao Chỉ. Cáp Lạt Cáp Tôn mật sai sứ tâu: &quot;Năm xưa viễn chinh không công, vết thương chưa lành, nay lại dời dân đến xứ chướng khí, tất sẽ oán loạn.&quot; Quan lại không biết ông đã tâu, ôm sổ sách xin ký, ông không đáp. Họ lại xin, ông bảo: &quot;Cứ thong thả.&quot; Chẳng bao lâu sứ về báo bãi bỏ việc đó, dân chúng đều cảm duyệt.

'''Năm Chí Nguyên (至元) thứ 31 (năm 1294), mùa xuân tháng Giêng, Thế Tổ băng hà. Mùa hè tháng 4 ngày Giáp Ngọ, Hoàng thái tử lên ngôi Hoàng đế. Ngày Canh Tý, sai Lễ bộ Thị lang Lý Khản (李衎), Binh bộ Lang trung Tiêu Thái Đăng (蕭泰登) mang chiếu thư đi sứ An Nam.'''

Xét theo ''Nguyên sử (元史) – Thế Tổ bản kỷ (世祖本紀)'' không chép. Xét theo ''Thành Tông bản kỷ (成宗本紀)'' chép như trên. Xét theo ''An Nam truyện (安南傳)'': Tháng 5 năm thứ 31 (năm 1294), Thành Tông lên ngôi, mệnh bãi việc chinh phạt An Nam, sai Đào Tử Kỳ về nước. Nhật Tuân sai sứ dâng biểu chia buồn quốc tang, hiến phương vật. Tháng 6 sai Lễ bộ Thị lang Lý Khản, Binh bộ Lang trung Tiêu Thái Đăng cầm chiếu sang vỗ về. Đại lược nói: &quot;Tiên hoàng đế vừa bỏ thiên hạ, Trẫm nối giữ đại thống. Lúc mới lên ngôi, đại xá thiên hạ, không kể xa gần. Riêng An Nam ngươi cũng được khoan xá, đã sắc cho hữu ty bãi binh, cho bồi thần Đào Tử Kỳ về nước. Từ nay về sau, việc kính trời thờ nước lớn, hãy nên suy xét kỹ!&quot;

'''Năm Nguyên Trinh (元貞) thứ nhất (năm 1295) đời Thành Tông, tháng 3 ngày Ất Tỵ mùng 1, An Nam thế tử Trần Nhật Tuân sai sứ dâng biểu chia buồn quốc tang, lại dâng thư tạ ơn khoan xá và hiến phương vật. Tháng nhuận tháng 4, ban cho An Nam quốc vương Trần Ích Tắc 1.000 đĩnh tiền giấy. Tháng 10 ngày Mậu Thìn, cho sứ giả triều cống An Nam là Trần Lợi Dụng (陳利用) trở về nước, giáng chiếu dụ Trần Nhật Tuân.'''

Xét theo ''Nguyên sử (元史) – Thành Tông bản kỷ (成宗本紀)'' chép như trên.

'''Năm Nguyên Trinh (元貞) thứ 2 (năm 1296), tháng 5, nước An Nam (安南) sai người chiêu dụ phản tặc Hoàng Thắng Hứa (黃勝許). Tháng 6 ngày Bính Ngọ, phản tặc Hoàng Thắng Hứa trốn vào Giao Chỉ (交趾).'''
*Theo: &quot;Nguyên sử – Thành Tông bản kỷ&quot; (元史·成宗本紀) chép như vậy.''

'''Năm Đại Đức (大德) thứ 1 (năm 1297), tháng 5 ngày Mậu Thìn, nước An Nam (安南) sai sứ sang triều cống.'''
*Theo: &quot;Nguyên sử – Thành Tông bản kỷ&quot; chép như vậy.''

'''Năm Đại Đức (大德) thứ 2 (năm 1298), tháng 9, nước Giao Chỉ (交趾) cống phương vật. Tháng 11 ngày Canh Dần, nước An Nam (安南) cống phương vật.'''
*Theo: &quot;Nguyên sử – Thành Tông bản kỷ&quot; chép như vậy.''

'''Năm Đại Đức (大德) thứ 5 (năm 1301), vì sứ giả An Nam đến là Đặng Nhữ Lâm (鄧汝霖) cùng bọn tùy tùng làm việc phi pháp, nên sai sứ giả sang trách cứ bằng &quot;Đại nghĩa&quot;.'''
*Theo: &quot;Nguyên sử – Thành Tông bản kỷ&quot; không chép; theo &quot;An Nam bản truyện&quot; (安南本傳):'' Tháng 2 năm Đại Đức thứ 5 (năm 1301), Thái phó Hoàn Trạch (完澤) cùng các quan tâu rằng sứ An Nam là Đặng Nhữ Lâm đã lén vẽ bản đồ cung uyển, tự ý mua bản đồ địa lý và các sách cấm, lại sao chép văn thư về việc trần tình trưng thu Giao Chỉ, cùng tư chép tình hình quân sự biên giới phía Bắc và các việc sơn lăng; nên sai sứ mang chiếu thư trách cứ bằng đại nghĩa. 

Tháng 3, sai Lễ bộ Thượng thư Mã Hợp Mã (馬合馬), Lễ bộ Thị lang Kiều Tông Lượng (喬宗亮) mang chiếu dụ Nhật Tuân (日燇) về đại ý việc Nhữ Lâm làm điều phi pháp, lẽ ra phải trị tội đến cùng. Trẫm lấy thiên hạ làm lượng, sắc cho hữu ty thả về. Từ nay sứ giả phải được chọn lựa kỹ, có điều gì thỉnh cầu phải hết sức thành khẩn. Trước đây dùng hư văn dối trá, há có ích gì cho sự nghiệp! Đừng ngại thay đổi mưu đồ kẻo để lại hận sau. Trung thư tỉnh lại gửi văn bản đòi 2 người gồm Vạn hộ Trương Vinh Thực (張榮實), cho đi cùng sứ giả trở về.

'''Năm Đại Đức (大德) thứ 6 (năm 1302), tháng 6 ngày Ất Hợi, nước An Nam (安南) đem 2 con voi thuần và chu sa đến hiến tặng.'''
*Theo: &quot;Nguyên sử – Thành Tông bản kỷ&quot; chép như vậy.''

'''Năm Đại Đức (大德) thứ 7 (năm 1303), tháng 2, vì Trần Ích Tắc (陳益稷) ở An Nam đã cư ngụ lâu tại Ngạc Châu (鄂州), nên ban cho 1.000 đĩnh tiền giấy.'''
*Theo: &quot;Nguyên sử – Thành Tông bản kỷ&quot; chép như vậy.''

'''Năm Đại Đức (大德) thứ 8 (năm 1304), mùa đông tháng 10 ngày Đinh Hợi, An Nam (安南) sai sứ nhập cống.'''

'''Năm Đại Đức (大德) thứ 9 (năm 1305), mùa đông tháng 10, ban cho An Nam vương Trần Ích Tắc (陳益稷) 500 khoảnh đất tại Hồ Quảng (湖廣).'''

'''Năm Đại Đức (大德) thứ 10 (năm 1306), mùa đông tháng 10 ngày Đinh Mão, nước An Nam (安南) sai Lê Kháng Tông (黎亢宗) đến cống phương vật.'''
*Theo: Các mục trên đều từ &quot;Nguyên sử – Thành Tông bản kỷ&quot;.''

'''Đời Vũ Tông (武宗), năm Chí Đại (至大) thứ 1 (năm 1308), tháng 7, xuống chiếu dụ An Nam (安南).'''
*Theo &quot;Nguyên sử – Vũ Tông bản kỷ&quot;:'' Tháng 7 năm Chí Đại thứ 1 (năm 1308), ngày Quý Dậu, xuống chiếu dụ nước An Nam rằng: &quot;Nước ta dùng võ công định thiên hạ, dùng văn đức vỗ về người phương xa, luôn đoái hoài An Nam. Từ đời ông nội đến đời cha ngươi đời đời tu sửa phương cống, Trẫm rất khen ngợi. Gần đây Tiên hoàng đế băng hà, Trẫm đang phủ quân tại Sóc Phương, được tông thất chư vương, quý thích nguyên huân suy tôn, vì Trẫm là đích tôn của Thế Tổ (世祖), dòng chính của Dụ Hoàng (裕皇), tông phiên thuận tòng bên ngoài, thần dân mong đợi bên dưới, lòng người đồng thuận, ngôi báu có chủ. Trẫm thuận theo dư luận, vào ngày 21 tháng 5 năm Đại Đức thứ 11 (năm 1307), đã lên ngôi hoàng đế tại Thượng Đô (上都). Nay sai Thiếu trung đại phu Lễ bộ Thượng thư A Lý Hôi (阿里灰), Triều thỉnh đại phu Lại bộ Thị lang Lý Kinh (李京), Triều liệt đại phu Binh bộ Thị lang Cao Phục Lễ (高復禮) sang dụ chỉ: Hãy thể theo lòng nhân từ mà xem trọng, bền vững lòng thành sự lớn (thờ nước lớn). Giữ yên bờ cõi ngươi để xứng với ý Trẫm.&quot; 
*Theo &quot;An Nam bản truyện&quot;:'' Vũ Tông lên ngôi, xuống chiếu dụ nước ấy, họ nhiều lần sai sứ đến cống.

'''Năm Chí Đại (至 đại) thứ 4 (năm 1311), Thế tử An Nam là Nhật (日) dâng biểu triều cống. Chiếu cho phong tước, huân chương cho An Nam vương Trần Ích Tắc (陳益稷) và hưởng điền lộc như cũ.'''
*Theo &quot;Nguyên sử – Vũ Tông bản kỷ&quot; không chép; theo &quot;Nhân Tông bản kỷ&quot; (仁宗本紀):'' Tháng 8 năm thứ 4 (năm 1311), ngày Bính Tuất, Thế tử An Nam là Trần Nhật (陳日) dâng biểu cùng phương vật sang cống. Tháng 9 ngày Bính Ngọ, Dao thụ Hồ Quảng Bình chương - An Nam vương Trần Ích Tắc (陳益稷) vào yết kiến, tâu rằng: &quot;Thần từ triều Thế Tổ đã quy thuận, vợ con đều bị người trong nước hại, triều đình ban cho vương tước, lại ban 500 khoảnh ruộng tại Hán Dương (漢陽) để tự nuôi thân suốt đời. Nay thần tuổi gần 70, mà hữu ty lại thu hồi ruộng đất, khiến thần không có chỗ ăn.&quot; Đế bảo các quan rằng: An Nam vương mộ nghĩa quy thuận, nên hậu đãi để vỗ về người phương xa. Cho tước huân và ruộng đất như cũ. 
*Theo &quot;An Nam truyện&quot;:'' Tháng 8 năm Chí Đại thứ 4 (năm 1311), Thế tử Trần Nhật sai sứ dâng biểu đến triều.

'''Đời Nhân Tông (仁宗), năm Hoàng Khánh (皇慶) thứ 1 (năm 1312), tháng 8, An Nam quốc vương Trần Ích Tắc (陳益稷) đến triều.'''
*Theo: &quot;Nguyên sử – Nhân Tông bản kỷ&quot; chép như vậy.''

'''Năm Hoàng Khánh (皇慶) thứ 2 (năm 1313), mùa hạ tháng 4, nước An Nam (安南) sai sứ sang cống phương vật.'''
*Theo &quot;Nguyên sử – Nhân Tông bản kỷ&quot; chép như vậy; theo &quot;An Nam bản truyện&quot;:'' Tháng 1 năm Hoàng Khánh thứ 2 (năm 1313) đời Nhân Tông, quân Giao Chỉ khoảng hơn 30.000 người, cùng hơn 2.000 kỵ binh xâm phạm Vân Động (雲洞) thuộc trấn An Châu (安州), giết cướp cư dân, đốt cháy kho lẫm nhà cửa, lại chiếm đóng Lộc Động (祿洞), Tri Động (知洞), bắt người và gia súc cùng tài sản dân chúng mang về. Lại chia binh làm 3 đường phạm vào Quy Thuận Châu (歸順州), đóng quân chưa rút. Triều đình bàn việc để Hành tỉnh Hồ Quảng (湖廣) phát binh thảo phạt. 

Tháng 4 lại nhận báo báo, Thế tử Giao Chỉ thân hành dẫn binh đốt nhà quan, nhà dân tại Dưỡng Lợi Châu (養利州), giết cướp hơn 2.000 người, lại rêu rao rằng: &quot;Xưa Quy Thuận Châu ở Hữu Giang 5 lần cướp phá Đại Nguyên Lộ (大源路) của ta, bắt hơn 5.000 người. Quan tri châu Dưỡng Lợi là Triệu Quyết (趙玨) bắt thương nhân Tư Lãng Châu (思浪州) của ta, lấy 1 nghiên vàng, lấn hơn 1.000 khoảnh ruộng, nên mới đến báo thù.&quot; 

Tháng 6, Trung thư tỉnh sai Binh bộ Viên ngoại lang A Lý Ôn Sa (阿里溫沙), Khu mật viện sai Thiên hộ Lưu Nguyên Hanh (劉元亨) cùng đến Hành tỉnh Hồ Quảng điều tra. Nguyên Hanh thân hành đến các làng Thượng, Trung, Hạ xem xét địa điểm, hỏi han dân chúng nông công, lại sai Tri châu Hạ Tư Minh là Hoàng Tùng Thọ (黃嵩壽) sang chất vấn, nói là nô tì của Thái sư của Thế tử Nguyễn Lục (阮盝), nhưng cũng chưa biết thực hư. 

Bèn gửi văn bản dụ nước An Nam, đại lược nói: &quot;Xưa lưu trí 9 quận, nhà Đường lập 5 quản, An Nam thực là nơi thanh giáo vươn tới. Huống hồ hiến bản đồ dâng đồ cống, danh phận trên dưới vốn rõ ràng; đãi hậu thu bạc, ơn huệ vỗ về cũng chí tình. Thánh triều quả thực có lỗi gì với quý quốc? Nay cớ sao tự làm việc bất tĩnh, gây mầm tai họa. Tuy đất của các thôn làng vốn rất nhỏ, nhưng quan hệ đến dư đồ quốc gia rất lớn. Thêm nữa số người bị giết và bị bắt đều là dân có hộ tịch của triều đình, Tỉnh Viện chưa dám tâu lên, nhưng chưa rõ mưu đồ bất chính này thực sự do ai chủ xướng?&quot; 

An Nam gửi văn bản trả lời rằng: &quot;Bọn trộm cướp chuột nhắt chó vặt ở biên thùy tự làm loạn, bản quốc sao biết được?&quot; Lại kèm theo lễ vật hối lộ. Nguyên Hanh lại gửi thư trách An Nam dùng lời lẽ xảo trá không thực, từ chối lễ vật, và nói: &quot;Vàng phương Nam, ngà voi, quý quốc cho là bảo vật, nhưng sứ giả ta lấy 'không tham' làm bảo vật. Vật mang đến hãy giao trả cho sứ giả cầm về, xin hãy xét kỹ sự tình, nói rõ cho ta biết.&quot; Nhưng vì đường sá xa xôi, lời lẽ hư thực lộn xộn, cuối cùng không nắm được cốt yếu. 

Nguyên Hanh tìm nguyên do, cho rằng vì người Giao trước đây từng lấn chiếm biên cảnh Vĩnh Bình (永平), nay lại học theo thành thói. Lại nghe nói Thế tử Nguyễn Lục (阮盝) là kẻ bạt hổ ở Giao Chỉ. Kế sách bây giờ, không gì bằng sai sứ dụ An Nam trả lại đất đai ruộng vườn, trả lại nhân dân, lệnh cho người trong nước định chính ranh giới, truy cứu chủ mưu gây hấn mà giết ở biên cảnh. Cảnh cáo biên lại không được xâm lấn, lại ở Vĩnh Bình lập đồn mộ binh, đặt quan thống lĩnh, cấp ruộng đất trâu bò, lệnh tự canh tác, lập bộ ngũ, định rõ thưởng phạt, để lúc gấp gáp đầu đuôi ứng cứu nhau. Như thế biên cảnh mới yên tĩnh, mãi bảo đảm không lo sợ.&quot; Việc tâu lên, có chỉ chờ sứ An Nam đến sẽ lấy đó mà dụ. Từ những năm đầu Diên Hựu (延祐) đến cuối năm Chí Trị (至治), biên cương yên tĩnh, triều cống không dứt.

'''Năm Diên Hựu (延祐) thứ 3 (năm 1316), tháng 2 ngày Mậu Dần, mệnh cho Hành tỉnh Hồ Quảng (湖廣行省) dụ An Nam (安南) trả lại quốc chủ nước Chiêm Thành (占城).'''

'''Năm Diên Hựu (延祐) thứ 4 (năm 1317), tháng 6 ngày Đinh Tỵ, nước An Nam (安南) sai sứ sang cống.'''

'''Năm Diên Hựu (延祐) thứ 5 (năm 1318), tháng Giêng ngày Bính Tý, nước An Nam (安南) sai thần hạ là Doãn Thế Tài (尹世才) cùng bọn đem phương vật sang cống.'''

'''Năm Diên Hựu (延祐) thứ 6 (năm 1319), tháng 5 ngày Bính Tý, gia phong cho An Nam quốc vương Trần Ích Tắc (陳益稷) hàm Nghi đồng tam ty (儀同三司).'''
*Theo: Các mục trên đều chép trong &quot;Nguyên sử – Nhân Tông bản kỷ&quot; (元史·仁宗本紀).''

'''Năm Diên Hựu (延祐) thứ 7 (năm 1320), tháng Giêng ngày Tân Sửu, Nhân Tông (仁宗) băng hà. Tháng 3 ngày Canh Dần, Đế (Anh Tông) lên ngôi. Tháng 10, nước An Nam (安 Nam) sai thần hạ là Đặng Cung Kiệm (鄧恭儉) đến cống phương vật. Tháng 11 ngày Mậu Tuất, người man Giao Chỉ (交趾) là Nông Chí Đức (儂志德) đánh phá 6 động thuộc Thoát Linh (脫零), Na Khất (那乞), mệnh cho thủ tướng thảo phạt. Tháng 12, tộc Dao (猺) ở Thượng Tư Châu (上思州) kết liên với Giao Chỉ đánh phá Trung Châu (忠州).'''
*Theo: &quot;Nguyên sử – Nhân Tông bản kỷ&quot; không chép; theo &quot;Anh Tông bản kỷ&quot; (英宗本紀) chép như vậy.''

'''Đời Anh Tông (英宗), năm Chí Trị (至治) thứ 1 (năm 1321), mùa hạ tháng 7 ngày Quý Tỵ, sai Lại bộ Thượng thư Giáo Hóa (教化), Lễ bộ Lang trung Văn Củ (文矩) đi sứ An Nam để ban chiếu đăng cực (lên ngôi).'''
*Theo: &quot;Nguyên sử – Anh Tông bản kỷ&quot; chép như vậy.''

'''Năm Chí Trị (至治) thứ 2 (năm 1322), mùa xuân tháng Giêng ngày Kỷ Tỵ mùng 1, An Nam sai sứ sang cống phương vật. Tháng 11, nước An Nam (安南) sai sứ sang cống phương vật, ban thưởng lại 450 lượng vàng, 9 đồng tiền vàng và lụa là tương ứng.'''
*Theo: &quot;Nguyên sử – Anh Tông bản kỷ&quot; chép như vậy.''

'''Đời Thái Định Đế (泰定帝), năm Thái Định (泰定) thứ 1 (năm 1324), mùa thu tháng 7 ngày Bính Ngọ, lấy Phán quan Ti muối vận tải Sơn Đông là Mã Hợp Mô (馬合謨) làm Lại bộ Thượng thư đeo Hổ phù, Hàn lâm Tu soạn Dương Tông Thụy (楊宗瑞) làm Lễ bộ Lang trung đeo Kim phù, mang chiếu tức vị sang dụ An Nam. Mùa đông tháng 10 ngày Nhâm Thân, Thế tử nước An Nam là Trần Nhật Khoáng (陳日爌 - tức vua Trần Minh Tông) sai thần hạ là Mạc Tiết Phu (莫節夫) sang triều cống.'''
*Theo &quot;Nguyên sử – Thái Định Đế bản kỷ&quot; chép như vậy. Theo &quot;An Nam bản truyện&quot; (安南本傳):'' &quot;Năm Thái Định thứ 1 (năm 1324), Thế tử Trần Nhật Khoáng sai bồi thần Mạc Tiết Phu sang cống. Ích Tắc (益稷) cư ngụ đã lâu ở Ngạc (鄂), dao thụ chức Bình chương chính sự Hành tỉnh Hồ Quảng.&quot;

'''Năm Thái Định (泰定) thứ 2 (năm 1325), tháng 3 ngày Ất Hợi, Thế tử nước An Nam Trần Nhật Khoáng (陳日爌) sai sứ cống phương vật. Tháng 10 ngày Ất Tỵ, Tri châu Ninh Viễn (寧遠) là Thiêm Cắm (添插) tâu rằng: &quot;Thổ quan nước An Nam là Áp Na (押那) công kích cướp bóc các trại Mộc Mạt (木末) của ta, xin được trị tội.&quot; Sắc cho Thế tử An Nam dụ Áp Na trả lại tù binh đã bắt.'''
*Theo: &quot;Nguyên sử – Thái Định Đế bản kỷ&quot; chép như vậy.''

'''Năm Thái Định (泰定) thứ 3 (năm 1326), tháng Giêng ngày Mậu Thần, Nguyễn Khấu (阮叩) nước An Nam đánh phá lộ Tư Minh (思明路), mệnh cho Hành tỉnh Hồ Quảng đốc thúc binh bị phòng giữ. Tháng 3, nước An Nam tâu rằng: &quot;Bị Vạn hộ Long Châu là Triệu Hùng Phi (趙雄飛) xâm lấn, xin dụ cho trả lại những gì đã cướp.&quot;'''
*Theo: &quot;Nguyên sử – Thái Định Đế bản kỷ&quot; chép như vậy.''

'''Năm Thái Định (泰定) thứ 4 (năm 1327), tháng 10, An Nam sai sứ sang dâng phương vật. Tháng 12 ngày Quý Mão, An Nam sai sứ sang cống phương vật.'''
*Theo: &quot;Nguyên sử – Thái Định Đế bản kỷ&quot; chép như vậy.''

'''Năm Chí Hòa (致和) thứ 1 (năm 1328), nước An Nam sai sứ sang cống.'''
*Theo &quot;Nguyên sử – Thái Định Đế bản kỷ&quot;:'' Tháng 5 năm Chí Hòa thứ 1 (năm 1328) ngày Giáp Thân, nước An Nam sai sứ dâng phương vật. 
*Theo &quot;Văn Tông bản kỷ&quot;:'' Tháng 9 năm Chí Hòa thứ 1 (năm 1328), nước An Nam đến cống phương vật.

'''Đời Văn Tông (文宗), năm Thiên Lịch (天曆) thứ 2 (năm 1329), An Nam quốc vương (Trần) Ích Tắc (益稷) mất, chiếu ban tặng 5.000 mân tiền. Năm ấy Thế tử An Nam Trần Nhật Phụ (Hạo) (陳日㷆 - tức vua Trần Hiến Tông) nhập cống.'''
*Theo &quot;Nguyên sử – Văn Tông bản kỷ&quot; không chép; theo &quot;An Nam bản truyện&quot;:'' Ích Tắc (益稷) cư ngụ đã lâu ở Ngạc (鄂), dao thụ chức Bình chương chính sự Hành tỉnh Hồ Quảng. Thời triều Thành Tông (成宗), được ban 200 khoảnh ruộng. Triều Vũ Tông (武宗), thăng Ngân thanh Vinh lộc đại phu, gia phong Kim tử Quang lộc đại phu, lại gia phong Nghi đồng tam ty (儀同三司). Mùa hạ năm Thiên Lịch thứ 2 (năm 1329) đời Văn Tông, Ích Tắc mất, thọ 76 tuổi, chiếu ban tặng 5.000 mân tiền.
*Theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot; (續文獻通考):'' Năm Thiên Lịch thứ 2 đời Văn Tông, Thế tử Trần Nhật Hạo (陳日㷆) sai sứ sang cống.

'''Năm Chí Thuận (至順) thứ 1 (năm 1330), tháng nhuận tháng 7, gia tặng thụy hiệu cho An Nam quốc vương Trần Ích Tắc (陳益稷) là Trung Ý (忠懿). Tháng 9, mệnh cho Vạn hộ phủ Long Châu (龍州) thắt chặt biên phòng.'''

Xét theo ''Nguyên sử (元史) – Văn Tông bản kỷ (文宗本紀)'': Tháng nhuận tháng 7 năm Chí Thuận thứ 1 (năm 1330), tặng An Nam quốc vương Trần Ích Tắc (陳益稷) hàm Nghi đồng tam ty (儀同三司), Bình chương chính sự Hành trung thư tỉnh Hồ Quảng (湖廣), vương tước như cũ, thụy hiệu Trung Ý (忠懿). Ích Tắc vào thời Thế Tổ (世祖) từ nước mình sang quy thuận, bèn thụ cho tước Quốc vương, định cư tại phủ Hán Dương (漢陽府), mất năm Thiên Lịch (天曆) thứ 2 (năm 1329), đến nay gia tặng thụy hiệu. 

Tháng 9, giặc ở Thành Đô (成都), Quảng Nguyên (廣源) là Phất Đạo Bế Phúc (弗道閉覆) đánh phá động La Hồi (羅回洞) thuộc Long Châu (龍州). Vạn hộ phủ Long Châu gửi văn thư chất vấn nước An Nam (安南), nước ấy trả lời rằng: &quot;Bản quốc từ khi quy thuận Thiên triều, luôn giữ trọn chức trách thần tử, cõi kia biên này thảy đều về một mối thống nhất, há lại vì đất La Hồi vốn thuộc bản quốc mà gây ra tranh chấp sao? Đây hẳn là do quan lại biên giới gây hấn, mượn danh nghĩa Bế Phúc mà thôi, bản phủ nên tự điều tra trị tội.&quot; Hành tỉnh Hồ Quảng đem lời đó tâu lên, mệnh cho Vạn hộ phủ Long Châu thắt chặt biên phòng. Xét theo ''An Nam truyện (安南傳)'': Ích Tắc mất, năm Chí Thuận thứ 1 (năm 1330), thụy là Trung Ý Vương (忠懿王).

'''Năm Chí Thuận (至順) thứ 2 (năm 1331), tháng Giêng ngày Kỷ Hợi, sai Lại bộ Thượng thư Tát Lý Ngói (撒里瓦) đeo Hổ phù, Lễ bộ Lang trung Triệu Kỳ Di (趙期頤) đeo Kim phù, mang chiếu tức vị thông cáo nước An Nam (安南), lại ban cho lịch ''Thụ Thời'' (授時曆). Tháng 5 ngày Kỷ Mão, Thế tử An Nam Trần Nhật Hạo (陳日㷆) sai thần hạ là Đoàn Tử Trinh (段子貞) sang triều cống.'''
*Theo: &quot;Nguyên sử – Văn Tông bản kỷ&quot; chép như vậy.''

'''Năm Chí Thuận (至順) thứ 3 (năm 1332), mùa hạ tháng 4 ngày Ất Sửu, Thế tử An Nam Trần Nhật Hạo (陳日㷆) sai thần hạ là Đặng Thế Diên (鄧世延) cùng 24 người đến cống phương vật.'''
*Theo: &quot;Nguyên sử – Văn Tông bản kỷ&quot; chép như vậy.''

'''Đời Thuận Đế (順帝), năm Chí Nguyên (至元) thứ 1 (năm 1335), tháng 3 ngày Ất Tỵ, phong Thế tử An Nam vương Trần Đoan Ngọ (陳端午 - tức vua Trần Hiến Tông) làm An Nam quốc vương. Tháng 5 ngày Bính Tuất, nước Chiêm Thành (占城) sai thần hạ là Thứ Thắc Nạp Ngói Nhi Tát (刺忒納瓦兒撒) đến dâng phương vật, lại nói Giao Chỉ (交趾) ngăn chặn đường triều cống, xuống chiếu sai sứ tuyên dụ Giao Chỉ.'''
*Theo: &quot;Nguyên sử – Thuận Đế bản kỷ&quot; chép như vậy.''

----
'''Nguồn tham khảo bổ sung'''
* [https://www.shidianguji.com/zh/book/GJTS08/chapter/1lpka9ec0tesy?page_from=profile&amp;version=1 安南部彙考]

{{giấy phép dịch|bản gốc={{PD-old}}|bản dịch={{CC-BY-SA-4.0}}{{GFDL}}}}
[[Thể loại:Trung Quốc]]</text>
      <sha1>fnvy9l1upwq4f1blcr6t923dzn2jb2g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Biên dịch:Khâm định cổ kim đồ thư tập thành/Phương dư vị biên/Biên duệ điển/quyển 093</title>
    <ns>114</ns>
    <id>71927</id>
    <revision>
      <id>204654</id>
      <parentid>204611</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T07:31:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrfly911</username>
        <id>2215</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Minh (phần 1) */</comment>
      <origin>204654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82221" sha1="e0bqk9cgn1llci18t2wybew17c4i1ck" xml:space="preserve">{{đầu đề biên dịch
| tựa đề = Khâm định cổ kim đồ thư tập thành
| tác giả= Trần Mộng Lôi
| ngôn ngữ = zh
| bản gốc= 欽定古今圖書集成/方輿彙編/邊裔典/第093卷
| năm= 1726
| phần = Phương Dư Vị Biên&lt;Br&gt;Biên Duệ Điển&lt;Br&gt;'''quyển 93'''
| trước= [[../quyển 092|quyển 92]]
| sau= [[../quyển 094|quyển 94]]
| ghi chú =
 }}

==An Nam bộ vị khảo 4==

===Minh (phần 1)===
'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 1 (năm 1368) đời Minh Thái Tổ (明太祖), An Nam quốc vương Trần Nhật Khuê (陳日煃 - tức vua Trần Dụ Tông) sai sứ sang triều cống.'''

* ''Xét theo &quot;Minh Thông kỷ&quot; (明通紀) chép như vậy.''
* ''Xét theo &quot;Minh Hội điển&quot; (明會典):'' Năm Hồng Vũ thứ 1 (năm 1368), ban cho Quốc vương lịch &quot;Đại Thống&quot; (大統曆) cùng lụa màu và các vật phẩm.
* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot; (續文獻通考):'' Năm Hồng Vũ thứ 1 (năm 1368) khi lên ngôi, (Thái Tổ) xuống chiếu dụ khắp trong ngoài bốn biển, Nhật Khuê lấy làm lo sợ. Lại nghe tin Chinh Nam tướng quân Liêu Vĩnh Trung (廖永忠), Phó tướng quân Chu Lượng Tổ (朱亮祖) dẫn quân vượt núi Lĩnh, thu hàng Hà Chân (何真), định yên Quảng Đông và Quảng Tây. Nhật Khuê muốn tuân phục nhưng vì Lương vương (nhà Nguyên - [[w:en:Basalawarmi|Basalawarmi]]) vẫn còn ở Vân Nam (雲南) nên còn giữ thái độ lưỡng lự.
* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; (明外史·安南傳):'' An Nam vốn là đất Giao Chỉ (交趾) cổ, trước thời Đường đều thuộc Trung Hoa. Thời Ngũ đại, bắt đầu bị người bản địa là Khúc Thừa Mỹ (曲承美) chiếm giữ. Đầu thời Tống, mới phong Đinh Bộ Lĩnh (丁部領) làm Giao Chỉ quận vương, truyền được 3 đời thì bị đại thần Lê Hoàn (黎桓) cướp ngôi. Họ Lê cũng truyền được 3 đời thì bị đại thần Lý Công Uẩn (李公蘊) cướp ngôi. Họ Lý truyền 8 đời không có con trai, truyền cho con rể là Trần Nhật Cảnh (陳日炬 - tức Trần Thái Tông), thời Nguyên từng nhiều lần phá nước ấy. Năm Hồng Vũ thứ 1 (năm 1368), vương là Nhật Khuê nghe tin Liêu Vĩnh Trung định yên lưỡng Quảng, định sai sứ nộp khoản, nhưng vì Lương vương ở Vân Nam nên chưa thành. Tháng 12, Thái Tổ mệnh cho Tri phủ Hán Dương (漢陽) là Dịch Tế (易濟) mang chiếu sang dụ. Nhật Khuê liền sai Thiếu trung đại phu Đồng Thời Mẫn (同時敏), Chính đại phu Đoạn Thế Đệ (段悌), Lê An Thế (黎安世) dâng biểu sang triều, cống phương vật. Tháng 6 năm sau đến Kinh sư.
* ''(Ghi chú: Theo Thông khảo và Minh sử, năm này mới bắt đầu sai sứ sang cống nhưng chưa tới nơi; Hội điển chép ban lịch và lụa màu vào năm này, nghi là nên đưa vào năm thứ 2 thì đúng hơn).''

'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 2 (năm 1369), phong Trần Nhật Khuê làm An Nam quốc vương. Sứ giả chưa đến nơi thì Nhật Khuê mất. Cháu là Nhật Kiên (日熞 - tức vua Dương Nhật Lễ) nối ngôi, sai sứ sang xin mệnh. Lúc bấy giờ An Nam và Chiêm Thành (占城) đang đánh nhau, (nhà Minh) sai sứ sang dụ, cả hai đều vâng mệnh.'''

* ''Xét theo &quot;Minh Nhất thống chí&quot; (明一統志):'' Đất Nam Giao cổ, thời Tần thuộc Tượng Quận (象郡). Đầu thời Hán thuộc về Nam Việt, Vũ Đế bình Nam Việt, đặt 3 quận Giao Chỉ (交趾), Cửu Chân (九真), Nhật Nam (日南), kiêm đặt Giao Chỉ Thứ sử, trị sở tại Luy Lâu (羸). Đông Hán, quận thuộc Giao Châu (交州). Nhà Ngô đặt thêm 3 quận Cửu Đức (九德), Vũ Bình (武平), Tân Xương (新昌). Nhà Tống lại đặt thêm quận Tống Bình (宋平), dời trị sở Giao Châu đến Long Biên (龍編). Nhà Lương, nhà Trần đặt Đô đốc phủ tại Giao Châu. Đầu thời Tùy, bãi bỏ quận, đổi Đô đốc phủ thành Tổng quản phủ. Đầu thời Đường, vẫn gọi là Giao Châu. Đầu năm Điều Lộ, đổi làm An Nam đô hộ phủ. Đầu năm Chí Đức, đổi làm Trấn Nam đô hộ phủ. Khoảng năm Đại Lịch, gọi lại là An Nam. Thời Lương của Ngũ Đại, hào trưởng bản địa Khúc Thừa Mỹ chiếm giữ đất này, sau bị Lưu Ẩn thôn tính. Sau Dương Diên Nghệ (楊延藝), (Kiều) Thiệu Hồng (紹洪) kế tiếp nhau làm Giao Chỉ Tiết độ sứ, rồi trong vùng đại loạn, suy tôn Đinh Bộ (丁部) làm Châu soái, con là (Đinh) Liễn kế vị. Nhà Tống bình định Lĩnh Biểu, Liễn nội phụ, phong Giao Chỉ quận vương. Em là Toàn (璿) nối ngôi, bị tướng là Lê Hoàn cướp ngôi. Sau đó Lý Công Uẩn cướp ngôi họ Lê, Trần Nhật Cảnh cướp ngôi họ Lý, nhưng thảy đều xưng thần với Trung Hoa, phong Giao Chỉ quận vương. Thời Nguyên Hiến Tông, sai tướng phá nước ấy, Nhật Cảnh chạy ra hải đảo. Sau quy phụ, phong con là Quang Bính (光昺 - tức Trần Thánh Tông) làm An Nam quốc vương. Quang Bính chết, con là Nhật Huyên (日烜) tự lập, Thế Tổ lại phát binh đánh phá. Nhật Huyên chết, con là Nhật Tuân (日燇) sai sứ nhập cống. Đầu thời Hồng Vũ của bản triều, Trần Nhật Khuê tiên phong quy phụ, vẫn ban cho ấn An Nam quốc vương. An Nam phía Đông đến biển 320 dặm, phía Tây đến ranh giới Lão Qua (老撾 - Lào) Tuyên úy ty thuộc Vân Nam 560 dặm, phía Nam đến biên giới Chiêm Thành 1.900 dặm, phía Bắc đến ranh giới huyện Bằng Tường thuộc phủ Tư Minh Quảng Tây 400 dặm. Từ nước ấy đến Nam Kinh 7.720 dặm, đến Kinh sư 11.165 dặm.

* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot;:'' Năm thứ 2 (năm 1369), bắt đầu sai Thiếu trung đại phu Đồng Thời Mẫn, Chính đại phu Đoạn Thế Đệ, Lê An Thế sang triều cống xin phong. (Nhà Minh) sai Thị độc học sĩ Trương Dĩ Ninh (張以寧), Điển bạ Ngưu Lượng (牛諒) sang phong Nhật Khuê làm An Nam quốc vương, ban ấn bạc mạ vàng núm hình lạc đà. Bọn Dĩ Ninh đến biên giới An Nam thì Nhật Khuê đã mất, em là Nhật (日 - tức Trần Nghệ Tông) nối ngôi, sai Nguyễn Nhữ Lượng (阮汝亮) ra đón xin cáo ấn, Dĩ Ninh không nghe. Nhật sai Đỗ Thuấn Khâm (杜舜欽) sang triều đình xin mệnh. Dĩ Ninh đóng tại An Nam đợi mệnh, sau đó có chiếu phong Nhật làm Vương. Năm ấy, sai Hàn lâm Biên tu La Phục Nhân (羅復仁), Binh bộ Chủ sự Trương Phúc (張福) mang chiếu dụ vua An Nam và Chiêm Thành, thảy đều bãi binh cho dân nghỉ ngơi, cả hai nước đều nghe mệnh.

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 12 năm Hồng Vũ thứ 1 (năm 1368), Nhật Khuê sai sứ dâng biểu triều cống phương vật. Tháng 6 năm sau đến Kinh sư. Vua mừng, ban yến, mệnh Thị độc học sĩ Trương Dĩ Ninh, Điển bạ Ngưu Lượng sang phong làm An Nam quốc vương, ban ấn bạc mạ vàng núm hình lạc đà. Chiếu viết: &quot;Hỡi ngươi An Nam quốc vương Trần Nhật Khuê, duy ông cha ngươi giữ cõi phương Nam, xưng phiên với Trung Hoa, cung kính chức trách thần tử để giữ mãi phong ấp đời đời. Trẫm nhờ linh khí trời đất, quét sạch Hoa Hạ, đưa thư báo tin, khanh liền dâng biểu xưng thần, sai sứ tới chúc mừng. Thật đúng phép tiền nhân, yên dân viễn xứ. Lòng cần thành ấy đáng được ngợi khen. Nay sai sứ mang ấn, phong ngươi làm An Nam quốc vương...&quot;. Ban cho Nhật Khuê lịch &quot;Đại Thống&quot;, 40 xấp gấm thêu vàng, lụa, sa, la; bọn Đồng Thời Mẫn trở xuống thảy đều có thưởng. Bọn Dĩ Ninh đến nơi thì Nhật Khuê đã mất trước đó, cháu là Nhật Kiên (日熞 - tức Dương Nhật Lễ) nối ngôi, sai thần hạ là Nguyễn Nhữ Lượng đến đón xin cáo ấn; Dĩ Ninh không cho. Nhật Kiên lại sai Đỗ Thuấn Khâm sang xin mệnh tại triều đình, Dĩ Ninh đóng lại An Nam đợi mệnh. Lúc đó An Nam và Chiêm Thành đang đánh nhau, vua mệnh La Phục Nhân, Trương Phúc dụ lệnh bãi binh, hai nước đều phụng chiếu.

'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 3 (năm 1370), An Nam cáo tang xin mệnh, (nhà Minh) sai sứ sang điếu tế. Phong Nhật Kiên làm An Nam quốc vương. Nhật Kiên lại sai sứ sang tạ ơn, cống phương vật.'''

* ''Xét theo &quot;Minh Thông kỷ&quot;:'' Năm Hồng Vũ thứ 3 (năm 1370), sứ thần An Nam là Đỗ Thuấn Khâm vì chủ mình là Trần Nhật Khuê mất, sang cáo tang xin mệnh. Vua triệu kiến, tự soạn văn tế, mệnh Hàn lâm Biên tu Vương Liêm (王廉) sang tế, đặt linh vị Nhật Khuê riêng tại điện, Liêm đứng hướng Nam tuyên đọc, vua tôi nước ấy quỳ lạy lắng nghe, xong lễ thì về.
* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot;:'' Năm thứ 3 (năm 1370) Nhật (日 - tức Nghệ Tông) mất, phong cho con là Nhật Kiên (日熞) nối ngôi Vương.

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 4 năm thứ 3 (năm 1370), bọn Thuấn Khâm đến cáo tang, vua mặc tố phục ngự tại cửa Tây Hoa triệu kiến, sai Biên tu Vương Liêm sang tế, tặng 50 lượng bạc trắng, 50 xấp lụa. Lại sai Lại bộ Chủ sự Lâm Đường Thần (林唐臣) phong Nhật Kiên làm Vương, ban ấn vàng cùng 40 xấp gấm thêu lụa sa. Liêm đi rồi, vua thấy Mã Viện thời Hán lập cột đồng trấn giữ Nam Man công lao rất lớn, mệnh Liêm đến tế. Sau đó ban chiếu khoa cử cho nước ấy, lại vì việc định lại thần hiệu núi sông và quét sạch sa mạc mà 2 lần sai quan sang thông báo. Nhật Kiên sai Thượng đại phu Nguyễn Kiêm (阮兼), Trung đại phu Mạc Kế Long (莫季龍), Hạ đại phu Lê Nguyên Phổ (黎元普) sang tạ ơn và cống phương vật. Kiêm chết dọc đường, vua ban thưởng cho Vương và sứ thần, lại đưa linh cữu Kiêm về nước. Không lâu sau, bọn Phục Nhân về, nói là từ chối không nhận quà tiễn của nước ấy. Vua khen ngợi, ban thưởng thêm cho bọn Kế Long.

* ''Xét theo &quot;Danh sơn tàng – Vương hưởng ký&quot;:'' An Nam quốc vương Trần Nhật Khuê nhập cống cầu phong, sai học sĩ Trương Dĩ Ninh mang chiếu phong làm An Nam vương. Đi đến biên giới thì Nhật Khuê đã mất, con của anh là Nhật Kiên nối ngôi, muốn đòi ấn vương ngay, Dĩ Ninh ôm lấy hòm ấn không cho, bắt phải xin tại triều rồi đứng đợi ở biên giới. Sau khi tấu lên, vua mệnh Dĩ Ninh trao ấn cho Nhật Kiên, lại sai sứ khác điếu tế Nhật Khuê. Dĩ Ninh lúc đó mới vào, Nhật Kiên ra ngoại ô đón. Vì Nhật Khuê chưa có linh vị, nên đặt vị hướng Bắc, sứ giả hướng Nam trao chiếu, Nhật Kiên phủ phục tạ ơn. Ngày hôm sau, quỳ dài dập đầu nhận ấn. Người Giao vốn xưa nay chỉ vái chào làm lễ, đến nay mới quỳ dài dập đầu. Dĩ Ninh về báo cáo, vua hài lòng nói: &quot;Ấy mới là sứ giả của ta&quot;. Nhật Kiên ở nước mình say mê sắc tửu, từng dâng 2 con gái, dung mạo uyển chuyển diễm lệ, may vá khéo léo, lục cung không ai bì kịp. Cao Đế nhận lấy. Được vài năm, lại dâng thêm 2 con gái, Cao Đế không vui nói: &quot;Hắn bảo Trẫm là kẻ ham mê sắc dục sao?&quot; Bèn đem trả cả 2 người trước cùng 2 người sau về, bảo sứ giả rằng: &quot;Về bảo Vương, gả họ cho người khác như con gái mình vậy.&quot; 
* ''(Ghi chú: Theo Thông khảo, năm thứ 2 Nhật Khuê mất em là Nhật nối ngôi; năm thứ 3 Nhật mất con là Nhật Kiên nối ngôi. &quot;Danh sơn tàng&quot; chép Nhật Khuê mất con của anh là Nhật Kiên nối ngôi. &quot;Minh ngoại sử&quot; chép Nhật Khuê mất cháu là Nhật Kiên nối ngôi. Thảy đều chép lại để tham khảo).''
'''Mùa xuân năm Hồng Vũ (洪武) thứ 4 (năm 1371), (An Nam) sai sứ dâng voi, chúc mừng việc bình định sa mạc. Lại sai sứ đi theo bọn Trương Dĩ Ninh (張以寧), Lâm Đường Thần (林唐臣), Vương Liêm (王廉) sang triều kiến. Mùa đông năm ấy, Nhật Kiên (日熞 - tức Dương Nhật Lễ) bị bác là Thúc Minh (叔明 - tức Trần Nghệ Tông) bức tử.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; (明外史·安南傳) chép như vậy.''
* ''Xét theo &quot;Danh sơn tàng – Vương hưởng ký&quot; (名山藏·王享記):'' &quot;Nhật Kiên cuối cùng vì hoang hôn không lo chính sự, bị chú là Thúc Minh bức tử, Thúc Minh tự lập làm vua.&quot; 
* ''(Ghi chú: Bác và chú chép khác nhau, chưa biết bên nào đúng).''

'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 5 (năm 1372), Trần Thúc Minh (陳叔明) sai người sang triều cống, nhưng bị khước từ không nhận.'''

* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot; (續文獻通考) chép như vậy.''
* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Mùa đông năm thứ 4 (năm 1371), Nhật Kiên bị Thúc Minh bức tử. Thúc Minh sợ tội, cống voi và phương vật, sang năm sau mới đến Kinh sư. Lễ quan thấy tên ký trên biểu không phải tên Nhật Kiên, gặng hỏi biết được sự thực, có chiếu khước từ.&quot;
'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 6 (năm 1373), An Nam lại sai người sang nộp cống tạ tội và xin phong.'''

* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot; chép như vậy.''
* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Thúc Minh lại triều cống, tạ tội xin phong. Sứ giả nói thác rằng Nhật Kiên thực sự bệnh chết, Thúc Minh vốn nhường nhịn lánh ra ngoài nhưng được người trong nước suy tôn. Vua lệnh cho người trong nước để tang Nhật Kiên, còn Thúc Minh tạm dùng ấn của tiên vương để quản lý công việc.&quot;
'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 7 (năm 1374), xuống chiếu định kỳ hạn triều cống.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Tháng 3 năm thứ 7 (năm 1374), Thúc Minh sai sứ tạ ơn, tự xưng tuổi đã già, xin mệnh cho em là Thuyên (煓 - tức vua Trần Duệ Tông) nhiếp chính, vua nghe theo. Thuyên sai sứ tạ ơn, nhân đó xin định kỳ hạn cống. Chiếu định 3 năm 1 lần cống. Tân vương thế kiến (vừa mới nối ngôi) nên lại sai sứ sang cống. Vua lệnh cho hữu ty dụ khước đi, lại định rõ sứ giả không quá 3 đến 4 người, cống vật không cần hậu.&quot;
'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 10 (năm 1377), Thuyên (煓) đánh Chiêm Thành (占城) rồi bại trận tử vong. Em là Vi (煒 - tức vua Trần Phế Đế) nối ngôi. Thiên tử cho rằng An Nam cậy thế cường hãn, nhiều lần xâm phạm Chiêm Thành, bèn ban sắc dụ Thúc Minh.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Tháng Giêng năm thứ 10 (năm 1377), Thuyên đánh Chiêm Thành bại trận tử vong, em là Vi thay ngôi, sai sứ báo tang, mệnh cho Trung quan Trần Năng (陳能) sang tế. Lúc đó An Nam cậy mạnh, muốn diệt Chiêm Thành, ngược lại dẫn đến bại vong. Vua sai quan dụ cựu vương Thúc Minh chớ gây hấn để lại họa sau, vì Thúc Minh thực tế vẫn chủ trì việc nước. Thúc Minh cống phương vật tạ tội, bèn được ban yến thưởng theo chế độ. Thổ quan Tư Minh (思明) thuộc Quảng Tây tố cáo An Nam phạm cảnh, An Nam cũng tố Tư Minh nhiễu biên. Vua ghét họ dùng lời xảo trá, khi sứ cống đến bèn khước từ, gửi hịch kể tội gian cuống, sắc cho thủ thần không được đón tiếp sứ giả. Vi sợ hãi, sai sứ tạ ơn. Liên tiếp nhiều năm cống thái giám (hoạn quan), vàng bạc, mâm tử kim, bình rượu vàng, voi ngựa các loại. Vua mệnh Trợ giáo Dương Bàn (楊盤) sang sứ, lệnh cho tiếp tế quân lương Vân Nam, Vi liền nộp 5.000 thạch lương tại Lâm An (臨安).&quot;
'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 20 (năm 1387), Vi (煒) sai sứ sang cống mừng thọ vua.'''

* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot; chép như vậy.''

'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 21 (năm 1388), xuống chiếu An Nam vẫn giữ lệ 3 năm 1 lần cống. Năm ấy Quốc tướng Lê Quý Ly (黎季犛) phế Nhật Vi (日煒) rồi giết đi, lập con của Thúc Minh là Nhật Hỗn (日焜 - tức vua Trần Thuận Tông), vẫn mượn danh Vi để nhập cống.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Năm thứ 21 (năm 1388), vua lại mệnh Lễ bộ Lang trung Hình Văn Vĩ (邢文偉) mang sắc và tệ vật sang ban thưởng. Vi sai sứ tạ ơn, lại dâng voi. Vua cho rằng việc cống quá phiền hà, vật cống xa xỉ, mệnh giữ lệ 3 năm 1 lần cống, không cần dâng tê giác và voi. Đúng lúc đó, Quốc tướng Lê Quý Ly tiếm quyền, ôm mưu bất chính, tháng 12 phế chủ là Vi, rồi giết đi, lập con của Thúc Minh là Nhật Hỗn chủ trì việc nước, vẫn mượn danh Vi để vào cống. Triều đình không biết nên vẫn nhận. Qua vài năm sau mới nhận ra, mệnh cho thủ thần Quảng Tây tuyệt giao với sứ giả. Quý Ly sợ hãi.&quot;
'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 22 (năm 1389), Trần Nhật Hỗn (陳日焜) mượn danh &quot;Vi&quot; sai người sang cống.'''

* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot; chép như vậy.''
'''Tháng 5 năm Hồng Vũ (洪武) thứ 27 (năm 1394), An Nam sai sứ từ đường Quảng Đông vào cống. Vua giận, sai quan chất vấn trách cứ, khước từ vật cống. Quý Ly càng sợ hãi.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; chép như vậy.''

'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 28 (năm 1395), An Nam lại vào cống, (nhà Minh) nhận lấy. Sai sứ dụ lệnh nộp gạo tiếp tế cho quân ở Long Châu (龍州).'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Năm thứ 28 (năm 1395) lại dùng lời quỷ quyệt vào cống. Vua tuy ghét tội giết vua cướp ngôi, nhưng không muốn nhọc quân viễn chinh, nên vẫn nhận. Đại quân đang phạt Long Châu, Triệu Tông Thọ (趙宗壽) mệnh cho Lễ bộ Thượng thư Nhậm Hanh Thái (任亨泰), Ngự sử Nghiêm Chấn Trực (嚴震直) dụ Nhật Hỗn chớ tự nghi ngờ. Quý Ly nghe tin ra quân thì rất sợ, nghe lời bọn Hanh Thái mới hơi yên tâm. Vua lại sai Hình bộ Thượng thư Dương Tĩnh (楊靖) dụ lệnh nộp 80.000 thạch gạo để nuôi quân Long Châu. Quý Ly nộp 10.000 thạch, dâng biếu 1.000 lượng vàng, 20.000 lượng bạc. Lại nói đường bộ Long Châu hiểm trở, xin vận chuyển đến động Bằng Tường (憑祥). Dương Tĩnh không chịu, lệnh nộp 20.000 thạch tại sông Đà Hải (沲海江). Sông này cách Long Châu chỉ nửa ngày đường. Dương Tĩnh nhân đó nói: 'Nhật Hỗn tuổi nhỏ, quốc sự đều do cha con Quý Ly quyết định. Họ nghe tin Tông Thọ đã được tha tội nên mới quan vọng như thế'. Lúc đó vua vì Tông Thọ đã hàng, dời binh chinh phạt các man ở Hướng Võ (向武), bèn dụ Dương Tĩnh lệnh nộp 20.000 thạch cấp cho quân, còn vàng bạc họ biếu thì miễn cho không nhận.&quot;
'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 29 (năm 1396), sai Hành nhân Trần Thành (陳誠), Lã Nhượng (呂讓) dụ lệnh trả lại 5 huyện thuộc Tư Minh (思明), (An Nam) không nghe theo.'''

* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot; chép như vậy.''
* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Tháng 2 năm thứ 29 (năm 1396), Quý Ly báo tang cựu vương Thúc Minh. Vua cho rằng Thúc Minh vốn là kẻ cướp ngôi giết chúa, nếu điếu tế là khuyến khích loạn tặc nên không thực hiện, chỉ gửi hịch báo cho biết. Thổ quan Tư Minh là Hoàng Quảng Thành (黃廣成) tâu rằng: 'Từ khi Nguyên đặt Tổng quản phủ Tư Minh, cai quản các châu huyện tả giang, phía Đông lấy Thượng Tư Châu (上思州), phía Nam lấy Đồng Trụ (銅柱) làm giới hạn. Khi Nguyên chinh Giao Chỉ, cách Đồng Trụ 100 dặm lập vạn hộ phủ Vĩnh Bình (永平), phái binh đóng giữ, lệnh cho người Giao tiếp tế quân nhu. Cuối thời Nguyên loạn lạc, người Giao đánh phá Vĩnh Bình, vượt qua Đồng Trụ hơn 200 dặm, xâm chiếm 5 huyện thuộc Tư Minh là Khâu Ôn (丘溫), Như Ngao (如嶅), Khánh Viễn (慶遠), Uyên Thoát (淵脫)... bức dân phụ thuộc theo. Gần đây lại báo Nhậm Thượng thư đặt trạm dịch tại đất Đăng địa thuộc động Tư Minh. Thần từng tâu lên, được phái Dương Thượng thư khám thực, xin sắc lệnh cho An Nam trả lại 5 huyện cho thần, vẫn vạch biên giới tại Đồng Trụ'. Vua mệnh Hành nhân Trần Thành, Lã Nhượng sang dụ, Quý Ly cố chấp không theo. Thành tự viết thư dụ Nhật Hỗn, Quý Ly gửi thư tranh biện, lại mượn danh Nhật Hỗn gửi thư cho Hộ bộ. Bọn Thành về báo mệnh, vua biết họ cuối cùng không chịu hoàn trả, bèn nói: 'Man di tranh nhau từ cổ đã có. Họ cậy sự bướng bỉnh tất chuốc họa, cứ tạm chờ đó thôi'.&quot;
'''Năm Kiến Văn (建文) thứ 1 (năm 1399) đời Huệ Tông (惠宗), Lê Quý Ly (黎季犛) nước An Nam giết vua của mình mà tự lập, đổi tên là Hồ Nhất Nguyên (胡一元), sau lại truyền ngôi cho con là Đê (夷).'''

*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; (明外史·安南傳):'' &quot;Năm Kiến Văn thứ 1 (năm 1399), Quý Ly giết Nhật Hỗn (日焜 - Trần Thuận Tông), lập con là Ngung (顒 - Trần Thiếu Đế). Chẳng bao lâu lại giết Ngung, lập em của Ngung.&quot; Khi đó người em còn đang trong tã lót, Quý Ly lại giết đi, giết sạch tông tộc họ Trần rồi tự lập, đổi họ tên thành Hồ Nhất Nguyên (胡一元), đặt tên con là Hán (蒼 - tức Hồ Hán Thương) là &quot;Hồ Đê&quot; (胡夷), tự nhận là dòng dõi Hồ Công - hậu duệ Đế Thuấn, sau đó tiếm hiệu quốc hiệu Đại Ngu (大虞), niên hiệu Nguyên Thánh (元聖). Chẳng bao lâu tự xưng Thái thượng hoàng, truyền ngôi cho Đê, triều đình (nhà Minh) không hề hay biết.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 1 (năm 1403) đời Thành Tổ (成祖), phong Hồ Đê làm An Nam quốc vương. Lúc đó Lão Qua (老撾 - Lào) đưa hậu duệ nhà Trần là Thiên Bình (天平) đến xin quân thảo phạt tội篡弒 (cướp ngôi giết vua) của Hồ Đê.'''

*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Sau khi Thành Tổ lên ngôi, sai quan mang chiếu tức vị thông cáo nước ấy. Tháng 4 năm Vĩnh Lạc thứ 1 (năm 1403), Đê tự xưng quyền lý quốc sự An Nam, sai sứ dâng biểu triều cống, nói rằng: &quot;Thời Cao Hoàng đế, An Nam vương Nhật Khuê tiên phong quy phụ, không may mất sớm, hậu duệ đã tuyệt. Thần là cháu ngoại họ Trần được chúng dân suy tôn quyền lý quốc sự đến nay đã 4 năm. Mong thiên ân ban phong tước, thần thề chết không hai lòng.&quot; Sự việc giao xuống Lễ bộ, bộ thần nghi ngờ, xin sai quan đi điều tra thực tế. Bèn mệnh Hành nhân Dương Bột (楊渤) mang sắc dụ bồi thần phụ lão nước ấy, phàm là việc họ Trần còn hay mất hậu duệ, việc Hồ Đê được suy tôn là thật hay giả, đều phải tâu thực. Sau đó, Đê lại sai sứ đi cùng bọn Bột về, dâng biểu của bồi thần phụ lão theo đúng lời dối trá của Đê để lừa gạt Thiên tử, xin sớm ban phong tước. Vua bèn mệnh Lễ bộ Lang trung Hạ Chỉ Thiện (夏止善) phong làm An Nam quốc vương. Đê sai sứ tạ ơn, nhưng trong nước vẫn tự xưng như cũ. Đê xâm chiếm các châu Lộc, Tây Bình và trại Vĩnh Bình thuộc Tư Minh, Thiên tử dụ lệnh trả lại nhưng Đê không nghe. Chiêm Thành tố cáo An Nam xâm lược, có chiếu lệnh tu hảo. Đê ngoài miệng nói phụng mệnh nhưng bên trong xâm lược như cũ, lại ban ấn chương, ép làm thuộc quốc, lại chặn cướp đồ ban tặng của Thiên triều. Thiên tử ghét lắm, đang lúc sai quan trách phạt thì cựu bồi thần Bùi Bá Kỳ (裴伯耆) đến cửa khuyết cáo nạn, nói rằng: &quot;Ông cha thần đều là chức đại phu chấp chính, chết vì nước. Mẹ thần thuộc tộc gần của họ Trần, nên thần từ nhỏ hầu hạ Quốc vương chức ngũ phẩm, sau thuộc quyền Võ Tiết hầu Trần Khát Chân (陳渴真) làm tì tướng. Cuối thời Hồng Vũ, thay Khát Chân chống giặc ở Biển Đông, mà tặc thần Lê Quý Ly cha con giết chúa chiếm ngôi, tàn sát trung lương, diệt tộc đến hàng trăm mười người. Anh em vợ con thần cũng bị hại, chúng sai người bắt thần định giết. Thần bỏ quân trốn chạy, ẩn náu thung lũng, trằn trọc mấy năm mới đến được cửa khuyết nhìn thấy trời xanh. Trộm nghĩ Quý Ly là con của cố Kinh lược sứ Lê Quốc Mạo, đời thờ họ Trần, trộm lấy sủng vinh, đến con là Hán cũng được trọng dụng, một mai đắc chí bèn thành cướp đoạt, đổi họ thay tên, tiếm hiệu cải nguyên, không cung kính triều mệnh. Trung thần lương sĩ đau lòng nhức óc, nguyện dấy quân điếu phạt, dựng lại dòng họ đã tuyệt, tiễu trừ gian hung, lập lại hậu duệ họ Trần. Thần chết không hối tiếc...&quot; Thiên tử nghe tấu cảm động, mệnh hữu ty chu cấp áo cơm. Vừa lúc Lão Qua đưa Trần Thiên Bình (陳天平) đến, Thiên Bình nói: &quot;Thần là cháu của tiên vương Nhật Huyên (日烜), Nhật Khuê là em của ông nội thần. Giặc Lê diệt tận tộc Trần, thần trốn ở châu ngoài mới thoát. Bồi thần kích động bởi trung nghĩa, suy tôn thần làm chủ thảo tặc. Đang lúc bàn chiêu quân thì giặc đuổi tới, vội vã chạy trốn thung lũng, vạn phần chết một mới đến được Lão Qua. Nghe bệ hạ lên ngôi chính thống, thần có nơi nương tựa, bò lết vạn dặm tới kêu van. Hậu duệ họ Trần chỉ còn một mình thần. Thần với giặc này không đội trời chung, cúi xin thánh từ thương xót, mau phát 6 sư (quân đội) thực thi thiên thảo.&quot; Thiên tử càng cảm động, mệnh hữu ty sắp xếp quán xá. Đê sai sứ mừng tết Nguyên đán, vua đưa Thiên Bình ra cho xem, sứ giả đều ngơ ngác lạy xuống, có người bật khóc. Bá Kỳ trách mắng sứ giả bằng đại nghĩa, sứ giả sợ hãi không đáp được. Vua bảo thị thần: &quot;Cha con Đê bội nghịch, quỷ thần không dung. Mà thần dân trong nước cùng nhau lừa dối, cả nước đều là tội nhân, Trẫm sao dung thứ được!&quot;

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 3 (năm 1405), An Nam Hồ Đê giả vờ xin đón Trần Thiên Bình về làm chủ, sắc cho Quảng Tây tướng quân Hoàng Trung (黃中), Lã Nghị (呂毅) đem quân tiễn đưa.'''

*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 1 năm Vĩnh Lạc thứ 3 (năm 1405), mệnh Ngự sử Lý Kỳ (李琦), Hành nhân Vương Khu (王樞) mang sắc trách cứ Đê, lệnh tâu thực việc cướp ngôi. Châu Ninh Viễn ở Vân Nam lại tố Đê chiếm 7 trại, cướp phụ nữ. Đê sai thần là Nguyễn Cảnh Chân (阮景真) theo bọn Kỳ vào triều tạ tội, nói thác là chưa từng tiếm hiệu, xin đón Thiên Bình về làm chủ, trả lại đất Lộc Châu, Ninh Viễn. Vua không lường được sự dối trá, hứa cho, mệnh Hành nhân Nhiếp Thông (聶聰) mang sắc sang dụ, nói nếu đón Thiên Bình về thờ như vua, sẽ phong cho Đê chức Thượng công, cai quản quận lớn. Đê lại sai Cảnh Chân theo Thông về báo việc đón Thiên Bình. Thông hết sức nói lời Đê đáng tin, vua bèn cho Thiên Bình về nước, sắc cho Quảng Tây Tả hữu phó tướng quân Hoàng Trung, Lã Nghị dẫn 5.000 quân tiễn đi.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 4 (năm 1406), Lê Quý Ly nước An Nam phản bội, Thành quốc công Chu Năng (朱能), Tây Bình hầu Mộc Thạnh (沐晟) dẫn quân thảo phạt.'''

'''Năm thứ 5 (năm 1407), An Nam bình định, đổi thành quận huyện.'''

*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 1 năm Vĩnh Lạc thứ 4 (năm 1406), Thiên Bình vào lạy từ biệt, vua ban thưởng hậu, sắc phong Đê làm Thuận Hóa quận công. Tháng 3, quân Minh hộ tống Thiên Bình vào cửa Kê Lăng, gần đến trạm Cần (芹站), Đê phục binh giết Thiên Bình, quân Minh bại về. Vua đại nộ, triệu Chu Năng bàn kế thảo phạt. Tháng 7, mệnh Năng đeo ấn Chinh Di tướng quân làm Tổng binh; Mộc Thạnh làm Tả phó tướng quân; Tân Thành hầu Trương Phụ (張輔) làm Hữu phó tướng quân; Phong Thành hầu Lý彬 (Lý Bân), Vân Dương bá Trần Húc làm Tả hữu Tham tướng, đốc sư nam chinh. Năng đến Long Châu thì bệnh chết. Phụ thay cầm quân tiến vào cửa Pha Lũy, truyền hịch kể 20 tội lớn của cha con Nhất Nguyên, dụ quốc dân về ý định lập con cháu họ Trần. Vượt cửa Kê Lăng đến trạm Cần, đánh tan phục binh, bắc cầu phao qua sông Xương Giang để tiến quân. Tiền phương tới huyện Gia Lâm bắc sông Phú Lương, Phụ từ trạm Cần đi đường phía Tây đến huyện Tân Phúc phủ Bắc Giang. Thám tử báo quân của Thạnh, Bân từ Vân Nam cũng đến Bạch Hạc, bèn sai Phiêu kỵ tướng quân Chu Vinh (朱榮) tới hội quân. Phụ phân đạo tiến quân, đi đến đâu thắng đó. Giặc men sông dựng rào gỗ, đắp thành đất tại ải Đa Bang. Thành lũy dài hơn 900 dặm, huy động hơn 2.000.000 dân giữ thành, các cửa biển đều đóng cọc gỗ, Đông Đô canh phòng nghiêm ngặt, quân thủy bộ xưng là 7.000.000 người, định đánh lâu dài cho quân Minh mệt mỏi. Phụ dời doanh đến cửa sông Cá Chiêu (箇招市江口) thuộc Tam Đới Châu đóng chiến thuyền. Thiên tử lo giặc kéo dài thời gian chờ chướng khí, sắc cho Phụ phải diệt giặc vào mùa xuân năm sau. 

Tháng 12, Thạnh đóng quân bờ bắc sông Thao, đối diện thành Đa Bang. Phụ sai Húc đánh Thao Châu, bắc cầu phao sang sông, cùng tới dưới thành đánh chiếm được. Giặc cậy vào thành này, thành mất thì mật vỡ. Đại quân xuôi sông Phú Lương đánh thẳng vào Đông Đô, giặc bỏ thành chạy, đại quân chiếm giữ, tiến sát Tây Đô, giặc đốt sạch cung thất, lên thuyền ra biển. Các quận huyện nối nhau quy thuận, kẻ kháng cự đều bị đánh tan. Sĩ dân dâng thư kể tội họ Lê mỗi ngày hàng trăm người. Tháng 1 năm Vĩnh Lạc thứ 5 (năm 1407), đại phá Quý Ly tại sông Mộc Hoàn, tuyên chiếu tìm hậu duệ họ Trần, hơn 1.120 kỳ lão đến quân môn nói: &quot;Họ Trần bị giặc Lê giết sạch, không còn người nối dõi. An Nam vốn là đất Trung Hoa, xin nhập vào chức phương như quận nội địa.&quot; Phụ tâu lên, sau đó đại phá giặc tại sông Phú Lương, cha con Quý Ly dùng vài chiếc thuyền bỏ trốn. Chư quân thủy bộ cùng đuổi đến huyện Trà Lung, biết Quý Ly chạy vào Nghệ An, bèn theo sông Cử Khuyết đuổi đến cửa biển Kỳ La phủ Nhật Nam, mệnh Liễu Thăng (柳升) ra biển đuổi theo. Giặc thua nhiều trận không thành quân nữa. Tháng 5, bắt được Quý Ly và ngụy Thái tử Nhuế tại núi Cao Vọng, An Nam thảy đều bình định. Quần thần xin làm theo lời kỳ lão lập quận huyện. Ngày mùng 1 tháng 6, xuống chiếu cáo thiên hạ, đổi An Nam thành Giao Chỉ (交趾). Thiết lập Tam ty, lấy Đô đốc Thiêm sự Lã Nghị quản Đô ty, Hoàng Trung phó chi. Trương Hiển Tông làm Tả Bố chính sứ, Vương Bình làm Hữu Bố chính sứ, Nguyễn Hữu Chương làm Án sát sứ, Bùi Bá Kỳ làm Hữu Tham nghị. Lại mệnh Thượng thư Hoàng Phúc (黃福) kiêm quản hai ty Bố, Án. Thiết lập 15 phủ gồm: Giao Châu, Bắc Giang, Lạng Giang, Tam Giang, Kiến Bình, Tân An, Kiến Xương, Phụng Hóa, Thanh Hóa, Trấn Man, Lạng Sơn, Tân Bình, Diễn Châu, Nghệ An, Thuận Hóa, chia quản 36 châu, 181 huyện. Lại đặt 5 châu Thái Nguyên, Tuyên Hóa, Gia Hưng, Quy Hóa, Quảng Oai trực thuộc Bố chính ty, quản 29 huyện. Những nơi yếu hại đều đặt vệ sở khống chế. Sắc cho hữu ty: Các vương họ Trần bị giết đều được tặng thụy, lập đền thờ quản mộ, cấp cho 20 hộ lo quét tước. Tông tộc bị hại được tặng quan, quân dân chết lộ thiên thì chôn cất. Kẻ làm quan vẫn giữ chức cũ cùng tham gia trị lý. Các chính sách hà khắc của họ Lê thảy đều bãi bỏ, kẻ bị hình phạt được tha miễn. Đãi ngộ người cao tuổi đức độ, kẻ cô độc không nơi nương tựa thì đặt Dưỡng tế viện. Chiêu mộ nhân tài về kinh. Chẳng bao lâu lại có chiếu cầu tìm người ẩn dật, tinh thông kinh sách, hiền lương phương chính, hiếu đệ, liêm khiết, giỏi quân pháp, y học... thảy đều đưa về kinh lục dụng. Trương Phụ đã tâu cử hơn 9.000 người. Tháng 9, cha con Quý Ly, Hán bị áp giải về cửa khuyết, cùng các ngụy tướng Hồ Đỗ thảy đều giao cho ngục lại. Tha tội cho em của Hán là Vệ quốc đại vương Trừng (澄) và con là Nhuế, cho hữu ty chu cấp áo cơm.

*Theo &quot;Bình định Giao Nam lục&quot; của Khâu Tuấn:'' Thời Thái Tông Văn Hoàng đế mới lên ngôi, An Nam vương Trần Nhật Hỗn bị thần hạ là Lê Quý Ly giết. Quý Ly giả họ tên là Hồ Nhất Nguyên, con là Hán (Cương), biểu xưng họ Trần tuyệt tự, Hán là cháu ngoại, xin quyền giữ việc nước. Vua không bắt lỗi sự gian trá, nghe theo. Chẳng bao lâu lại xin tập tước Vương, vua cho. Qua năm sau, cháu họ Trần là Thiên Bình mới từ Lão Qua trốn đến kinh sư tố cáo sự thực. Quý Ly nghe tin sợ hãi, sai sứ dâng biểu xin đón Thiên Bình về nước. Mùa xuân năm Vĩnh Lạc thứ 4 (năm 1406), sai sứ dẫn 5.000 quân tiễn Thiên Bình về, đến biên giới, Quý Ly phục binh giết Thiên Bình và sứ giả. Vua nghe tin chấn nộ, bảo quần thần: &quot;Trẫm là chủ muôn nước, lũ man di kia dám làm điều vô đạo, giết chủ đoạt nước, Trẫm không chính tội chúng thì sao hợp thiên đạo?&quot; Sau đó Chiêm Thành cũng báo bị xâm lấn ranh giới, ép dùng ấn phục. Lại nghe chúng tiếm hiệu Đại Ngu, cải niên hiệu, Quý Ly xưng Thái thượng hoàng, hủy hoại Nho giáo Trung Hoa, gọi Mạnh Tử là đạo nho, Trình - Chu là kẻ剽竊 (ăn cắp ý tưởng). Bèn nghị hưng binh hỏi tội, quần thần đều tán thành. Sai đại thần cáo tại giao miếu, sai cận thị cáo tại danh sơn đại xuyên. 

Mùa thu tháng 7 ngày Quý Mùi, chế dụ Thái tử Thái phó Thành quốc công Chu Năng đeo ấn Chinh Man đại tướng quân làm Tổng binh; Mộc Thạnh làm Tả phó tướng quân; Trương Phụ làm Hữu phó tướng quân; Lý Bân làm Tả tham tướng; Trần Húc làm Hữu tham tướng. Sắc Đại tướng quân soái Hữu phó tướng quân, Hữu tham tướng cùng Thanh Viễn bá Chu Hữu, dẫn các tướng Chu Vinh, Lưu Trát Xuất... cùng 25 vị tướng quân khác, thống lĩnh quân từ hai Kinh kỳ, Kinh Hồ, Mân, Chiết, Lưỡng Quảng, tiến quân từ huyện Bằng Tường phủ Tư Minh Quảng Tây. Tả phó tướng quân thống lĩnh quân Ba Thục, Kiến Xương, Vân Quý, tiến quân từ huyện Mông Tự phủ Lâm An Vân Nam. Lấy Binh bộ Thượng thư Lưu Tuyển tham tán nhung cơ, Hình bộ Thượng thư Hoàng Phúc, Đại lý tự khanh Trần Hiệp, Cấp sự trung Phùng Quý đốc lương. Các nơi danh sơn đại xuyên đi qua đều tu tế sự. Ngày Ất Dậu xuất sư, vua thân hành đến Long Giang làm lễ tế mã, tướng soái bồi vị nhận nhục (thịt tế) hết sức kính cẩn. Xong việc, dừng giá tại bờ sông, thề với chúng quân: &quot;Trẫm mệnh các ngươi thực thi thiên phạt, tội chỉ tại tên nguyên hung. Phải thể theo lòng Trẫm, đừng tham võ, đừng giết kẻ hàng, đừng bắt bớ già trẻ, đừng hủy hoại nhà cửa lăng mộ. Dù một ngọn cỏ nhánh cây cũng không được cắt bỏ bừa bãi. Kẻ vi mệnh, dù nhọc công cũng không tính thành tích, lại còn bị phạt.&quot; Bọn Năng dập đầu nhận mệnh, vạn dân cổ vũ, lên thuyền ra đi. 

Tháng 9 năm ấy, quân dừng tại Long Châu, Đại tướng quân lâm bệnh, giao quân cho Hữu phó tướng quân. Tháng 10 ngày Canh Tý, Đại tướng quân mất. Chúng nghị quân cơ trọng đại không thể chậm trễ, xin Hữu phó tướng quân đại tổng binh quyền. Tin khẩn báo về kinh, vua mệnh Phụ đeo ấn Chinh Man đại tướng quân thay Năng tổng binh, lại giáng sắc dụ: &quot;Xưa Thái Tổ Hoàng đế mệnh Khai Bình vương Thường Ngộ Xuân làm Đại tướng quân, Kỳ Dương vương Lý Văn Trung làm Phiên tướng quân bắc chinh. Khai Bình vương mất tại sông Liễu Hà, Kỳ Dương vương soái chư tướng quét sạch tàn nghiệt, lập đại huân, ghi danh thanh sử. Ngươi nên học theo tiền nhân để xây công vạn thế.&quot; Đây là khởi đầu của việc Định Hưng Trung Liệt vương (Trương Phụ) nhận mệnh chuyên chinh. 

Trước đó, Vương cùng Đại tướng quân niêm yết 20 tội lớn của cha con giặc Lê để làm rõ ý Thiên thảo. Kể tội Quý Ly: 1. Giết hai chủ đoạt nước; 2. Giết sạch con cháu họ Trần; 3. Dùng hình tàn bạo, coi dân như thù; 4. Thuế nặng sưu cao dân không sống nổi; 5. Vốn họ Lê mà phản tổ đổi họ; 6. Cướp ngôi mà dối là quyền lý để lừa triều đình; 7. Biểu xin đón cháu họ Trần về rồi lại ngăn trở; 8. Giết cháu quốc chủ; 9. Chiếm 7 trại Ninh Viễn; 10. Giết thổ quan Mãnh Mạn, ngược đãi con gái họ, thu bạc của họ; 11. Uy hiếp thổ quan biên giới; 12. Chiếm đất Lộc Châu Quảng Tây; 13. Chiếm Tây Bình Châu giết thổ quan; 14. Đánh Chiêm Thành lúc tang gia, chiếm đất Cách Liệt; 15. Đánh chiếm các châu Bản Đạt Lang, Hắc, Bạch; 16. Cướp hơn 100 con voi Chiêm Thành; 17. Ép Chiêm Thành dùng ấn phục ngụy; 18. Ép vua Chiêm thờ mình như thờ Trung Hoa; 19. Cướp quân nhu của sứ triều đình tại cảng Côn Lăng; 20. Tự xưng quốc hiệu, niên hiệu ngụy Thánh Nguyên, Thiệu Thành, Khai Đại... không dùng chính sóc. 

Người Giao nghe thiên binh xuống, ban đầu không hiểu tại sao, sau nghe bảng văn thì biết lỗi tại họ Lê. Lại thấy cuối bảng ghi: &quot;Đợi sau khi bắt được cha con giặc Lê sẽ tìm họ Trần lập lên&quot;, thảy đều kiễng chân chờ đợi vương sư. Vương đến huyện Bằng Tường vào ngày Đinh Mùi tháng 10, vào cảnh làm lễ tế, dụ chúng: &quot;Hoàng đế không ham đất đai nhân dân An Nam, chỉ vì giặc Lê hại chúa ngược dân, nên thực hiện thiên thảo để nối dòng họ tuyệt, cứu dân khốn. Mệnh ta điếu dân phạt tội, dặn dò không được giết người bừa bãi, không lấy vật bừa bãi, không chiếm đoạt nữ tử, không đốt nhà, không xéo lúa. Kẻ vi mệnh sẽ theo quân pháp không tha!&quot; Chúng quân hoan hô dùng mệnh. 

Ngày đó đại quân nhập cửa Pha Lũy, dán bảng dụ dân, chiêu lai kẻ hàng. Vương biết từ Pha Lũy về phía Nam, qua cửa Ải Lưu, Kê Lăng tới trạm Cần núi non hiểm trở, rừng rậm chằng chịt, sợ có phục binh, sai Lã Nghị đi thám thính, lệnh Hàn Quan Vinh sửa đường bắc cầu tại Pha Lũy. Ngày Mậu Thân đại quân dừng tại huyện Khâu Ôn. Ngày Kỷ Dậu thám tử đến Ải Lưu, giặc 20.000 người dựa núi kết trại, Nghị đánh chiếm được, chém 40 thủ cấp, bắt sống 60 người. Chu Vinh cũng phá cửa Kê Lăng, chém hơn 80 người. Giặc nghe tin hai cửa quan mất, quân phục đều tan chạy. Ngày Nhâm Tý đại quân dừng tại Kê Lăng, ngày Quý Sửu tới trạm Cần. Phương Chính, Vương Thứ tiến thẳng đến huyện Gia Lâm bờ bắc sông Phú Lương. Lúc này Mộc Thạnh cũng từ Mông Tự tiến quân qua vùng Dã Bồ Man nhập cảnh, đánh chiếm cửa Mãnh Liệt, phá rào Hoa Ải, tùy nơi đắp lũy造舟 (đóng thuyền). Đô chỉ huy Từ Nguyên, Khổng Bân đột kích cửa sông Tuyên Quang... Thủy quân giặc号称 (xưng là) 7.000.000 người, thực chất là xua cả già trẻ gái trai để trợ thanh thế. Vương viết thư dụ Quý Ly: &quot;Ta phụng mệnh đến hỏi tội, nếu dám chiến thì dàn quân tại Gia Lâm mà đợi, nếu không thì đến quân môn nghe phân xử.&quot; Vương muốn khích giặc đánh gấp. Vừa lúc Hành nhân Chu Khuyên mang sắc đến dụ giặc họa phúc, cho nộp 50.000 lượng vàng, 100 con voi để chuộc tội. Khuyên đến nơi, Quý Ly không ra tiếp, nói lời quỷ quyệt: &quot;Văn thư này không giống bản cũ, chắc không phải vua sai. Nếu binh lui thì sẽ cống, nếu không thì tự có chuẩn bị.&quot; Vương biết sắc này chỉ là để hoãn binh, giặc không có ý hối lỗi. Bèn dời quân đến Nhị Đới Châu, cửa sông Cá Chiêu, cùng Mộc Thạnh bàn việc đóng thuyền chế súng tiến công. Có thuyền chèo của giặc xuất hiện, Vương lệnh Lỗ Lân ban đêm chèo thuyền xuôi dòng cướp thuyền giặc, chém hơn 100 người. Từ đó giặc không dám ló mặt. Vương định vượt sông ở thượng lưu, sai Chu Vinh ở hạ lưu 80 dặm tại Gia Lâm bày thuyền bè như muốn vượt sông để nghi binh. Giặc quả nhiên chia thủy quân đến Gia Lâm, Vinh đánh phá tan tác. 

Tháng 12 ngày Kỷ Hợi, hai cánh quân hợp nhất. Vương bảo Thạnh: &quot;Giặc dựng rào ven sông, thế hiểm đất hẹp khó dàn quân. Chỉ có ải Đa Bang bãi cát ngoài thành bằng phẳng rộng rãi đủ chứa quân. Tuy thành cao hào sâu, phòng thủ nghiêm ngặt, ngoài đặt hầm chông, nhưng người Man yếu ớt không chịu được khổ, không đáng lo. Nay thang vân, tiên nhân động... của ta đã sẵn, dễ chiếm thôi.&quot; Bèn bảo tướng sĩ: &quot;Báo quốc thành công tại trận này. Phải奮力 (dốc sức) tranh tiên, kẻ lên thành trước sẽ được trọng thưởng.&quot; Đêm đó canh 4, Hoàng Trung dẫn quân bí mật vượt hào tới dưới thành, bắc thang vân leo lên. Thái Phúc cùng vài người lên trước dùng đao chém loạn, giặc kinh hãi kêu rú, trên thành lửa sáng rực, tướng sĩ như kiến bò lên. Giặc trong thành dàn trận, xua voi ra lao tới. Quân Minh tung ra &quot;Sư tử phục&quot; (hình sư tử giả) trùm lên ngựa, voi thấy hình sư tử thì kinh sợ run rẩy, lại bị súng tên bắn trúng bèn quay đầu chạy ngược giẫm đạp quân nhà. Đại quân thừa thắng tiến thẳng, hôm sau đuổi đến núi Tản Viên, hôm sau nữa xuôi sông Phú Lương đốt sạch rào gỗ ven sông, khói lửa ngất trời. Ngày Tân Hợi đánh thẳng vào Đông Đô, chiếm được. Vương cùng Thạnh đóng quân phía Đông Nam thành, dán bảng chiêu dụ, kẻ hàng mỗi ngày hàng vạn người. Vương bảo các kỳ lão về ý đồ điếu phạt, tiếng hoan hô động đất. 

Ngày Ất Mão, bàn việc sai Lý Bân, Trần Húc đánh Tây Đô. Giặc nghe tin Đa Bang mất, đã đốt kho tàng đưa vợ con trốn ra biển. Quân Minh tới chiếm thành. Dư đảng dựa vào núi Thiên Kiện, núi Khốn Mai đóng giữ thủy bộ. Sai Vương Hữu, Hoàng Trung, Liễu Tông chia quân tiễu trừ. Từ đông năm ấy đến xuân năm sau chém hơn 37.000 thủ cấp. Nghe tin Hồ Trừng tụ thuyền tại sông Hoàng, quân Minh tiến sát sông Mộc Hoàn hạ trại. Ngày Tân Tỵ thuyền giặc hơn 300 chiếc tới phạm, quân Minh thủy bộ kẹp đánh, chém hơn vạn người, chết đuối vô số. Tháng 2 ngày Ất Tỵ, nghe tin giặc chạy ra cửa Mộn Hải, đi cửa sông Lỗ gặp quân Thạnh tại huyện Giao Thủy. Giặc lại chạy ra cửa biển Đại An. Vương bảo Thạnh: &quot;Giặc thấy ta không dám đánh, trốn nơi khác để xem động tĩnh. Nếu ta về Giao Châu, để quân ở cửa Hàm Thủy canh phòng, chúng tất ra cửa Mộn Hải tập kích. Ta đợi chúng ra sẽ đánh úp.&quot; Tháng 3 ngày Quý Dậu đại quân về Giao Châu. Ngày Giáp Ngọ giặc quả nhiên phạm cửa Hàm Thủy. Ngày Kỷ Dậu, Vương cùng Thạnh thủy bộ tiến gấp. Giặc dùng hải thuyền chặn ngang sông, hai bên bờ tiến quân. Lên bờ dựng rào. Vương thừa lúc rào chưa xong, thân đốc tinh nhuệ đánh, Liễu Thăng dẫn thủy quân tới tiếp ứng, giặc đại bại, nước sông Phú Lương nhuộm đỏ, xác chất vài mươi dặm. Trần Húc thừa thế tiến thẳng đến cửa Mộn Hải. Cha con giặc Lê chạy ra Linh Nguyên. Vương bảo tướng sĩ phải thừa thế chẻ tre mà diệt tận. Bèn về Giao Châu để Lý Bân trấn giữ sông Hoàng. Tháng 4 ngày Ất Hợi, Vương cùng Thạnh từ Thanh Hóa tiến gấp, điều Liễu Thăng, Lỗ Lân cùng thổ quan Mạc Thúy dẫn thuyền đuổi theo đường thủy. Ngày Mậu Dần tới sông Lỗi Giang Thanh Hóa, giặc tụ thuyền chống cự, Thăng đánh bại chém vạn người. Tháng 5 ngày Đinh Mão tới Diễn Châu, Liễu Thăng tới hội quân, kẻ hàng nối nhau. Biết cha con giặc Lê trốn tại sông Thâm phủ Nghệ An. Vương cùng Thạnh đi đường bộ, Liễu Thăng đi đường thủy đuổi giặc. Ngày Nhâm Thân tới huyện Thượng Dầu phủ Nghệ An, Vương đi đường đông sông Cử Khuyết, Thạnh đi đường tây, cùng hạ trại tại huyện Bàn Thạch. Ngày Giáp Tuất Liễu Thăng tới cửa biển Kỳ La đánh bại giặc, thu 300 thuyền. Ngày Ất Hợi, quân sĩ Vương Sài Hồ... 7 người bắt được ngụy Thượng hoàng Lê Quý Ly. Quân sĩ Lý Bảo Bảo... 10 người bắt được ngụy Vệ quốc đại vương Lê Trừng. Ngày Bính Tý, thổ nhân Vũ Như Khanh bắt được ngụy quốc chủ Lê Hán (Hồ Hán Thương) cùng ngụy Thái tử Nhuế tại núi Cao Vọng. Thân thuộc họ Lê bị bắt không sót một ai, đất An Nam bình định. Thu được 48 phủ châu, 166 huyện, 3.120.500 hộ, voi ngựa trâu dê lương thực không xuể. Sai Liễu Thăng áp giải tù binh về cửa khuyết. 

Sau khi bình định, Vương tìm hậu duệ họ Trần. Quan lại kỳ lão đều nói: &quot;Giặc Lê năm Kỷ Mão giết Quang Thái vương (Trần Thuận Tông), lập con ông ta rồi lại giết đi mà chiếm nước. Giết hơn 50 người thuộc tộc gần, hơn 1.000 người tộc xa, máu mủ tuyệt tận, không ai nối dõi. Xin theo lệ Hán Đường lập quận huyện như nội địa.&quot; Vương tâu lên, vua nghe theo. Bèn lập Giao Chỉ承宣布政使司 (Thừa tuyên Bố chính sứ ty), Đô chỉ huy sứ ty, Án sát ty. Chia làm 17 phủ, 47 châu, 157 huyện. Đặt 11 vệ, 3 sở thủ ngự. Tại biên giới Giao - Quảng, đặt vệ Khâu Ôn cùng các sở Pha Lũy, Ải Lưu để khống chế. Năm ấy đại cáo thiên hạ việc phục cổ quận huyện An Nam, sắc cho hữu ty tặng thụy cho vua Trần, tông thân bị hại đều được tặng quan, xây đền dựng bia quét tước mộ phần. Bãi bỏ các sưu thuế hà khắc của giặc Lê. Dùng người hiền năng, ưu đãi kỳ lão, đổi phong tục theo Hoa phong. Khiến cho dải đất từ Tần Hán rơi vào tay man di suốt 446 năm, nay một mai trở lại bản đồ Trung Hoa. Văn võ quần thần thảy đều dâng biểu chúc mừng.

*Theo &quot;Minh Nhất thống chí&quot;:'' Đầu thời Hồng Vũ, Trần Nhật Khuê tiên phong quy phụ, ban ấn An Nam quốc vương. Truyền đến Nhật Hỗn, thần là Lê Quý Ly cướp ngôi tiếm hiệu. Năm Vĩnh Lạc thứ 4 (năm 1406), sai Trương Phụ, Mộc Thạnh chia quân tiến đánh, bắt sống cha con Quý Ly. Tìm hậu duệ họ Trần không thấy, bèn quận huyện hóa đất ấy, đặt 17 phủ, 5 châu trực thuộc. Lại lập Giao Chỉ Bố chính ty, Đề hình Án sát ty cùng Đô chỉ huy sứ ty tại phủ Giao Châu.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 6 (năm 1408), An Nam bình định, ban sư (rút quân). Năm ấy, cựu quan An Nam là Giản Định (簡定) lại làm phản.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; (明外史·安南傳):'' Tháng 6 năm Vĩnh Lạc thứ 6 (năm 1408), bọn (Trương) Phụ chấn chỉnh quân ngũ trở về kinh sư, dâng bản đồ Giao Chỉ (交阯), phía Đông sang phía Tây dài 1.760 dặm, phía Bắc xuống phía Nam dài 2.800 dặm, an phủ nhân dân hơn 3.120.500 người, bắt được người Man hơn 2.087.500 người, voi, ngựa, trâu hơn 235.900 con, thóc gạo hơn 13.600.000 thạch, thuyền hơn 8.670 chiếc. Khí giới quân dụng tính được 2.539.800 món. Do đó đại hành phong thưởng, Phụ tiến phong Anh quốc công (英國公), (Mộc) Thạnh phong Kiềm quốc công (黔國公), những người còn lại tùy theo thứ bậc mà ban thưởng. Lúc bấy giờ, các quan lại do triều đình phương Bắc đặt ra cốt lấy sự khoan hậu để thu phục vùng đất mới lập, nhưng người Man tự coi mình là loài khác, thường xuyên kinh động sợ hãi. Cựu quan họ Trần là Giản Định (簡定) trước đó đã hàng, sắp sửa được đưa về kinh sư, bèn cùng đồng đảng là Trần Hy Cát (陳希葛) trốn đi, mưu loạn với các ngụy quan Hóa Châu (化州) là Đặng Tất (鄧悉), Nguyễn Súy (阮帥)... Định bèn tiếm hiệu đại hiệu, đặt niên hiệu Hưng Khánh (興慶), quốc hiệu là Đại Việt (大越). Chúng ra vào trong núi ở Nghệ An (乂安), Hóa Châu (化州), rình lúc đại quân rút về liền ra đánh Phà Than (盤灘), bến Hàm Tử (鹹子關), chốt giữ con đường huyết mạch qua lại ở phủ Tam Giang (三江府), đánh phá vùng gần Giao Châu (交州). Các châu huyện Từ Liêm (慈廉), Uy Man (威蠻), Thượng Hồng (上洪), Thiên Đường (天堂), Ứng Bình (應平), Thạch Thất (石室) thảy đều hưởng ứng. Thủ tướng nhiều lần ra quân thảo phạt nhưng đều không có công. Tháng 8, sự việc báo về kinh, mệnh Mộc Thạnh làm Chinh Di tướng quân, thống lĩnh 40.000 quân từ Vân Nam, Quý Châu, Tứ Xuyên đi thảo phạt, đồng thời sai sứ mang sắc dụ hàng, hứa cho thế quan. Định không ứng chiếu, Thạnh đánh với giặc ở sông Sinh Quyết (生厥江), đại bại, Lã Nghị (呂毅) cùng Tham tán Thượng thư Lưu Tuấn (劉㒞) đều tử trận.

* ''Xét theo &quot;Bình định Giao Nam lục&quot; (平定交南錄):'' Mùa xuân năm Vĩnh Lạc thứ 6 (năm 1408), ban sư về triều. Mùa thu tháng 7, xét công hành thưởng, tiến phong Anh quốc công, Tây Bình hầu phong làm Kiềm quốc công, Thanh Viễn bá Vương Hữu (王友) tiến phong tước Hầu, Đô đốc Liễu Thăng (柳升) thăng làm An Viễn bá (安遠伯), những người còn lại đều thăng quan tăng lộc tùy theo thứ bậc. Ban cho (Trương) Phụ cáo khoán, đai ngọc, vàng lụa, mệnh cho con cháu đời đời tập tước, tăng thêm 3.000 thạch lộc mễ. Sau khi đại yến, Hoàng thượng tự thân chế bài &quot;Bình An Nam ca&quot; để khen ngợi.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 7 (năm 1409), đảng phản loạn An Nam tôn Giản Định làm Thái thượng hoàng, lập riêng Trần Quý Khoách (陳季擴) làm vua, mệnh Anh quốc công Trương Phụ thảo phạt.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 1 năm Vĩnh Lạc thứ 7 (năm 1409), tin bại trận báo về, tăng phái 47.000 quân từ Nam Kỳ, Chiết Giang, Giang Tây, Phúc Kiến, Hồ Quảng, Quảng Đông, Quảng Tây, theo Anh quốc công (Trương) Phụ đi chinh phạt. Phụ cho rằng giặc dựa vào sông biển, không lợi cho bộ binh, bèn đóng quân ở Tiên Du (仙游) thuộc Bắc Giang, đóng gấp chiến hạm, đồng thời chiêu an những người bị giặc đánh phá phải ly tán, liền liên tiếp phá các đồn trại ở Từ Liêm, Quảng Oai (廣威). Thám thính biết đồng đảng của giặc là Đặng Cảnh Dị (鄧景異) chốt giữ sông Lô ở phủ Nam Sách (南策州), vượt cầu Thái Bình, bèn tiến quân đến bến Hàm Tử (鹹子關). Ngụy Kim ngô tướng quân Nguyễn Thế Mỗi (阮世每) có 20.000 quân, lập trại rào ở bờ đối diện, dàn hơn 600 chiếc thuyền, dựng cọc ở phía Đông Nam để ngăn giữ. Lúc đó là tháng 8, gió Tây Bắc thổi gấp, Phụ đốc thúc Trần Húc, Chu Quảng, Du Nhượng, Phương Chính... đồng loạt cho thuyền tiến lên, pháo tên bắn ra như bão, chém 3.000 thủ cấp, bắt sống Ngụy Giám môn tướng quân Phan Đê (潘低) cùng hơn 200 người, thu hơn 400 chiếc thuyền. Liền tiến đánh Cảnh Dị, Cảnh Dị bỏ chạy trước, bèn bình định các phủ Giao Châu, Bắc Giang, Lạng Giang, Tân An, Kiến Xương, Trấn Man, đuổi phá Cảnh Dị ở cửa biển Thái Bình, bắt được đồng đảng là Phạm Tất Lật (范必栗). Lúc bấy giờ Nguyễn Súy và các tướng tôn Giản Định làm Thái thượng hoàng, lập riêng Trần Quý Khoách làm vua, đặt niên hiệu Trùng Quang (重光). Khoách sai sứ tự xưng là &quot;cháu của vua An Nam trước&quot;, cầu xin phong tước, Phụ quát mắng rồi chém đi. Từ sông Hoàng Giang, sông A Giang, cửa biển Đại An đến sông Phúc Thành, chuyển vào cửa biển Thần Đầu (神投海口), nhổ sạch cọc rào giặc dựng. Hơn 10 ngày thì đến Thanh Hóa (清化), quân thủy bộ đều hội tụ. Định đã chạy sang Diễn Châu (演州), Quý Khoách chạy vào Nghệ An, bọn Súy, Cảnh Dị cũng tan tác bỏ trốn. Bèn đóng quân bắt dư đảng, Định chạy đến trại Cát Lợi huyện Mỹ Lương (美良縣), bọn Phụ đuổi gấp đến nơi, Định trốn vào núi, đại soát không được, bèn vây lại, cùng với ngụy tướng tướng của hắn là Trần Hy Cát, Nguyễn Nhữ Lệ (阮汝勵), Nguyễn Án (阮晏)... thảy đều bị bắt.

* ''Xét theo &quot;Bình định Giao Nam lục&quot;:'' Dư nghiệt An Nam là Giản Định tác loạn, Định tự xưng họ Trần, vốn là quan cũ của họ Trần, trước đã hàng phục, sau lại trốn vào phủ Nghệ An, cùng đồng đảng Đặng Tất, Nguyễn Súy, Trần Hy Cát mưu phản, ngụy xưng là Nhật Nam vương. Sau đó tiếm hiệu Đại Việt, xưng niên hiệu Hưng Khánh. Triều đình mệnh Kiềm quốc công Mộc Thạnh làm tướng quân, từ Vân Nam sang chinh phạt, lâu ngày không ngăn tuyệt được, đình nghị cho rằng nếu không phải Vương (Trương Phụ) thì không xong. Tháng 1 năm thứ 7 (năm 1409), bèn mệnh Vương đeo ấn Chinh Man phó tướng quân, sang cùng tiễu trừ. Vương đến Nam Ninh hội quân vào tháng 4, tháng 5 nhập cảnh; Vương thân tự đốc chiến hạm, phá rào Khổng Mục, lại phá bến Hàm Tử, chém bắt vô số. Giặc lui về giữ Hoàng Giang, Vương thừa thắng đánh ở cửa biển Thái Bình, giặc chạy vào sông Trà Kế (茶偈江) ở Nghệ An. Mùa đông tháng 12, quân đến Thanh Hóa. Qua 4 ngày, bắt sống Giản Định ở núi thuộc trại Cát Lợi, cùng đồng đảng Trần Hy Cát..., đóng cũi giải về kinh sư. Tháng 2 năm sau, Vương về triều, Hoàng thượng khen ngợi lao khổ.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 8 (năm 1410), Trần Quý Khoách xin hàng.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Trước đó, đảng giặc Nguyễn Sư Cối (阮師檜) tiếm tước Vương, cùng Ngụy Kim ngô Thượng tướng quân Đỗ Nguyên Thố (杜元措)... chiếm xã Nghi Dương huyện An Lão phủ Đông Triều (東潮州), có quân hơn 20.000 người. Tháng 1 năm thứ 8 (năm 1410), Phụ tiến đánh, chém hơn 4.500 thủ cấp, bắt bọn đồng đảng Phạm Chi (范支), Trần Nguyên Khanh (陳原卿), Nguyễn Nhân Trụ (阮人柱)... hơn 2.000 người, thảy đều chém đi, đắp kinh quán (gò xác). Tháng ấy, Phụ sắp ban sư, tâu rằng Quý Khoách cùng đồng đảng Nguyễn Súy, Hồ Cụ (胡具), Đặng Cảnh Dị... vẫn còn ở Diễn Châu, Nghệ An, ép sát Thanh Hóa, mà Đặng Dung (鄧鎔) chặn cửa sông Thần Đầu, Phúc Thành, chiếm cứ yếu lộ Thanh Hóa, ra vào các nơi ở Nghệ An. Nếu chư quân rút hết về, e rằng quân của Mộc Thạnh ít không địch nổi. Xin lưu Đô đốc Giang Hạo (江浩), Đô chỉ huy Du Nhượng (俞讓), Hoa Anh (花英), Sư Hữu (師祐)... ở lại giúp Thạnh thủ ngự. Vua nghe theo. Tháng 5, Thạnh đuổi Quý Khoách đến sông Ngu Giang (虞江), giặc bỏ rào trốn. Đuổi đến huyện Cổ Linh và cửa biển Hội Triều, Linh Trường, chém hơn 3.000 thủ cấp, bắt được ngụy tướng Lê Lộng (黎弄). Quý Khoách bị bách quá, dâng biểu xin hàng. Vua biết là dối trá nhưng tạm hứa cho. Chiếu thụ cho Giao Chỉ Bố chính sứ Nguyễn Súy, Hồ Cụ, Đặng Cảnh Dị, Đặng Dung đều làm Đô chỉ huy, Trần Nguyên Tôn làm Hữu tham chính, Phan Quý Hựu làm Án sát phó sứ. Chiếu xuống rồi mà giặc không có lòng hối cải.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 9 (năm 1411), đảng phản loạn của Trần Quý Khoách là Đặng Tông Tắc (鄧宗稷)... bị bắt, năm ấy truy sát gần hết.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 1 năm Vĩnh Lạc thứ 9 (năm 1411), lại mệnh Phụ đốc 24.000 quân, hợp với quân của Thạnh để thảo phạt. Giặc chiếm giữ sông Nguyệt Thường (月常江), dựng cọc gỗ cao hơn 40 trượng, hai bên bờ đặt rào dài 2-3 dặm, dàn hơn 300 chiếc thuyền, đặt phục binh ở bên phải núi. Mùa thu năm ấy, bọn Phụ, Thạnh thủy bộ cùng tiến, Nguyễn Súy, Hồ Cụ, Đặng Cảnh Dị, Đặng Dung... đến cự chiến. Phụ lệnh cho Chu Quảng kết thuyền nhổ cọc để tiến, tự mình dẫn bọn Phương Chính dùng bộ đội tiễu trừ phục binh. Thủy bộ kẹp đánh, giặc đại bại, bọn Súy đều tan chạy, bắt sống ngụy tướng Đặng Tông Tắc, Lê Đức Di (黎德彝), Nguyễn Trung (阮忠), Nguyễn Hiên (阮軒)... thu 120 chiếc thuyền. Phụ bèn đốc thủy quân tiễu trừ Quý Khoách, nghe tin Ngụy Long hổ tướng quân Lê Nhuế (黎蕊)... ở các châu huyện Thạch Thất, Phúc An chặt đứt cầu phao sông Duệ Giang (銳江), làm nghẽn đường sông Sinh Quyết và hậu vệ Giao Châu, liền đi chinh phạt. Nhuế cùng đồng đảng Phạm Khang (范慷) đến cự chiến, Nhuế trúng tên chết, chém ngụy tướng Nguyễn Đà (阮陁), bắt ngụy tướng Dương Nhữ Mai (楊汝梅), Phòng ngự sứ Phùng Hấp (馮翕), chém 1.500 thủ cấp, truy sát dư tặc gần hết, Khang cùng đồng đảng Đỗ Cá Đán (杜箇旦), Đặng Minh (鄧明), Nguyễn Tư Châm (阮思瑊)... cũng bị bắt.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 10 (năm 1412), đảng phản loạn của Trần Quý Khoách là Trần Mẫn (陳敏)... nối nhau xin hàng.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Ngày mùng 1 tháng 8 năm Vĩnh Lạc thứ 10 (năm 1412), Phụ đốc bọn Phương Chính đánh thuyền giặc ở biển Thần Đầu (神投海), đại phá chúng, bắt ngụy tướng Trần Lỗi (陳磊), Đặng Nhữ H戲 (Đặng Nhữ Hí)... Nguyễn Súy chạy xa, đuổi không kịp. Quân Phụ đến Nghệ An, ngụy Thiếu bảo vùng Thượng Hoàng là Phan Quý Hựu (潘季祐)... đều bỏ trốn. Chẳng bao lâu Quý Hựu xin hàng, dẫn theo 17 ngụy quan đến yết kiến. Phụ thừa chế thụ cho Quý Hựu làm Án sát phó sứ, thự việc phủ Nghệ An. Thế là các ngụy tướng quân, quan sát, an phủ, chiêu thảo như Trần Mẫn (陳敏), Nguyễn Sĩ Cần (阮士勤), Trần Toàn Húc (陳全勗), Trần Toàn Mẫn (陳全敏)... nối nhau ra hàng.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 11 (năm 1413), đảng phản loạn của Trần Quý Khoách là Đặng Dung (鄧鎔)... thảy đều hàng phục.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 12 năm Vĩnh Lạc thứ 11 (năm 1413), Phụ và Thạnh hợp quân đến Thuận Châu (順州), Nguyễn Súy đặt phục binh ở sông Ái Tử (愛子江), dựa vào thế hiểm núi Côn Truyền (昆傳山), dàn trận voi đón đánh. Chư quân đại phá được, bắt sống ngụy tướng Phan Kính (潘徑), Nguyễn Từ (阮徐)... 56 người. Đuổi đến sông Ái Mẫu (愛母江), giặc tan tác, em của Đặng Dung là Ngụy hầu Thiết (鐵) cùng tướng quân Phan Lỗ (潘魯), Phan Cần (潘勤)... thảy đều hàng phục.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 12 (năm 1414), Trần Quý Khoách (陳季擴) bị bắt, An Nam lại được bình định.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; (明外史·安南傳):'' Mùa xuân năm Vĩnh Lạc thứ 12 (năm 1414), tiến quân đến Chính Hòa (政和), tướng giặc là Hồ Đồng (胡同) ra hàng, nói rằng Ngụy Đại tướng quân (鄧景異) dẫn đồng đảng là Lê Diệm (黎蟾) cùng 700 người trốn vào trại Côn Bồ (昆蒲柵) của dân Xiêm Man (暹蠻). Quân Minh bèn tiến vào La Giang (羅江), bỏ ngựa đi bộ, khi đến nơi thì giặc đã trốn, đuổi đến trại Sất Bồ Nạt (叱蒲捺柵) giặc lại trốn tiếp. Đêm tối đi hơn 20 dặm, nghe tiếng trống cầm canh, (Trương) Phụ dẫn bọn (Phương) Chính ngậm tăm đi gấp, mờ sáng đến trại Sất Bồ Cán (叱蒲幹柵). Giặc vẫn đóng trại ở bờ Nam sông Bắc Giang, quan quân qua sông vây đánh, tên bắn trúng Cảnh Dị rồi bắt sống được. (Đặng) Dung (鄧鎔) cùng em là Duẩn (鈗) chạy trốn cũng bị đuổi bắt, thu hết đồ chúng. Biệt tướng Chu Quảng (朱廣) đuổi theo Ngụy Đại tướng quân Nguyễn Súy (阮帥) tại Xiêm Man, lục soát khắp các núi vùng Xiêm Nhân Quan, bắt được vợ con Súy và Quý Khoách. Súy trốn sang Nam Linh Châu (南靈州) dựa vào Thổ quan Nguyễn Trà Hối (阮茶彙). Chỉ huy Tiết Tụ (薛聚) đuổi bắt được Súy, chém Trà Hối. Trước đó, khi Đặng Dung bị bắt, Quý Khoách trốn vào núi Trúc Bài (竹排山) ở Nghệ An. Phụ sai Đô chỉ huy Sư Hữu (師祐) tập kích, Khoách chạy sang Lão Qua (老撾 - Lào), Hữu đuổi theo sau. Lão Qua sợ quan quân giày xéo đất đai, xin tự trói giặc nộp. Phụ gửi hịch đòi người, đồng thời lệnh cho Hữu tiến sâu vào, hạ 3 cửa quan, đến Kim Lăng Cá (金陵箇). Đồng đảng của giặc tan chạy hết, bèn bắt được Quý Khoách. Em của Khoách là Ngụy Tướng quốc Hoan Quốc vương Quý Chắt (季揝) cũng bị bắt ở nơi khác, giặc bị dẹp tan.

* ''Xét theo &quot;Bình định Giao Nam lục&quot; (平定交南錄):'' Dư đảng của Giản Định (簡定) là Trần Quý Khoách lại tụ tập, tiếm xưng niên hiệu Trùng Quang (重光). Quý Khoách là cháu của Giản Định. Định bị bọn Nguyễn Súy phế đi mà lập Quý Khoách. Khi Định bại trận lén trốn đi xa, nghe tin Vương (Trương Phụ) rút quân về, lại cùng Đặng Cảnh Dị làm phản. Mùa xuân tháng 1 năm thứ 9 (năm 1411), vua lại trao ấn trước cho Vương, sang đốc sư chinh phạt. Mùa hè tháng 5 quân dừng ở Đông Quan (東關), tháng 6 tiến binh. Giặc nghe Vương đến, lấy đá lấp cửa biển Thần Đầu (神頭海口) chừng 30 trượng, đặt cọc gỗ kháng cự. Vương đốc tướng sĩ bốc hết đá lên để thông đường thuyền. Giặc sợ, lập đồn ở sông Thường Nguyệt (常月江), Vương dặn quân rằng: &quot;Đồn này không đáng đánh, nhưng phía Nam núi hiểm trở, chúng tất đặt phục binh làm khó ta.&quot; Bèn sai kiêu tướng dẫn thổ binh soát núi, quả nhiên bắt được quân phục, chém đi rồi chiếm đồn, giặc trốn xa. Vương đuổi theo khắp nơi, giặc lúc tụ lúc tán, cuối cùng không nắm được manh mối. Lúc bấy giờ phía Đông cửa quan giặc cướp nổi lên như ong, vùng vẹn toàn chỉ còn mỗi thành Giao Châu. Đại để là vì châu huyện quân vệ mới đặt quá nhiều, người Giao đã rời xa giáo hóa lâu ngày, ưa phóng túng, không chịu nổi sự nhiễu loạn của quan lại binh lính. Thường tưởng nhớ tục cũ, hễ nghe giặc nổi lên là rủ nhau hưởng ứng. Giặc đến đâu cũng được cung cấp, che giấu, nên giặc tan rồi lại tụ. Triều đình nhiều lần xuống chiếu chiêu phủ, phong Quý Khoách làm Bố chính sứ. Khoách muốn nhận mệnh nhưng bị đồng đảng khống chế, hàng rồi lại phản, giả xưng là con cháu họ Trần để lấy cớ khôi phục. Đại quân đến thì chúng trốn sâu vào núi rừng biển cả, quân rút thì chúng lại ra, vì thế quan quân không thành công. Khi Vương cầm quân, bắt đầu thi hành thưởng phạt nghiêm minh, chư tướng vốn mệt mỏi vì chạy vạy nên thường hay chần chừ lơ là. Đô đốc Hoàng Trung (黃中) không tuân mệnh, Vương dùng quân pháp xử lý. Từ đó ai nấy đều biết sợ, không dám từ nan tránh hiểm. Lúc đó giặc dựa vào sự hiểm yếu của biển Hoa Sen (Hà Hoa - 荷花海), cho là quân ta không qua được, bèn lập đồn ở cửa biển Nhật Lệ (日麗海口) để giữ. Vương dẫn thủy quân từ đại dương Kỳ La (奇羅海) vượt qua cửa biển Hoa Sen, tiến thẳng đến Nhật Lệ. Giặc đốt đồn chạy trốn đến sông Trà Kế (茶偈江), Vương tiến binh đánh phá. Giặc kinh hãi nói: &quot;Thiên binh bay đến!&quot; rồi đại bại, mất thành Hóa Khẩu. Thám tử cho biết giặc dốc hết quân giữ sông Ái Tử (愛子江), Vương đuổi đến tận nơi, giặc dàn hàng chục voi lớn làm tiên phong, ngựa người dàn sau, dốc sức chống cự. Vương bảo tướng hiệu: &quot;Bắt giặc chính là trận này, cơ hội không được để mất.&quot; Bèn quất ngựa tiến lên trước, voi phục đột nhiên xông ra. Vương bắn 1 mũi tên làm rơi quản tượng, mũi thứ 2 trúng mũi voi. Voi rống lên chạy ngược về, giày xéo quân mình, quân Minh thừa thế đánh tới, xác giặc lấp đầy khe núi, giặc chạy trốn sang vùng Xiêm Man. Vương chia tướng lãnh đi soát bắt khắp nơi, đến các trại Bồ Cán (蒲幹) vùng Xiêm Man, đường núi gập ghềnh, rừng rậm u ám, ngựa không tiến được. Vương bèn xuống ngựa đi bộ, vượt hiểm đi gấp, sĩ卒 (sĩ tốt) không theo kịp, chỉ có hơn 100 tướng hiệu theo sát. Gặp giặc, giết vài nghìn người, thủ lĩnh Trần Quý Khoách cùng vợ con thảy đều bị bắt. Lúc đó là mùa đông năm thứ 11 (năm 1413).
* ''(Ghi chú: &quot;Bình định Giao Nam lục&quot; chép việc này vào năm thứ 11, &quot;Minh ngoại sử&quot; chép năm thứ 12. Nay chép cả hai để lưu lại).''

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 13 (năm 1415), Phụ, Thạnh bình định xong An Nam, rút quân về. Năm ấy, lại mệnh Phụ đeo ấn Tướng quân ra trấn thủ.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 2 năm Vĩnh Lạc thứ 13 (năm 1415), bọn Phụ, Thạnh rút quân về kinh, tháng 4 lại mệnh Phụ đeo ấn Chinh Di tướng quân ra trấn thủ.

* ''Xét theo &quot;Bình định Giao Nam lục&quot;:'' Năm Vĩnh Lạc thứ 12 (năm 1414), ban sư về kinh. Từ khi Vương xuất sư đến lúc này, đầu đuôi hơn 3 năm mới bắt được kẻ cầm đầu. Người đời cho rằng công lao trận này của Vương khó hơn trận bình định trước. Tháng 4 năm thứ 13 (năm 1415), triều đình mệnh đeo ấn Chinh Man tướng quân làm Tổng binh sang trấn thủ Giao Chỉ. Lại có công bình định Trần Nguyệt (平陳月). Năm thứ 15 (năm 1417), vua cho rằng Vương lao khổ lâu ngày ở ngoài, chiếu cho về kinh sư. Vương mất vào năm Kỷ Tỵ (1449) đời Chính Thống khi đang làm việc quân, đến nay đã 37 năm. Con thừa tự là Thái tử Thái phó, Anh quốc công thụ phong là Mậu (懋) đưa bản ghi chép của người canh cổng tên là Phúc Trụ ghi lại các bản tấu của Vương lúc bình định An Nam cho tôi xem, nhờ tôi sắp xếp lại. Tôi bèn tham khảo bản &quot;Lộ bố bảng văn&quot; chép trong &quot;Giao Chỉ quận chí&quot;, cùng bài &quot;Bình An Nam bi&quot; của Hồ Văn Mục công phụng sắc soạn, bài thần đạo bi cho Đông Bình Võ Liệt vương và Định Viễn Trung Kính vương của Dương Văn Trinh công, cùng những điều nghe thấy để soạn ra tập này. 
Mùa đông năm Vĩnh Lạc thứ 14 (năm 1416), triệu Phụ về kinh.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 15 (năm 1417), mệnh Phong Thành hầu Lý Bân (李彬) trấn thủ An Nam. Lúc bấy giờ quân phản loạn đồng loạt nổi dậy, chinh chiến đông tây không lúc nào ngơi.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 1 năm Vĩnh Lạc thứ 15 (năm 1417), mệnh Phong Thành hầu Lý Bân sang thay trấn thủ. Người Giao vốn thích loạn, Trung quan Mã Kỳ (馬麒) đến thu mua, vét sạch trân bảo trong vùng, lòng dân xao động, những kẻ kiệt hiệt kích động dân chúng. Đại quân vừa về, dân liền đồng loạt nổi dậy làm loạn. Lục Na (陸那), Nguyễn Trinh (阮貞), Lê Hạch (黎核) ở Thuận Châu, Phan Cường (潘強) cùng Thổ quan Đồng tri Trần Khả Luận (陳可論), Phán quan Nguyễn Chiêu (阮昭), Thiên hộ Trần Hung (陳恟), Phán quan phủ Nam Linh Nguyễn Nghĩ (阮擬), Tri huyện Tả Bình Phạm Bá Cao (范伯高), Huyện thừa Vũ Vạn (武萬), Bách hộ Trần Kỷ Luật (陳己律)... nhất thời đều phản. Bân đều sai tướng thảo diệt, nhưng kẻ phản loạn vẫn không dứt. Ngay sau đó, Tuần kiểm Lạc Hạnh là Lê Lợi (黎利) ở Tứ Mang (四忙), con trai của cố Tri huyện Xa Miên là Tam (三), Tri phủ Nghệ An Phan Liêu (潘僚), Thiên hộ Nam Linh Trần Thuận Khánh (陳順慶), Bách hộ vệ Nghệ An Trần Trực Thành (陳直誠) cũng thừa cơ tác loạn. Những kẻ gian quỹ khác như Phạm Nhuyễn (范軟) nổi dậy ở Phù Lạc, Võ Cống (武貢); Hoàng Nhữ Điển (黃汝典) ở sông Kế Giang (偈江); Nùng Văn Lịch (儂文歷) ở Khâu Ôn (Khâu Ôn - 丘溫); Trần Thủy Quả (陳水果) ở Vũ Định (武定); Nguyễn Đặc (阮特) ở Khoái Châu (快州); Ngô Cự Lai (吳巨來) ở Thiện Thệ (善誓); Trịnh Công Chứng (鄭公證), Lê Tiết (黎姪) ở Đồng Lợi (同利); Đào Cường (陶強) ở Thiện Tài (善才); Đinh Tông Lão (丁宗老) ở Đại Loan (大灣); Phạm Ngọc (范玉) ở An Lão (安老), thảy đều tự phong quan tước, giết tướng lại, đốt nhà cửa. Có Dương Cung (楊恭), Nguyễn Đa (阮多) đều tự xưng vương, phong đồng đảng là Vi Ngũ (韋五), Đàm Hưng Bang (譚興邦), Nguyễn Gia (阮嘉) làm Thái sư, Bình chương, nương tựa lẫn nhau. Trong đó Phan Liêu và Phạm Ngọc là ngang ngược nhất. Liêu là con của cố Tri phủ Nghệ An Quý Hựu, nối chức cha, không chịu nổi sự ngược đãi của Mã Kỳ bèn phản. Thổ quan Chỉ huy Lộ Văn Luật (路文律), Thiên hộ Trần Đài (陳苔)... đi theo hắn. Ngọc là nhà sư chùa Đồ Sơn (塗山寺), tự xưng &quot;trời ban ấn kiếm&quot;, bèn tiếm hiệu La Bình vương (羅平王), niên hiệu Vĩnh Ninh (永寧), cùng Phạm Thiện (范善), Ngô Trung (吳中), Lê Hành (黎行), Đào Thừa (陶承)... làm loạn, phong làm Tướng quốc, Tư không, Đại tướng quân, đánh chiếm thành ấp. Bân đi chinh phạt đông tây, không lúc nào ngơi tay.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 18 (năm 1420), sắc lệnh Phong Thành hầu Lý Bân mau chóng tiễu trừ phản khấu An Nam.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Triều đình thấy giặc lâu ngày chưa dẹp xong, tháng 3 năm Vĩnh Lạc thứ 18 (năm 1420), mệnh Vinh Xương bá Trần Trí (陳智) làm Tả tham tướng sang hỗ trợ. Lại giáng sắc trách Bân rằng: &quot;Phản khấu Phan Liêu, Lê Lợi, Xa Tam, Nùng Văn Lịch... đến nay chưa bắt được, binh đao bao giờ mới dứt? Dân bao giờ mới yên? Phải rộng định phương lược, mau chóng báo tin bình định.&quot; Bân sợ hãi, đốc thúc chư tướng truy tiễu.
'''Mùa thu năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 19 (năm 1421), bọn giặc thảy đều bị phá diệt, chỉ có Lê Lợi (黎利) là không bắt được. Phan Liêu (潘僚) trốn sang Lão Qua (老撾), hợp quân với Lợi.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; chép như vậy.''

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 20 (năm 1422), chiếu mệnh Vinh Xương bá Trần Trí (陳智) trấn thủ An Nam; vì không thể tiêu diệt được Lê Lợi (黎利), vua xuống sắc trách cứ.'''

*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; (明外史·安南傳):'' Mùa xuân năm Vĩnh Lạc thứ 20 (năm 1422), (Lý) Bân (李彬) mất tại chức, chiếu mệnh (Trần) Trí thay trấn thủ. (Lê) Lợi ban đầu phục vụ Trần Quý Khoách (陳季擴), làm Kim ngô tướng quân, sau quy thuận, được dùng làm Tuần kiểm huyện Nga Lạc (俄樂縣) thuộc phủ Thanh Hóa (清化府), lòng luôn u uất không đắc chí. Đến khi đại quân rút về, bèn làm phản, tiếm xưng là Bình Định Vương (平定王), lấy em là Thạch (石) làm Tướng quốc, cùng đồng đảng là Đoàn Mãng (段莽), Phạm Liễu (范柳), Phạm Án (范晏)... đem quân cướp phá. Quan quân thảo phạt, bắt sống được bọn Án, Lợi trốn đi. Được một thời gian, Lợi ra chiếm cứ đồn Khả Lam (可藍堡) hành tống. Các tướng Phương Chính (方政), Sư Hữu (師祐) tiễu phạt bắt được Ngụy tướng quân Nguyễn Cá Lập (阮箇立) của hắn, Lợi trốn sang ẩn náu ở Lão Qua (老撾 - Lào). Đến khi bọn Chính rút về, Lợi lại xuất hiện, giết chết Tuần kiểm Ngọc Cục. Các tướng khác đuổi theo, Lợi lại trốn đi.

Mùa hè năm thứ 17 (năm 1419), trời nắng nóng chướng khí thịnh, (quân Minh) bàn đợi mùa thu mát mẻ sẽ tiến binh, Lợi nhờ đó mà lập kế. Mùa thu năm ấy, Lợi ra đánh phá Lỗi Giang (磊江), bị đánh bại liền lẩn trốn; khi bọn Lão Qua và quần đạo thảy đều bị diệt, Lợi càng ẩn náu sâu hơn. (Lý) Bân tấu rằng: &quot;Lợi lẩn trốn ở Lão Qua, Lão Qua sắp phát binh tập kích. Họ xin quan quân đừng vào, họ sẽ tự phát hết binh bộ hạ để bắt Lợi. Nay đã lâu mà không thấy giao nộp, tình hình khó lường.&quot; Thiên tử nghi ngờ Lão Qua bao che giặc, lệnh cho Bân đưa sứ thần của họ về kinh sư để tra hỏi. Lão Qua bèn xua đuổi Lợi. Vừa lúc (Trần) Trí thay Bân, Thiên tử cho rằng Trí không thể diệt được giặc, bèn giáng sắc trách cứ.
'''Tháng 1 năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 21 (năm 1423), Trí đuổi theo Lợi tại huyện Xa Lai (車來縣) thuộc Ninh Hóa Châu (寧化州), đánh bại được, Lợi lại chạy trốn ra xa.'''

*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; chép như vậy.''

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 22 (năm 1424), đầu mục của Lê Lợi là Phạm Ngưỡng (范仰) cùng những người khác đến hàng.'''

*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Mùa thu năm Vĩnh Lạc thứ 22 (năm 1424), Trí tấu rằng: &quot;Lợi ban đầu trốn sang Lão Qua, sau bị xua đuổi phải về huyện Quy Hồn (歸魂縣). Quan quân tiến đánh, đầu mục của hắn là Phạm Ngưỡng (范仰) cùng những người khác đã dẫn theo 1.600 nam phụ đến hàng. Lợi tuy xin cầu hòa, nguyện đem bộ hạ về quy thuận nhưng chỉ dừng ở Nga Lạc (俄樂) không ra, việc chế tạo quân khí vẫn chưa dừng, nhất định phải tiến binh.&quot;

----
'''Nguồn tham khảo bổ sung'''
* [https://www.shidianguji.com/zh/book/GJTS08/chapter/1lpka9gtnpkp5?page_from=profile&amp;version=1 安南部彙考]

{{giấy phép dịch|bản gốc={{PD-old}}|bản dịch={{CC-BY-SA-4.0}}{{GFDL}}}}
[[Thể loại:Trung Quốc]]</text>
      <sha1>e0bqk9cgn1llci18t2wybew17c4i1ck</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>204670</id>
      <parentid>204654</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T08:12:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrfly911</username>
        <id>2215</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Minh (phần 1) */</comment>
      <origin>204670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82375" sha1="aze6y2eg5hweqlm3rtnafmg76vped99" xml:space="preserve">{{đầu đề biên dịch
| tựa đề = Khâm định cổ kim đồ thư tập thành
| tác giả= Trần Mộng Lôi
| ngôn ngữ = zh
| bản gốc= 欽定古今圖書集成/方輿彙編/邊裔典/第093卷
| năm= 1726
| phần = Phương Dư Vị Biên&lt;Br&gt;Biên Duệ Điển&lt;Br&gt;'''quyển 93'''
| trước= [[../quyển 092|quyển 92]]
| sau= [[../quyển 094|quyển 94]]
| ghi chú =
 }}

==An Nam bộ vị khảo 4==

===Minh (phần 1)===
'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 1 (năm 1368) đời Minh Thái Tổ (明太祖), An Nam quốc vương Trần Nhật Khuê (陳日煃 - tức vua Trần Dụ Tông) sai sứ sang triều cống.'''

* ''Xét theo &quot;Minh Thông kỷ&quot; (明通紀) chép như vậy.''
* ''Xét theo &quot;Minh Hội điển&quot; (明會典):'' Năm Hồng Vũ thứ 1 (năm 1368), ban cho Quốc vương lịch &quot;Đại Thống&quot; (大統曆) cùng lụa màu và các vật phẩm.
* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot; (續文獻通考):'' Năm Hồng Vũ thứ 1 (năm 1368) khi lên ngôi, (Thái Tổ) xuống chiếu dụ khắp trong ngoài bốn biển, Nhật Khuê lấy làm lo sợ. Lại nghe tin Chinh Nam tướng quân Liêu Vĩnh Trung (廖永忠), Phó tướng quân Chu Lượng Tổ (朱亮祖) dẫn quân vượt núi Lĩnh, thu hàng Hà Chân (何真), định yên Quảng Đông và Quảng Tây. Nhật Khuê muốn tuân phục nhưng vì Lương vương (nhà Nguyên - [[w:en:Basalawarmi|Basalawarmi]]) vẫn còn ở Vân Nam (雲南) nên còn giữ thái độ lưỡng lự.
* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; (明外史·安南傳):'' An Nam vốn là đất Giao Chỉ (交趾) cổ, trước thời Đường đều thuộc Trung Hoa. Thời Ngũ đại, bắt đầu bị người bản địa là Khúc Thừa Mỹ (曲承美) chiếm giữ. Đầu thời Tống, mới phong Đinh Bộ Lĩnh (丁部領) làm Giao Chỉ quận vương, truyền được 3 đời thì bị đại thần Lê Hoàn (黎桓) cướp ngôi. Họ Lê cũng truyền được 3 đời thì bị đại thần Lý Công Uẩn (李公蘊) cướp ngôi. Họ Lý truyền 8 đời không có con trai, truyền cho con rể là Trần Nhật Cảnh (陳日炬 - tức Trần Thái Tông), thời Nguyên từng nhiều lần phá nước ấy. Năm Hồng Vũ thứ 1 (năm 1368), vương là Nhật Khuê nghe tin Liêu Vĩnh Trung định yên lưỡng Quảng, định sai sứ nộp khoản, nhưng vì Lương vương ở Vân Nam nên chưa thành. Tháng 12, Thái Tổ mệnh cho Tri phủ Hán Dương (漢陽) là Dịch Tế (易濟) mang chiếu sang dụ. Nhật Khuê liền sai Thiếu trung đại phu Đồng Thời Mẫn (同時敏), Chính đại phu Đoạn Thế Đệ (段悌), Lê An Thế (黎安世) dâng biểu sang triều, cống phương vật. Tháng 6 năm sau đến Kinh sư.
* ''(Ghi chú: Theo Thông khảo và Minh sử, năm này mới bắt đầu sai sứ sang cống nhưng chưa tới nơi; Hội điển chép ban lịch và lụa màu vào năm này, nghi là nên đưa vào năm thứ 2 thì đúng hơn).''

'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 2 (năm 1369), phong Trần Nhật Khuê làm An Nam quốc vương. Sứ giả chưa đến nơi thì Nhật Khuê mất. Cháu là Nhật Kiên (日熞 - tức vua Dương Nhật Lễ) nối ngôi, sai sứ sang xin mệnh. Lúc bấy giờ An Nam và Chiêm Thành (占城) đang đánh nhau, (nhà Minh) sai sứ sang dụ, cả hai đều vâng mệnh.'''

* ''Xét theo &quot;Minh Nhất thống chí&quot; (明一統志):'' Đất Nam Giao cổ, thời Tần thuộc Tượng Quận (象郡). Đầu thời Hán thuộc về Nam Việt, Vũ Đế bình Nam Việt, đặt 3 quận Giao Chỉ (交趾), Cửu Chân (九真), Nhật Nam (日南), kiêm đặt Giao Chỉ Thứ sử, trị sở tại Luy Lâu (羸). Đông Hán, quận thuộc Giao Châu (交州). Nhà Ngô đặt thêm 3 quận Cửu Đức (九德), Vũ Bình (武平), Tân Xương (新昌). Nhà Tống lại đặt thêm quận Tống Bình (宋平), dời trị sở Giao Châu đến Long Biên (龍編). Nhà Lương, nhà Trần đặt Đô đốc phủ tại Giao Châu. Đầu thời Tùy, bãi bỏ quận, đổi Đô đốc phủ thành Tổng quản phủ. Đầu thời Đường, vẫn gọi là Giao Châu. Đầu năm Điều Lộ, đổi làm An Nam đô hộ phủ. Đầu năm Chí Đức, đổi làm Trấn Nam đô hộ phủ. Khoảng năm Đại Lịch, gọi lại là An Nam. Thời Lương của Ngũ Đại, hào trưởng bản địa Khúc Thừa Mỹ chiếm giữ đất này, sau bị Lưu Ẩn thôn tính. Sau Dương Diên Nghệ (楊延藝), (Kiều) Thiệu Hồng (紹洪) kế tiếp nhau làm Giao Chỉ Tiết độ sứ, rồi trong vùng đại loạn, suy tôn Đinh Bộ (丁部) làm Châu soái, con là (Đinh) Liễn kế vị. Nhà Tống bình định Lĩnh Biểu, Liễn nội phụ, phong Giao Chỉ quận vương. Em là Toàn (璿) nối ngôi, bị tướng là Lê Hoàn cướp ngôi. Sau đó Lý Công Uẩn cướp ngôi họ Lê, Trần Nhật Cảnh cướp ngôi họ Lý, nhưng thảy đều xưng thần với Trung Hoa, phong Giao Chỉ quận vương. Thời Nguyên Hiến Tông, sai tướng phá nước ấy, Nhật Cảnh chạy ra hải đảo. Sau quy phụ, phong con là Quang Bính (光昺 - tức Trần Thánh Tông) làm An Nam quốc vương. Quang Bính chết, con là Nhật Huyên (日烜) tự lập, Thế Tổ lại phát binh đánh phá. Nhật Huyên chết, con là Nhật Tuân (日燇) sai sứ nhập cống. Đầu thời Hồng Vũ của bản triều, Trần Nhật Khuê tiên phong quy phụ, vẫn ban cho ấn An Nam quốc vương. An Nam phía Đông đến biển 320 dặm, phía Tây đến ranh giới Lão Qua (老撾 - Lào) Tuyên úy ty thuộc Vân Nam 560 dặm, phía Nam đến biên giới Chiêm Thành 1.900 dặm, phía Bắc đến ranh giới huyện Bằng Tường thuộc phủ Tư Minh Quảng Tây 400 dặm. Từ nước ấy đến Nam Kinh 7.720 dặm, đến Kinh sư 11.165 dặm.

* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot;:'' Năm thứ 2 (năm 1369), bắt đầu sai Thiếu trung đại phu Đồng Thời Mẫn, Chính đại phu Đoạn Thế Đệ, Lê An Thế sang triều cống xin phong. (Nhà Minh) sai Thị độc học sĩ Trương Dĩ Ninh (張以寧), Điển bạ Ngưu Lượng (牛諒) sang phong Nhật Khuê làm An Nam quốc vương, ban ấn bạc mạ vàng núm hình lạc đà. Bọn Dĩ Ninh đến biên giới An Nam thì Nhật Khuê đã mất, em là Nhật (日 ?)&lt;ref&gt;Chữ này [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/GJfont.pdf/page22612-40px-GJfont.pdf.jpg X] đúng ra phải là Nhật Kiên (Dương Nhật Lễ)&lt;/ref&gt; nối ngôi, sai Nguyễn Nhữ Lượng (阮汝亮) ra đón xin cáo ấn, Dĩ Ninh không nghe. Nhật sai Đỗ Thuấn Khâm (杜舜欽) sang triều đình xin mệnh. Dĩ Ninh đóng tại An Nam đợi mệnh, sau đó có chiếu phong Nhật làm Vương. Năm ấy, sai Hàn lâm Biên tu La Phục Nhân (羅復仁), Binh bộ Chủ sự Trương Phúc (張福) mang chiếu dụ vua An Nam và Chiêm Thành, thảy đều bãi binh cho dân nghỉ ngơi, cả hai nước đều nghe mệnh.

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 12 năm Hồng Vũ thứ 1 (năm 1368), Nhật Khuê sai sứ dâng biểu triều cống phương vật. Tháng 6 năm sau đến Kinh sư. Vua mừng, ban yến, mệnh Thị độc học sĩ Trương Dĩ Ninh, Điển bạ Ngưu Lượng sang phong làm An Nam quốc vương, ban ấn bạc mạ vàng núm hình lạc đà. Chiếu viết: &quot;Hỡi ngươi An Nam quốc vương Trần Nhật Khuê, duy ông cha ngươi giữ cõi phương Nam, xưng phiên với Trung Hoa, cung kính chức trách thần tử để giữ mãi phong ấp đời đời. Trẫm nhờ linh khí trời đất, quét sạch Hoa Hạ, đưa thư báo tin, khanh liền dâng biểu xưng thần, sai sứ tới chúc mừng. Thật đúng phép tiền nhân, yên dân viễn xứ. Lòng cần thành ấy đáng được ngợi khen. Nay sai sứ mang ấn, phong ngươi làm An Nam quốc vương...&quot;. Ban cho Nhật Khuê lịch &quot;Đại Thống&quot;, 40 xấp gấm thêu vàng, lụa, sa, la; bọn Đồng Thời Mẫn trở xuống thảy đều có thưởng. Bọn Dĩ Ninh đến nơi thì Nhật Khuê đã mất trước đó, cháu là Nhật Kiên (日熞 - tức Dương Nhật Lễ) nối ngôi, sai thần hạ là Nguyễn Nhữ Lượng đến đón xin cáo ấn; Dĩ Ninh không cho. Nhật Kiên lại sai Đỗ Thuấn Khâm sang xin mệnh tại triều đình, Dĩ Ninh đóng lại An Nam đợi mệnh. Lúc đó An Nam và Chiêm Thành đang đánh nhau, vua mệnh La Phục Nhân, Trương Phúc dụ lệnh bãi binh, hai nước đều phụng chiếu.

'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 3 (năm 1370), An Nam cáo tang xin mệnh, (nhà Minh) sai sứ sang điếu tế. Phong Nhật Kiên làm An Nam quốc vương. Nhật Kiên lại sai sứ sang tạ ơn, cống phương vật.'''

* ''Xét theo &quot;Minh Thông kỷ&quot;:'' Năm Hồng Vũ thứ 3 (năm 1370), sứ thần An Nam là Đỗ Thuấn Khâm vì chủ mình là Trần Nhật Khuê mất, sang cáo tang xin mệnh. Vua triệu kiến, tự soạn văn tế, mệnh Hàn lâm Biên tu Vương Liêm (王廉) sang tế, đặt linh vị Nhật Khuê riêng tại điện, Liêm đứng hướng Nam tuyên đọc, vua tôi nước ấy quỳ lạy lắng nghe, xong lễ thì về.
* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot;:'' Năm thứ 3 (năm 1370) Nhật (日 ? - tức Dụ Tông) mất, phong cho con là Nhật Kiên (日熞) nối ngôi Vương.

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 4 năm thứ 3 (năm 1370), bọn Thuấn Khâm đến cáo tang, vua mặc tố phục ngự tại cửa Tây Hoa triệu kiến, sai Biên tu Vương Liêm sang tế, tặng 50 lượng bạc trắng, 50 xấp lụa. Lại sai Lại bộ Chủ sự Lâm Đường Thần (林唐臣) phong Nhật Kiên làm Vương, ban ấn vàng cùng 40 xấp gấm thêu lụa sa. Liêm đi rồi, vua thấy Mã Viện thời Hán lập cột đồng trấn giữ Nam Man công lao rất lớn, mệnh Liêm đến tế. Sau đó ban chiếu khoa cử cho nước ấy, lại vì việc định lại thần hiệu núi sông và quét sạch sa mạc mà 2 lần sai quan sang thông báo. Nhật Kiên sai Thượng đại phu Nguyễn Kiêm (阮兼), Trung đại phu Mạc Kế Long (莫季龍), Hạ đại phu Lê Nguyên Phổ (黎元普) sang tạ ơn và cống phương vật. Kiêm chết dọc đường, vua ban thưởng cho Vương và sứ thần, lại đưa linh cữu Kiêm về nước. Không lâu sau, bọn Phục Nhân về, nói là từ chối không nhận quà tiễn của nước ấy. Vua khen ngợi, ban thưởng thêm cho bọn Kế Long.

* ''Xét theo &quot;Danh sơn tàng – Vương hưởng ký&quot;:'' An Nam quốc vương Trần Nhật Khuê nhập cống cầu phong, sai học sĩ Trương Dĩ Ninh mang chiếu phong làm An Nam vương. Đi đến biên giới thì Nhật Khuê đã mất, con của anh là Nhật Kiên nối ngôi, muốn đòi ấn vương ngay, Dĩ Ninh ôm lấy hòm ấn không cho, bắt phải xin tại triều rồi đứng đợi ở biên giới. Sau khi tấu lên, vua mệnh Dĩ Ninh trao ấn cho Nhật Kiên, lại sai sứ khác điếu tế Nhật Khuê. Dĩ Ninh lúc đó mới vào, Nhật Kiên ra ngoại ô đón. Vì Nhật Khuê chưa có linh vị, nên đặt vị hướng Bắc, sứ giả hướng Nam trao chiếu, Nhật Kiên phủ phục tạ ơn. Ngày hôm sau, quỳ dài dập đầu nhận ấn. Người Giao vốn xưa nay chỉ vái chào làm lễ, đến nay mới quỳ dài dập đầu. Dĩ Ninh về báo cáo, vua hài lòng nói: &quot;Ấy mới là sứ giả của ta&quot;. Nhật Kiên ở nước mình say mê sắc tửu, từng dâng 2 con gái, dung mạo uyển chuyển diễm lệ, may vá khéo léo, lục cung không ai bì kịp. Cao Đế nhận lấy. Được vài năm, lại dâng thêm 2 con gái, Cao Đế không vui nói: &quot;Hắn bảo Trẫm là kẻ ham mê sắc dục sao?&quot; Bèn đem trả cả 2 người trước cùng 2 người sau về, bảo sứ giả rằng: &quot;Về bảo Vương, gả họ cho người khác như con gái mình vậy.&quot; 
* ''(Ghi chú: Theo Thông khảo, năm thứ 2 Nhật Khuê mất em là Nhật nối ngôi; năm thứ 3 Nhật mất con là Nhật Kiên nối ngôi. &quot;Danh sơn tàng&quot; chép Nhật Khuê mất con của anh là Nhật Kiên nối ngôi. &quot;Minh ngoại sử&quot; chép Nhật Khuê mất cháu là Nhật Kiên nối ngôi. Thảy đều chép lại để tham khảo).''
'''Mùa xuân năm Hồng Vũ (洪武) thứ 4 (năm 1371), (An Nam) sai sứ dâng voi, chúc mừng việc bình định sa mạc. Lại sai sứ đi theo bọn Trương Dĩ Ninh (張以寧), Lâm Đường Thần (林唐臣), Vương Liêm (王廉) sang triều kiến. Mùa đông năm ấy, Nhật Kiên (日熞 - tức Dương Nhật Lễ) bị bác là Thúc Minh (叔明 - tức Trần Nghệ Tông) bức tử.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; (明外史·安南傳) chép như vậy.''
* ''Xét theo &quot;Danh sơn tàng – Vương hưởng ký&quot; (名山藏·王享記):'' &quot;Nhật Kiên cuối cùng vì hoang hôn không lo chính sự, bị chú là Thúc Minh bức tử, Thúc Minh tự lập làm vua.&quot; 
* ''(Ghi chú: Bác và chú chép khác nhau, chưa biết bên nào đúng).''

'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 5 (năm 1372), Trần Thúc Minh (陳叔明) sai người sang triều cống, nhưng bị khước từ không nhận.'''

* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot; (續文獻通考) chép như vậy.''
* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Mùa đông năm thứ 4 (năm 1371), Nhật Kiên bị Thúc Minh bức tử. Thúc Minh sợ tội, cống voi và phương vật, sang năm sau mới đến Kinh sư. Lễ quan thấy tên ký trên biểu không phải tên Nhật Kiên, gặng hỏi biết được sự thực, có chiếu khước từ.&quot;
'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 6 (năm 1373), An Nam lại sai người sang nộp cống tạ tội và xin phong.'''

* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot; chép như vậy.''
* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Thúc Minh lại triều cống, tạ tội xin phong. Sứ giả nói thác rằng Nhật Kiên thực sự bệnh chết, Thúc Minh vốn nhường nhịn lánh ra ngoài nhưng được người trong nước suy tôn. Vua lệnh cho người trong nước để tang Nhật Kiên, còn Thúc Minh tạm dùng ấn của tiên vương để quản lý công việc.&quot;
'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 7 (năm 1374), xuống chiếu định kỳ hạn triều cống.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Tháng 3 năm thứ 7 (năm 1374), Thúc Minh sai sứ tạ ơn, tự xưng tuổi đã già, xin mệnh cho em là Thuyên (煓 - tức vua Trần Duệ Tông) nhiếp chính, vua nghe theo. Thuyên sai sứ tạ ơn, nhân đó xin định kỳ hạn cống. Chiếu định 3 năm 1 lần cống. Tân vương thế kiến (vừa mới nối ngôi) nên lại sai sứ sang cống. Vua lệnh cho hữu ty dụ khước đi, lại định rõ sứ giả không quá 3 đến 4 người, cống vật không cần hậu.&quot;
'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 10 (năm 1377), Thuyên (煓) đánh Chiêm Thành (占城) rồi bại trận tử vong. Em là Vi (煒 - tức vua Trần Phế Đế) nối ngôi. Thiên tử cho rằng An Nam cậy thế cường hãn, nhiều lần xâm phạm Chiêm Thành, bèn ban sắc dụ Thúc Minh.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Tháng Giêng năm thứ 10 (năm 1377), Thuyên đánh Chiêm Thành bại trận tử vong, em là Vi thay ngôi, sai sứ báo tang, mệnh cho Trung quan Trần Năng (陳能) sang tế. Lúc đó An Nam cậy mạnh, muốn diệt Chiêm Thành, ngược lại dẫn đến bại vong. Vua sai quan dụ cựu vương Thúc Minh chớ gây hấn để lại họa sau, vì Thúc Minh thực tế vẫn chủ trì việc nước. Thúc Minh cống phương vật tạ tội, bèn được ban yến thưởng theo chế độ. Thổ quan Tư Minh (思明) thuộc Quảng Tây tố cáo An Nam phạm cảnh, An Nam cũng tố Tư Minh nhiễu biên. Vua ghét họ dùng lời xảo trá, khi sứ cống đến bèn khước từ, gửi hịch kể tội gian cuống, sắc cho thủ thần không được đón tiếp sứ giả. Vi sợ hãi, sai sứ tạ ơn. Liên tiếp nhiều năm cống thái giám (hoạn quan), vàng bạc, mâm tử kim, bình rượu vàng, voi ngựa các loại. Vua mệnh Trợ giáo Dương Bàn (楊盤) sang sứ, lệnh cho tiếp tế quân lương Vân Nam, Vi liền nộp 5.000 thạch lương tại Lâm An (臨安).&quot;
'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 20 (năm 1387), Vi (煒) sai sứ sang cống mừng thọ vua.'''

* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot; chép như vậy.''

'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 21 (năm 1388), xuống chiếu An Nam vẫn giữ lệ 3 năm 1 lần cống. Năm ấy Quốc tướng Lê Quý Ly (黎季犛) phế Nhật Vi (日煒) rồi giết đi, lập con của Thúc Minh là Nhật Hỗn (日焜 - tức vua Trần Thuận Tông), vẫn mượn danh Vi để nhập cống.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Năm thứ 21 (năm 1388), vua lại mệnh Lễ bộ Lang trung Hình Văn Vĩ (邢文偉) mang sắc và tệ vật sang ban thưởng. Vi sai sứ tạ ơn, lại dâng voi. Vua cho rằng việc cống quá phiền hà, vật cống xa xỉ, mệnh giữ lệ 3 năm 1 lần cống, không cần dâng tê giác và voi. Đúng lúc đó, Quốc tướng Lê Quý Ly tiếm quyền, ôm mưu bất chính, tháng 12 phế chủ là Vi, rồi giết đi, lập con của Thúc Minh là Nhật Hỗn chủ trì việc nước, vẫn mượn danh Vi để vào cống. Triều đình không biết nên vẫn nhận. Qua vài năm sau mới nhận ra, mệnh cho thủ thần Quảng Tây tuyệt giao với sứ giả. Quý Ly sợ hãi.&quot;
'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 22 (năm 1389), Trần Nhật Hỗn (陳日焜) mượn danh &quot;Vi&quot; sai người sang cống.'''

* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot; chép như vậy.''
'''Tháng 5 năm Hồng Vũ (洪武) thứ 27 (năm 1394), An Nam sai sứ từ đường Quảng Đông vào cống. Vua giận, sai quan chất vấn trách cứ, khước từ vật cống. Quý Ly càng sợ hãi.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; chép như vậy.''

'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 28 (năm 1395), An Nam lại vào cống, (nhà Minh) nhận lấy. Sai sứ dụ lệnh nộp gạo tiếp tế cho quân ở Long Châu (龍州).'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Năm thứ 28 (năm 1395) lại dùng lời quỷ quyệt vào cống. Vua tuy ghét tội giết vua cướp ngôi, nhưng không muốn nhọc quân viễn chinh, nên vẫn nhận. Đại quân đang phạt Long Châu, Triệu Tông Thọ (趙宗壽) mệnh cho Lễ bộ Thượng thư Nhậm Hanh Thái (任亨泰), Ngự sử Nghiêm Chấn Trực (嚴震直) dụ Nhật Hỗn chớ tự nghi ngờ. Quý Ly nghe tin ra quân thì rất sợ, nghe lời bọn Hanh Thái mới hơi yên tâm. Vua lại sai Hình bộ Thượng thư Dương Tĩnh (楊靖) dụ lệnh nộp 80.000 thạch gạo để nuôi quân Long Châu. Quý Ly nộp 10.000 thạch, dâng biếu 1.000 lượng vàng, 20.000 lượng bạc. Lại nói đường bộ Long Châu hiểm trở, xin vận chuyển đến động Bằng Tường (憑祥). Dương Tĩnh không chịu, lệnh nộp 20.000 thạch tại sông Đà Hải (沲海江). Sông này cách Long Châu chỉ nửa ngày đường. Dương Tĩnh nhân đó nói: 'Nhật Hỗn tuổi nhỏ, quốc sự đều do cha con Quý Ly quyết định. Họ nghe tin Tông Thọ đã được tha tội nên mới quan vọng như thế'. Lúc đó vua vì Tông Thọ đã hàng, dời binh chinh phạt các man ở Hướng Võ (向武), bèn dụ Dương Tĩnh lệnh nộp 20.000 thạch cấp cho quân, còn vàng bạc họ biếu thì miễn cho không nhận.&quot;
'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 29 (năm 1396), sai Hành nhân Trần Thành (陳誠), Lã Nhượng (呂讓) dụ lệnh trả lại 5 huyện thuộc Tư Minh (思明), (An Nam) không nghe theo.'''

* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot; chép như vậy.''
* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Tháng 2 năm thứ 29 (năm 1396), Quý Ly báo tang cựu vương Thúc Minh. Vua cho rằng Thúc Minh vốn là kẻ cướp ngôi giết chúa, nếu điếu tế là khuyến khích loạn tặc nên không thực hiện, chỉ gửi hịch báo cho biết. Thổ quan Tư Minh là Hoàng Quảng Thành (黃廣成) tâu rằng: 'Từ khi Nguyên đặt Tổng quản phủ Tư Minh, cai quản các châu huyện tả giang, phía Đông lấy Thượng Tư Châu (上思州), phía Nam lấy Đồng Trụ (銅柱) làm giới hạn. Khi Nguyên chinh Giao Chỉ, cách Đồng Trụ 100 dặm lập vạn hộ phủ Vĩnh Bình (永平), phái binh đóng giữ, lệnh cho người Giao tiếp tế quân nhu. Cuối thời Nguyên loạn lạc, người Giao đánh phá Vĩnh Bình, vượt qua Đồng Trụ hơn 200 dặm, xâm chiếm 5 huyện thuộc Tư Minh là Khâu Ôn (丘溫), Như Ngao (如嶅), Khánh Viễn (慶遠), Uyên Thoát (淵脫)... bức dân phụ thuộc theo. Gần đây lại báo Nhậm Thượng thư đặt trạm dịch tại đất Đăng địa thuộc động Tư Minh. Thần từng tâu lên, được phái Dương Thượng thư khám thực, xin sắc lệnh cho An Nam trả lại 5 huyện cho thần, vẫn vạch biên giới tại Đồng Trụ'. Vua mệnh Hành nhân Trần Thành, Lã Nhượng sang dụ, Quý Ly cố chấp không theo. Thành tự viết thư dụ Nhật Hỗn, Quý Ly gửi thư tranh biện, lại mượn danh Nhật Hỗn gửi thư cho Hộ bộ. Bọn Thành về báo mệnh, vua biết họ cuối cùng không chịu hoàn trả, bèn nói: 'Man di tranh nhau từ cổ đã có. Họ cậy sự bướng bỉnh tất chuốc họa, cứ tạm chờ đó thôi'.&quot;
'''Năm Kiến Văn (建文) thứ 1 (năm 1399) đời Huệ Tông (惠宗), Lê Quý Ly (黎季犛) nước An Nam giết vua của mình mà tự lập, đổi tên là Hồ Nhất Nguyên (胡一元), sau lại truyền ngôi cho con là Đê (夷).'''

*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; (明外史·安南傳):'' &quot;Năm Kiến Văn thứ 1 (năm 1399), Quý Ly giết Nhật Hỗn (日焜 - Trần Thuận Tông), lập con là Ngung (顒 - Trần Thiếu Đế). Chẳng bao lâu lại giết Ngung, lập em của Ngung.&quot; Khi đó người em còn đang trong tã lót, Quý Ly lại giết đi, giết sạch tông tộc họ Trần rồi tự lập, đổi họ tên thành Hồ Nhất Nguyên (胡一元), đặt tên con là Hán (蒼 - tức Hồ Hán Thương) là &quot;Hồ Đê&quot; (胡夷), tự nhận là dòng dõi Hồ Công - hậu duệ Đế Thuấn, sau đó tiếm hiệu quốc hiệu Đại Ngu (大虞), niên hiệu Nguyên Thánh (元聖). Chẳng bao lâu tự xưng Thái thượng hoàng, truyền ngôi cho Đê, triều đình (nhà Minh) không hề hay biết.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 1 (năm 1403) đời Thành Tổ (成祖), phong Hồ Đê làm An Nam quốc vương. Lúc đó Lão Qua (老撾 - Lào) đưa hậu duệ nhà Trần là Thiên Bình (天平) đến xin quân thảo phạt tội篡弒 (cướp ngôi giết vua) của Hồ Đê.'''

*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Sau khi Thành Tổ lên ngôi, sai quan mang chiếu tức vị thông cáo nước ấy. Tháng 4 năm Vĩnh Lạc thứ 1 (năm 1403), Đê tự xưng quyền lý quốc sự An Nam, sai sứ dâng biểu triều cống, nói rằng: &quot;Thời Cao Hoàng đế, An Nam vương Nhật Khuê tiên phong quy phụ, không may mất sớm, hậu duệ đã tuyệt. Thần là cháu ngoại họ Trần được chúng dân suy tôn quyền lý quốc sự đến nay đã 4 năm. Mong thiên ân ban phong tước, thần thề chết không hai lòng.&quot; Sự việc giao xuống Lễ bộ, bộ thần nghi ngờ, xin sai quan đi điều tra thực tế. Bèn mệnh Hành nhân Dương Bột (楊渤) mang sắc dụ bồi thần phụ lão nước ấy, phàm là việc họ Trần còn hay mất hậu duệ, việc Hồ Đê được suy tôn là thật hay giả, đều phải tâu thực. Sau đó, Đê lại sai sứ đi cùng bọn Bột về, dâng biểu của bồi thần phụ lão theo đúng lời dối trá của Đê để lừa gạt Thiên tử, xin sớm ban phong tước. Vua bèn mệnh Lễ bộ Lang trung Hạ Chỉ Thiện (夏止善) phong làm An Nam quốc vương. Đê sai sứ tạ ơn, nhưng trong nước vẫn tự xưng như cũ. Đê xâm chiếm các châu Lộc, Tây Bình và trại Vĩnh Bình thuộc Tư Minh, Thiên tử dụ lệnh trả lại nhưng Đê không nghe. Chiêm Thành tố cáo An Nam xâm lược, có chiếu lệnh tu hảo. Đê ngoài miệng nói phụng mệnh nhưng bên trong xâm lược như cũ, lại ban ấn chương, ép làm thuộc quốc, lại chặn cướp đồ ban tặng của Thiên triều. Thiên tử ghét lắm, đang lúc sai quan trách phạt thì cựu bồi thần Bùi Bá Kỳ (裴伯耆) đến cửa khuyết cáo nạn, nói rằng: &quot;Ông cha thần đều là chức đại phu chấp chính, chết vì nước. Mẹ thần thuộc tộc gần của họ Trần, nên thần từ nhỏ hầu hạ Quốc vương chức ngũ phẩm, sau thuộc quyền Võ Tiết hầu Trần Khát Chân (陳渴真) làm tì tướng. Cuối thời Hồng Vũ, thay Khát Chân chống giặc ở Biển Đông, mà tặc thần Lê Quý Ly cha con giết chúa chiếm ngôi, tàn sát trung lương, diệt tộc đến hàng trăm mười người. Anh em vợ con thần cũng bị hại, chúng sai người bắt thần định giết. Thần bỏ quân trốn chạy, ẩn náu thung lũng, trằn trọc mấy năm mới đến được cửa khuyết nhìn thấy trời xanh. Trộm nghĩ Quý Ly là con của cố Kinh lược sứ Lê Quốc Mạo, đời thờ họ Trần, trộm lấy sủng vinh, đến con là Hán cũng được trọng dụng, một mai đắc chí bèn thành cướp đoạt, đổi họ thay tên, tiếm hiệu cải nguyên, không cung kính triều mệnh. Trung thần lương sĩ đau lòng nhức óc, nguyện dấy quân điếu phạt, dựng lại dòng họ đã tuyệt, tiễu trừ gian hung, lập lại hậu duệ họ Trần. Thần chết không hối tiếc...&quot; Thiên tử nghe tấu cảm động, mệnh hữu ty chu cấp áo cơm. Vừa lúc Lão Qua đưa Trần Thiên Bình (陳天平) đến, Thiên Bình nói: &quot;Thần là cháu của tiên vương Nhật Huyên (日烜), Nhật Khuê là em của ông nội thần. Giặc Lê diệt tận tộc Trần, thần trốn ở châu ngoài mới thoát. Bồi thần kích động bởi trung nghĩa, suy tôn thần làm chủ thảo tặc. Đang lúc bàn chiêu quân thì giặc đuổi tới, vội vã chạy trốn thung lũng, vạn phần chết một mới đến được Lão Qua. Nghe bệ hạ lên ngôi chính thống, thần có nơi nương tựa, bò lết vạn dặm tới kêu van. Hậu duệ họ Trần chỉ còn một mình thần. Thần với giặc này không đội trời chung, cúi xin thánh từ thương xót, mau phát 6 sư (quân đội) thực thi thiên thảo.&quot; Thiên tử càng cảm động, mệnh hữu ty sắp xếp quán xá. Đê sai sứ mừng tết Nguyên đán, vua đưa Thiên Bình ra cho xem, sứ giả đều ngơ ngác lạy xuống, có người bật khóc. Bá Kỳ trách mắng sứ giả bằng đại nghĩa, sứ giả sợ hãi không đáp được. Vua bảo thị thần: &quot;Cha con Đê bội nghịch, quỷ thần không dung. Mà thần dân trong nước cùng nhau lừa dối, cả nước đều là tội nhân, Trẫm sao dung thứ được!&quot;

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 3 (năm 1405), An Nam Hồ Đê giả vờ xin đón Trần Thiên Bình về làm chủ, sắc cho Quảng Tây tướng quân Hoàng Trung (黃中), Lã Nghị (呂毅) đem quân tiễn đưa.'''

*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 1 năm Vĩnh Lạc thứ 3 (năm 1405), mệnh Ngự sử Lý Kỳ (李琦), Hành nhân Vương Khu (王樞) mang sắc trách cứ Đê, lệnh tâu thực việc cướp ngôi. Châu Ninh Viễn ở Vân Nam lại tố Đê chiếm 7 trại, cướp phụ nữ. Đê sai thần là Nguyễn Cảnh Chân (阮景真) theo bọn Kỳ vào triều tạ tội, nói thác là chưa từng tiếm hiệu, xin đón Thiên Bình về làm chủ, trả lại đất Lộc Châu, Ninh Viễn. Vua không lường được sự dối trá, hứa cho, mệnh Hành nhân Nhiếp Thông (聶聰) mang sắc sang dụ, nói nếu đón Thiên Bình về thờ như vua, sẽ phong cho Đê chức Thượng công, cai quản quận lớn. Đê lại sai Cảnh Chân theo Thông về báo việc đón Thiên Bình. Thông hết sức nói lời Đê đáng tin, vua bèn cho Thiên Bình về nước, sắc cho Quảng Tây Tả hữu phó tướng quân Hoàng Trung, Lã Nghị dẫn 5.000 quân tiễn đi.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 4 (năm 1406), Lê Quý Ly nước An Nam phản bội, Thành quốc công Chu Năng (朱能), Tây Bình hầu Mộc Thạnh (沐晟) dẫn quân thảo phạt.'''

'''Năm thứ 5 (năm 1407), An Nam bình định, đổi thành quận huyện.'''

*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 1 năm Vĩnh Lạc thứ 4 (năm 1406), Thiên Bình vào lạy từ biệt, vua ban thưởng hậu, sắc phong Đê làm Thuận Hóa quận công. Tháng 3, quân Minh hộ tống Thiên Bình vào cửa Kê Lăng, gần đến trạm Cần (芹站), Đê phục binh giết Thiên Bình, quân Minh bại về. Vua đại nộ, triệu Chu Năng bàn kế thảo phạt. Tháng 7, mệnh Năng đeo ấn Chinh Di tướng quân làm Tổng binh; Mộc Thạnh làm Tả phó tướng quân; Tân Thành hầu Trương Phụ (張輔) làm Hữu phó tướng quân; Phong Thành hầu Lý彬 (Lý Bân), Vân Dương bá Trần Húc làm Tả hữu Tham tướng, đốc sư nam chinh. Năng đến Long Châu thì bệnh chết. Phụ thay cầm quân tiến vào cửa Pha Lũy, truyền hịch kể 20 tội lớn của cha con Nhất Nguyên, dụ quốc dân về ý định lập con cháu họ Trần. Vượt cửa Kê Lăng đến trạm Cần, đánh tan phục binh, bắc cầu phao qua sông Xương Giang để tiến quân. Tiền phương tới huyện Gia Lâm bắc sông Phú Lương, Phụ từ trạm Cần đi đường phía Tây đến huyện Tân Phúc phủ Bắc Giang. Thám tử báo quân của Thạnh, Bân từ Vân Nam cũng đến Bạch Hạc, bèn sai Phiêu kỵ tướng quân Chu Vinh (朱榮) tới hội quân. Phụ phân đạo tiến quân, đi đến đâu thắng đó. Giặc men sông dựng rào gỗ, đắp thành đất tại ải Đa Bang. Thành lũy dài hơn 900 dặm, huy động hơn 2.000.000 dân giữ thành, các cửa biển đều đóng cọc gỗ, Đông Đô canh phòng nghiêm ngặt, quân thủy bộ xưng là 7.000.000 người, định đánh lâu dài cho quân Minh mệt mỏi. Phụ dời doanh đến cửa sông Cá Chiêu (箇招市江口) thuộc Tam Đới Châu đóng chiến thuyền. Thiên tử lo giặc kéo dài thời gian chờ chướng khí, sắc cho Phụ phải diệt giặc vào mùa xuân năm sau. 

Tháng 12, Thạnh đóng quân bờ bắc sông Thao, đối diện thành Đa Bang. Phụ sai Húc đánh Thao Châu, bắc cầu phao sang sông, cùng tới dưới thành đánh chiếm được. Giặc cậy vào thành này, thành mất thì mật vỡ. Đại quân xuôi sông Phú Lương đánh thẳng vào Đông Đô, giặc bỏ thành chạy, đại quân chiếm giữ, tiến sát Tây Đô, giặc đốt sạch cung thất, lên thuyền ra biển. Các quận huyện nối nhau quy thuận, kẻ kháng cự đều bị đánh tan. Sĩ dân dâng thư kể tội họ Lê mỗi ngày hàng trăm người. Tháng 1 năm Vĩnh Lạc thứ 5 (năm 1407), đại phá Quý Ly tại sông Mộc Hoàn, tuyên chiếu tìm hậu duệ họ Trần, hơn 1.120 kỳ lão đến quân môn nói: &quot;Họ Trần bị giặc Lê giết sạch, không còn người nối dõi. An Nam vốn là đất Trung Hoa, xin nhập vào chức phương như quận nội địa.&quot; Phụ tâu lên, sau đó đại phá giặc tại sông Phú Lương, cha con Quý Ly dùng vài chiếc thuyền bỏ trốn. Chư quân thủy bộ cùng đuổi đến huyện Trà Lung, biết Quý Ly chạy vào Nghệ An, bèn theo sông Cử Khuyết đuổi đến cửa biển Kỳ La phủ Nhật Nam, mệnh Liễu Thăng (柳升) ra biển đuổi theo. Giặc thua nhiều trận không thành quân nữa. Tháng 5, bắt được Quý Ly và ngụy Thái tử Nhuế tại núi Cao Vọng, An Nam thảy đều bình định. Quần thần xin làm theo lời kỳ lão lập quận huyện. Ngày mùng 1 tháng 6, xuống chiếu cáo thiên hạ, đổi An Nam thành Giao Chỉ (交趾). Thiết lập Tam ty, lấy Đô đốc Thiêm sự Lã Nghị quản Đô ty, Hoàng Trung phó chi. Trương Hiển Tông làm Tả Bố chính sứ, Vương Bình làm Hữu Bố chính sứ, Nguyễn Hữu Chương làm Án sát sứ, Bùi Bá Kỳ làm Hữu Tham nghị. Lại mệnh Thượng thư Hoàng Phúc (黃福) kiêm quản hai ty Bố, Án. Thiết lập 15 phủ gồm: Giao Châu, Bắc Giang, Lạng Giang, Tam Giang, Kiến Bình, Tân An, Kiến Xương, Phụng Hóa, Thanh Hóa, Trấn Man, Lạng Sơn, Tân Bình, Diễn Châu, Nghệ An, Thuận Hóa, chia quản 36 châu, 181 huyện. Lại đặt 5 châu Thái Nguyên, Tuyên Hóa, Gia Hưng, Quy Hóa, Quảng Oai trực thuộc Bố chính ty, quản 29 huyện. Những nơi yếu hại đều đặt vệ sở khống chế. Sắc cho hữu ty: Các vương họ Trần bị giết đều được tặng thụy, lập đền thờ quản mộ, cấp cho 20 hộ lo quét tước. Tông tộc bị hại được tặng quan, quân dân chết lộ thiên thì chôn cất. Kẻ làm quan vẫn giữ chức cũ cùng tham gia trị lý. Các chính sách hà khắc của họ Lê thảy đều bãi bỏ, kẻ bị hình phạt được tha miễn. Đãi ngộ người cao tuổi đức độ, kẻ cô độc không nơi nương tựa thì đặt Dưỡng tế viện. Chiêu mộ nhân tài về kinh. Chẳng bao lâu lại có chiếu cầu tìm người ẩn dật, tinh thông kinh sách, hiền lương phương chính, hiếu đệ, liêm khiết, giỏi quân pháp, y học... thảy đều đưa về kinh lục dụng. Trương Phụ đã tâu cử hơn 9.000 người. Tháng 9, cha con Quý Ly, Hán bị áp giải về cửa khuyết, cùng các ngụy tướng Hồ Đỗ thảy đều giao cho ngục lại. Tha tội cho em của Hán là Vệ quốc đại vương Trừng (澄) và con là Nhuế, cho hữu ty chu cấp áo cơm.

*Theo &quot;Bình định Giao Nam lục&quot; của Khâu Tuấn:'' Thời Thái Tông Văn Hoàng đế mới lên ngôi, An Nam vương Trần Nhật Hỗn bị thần hạ là Lê Quý Ly giết. Quý Ly giả họ tên là Hồ Nhất Nguyên, con là Hán (Cương), biểu xưng họ Trần tuyệt tự, Hán là cháu ngoại, xin quyền giữ việc nước. Vua không bắt lỗi sự gian trá, nghe theo. Chẳng bao lâu lại xin tập tước Vương, vua cho. Qua năm sau, cháu họ Trần là Thiên Bình mới từ Lão Qua trốn đến kinh sư tố cáo sự thực. Quý Ly nghe tin sợ hãi, sai sứ dâng biểu xin đón Thiên Bình về nước. Mùa xuân năm Vĩnh Lạc thứ 4 (năm 1406), sai sứ dẫn 5.000 quân tiễn Thiên Bình về, đến biên giới, Quý Ly phục binh giết Thiên Bình và sứ giả. Vua nghe tin chấn nộ, bảo quần thần: &quot;Trẫm là chủ muôn nước, lũ man di kia dám làm điều vô đạo, giết chủ đoạt nước, Trẫm không chính tội chúng thì sao hợp thiên đạo?&quot; Sau đó Chiêm Thành cũng báo bị xâm lấn ranh giới, ép dùng ấn phục. Lại nghe chúng tiếm hiệu Đại Ngu, cải niên hiệu, Quý Ly xưng Thái thượng hoàng, hủy hoại Nho giáo Trung Hoa, gọi Mạnh Tử là đạo nho, Trình - Chu là kẻ剽竊 (ăn cắp ý tưởng). Bèn nghị hưng binh hỏi tội, quần thần đều tán thành. Sai đại thần cáo tại giao miếu, sai cận thị cáo tại danh sơn đại xuyên. 

Mùa thu tháng 7 ngày Quý Mùi, chế dụ Thái tử Thái phó Thành quốc công Chu Năng đeo ấn Chinh Man đại tướng quân làm Tổng binh; Mộc Thạnh làm Tả phó tướng quân; Trương Phụ làm Hữu phó tướng quân; Lý Bân làm Tả tham tướng; Trần Húc làm Hữu tham tướng. Sắc Đại tướng quân soái Hữu phó tướng quân, Hữu tham tướng cùng Thanh Viễn bá Chu Hữu, dẫn các tướng Chu Vinh, Lưu Trát Xuất... cùng 25 vị tướng quân khác, thống lĩnh quân từ hai Kinh kỳ, Kinh Hồ, Mân, Chiết, Lưỡng Quảng, tiến quân từ huyện Bằng Tường phủ Tư Minh Quảng Tây. Tả phó tướng quân thống lĩnh quân Ba Thục, Kiến Xương, Vân Quý, tiến quân từ huyện Mông Tự phủ Lâm An Vân Nam. Lấy Binh bộ Thượng thư Lưu Tuyển tham tán nhung cơ, Hình bộ Thượng thư Hoàng Phúc, Đại lý tự khanh Trần Hiệp, Cấp sự trung Phùng Quý đốc lương. Các nơi danh sơn đại xuyên đi qua đều tu tế sự. Ngày Ất Dậu xuất sư, vua thân hành đến Long Giang làm lễ tế mã, tướng soái bồi vị nhận nhục (thịt tế) hết sức kính cẩn. Xong việc, dừng giá tại bờ sông, thề với chúng quân: &quot;Trẫm mệnh các ngươi thực thi thiên phạt, tội chỉ tại tên nguyên hung. Phải thể theo lòng Trẫm, đừng tham võ, đừng giết kẻ hàng, đừng bắt bớ già trẻ, đừng hủy hoại nhà cửa lăng mộ. Dù một ngọn cỏ nhánh cây cũng không được cắt bỏ bừa bãi. Kẻ vi mệnh, dù nhọc công cũng không tính thành tích, lại còn bị phạt.&quot; Bọn Năng dập đầu nhận mệnh, vạn dân cổ vũ, lên thuyền ra đi. 

Tháng 9 năm ấy, quân dừng tại Long Châu, Đại tướng quân lâm bệnh, giao quân cho Hữu phó tướng quân. Tháng 10 ngày Canh Tý, Đại tướng quân mất. Chúng nghị quân cơ trọng đại không thể chậm trễ, xin Hữu phó tướng quân đại tổng binh quyền. Tin khẩn báo về kinh, vua mệnh Phụ đeo ấn Chinh Man đại tướng quân thay Năng tổng binh, lại giáng sắc dụ: &quot;Xưa Thái Tổ Hoàng đế mệnh Khai Bình vương Thường Ngộ Xuân làm Đại tướng quân, Kỳ Dương vương Lý Văn Trung làm Phiên tướng quân bắc chinh. Khai Bình vương mất tại sông Liễu Hà, Kỳ Dương vương soái chư tướng quét sạch tàn nghiệt, lập đại huân, ghi danh thanh sử. Ngươi nên học theo tiền nhân để xây công vạn thế.&quot; Đây là khởi đầu của việc Định Hưng Trung Liệt vương (Trương Phụ) nhận mệnh chuyên chinh. 

Trước đó, Vương cùng Đại tướng quân niêm yết 20 tội lớn của cha con giặc Lê để làm rõ ý Thiên thảo. Kể tội Quý Ly: 1. Giết hai chủ đoạt nước; 2. Giết sạch con cháu họ Trần; 3. Dùng hình tàn bạo, coi dân như thù; 4. Thuế nặng sưu cao dân không sống nổi; 5. Vốn họ Lê mà phản tổ đổi họ; 6. Cướp ngôi mà dối là quyền lý để lừa triều đình; 7. Biểu xin đón cháu họ Trần về rồi lại ngăn trở; 8. Giết cháu quốc chủ; 9. Chiếm 7 trại Ninh Viễn; 10. Giết thổ quan Mãnh Mạn, ngược đãi con gái họ, thu bạc của họ; 11. Uy hiếp thổ quan biên giới; 12. Chiếm đất Lộc Châu Quảng Tây; 13. Chiếm Tây Bình Châu giết thổ quan; 14. Đánh Chiêm Thành lúc tang gia, chiếm đất Cách Liệt; 15. Đánh chiếm các châu Bản Đạt Lang, Hắc, Bạch; 16. Cướp hơn 100 con voi Chiêm Thành; 17. Ép Chiêm Thành dùng ấn phục ngụy; 18. Ép vua Chiêm thờ mình như thờ Trung Hoa; 19. Cướp quân nhu của sứ triều đình tại cảng Côn Lăng; 20. Tự xưng quốc hiệu, niên hiệu ngụy Thánh Nguyên, Thiệu Thành, Khai Đại... không dùng chính sóc. 

Người Giao nghe thiên binh xuống, ban đầu không hiểu tại sao, sau nghe bảng văn thì biết lỗi tại họ Lê. Lại thấy cuối bảng ghi: &quot;Đợi sau khi bắt được cha con giặc Lê sẽ tìm họ Trần lập lên&quot;, thảy đều kiễng chân chờ đợi vương sư. Vương đến huyện Bằng Tường vào ngày Đinh Mùi tháng 10, vào cảnh làm lễ tế, dụ chúng: &quot;Hoàng đế không ham đất đai nhân dân An Nam, chỉ vì giặc Lê hại chúa ngược dân, nên thực hiện thiên thảo để nối dòng họ tuyệt, cứu dân khốn. Mệnh ta điếu dân phạt tội, dặn dò không được giết người bừa bãi, không lấy vật bừa bãi, không chiếm đoạt nữ tử, không đốt nhà, không xéo lúa. Kẻ vi mệnh sẽ theo quân pháp không tha!&quot; Chúng quân hoan hô dùng mệnh. 

Ngày đó đại quân nhập cửa Pha Lũy, dán bảng dụ dân, chiêu lai kẻ hàng. Vương biết từ Pha Lũy về phía Nam, qua cửa Ải Lưu, Kê Lăng tới trạm Cần núi non hiểm trở, rừng rậm chằng chịt, sợ có phục binh, sai Lã Nghị đi thám thính, lệnh Hàn Quan Vinh sửa đường bắc cầu tại Pha Lũy. Ngày Mậu Thân đại quân dừng tại huyện Khâu Ôn. Ngày Kỷ Dậu thám tử đến Ải Lưu, giặc 20.000 người dựa núi kết trại, Nghị đánh chiếm được, chém 40 thủ cấp, bắt sống 60 người. Chu Vinh cũng phá cửa Kê Lăng, chém hơn 80 người. Giặc nghe tin hai cửa quan mất, quân phục đều tan chạy. Ngày Nhâm Tý đại quân dừng tại Kê Lăng, ngày Quý Sửu tới trạm Cần. Phương Chính, Vương Thứ tiến thẳng đến huyện Gia Lâm bờ bắc sông Phú Lương. Lúc này Mộc Thạnh cũng từ Mông Tự tiến quân qua vùng Dã Bồ Man nhập cảnh, đánh chiếm cửa Mãnh Liệt, phá rào Hoa Ải, tùy nơi đắp lũy造舟 (đóng thuyền). Đô chỉ huy Từ Nguyên, Khổng Bân đột kích cửa sông Tuyên Quang... Thủy quân giặc号称 (xưng là) 7.000.000 người, thực chất là xua cả già trẻ gái trai để trợ thanh thế. Vương viết thư dụ Quý Ly: &quot;Ta phụng mệnh đến hỏi tội, nếu dám chiến thì dàn quân tại Gia Lâm mà đợi, nếu không thì đến quân môn nghe phân xử.&quot; Vương muốn khích giặc đánh gấp. Vừa lúc Hành nhân Chu Khuyên mang sắc đến dụ giặc họa phúc, cho nộp 50.000 lượng vàng, 100 con voi để chuộc tội. Khuyên đến nơi, Quý Ly không ra tiếp, nói lời quỷ quyệt: &quot;Văn thư này không giống bản cũ, chắc không phải vua sai. Nếu binh lui thì sẽ cống, nếu không thì tự có chuẩn bị.&quot; Vương biết sắc này chỉ là để hoãn binh, giặc không có ý hối lỗi. Bèn dời quân đến Nhị Đới Châu, cửa sông Cá Chiêu, cùng Mộc Thạnh bàn việc đóng thuyền chế súng tiến công. Có thuyền chèo của giặc xuất hiện, Vương lệnh Lỗ Lân ban đêm chèo thuyền xuôi dòng cướp thuyền giặc, chém hơn 100 người. Từ đó giặc không dám ló mặt. Vương định vượt sông ở thượng lưu, sai Chu Vinh ở hạ lưu 80 dặm tại Gia Lâm bày thuyền bè như muốn vượt sông để nghi binh. Giặc quả nhiên chia thủy quân đến Gia Lâm, Vinh đánh phá tan tác. 

Tháng 12 ngày Kỷ Hợi, hai cánh quân hợp nhất. Vương bảo Thạnh: &quot;Giặc dựng rào ven sông, thế hiểm đất hẹp khó dàn quân. Chỉ có ải Đa Bang bãi cát ngoài thành bằng phẳng rộng rãi đủ chứa quân. Tuy thành cao hào sâu, phòng thủ nghiêm ngặt, ngoài đặt hầm chông, nhưng người Man yếu ớt không chịu được khổ, không đáng lo. Nay thang vân, tiên nhân động... của ta đã sẵn, dễ chiếm thôi.&quot; Bèn bảo tướng sĩ: &quot;Báo quốc thành công tại trận này. Phải奮力 (dốc sức) tranh tiên, kẻ lên thành trước sẽ được trọng thưởng.&quot; Đêm đó canh 4, Hoàng Trung dẫn quân bí mật vượt hào tới dưới thành, bắc thang vân leo lên. Thái Phúc cùng vài người lên trước dùng đao chém loạn, giặc kinh hãi kêu rú, trên thành lửa sáng rực, tướng sĩ như kiến bò lên. Giặc trong thành dàn trận, xua voi ra lao tới. Quân Minh tung ra &quot;Sư tử phục&quot; (hình sư tử giả) trùm lên ngựa, voi thấy hình sư tử thì kinh sợ run rẩy, lại bị súng tên bắn trúng bèn quay đầu chạy ngược giẫm đạp quân nhà. Đại quân thừa thắng tiến thẳng, hôm sau đuổi đến núi Tản Viên, hôm sau nữa xuôi sông Phú Lương đốt sạch rào gỗ ven sông, khói lửa ngất trời. Ngày Tân Hợi đánh thẳng vào Đông Đô, chiếm được. Vương cùng Thạnh đóng quân phía Đông Nam thành, dán bảng chiêu dụ, kẻ hàng mỗi ngày hàng vạn người. Vương bảo các kỳ lão về ý đồ điếu phạt, tiếng hoan hô động đất. 

Ngày Ất Mão, bàn việc sai Lý Bân, Trần Húc đánh Tây Đô. Giặc nghe tin Đa Bang mất, đã đốt kho tàng đưa vợ con trốn ra biển. Quân Minh tới chiếm thành. Dư đảng dựa vào núi Thiên Kiện, núi Khốn Mai đóng giữ thủy bộ. Sai Vương Hữu, Hoàng Trung, Liễu Tông chia quân tiễu trừ. Từ đông năm ấy đến xuân năm sau chém hơn 37.000 thủ cấp. Nghe tin Hồ Trừng tụ thuyền tại sông Hoàng, quân Minh tiến sát sông Mộc Hoàn hạ trại. Ngày Tân Tỵ thuyền giặc hơn 300 chiếc tới phạm, quân Minh thủy bộ kẹp đánh, chém hơn vạn người, chết đuối vô số. Tháng 2 ngày Ất Tỵ, nghe tin giặc chạy ra cửa Mộn Hải, đi cửa sông Lỗ gặp quân Thạnh tại huyện Giao Thủy. Giặc lại chạy ra cửa biển Đại An. Vương bảo Thạnh: &quot;Giặc thấy ta không dám đánh, trốn nơi khác để xem động tĩnh. Nếu ta về Giao Châu, để quân ở cửa Hàm Thủy canh phòng, chúng tất ra cửa Mộn Hải tập kích. Ta đợi chúng ra sẽ đánh úp.&quot; Tháng 3 ngày Quý Dậu đại quân về Giao Châu. Ngày Giáp Ngọ giặc quả nhiên phạm cửa Hàm Thủy. Ngày Kỷ Dậu, Vương cùng Thạnh thủy bộ tiến gấp. Giặc dùng hải thuyền chặn ngang sông, hai bên bờ tiến quân. Lên bờ dựng rào. Vương thừa lúc rào chưa xong, thân đốc tinh nhuệ đánh, Liễu Thăng dẫn thủy quân tới tiếp ứng, giặc đại bại, nước sông Phú Lương nhuộm đỏ, xác chất vài mươi dặm. Trần Húc thừa thế tiến thẳng đến cửa Mộn Hải. Cha con giặc Lê chạy ra Linh Nguyên. Vương bảo tướng sĩ phải thừa thế chẻ tre mà diệt tận. Bèn về Giao Châu để Lý Bân trấn giữ sông Hoàng. Tháng 4 ngày Ất Hợi, Vương cùng Thạnh từ Thanh Hóa tiến gấp, điều Liễu Thăng, Lỗ Lân cùng thổ quan Mạc Thúy dẫn thuyền đuổi theo đường thủy. Ngày Mậu Dần tới sông Lỗi Giang Thanh Hóa, giặc tụ thuyền chống cự, Thăng đánh bại chém vạn người. Tháng 5 ngày Đinh Mão tới Diễn Châu, Liễu Thăng tới hội quân, kẻ hàng nối nhau. Biết cha con giặc Lê trốn tại sông Thâm phủ Nghệ An. Vương cùng Thạnh đi đường bộ, Liễu Thăng đi đường thủy đuổi giặc. Ngày Nhâm Thân tới huyện Thượng Dầu phủ Nghệ An, Vương đi đường đông sông Cử Khuyết, Thạnh đi đường tây, cùng hạ trại tại huyện Bàn Thạch. Ngày Giáp Tuất Liễu Thăng tới cửa biển Kỳ La đánh bại giặc, thu 300 thuyền. Ngày Ất Hợi, quân sĩ Vương Sài Hồ... 7 người bắt được ngụy Thượng hoàng Lê Quý Ly. Quân sĩ Lý Bảo Bảo... 10 người bắt được ngụy Vệ quốc đại vương Lê Trừng. Ngày Bính Tý, thổ nhân Vũ Như Khanh bắt được ngụy quốc chủ Lê Hán (Hồ Hán Thương) cùng ngụy Thái tử Nhuế tại núi Cao Vọng. Thân thuộc họ Lê bị bắt không sót một ai, đất An Nam bình định. Thu được 48 phủ châu, 166 huyện, 3.120.500 hộ, voi ngựa trâu dê lương thực không xuể. Sai Liễu Thăng áp giải tù binh về cửa khuyết. 

Sau khi bình định, Vương tìm hậu duệ họ Trần. Quan lại kỳ lão đều nói: &quot;Giặc Lê năm Kỷ Mão giết Quang Thái vương (Trần Thuận Tông), lập con ông ta rồi lại giết đi mà chiếm nước. Giết hơn 50 người thuộc tộc gần, hơn 1.000 người tộc xa, máu mủ tuyệt tận, không ai nối dõi. Xin theo lệ Hán Đường lập quận huyện như nội địa.&quot; Vương tâu lên, vua nghe theo. Bèn lập Giao Chỉ承宣布政使司 (Thừa tuyên Bố chính sứ ty), Đô chỉ huy sứ ty, Án sát ty. Chia làm 17 phủ, 47 châu, 157 huyện. Đặt 11 vệ, 3 sở thủ ngự. Tại biên giới Giao - Quảng, đặt vệ Khâu Ôn cùng các sở Pha Lũy, Ải Lưu để khống chế. Năm ấy đại cáo thiên hạ việc phục cổ quận huyện An Nam, sắc cho hữu ty tặng thụy cho vua Trần, tông thân bị hại đều được tặng quan, xây đền dựng bia quét tước mộ phần. Bãi bỏ các sưu thuế hà khắc của giặc Lê. Dùng người hiền năng, ưu đãi kỳ lão, đổi phong tục theo Hoa phong. Khiến cho dải đất từ Tần Hán rơi vào tay man di suốt 446 năm, nay một mai trở lại bản đồ Trung Hoa. Văn võ quần thần thảy đều dâng biểu chúc mừng.

*Theo &quot;Minh Nhất thống chí&quot;:'' Đầu thời Hồng Vũ, Trần Nhật Khuê tiên phong quy phụ, ban ấn An Nam quốc vương. Truyền đến Nhật Hỗn, thần là Lê Quý Ly cướp ngôi tiếm hiệu. Năm Vĩnh Lạc thứ 4 (năm 1406), sai Trương Phụ, Mộc Thạnh chia quân tiến đánh, bắt sống cha con Quý Ly. Tìm hậu duệ họ Trần không thấy, bèn quận huyện hóa đất ấy, đặt 17 phủ, 5 châu trực thuộc. Lại lập Giao Chỉ Bố chính ty, Đề hình Án sát ty cùng Đô chỉ huy sứ ty tại phủ Giao Châu.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 6 (năm 1408), An Nam bình định, ban sư (rút quân). Năm ấy, cựu quan An Nam là Giản Định (簡定) lại làm phản.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; (明外史·安南傳):'' Tháng 6 năm Vĩnh Lạc thứ 6 (năm 1408), bọn (Trương) Phụ chấn chỉnh quân ngũ trở về kinh sư, dâng bản đồ Giao Chỉ (交阯), phía Đông sang phía Tây dài 1.760 dặm, phía Bắc xuống phía Nam dài 2.800 dặm, an phủ nhân dân hơn 3.120.500 người, bắt được người Man hơn 2.087.500 người, voi, ngựa, trâu hơn 235.900 con, thóc gạo hơn 13.600.000 thạch, thuyền hơn 8.670 chiếc. Khí giới quân dụng tính được 2.539.800 món. Do đó đại hành phong thưởng, Phụ tiến phong Anh quốc công (英國公), (Mộc) Thạnh phong Kiềm quốc công (黔國公), những người còn lại tùy theo thứ bậc mà ban thưởng. Lúc bấy giờ, các quan lại do triều đình phương Bắc đặt ra cốt lấy sự khoan hậu để thu phục vùng đất mới lập, nhưng người Man tự coi mình là loài khác, thường xuyên kinh động sợ hãi. Cựu quan họ Trần là Giản Định (簡定) trước đó đã hàng, sắp sửa được đưa về kinh sư, bèn cùng đồng đảng là Trần Hy Cát (陳希葛) trốn đi, mưu loạn với các ngụy quan Hóa Châu (化州) là Đặng Tất (鄧悉), Nguyễn Súy (阮帥)... Định bèn tiếm hiệu đại hiệu, đặt niên hiệu Hưng Khánh (興慶), quốc hiệu là Đại Việt (大越). Chúng ra vào trong núi ở Nghệ An (乂安), Hóa Châu (化州), rình lúc đại quân rút về liền ra đánh Phà Than (盤灘), bến Hàm Tử (鹹子關), chốt giữ con đường huyết mạch qua lại ở phủ Tam Giang (三江府), đánh phá vùng gần Giao Châu (交州). Các châu huyện Từ Liêm (慈廉), Uy Man (威蠻), Thượng Hồng (上洪), Thiên Đường (天堂), Ứng Bình (應平), Thạch Thất (石室) thảy đều hưởng ứng. Thủ tướng nhiều lần ra quân thảo phạt nhưng đều không có công. Tháng 8, sự việc báo về kinh, mệnh Mộc Thạnh làm Chinh Di tướng quân, thống lĩnh 40.000 quân từ Vân Nam, Quý Châu, Tứ Xuyên đi thảo phạt, đồng thời sai sứ mang sắc dụ hàng, hứa cho thế quan. Định không ứng chiếu, Thạnh đánh với giặc ở sông Sinh Quyết (生厥江), đại bại, Lã Nghị (呂毅) cùng Tham tán Thượng thư Lưu Tuấn (劉㒞) đều tử trận.

* ''Xét theo &quot;Bình định Giao Nam lục&quot; (平定交南錄):'' Mùa xuân năm Vĩnh Lạc thứ 6 (năm 1408), ban sư về triều. Mùa thu tháng 7, xét công hành thưởng, tiến phong Anh quốc công, Tây Bình hầu phong làm Kiềm quốc công, Thanh Viễn bá Vương Hữu (王友) tiến phong tước Hầu, Đô đốc Liễu Thăng (柳升) thăng làm An Viễn bá (安遠伯), những người còn lại đều thăng quan tăng lộc tùy theo thứ bậc. Ban cho (Trương) Phụ cáo khoán, đai ngọc, vàng lụa, mệnh cho con cháu đời đời tập tước, tăng thêm 3.000 thạch lộc mễ. Sau khi đại yến, Hoàng thượng tự thân chế bài &quot;Bình An Nam ca&quot; để khen ngợi.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 7 (năm 1409), đảng phản loạn An Nam tôn Giản Định làm Thái thượng hoàng, lập riêng Trần Quý Khoách (陳季擴) làm vua, mệnh Anh quốc công Trương Phụ thảo phạt.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 1 năm Vĩnh Lạc thứ 7 (năm 1409), tin bại trận báo về, tăng phái 47.000 quân từ Nam Kỳ, Chiết Giang, Giang Tây, Phúc Kiến, Hồ Quảng, Quảng Đông, Quảng Tây, theo Anh quốc công (Trương) Phụ đi chinh phạt. Phụ cho rằng giặc dựa vào sông biển, không lợi cho bộ binh, bèn đóng quân ở Tiên Du (仙游) thuộc Bắc Giang, đóng gấp chiến hạm, đồng thời chiêu an những người bị giặc đánh phá phải ly tán, liền liên tiếp phá các đồn trại ở Từ Liêm, Quảng Oai (廣威). Thám thính biết đồng đảng của giặc là Đặng Cảnh Dị (鄧景異) chốt giữ sông Lô ở phủ Nam Sách (南策州), vượt cầu Thái Bình, bèn tiến quân đến bến Hàm Tử (鹹子關). Ngụy Kim ngô tướng quân Nguyễn Thế Mỗi (阮世每) có 20.000 quân, lập trại rào ở bờ đối diện, dàn hơn 600 chiếc thuyền, dựng cọc ở phía Đông Nam để ngăn giữ. Lúc đó là tháng 8, gió Tây Bắc thổi gấp, Phụ đốc thúc Trần Húc, Chu Quảng, Du Nhượng, Phương Chính... đồng loạt cho thuyền tiến lên, pháo tên bắn ra như bão, chém 3.000 thủ cấp, bắt sống Ngụy Giám môn tướng quân Phan Đê (潘低) cùng hơn 200 người, thu hơn 400 chiếc thuyền. Liền tiến đánh Cảnh Dị, Cảnh Dị bỏ chạy trước, bèn bình định các phủ Giao Châu, Bắc Giang, Lạng Giang, Tân An, Kiến Xương, Trấn Man, đuổi phá Cảnh Dị ở cửa biển Thái Bình, bắt được đồng đảng là Phạm Tất Lật (范必栗). Lúc bấy giờ Nguyễn Súy và các tướng tôn Giản Định làm Thái thượng hoàng, lập riêng Trần Quý Khoách làm vua, đặt niên hiệu Trùng Quang (重光). Khoách sai sứ tự xưng là &quot;cháu của vua An Nam trước&quot;, cầu xin phong tước, Phụ quát mắng rồi chém đi. Từ sông Hoàng Giang, sông A Giang, cửa biển Đại An đến sông Phúc Thành, chuyển vào cửa biển Thần Đầu (神投海口), nhổ sạch cọc rào giặc dựng. Hơn 10 ngày thì đến Thanh Hóa (清化), quân thủy bộ đều hội tụ. Định đã chạy sang Diễn Châu (演州), Quý Khoách chạy vào Nghệ An, bọn Súy, Cảnh Dị cũng tan tác bỏ trốn. Bèn đóng quân bắt dư đảng, Định chạy đến trại Cát Lợi huyện Mỹ Lương (美良縣), bọn Phụ đuổi gấp đến nơi, Định trốn vào núi, đại soát không được, bèn vây lại, cùng với ngụy tướng tướng của hắn là Trần Hy Cát, Nguyễn Nhữ Lệ (阮汝勵), Nguyễn Án (阮晏)... thảy đều bị bắt.

* ''Xét theo &quot;Bình định Giao Nam lục&quot;:'' Dư nghiệt An Nam là Giản Định tác loạn, Định tự xưng họ Trần, vốn là quan cũ của họ Trần, trước đã hàng phục, sau lại trốn vào phủ Nghệ An, cùng đồng đảng Đặng Tất, Nguyễn Súy, Trần Hy Cát mưu phản, ngụy xưng là Nhật Nam vương. Sau đó tiếm hiệu Đại Việt, xưng niên hiệu Hưng Khánh. Triều đình mệnh Kiềm quốc công Mộc Thạnh làm tướng quân, từ Vân Nam sang chinh phạt, lâu ngày không ngăn tuyệt được, đình nghị cho rằng nếu không phải Vương (Trương Phụ) thì không xong. Tháng 1 năm thứ 7 (năm 1409), bèn mệnh Vương đeo ấn Chinh Man phó tướng quân, sang cùng tiễu trừ. Vương đến Nam Ninh hội quân vào tháng 4, tháng 5 nhập cảnh; Vương thân tự đốc chiến hạm, phá rào Khổng Mục, lại phá bến Hàm Tử, chém bắt vô số. Giặc lui về giữ Hoàng Giang, Vương thừa thắng đánh ở cửa biển Thái Bình, giặc chạy vào sông Trà Kế (茶偈江) ở Nghệ An. Mùa đông tháng 12, quân đến Thanh Hóa. Qua 4 ngày, bắt sống Giản Định ở núi thuộc trại Cát Lợi, cùng đồng đảng Trần Hy Cát..., đóng cũi giải về kinh sư. Tháng 2 năm sau, Vương về triều, Hoàng thượng khen ngợi lao khổ.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 8 (năm 1410), Trần Quý Khoách xin hàng.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Trước đó, đảng giặc Nguyễn Sư Cối (阮師檜) tiếm tước Vương, cùng Ngụy Kim ngô Thượng tướng quân Đỗ Nguyên Thố (杜元措)... chiếm xã Nghi Dương huyện An Lão phủ Đông Triều (東潮州), có quân hơn 20.000 người. Tháng 1 năm thứ 8 (năm 1410), Phụ tiến đánh, chém hơn 4.500 thủ cấp, bắt bọn đồng đảng Phạm Chi (范支), Trần Nguyên Khanh (陳原卿), Nguyễn Nhân Trụ (阮人柱)... hơn 2.000 người, thảy đều chém đi, đắp kinh quán (gò xác). Tháng ấy, Phụ sắp ban sư, tâu rằng Quý Khoách cùng đồng đảng Nguyễn Súy, Hồ Cụ (胡具), Đặng Cảnh Dị... vẫn còn ở Diễn Châu, Nghệ An, ép sát Thanh Hóa, mà Đặng Dung (鄧鎔) chặn cửa sông Thần Đầu, Phúc Thành, chiếm cứ yếu lộ Thanh Hóa, ra vào các nơi ở Nghệ An. Nếu chư quân rút hết về, e rằng quân của Mộc Thạnh ít không địch nổi. Xin lưu Đô đốc Giang Hạo (江浩), Đô chỉ huy Du Nhượng (俞讓), Hoa Anh (花英), Sư Hữu (師祐)... ở lại giúp Thạnh thủ ngự. Vua nghe theo. Tháng 5, Thạnh đuổi Quý Khoách đến sông Ngu Giang (虞江), giặc bỏ rào trốn. Đuổi đến huyện Cổ Linh và cửa biển Hội Triều, Linh Trường, chém hơn 3.000 thủ cấp, bắt được ngụy tướng Lê Lộng (黎弄). Quý Khoách bị bách quá, dâng biểu xin hàng. Vua biết là dối trá nhưng tạm hứa cho. Chiếu thụ cho Giao Chỉ Bố chính sứ Nguyễn Súy, Hồ Cụ, Đặng Cảnh Dị, Đặng Dung đều làm Đô chỉ huy, Trần Nguyên Tôn làm Hữu tham chính, Phan Quý Hựu làm Án sát phó sứ. Chiếu xuống rồi mà giặc không có lòng hối cải.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 9 (năm 1411), đảng phản loạn của Trần Quý Khoách là Đặng Tông Tắc (鄧宗稷)... bị bắt, năm ấy truy sát gần hết.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 1 năm Vĩnh Lạc thứ 9 (năm 1411), lại mệnh Phụ đốc 24.000 quân, hợp với quân của Thạnh để thảo phạt. Giặc chiếm giữ sông Nguyệt Thường (月常江), dựng cọc gỗ cao hơn 40 trượng, hai bên bờ đặt rào dài 2-3 dặm, dàn hơn 300 chiếc thuyền, đặt phục binh ở bên phải núi. Mùa thu năm ấy, bọn Phụ, Thạnh thủy bộ cùng tiến, Nguyễn Súy, Hồ Cụ, Đặng Cảnh Dị, Đặng Dung... đến cự chiến. Phụ lệnh cho Chu Quảng kết thuyền nhổ cọc để tiến, tự mình dẫn bọn Phương Chính dùng bộ đội tiễu trừ phục binh. Thủy bộ kẹp đánh, giặc đại bại, bọn Súy đều tan chạy, bắt sống ngụy tướng Đặng Tông Tắc, Lê Đức Di (黎德彝), Nguyễn Trung (阮忠), Nguyễn Hiên (阮軒)... thu 120 chiếc thuyền. Phụ bèn đốc thủy quân tiễu trừ Quý Khoách, nghe tin Ngụy Long hổ tướng quân Lê Nhuế (黎蕊)... ở các châu huyện Thạch Thất, Phúc An chặt đứt cầu phao sông Duệ Giang (銳江), làm nghẽn đường sông Sinh Quyết và hậu vệ Giao Châu, liền đi chinh phạt. Nhuế cùng đồng đảng Phạm Khang (范慷) đến cự chiến, Nhuế trúng tên chết, chém ngụy tướng Nguyễn Đà (阮陁), bắt ngụy tướng Dương Nhữ Mai (楊汝梅), Phòng ngự sứ Phùng Hấp (馮翕), chém 1.500 thủ cấp, truy sát dư tặc gần hết, Khang cùng đồng đảng Đỗ Cá Đán (杜箇旦), Đặng Minh (鄧明), Nguyễn Tư Châm (阮思瑊)... cũng bị bắt.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 10 (năm 1412), đảng phản loạn của Trần Quý Khoách là Trần Mẫn (陳敏)... nối nhau xin hàng.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Ngày mùng 1 tháng 8 năm Vĩnh Lạc thứ 10 (năm 1412), Phụ đốc bọn Phương Chính đánh thuyền giặc ở biển Thần Đầu (神投海), đại phá chúng, bắt ngụy tướng Trần Lỗi (陳磊), Đặng Nhữ H戲 (Đặng Nhữ Hí)... Nguyễn Súy chạy xa, đuổi không kịp. Quân Phụ đến Nghệ An, ngụy Thiếu bảo vùng Thượng Hoàng là Phan Quý Hựu (潘季祐)... đều bỏ trốn. Chẳng bao lâu Quý Hựu xin hàng, dẫn theo 17 ngụy quan đến yết kiến. Phụ thừa chế thụ cho Quý Hựu làm Án sát phó sứ, thự việc phủ Nghệ An. Thế là các ngụy tướng quân, quan sát, an phủ, chiêu thảo như Trần Mẫn (陳敏), Nguyễn Sĩ Cần (阮士勤), Trần Toàn Húc (陳全勗), Trần Toàn Mẫn (陳全敏)... nối nhau ra hàng.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 11 (năm 1413), đảng phản loạn của Trần Quý Khoách là Đặng Dung (鄧鎔)... thảy đều hàng phục.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 12 năm Vĩnh Lạc thứ 11 (năm 1413), Phụ và Thạnh hợp quân đến Thuận Châu (順州), Nguyễn Súy đặt phục binh ở sông Ái Tử (愛子江), dựa vào thế hiểm núi Côn Truyền (昆傳山), dàn trận voi đón đánh. Chư quân đại phá được, bắt sống ngụy tướng Phan Kính (潘徑), Nguyễn Từ (阮徐)... 56 người. Đuổi đến sông Ái Mẫu (愛母江), giặc tan tác, em của Đặng Dung là Ngụy hầu Thiết (鐵) cùng tướng quân Phan Lỗ (潘魯), Phan Cần (潘勤)... thảy đều hàng phục.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 12 (năm 1414), Trần Quý Khoách (陳季擴) bị bắt, An Nam lại được bình định.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; (明外史·安南傳):'' Mùa xuân năm Vĩnh Lạc thứ 12 (năm 1414), tiến quân đến Chính Hòa (政和), tướng giặc là Hồ Đồng (胡同) ra hàng, nói rằng Ngụy Đại tướng quân (鄧景異) dẫn đồng đảng là Lê Diệm (黎蟾) cùng 700 người trốn vào trại Côn Bồ (昆蒲柵) của dân Xiêm Man (暹蠻). Quân Minh bèn tiến vào La Giang (羅江), bỏ ngựa đi bộ, khi đến nơi thì giặc đã trốn, đuổi đến trại Sất Bồ Nạt (叱蒲捺柵) giặc lại trốn tiếp. Đêm tối đi hơn 20 dặm, nghe tiếng trống cầm canh, (Trương) Phụ dẫn bọn (Phương) Chính ngậm tăm đi gấp, mờ sáng đến trại Sất Bồ Cán (叱蒲幹柵). Giặc vẫn đóng trại ở bờ Nam sông Bắc Giang, quan quân qua sông vây đánh, tên bắn trúng Cảnh Dị rồi bắt sống được. (Đặng) Dung (鄧鎔) cùng em là Duẩn (鈗) chạy trốn cũng bị đuổi bắt, thu hết đồ chúng. Biệt tướng Chu Quảng (朱廣) đuổi theo Ngụy Đại tướng quân Nguyễn Súy (阮帥) tại Xiêm Man, lục soát khắp các núi vùng Xiêm Nhân Quan, bắt được vợ con Súy và Quý Khoách. Súy trốn sang Nam Linh Châu (南靈州) dựa vào Thổ quan Nguyễn Trà Hối (阮茶彙). Chỉ huy Tiết Tụ (薛聚) đuổi bắt được Súy, chém Trà Hối. Trước đó, khi Đặng Dung bị bắt, Quý Khoách trốn vào núi Trúc Bài (竹排山) ở Nghệ An. Phụ sai Đô chỉ huy Sư Hữu (師祐) tập kích, Khoách chạy sang Lão Qua (老撾 - Lào), Hữu đuổi theo sau. Lão Qua sợ quan quân giày xéo đất đai, xin tự trói giặc nộp. Phụ gửi hịch đòi người, đồng thời lệnh cho Hữu tiến sâu vào, hạ 3 cửa quan, đến Kim Lăng Cá (金陵箇). Đồng đảng của giặc tan chạy hết, bèn bắt được Quý Khoách. Em của Khoách là Ngụy Tướng quốc Hoan Quốc vương Quý Chắt (季揝) cũng bị bắt ở nơi khác, giặc bị dẹp tan.

* ''Xét theo &quot;Bình định Giao Nam lục&quot; (平定交南錄):'' Dư đảng của Giản Định (簡定) là Trần Quý Khoách lại tụ tập, tiếm xưng niên hiệu Trùng Quang (重光). Quý Khoách là cháu của Giản Định. Định bị bọn Nguyễn Súy phế đi mà lập Quý Khoách. Khi Định bại trận lén trốn đi xa, nghe tin Vương (Trương Phụ) rút quân về, lại cùng Đặng Cảnh Dị làm phản. Mùa xuân tháng 1 năm thứ 9 (năm 1411), vua lại trao ấn trước cho Vương, sang đốc sư chinh phạt. Mùa hè tháng 5 quân dừng ở Đông Quan (東關), tháng 6 tiến binh. Giặc nghe Vương đến, lấy đá lấp cửa biển Thần Đầu (神頭海口) chừng 30 trượng, đặt cọc gỗ kháng cự. Vương đốc tướng sĩ bốc hết đá lên để thông đường thuyền. Giặc sợ, lập đồn ở sông Thường Nguyệt (常月江), Vương dặn quân rằng: &quot;Đồn này không đáng đánh, nhưng phía Nam núi hiểm trở, chúng tất đặt phục binh làm khó ta.&quot; Bèn sai kiêu tướng dẫn thổ binh soát núi, quả nhiên bắt được quân phục, chém đi rồi chiếm đồn, giặc trốn xa. Vương đuổi theo khắp nơi, giặc lúc tụ lúc tán, cuối cùng không nắm được manh mối. Lúc bấy giờ phía Đông cửa quan giặc cướp nổi lên như ong, vùng vẹn toàn chỉ còn mỗi thành Giao Châu. Đại để là vì châu huyện quân vệ mới đặt quá nhiều, người Giao đã rời xa giáo hóa lâu ngày, ưa phóng túng, không chịu nổi sự nhiễu loạn của quan lại binh lính. Thường tưởng nhớ tục cũ, hễ nghe giặc nổi lên là rủ nhau hưởng ứng. Giặc đến đâu cũng được cung cấp, che giấu, nên giặc tan rồi lại tụ. Triều đình nhiều lần xuống chiếu chiêu phủ, phong Quý Khoách làm Bố chính sứ. Khoách muốn nhận mệnh nhưng bị đồng đảng khống chế, hàng rồi lại phản, giả xưng là con cháu họ Trần để lấy cớ khôi phục. Đại quân đến thì chúng trốn sâu vào núi rừng biển cả, quân rút thì chúng lại ra, vì thế quan quân không thành công. Khi Vương cầm quân, bắt đầu thi hành thưởng phạt nghiêm minh, chư tướng vốn mệt mỏi vì chạy vạy nên thường hay chần chừ lơ là. Đô đốc Hoàng Trung (黃中) không tuân mệnh, Vương dùng quân pháp xử lý. Từ đó ai nấy đều biết sợ, không dám từ nan tránh hiểm. Lúc đó giặc dựa vào sự hiểm yếu của biển Hoa Sen (Hà Hoa - 荷花海), cho là quân ta không qua được, bèn lập đồn ở cửa biển Nhật Lệ (日麗海口) để giữ. Vương dẫn thủy quân từ đại dương Kỳ La (奇羅海) vượt qua cửa biển Hoa Sen, tiến thẳng đến Nhật Lệ. Giặc đốt đồn chạy trốn đến sông Trà Kế (茶偈江), Vương tiến binh đánh phá. Giặc kinh hãi nói: &quot;Thiên binh bay đến!&quot; rồi đại bại, mất thành Hóa Khẩu. Thám tử cho biết giặc dốc hết quân giữ sông Ái Tử (愛子江), Vương đuổi đến tận nơi, giặc dàn hàng chục voi lớn làm tiên phong, ngựa người dàn sau, dốc sức chống cự. Vương bảo tướng hiệu: &quot;Bắt giặc chính là trận này, cơ hội không được để mất.&quot; Bèn quất ngựa tiến lên trước, voi phục đột nhiên xông ra. Vương bắn 1 mũi tên làm rơi quản tượng, mũi thứ 2 trúng mũi voi. Voi rống lên chạy ngược về, giày xéo quân mình, quân Minh thừa thế đánh tới, xác giặc lấp đầy khe núi, giặc chạy trốn sang vùng Xiêm Man. Vương chia tướng lãnh đi soát bắt khắp nơi, đến các trại Bồ Cán (蒲幹) vùng Xiêm Man, đường núi gập ghềnh, rừng rậm u ám, ngựa không tiến được. Vương bèn xuống ngựa đi bộ, vượt hiểm đi gấp, sĩ卒 (sĩ tốt) không theo kịp, chỉ có hơn 100 tướng hiệu theo sát. Gặp giặc, giết vài nghìn người, thủ lĩnh Trần Quý Khoách cùng vợ con thảy đều bị bắt. Lúc đó là mùa đông năm thứ 11 (năm 1413).
* ''(Ghi chú: &quot;Bình định Giao Nam lục&quot; chép việc này vào năm thứ 11, &quot;Minh ngoại sử&quot; chép năm thứ 12. Nay chép cả hai để lưu lại).''

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 13 (năm 1415), Phụ, Thạnh bình định xong An Nam, rút quân về. Năm ấy, lại mệnh Phụ đeo ấn Tướng quân ra trấn thủ.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 2 năm Vĩnh Lạc thứ 13 (năm 1415), bọn Phụ, Thạnh rút quân về kinh, tháng 4 lại mệnh Phụ đeo ấn Chinh Di tướng quân ra trấn thủ.

* ''Xét theo &quot;Bình định Giao Nam lục&quot;:'' Năm Vĩnh Lạc thứ 12 (năm 1414), ban sư về kinh. Từ khi Vương xuất sư đến lúc này, đầu đuôi hơn 3 năm mới bắt được kẻ cầm đầu. Người đời cho rằng công lao trận này của Vương khó hơn trận bình định trước. Tháng 4 năm thứ 13 (năm 1415), triều đình mệnh đeo ấn Chinh Man tướng quân làm Tổng binh sang trấn thủ Giao Chỉ. Lại có công bình định Trần Nguyệt (平陳月). Năm thứ 15 (năm 1417), vua cho rằng Vương lao khổ lâu ngày ở ngoài, chiếu cho về kinh sư. Vương mất vào năm Kỷ Tỵ (1449) đời Chính Thống khi đang làm việc quân, đến nay đã 37 năm. Con thừa tự là Thái tử Thái phó, Anh quốc công thụ phong là Mậu (懋) đưa bản ghi chép của người canh cổng tên là Phúc Trụ ghi lại các bản tấu của Vương lúc bình định An Nam cho tôi xem, nhờ tôi sắp xếp lại. Tôi bèn tham khảo bản &quot;Lộ bố bảng văn&quot; chép trong &quot;Giao Chỉ quận chí&quot;, cùng bài &quot;Bình An Nam bi&quot; của Hồ Văn Mục công phụng sắc soạn, bài thần đạo bi cho Đông Bình Võ Liệt vương và Định Viễn Trung Kính vương của Dương Văn Trinh công, cùng những điều nghe thấy để soạn ra tập này. 
Mùa đông năm Vĩnh Lạc thứ 14 (năm 1416), triệu Phụ về kinh.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 15 (năm 1417), mệnh Phong Thành hầu Lý Bân (李彬) trấn thủ An Nam. Lúc bấy giờ quân phản loạn đồng loạt nổi dậy, chinh chiến đông tây không lúc nào ngơi.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 1 năm Vĩnh Lạc thứ 15 (năm 1417), mệnh Phong Thành hầu Lý Bân sang thay trấn thủ. Người Giao vốn thích loạn, Trung quan Mã Kỳ (馬麒) đến thu mua, vét sạch trân bảo trong vùng, lòng dân xao động, những kẻ kiệt hiệt kích động dân chúng. Đại quân vừa về, dân liền đồng loạt nổi dậy làm loạn. Lục Na (陸那), Nguyễn Trinh (阮貞), Lê Hạch (黎核) ở Thuận Châu, Phan Cường (潘強) cùng Thổ quan Đồng tri Trần Khả Luận (陳可論), Phán quan Nguyễn Chiêu (阮昭), Thiên hộ Trần Hung (陳恟), Phán quan phủ Nam Linh Nguyễn Nghĩ (阮擬), Tri huyện Tả Bình Phạm Bá Cao (范伯高), Huyện thừa Vũ Vạn (武萬), Bách hộ Trần Kỷ Luật (陳己律)... nhất thời đều phản. Bân đều sai tướng thảo diệt, nhưng kẻ phản loạn vẫn không dứt. Ngay sau đó, Tuần kiểm Lạc Hạnh là Lê Lợi (黎利) ở Tứ Mang (四忙), con trai của cố Tri huyện Xa Miên là Tam (三), Tri phủ Nghệ An Phan Liêu (潘僚), Thiên hộ Nam Linh Trần Thuận Khánh (陳順慶), Bách hộ vệ Nghệ An Trần Trực Thành (陳直誠) cũng thừa cơ tác loạn. Những kẻ gian quỹ khác như Phạm Nhuyễn (范軟) nổi dậy ở Phù Lạc, Võ Cống (武貢); Hoàng Nhữ Điển (黃汝典) ở sông Kế Giang (偈江); Nùng Văn Lịch (儂文歷) ở Khâu Ôn (Khâu Ôn - 丘溫); Trần Thủy Quả (陳水果) ở Vũ Định (武定); Nguyễn Đặc (阮特) ở Khoái Châu (快州); Ngô Cự Lai (吳巨來) ở Thiện Thệ (善誓); Trịnh Công Chứng (鄭公證), Lê Tiết (黎姪) ở Đồng Lợi (同利); Đào Cường (陶強) ở Thiện Tài (善才); Đinh Tông Lão (丁宗老) ở Đại Loan (大灣); Phạm Ngọc (范玉) ở An Lão (安老), thảy đều tự phong quan tước, giết tướng lại, đốt nhà cửa. Có Dương Cung (楊恭), Nguyễn Đa (阮多) đều tự xưng vương, phong đồng đảng là Vi Ngũ (韋五), Đàm Hưng Bang (譚興邦), Nguyễn Gia (阮嘉) làm Thái sư, Bình chương, nương tựa lẫn nhau. Trong đó Phan Liêu và Phạm Ngọc là ngang ngược nhất. Liêu là con của cố Tri phủ Nghệ An Quý Hựu, nối chức cha, không chịu nổi sự ngược đãi của Mã Kỳ bèn phản. Thổ quan Chỉ huy Lộ Văn Luật (路文律), Thiên hộ Trần Đài (陳苔)... đi theo hắn. Ngọc là nhà sư chùa Đồ Sơn (塗山寺), tự xưng &quot;trời ban ấn kiếm&quot;, bèn tiếm hiệu La Bình vương (羅平王), niên hiệu Vĩnh Ninh (永寧), cùng Phạm Thiện (范善), Ngô Trung (吳中), Lê Hành (黎行), Đào Thừa (陶承)... làm loạn, phong làm Tướng quốc, Tư không, Đại tướng quân, đánh chiếm thành ấp. Bân đi chinh phạt đông tây, không lúc nào ngơi tay.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 18 (năm 1420), sắc lệnh Phong Thành hầu Lý Bân mau chóng tiễu trừ phản khấu An Nam.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Triều đình thấy giặc lâu ngày chưa dẹp xong, tháng 3 năm Vĩnh Lạc thứ 18 (năm 1420), mệnh Vinh Xương bá Trần Trí (陳智) làm Tả tham tướng sang hỗ trợ. Lại giáng sắc trách Bân rằng: &quot;Phản khấu Phan Liêu, Lê Lợi, Xa Tam, Nùng Văn Lịch... đến nay chưa bắt được, binh đao bao giờ mới dứt? Dân bao giờ mới yên? Phải rộng định phương lược, mau chóng báo tin bình định.&quot; Bân sợ hãi, đốc thúc chư tướng truy tiễu.
'''Mùa thu năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 19 (năm 1421), bọn giặc thảy đều bị phá diệt, chỉ có Lê Lợi (黎利) là không bắt được. Phan Liêu (潘僚) trốn sang Lão Qua (老撾), hợp quân với Lợi.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; chép như vậy.''

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 20 (năm 1422), chiếu mệnh Vinh Xương bá Trần Trí (陳智) trấn thủ An Nam; vì không thể tiêu diệt được Lê Lợi (黎利), vua xuống sắc trách cứ.'''

*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; (明外史·安南傳):'' Mùa xuân năm Vĩnh Lạc thứ 20 (năm 1422), (Lý) Bân (李彬) mất tại chức, chiếu mệnh (Trần) Trí thay trấn thủ. (Lê) Lợi ban đầu phục vụ Trần Quý Khoách (陳季擴), làm Kim ngô tướng quân, sau quy thuận, được dùng làm Tuần kiểm huyện Nga Lạc (俄樂縣) thuộc phủ Thanh Hóa (清化府), lòng luôn u uất không đắc chí. Đến khi đại quân rút về, bèn làm phản, tiếm xưng là Bình Định Vương (平定王), lấy em là Thạch (石) làm Tướng quốc, cùng đồng đảng là Đoàn Mãng (段莽), Phạm Liễu (范柳), Phạm Án (范晏)... đem quân cướp phá. Quan quân thảo phạt, bắt sống được bọn Án, Lợi trốn đi. Được một thời gian, Lợi ra chiếm cứ đồn Khả Lam (可藍堡) hành tống. Các tướng Phương Chính (方政), Sư Hữu (師祐) tiễu phạt bắt được Ngụy tướng quân Nguyễn Cá Lập (阮箇立) của hắn, Lợi trốn sang ẩn náu ở Lão Qua (老撾 - Lào). Đến khi bọn Chính rút về, Lợi lại xuất hiện, giết chết Tuần kiểm Ngọc Cục. Các tướng khác đuổi theo, Lợi lại trốn đi.

Mùa hè năm thứ 17 (năm 1419), trời nắng nóng chướng khí thịnh, (quân Minh) bàn đợi mùa thu mát mẻ sẽ tiến binh, Lợi nhờ đó mà lập kế. Mùa thu năm ấy, Lợi ra đánh phá Lỗi Giang (磊江), bị đánh bại liền lẩn trốn; khi bọn Lão Qua và quần đạo thảy đều bị diệt, Lợi càng ẩn náu sâu hơn. (Lý) Bân tấu rằng: &quot;Lợi lẩn trốn ở Lão Qua, Lão Qua sắp phát binh tập kích. Họ xin quan quân đừng vào, họ sẽ tự phát hết binh bộ hạ để bắt Lợi. Nay đã lâu mà không thấy giao nộp, tình hình khó lường.&quot; Thiên tử nghi ngờ Lão Qua bao che giặc, lệnh cho Bân đưa sứ thần của họ về kinh sư để tra hỏi. Lão Qua bèn xua đuổi Lợi. Vừa lúc (Trần) Trí thay Bân, Thiên tử cho rằng Trí không thể diệt được giặc, bèn giáng sắc trách cứ.
'''Tháng 1 năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 21 (năm 1423), Trí đuổi theo Lợi tại huyện Xa Lai (車來縣) thuộc Ninh Hóa Châu (寧化州), đánh bại được, Lợi lại chạy trốn ra xa.'''

*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; chép như vậy.''

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 22 (năm 1424), đầu mục của Lê Lợi là Phạm Ngưỡng (范仰) cùng những người khác đến hàng.'''

*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Mùa thu năm Vĩnh Lạc thứ 22 (năm 1424), Trí tấu rằng: &quot;Lợi ban đầu trốn sang Lão Qua, sau bị xua đuổi phải về huyện Quy Hồn (歸魂縣). Quan quân tiến đánh, đầu mục của hắn là Phạm Ngưỡng (范仰) cùng những người khác đã dẫn theo 1.600 nam phụ đến hàng. Lợi tuy xin cầu hòa, nguyện đem bộ hạ về quy thuận nhưng chỉ dừng ở Nga Lạc (俄樂) không ra, việc chế tạo quân khí vẫn chưa dừng, nhất định phải tiến binh.&quot;

----
'''Nguồn tham khảo bổ sung'''
* [https://www.shidianguji.com/zh/book/GJTS08/chapter/1lpka9gtnpkp5?page_from=profile&amp;version=1 安南部彙考]

{{giấy phép dịch|bản gốc={{PD-old}}|bản dịch={{CC-BY-SA-4.0}}{{GFDL}}}}
[[Thể loại:Trung Quốc]]</text>
      <sha1>aze6y2eg5hweqlm3rtnafmg76vped99</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>204684</id>
      <parentid>204670</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T08:55:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrfly911</username>
        <id>2215</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* An Nam bộ vị khảo 4 */</comment>
      <origin>204684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82507" sha1="dtc8a83t1oa2x8c7l72zmiakivma87v" xml:space="preserve">{{đầu đề biên dịch
| tựa đề = Khâm định cổ kim đồ thư tập thành
| tác giả= Trần Mộng Lôi
| ngôn ngữ = zh
| bản gốc= 欽定古今圖書集成/方輿彙編/邊裔典/第093卷
| năm= 1726
| phần = Phương Dư Vị Biên&lt;Br&gt;Biên Duệ Điển&lt;Br&gt;'''quyển 93'''
| trước= [[../quyển 092|quyển 92]]
| sau= [[../quyển 094|quyển 94]]
| ghi chú =
 }}

==An Nam bộ vị khảo 4==

===Minh (phần 1)===
'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 1 (năm 1368) đời Minh Thái Tổ (明太祖), An Nam quốc vương Trần Nhật Khuê (陳日煃 - tức vua Trần Dụ Tông) sai sứ sang triều cống.'''

* ''Xét theo &quot;Minh Thông kỷ&quot; (明通紀) chép như vậy.''
* ''Xét theo &quot;Minh Hội điển&quot; (明會典):'' Năm Hồng Vũ thứ 1 (năm 1368), ban cho Quốc vương lịch &quot;Đại Thống&quot; (大統曆) cùng lụa màu và các vật phẩm.
* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot; (續文獻通考):'' Năm Hồng Vũ thứ 1 (năm 1368) khi lên ngôi, (Thái Tổ) xuống chiếu dụ khắp trong ngoài bốn biển, Nhật Khuê lấy làm lo sợ. Lại nghe tin Chinh Nam tướng quân Liêu Vĩnh Trung (廖永忠), Phó tướng quân Chu Lượng Tổ (朱亮祖) dẫn quân vượt núi Lĩnh, thu hàng Hà Chân (何真), định yên Quảng Đông và Quảng Tây. Nhật Khuê muốn tuân phục nhưng vì Lương vương (nhà Nguyên - [[w:en:Basalawarmi|Basalawarmi]]) vẫn còn ở Vân Nam (雲南) nên còn giữ thái độ lưỡng lự.
* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; (明外史·安南傳):'' An Nam vốn là đất Giao Chỉ (交趾) cổ, trước thời Đường đều thuộc Trung Hoa. Thời Ngũ đại, bắt đầu bị người bản địa là Khúc Thừa Mỹ (曲承美) chiếm giữ. Đầu thời Tống, mới phong Đinh Bộ Lĩnh (丁部領) làm Giao Chỉ quận vương, truyền được 3 đời thì bị đại thần Lê Hoàn (黎桓) cướp ngôi. Họ Lê cũng truyền được 3 đời thì bị đại thần Lý Công Uẩn (李公蘊) cướp ngôi. Họ Lý truyền 8 đời không có con trai, truyền cho con rể là Trần Nhật Cảnh (陳日炬 - tức Trần Thái Tông), thời Nguyên từng nhiều lần phá nước ấy. Năm Hồng Vũ thứ 1 (năm 1368), vương là Nhật Khuê nghe tin Liêu Vĩnh Trung định yên lưỡng Quảng, định sai sứ nộp khoản, nhưng vì Lương vương ở Vân Nam nên chưa thành. Tháng 12, Thái Tổ mệnh cho Tri phủ Hán Dương (漢陽) là Dịch Tế (易濟) mang chiếu sang dụ. Nhật Khuê liền sai Thiếu trung đại phu Đồng Thời Mẫn (同時敏), Chính đại phu Đoạn Thế Đệ (段悌), Lê An Thế (黎安世) dâng biểu sang triều, cống phương vật. Tháng 6 năm sau đến Kinh sư.
* ''(Ghi chú: Theo Thông khảo và Minh sử, năm này mới bắt đầu sai sứ sang cống nhưng chưa tới nơi; Hội điển chép ban lịch và lụa màu vào năm này, nghi là nên đưa vào năm thứ 2 thì đúng hơn).''

'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 2 (năm 1369), phong Trần Nhật Khuê làm An Nam quốc vương. Sứ giả chưa đến nơi thì Nhật Khuê mất. Cháu là Nhật Kiên (日熞 - tức vua Dương Nhật Lễ) nối ngôi, sai sứ sang xin mệnh. Lúc bấy giờ An Nam và Chiêm Thành (占城) đang đánh nhau, (nhà Minh) sai sứ sang dụ, cả hai đều vâng mệnh.'''

* ''Xét theo &quot;Minh Nhất thống chí&quot; (明一統志):'' Đất Nam Giao cổ, thời Tần thuộc Tượng Quận (象郡). Đầu thời Hán thuộc về Nam Việt, Vũ Đế bình Nam Việt, đặt 3 quận Giao Chỉ (交趾), Cửu Chân (九真), Nhật Nam (日南), kiêm đặt Giao Chỉ Thứ sử, trị sở tại Luy Lâu (羸). Đông Hán, quận thuộc Giao Châu (交州). Nhà Ngô đặt thêm 3 quận Cửu Đức (九德), Vũ Bình (武平), Tân Xương (新昌). Nhà Tống lại đặt thêm quận Tống Bình (宋平), dời trị sở Giao Châu đến Long Biên (龍編). Nhà Lương, nhà Trần đặt Đô đốc phủ tại Giao Châu. Đầu thời Tùy, bãi bỏ quận, đổi Đô đốc phủ thành Tổng quản phủ. Đầu thời Đường, vẫn gọi là Giao Châu. Đầu năm Điều Lộ, đổi làm An Nam đô hộ phủ. Đầu năm Chí Đức, đổi làm Trấn Nam đô hộ phủ. Khoảng năm Đại Lịch, gọi lại là An Nam. Thời Lương của Ngũ Đại, hào trưởng bản địa Khúc Thừa Mỹ chiếm giữ đất này, sau bị Lưu Ẩn thôn tính. Sau Dương Diên Nghệ (楊延藝), (Kiều) Thiệu Hồng (紹洪) kế tiếp nhau làm Giao Chỉ Tiết độ sứ, rồi trong vùng đại loạn, suy tôn Đinh Bộ (丁部) làm Châu soái, con là (Đinh) Liễn kế vị. Nhà Tống bình định Lĩnh Biểu, Liễn nội phụ, phong Giao Chỉ quận vương. Em là Toàn (璿) nối ngôi, bị tướng là Lê Hoàn cướp ngôi. Sau đó Lý Công Uẩn cướp ngôi họ Lê, Trần Nhật Cảnh cướp ngôi họ Lý, nhưng thảy đều xưng thần với Trung Hoa, phong Giao Chỉ quận vương. Thời Nguyên Hiến Tông, sai tướng phá nước ấy, Nhật Cảnh chạy ra hải đảo. Sau quy phụ, phong con là Quang Bính (光昺 - tức Trần Thánh Tông) làm An Nam quốc vương. Quang Bính chết, con là Nhật Huyên (日烜) tự lập, Thế Tổ lại phát binh đánh phá. Nhật Huyên chết, con là Nhật Tuân (日燇) sai sứ nhập cống. Đầu thời Hồng Vũ của bản triều, Trần Nhật Khuê tiên phong quy phụ, vẫn ban cho ấn An Nam quốc vương. An Nam phía Đông đến biển 320 dặm, phía Tây đến ranh giới Lão Qua (老撾 - Lào) Tuyên úy ty thuộc Vân Nam 560 dặm, phía Nam đến biên giới Chiêm Thành 1.900 dặm, phía Bắc đến ranh giới huyện Bằng Tường thuộc phủ Tư Minh Quảng Tây 400 dặm. Từ nước ấy đến Nam Kinh 7.720 dặm, đến Kinh sư 11.165 dặm.

* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot;:'' Năm thứ 2 (năm 1369), bắt đầu sai Thiếu trung đại phu Đồng Thời Mẫn, Chính đại phu Đoạn Thế Đệ, Lê An Thế sang triều cống xin phong. (Nhà Minh) sai Thị độc học sĩ Trương Dĩ Ninh (張以寧), Điển bạ Ngưu Lượng (牛諒) sang phong Nhật Khuê làm An Nam quốc vương, ban ấn bạc mạ vàng núm hình lạc đà. Bọn Dĩ Ninh đến biên giới An Nam thì Nhật Khuê đã mất, em là Nhật (日 ?)&lt;ref&gt;Chữ này [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/GJfont.pdf/page22612-40px-GJfont.pdf.jpg X] đúng ra phải là Nhật Kiên (Dương Nhật Lễ)&lt;/ref&gt; nối ngôi, sai Nguyễn Nhữ Lượng (阮汝亮) ra đón xin cáo ấn, Dĩ Ninh không nghe. Nhật sai Đỗ Thuấn Khâm (杜舜欽) sang triều đình xin mệnh. Dĩ Ninh đóng tại An Nam đợi mệnh, sau đó có chiếu phong Nhật làm Vương. Năm ấy, sai Hàn lâm Biên tu La Phục Nhân (羅復仁), Binh bộ Chủ sự Trương Phúc (張福) mang chiếu dụ vua An Nam và Chiêm Thành, thảy đều bãi binh cho dân nghỉ ngơi, cả hai nước đều nghe mệnh.

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 12 năm Hồng Vũ thứ 1 (năm 1368), Nhật Khuê sai sứ dâng biểu triều cống phương vật. Tháng 6 năm sau đến Kinh sư. Vua mừng, ban yến, mệnh Thị độc học sĩ Trương Dĩ Ninh, Điển bạ Ngưu Lượng sang phong làm An Nam quốc vương, ban ấn bạc mạ vàng núm hình lạc đà. Chiếu viết: &quot;Hỡi ngươi An Nam quốc vương Trần Nhật Khuê, duy ông cha ngươi giữ cõi phương Nam, xưng phiên với Trung Hoa, cung kính chức trách thần tử để giữ mãi phong ấp đời đời. Trẫm nhờ linh khí trời đất, quét sạch Hoa Hạ, đưa thư báo tin, khanh liền dâng biểu xưng thần, sai sứ tới chúc mừng. Thật đúng phép tiền nhân, yên dân viễn xứ. Lòng cần thành ấy đáng được ngợi khen. Nay sai sứ mang ấn, phong ngươi làm An Nam quốc vương...&quot;. Ban cho Nhật Khuê lịch &quot;Đại Thống&quot;, 40 xấp gấm thêu vàng, lụa, sa, la; bọn Đồng Thời Mẫn trở xuống thảy đều có thưởng. Bọn Dĩ Ninh đến nơi thì Nhật Khuê đã mất trước đó, cháu là Nhật Kiên (日熞 - tức Dương Nhật Lễ) nối ngôi, sai thần hạ là Nguyễn Nhữ Lượng đến đón xin cáo ấn; Dĩ Ninh không cho. Nhật Kiên lại sai Đỗ Thuấn Khâm sang xin mệnh tại triều đình, Dĩ Ninh đóng lại An Nam đợi mệnh. Lúc đó An Nam và Chiêm Thành đang đánh nhau, vua mệnh La Phục Nhân, Trương Phúc dụ lệnh bãi binh, hai nước đều phụng chiếu.

'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 3 (năm 1370), An Nam cáo tang xin mệnh, (nhà Minh) sai sứ sang điếu tế. Phong Nhật Kiên làm An Nam quốc vương. Nhật Kiên lại sai sứ sang tạ ơn, cống phương vật.'''

* ''Xét theo &quot;Minh Thông kỷ&quot;:'' Năm Hồng Vũ thứ 3 (năm 1370), sứ thần An Nam là Đỗ Thuấn Khâm vì chủ mình là Trần Nhật Khuê mất, sang cáo tang xin mệnh. Vua triệu kiến, tự soạn văn tế, mệnh Hàn lâm Biên tu Vương Liêm (王廉) sang tế, đặt linh vị Nhật Khuê riêng tại điện, Liêm đứng hướng Nam tuyên đọc, vua tôi nước ấy quỳ lạy lắng nghe, xong lễ thì về.
* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot;:'' Năm thứ 3 (năm 1370) Nhật (日 ? - tức Dụ Tông) mất, phong cho con là Nhật Kiên (日熞) nối ngôi Vương.

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 4 năm thứ 3 (năm 1370), bọn Thuấn Khâm đến cáo tang, vua mặc tố phục ngự tại cửa Tây Hoa triệu kiến, sai Biên tu Vương Liêm sang tế, tặng 50 lượng bạc trắng, 50 xấp lụa. Lại sai Lại bộ Chủ sự Lâm Đường Thần (林唐臣) phong Nhật Kiên làm Vương, ban ấn vàng cùng 40 xấp gấm thêu lụa sa. Liêm đi rồi, vua thấy Mã Viện thời Hán lập cột đồng trấn giữ Nam Man công lao rất lớn, mệnh Liêm đến tế. Sau đó ban chiếu khoa cử cho nước ấy, lại vì việc định lại thần hiệu núi sông và quét sạch sa mạc mà 2 lần sai quan sang thông báo. Nhật Kiên sai Thượng đại phu Nguyễn Kiêm (阮兼), Trung đại phu Mạc Kế Long (莫季龍), Hạ đại phu Lê Nguyên Phổ (黎元普) sang tạ ơn và cống phương vật. Kiêm chết dọc đường, vua ban thưởng cho Vương và sứ thần, lại đưa linh cữu Kiêm về nước. Không lâu sau, bọn Phục Nhân về, nói là từ chối không nhận quà tiễn của nước ấy. Vua khen ngợi, ban thưởng thêm cho bọn Kế Long.

* ''Xét theo &quot;Danh sơn tàng – Vương hưởng ký&quot;:'' An Nam quốc vương Trần Nhật Khuê nhập cống cầu phong, sai học sĩ Trương Dĩ Ninh mang chiếu phong làm An Nam vương. Đi đến biên giới thì Nhật Khuê đã mất, con của anh là Nhật Kiên nối ngôi, muốn đòi ấn vương ngay, Dĩ Ninh ôm lấy hòm ấn không cho, bắt phải xin tại triều rồi đứng đợi ở biên giới. Sau khi tấu lên, vua mệnh Dĩ Ninh trao ấn cho Nhật Kiên, lại sai sứ khác điếu tế Nhật Khuê. Dĩ Ninh lúc đó mới vào, Nhật Kiên ra ngoại ô đón. Vì Nhật Khuê chưa có linh vị, nên đặt vị hướng Bắc, sứ giả hướng Nam trao chiếu, Nhật Kiên phủ phục tạ ơn. Ngày hôm sau, quỳ dài dập đầu nhận ấn. Người Giao vốn xưa nay chỉ vái chào làm lễ, đến nay mới quỳ dài dập đầu. Dĩ Ninh về báo cáo, vua hài lòng nói: &quot;Ấy mới là sứ giả của ta&quot;. Nhật Kiên ở nước mình say mê sắc tửu, từng dâng 2 con gái, dung mạo uyển chuyển diễm lệ, may vá khéo léo, lục cung không ai bì kịp. Cao Đế nhận lấy. Được vài năm, lại dâng thêm 2 con gái, Cao Đế không vui nói: &quot;Hắn bảo Trẫm là kẻ ham mê sắc dục sao?&quot; Bèn đem trả cả 2 người trước cùng 2 người sau về, bảo sứ giả rằng: &quot;Về bảo Vương, gả họ cho người khác như con gái mình vậy.&quot; 
* ''(Ghi chú: Theo Thông khảo, năm thứ 2 Nhật Khuê mất em là Nhật nối ngôi; năm thứ 3 Nhật mất con là Nhật Kiên nối ngôi. &quot;Danh sơn tàng&quot; chép Nhật Khuê mất con của anh là Nhật Kiên nối ngôi. &quot;Minh ngoại sử&quot; chép Nhật Khuê mất cháu là Nhật Kiên nối ngôi. Thảy đều chép lại để tham khảo).''
'''Mùa xuân năm Hồng Vũ (洪武) thứ 4 (năm 1371), (An Nam) sai sứ dâng voi, chúc mừng việc bình định sa mạc. Lại sai sứ đi theo bọn Trương Dĩ Ninh (張以寧), Lâm Đường Thần (林唐臣), Vương Liêm (王廉) sang triều kiến. Mùa đông năm ấy, Nhật Kiên (日熞 - tức Dương Nhật Lễ) bị bác là Thúc Minh (叔明 - tức Trần Nghệ Tông) bức tử.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; (明外史·安南傳) chép như vậy.''
* ''Xét theo &quot;Danh sơn tàng – Vương hưởng ký&quot; (名山藏·王享記):'' &quot;Nhật Kiên cuối cùng vì hoang hôn không lo chính sự, bị chú là Thúc Minh bức tử, Thúc Minh tự lập làm vua.&quot; 
* ''(Ghi chú: Bác và chú chép khác nhau, chưa biết bên nào đúng).''

'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 5 (năm 1372), Trần Thúc Minh (陳叔明) sai người sang triều cống, nhưng bị khước từ không nhận.'''

* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot; (續文獻通考) chép như vậy.''
* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Mùa đông năm thứ 4 (năm 1371), Nhật Kiên bị Thúc Minh bức tử. Thúc Minh sợ tội, cống voi và phương vật, sang năm sau mới đến Kinh sư. Lễ quan thấy tên ký trên biểu không phải tên Nhật Kiên, gặng hỏi biết được sự thực, có chiếu khước từ.&quot;
'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 6 (năm 1373), An Nam lại sai người sang nộp cống tạ tội và xin phong.'''

* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot; chép như vậy.''
* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Thúc Minh lại triều cống, tạ tội xin phong. Sứ giả nói thác rằng Nhật Kiên thực sự bệnh chết, Thúc Minh vốn nhường nhịn lánh ra ngoài nhưng được người trong nước suy tôn. Vua lệnh cho người trong nước để tang Nhật Kiên, còn Thúc Minh tạm dùng ấn của tiên vương để quản lý công việc.&quot;
'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 7 (năm 1374), xuống chiếu định kỳ hạn triều cống.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Tháng 3 năm thứ 7 (năm 1374), Thúc Minh sai sứ tạ ơn, tự xưng tuổi đã già, xin mệnh cho em là Thoan (煓 - tức vua Trần Duệ Tông)&lt;ref&gt;Chữ [https://www.zdic.net/hans/%E7%85%93 煓] đọc là Tha Đoan Thiết, đồng âm Thoan 湍.&lt;/ref&gt; nhiếp chính, vua nghe theo. Thoan sai sứ tạ ơn, nhân đó xin định kỳ hạn cống. Chiếu định 3 năm 1 lần cống. Tân vương thế kiến (vừa mới nối ngôi) nên lại sai sứ sang cống. Vua lệnh cho hữu ty dụ khước đi, lại định rõ sứ giả không quá 3 đến 4 người, cống vật không cần hậu.&quot;
'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 10 (năm 1377), Thoan (煓) đánh Chiêm Thành (占城) rồi bại trận tử vong. Em là Vi (煒 - tức vua Trần Phế Đế) nối ngôi. Thiên tử cho rằng An Nam cậy thế cường hãn, nhiều lần xâm phạm Chiêm Thành, bèn ban sắc dụ Thúc Minh.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Tháng Giêng năm thứ 10 (năm 1377), Thoan đánh Chiêm Thành bại trận tử vong, em là Vi thay ngôi, sai sứ báo tang, mệnh cho Trung quan Trần Năng (陳能) sang tế. Lúc đó An Nam cậy mạnh, muốn diệt Chiêm Thành, ngược lại dẫn đến bại vong. Vua sai quan dụ cựu vương Thúc Minh chớ gây hấn để lại họa sau, vì Thúc Minh thực tế vẫn chủ trì việc nước. Thúc Minh cống phương vật tạ tội, bèn được ban yến thưởng theo chế độ. Thổ quan Tư Minh (思明) thuộc Quảng Tây tố cáo An Nam phạm cảnh, An Nam cũng tố Tư Minh nhiễu biên. Vua ghét họ dùng lời xảo trá, khi sứ cống đến bèn khước từ, gửi hịch kể tội gian cuống, sắc cho thủ thần không được đón tiếp sứ giả. Vi sợ hãi, sai sứ tạ ơn. Liên tiếp nhiều năm cống thái giám (hoạn quan), vàng bạc, mâm tử kim, bình rượu vàng, voi ngựa các loại. Vua mệnh Trợ giáo Dương Bàn (楊盤) sang sứ, lệnh cho tiếp tế quân lương Vân Nam, Vi liền nộp 5.000 thạch lương tại Lâm An (臨安).&quot;
'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 20 (năm 1387), Vi (煒) sai sứ sang cống mừng thọ vua.'''

* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot; chép như vậy.''

'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 21 (năm 1388), xuống chiếu An Nam vẫn giữ lệ 3 năm 1 lần cống. Năm ấy Quốc tướng Lê Quý Ly (黎季犛) phế Nhật Vi (日煒) rồi giết đi, lập con của Thúc Minh là Nhật Hỗn (日焜 - tức vua Trần Thuận Tông), vẫn mượn danh Vi để nhập cống.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Năm thứ 21 (năm 1388), vua lại mệnh Lễ bộ Lang trung Hình Văn Vĩ (邢文偉) mang sắc và tệ vật sang ban thưởng. Vi sai sứ tạ ơn, lại dâng voi. Vua cho rằng việc cống quá phiền hà, vật cống xa xỉ, mệnh giữ lệ 3 năm 1 lần cống, không cần dâng tê giác và voi. Đúng lúc đó, Quốc tướng Lê Quý Ly tiếm quyền, ôm mưu bất chính, tháng 12 phế chủ là Vi, rồi giết đi, lập con của Thúc Minh là Nhật Hỗn chủ trì việc nước, vẫn mượn danh Vi để vào cống. Triều đình không biết nên vẫn nhận. Qua vài năm sau mới nhận ra, mệnh cho thủ thần Quảng Tây tuyệt giao với sứ giả. Quý Ly sợ hãi.&quot;
'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 22 (năm 1389), Trần Nhật Hỗn (陳日焜) mượn danh &quot;Vi&quot; sai người sang cống.'''

* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot; chép như vậy.''
'''Tháng 5 năm Hồng Vũ (洪武) thứ 27 (năm 1394), An Nam sai sứ từ đường Quảng Đông vào cống. Vua giận, sai quan chất vấn trách cứ, khước từ vật cống. Quý Ly càng sợ hãi.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; chép như vậy.''

'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 28 (năm 1395), An Nam lại vào cống, (nhà Minh) nhận lấy. Sai sứ dụ lệnh nộp gạo tiếp tế cho quân ở Long Châu (龍州).'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Năm thứ 28 (năm 1395) lại dùng lời quỷ quyệt vào cống. Vua tuy ghét tội giết vua cướp ngôi, nhưng không muốn nhọc quân viễn chinh, nên vẫn nhận. Đại quân đang phạt Long Châu, Triệu Tông Thọ (趙宗壽) mệnh cho Lễ bộ Thượng thư Nhậm Hanh Thái (任亨泰), Ngự sử Nghiêm Chấn Trực (嚴震直) dụ Nhật Hỗn chớ tự nghi ngờ. Quý Ly nghe tin ra quân thì rất sợ, nghe lời bọn Hanh Thái mới hơi yên tâm. Vua lại sai Hình bộ Thượng thư Dương Tĩnh (楊靖) dụ lệnh nộp 80.000 thạch gạo để nuôi quân Long Châu. Quý Ly nộp 10.000 thạch, dâng biếu 1.000 lượng vàng, 20.000 lượng bạc. Lại nói đường bộ Long Châu hiểm trở, xin vận chuyển đến động Bằng Tường (憑祥). Dương Tĩnh không chịu, lệnh nộp 20.000 thạch tại sông Đà Hải (沲海江). Sông này cách Long Châu chỉ nửa ngày đường. Dương Tĩnh nhân đó nói: 'Nhật Hỗn tuổi nhỏ, quốc sự đều do cha con Quý Ly quyết định. Họ nghe tin Tông Thọ đã được tha tội nên mới quan vọng như thế'. Lúc đó vua vì Tông Thọ đã hàng, dời binh chinh phạt các man ở Hướng Võ (向武), bèn dụ Dương Tĩnh lệnh nộp 20.000 thạch cấp cho quân, còn vàng bạc họ biếu thì miễn cho không nhận.&quot;
'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 29 (năm 1396), sai Hành nhân Trần Thành (陳誠), Lã Nhượng (呂讓) dụ lệnh trả lại 5 huyện thuộc Tư Minh (思明), (An Nam) không nghe theo.'''

* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot; chép như vậy.''
* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Tháng 2 năm thứ 29 (năm 1396), Quý Ly báo tang cựu vương Thúc Minh. Vua cho rằng Thúc Minh vốn là kẻ cướp ngôi giết chúa, nếu điếu tế là khuyến khích loạn tặc nên không thực hiện, chỉ gửi hịch báo cho biết. Thổ quan Tư Minh là Hoàng Quảng Thành (黃廣成) tâu rằng: 'Từ khi Nguyên đặt Tổng quản phủ Tư Minh, cai quản các châu huyện tả giang, phía Đông lấy Thượng Tư Châu (上思州), phía Nam lấy Đồng Trụ (銅柱) làm giới hạn. Khi Nguyên chinh Giao Chỉ, cách Đồng Trụ 100 dặm lập vạn hộ phủ Vĩnh Bình (永平), phái binh đóng giữ, lệnh cho người Giao tiếp tế quân nhu. Cuối thời Nguyên loạn lạc, người Giao đánh phá Vĩnh Bình, vượt qua Đồng Trụ hơn 200 dặm, xâm chiếm 5 huyện thuộc Tư Minh là Khâu Ôn (丘溫), Như Ngao (如嶅), Khánh Viễn (慶遠), Uyên Thoát (淵脫)... bức dân phụ thuộc theo. Gần đây lại báo Nhậm Thượng thư đặt trạm dịch tại đất Đăng địa thuộc động Tư Minh. Thần từng tâu lên, được phái Dương Thượng thư khám thực, xin sắc lệnh cho An Nam trả lại 5 huyện cho thần, vẫn vạch biên giới tại Đồng Trụ'. Vua mệnh Hành nhân Trần Thành, Lã Nhượng sang dụ, Quý Ly cố chấp không theo. Thành tự viết thư dụ Nhật Hỗn, Quý Ly gửi thư tranh biện, lại mượn danh Nhật Hỗn gửi thư cho Hộ bộ. Bọn Thành về báo mệnh, vua biết họ cuối cùng không chịu hoàn trả, bèn nói: 'Man di tranh nhau từ cổ đã có. Họ cậy sự bướng bỉnh tất chuốc họa, cứ tạm chờ đó thôi'.&quot;
'''Năm Kiến Văn (建文) thứ 1 (năm 1399) đời Huệ Tông (惠宗), Lê Quý Ly (黎季犛) nước An Nam giết vua của mình mà tự lập, đổi tên là Hồ Nhất Nguyên (胡一元), sau lại truyền ngôi cho con là Đê (夷).'''

*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; (明外史·安南傳):'' &quot;Năm Kiến Văn thứ 1 (năm 1399), Quý Ly giết Nhật Hỗn (日焜 - Trần Thuận Tông), lập con là Ngung (顒 - Trần Thiếu Đế). Chẳng bao lâu lại giết Ngung, lập em của Ngung.&quot; Khi đó người em còn đang trong tã lót, Quý Ly lại giết đi, giết sạch tông tộc họ Trần rồi tự lập, đổi họ tên thành Hồ Nhất Nguyên (胡一元), đặt tên con là Hán (蒼 - tức Hồ Hán Thương) là &quot;Hồ Đê&quot; (胡夷), tự nhận là dòng dõi Hồ Công - hậu duệ Đế Thuấn, sau đó tiếm hiệu quốc hiệu Đại Ngu (大虞), niên hiệu Nguyên Thánh (元聖). Chẳng bao lâu tự xưng Thái thượng hoàng, truyền ngôi cho Đê, triều đình (nhà Minh) không hề hay biết.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 1 (năm 1403) đời Thành Tổ (成祖), phong Hồ Đê làm An Nam quốc vương. Lúc đó Lão Qua (老撾 - Lào) đưa hậu duệ nhà Trần là Thiên Bình (天平) đến xin quân thảo phạt tội篡弒 (cướp ngôi giết vua) của Hồ Đê.'''

*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Sau khi Thành Tổ lên ngôi, sai quan mang chiếu tức vị thông cáo nước ấy. Tháng 4 năm Vĩnh Lạc thứ 1 (năm 1403), Đê tự xưng quyền lý quốc sự An Nam, sai sứ dâng biểu triều cống, nói rằng: &quot;Thời Cao Hoàng đế, An Nam vương Nhật Khuê tiên phong quy phụ, không may mất sớm, hậu duệ đã tuyệt. Thần là cháu ngoại họ Trần được chúng dân suy tôn quyền lý quốc sự đến nay đã 4 năm. Mong thiên ân ban phong tước, thần thề chết không hai lòng.&quot; Sự việc giao xuống Lễ bộ, bộ thần nghi ngờ, xin sai quan đi điều tra thực tế. Bèn mệnh Hành nhân Dương Bột (楊渤) mang sắc dụ bồi thần phụ lão nước ấy, phàm là việc họ Trần còn hay mất hậu duệ, việc Hồ Đê được suy tôn là thật hay giả, đều phải tâu thực. Sau đó, Đê lại sai sứ đi cùng bọn Bột về, dâng biểu của bồi thần phụ lão theo đúng lời dối trá của Đê để lừa gạt Thiên tử, xin sớm ban phong tước. Vua bèn mệnh Lễ bộ Lang trung Hạ Chỉ Thiện (夏止善) phong làm An Nam quốc vương. Đê sai sứ tạ ơn, nhưng trong nước vẫn tự xưng như cũ. Đê xâm chiếm các châu Lộc, Tây Bình và trại Vĩnh Bình thuộc Tư Minh, Thiên tử dụ lệnh trả lại nhưng Đê không nghe. Chiêm Thành tố cáo An Nam xâm lược, có chiếu lệnh tu hảo. Đê ngoài miệng nói phụng mệnh nhưng bên trong xâm lược như cũ, lại ban ấn chương, ép làm thuộc quốc, lại chặn cướp đồ ban tặng của Thiên triều. Thiên tử ghét lắm, đang lúc sai quan trách phạt thì cựu bồi thần Bùi Bá Kỳ (裴伯耆) đến cửa khuyết cáo nạn, nói rằng: &quot;Ông cha thần đều là chức đại phu chấp chính, chết vì nước. Mẹ thần thuộc tộc gần của họ Trần, nên thần từ nhỏ hầu hạ Quốc vương chức ngũ phẩm, sau thuộc quyền Võ Tiết hầu Trần Khát Chân (陳渴真) làm tì tướng. Cuối thời Hồng Vũ, thay Khát Chân chống giặc ở Biển Đông, mà tặc thần Lê Quý Ly cha con giết chúa chiếm ngôi, tàn sát trung lương, diệt tộc đến hàng trăm mười người. Anh em vợ con thần cũng bị hại, chúng sai người bắt thần định giết. Thần bỏ quân trốn chạy, ẩn náu thung lũng, trằn trọc mấy năm mới đến được cửa khuyết nhìn thấy trời xanh. Trộm nghĩ Quý Ly là con của cố Kinh lược sứ Lê Quốc Mạo, đời thờ họ Trần, trộm lấy sủng vinh, đến con là Hán cũng được trọng dụng, một mai đắc chí bèn thành cướp đoạt, đổi họ thay tên, tiếm hiệu cải nguyên, không cung kính triều mệnh. Trung thần lương sĩ đau lòng nhức óc, nguyện dấy quân điếu phạt, dựng lại dòng họ đã tuyệt, tiễu trừ gian hung, lập lại hậu duệ họ Trần. Thần chết không hối tiếc...&quot; Thiên tử nghe tấu cảm động, mệnh hữu ty chu cấp áo cơm. Vừa lúc Lão Qua đưa Trần Thiên Bình (陳天平) đến, Thiên Bình nói: &quot;Thần là cháu của tiên vương Nhật Huyên (日烜), Nhật Khuê là em của ông nội thần. Giặc Lê diệt tận tộc Trần, thần trốn ở châu ngoài mới thoát. Bồi thần kích động bởi trung nghĩa, suy tôn thần làm chủ thảo tặc. Đang lúc bàn chiêu quân thì giặc đuổi tới, vội vã chạy trốn thung lũng, vạn phần chết một mới đến được Lão Qua. Nghe bệ hạ lên ngôi chính thống, thần có nơi nương tựa, bò lết vạn dặm tới kêu van. Hậu duệ họ Trần chỉ còn một mình thần. Thần với giặc này không đội trời chung, cúi xin thánh từ thương xót, mau phát 6 sư (quân đội) thực thi thiên thảo.&quot; Thiên tử càng cảm động, mệnh hữu ty sắp xếp quán xá. Đê sai sứ mừng tết Nguyên đán, vua đưa Thiên Bình ra cho xem, sứ giả đều ngơ ngác lạy xuống, có người bật khóc. Bá Kỳ trách mắng sứ giả bằng đại nghĩa, sứ giả sợ hãi không đáp được. Vua bảo thị thần: &quot;Cha con Đê bội nghịch, quỷ thần không dung. Mà thần dân trong nước cùng nhau lừa dối, cả nước đều là tội nhân, Trẫm sao dung thứ được!&quot;

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 3 (năm 1405), An Nam Hồ Đê giả vờ xin đón Trần Thiên Bình về làm chủ, sắc cho Quảng Tây tướng quân Hoàng Trung (黃中), Lã Nghị (呂毅) đem quân tiễn đưa.'''

*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 1 năm Vĩnh Lạc thứ 3 (năm 1405), mệnh Ngự sử Lý Kỳ (李琦), Hành nhân Vương Khu (王樞) mang sắc trách cứ Đê, lệnh tâu thực việc cướp ngôi. Châu Ninh Viễn ở Vân Nam lại tố Đê chiếm 7 trại, cướp phụ nữ. Đê sai thần là Nguyễn Cảnh Chân (阮景真) theo bọn Kỳ vào triều tạ tội, nói thác là chưa từng tiếm hiệu, xin đón Thiên Bình về làm chủ, trả lại đất Lộc Châu, Ninh Viễn. Vua không lường được sự dối trá, hứa cho, mệnh Hành nhân Nhiếp Thông (聶聰) mang sắc sang dụ, nói nếu đón Thiên Bình về thờ như vua, sẽ phong cho Đê chức Thượng công, cai quản quận lớn. Đê lại sai Cảnh Chân theo Thông về báo việc đón Thiên Bình. Thông hết sức nói lời Đê đáng tin, vua bèn cho Thiên Bình về nước, sắc cho Quảng Tây Tả hữu phó tướng quân Hoàng Trung, Lã Nghị dẫn 5.000 quân tiễn đi.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 4 (năm 1406), Lê Quý Ly nước An Nam phản bội, Thành quốc công Chu Năng (朱能), Tây Bình hầu Mộc Thạnh (沐晟) dẫn quân thảo phạt.'''

'''Năm thứ 5 (năm 1407), An Nam bình định, đổi thành quận huyện.'''

*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 1 năm Vĩnh Lạc thứ 4 (năm 1406), Thiên Bình vào lạy từ biệt, vua ban thưởng hậu, sắc phong Đê làm Thuận Hóa quận công. Tháng 3, quân Minh hộ tống Thiên Bình vào cửa Kê Lăng, gần đến trạm Cần (芹站), Đê phục binh giết Thiên Bình, quân Minh bại về. Vua đại nộ, triệu Chu Năng bàn kế thảo phạt. Tháng 7, mệnh Năng đeo ấn Chinh Di tướng quân làm Tổng binh; Mộc Thạnh làm Tả phó tướng quân; Tân Thành hầu Trương Phụ (張輔) làm Hữu phó tướng quân; Phong Thành hầu Lý彬 (Lý Bân), Vân Dương bá Trần Húc làm Tả hữu Tham tướng, đốc sư nam chinh. Năng đến Long Châu thì bệnh chết. Phụ thay cầm quân tiến vào cửa Pha Lũy, truyền hịch kể 20 tội lớn của cha con Nhất Nguyên, dụ quốc dân về ý định lập con cháu họ Trần. Vượt cửa Kê Lăng đến trạm Cần, đánh tan phục binh, bắc cầu phao qua sông Xương Giang để tiến quân. Tiền phương tới huyện Gia Lâm bắc sông Phú Lương, Phụ từ trạm Cần đi đường phía Tây đến huyện Tân Phúc phủ Bắc Giang. Thám tử báo quân của Thạnh, Bân từ Vân Nam cũng đến Bạch Hạc, bèn sai Phiêu kỵ tướng quân Chu Vinh (朱榮) tới hội quân. Phụ phân đạo tiến quân, đi đến đâu thắng đó. Giặc men sông dựng rào gỗ, đắp thành đất tại ải Đa Bang. Thành lũy dài hơn 900 dặm, huy động hơn 2.000.000 dân giữ thành, các cửa biển đều đóng cọc gỗ, Đông Đô canh phòng nghiêm ngặt, quân thủy bộ xưng là 7.000.000 người, định đánh lâu dài cho quân Minh mệt mỏi. Phụ dời doanh đến cửa sông Cá Chiêu (箇招市江口) thuộc Tam Đới Châu đóng chiến thuyền. Thiên tử lo giặc kéo dài thời gian chờ chướng khí, sắc cho Phụ phải diệt giặc vào mùa xuân năm sau. 

Tháng 12, Thạnh đóng quân bờ bắc sông Thao, đối diện thành Đa Bang. Phụ sai Húc đánh Thao Châu, bắc cầu phao sang sông, cùng tới dưới thành đánh chiếm được. Giặc cậy vào thành này, thành mất thì mật vỡ. Đại quân xuôi sông Phú Lương đánh thẳng vào Đông Đô, giặc bỏ thành chạy, đại quân chiếm giữ, tiến sát Tây Đô, giặc đốt sạch cung thất, lên thuyền ra biển. Các quận huyện nối nhau quy thuận, kẻ kháng cự đều bị đánh tan. Sĩ dân dâng thư kể tội họ Lê mỗi ngày hàng trăm người. Tháng 1 năm Vĩnh Lạc thứ 5 (năm 1407), đại phá Quý Ly tại sông Mộc Hoàn, tuyên chiếu tìm hậu duệ họ Trần, hơn 1.120 kỳ lão đến quân môn nói: &quot;Họ Trần bị giặc Lê giết sạch, không còn người nối dõi. An Nam vốn là đất Trung Hoa, xin nhập vào chức phương như quận nội địa.&quot; Phụ tâu lên, sau đó đại phá giặc tại sông Phú Lương, cha con Quý Ly dùng vài chiếc thuyền bỏ trốn. Chư quân thủy bộ cùng đuổi đến huyện Trà Lung, biết Quý Ly chạy vào Nghệ An, bèn theo sông Cử Khuyết đuổi đến cửa biển Kỳ La phủ Nhật Nam, mệnh Liễu Thăng (柳升) ra biển đuổi theo. Giặc thua nhiều trận không thành quân nữa. Tháng 5, bắt được Quý Ly và ngụy Thái tử Nhuế tại núi Cao Vọng, An Nam thảy đều bình định. Quần thần xin làm theo lời kỳ lão lập quận huyện. Ngày mùng 1 tháng 6, xuống chiếu cáo thiên hạ, đổi An Nam thành Giao Chỉ (交趾). Thiết lập Tam ty, lấy Đô đốc Thiêm sự Lã Nghị quản Đô ty, Hoàng Trung phó chi. Trương Hiển Tông làm Tả Bố chính sứ, Vương Bình làm Hữu Bố chính sứ, Nguyễn Hữu Chương làm Án sát sứ, Bùi Bá Kỳ làm Hữu Tham nghị. Lại mệnh Thượng thư Hoàng Phúc (黃福) kiêm quản hai ty Bố, Án. Thiết lập 15 phủ gồm: Giao Châu, Bắc Giang, Lạng Giang, Tam Giang, Kiến Bình, Tân An, Kiến Xương, Phụng Hóa, Thanh Hóa, Trấn Man, Lạng Sơn, Tân Bình, Diễn Châu, Nghệ An, Thuận Hóa, chia quản 36 châu, 181 huyện. Lại đặt 5 châu Thái Nguyên, Tuyên Hóa, Gia Hưng, Quy Hóa, Quảng Oai trực thuộc Bố chính ty, quản 29 huyện. Những nơi yếu hại đều đặt vệ sở khống chế. Sắc cho hữu ty: Các vương họ Trần bị giết đều được tặng thụy, lập đền thờ quản mộ, cấp cho 20 hộ lo quét tước. Tông tộc bị hại được tặng quan, quân dân chết lộ thiên thì chôn cất. Kẻ làm quan vẫn giữ chức cũ cùng tham gia trị lý. Các chính sách hà khắc của họ Lê thảy đều bãi bỏ, kẻ bị hình phạt được tha miễn. Đãi ngộ người cao tuổi đức độ, kẻ cô độc không nơi nương tựa thì đặt Dưỡng tế viện. Chiêu mộ nhân tài về kinh. Chẳng bao lâu lại có chiếu cầu tìm người ẩn dật, tinh thông kinh sách, hiền lương phương chính, hiếu đệ, liêm khiết, giỏi quân pháp, y học... thảy đều đưa về kinh lục dụng. Trương Phụ đã tâu cử hơn 9.000 người. Tháng 9, cha con Quý Ly, Hán bị áp giải về cửa khuyết, cùng các ngụy tướng Hồ Đỗ thảy đều giao cho ngục lại. Tha tội cho em của Hán là Vệ quốc đại vương Trừng (澄) và con là Nhuế, cho hữu ty chu cấp áo cơm.

*Theo &quot;Bình định Giao Nam lục&quot; của Khâu Tuấn:'' Thời Thái Tông Văn Hoàng đế mới lên ngôi, An Nam vương Trần Nhật Hỗn bị thần hạ là Lê Quý Ly giết. Quý Ly giả họ tên là Hồ Nhất Nguyên, con là Hán (Cương), biểu xưng họ Trần tuyệt tự, Hán là cháu ngoại, xin quyền giữ việc nước. Vua không bắt lỗi sự gian trá, nghe theo. Chẳng bao lâu lại xin tập tước Vương, vua cho. Qua năm sau, cháu họ Trần là Thiên Bình mới từ Lão Qua trốn đến kinh sư tố cáo sự thực. Quý Ly nghe tin sợ hãi, sai sứ dâng biểu xin đón Thiên Bình về nước. Mùa xuân năm Vĩnh Lạc thứ 4 (năm 1406), sai sứ dẫn 5.000 quân tiễn Thiên Bình về, đến biên giới, Quý Ly phục binh giết Thiên Bình và sứ giả. Vua nghe tin chấn nộ, bảo quần thần: &quot;Trẫm là chủ muôn nước, lũ man di kia dám làm điều vô đạo, giết chủ đoạt nước, Trẫm không chính tội chúng thì sao hợp thiên đạo?&quot; Sau đó Chiêm Thành cũng báo bị xâm lấn ranh giới, ép dùng ấn phục. Lại nghe chúng tiếm hiệu Đại Ngu, cải niên hiệu, Quý Ly xưng Thái thượng hoàng, hủy hoại Nho giáo Trung Hoa, gọi Mạnh Tử là đạo nho, Trình - Chu là kẻ剽竊 (ăn cắp ý tưởng). Bèn nghị hưng binh hỏi tội, quần thần đều tán thành. Sai đại thần cáo tại giao miếu, sai cận thị cáo tại danh sơn đại xuyên. 

Mùa thu tháng 7 ngày Quý Mùi, chế dụ Thái tử Thái phó Thành quốc công Chu Năng đeo ấn Chinh Man đại tướng quân làm Tổng binh; Mộc Thạnh làm Tả phó tướng quân; Trương Phụ làm Hữu phó tướng quân; Lý Bân làm Tả tham tướng; Trần Húc làm Hữu tham tướng. Sắc Đại tướng quân soái Hữu phó tướng quân, Hữu tham tướng cùng Thanh Viễn bá Chu Hữu, dẫn các tướng Chu Vinh, Lưu Trát Xuất... cùng 25 vị tướng quân khác, thống lĩnh quân từ hai Kinh kỳ, Kinh Hồ, Mân, Chiết, Lưỡng Quảng, tiến quân từ huyện Bằng Tường phủ Tư Minh Quảng Tây. Tả phó tướng quân thống lĩnh quân Ba Thục, Kiến Xương, Vân Quý, tiến quân từ huyện Mông Tự phủ Lâm An Vân Nam. Lấy Binh bộ Thượng thư Lưu Tuyển tham tán nhung cơ, Hình bộ Thượng thư Hoàng Phúc, Đại lý tự khanh Trần Hiệp, Cấp sự trung Phùng Quý đốc lương. Các nơi danh sơn đại xuyên đi qua đều tu tế sự. Ngày Ất Dậu xuất sư, vua thân hành đến Long Giang làm lễ tế mã, tướng soái bồi vị nhận nhục (thịt tế) hết sức kính cẩn. Xong việc, dừng giá tại bờ sông, thề với chúng quân: &quot;Trẫm mệnh các ngươi thực thi thiên phạt, tội chỉ tại tên nguyên hung. Phải thể theo lòng Trẫm, đừng tham võ, đừng giết kẻ hàng, đừng bắt bớ già trẻ, đừng hủy hoại nhà cửa lăng mộ. Dù một ngọn cỏ nhánh cây cũng không được cắt bỏ bừa bãi. Kẻ vi mệnh, dù nhọc công cũng không tính thành tích, lại còn bị phạt.&quot; Bọn Năng dập đầu nhận mệnh, vạn dân cổ vũ, lên thuyền ra đi. 

Tháng 9 năm ấy, quân dừng tại Long Châu, Đại tướng quân lâm bệnh, giao quân cho Hữu phó tướng quân. Tháng 10 ngày Canh Tý, Đại tướng quân mất. Chúng nghị quân cơ trọng đại không thể chậm trễ, xin Hữu phó tướng quân đại tổng binh quyền. Tin khẩn báo về kinh, vua mệnh Phụ đeo ấn Chinh Man đại tướng quân thay Năng tổng binh, lại giáng sắc dụ: &quot;Xưa Thái Tổ Hoàng đế mệnh Khai Bình vương Thường Ngộ Xuân làm Đại tướng quân, Kỳ Dương vương Lý Văn Trung làm Phiên tướng quân bắc chinh. Khai Bình vương mất tại sông Liễu Hà, Kỳ Dương vương soái chư tướng quét sạch tàn nghiệt, lập đại huân, ghi danh thanh sử. Ngươi nên học theo tiền nhân để xây công vạn thế.&quot; Đây là khởi đầu của việc Định Hưng Trung Liệt vương (Trương Phụ) nhận mệnh chuyên chinh. 

Trước đó, Vương cùng Đại tướng quân niêm yết 20 tội lớn của cha con giặc Lê để làm rõ ý Thiên thảo. Kể tội Quý Ly: 1. Giết hai chủ đoạt nước; 2. Giết sạch con cháu họ Trần; 3. Dùng hình tàn bạo, coi dân như thù; 4. Thuế nặng sưu cao dân không sống nổi; 5. Vốn họ Lê mà phản tổ đổi họ; 6. Cướp ngôi mà dối là quyền lý để lừa triều đình; 7. Biểu xin đón cháu họ Trần về rồi lại ngăn trở; 8. Giết cháu quốc chủ; 9. Chiếm 7 trại Ninh Viễn; 10. Giết thổ quan Mãnh Mạn, ngược đãi con gái họ, thu bạc của họ; 11. Uy hiếp thổ quan biên giới; 12. Chiếm đất Lộc Châu Quảng Tây; 13. Chiếm Tây Bình Châu giết thổ quan; 14. Đánh Chiêm Thành lúc tang gia, chiếm đất Cách Liệt; 15. Đánh chiếm các châu Bản Đạt Lang, Hắc, Bạch; 16. Cướp hơn 100 con voi Chiêm Thành; 17. Ép Chiêm Thành dùng ấn phục ngụy; 18. Ép vua Chiêm thờ mình như thờ Trung Hoa; 19. Cướp quân nhu của sứ triều đình tại cảng Côn Lăng; 20. Tự xưng quốc hiệu, niên hiệu ngụy Thánh Nguyên, Thiệu Thành, Khai Đại... không dùng chính sóc. 

Người Giao nghe thiên binh xuống, ban đầu không hiểu tại sao, sau nghe bảng văn thì biết lỗi tại họ Lê. Lại thấy cuối bảng ghi: &quot;Đợi sau khi bắt được cha con giặc Lê sẽ tìm họ Trần lập lên&quot;, thảy đều kiễng chân chờ đợi vương sư. Vương đến huyện Bằng Tường vào ngày Đinh Mùi tháng 10, vào cảnh làm lễ tế, dụ chúng: &quot;Hoàng đế không ham đất đai nhân dân An Nam, chỉ vì giặc Lê hại chúa ngược dân, nên thực hiện thiên thảo để nối dòng họ tuyệt, cứu dân khốn. Mệnh ta điếu dân phạt tội, dặn dò không được giết người bừa bãi, không lấy vật bừa bãi, không chiếm đoạt nữ tử, không đốt nhà, không xéo lúa. Kẻ vi mệnh sẽ theo quân pháp không tha!&quot; Chúng quân hoan hô dùng mệnh. 

Ngày đó đại quân nhập cửa Pha Lũy, dán bảng dụ dân, chiêu lai kẻ hàng. Vương biết từ Pha Lũy về phía Nam, qua cửa Ải Lưu, Kê Lăng tới trạm Cần núi non hiểm trở, rừng rậm chằng chịt, sợ có phục binh, sai Lã Nghị đi thám thính, lệnh Hàn Quan Vinh sửa đường bắc cầu tại Pha Lũy. Ngày Mậu Thân đại quân dừng tại huyện Khâu Ôn. Ngày Kỷ Dậu thám tử đến Ải Lưu, giặc 20.000 người dựa núi kết trại, Nghị đánh chiếm được, chém 40 thủ cấp, bắt sống 60 người. Chu Vinh cũng phá cửa Kê Lăng, chém hơn 80 người. Giặc nghe tin hai cửa quan mất, quân phục đều tan chạy. Ngày Nhâm Tý đại quân dừng tại Kê Lăng, ngày Quý Sửu tới trạm Cần. Phương Chính, Vương Thứ tiến thẳng đến huyện Gia Lâm bờ bắc sông Phú Lương. Lúc này Mộc Thạnh cũng từ Mông Tự tiến quân qua vùng Dã Bồ Man nhập cảnh, đánh chiếm cửa Mãnh Liệt, phá rào Hoa Ải, tùy nơi đắp lũy造舟 (đóng thuyền). Đô chỉ huy Từ Nguyên, Khổng Bân đột kích cửa sông Tuyên Quang... Thủy quân giặc号称 (xưng là) 7.000.000 người, thực chất là xua cả già trẻ gái trai để trợ thanh thế. Vương viết thư dụ Quý Ly: &quot;Ta phụng mệnh đến hỏi tội, nếu dám chiến thì dàn quân tại Gia Lâm mà đợi, nếu không thì đến quân môn nghe phân xử.&quot; Vương muốn khích giặc đánh gấp. Vừa lúc Hành nhân Chu Khuyên mang sắc đến dụ giặc họa phúc, cho nộp 50.000 lượng vàng, 100 con voi để chuộc tội. Khuyên đến nơi, Quý Ly không ra tiếp, nói lời quỷ quyệt: &quot;Văn thư này không giống bản cũ, chắc không phải vua sai. Nếu binh lui thì sẽ cống, nếu không thì tự có chuẩn bị.&quot; Vương biết sắc này chỉ là để hoãn binh, giặc không có ý hối lỗi. Bèn dời quân đến Nhị Đới Châu, cửa sông Cá Chiêu, cùng Mộc Thạnh bàn việc đóng thuyền chế súng tiến công. Có thuyền chèo của giặc xuất hiện, Vương lệnh Lỗ Lân ban đêm chèo thuyền xuôi dòng cướp thuyền giặc, chém hơn 100 người. Từ đó giặc không dám ló mặt. Vương định vượt sông ở thượng lưu, sai Chu Vinh ở hạ lưu 80 dặm tại Gia Lâm bày thuyền bè như muốn vượt sông để nghi binh. Giặc quả nhiên chia thủy quân đến Gia Lâm, Vinh đánh phá tan tác. 

Tháng 12 ngày Kỷ Hợi, hai cánh quân hợp nhất. Vương bảo Thạnh: &quot;Giặc dựng rào ven sông, thế hiểm đất hẹp khó dàn quân. Chỉ có ải Đa Bang bãi cát ngoài thành bằng phẳng rộng rãi đủ chứa quân. Tuy thành cao hào sâu, phòng thủ nghiêm ngặt, ngoài đặt hầm chông, nhưng người Man yếu ớt không chịu được khổ, không đáng lo. Nay thang vân, tiên nhân động... của ta đã sẵn, dễ chiếm thôi.&quot; Bèn bảo tướng sĩ: &quot;Báo quốc thành công tại trận này. Phải奮力 (dốc sức) tranh tiên, kẻ lên thành trước sẽ được trọng thưởng.&quot; Đêm đó canh 4, Hoàng Trung dẫn quân bí mật vượt hào tới dưới thành, bắc thang vân leo lên. Thái Phúc cùng vài người lên trước dùng đao chém loạn, giặc kinh hãi kêu rú, trên thành lửa sáng rực, tướng sĩ như kiến bò lên. Giặc trong thành dàn trận, xua voi ra lao tới. Quân Minh tung ra &quot;Sư tử phục&quot; (hình sư tử giả) trùm lên ngựa, voi thấy hình sư tử thì kinh sợ run rẩy, lại bị súng tên bắn trúng bèn quay đầu chạy ngược giẫm đạp quân nhà. Đại quân thừa thắng tiến thẳng, hôm sau đuổi đến núi Tản Viên, hôm sau nữa xuôi sông Phú Lương đốt sạch rào gỗ ven sông, khói lửa ngất trời. Ngày Tân Hợi đánh thẳng vào Đông Đô, chiếm được. Vương cùng Thạnh đóng quân phía Đông Nam thành, dán bảng chiêu dụ, kẻ hàng mỗi ngày hàng vạn người. Vương bảo các kỳ lão về ý đồ điếu phạt, tiếng hoan hô động đất. 

Ngày Ất Mão, bàn việc sai Lý Bân, Trần Húc đánh Tây Đô. Giặc nghe tin Đa Bang mất, đã đốt kho tàng đưa vợ con trốn ra biển. Quân Minh tới chiếm thành. Dư đảng dựa vào núi Thiên Kiện, núi Khốn Mai đóng giữ thủy bộ. Sai Vương Hữu, Hoàng Trung, Liễu Tông chia quân tiễu trừ. Từ đông năm ấy đến xuân năm sau chém hơn 37.000 thủ cấp. Nghe tin Hồ Trừng tụ thuyền tại sông Hoàng, quân Minh tiến sát sông Mộc Hoàn hạ trại. Ngày Tân Tỵ thuyền giặc hơn 300 chiếc tới phạm, quân Minh thủy bộ kẹp đánh, chém hơn vạn người, chết đuối vô số. Tháng 2 ngày Ất Tỵ, nghe tin giặc chạy ra cửa Mộn Hải, đi cửa sông Lỗ gặp quân Thạnh tại huyện Giao Thủy. Giặc lại chạy ra cửa biển Đại An. Vương bảo Thạnh: &quot;Giặc thấy ta không dám đánh, trốn nơi khác để xem động tĩnh. Nếu ta về Giao Châu, để quân ở cửa Hàm Thủy canh phòng, chúng tất ra cửa Mộn Hải tập kích. Ta đợi chúng ra sẽ đánh úp.&quot; Tháng 3 ngày Quý Dậu đại quân về Giao Châu. Ngày Giáp Ngọ giặc quả nhiên phạm cửa Hàm Thủy. Ngày Kỷ Dậu, Vương cùng Thạnh thủy bộ tiến gấp. Giặc dùng hải thuyền chặn ngang sông, hai bên bờ tiến quân. Lên bờ dựng rào. Vương thừa lúc rào chưa xong, thân đốc tinh nhuệ đánh, Liễu Thăng dẫn thủy quân tới tiếp ứng, giặc đại bại, nước sông Phú Lương nhuộm đỏ, xác chất vài mươi dặm. Trần Húc thừa thế tiến thẳng đến cửa Mộn Hải. Cha con giặc Lê chạy ra Linh Nguyên. Vương bảo tướng sĩ phải thừa thế chẻ tre mà diệt tận. Bèn về Giao Châu để Lý Bân trấn giữ sông Hoàng. Tháng 4 ngày Ất Hợi, Vương cùng Thạnh từ Thanh Hóa tiến gấp, điều Liễu Thăng, Lỗ Lân cùng thổ quan Mạc Thúy dẫn thuyền đuổi theo đường thủy. Ngày Mậu Dần tới sông Lỗi Giang Thanh Hóa, giặc tụ thuyền chống cự, Thăng đánh bại chém vạn người. Tháng 5 ngày Đinh Mão tới Diễn Châu, Liễu Thăng tới hội quân, kẻ hàng nối nhau. Biết cha con giặc Lê trốn tại sông Thâm phủ Nghệ An. Vương cùng Thạnh đi đường bộ, Liễu Thăng đi đường thủy đuổi giặc. Ngày Nhâm Thân tới huyện Thượng Dầu phủ Nghệ An, Vương đi đường đông sông Cử Khuyết, Thạnh đi đường tây, cùng hạ trại tại huyện Bàn Thạch. Ngày Giáp Tuất Liễu Thăng tới cửa biển Kỳ La đánh bại giặc, thu 300 thuyền. Ngày Ất Hợi, quân sĩ Vương Sài Hồ... 7 người bắt được ngụy Thượng hoàng Lê Quý Ly. Quân sĩ Lý Bảo Bảo... 10 người bắt được ngụy Vệ quốc đại vương Lê Trừng. Ngày Bính Tý, thổ nhân Vũ Như Khanh bắt được ngụy quốc chủ Lê Hán (Hồ Hán Thương) cùng ngụy Thái tử Nhuế tại núi Cao Vọng. Thân thuộc họ Lê bị bắt không sót một ai, đất An Nam bình định. Thu được 48 phủ châu, 166 huyện, 3.120.500 hộ, voi ngựa trâu dê lương thực không xuể. Sai Liễu Thăng áp giải tù binh về cửa khuyết. 

Sau khi bình định, Vương tìm hậu duệ họ Trần. Quan lại kỳ lão đều nói: &quot;Giặc Lê năm Kỷ Mão giết Quang Thái vương (Trần Thuận Tông), lập con ông ta rồi lại giết đi mà chiếm nước. Giết hơn 50 người thuộc tộc gần, hơn 1.000 người tộc xa, máu mủ tuyệt tận, không ai nối dõi. Xin theo lệ Hán Đường lập quận huyện như nội địa.&quot; Vương tâu lên, vua nghe theo. Bèn lập Giao Chỉ承宣布政使司 (Thừa tuyên Bố chính sứ ty), Đô chỉ huy sứ ty, Án sát ty. Chia làm 17 phủ, 47 châu, 157 huyện. Đặt 11 vệ, 3 sở thủ ngự. Tại biên giới Giao - Quảng, đặt vệ Khâu Ôn cùng các sở Pha Lũy, Ải Lưu để khống chế. Năm ấy đại cáo thiên hạ việc phục cổ quận huyện An Nam, sắc cho hữu ty tặng thụy cho vua Trần, tông thân bị hại đều được tặng quan, xây đền dựng bia quét tước mộ phần. Bãi bỏ các sưu thuế hà khắc của giặc Lê. Dùng người hiền năng, ưu đãi kỳ lão, đổi phong tục theo Hoa phong. Khiến cho dải đất từ Tần Hán rơi vào tay man di suốt 446 năm, nay một mai trở lại bản đồ Trung Hoa. Văn võ quần thần thảy đều dâng biểu chúc mừng.

*Theo &quot;Minh Nhất thống chí&quot;:'' Đầu thời Hồng Vũ, Trần Nhật Khuê tiên phong quy phụ, ban ấn An Nam quốc vương. Truyền đến Nhật Hỗn, thần là Lê Quý Ly cướp ngôi tiếm hiệu. Năm Vĩnh Lạc thứ 4 (năm 1406), sai Trương Phụ, Mộc Thạnh chia quân tiến đánh, bắt sống cha con Quý Ly. Tìm hậu duệ họ Trần không thấy, bèn quận huyện hóa đất ấy, đặt 17 phủ, 5 châu trực thuộc. Lại lập Giao Chỉ Bố chính ty, Đề hình Án sát ty cùng Đô chỉ huy sứ ty tại phủ Giao Châu.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 6 (năm 1408), An Nam bình định, ban sư (rút quân). Năm ấy, cựu quan An Nam là Giản Định (簡定) lại làm phản.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; (明外史·安南傳):'' Tháng 6 năm Vĩnh Lạc thứ 6 (năm 1408), bọn (Trương) Phụ chấn chỉnh quân ngũ trở về kinh sư, dâng bản đồ Giao Chỉ (交阯), phía Đông sang phía Tây dài 1.760 dặm, phía Bắc xuống phía Nam dài 2.800 dặm, an phủ nhân dân hơn 3.120.500 người, bắt được người Man hơn 2.087.500 người, voi, ngựa, trâu hơn 235.900 con, thóc gạo hơn 13.600.000 thạch, thuyền hơn 8.670 chiếc. Khí giới quân dụng tính được 2.539.800 món. Do đó đại hành phong thưởng, Phụ tiến phong Anh quốc công (英國公), (Mộc) Thạnh phong Kiềm quốc công (黔國公), những người còn lại tùy theo thứ bậc mà ban thưởng. Lúc bấy giờ, các quan lại do triều đình phương Bắc đặt ra cốt lấy sự khoan hậu để thu phục vùng đất mới lập, nhưng người Man tự coi mình là loài khác, thường xuyên kinh động sợ hãi. Cựu quan họ Trần là Giản Định (簡定) trước đó đã hàng, sắp sửa được đưa về kinh sư, bèn cùng đồng đảng là Trần Hy Cát (陳希葛) trốn đi, mưu loạn với các ngụy quan Hóa Châu (化州) là Đặng Tất (鄧悉), Nguyễn Súy (阮帥)... Định bèn tiếm hiệu đại hiệu, đặt niên hiệu Hưng Khánh (興慶), quốc hiệu là Đại Việt (大越). Chúng ra vào trong núi ở Nghệ An (乂安), Hóa Châu (化州), rình lúc đại quân rút về liền ra đánh Phà Than (盤灘), bến Hàm Tử (鹹子關), chốt giữ con đường huyết mạch qua lại ở phủ Tam Giang (三江府), đánh phá vùng gần Giao Châu (交州). Các châu huyện Từ Liêm (慈廉), Uy Man (威蠻), Thượng Hồng (上洪), Thiên Đường (天堂), Ứng Bình (應平), Thạch Thất (石室) thảy đều hưởng ứng. Thủ tướng nhiều lần ra quân thảo phạt nhưng đều không có công. Tháng 8, sự việc báo về kinh, mệnh Mộc Thạnh làm Chinh Di tướng quân, thống lĩnh 40.000 quân từ Vân Nam, Quý Châu, Tứ Xuyên đi thảo phạt, đồng thời sai sứ mang sắc dụ hàng, hứa cho thế quan. Định không ứng chiếu, Thạnh đánh với giặc ở sông Sinh Quyết (生厥江), đại bại, Lã Nghị (呂毅) cùng Tham tán Thượng thư Lưu Tuấn (劉㒞) đều tử trận.

* ''Xét theo &quot;Bình định Giao Nam lục&quot; (平定交南錄):'' Mùa xuân năm Vĩnh Lạc thứ 6 (năm 1408), ban sư về triều. Mùa thu tháng 7, xét công hành thưởng, tiến phong Anh quốc công, Tây Bình hầu phong làm Kiềm quốc công, Thanh Viễn bá Vương Hữu (王友) tiến phong tước Hầu, Đô đốc Liễu Thăng (柳升) thăng làm An Viễn bá (安遠伯), những người còn lại đều thăng quan tăng lộc tùy theo thứ bậc. Ban cho (Trương) Phụ cáo khoán, đai ngọc, vàng lụa, mệnh cho con cháu đời đời tập tước, tăng thêm 3.000 thạch lộc mễ. Sau khi đại yến, Hoàng thượng tự thân chế bài &quot;Bình An Nam ca&quot; để khen ngợi.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 7 (năm 1409), đảng phản loạn An Nam tôn Giản Định làm Thái thượng hoàng, lập riêng Trần Quý Khoách (陳季擴) làm vua, mệnh Anh quốc công Trương Phụ thảo phạt.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 1 năm Vĩnh Lạc thứ 7 (năm 1409), tin bại trận báo về, tăng phái 47.000 quân từ Nam Kỳ, Chiết Giang, Giang Tây, Phúc Kiến, Hồ Quảng, Quảng Đông, Quảng Tây, theo Anh quốc công (Trương) Phụ đi chinh phạt. Phụ cho rằng giặc dựa vào sông biển, không lợi cho bộ binh, bèn đóng quân ở Tiên Du (仙游) thuộc Bắc Giang, đóng gấp chiến hạm, đồng thời chiêu an những người bị giặc đánh phá phải ly tán, liền liên tiếp phá các đồn trại ở Từ Liêm, Quảng Oai (廣威). Thám thính biết đồng đảng của giặc là Đặng Cảnh Dị (鄧景異) chốt giữ sông Lô ở phủ Nam Sách (南策州), vượt cầu Thái Bình, bèn tiến quân đến bến Hàm Tử (鹹子關). Ngụy Kim ngô tướng quân Nguyễn Thế Mỗi (阮世每) có 20.000 quân, lập trại rào ở bờ đối diện, dàn hơn 600 chiếc thuyền, dựng cọc ở phía Đông Nam để ngăn giữ. Lúc đó là tháng 8, gió Tây Bắc thổi gấp, Phụ đốc thúc Trần Húc, Chu Quảng, Du Nhượng, Phương Chính... đồng loạt cho thuyền tiến lên, pháo tên bắn ra như bão, chém 3.000 thủ cấp, bắt sống Ngụy Giám môn tướng quân Phan Đê (潘低) cùng hơn 200 người, thu hơn 400 chiếc thuyền. Liền tiến đánh Cảnh Dị, Cảnh Dị bỏ chạy trước, bèn bình định các phủ Giao Châu, Bắc Giang, Lạng Giang, Tân An, Kiến Xương, Trấn Man, đuổi phá Cảnh Dị ở cửa biển Thái Bình, bắt được đồng đảng là Phạm Tất Lật (范必栗). Lúc bấy giờ Nguyễn Súy và các tướng tôn Giản Định làm Thái thượng hoàng, lập riêng Trần Quý Khoách làm vua, đặt niên hiệu Trùng Quang (重光). Khoách sai sứ tự xưng là &quot;cháu của vua An Nam trước&quot;, cầu xin phong tước, Phụ quát mắng rồi chém đi. Từ sông Hoàng Giang, sông A Giang, cửa biển Đại An đến sông Phúc Thành, chuyển vào cửa biển Thần Đầu (神投海口), nhổ sạch cọc rào giặc dựng. Hơn 10 ngày thì đến Thanh Hóa (清化), quân thủy bộ đều hội tụ. Định đã chạy sang Diễn Châu (演州), Quý Khoách chạy vào Nghệ An, bọn Súy, Cảnh Dị cũng tan tác bỏ trốn. Bèn đóng quân bắt dư đảng, Định chạy đến trại Cát Lợi huyện Mỹ Lương (美良縣), bọn Phụ đuổi gấp đến nơi, Định trốn vào núi, đại soát không được, bèn vây lại, cùng với ngụy tướng tướng của hắn là Trần Hy Cát, Nguyễn Nhữ Lệ (阮汝勵), Nguyễn Án (阮晏)... thảy đều bị bắt.

* ''Xét theo &quot;Bình định Giao Nam lục&quot;:'' Dư nghiệt An Nam là Giản Định tác loạn, Định tự xưng họ Trần, vốn là quan cũ của họ Trần, trước đã hàng phục, sau lại trốn vào phủ Nghệ An, cùng đồng đảng Đặng Tất, Nguyễn Súy, Trần Hy Cát mưu phản, ngụy xưng là Nhật Nam vương. Sau đó tiếm hiệu Đại Việt, xưng niên hiệu Hưng Khánh. Triều đình mệnh Kiềm quốc công Mộc Thạnh làm tướng quân, từ Vân Nam sang chinh phạt, lâu ngày không ngăn tuyệt được, đình nghị cho rằng nếu không phải Vương (Trương Phụ) thì không xong. Tháng 1 năm thứ 7 (năm 1409), bèn mệnh Vương đeo ấn Chinh Man phó tướng quân, sang cùng tiễu trừ. Vương đến Nam Ninh hội quân vào tháng 4, tháng 5 nhập cảnh; Vương thân tự đốc chiến hạm, phá rào Khổng Mục, lại phá bến Hàm Tử, chém bắt vô số. Giặc lui về giữ Hoàng Giang, Vương thừa thắng đánh ở cửa biển Thái Bình, giặc chạy vào sông Trà Kế (茶偈江) ở Nghệ An. Mùa đông tháng 12, quân đến Thanh Hóa. Qua 4 ngày, bắt sống Giản Định ở núi thuộc trại Cát Lợi, cùng đồng đảng Trần Hy Cát..., đóng cũi giải về kinh sư. Tháng 2 năm sau, Vương về triều, Hoàng thượng khen ngợi lao khổ.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 8 (năm 1410), Trần Quý Khoách xin hàng.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Trước đó, đảng giặc Nguyễn Sư Cối (阮師檜) tiếm tước Vương, cùng Ngụy Kim ngô Thượng tướng quân Đỗ Nguyên Thố (杜元措)... chiếm xã Nghi Dương huyện An Lão phủ Đông Triều (東潮州), có quân hơn 20.000 người. Tháng 1 năm thứ 8 (năm 1410), Phụ tiến đánh, chém hơn 4.500 thủ cấp, bắt bọn đồng đảng Phạm Chi (范支), Trần Nguyên Khanh (陳原卿), Nguyễn Nhân Trụ (阮人柱)... hơn 2.000 người, thảy đều chém đi, đắp kinh quán (gò xác). Tháng ấy, Phụ sắp ban sư, tâu rằng Quý Khoách cùng đồng đảng Nguyễn Súy, Hồ Cụ (胡具), Đặng Cảnh Dị... vẫn còn ở Diễn Châu, Nghệ An, ép sát Thanh Hóa, mà Đặng Dung (鄧鎔) chặn cửa sông Thần Đầu, Phúc Thành, chiếm cứ yếu lộ Thanh Hóa, ra vào các nơi ở Nghệ An. Nếu chư quân rút hết về, e rằng quân của Mộc Thạnh ít không địch nổi. Xin lưu Đô đốc Giang Hạo (江浩), Đô chỉ huy Du Nhượng (俞讓), Hoa Anh (花英), Sư Hữu (師祐)... ở lại giúp Thạnh thủ ngự. Vua nghe theo. Tháng 5, Thạnh đuổi Quý Khoách đến sông Ngu Giang (虞江), giặc bỏ rào trốn. Đuổi đến huyện Cổ Linh và cửa biển Hội Triều, Linh Trường, chém hơn 3.000 thủ cấp, bắt được ngụy tướng Lê Lộng (黎弄). Quý Khoách bị bách quá, dâng biểu xin hàng. Vua biết là dối trá nhưng tạm hứa cho. Chiếu thụ cho Giao Chỉ Bố chính sứ Nguyễn Súy, Hồ Cụ, Đặng Cảnh Dị, Đặng Dung đều làm Đô chỉ huy, Trần Nguyên Tôn làm Hữu tham chính, Phan Quý Hựu làm Án sát phó sứ. Chiếu xuống rồi mà giặc không có lòng hối cải.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 9 (năm 1411), đảng phản loạn của Trần Quý Khoách là Đặng Tông Tắc (鄧宗稷)... bị bắt, năm ấy truy sát gần hết.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 1 năm Vĩnh Lạc thứ 9 (năm 1411), lại mệnh Phụ đốc 24.000 quân, hợp với quân của Thạnh để thảo phạt. Giặc chiếm giữ sông Nguyệt Thường (月常江), dựng cọc gỗ cao hơn 40 trượng, hai bên bờ đặt rào dài 2-3 dặm, dàn hơn 300 chiếc thuyền, đặt phục binh ở bên phải núi. Mùa thu năm ấy, bọn Phụ, Thạnh thủy bộ cùng tiến, Nguyễn Súy, Hồ Cụ, Đặng Cảnh Dị, Đặng Dung... đến cự chiến. Phụ lệnh cho Chu Quảng kết thuyền nhổ cọc để tiến, tự mình dẫn bọn Phương Chính dùng bộ đội tiễu trừ phục binh. Thủy bộ kẹp đánh, giặc đại bại, bọn Súy đều tan chạy, bắt sống ngụy tướng Đặng Tông Tắc, Lê Đức Di (黎德彝), Nguyễn Trung (阮忠), Nguyễn Hiên (阮軒)... thu 120 chiếc thuyền. Phụ bèn đốc thủy quân tiễu trừ Quý Khoách, nghe tin Ngụy Long hổ tướng quân Lê Nhuế (黎蕊)... ở các châu huyện Thạch Thất, Phúc An chặt đứt cầu phao sông Duệ Giang (銳江), làm nghẽn đường sông Sinh Quyết và hậu vệ Giao Châu, liền đi chinh phạt. Nhuế cùng đồng đảng Phạm Khang (范慷) đến cự chiến, Nhuế trúng tên chết, chém ngụy tướng Nguyễn Đà (阮陁), bắt ngụy tướng Dương Nhữ Mai (楊汝梅), Phòng ngự sứ Phùng Hấp (馮翕), chém 1.500 thủ cấp, truy sát dư tặc gần hết, Khang cùng đồng đảng Đỗ Cá Đán (杜箇旦), Đặng Minh (鄧明), Nguyễn Tư Châm (阮思瑊)... cũng bị bắt.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 10 (năm 1412), đảng phản loạn của Trần Quý Khoách là Trần Mẫn (陳敏)... nối nhau xin hàng.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Ngày mùng 1 tháng 8 năm Vĩnh Lạc thứ 10 (năm 1412), Phụ đốc bọn Phương Chính đánh thuyền giặc ở biển Thần Đầu (神投海), đại phá chúng, bắt ngụy tướng Trần Lỗi (陳磊), Đặng Nhữ H戲 (Đặng Nhữ Hí)... Nguyễn Súy chạy xa, đuổi không kịp. Quân Phụ đến Nghệ An, ngụy Thiếu bảo vùng Thượng Hoàng là Phan Quý Hựu (潘季祐)... đều bỏ trốn. Chẳng bao lâu Quý Hựu xin hàng, dẫn theo 17 ngụy quan đến yết kiến. Phụ thừa chế thụ cho Quý Hựu làm Án sát phó sứ, thự việc phủ Nghệ An. Thế là các ngụy tướng quân, quan sát, an phủ, chiêu thảo như Trần Mẫn (陳敏), Nguyễn Sĩ Cần (阮士勤), Trần Toàn Húc (陳全勗), Trần Toàn Mẫn (陳全敏)... nối nhau ra hàng.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 11 (năm 1413), đảng phản loạn của Trần Quý Khoách là Đặng Dung (鄧鎔)... thảy đều hàng phục.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 12 năm Vĩnh Lạc thứ 11 (năm 1413), Phụ và Thạnh hợp quân đến Thuận Châu (順州), Nguyễn Súy đặt phục binh ở sông Ái Tử (愛子江), dựa vào thế hiểm núi Côn Truyền (昆傳山), dàn trận voi đón đánh. Chư quân đại phá được, bắt sống ngụy tướng Phan Kính (潘徑), Nguyễn Từ (阮徐)... 56 người. Đuổi đến sông Ái Mẫu (愛母江), giặc tan tác, em của Đặng Dung là Ngụy hầu Thiết (鐵) cùng tướng quân Phan Lỗ (潘魯), Phan Cần (潘勤)... thảy đều hàng phục.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 12 (năm 1414), Trần Quý Khoách (陳季擴) bị bắt, An Nam lại được bình định.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; (明外史·安南傳):'' Mùa xuân năm Vĩnh Lạc thứ 12 (năm 1414), tiến quân đến Chính Hòa (政和), tướng giặc là Hồ Đồng (胡同) ra hàng, nói rằng Ngụy Đại tướng quân (鄧景異) dẫn đồng đảng là Lê Diệm (黎蟾) cùng 700 người trốn vào trại Côn Bồ (昆蒲柵) của dân Xiêm Man (暹蠻). Quân Minh bèn tiến vào La Giang (羅江), bỏ ngựa đi bộ, khi đến nơi thì giặc đã trốn, đuổi đến trại Sất Bồ Nạt (叱蒲捺柵) giặc lại trốn tiếp. Đêm tối đi hơn 20 dặm, nghe tiếng trống cầm canh, (Trương) Phụ dẫn bọn (Phương) Chính ngậm tăm đi gấp, mờ sáng đến trại Sất Bồ Cán (叱蒲幹柵). Giặc vẫn đóng trại ở bờ Nam sông Bắc Giang, quan quân qua sông vây đánh, tên bắn trúng Cảnh Dị rồi bắt sống được. (Đặng) Dung (鄧鎔) cùng em là Duẩn (鈗) chạy trốn cũng bị đuổi bắt, thu hết đồ chúng. Biệt tướng Chu Quảng (朱廣) đuổi theo Ngụy Đại tướng quân Nguyễn Súy (阮帥) tại Xiêm Man, lục soát khắp các núi vùng Xiêm Nhân Quan, bắt được vợ con Súy và Quý Khoách. Súy trốn sang Nam Linh Châu (南靈州) dựa vào Thổ quan Nguyễn Trà Hối (阮茶彙). Chỉ huy Tiết Tụ (薛聚) đuổi bắt được Súy, chém Trà Hối. Trước đó, khi Đặng Dung bị bắt, Quý Khoách trốn vào núi Trúc Bài (竹排山) ở Nghệ An. Phụ sai Đô chỉ huy Sư Hữu (師祐) tập kích, Khoách chạy sang Lão Qua (老撾 - Lào), Hữu đuổi theo sau. Lão Qua sợ quan quân giày xéo đất đai, xin tự trói giặc nộp. Phụ gửi hịch đòi người, đồng thời lệnh cho Hữu tiến sâu vào, hạ 3 cửa quan, đến Kim Lăng Cá (金陵箇). Đồng đảng của giặc tan chạy hết, bèn bắt được Quý Khoách. Em của Khoách là Ngụy Tướng quốc Hoan Quốc vương Quý Chắt (季揝) cũng bị bắt ở nơi khác, giặc bị dẹp tan.

* ''Xét theo &quot;Bình định Giao Nam lục&quot; (平定交南錄):'' Dư đảng của Giản Định (簡定) là Trần Quý Khoách lại tụ tập, tiếm xưng niên hiệu Trùng Quang (重光). Quý Khoách là cháu của Giản Định. Định bị bọn Nguyễn Súy phế đi mà lập Quý Khoách. Khi Định bại trận lén trốn đi xa, nghe tin Vương (Trương Phụ) rút quân về, lại cùng Đặng Cảnh Dị làm phản. Mùa xuân tháng 1 năm thứ 9 (năm 1411), vua lại trao ấn trước cho Vương, sang đốc sư chinh phạt. Mùa hè tháng 5 quân dừng ở Đông Quan (東關), tháng 6 tiến binh. Giặc nghe Vương đến, lấy đá lấp cửa biển Thần Đầu (神頭海口) chừng 30 trượng, đặt cọc gỗ kháng cự. Vương đốc tướng sĩ bốc hết đá lên để thông đường thuyền. Giặc sợ, lập đồn ở sông Thường Nguyệt (常月江), Vương dặn quân rằng: &quot;Đồn này không đáng đánh, nhưng phía Nam núi hiểm trở, chúng tất đặt phục binh làm khó ta.&quot; Bèn sai kiêu tướng dẫn thổ binh soát núi, quả nhiên bắt được quân phục, chém đi rồi chiếm đồn, giặc trốn xa. Vương đuổi theo khắp nơi, giặc lúc tụ lúc tán, cuối cùng không nắm được manh mối. Lúc bấy giờ phía Đông cửa quan giặc cướp nổi lên như ong, vùng vẹn toàn chỉ còn mỗi thành Giao Châu. Đại để là vì châu huyện quân vệ mới đặt quá nhiều, người Giao đã rời xa giáo hóa lâu ngày, ưa phóng túng, không chịu nổi sự nhiễu loạn của quan lại binh lính. Thường tưởng nhớ tục cũ, hễ nghe giặc nổi lên là rủ nhau hưởng ứng. Giặc đến đâu cũng được cung cấp, che giấu, nên giặc tan rồi lại tụ. Triều đình nhiều lần xuống chiếu chiêu phủ, phong Quý Khoách làm Bố chính sứ. Khoách muốn nhận mệnh nhưng bị đồng đảng khống chế, hàng rồi lại phản, giả xưng là con cháu họ Trần để lấy cớ khôi phục. Đại quân đến thì chúng trốn sâu vào núi rừng biển cả, quân rút thì chúng lại ra, vì thế quan quân không thành công. Khi Vương cầm quân, bắt đầu thi hành thưởng phạt nghiêm minh, chư tướng vốn mệt mỏi vì chạy vạy nên thường hay chần chừ lơ là. Đô đốc Hoàng Trung (黃中) không tuân mệnh, Vương dùng quân pháp xử lý. Từ đó ai nấy đều biết sợ, không dám từ nan tránh hiểm. Lúc đó giặc dựa vào sự hiểm yếu của biển Hoa Sen (Hà Hoa - 荷花海), cho là quân ta không qua được, bèn lập đồn ở cửa biển Nhật Lệ (日麗海口) để giữ. Vương dẫn thủy quân từ đại dương Kỳ La (奇羅海) vượt qua cửa biển Hoa Sen, tiến thẳng đến Nhật Lệ. Giặc đốt đồn chạy trốn đến sông Trà Kế (茶偈江), Vương tiến binh đánh phá. Giặc kinh hãi nói: &quot;Thiên binh bay đến!&quot; rồi đại bại, mất thành Hóa Khẩu. Thám tử cho biết giặc dốc hết quân giữ sông Ái Tử (愛子江), Vương đuổi đến tận nơi, giặc dàn hàng chục voi lớn làm tiên phong, ngựa người dàn sau, dốc sức chống cự. Vương bảo tướng hiệu: &quot;Bắt giặc chính là trận này, cơ hội không được để mất.&quot; Bèn quất ngựa tiến lên trước, voi phục đột nhiên xông ra. Vương bắn 1 mũi tên làm rơi quản tượng, mũi thứ 2 trúng mũi voi. Voi rống lên chạy ngược về, giày xéo quân mình, quân Minh thừa thế đánh tới, xác giặc lấp đầy khe núi, giặc chạy trốn sang vùng Xiêm Man. Vương chia tướng lãnh đi soát bắt khắp nơi, đến các trại Bồ Cán (蒲幹) vùng Xiêm Man, đường núi gập ghềnh, rừng rậm u ám, ngựa không tiến được. Vương bèn xuống ngựa đi bộ, vượt hiểm đi gấp, sĩ卒 (sĩ tốt) không theo kịp, chỉ có hơn 100 tướng hiệu theo sát. Gặp giặc, giết vài nghìn người, thủ lĩnh Trần Quý Khoách cùng vợ con thảy đều bị bắt. Lúc đó là mùa đông năm thứ 11 (năm 1413).
* ''(Ghi chú: &quot;Bình định Giao Nam lục&quot; chép việc này vào năm thứ 11, &quot;Minh ngoại sử&quot; chép năm thứ 12. Nay chép cả hai để lưu lại).''

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 13 (năm 1415), Phụ, Thạnh bình định xong An Nam, rút quân về. Năm ấy, lại mệnh Phụ đeo ấn Tướng quân ra trấn thủ.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 2 năm Vĩnh Lạc thứ 13 (năm 1415), bọn Phụ, Thạnh rút quân về kinh, tháng 4 lại mệnh Phụ đeo ấn Chinh Di tướng quân ra trấn thủ.

* ''Xét theo &quot;Bình định Giao Nam lục&quot;:'' Năm Vĩnh Lạc thứ 12 (năm 1414), ban sư về kinh. Từ khi Vương xuất sư đến lúc này, đầu đuôi hơn 3 năm mới bắt được kẻ cầm đầu. Người đời cho rằng công lao trận này của Vương khó hơn trận bình định trước. Tháng 4 năm thứ 13 (năm 1415), triều đình mệnh đeo ấn Chinh Man tướng quân làm Tổng binh sang trấn thủ Giao Chỉ. Lại có công bình định Trần Nguyệt (平陳月). Năm thứ 15 (năm 1417), vua cho rằng Vương lao khổ lâu ngày ở ngoài, chiếu cho về kinh sư. Vương mất vào năm Kỷ Tỵ (1449) đời Chính Thống khi đang làm việc quân, đến nay đã 37 năm. Con thừa tự là Thái tử Thái phó, Anh quốc công thụ phong là Mậu (懋) đưa bản ghi chép của người canh cổng tên là Phúc Trụ ghi lại các bản tấu của Vương lúc bình định An Nam cho tôi xem, nhờ tôi sắp xếp lại. Tôi bèn tham khảo bản &quot;Lộ bố bảng văn&quot; chép trong &quot;Giao Chỉ quận chí&quot;, cùng bài &quot;Bình An Nam bi&quot; của Hồ Văn Mục công phụng sắc soạn, bài thần đạo bi cho Đông Bình Võ Liệt vương và Định Viễn Trung Kính vương của Dương Văn Trinh công, cùng những điều nghe thấy để soạn ra tập này. 
Mùa đông năm Vĩnh Lạc thứ 14 (năm 1416), triệu Phụ về kinh.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 15 (năm 1417), mệnh Phong Thành hầu Lý Bân (李彬) trấn thủ An Nam. Lúc bấy giờ quân phản loạn đồng loạt nổi dậy, chinh chiến đông tây không lúc nào ngơi.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 1 năm Vĩnh Lạc thứ 15 (năm 1417), mệnh Phong Thành hầu Lý Bân sang thay trấn thủ. Người Giao vốn thích loạn, Trung quan Mã Kỳ (馬麒) đến thu mua, vét sạch trân bảo trong vùng, lòng dân xao động, những kẻ kiệt hiệt kích động dân chúng. Đại quân vừa về, dân liền đồng loạt nổi dậy làm loạn. Lục Na (陸那), Nguyễn Trinh (阮貞), Lê Hạch (黎核) ở Thuận Châu, Phan Cường (潘強) cùng Thổ quan Đồng tri Trần Khả Luận (陳可論), Phán quan Nguyễn Chiêu (阮昭), Thiên hộ Trần Hung (陳恟), Phán quan phủ Nam Linh Nguyễn Nghĩ (阮擬), Tri huyện Tả Bình Phạm Bá Cao (范伯高), Huyện thừa Vũ Vạn (武萬), Bách hộ Trần Kỷ Luật (陳己律)... nhất thời đều phản. Bân đều sai tướng thảo diệt, nhưng kẻ phản loạn vẫn không dứt. Ngay sau đó, Tuần kiểm Lạc Hạnh là Lê Lợi (黎利) ở Tứ Mang (四忙), con trai của cố Tri huyện Xa Miên là Tam (三), Tri phủ Nghệ An Phan Liêu (潘僚), Thiên hộ Nam Linh Trần Thuận Khánh (陳順慶), Bách hộ vệ Nghệ An Trần Trực Thành (陳直誠) cũng thừa cơ tác loạn. Những kẻ gian quỹ khác như Phạm Nhuyễn (范軟) nổi dậy ở Phù Lạc, Võ Cống (武貢); Hoàng Nhữ Điển (黃汝典) ở sông Kế Giang (偈江); Nùng Văn Lịch (儂文歷) ở Khâu Ôn (Khâu Ôn - 丘溫); Trần Thủy Quả (陳水果) ở Vũ Định (武定); Nguyễn Đặc (阮特) ở Khoái Châu (快州); Ngô Cự Lai (吳巨來) ở Thiện Thệ (善誓); Trịnh Công Chứng (鄭公證), Lê Tiết (黎姪) ở Đồng Lợi (同利); Đào Cường (陶強) ở Thiện Tài (善才); Đinh Tông Lão (丁宗老) ở Đại Loan (大灣); Phạm Ngọc (范玉) ở An Lão (安老), thảy đều tự phong quan tước, giết tướng lại, đốt nhà cửa. Có Dương Cung (楊恭), Nguyễn Đa (阮多) đều tự xưng vương, phong đồng đảng là Vi Ngũ (韋五), Đàm Hưng Bang (譚興邦), Nguyễn Gia (阮嘉) làm Thái sư, Bình chương, nương tựa lẫn nhau. Trong đó Phan Liêu và Phạm Ngọc là ngang ngược nhất. Liêu là con của cố Tri phủ Nghệ An Quý Hựu, nối chức cha, không chịu nổi sự ngược đãi của Mã Kỳ bèn phản. Thổ quan Chỉ huy Lộ Văn Luật (路文律), Thiên hộ Trần Đài (陳苔)... đi theo hắn. Ngọc là nhà sư chùa Đồ Sơn (塗山寺), tự xưng &quot;trời ban ấn kiếm&quot;, bèn tiếm hiệu La Bình vương (羅平王), niên hiệu Vĩnh Ninh (永寧), cùng Phạm Thiện (范善), Ngô Trung (吳中), Lê Hành (黎行), Đào Thừa (陶承)... làm loạn, phong làm Tướng quốc, Tư không, Đại tướng quân, đánh chiếm thành ấp. Bân đi chinh phạt đông tây, không lúc nào ngơi tay.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 18 (năm 1420), sắc lệnh Phong Thành hầu Lý Bân mau chóng tiễu trừ phản khấu An Nam.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Triều đình thấy giặc lâu ngày chưa dẹp xong, tháng 3 năm Vĩnh Lạc thứ 18 (năm 1420), mệnh Vinh Xương bá Trần Trí (陳智) làm Tả tham tướng sang hỗ trợ. Lại giáng sắc trách Bân rằng: &quot;Phản khấu Phan Liêu, Lê Lợi, Xa Tam, Nùng Văn Lịch... đến nay chưa bắt được, binh đao bao giờ mới dứt? Dân bao giờ mới yên? Phải rộng định phương lược, mau chóng báo tin bình định.&quot; Bân sợ hãi, đốc thúc chư tướng truy tiễu.
'''Mùa thu năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 19 (năm 1421), bọn giặc thảy đều bị phá diệt, chỉ có Lê Lợi (黎利) là không bắt được. Phan Liêu (潘僚) trốn sang Lão Qua (老撾), hợp quân với Lợi.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; chép như vậy.''

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 20 (năm 1422), chiếu mệnh Vinh Xương bá Trần Trí (陳智) trấn thủ An Nam; vì không thể tiêu diệt được Lê Lợi (黎利), vua xuống sắc trách cứ.'''

*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; (明外史·安南傳):'' Mùa xuân năm Vĩnh Lạc thứ 20 (năm 1422), (Lý) Bân (李彬) mất tại chức, chiếu mệnh (Trần) Trí thay trấn thủ. (Lê) Lợi ban đầu phục vụ Trần Quý Khoách (陳季擴), làm Kim ngô tướng quân, sau quy thuận, được dùng làm Tuần kiểm huyện Nga Lạc (俄樂縣) thuộc phủ Thanh Hóa (清化府), lòng luôn u uất không đắc chí. Đến khi đại quân rút về, bèn làm phản, tiếm xưng là Bình Định Vương (平定王), lấy em là Thạch (石) làm Tướng quốc, cùng đồng đảng là Đoàn Mãng (段莽), Phạm Liễu (范柳), Phạm Án (范晏)... đem quân cướp phá. Quan quân thảo phạt, bắt sống được bọn Án, Lợi trốn đi. Được một thời gian, Lợi ra chiếm cứ đồn Khả Lam (可藍堡) hành tống. Các tướng Phương Chính (方政), Sư Hữu (師祐) tiễu phạt bắt được Ngụy tướng quân Nguyễn Cá Lập (阮箇立) của hắn, Lợi trốn sang ẩn náu ở Lão Qua (老撾 - Lào). Đến khi bọn Chính rút về, Lợi lại xuất hiện, giết chết Tuần kiểm Ngọc Cục. Các tướng khác đuổi theo, Lợi lại trốn đi.

Mùa hè năm thứ 17 (năm 1419), trời nắng nóng chướng khí thịnh, (quân Minh) bàn đợi mùa thu mát mẻ sẽ tiến binh, Lợi nhờ đó mà lập kế. Mùa thu năm ấy, Lợi ra đánh phá Lỗi Giang (磊江), bị đánh bại liền lẩn trốn; khi bọn Lão Qua và quần đạo thảy đều bị diệt, Lợi càng ẩn náu sâu hơn. (Lý) Bân tấu rằng: &quot;Lợi lẩn trốn ở Lão Qua, Lão Qua sắp phát binh tập kích. Họ xin quan quân đừng vào, họ sẽ tự phát hết binh bộ hạ để bắt Lợi. Nay đã lâu mà không thấy giao nộp, tình hình khó lường.&quot; Thiên tử nghi ngờ Lão Qua bao che giặc, lệnh cho Bân đưa sứ thần của họ về kinh sư để tra hỏi. Lão Qua bèn xua đuổi Lợi. Vừa lúc (Trần) Trí thay Bân, Thiên tử cho rằng Trí không thể diệt được giặc, bèn giáng sắc trách cứ.
'''Tháng 1 năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 21 (năm 1423), Trí đuổi theo Lợi tại huyện Xa Lai (車來縣) thuộc Ninh Hóa Châu (寧化州), đánh bại được, Lợi lại chạy trốn ra xa.'''

*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; chép như vậy.''

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 22 (năm 1424), đầu mục của Lê Lợi là Phạm Ngưỡng (范仰) cùng những người khác đến hàng.'''

*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Mùa thu năm Vĩnh Lạc thứ 22 (năm 1424), Trí tấu rằng: &quot;Lợi ban đầu trốn sang Lão Qua, sau bị xua đuổi phải về huyện Quy Hồn (歸魂縣). Quan quân tiến đánh, đầu mục của hắn là Phạm Ngưỡng (范仰) cùng những người khác đã dẫn theo 1.600 nam phụ đến hàng. Lợi tuy xin cầu hòa, nguyện đem bộ hạ về quy thuận nhưng chỉ dừng ở Nga Lạc (俄樂) không ra, việc chế tạo quân khí vẫn chưa dừng, nhất định phải tiến binh.&quot;

----
'''Nguồn tham khảo bổ sung'''
* [https://www.shidianguji.com/zh/book/GJTS08/chapter/1lpka9gtnpkp5?page_from=profile&amp;version=1 安南部彙考]

{{Chú thích cuối trang}}
{{giấy phép dịch|bản gốc={{PD-old}}|bản dịch={{CC-BY-SA-4.0}}{{GFDL}}}}
[[Thể loại:Trung Quốc]]</text>
      <sha1>dtc8a83t1oa2x8c7l72zmiakivma87v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>204693</id>
      <parentid>204684</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:13:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrfly911</username>
        <id>2215</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Minh (phần 1) */</comment>
      <origin>204693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82936" sha1="9j8xb8es7ks5x6n6w6djm5q65pt8ke0" xml:space="preserve">{{đầu đề biên dịch
| tựa đề = Khâm định cổ kim đồ thư tập thành
| tác giả= Trần Mộng Lôi
| ngôn ngữ = zh
| bản gốc= 欽定古今圖書集成/方輿彙編/邊裔典/第093卷
| năm= 1726
| phần = Phương Dư Vị Biên&lt;Br&gt;Biên Duệ Điển&lt;Br&gt;'''quyển 93'''
| trước= [[../quyển 092|quyển 92]]
| sau= [[../quyển 094|quyển 94]]
| ghi chú =
 }}

==An Nam bộ vị khảo 4==

===Minh (phần 1)===
'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 1 (năm 1368) đời Minh Thái Tổ (明太祖), An Nam quốc vương Trần Nhật Khuê (陳日煃 - tức vua Trần Dụ Tông) sai sứ sang triều cống.'''

* ''Xét theo &quot;Minh Thông kỷ&quot; (明通紀) chép như vậy.''
* ''Xét theo &quot;Minh Hội điển&quot; (明會典):'' Năm Hồng Vũ thứ 1 (năm 1368), ban cho Quốc vương lịch &quot;Đại Thống&quot; (大統曆) cùng lụa màu và các vật phẩm.
* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot; (續文獻通考):'' Năm Hồng Vũ thứ 1 (năm 1368) khi lên ngôi, (Thái Tổ) xuống chiếu dụ khắp trong ngoài bốn biển, Nhật Khuê lấy làm lo sợ. Lại nghe tin Chinh Nam tướng quân Liêu Vĩnh Trung (廖永忠), Phó tướng quân Chu Lượng Tổ (朱亮祖) dẫn quân vượt núi Lĩnh, thu hàng Hà Chân (何真), định yên Quảng Đông và Quảng Tây. Nhật Khuê muốn tuân phục nhưng vì Lương vương (nhà Nguyên - [[w:en:Basalawarmi|Basalawarmi]]) vẫn còn ở Vân Nam (雲南) nên còn giữ thái độ lưỡng lự.
* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; (明外史·安南傳):'' An Nam vốn là đất Giao Chỉ (交趾) cổ, trước thời Đường đều thuộc Trung Hoa. Thời Ngũ đại, bắt đầu bị người bản địa là Khúc Thừa Mỹ (曲承美) chiếm giữ. Đầu thời Tống, mới phong Đinh Bộ Lĩnh (丁部領) làm Giao Chỉ quận vương, truyền được 3 đời thì bị đại thần Lê Hoàn (黎桓) cướp ngôi. Họ Lê cũng truyền được 3 đời thì bị đại thần Lý Công Uẩn (李公蘊) cướp ngôi. Họ Lý truyền 8 đời không có con trai, truyền cho con rể là Trần Nhật Cảnh (陳日炬 - tức Trần Thái Tông), thời Nguyên từng nhiều lần phá nước ấy. Năm Hồng Vũ thứ 1 (năm 1368), vương là Nhật Khuê nghe tin Liêu Vĩnh Trung định yên lưỡng Quảng, định sai sứ nộp khoản, nhưng vì Lương vương ở Vân Nam nên chưa thành. Tháng 12, Thái Tổ mệnh cho Tri phủ Hán Dương (漢陽) là Dịch Tế (易濟) mang chiếu sang dụ. Nhật Khuê liền sai Thiếu trung đại phu Đồng Thời Mẫn (同時敏), Chính đại phu Đoạn Thế Đệ (段悌), Lê An Thế (黎安世) dâng biểu sang triều, cống phương vật. Tháng 6 năm sau đến Kinh sư.
* ''(Ghi chú: Theo Thông khảo và Minh sử, năm này mới bắt đầu sai sứ sang cống nhưng chưa tới nơi; Hội điển chép ban lịch và lụa màu vào năm này, nghi là nên đưa vào năm thứ 2 thì đúng hơn).''

'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 2 (năm 1369), phong Trần Nhật Khuê làm An Nam quốc vương. Sứ giả chưa đến nơi thì Nhật Khuê mất. Cháu là Nhật Kiên (日熞 - tức vua Dương Nhật Lễ) nối ngôi, sai sứ sang xin mệnh. Lúc bấy giờ An Nam và Chiêm Thành (占城) đang đánh nhau, (nhà Minh) sai sứ sang dụ, cả hai đều vâng mệnh.'''

* ''Xét theo &quot;Minh Nhất thống chí&quot; (明一統志):'' Đất Nam Giao cổ, thời Tần thuộc Tượng Quận (象郡). Đầu thời Hán thuộc về Nam Việt, Vũ Đế bình Nam Việt, đặt 3 quận Giao Chỉ (交趾), Cửu Chân (九真), Nhật Nam (日南), kiêm đặt Giao Chỉ Thứ sử, trị sở tại Luy Lâu (羸). Đông Hán, quận thuộc Giao Châu (交州). Nhà Ngô đặt thêm 3 quận Cửu Đức (九德), Vũ Bình (武平), Tân Xương (新昌). Nhà Tống lại đặt thêm quận Tống Bình (宋平), dời trị sở Giao Châu đến Long Biên (龍編). Nhà Lương, nhà Trần đặt Đô đốc phủ tại Giao Châu. Đầu thời Tùy, bãi bỏ quận, đổi Đô đốc phủ thành Tổng quản phủ. Đầu thời Đường, vẫn gọi là Giao Châu. Đầu năm Điều Lộ, đổi làm An Nam đô hộ phủ. Đầu năm Chí Đức, đổi làm Trấn Nam đô hộ phủ. Khoảng năm Đại Lịch, gọi lại là An Nam. Thời Lương của Ngũ Đại, hào trưởng bản địa Khúc Thừa Mỹ chiếm giữ đất này, sau bị Lưu Ẩn thôn tính. Sau Dương Diên Nghệ (楊延藝), (Kiều) Thiệu Hồng (紹洪) kế tiếp nhau làm Giao Chỉ Tiết độ sứ, rồi trong vùng đại loạn, suy tôn Đinh Bộ (丁部) làm Châu soái, con là (Đinh) Liễn kế vị. Nhà Tống bình định Lĩnh Biểu, Liễn nội phụ, phong Giao Chỉ quận vương. Em là Toàn (璿) nối ngôi, bị tướng là Lê Hoàn cướp ngôi. Sau đó Lý Công Uẩn cướp ngôi họ Lê, Trần Nhật Cảnh cướp ngôi họ Lý, nhưng thảy đều xưng thần với Trung Hoa, phong Giao Chỉ quận vương. Thời Nguyên Hiến Tông, sai tướng phá nước ấy, Nhật Cảnh chạy ra hải đảo. Sau quy phụ, phong con là Quang Bính (光昺 - tức Trần Thánh Tông) làm An Nam quốc vương. Quang Bính chết, con là Nhật Huyên (日烜) tự lập, Thế Tổ lại phát binh đánh phá. Nhật Huyên chết, con là Nhật Tuân (日燇) sai sứ nhập cống. Đầu thời Hồng Vũ của bản triều, Trần Nhật Khuê tiên phong quy phụ, vẫn ban cho ấn An Nam quốc vương. An Nam phía Đông đến biển 320 dặm, phía Tây đến ranh giới Lão Qua (老撾 - Lào) Tuyên úy ty thuộc Vân Nam 560 dặm, phía Nam đến biên giới Chiêm Thành 1.900 dặm, phía Bắc đến ranh giới huyện Bằng Tường thuộc phủ Tư Minh Quảng Tây 400 dặm. Từ nước ấy đến Nam Kinh 7.720 dặm, đến Kinh sư 11.165 dặm.

* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot;:'' Năm thứ 2 (năm 1369), bắt đầu sai Thiếu trung đại phu Đồng Thời Mẫn, Chính đại phu Đoạn Thế Đệ, Lê An Thế sang triều cống xin phong. (Nhà Minh) sai Thị độc học sĩ Trương Dĩ Ninh (張以寧), Điển bạ Ngưu Lượng (牛諒) sang phong Nhật Khuê làm An Nam quốc vương, ban ấn bạc mạ vàng núm hình lạc đà. Bọn Dĩ Ninh đến biên giới An Nam thì Nhật Khuê đã mất, em là Nhật (日 ?)&lt;ref&gt;Chữ này [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/GJfont.pdf/page22612-40px-GJfont.pdf.jpg X] đúng ra phải là Nhật Kiên (Dương Nhật Lễ)&lt;/ref&gt; nối ngôi, sai Nguyễn Nhữ Lượng (阮汝亮) ra đón xin cáo ấn, Dĩ Ninh không nghe. Nhật sai Đỗ Thuấn Khâm (杜舜欽) sang triều đình xin mệnh. Dĩ Ninh đóng tại An Nam đợi mệnh, sau đó có chiếu phong Nhật làm Vương. Năm ấy, sai Hàn lâm Biên tu La Phục Nhân (羅復仁), Binh bộ Chủ sự Trương Phúc (張福) mang chiếu dụ vua An Nam và Chiêm Thành, thảy đều bãi binh cho dân nghỉ ngơi, cả hai nước đều nghe mệnh.

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 12 năm Hồng Vũ thứ 1 (năm 1368), Nhật Khuê sai sứ dâng biểu triều cống phương vật. Tháng 6 năm sau đến Kinh sư. Vua mừng, ban yến, mệnh Thị độc học sĩ Trương Dĩ Ninh, Điển bạ Ngưu Lượng sang phong làm An Nam quốc vương, ban ấn bạc mạ vàng núm hình lạc đà. Chiếu viết: &quot;Hỡi ngươi An Nam quốc vương Trần Nhật Khuê, duy ông cha ngươi giữ cõi phương Nam, xưng phiên với Trung Hoa, cung kính chức trách thần tử để giữ mãi phong ấp đời đời. Trẫm nhờ linh khí trời đất, quét sạch Hoa Hạ, đưa thư báo tin, khanh liền dâng biểu xưng thần, sai sứ tới chúc mừng. Thật đúng phép tiền nhân, yên dân viễn xứ. Lòng cần thành ấy đáng được ngợi khen. Nay sai sứ mang ấn, phong ngươi làm An Nam quốc vương...&quot;. Ban cho Nhật Khuê lịch &quot;Đại Thống&quot;, 40 xấp gấm thêu vàng, lụa, sa, la; bọn Đồng Thời Mẫn trở xuống thảy đều có thưởng. Bọn Dĩ Ninh đến nơi thì Nhật Khuê đã mất trước đó, cháu là Nhật Kiên (日熞 - tức Dương Nhật Lễ) nối ngôi, sai thần hạ là Nguyễn Nhữ Lượng đến đón xin cáo ấn; Dĩ Ninh không cho. Nhật Kiên lại sai Đỗ Thuấn Khâm sang xin mệnh tại triều đình, Dĩ Ninh đóng lại An Nam đợi mệnh. Lúc đó An Nam và Chiêm Thành đang đánh nhau, vua mệnh La Phục Nhân, Trương Phúc dụ lệnh bãi binh, hai nước đều phụng chiếu.

'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 3 (năm 1370), An Nam cáo tang xin mệnh, (nhà Minh) sai sứ sang điếu tế. Phong Nhật Kiên làm An Nam quốc vương. Nhật Kiên lại sai sứ sang tạ ơn, cống phương vật.'''

* ''Xét theo &quot;Minh Thông kỷ&quot;:'' Năm Hồng Vũ thứ 3 (năm 1370), sứ thần An Nam là Đỗ Thuấn Khâm vì chủ mình là Trần Nhật Khuê mất, sang cáo tang xin mệnh. Vua triệu kiến, tự soạn văn tế, mệnh Hàn lâm Biên tu Vương Liêm (王廉) sang tế, đặt linh vị Nhật Khuê riêng tại điện, Liêm đứng hướng Nam tuyên đọc, vua tôi nước ấy quỳ lạy lắng nghe, xong lễ thì về.
* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot;:'' Năm thứ 3 (năm 1370) Nhật (日 ? - tức Dụ Tông) mất, phong cho con là Nhật Kiên (日熞) nối ngôi Vương.

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 4 năm thứ 3 (năm 1370), bọn Thuấn Khâm đến cáo tang, vua mặc tố phục ngự tại cửa Tây Hoa triệu kiến, sai Biên tu Vương Liêm sang tế, tặng 50 lượng bạc trắng, 50 xấp lụa. Lại sai Lại bộ Chủ sự Lâm Đường Thần (林唐臣) phong Nhật Kiên làm Vương, ban ấn vàng cùng 40 xấp gấm thêu lụa sa. Liêm đi rồi, vua thấy Mã Viện thời Hán lập cột đồng trấn giữ Nam Man công lao rất lớn, mệnh Liêm đến tế. Sau đó ban chiếu khoa cử cho nước ấy, lại vì việc định lại thần hiệu núi sông và quét sạch sa mạc mà 2 lần sai quan sang thông báo. Nhật Kiên sai Thượng đại phu Nguyễn Kiêm (阮兼), Trung đại phu Mạc Kế Long (莫季龍), Hạ đại phu Lê Nguyên Phổ (黎元普) sang tạ ơn và cống phương vật. Kiêm chết dọc đường, vua ban thưởng cho Vương và sứ thần, lại đưa linh cữu Kiêm về nước. Không lâu sau, bọn Phục Nhân về, nói là từ chối không nhận quà tiễn của nước ấy. Vua khen ngợi, ban thưởng thêm cho bọn Kế Long.

* ''Xét theo &quot;Danh sơn tàng – Vương hưởng ký&quot;:'' An Nam quốc vương Trần Nhật Khuê nhập cống cầu phong, sai học sĩ Trương Dĩ Ninh mang chiếu phong làm An Nam vương. Đi đến biên giới thì Nhật Khuê đã mất, con của anh là Nhật Kiên nối ngôi, muốn đòi ấn vương ngay, Dĩ Ninh ôm lấy hòm ấn không cho, bắt phải xin tại triều rồi đứng đợi ở biên giới. Sau khi tấu lên, vua mệnh Dĩ Ninh trao ấn cho Nhật Kiên, lại sai sứ khác điếu tế Nhật Khuê. Dĩ Ninh lúc đó mới vào, Nhật Kiên ra ngoại ô đón. Vì Nhật Khuê chưa có linh vị, nên đặt vị hướng Bắc, sứ giả hướng Nam trao chiếu, Nhật Kiên phủ phục tạ ơn. Ngày hôm sau, quỳ dài dập đầu nhận ấn. Người Giao vốn xưa nay chỉ vái chào làm lễ, đến nay mới quỳ dài dập đầu. Dĩ Ninh về báo cáo, vua hài lòng nói: &quot;Ấy mới là sứ giả của ta&quot;. Nhật Kiên ở nước mình say mê sắc tửu, từng dâng 2 con gái, dung mạo uyển chuyển diễm lệ, may vá khéo léo, lục cung không ai bì kịp. Cao Đế nhận lấy. Được vài năm, lại dâng thêm 2 con gái, Cao Đế không vui nói: &quot;Hắn bảo Trẫm là kẻ ham mê sắc dục sao?&quot; Bèn đem trả cả 2 người trước cùng 2 người sau về, bảo sứ giả rằng: &quot;Về bảo Vương, gả họ cho người khác như con gái mình vậy.&quot; 
* ''(Ghi chú: Theo Thông khảo, năm thứ 2 Nhật Khuê mất em là Nhật nối ngôi; năm thứ 3 Nhật mất con là Nhật Kiên nối ngôi. &quot;Danh sơn tàng&quot; chép Nhật Khuê mất con của anh là Nhật Kiên nối ngôi. &quot;Minh ngoại sử&quot; chép Nhật Khuê mất cháu là Nhật Kiên nối ngôi. Thảy đều chép lại để tham khảo).''
'''Mùa xuân năm Hồng Vũ (洪武) thứ 4 (năm 1371), (An Nam) sai sứ dâng voi, chúc mừng việc bình định sa mạc. Lại sai sứ đi theo bọn Trương Dĩ Ninh (張以寧), Lâm Đường Thần (林唐臣), Vương Liêm (王廉) sang triều kiến. Mùa đông năm ấy, Nhật Kiên (日熞 - tức Dương Nhật Lễ) bị bác là Thúc Minh (叔明 - tức Trần Nghệ Tông) bức tử.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; (明外史·安南傳) chép như vậy.''
* ''Xét theo &quot;Danh sơn tàng – Vương hưởng ký&quot; (名山藏·王享記):'' &quot;Nhật Kiên cuối cùng vì hoang hôn không lo chính sự, bị chú là Thúc Minh bức tử, Thúc Minh tự lập làm vua.&quot; 
* ''(Ghi chú: Bác và chú chép khác nhau, chưa biết bên nào đúng).''

'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 5 (năm 1372), Trần Thúc Minh (陳叔明) sai người sang triều cống, nhưng bị khước từ không nhận.'''

* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot; (續文獻通考) chép như vậy.''
* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Mùa đông năm thứ 4 (năm 1371), Nhật Kiên bị Thúc Minh bức tử. Thúc Minh sợ tội, cống voi và phương vật, sang năm sau mới đến Kinh sư. Lễ quan thấy tên ký trên biểu không phải tên Nhật Kiên, gặng hỏi biết được sự thực, có chiếu khước từ.&quot;
'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 6 (năm 1373), An Nam lại sai người sang nộp cống tạ tội và xin phong.'''

* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot; chép như vậy.''
* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Thúc Minh lại triều cống, tạ tội xin phong. Sứ giả nói thác rằng Nhật Kiên thực sự bệnh chết, Thúc Minh vốn nhường nhịn lánh ra ngoài nhưng được người trong nước suy tôn. Vua lệnh cho người trong nước để tang Nhật Kiên, còn Thúc Minh tạm dùng ấn của tiên vương để quản lý công việc.&quot;
'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 7 (năm 1374), xuống chiếu định kỳ hạn triều cống.'''
* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Tháng 3 năm thứ 7 (năm 1374), Thúc Minh sai sứ tạ ơn, tự xưng tuổi đã già, xin mệnh cho em là Thoan (煓 - tức vua Trần Duệ Tông)&lt;ref&gt;Chữ [https://www.zdic.net/hans/%E7%85%93 煓] đọc là Tha Đoan Thiết, đồng âm Thoan 湍.&lt;/ref&gt; nhiếp chính, vua nghe theo. Thoan sai sứ tạ ơn, nhân đó xin định kỳ hạn cống. Chiếu định 3 năm 1 lần cống. Tân vương thế kiến (vừa mới nối ngôi) nên lại sai sứ sang cống. Vua lệnh cho hữu ty dụ khước đi, lại định rõ sứ giả không quá 3 đến 4 người, cống vật không cần hậu.&quot;

'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 10 (năm 1377), Thoan (煓) đánh Chiêm Thành (占城) rồi bại trận tử vong. Em là Vĩ (煒 - tức vua Trần Phế Đế)&lt;ref&gt;Trần Vĩ là con trưởng Trần Thoan (Duệ Tông) nhưng đã chết trước đó. Người nối ngôi Trần Thoan là Trần Hiện (Trần Phế Đế), cũng là con thứ của Trần Thoan chứ không phải em.&lt;/ref&gt; nối ngôi. Thiên tử cho rằng An Nam cậy thế cường hãn, nhiều lần xâm phạm Chiêm Thành, bèn ban sắc dụ Thúc Minh.'''
* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Tháng Giêng năm thứ 10 (năm 1377), Thoan đánh Chiêm Thành bại trận tử vong, em là Vĩ thay ngôi, sai sứ báo tang, mệnh cho Trung quan Trần Năng (陳能) sang tế. Lúc đó An Nam cậy mạnh, muốn diệt Chiêm Thành, ngược lại dẫn đến bại vong. Vua sai quan dụ cựu vương Thúc Minh chớ gây hấn để lại họa sau, vì Thúc Minh thực tế vẫn chủ trì việc nước. Thúc Minh cống phương vật tạ tội, bèn được ban yến thưởng theo chế độ. Thổ quan Tư Minh (思明) thuộc Quảng Tây tố cáo An Nam phạm cảnh, An Nam cũng tố Tư Minh nhiễu biên. Vua ghét họ dùng lời xảo trá, khi sứ cống đến bèn khước từ, gửi hịch kể tội gian cuống, sắc cho thủ thần không được đón tiếp sứ giả. Vi sợ hãi, sai sứ tạ ơn. Liên tiếp nhiều năm cống thái giám (hoạn quan), vàng bạc, mâm tử kim, bình rượu vàng, voi ngựa các loại. Vua mệnh Trợ giáo Dương Bàn (楊盤) sang sứ, lệnh cho tiếp tế quân lương Vân Nam, Vi liền nộp 5.000 thạch lương tại Lâm An (臨安).&quot;

'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 20 (năm 1387), Vĩ (煒) sai sứ sang cống mừng thọ vua.'''
* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot; chép như vậy.''

'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 21 (năm 1388), xuống chiếu An Nam vẫn giữ lệ 3 năm 1 lần cống. Năm ấy Quốc tướng Lê Quý Ly (黎季犛) phế Nhật Vĩ (日煒) rồi giết đi, lập con của Thúc Minh là Nhật Hỗn (日焜 Nhật Côn - tức vua Trần Thuận Tông), vẫn mượn danh Vi để nhập cống.'''
* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Năm thứ 21 (năm 1388), vua lại mệnh Lễ bộ Lang trung Hình Văn Vĩ (邢文偉) mang sắc và tệ vật sang ban thưởng. Vi sai sứ tạ ơn, lại dâng voi. Vua cho rằng việc cống quá phiền hà, vật cống xa xỉ, mệnh giữ lệ 3 năm 1 lần cống, không cần dâng tê giác và voi. Đúng lúc đó, Quốc tướng Lê Quý Ly tiếm quyền, ôm mưu bất chính, tháng 12 phế chủ là Vĩ, rồi giết đi, lập con của Thúc Minh là Nhật Hỗn chủ trì việc nước, vẫn mượn danh Vi để vào cống. Triều đình không biết nên vẫn nhận. Qua vài năm sau mới nhận ra, mệnh cho thủ thần Quảng Tây tuyệt giao với sứ giả. Quý Ly sợ hãi.&quot;

'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 22 (năm 1389), Trần Nhật Hỗn (陳日焜) mượn danh &quot;Vi&quot; sai người sang cống.'''
* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot; chép như vậy.''
'''Tháng 5 năm Hồng Vũ (洪武) thứ 27 (năm 1394), An Nam sai sứ từ đường Quảng Đông vào cống. Vua giận, sai quan chất vấn trách cứ, khước từ vật cống. Quý Ly càng sợ hãi.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; chép như vậy.''

'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 28 (năm 1395), An Nam lại vào cống, (nhà Minh) nhận lấy. Sai sứ dụ lệnh nộp gạo tiếp tế cho quân ở Long Châu (龍州).'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Năm thứ 28 (năm 1395) lại dùng lời quỷ quyệt vào cống. Vua tuy ghét tội giết vua cướp ngôi, nhưng không muốn nhọc quân viễn chinh, nên vẫn nhận. Đại quân đang phạt Long Châu, Triệu Tông Thọ (趙宗壽) mệnh cho Lễ bộ Thượng thư Nhậm Hanh Thái (任亨泰), Ngự sử Nghiêm Chấn Trực (嚴震直) dụ Nhật Hỗn chớ tự nghi ngờ. Quý Ly nghe tin ra quân thì rất sợ, nghe lời bọn Hanh Thái mới hơi yên tâm. Vua lại sai Hình bộ Thượng thư Dương Tĩnh (楊靖) dụ lệnh nộp 80.000 thạch gạo để nuôi quân Long Châu. Quý Ly nộp 10.000 thạch, dâng biếu 1.000 lượng vàng, 20.000 lượng bạc. Lại nói đường bộ Long Châu hiểm trở, xin vận chuyển đến động Bằng Tường (憑祥). Dương Tĩnh không chịu, lệnh nộp 20.000 thạch tại sông Đà Hải (沲海江). Sông này cách Long Châu chỉ nửa ngày đường. Dương Tĩnh nhân đó nói: 'Nhật Hỗn tuổi nhỏ, quốc sự đều do cha con Quý Ly quyết định. Họ nghe tin Tông Thọ đã được tha tội nên mới quan vọng như thế'. Lúc đó vua vì Tông Thọ đã hàng, dời binh chinh phạt các man ở Hướng Võ (向武), bèn dụ Dương Tĩnh lệnh nộp 20.000 thạch cấp cho quân, còn vàng bạc họ biếu thì miễn cho không nhận.&quot;
'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 29 (năm 1396), sai Hành nhân Trần Thành (陳誠), Lã Nhượng (呂讓) dụ lệnh trả lại 5 huyện thuộc Tư Minh (思明), (An Nam) không nghe theo.'''

* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot; chép như vậy.''
* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Tháng 2 năm thứ 29 (năm 1396), Quý Ly báo tang cựu vương Thúc Minh. Vua cho rằng Thúc Minh vốn là kẻ cướp ngôi giết chúa, nếu điếu tế là khuyến khích loạn tặc nên không thực hiện, chỉ gửi hịch báo cho biết. Thổ quan Tư Minh là Hoàng Quảng Thành (黃廣成) tâu rằng: 'Từ khi Nguyên đặt Tổng quản phủ Tư Minh, cai quản các châu huyện tả giang, phía Đông lấy Thượng Tư Châu (上思州), phía Nam lấy Đồng Trụ (銅柱) làm giới hạn. Khi Nguyên chinh Giao Chỉ, cách Đồng Trụ 100 dặm lập vạn hộ phủ Vĩnh Bình (永平), phái binh đóng giữ, lệnh cho người Giao tiếp tế quân nhu. Cuối thời Nguyên loạn lạc, người Giao đánh phá Vĩnh Bình, vượt qua Đồng Trụ hơn 200 dặm, xâm chiếm 5 huyện thuộc Tư Minh là Khâu Ôn (丘溫), Như Ngao (如嶅), Khánh Viễn (慶遠), Uyên Thoát (淵脫)... bức dân phụ thuộc theo. Gần đây lại báo Nhậm Thượng thư đặt trạm dịch tại đất Đăng địa thuộc động Tư Minh. Thần từng tâu lên, được phái Dương Thượng thư khám thực, xin sắc lệnh cho An Nam trả lại 5 huyện cho thần, vẫn vạch biên giới tại Đồng Trụ'. Vua mệnh Hành nhân Trần Thành, Lã Nhượng sang dụ, Quý Ly cố chấp không theo. Thành tự viết thư dụ Nhật Hỗn, Quý Ly gửi thư tranh biện, lại mượn danh Nhật Hỗn gửi thư cho Hộ bộ. Bọn Thành về báo mệnh, vua biết họ cuối cùng không chịu hoàn trả, bèn nói: 'Man di tranh nhau từ cổ đã có. Họ cậy sự bướng bỉnh tất chuốc họa, cứ tạm chờ đó thôi'.&quot;

'''Năm Kiến Văn (建文) thứ 1 (năm 1399) đời Huệ Tông (惠宗), Lê Quý Ly (黎季犛) nước An Nam giết vua của mình mà tự lập, đổi tên là Hồ Nhất Nguyên (胡一元), sau lại truyền ngôi cho con là Đê (夷 - Hồ Hán Thương).'''
*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; (明外史·安南傳):'' &quot;Năm Kiến Văn thứ 1 (năm 1399), Quý Ly giết Nhật Hỗn (日焜 - Trần Thuận Tông), lập con Hỗn là Ngung (顒 - Trần Thiếu Đế). Chẳng bao lâu lại giết Ngung, lập em của Ngung là An 𭴣.&quot;&lt;ref&gt;Trần Hỗn và Trần Ngung đều là tên của Trần Thuận Tông. Trần An (Trần Thiếu Đế) là con Trần Côn.&lt;/ref&gt; Khi đó người em còn đang trong tã lót, Quý Ly lại giết đi, giết sạch tông tộc họ Trần rồi tự lập, đổi họ tên thành Hồ Nhất Nguyên (胡一元), đặt tên con là Hán (蒼 - tức Hồ Hán Thương) là &quot;Hồ Đê&quot; (胡夷), tự nhận là dòng dõi Hồ Công - hậu duệ Đế Thuấn, sau đó tiếm hiệu quốc hiệu Đại Ngu (大虞), niên hiệu Nguyên Thánh (元聖). Chẳng bao lâu tự xưng Thái thượng hoàng, truyền ngôi cho Đê, triều đình (nhà Minh) không hề hay biết.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 1 (năm 1403) đời Thành Tổ (成祖), phong Hồ Đê làm An Nam quốc vương. Lúc đó Lão Qua (老撾 - Lào) đưa hậu duệ nhà Trần là Thiên Bình (天平) đến xin quân thảo phạt tội篡弒 (cướp ngôi giết vua) của Hồ Đê.'''

*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Sau khi Thành Tổ lên ngôi, sai quan mang chiếu tức vị thông cáo nước ấy. Tháng 4 năm Vĩnh Lạc thứ 1 (năm 1403), Đê tự xưng quyền lý quốc sự An Nam, sai sứ dâng biểu triều cống, nói rằng: &quot;Thời Cao Hoàng đế, An Nam vương Nhật Khuê tiên phong quy phụ, không may mất sớm, hậu duệ đã tuyệt. Thần là cháu ngoại họ Trần được chúng dân suy tôn quyền lý quốc sự đến nay đã 4 năm. Mong thiên ân ban phong tước, thần thề chết không hai lòng.&quot; Sự việc giao xuống Lễ bộ, bộ thần nghi ngờ, xin sai quan đi điều tra thực tế. Bèn mệnh Hành nhân Dương Bột (楊渤) mang sắc dụ bồi thần phụ lão nước ấy, phàm là việc họ Trần còn hay mất hậu duệ, việc Hồ Đê được suy tôn là thật hay giả, đều phải tâu thực. Sau đó, Đê lại sai sứ đi cùng bọn Bột về, dâng biểu của bồi thần phụ lão theo đúng lời dối trá của Đê để lừa gạt Thiên tử, xin sớm ban phong tước. Vua bèn mệnh Lễ bộ Lang trung Hạ Chỉ Thiện (夏止善) phong làm An Nam quốc vương. Đê sai sứ tạ ơn, nhưng trong nước vẫn tự xưng như cũ. Đê xâm chiếm các châu Lộc, Tây Bình và trại Vĩnh Bình thuộc Tư Minh, Thiên tử dụ lệnh trả lại nhưng Đê không nghe. Chiêm Thành tố cáo An Nam xâm lược, có chiếu lệnh tu hảo. Đê ngoài miệng nói phụng mệnh nhưng bên trong xâm lược như cũ, lại ban ấn chương, ép làm thuộc quốc, lại chặn cướp đồ ban tặng của Thiên triều. Thiên tử ghét lắm, đang lúc sai quan trách phạt thì cựu bồi thần Bùi Bá Kỳ (裴伯耆) đến cửa khuyết cáo nạn, nói rằng: &quot;Ông cha thần đều là chức đại phu chấp chính, chết vì nước. Mẹ thần thuộc tộc gần của họ Trần, nên thần từ nhỏ hầu hạ Quốc vương chức ngũ phẩm, sau thuộc quyền Võ Tiết hầu Trần Khát Chân (陳渴真) làm tì tướng. Cuối thời Hồng Vũ, thay Khát Chân chống giặc ở Biển Đông, mà tặc thần Lê Quý Ly cha con giết chúa chiếm ngôi, tàn sát trung lương, diệt tộc đến hàng trăm mười người. Anh em vợ con thần cũng bị hại, chúng sai người bắt thần định giết. Thần bỏ quân trốn chạy, ẩn náu thung lũng, trằn trọc mấy năm mới đến được cửa khuyết nhìn thấy trời xanh. Trộm nghĩ Quý Ly là con của cố Kinh lược sứ Lê Quốc Mạo, đời thờ họ Trần, trộm lấy sủng vinh, đến con là Hán cũng được trọng dụng, một mai đắc chí bèn thành cướp đoạt, đổi họ thay tên, tiếm hiệu cải nguyên, không cung kính triều mệnh. Trung thần lương sĩ đau lòng nhức óc, nguyện dấy quân điếu phạt, dựng lại dòng họ đã tuyệt, tiễu trừ gian hung, lập lại hậu duệ họ Trần. Thần chết không hối tiếc...&quot; Thiên tử nghe tấu cảm động, mệnh hữu ty chu cấp áo cơm. Vừa lúc Lão Qua đưa Trần Thiên Bình (陳天平) đến, Thiên Bình nói: &quot;Thần là cháu của tiên vương Nhật Huyên (日烜), Nhật Khuê là em của ông nội thần. Giặc Lê diệt tận tộc Trần, thần trốn ở châu ngoài mới thoát. Bồi thần kích động bởi trung nghĩa, suy tôn thần làm chủ thảo tặc. Đang lúc bàn chiêu quân thì giặc đuổi tới, vội vã chạy trốn thung lũng, vạn phần chết một mới đến được Lão Qua. Nghe bệ hạ lên ngôi chính thống, thần có nơi nương tựa, bò lết vạn dặm tới kêu van. Hậu duệ họ Trần chỉ còn một mình thần. Thần với giặc này không đội trời chung, cúi xin thánh từ thương xót, mau phát 6 sư (quân đội) thực thi thiên thảo.&quot; Thiên tử càng cảm động, mệnh hữu ty sắp xếp quán xá. Đê sai sứ mừng tết Nguyên đán, vua đưa Thiên Bình ra cho xem, sứ giả đều ngơ ngác lạy xuống, có người bật khóc. Bá Kỳ trách mắng sứ giả bằng đại nghĩa, sứ giả sợ hãi không đáp được. Vua bảo thị thần: &quot;Cha con Đê bội nghịch, quỷ thần không dung. Mà thần dân trong nước cùng nhau lừa dối, cả nước đều là tội nhân, Trẫm sao dung thứ được!&quot;

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 3 (năm 1405), An Nam Hồ Đê giả vờ xin đón Trần Thiên Bình về làm chủ, sắc cho Quảng Tây tướng quân Hoàng Trung (黃中), Lã Nghị (呂毅) đem quân tiễn đưa.'''

*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 1 năm Vĩnh Lạc thứ 3 (năm 1405), mệnh Ngự sử Lý Kỳ (李琦), Hành nhân Vương Khu (王樞) mang sắc trách cứ Đê, lệnh tâu thực việc cướp ngôi. Châu Ninh Viễn ở Vân Nam lại tố Đê chiếm 7 trại, cướp phụ nữ. Đê sai thần là Nguyễn Cảnh Chân (阮景真) theo bọn Kỳ vào triều tạ tội, nói thác là chưa từng tiếm hiệu, xin đón Thiên Bình về làm chủ, trả lại đất Lộc Châu, Ninh Viễn. Vua không lường được sự dối trá, hứa cho, mệnh Hành nhân Nhiếp Thông (聶聰) mang sắc sang dụ, nói nếu đón Thiên Bình về thờ như vua, sẽ phong cho Đê chức Thượng công, cai quản quận lớn. Đê lại sai Cảnh Chân theo Thông về báo việc đón Thiên Bình. Thông hết sức nói lời Đê đáng tin, vua bèn cho Thiên Bình về nước, sắc cho Quảng Tây Tả hữu phó tướng quân Hoàng Trung, Lã Nghị dẫn 5.000 quân tiễn đi.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 4 (năm 1406), Lê Quý Ly nước An Nam phản bội, Thành quốc công Chu Năng (朱能), Tây Bình hầu Mộc Thạnh (沐晟) dẫn quân thảo phạt.'''

'''Năm thứ 5 (năm 1407), An Nam bình định, đổi thành quận huyện.'''

*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 1 năm Vĩnh Lạc thứ 4 (năm 1406), Thiên Bình vào lạy từ biệt, vua ban thưởng hậu, sắc phong Đê làm Thuận Hóa quận công. Tháng 3, quân Minh hộ tống Thiên Bình vào cửa Kê Lăng, gần đến trạm Cần (芹站), Đê phục binh giết Thiên Bình, quân Minh bại về. Vua đại nộ, triệu Chu Năng bàn kế thảo phạt. Tháng 7, mệnh Năng đeo ấn Chinh Di tướng quân làm Tổng binh; Mộc Thạnh làm Tả phó tướng quân; Tân Thành hầu Trương Phụ (張輔) làm Hữu phó tướng quân; Phong Thành hầu Lý彬 (Lý Bân), Vân Dương bá Trần Húc làm Tả hữu Tham tướng, đốc sư nam chinh. Năng đến Long Châu thì bệnh chết. Phụ thay cầm quân tiến vào cửa Pha Lũy, truyền hịch kể 20 tội lớn của cha con Nhất Nguyên, dụ quốc dân về ý định lập con cháu họ Trần. Vượt cửa Kê Lăng đến trạm Cần, đánh tan phục binh, bắc cầu phao qua sông Xương Giang để tiến quân. Tiền phương tới huyện Gia Lâm bắc sông Phú Lương, Phụ từ trạm Cần đi đường phía Tây đến huyện Tân Phúc phủ Bắc Giang. Thám tử báo quân của Thạnh, Bân từ Vân Nam cũng đến Bạch Hạc, bèn sai Phiêu kỵ tướng quân Chu Vinh (朱榮) tới hội quân. Phụ phân đạo tiến quân, đi đến đâu thắng đó. Giặc men sông dựng rào gỗ, đắp thành đất tại ải Đa Bang. Thành lũy dài hơn 900 dặm, huy động hơn 2.000.000 dân giữ thành, các cửa biển đều đóng cọc gỗ, Đông Đô canh phòng nghiêm ngặt, quân thủy bộ xưng là 7.000.000 người, định đánh lâu dài cho quân Minh mệt mỏi. Phụ dời doanh đến cửa sông Cá Chiêu (箇招市江口) thuộc Tam Đới Châu đóng chiến thuyền. Thiên tử lo giặc kéo dài thời gian chờ chướng khí, sắc cho Phụ phải diệt giặc vào mùa xuân năm sau. 

Tháng 12, Thạnh đóng quân bờ bắc sông Thao, đối diện thành Đa Bang. Phụ sai Húc đánh Thao Châu, bắc cầu phao sang sông, cùng tới dưới thành đánh chiếm được. Giặc cậy vào thành này, thành mất thì mật vỡ. Đại quân xuôi sông Phú Lương đánh thẳng vào Đông Đô, giặc bỏ thành chạy, đại quân chiếm giữ, tiến sát Tây Đô, giặc đốt sạch cung thất, lên thuyền ra biển. Các quận huyện nối nhau quy thuận, kẻ kháng cự đều bị đánh tan. Sĩ dân dâng thư kể tội họ Lê mỗi ngày hàng trăm người. Tháng 1 năm Vĩnh Lạc thứ 5 (năm 1407), đại phá Quý Ly tại sông Mộc Hoàn, tuyên chiếu tìm hậu duệ họ Trần, hơn 1.120 kỳ lão đến quân môn nói: &quot;Họ Trần bị giặc Lê giết sạch, không còn người nối dõi. An Nam vốn là đất Trung Hoa, xin nhập vào chức phương như quận nội địa.&quot; Phụ tâu lên, sau đó đại phá giặc tại sông Phú Lương, cha con Quý Ly dùng vài chiếc thuyền bỏ trốn. Chư quân thủy bộ cùng đuổi đến huyện Trà Lung, biết Quý Ly chạy vào Nghệ An, bèn theo sông Cử Khuyết đuổi đến cửa biển Kỳ La phủ Nhật Nam, mệnh Liễu Thăng (柳升) ra biển đuổi theo. Giặc thua nhiều trận không thành quân nữa. Tháng 5, bắt được Quý Ly và ngụy Thái tử Nhuế tại núi Cao Vọng, An Nam thảy đều bình định. Quần thần xin làm theo lời kỳ lão lập quận huyện. Ngày mùng 1 tháng 6, xuống chiếu cáo thiên hạ, đổi An Nam thành Giao Chỉ (交趾). Thiết lập Tam ty, lấy Đô đốc Thiêm sự Lã Nghị quản Đô ty, Hoàng Trung phó chi. Trương Hiển Tông làm Tả Bố chính sứ, Vương Bình làm Hữu Bố chính sứ, Nguyễn Hữu Chương làm Án sát sứ, Bùi Bá Kỳ làm Hữu Tham nghị. Lại mệnh Thượng thư Hoàng Phúc (黃福) kiêm quản hai ty Bố, Án. Thiết lập 15 phủ gồm: Giao Châu, Bắc Giang, Lạng Giang, Tam Giang, Kiến Bình, Tân An, Kiến Xương, Phụng Hóa, Thanh Hóa, Trấn Man, Lạng Sơn, Tân Bình, Diễn Châu, Nghệ An, Thuận Hóa, chia quản 36 châu, 181 huyện. Lại đặt 5 châu Thái Nguyên, Tuyên Hóa, Gia Hưng, Quy Hóa, Quảng Oai trực thuộc Bố chính ty, quản 29 huyện. Những nơi yếu hại đều đặt vệ sở khống chế. Sắc cho hữu ty: Các vương họ Trần bị giết đều được tặng thụy, lập đền thờ quản mộ, cấp cho 20 hộ lo quét tước. Tông tộc bị hại được tặng quan, quân dân chết lộ thiên thì chôn cất. Kẻ làm quan vẫn giữ chức cũ cùng tham gia trị lý. Các chính sách hà khắc của họ Lê thảy đều bãi bỏ, kẻ bị hình phạt được tha miễn. Đãi ngộ người cao tuổi đức độ, kẻ cô độc không nơi nương tựa thì đặt Dưỡng tế viện. Chiêu mộ nhân tài về kinh. Chẳng bao lâu lại có chiếu cầu tìm người ẩn dật, tinh thông kinh sách, hiền lương phương chính, hiếu đệ, liêm khiết, giỏi quân pháp, y học... thảy đều đưa về kinh lục dụng. Trương Phụ đã tâu cử hơn 9.000 người. Tháng 9, cha con Quý Ly, Hán bị áp giải về cửa khuyết, cùng các ngụy tướng Hồ Đỗ thảy đều giao cho ngục lại. Tha tội cho em của Hán là Vệ quốc đại vương Trừng (澄) và con là Nhuế, cho hữu ty chu cấp áo cơm.

*Theo &quot;Bình định Giao Nam lục&quot; của Khâu Tuấn:'' Thời Thái Tông Văn Hoàng đế mới lên ngôi, An Nam vương Trần Nhật Hỗn bị thần hạ là Lê Quý Ly giết. Quý Ly giả họ tên là Hồ Nhất Nguyên, con là Hán (Cương), biểu xưng họ Trần tuyệt tự, Hán là cháu ngoại, xin quyền giữ việc nước. Vua không bắt lỗi sự gian trá, nghe theo. Chẳng bao lâu lại xin tập tước Vương, vua cho. Qua năm sau, cháu họ Trần là Thiên Bình mới từ Lão Qua trốn đến kinh sư tố cáo sự thực. Quý Ly nghe tin sợ hãi, sai sứ dâng biểu xin đón Thiên Bình về nước. Mùa xuân năm Vĩnh Lạc thứ 4 (năm 1406), sai sứ dẫn 5.000 quân tiễn Thiên Bình về, đến biên giới, Quý Ly phục binh giết Thiên Bình và sứ giả. Vua nghe tin chấn nộ, bảo quần thần: &quot;Trẫm là chủ muôn nước, lũ man di kia dám làm điều vô đạo, giết chủ đoạt nước, Trẫm không chính tội chúng thì sao hợp thiên đạo?&quot; Sau đó Chiêm Thành cũng báo bị xâm lấn ranh giới, ép dùng ấn phục. Lại nghe chúng tiếm hiệu Đại Ngu, cải niên hiệu, Quý Ly xưng Thái thượng hoàng, hủy hoại Nho giáo Trung Hoa, gọi Mạnh Tử là đạo nho, Trình - Chu là kẻ剽竊 (ăn cắp ý tưởng). Bèn nghị hưng binh hỏi tội, quần thần đều tán thành. Sai đại thần cáo tại giao miếu, sai cận thị cáo tại danh sơn đại xuyên. 

Mùa thu tháng 7 ngày Quý Mùi, chế dụ Thái tử Thái phó Thành quốc công Chu Năng đeo ấn Chinh Man đại tướng quân làm Tổng binh; Mộc Thạnh làm Tả phó tướng quân; Trương Phụ làm Hữu phó tướng quân; Lý Bân làm Tả tham tướng; Trần Húc làm Hữu tham tướng. Sắc Đại tướng quân soái Hữu phó tướng quân, Hữu tham tướng cùng Thanh Viễn bá Chu Hữu, dẫn các tướng Chu Vinh, Lưu Trát Xuất... cùng 25 vị tướng quân khác, thống lĩnh quân từ hai Kinh kỳ, Kinh Hồ, Mân, Chiết, Lưỡng Quảng, tiến quân từ huyện Bằng Tường phủ Tư Minh Quảng Tây. Tả phó tướng quân thống lĩnh quân Ba Thục, Kiến Xương, Vân Quý, tiến quân từ huyện Mông Tự phủ Lâm An Vân Nam. Lấy Binh bộ Thượng thư Lưu Tuyển tham tán nhung cơ, Hình bộ Thượng thư Hoàng Phúc, Đại lý tự khanh Trần Hiệp, Cấp sự trung Phùng Quý đốc lương. Các nơi danh sơn đại xuyên đi qua đều tu tế sự. Ngày Ất Dậu xuất sư, vua thân hành đến Long Giang làm lễ tế mã, tướng soái bồi vị nhận nhục (thịt tế) hết sức kính cẩn. Xong việc, dừng giá tại bờ sông, thề với chúng quân: &quot;Trẫm mệnh các ngươi thực thi thiên phạt, tội chỉ tại tên nguyên hung. Phải thể theo lòng Trẫm, đừng tham võ, đừng giết kẻ hàng, đừng bắt bớ già trẻ, đừng hủy hoại nhà cửa lăng mộ. Dù một ngọn cỏ nhánh cây cũng không được cắt bỏ bừa bãi. Kẻ vi mệnh, dù nhọc công cũng không tính thành tích, lại còn bị phạt.&quot; Bọn Năng dập đầu nhận mệnh, vạn dân cổ vũ, lên thuyền ra đi. 

Tháng 9 năm ấy, quân dừng tại Long Châu, Đại tướng quân lâm bệnh, giao quân cho Hữu phó tướng quân. Tháng 10 ngày Canh Tý, Đại tướng quân mất. Chúng nghị quân cơ trọng đại không thể chậm trễ, xin Hữu phó tướng quân đại tổng binh quyền. Tin khẩn báo về kinh, vua mệnh Phụ đeo ấn Chinh Man đại tướng quân thay Năng tổng binh, lại giáng sắc dụ: &quot;Xưa Thái Tổ Hoàng đế mệnh Khai Bình vương Thường Ngộ Xuân làm Đại tướng quân, Kỳ Dương vương Lý Văn Trung làm Phiên tướng quân bắc chinh. Khai Bình vương mất tại sông Liễu Hà, Kỳ Dương vương soái chư tướng quét sạch tàn nghiệt, lập đại huân, ghi danh thanh sử. Ngươi nên học theo tiền nhân để xây công vạn thế.&quot; Đây là khởi đầu của việc Định Hưng Trung Liệt vương (Trương Phụ) nhận mệnh chuyên chinh. 

Trước đó, Vương cùng Đại tướng quân niêm yết 20 tội lớn của cha con giặc Lê để làm rõ ý Thiên thảo. Kể tội Quý Ly: 1. Giết hai chủ đoạt nước; 2. Giết sạch con cháu họ Trần; 3. Dùng hình tàn bạo, coi dân như thù; 4. Thuế nặng sưu cao dân không sống nổi; 5. Vốn họ Lê mà phản tổ đổi họ; 6. Cướp ngôi mà dối là quyền lý để lừa triều đình; 7. Biểu xin đón cháu họ Trần về rồi lại ngăn trở; 8. Giết cháu quốc chủ; 9. Chiếm 7 trại Ninh Viễn; 10. Giết thổ quan Mãnh Mạn, ngược đãi con gái họ, thu bạc của họ; 11. Uy hiếp thổ quan biên giới; 12. Chiếm đất Lộc Châu Quảng Tây; 13. Chiếm Tây Bình Châu giết thổ quan; 14. Đánh Chiêm Thành lúc tang gia, chiếm đất Cách Liệt; 15. Đánh chiếm các châu Bản Đạt Lang, Hắc, Bạch; 16. Cướp hơn 100 con voi Chiêm Thành; 17. Ép Chiêm Thành dùng ấn phục ngụy; 18. Ép vua Chiêm thờ mình như thờ Trung Hoa; 19. Cướp quân nhu của sứ triều đình tại cảng Côn Lăng; 20. Tự xưng quốc hiệu, niên hiệu ngụy Thánh Nguyên, Thiệu Thành, Khai Đại... không dùng chính sóc. 

Người Giao nghe thiên binh xuống, ban đầu không hiểu tại sao, sau nghe bảng văn thì biết lỗi tại họ Lê. Lại thấy cuối bảng ghi: &quot;Đợi sau khi bắt được cha con giặc Lê sẽ tìm họ Trần lập lên&quot;, thảy đều kiễng chân chờ đợi vương sư. Vương đến huyện Bằng Tường vào ngày Đinh Mùi tháng 10, vào cảnh làm lễ tế, dụ chúng: &quot;Hoàng đế không ham đất đai nhân dân An Nam, chỉ vì giặc Lê hại chúa ngược dân, nên thực hiện thiên thảo để nối dòng họ tuyệt, cứu dân khốn. Mệnh ta điếu dân phạt tội, dặn dò không được giết người bừa bãi, không lấy vật bừa bãi, không chiếm đoạt nữ tử, không đốt nhà, không xéo lúa. Kẻ vi mệnh sẽ theo quân pháp không tha!&quot; Chúng quân hoan hô dùng mệnh. 

Ngày đó đại quân nhập cửa Pha Lũy, dán bảng dụ dân, chiêu lai kẻ hàng. Vương biết từ Pha Lũy về phía Nam, qua cửa Ải Lưu, Kê Lăng tới trạm Cần núi non hiểm trở, rừng rậm chằng chịt, sợ có phục binh, sai Lã Nghị đi thám thính, lệnh Hàn Quan Vinh sửa đường bắc cầu tại Pha Lũy. Ngày Mậu Thân đại quân dừng tại huyện Khâu Ôn. Ngày Kỷ Dậu thám tử đến Ải Lưu, giặc 20.000 người dựa núi kết trại, Nghị đánh chiếm được, chém 40 thủ cấp, bắt sống 60 người. Chu Vinh cũng phá cửa Kê Lăng, chém hơn 80 người. Giặc nghe tin hai cửa quan mất, quân phục đều tan chạy. Ngày Nhâm Tý đại quân dừng tại Kê Lăng, ngày Quý Sửu tới trạm Cần. Phương Chính, Vương Thứ tiến thẳng đến huyện Gia Lâm bờ bắc sông Phú Lương. Lúc này Mộc Thạnh cũng từ Mông Tự tiến quân qua vùng Dã Bồ Man nhập cảnh, đánh chiếm cửa Mãnh Liệt, phá rào Hoa Ải, tùy nơi đắp lũy造舟 (đóng thuyền). Đô chỉ huy Từ Nguyên, Khổng Bân đột kích cửa sông Tuyên Quang... Thủy quân giặc号称 (xưng là) 7.000.000 người, thực chất là xua cả già trẻ gái trai để trợ thanh thế. Vương viết thư dụ Quý Ly: &quot;Ta phụng mệnh đến hỏi tội, nếu dám chiến thì dàn quân tại Gia Lâm mà đợi, nếu không thì đến quân môn nghe phân xử.&quot; Vương muốn khích giặc đánh gấp. Vừa lúc Hành nhân Chu Khuyên mang sắc đến dụ giặc họa phúc, cho nộp 50.000 lượng vàng, 100 con voi để chuộc tội. Khuyên đến nơi, Quý Ly không ra tiếp, nói lời quỷ quyệt: &quot;Văn thư này không giống bản cũ, chắc không phải vua sai. Nếu binh lui thì sẽ cống, nếu không thì tự có chuẩn bị.&quot; Vương biết sắc này chỉ là để hoãn binh, giặc không có ý hối lỗi. Bèn dời quân đến Nhị Đới Châu, cửa sông Cá Chiêu, cùng Mộc Thạnh bàn việc đóng thuyền chế súng tiến công. Có thuyền chèo của giặc xuất hiện, Vương lệnh Lỗ Lân ban đêm chèo thuyền xuôi dòng cướp thuyền giặc, chém hơn 100 người. Từ đó giặc không dám ló mặt. Vương định vượt sông ở thượng lưu, sai Chu Vinh ở hạ lưu 80 dặm tại Gia Lâm bày thuyền bè như muốn vượt sông để nghi binh. Giặc quả nhiên chia thủy quân đến Gia Lâm, Vinh đánh phá tan tác. 

Tháng 12 ngày Kỷ Hợi, hai cánh quân hợp nhất. Vương bảo Thạnh: &quot;Giặc dựng rào ven sông, thế hiểm đất hẹp khó dàn quân. Chỉ có ải Đa Bang bãi cát ngoài thành bằng phẳng rộng rãi đủ chứa quân. Tuy thành cao hào sâu, phòng thủ nghiêm ngặt, ngoài đặt hầm chông, nhưng người Man yếu ớt không chịu được khổ, không đáng lo. Nay thang vân, tiên nhân động... của ta đã sẵn, dễ chiếm thôi.&quot; Bèn bảo tướng sĩ: &quot;Báo quốc thành công tại trận này. Phải奮力 (dốc sức) tranh tiên, kẻ lên thành trước sẽ được trọng thưởng.&quot; Đêm đó canh 4, Hoàng Trung dẫn quân bí mật vượt hào tới dưới thành, bắc thang vân leo lên. Thái Phúc cùng vài người lên trước dùng đao chém loạn, giặc kinh hãi kêu rú, trên thành lửa sáng rực, tướng sĩ như kiến bò lên. Giặc trong thành dàn trận, xua voi ra lao tới. Quân Minh tung ra &quot;Sư tử phục&quot; (hình sư tử giả) trùm lên ngựa, voi thấy hình sư tử thì kinh sợ run rẩy, lại bị súng tên bắn trúng bèn quay đầu chạy ngược giẫm đạp quân nhà. Đại quân thừa thắng tiến thẳng, hôm sau đuổi đến núi Tản Viên, hôm sau nữa xuôi sông Phú Lương đốt sạch rào gỗ ven sông, khói lửa ngất trời. Ngày Tân Hợi đánh thẳng vào Đông Đô, chiếm được. Vương cùng Thạnh đóng quân phía Đông Nam thành, dán bảng chiêu dụ, kẻ hàng mỗi ngày hàng vạn người. Vương bảo các kỳ lão về ý đồ điếu phạt, tiếng hoan hô động đất. 

Ngày Ất Mão, bàn việc sai Lý Bân, Trần Húc đánh Tây Đô. Giặc nghe tin Đa Bang mất, đã đốt kho tàng đưa vợ con trốn ra biển. Quân Minh tới chiếm thành. Dư đảng dựa vào núi Thiên Kiện, núi Khốn Mai đóng giữ thủy bộ. Sai Vương Hữu, Hoàng Trung, Liễu Tông chia quân tiễu trừ. Từ đông năm ấy đến xuân năm sau chém hơn 37.000 thủ cấp. Nghe tin Hồ Trừng tụ thuyền tại sông Hoàng, quân Minh tiến sát sông Mộc Hoàn hạ trại. Ngày Tân Tỵ thuyền giặc hơn 300 chiếc tới phạm, quân Minh thủy bộ kẹp đánh, chém hơn vạn người, chết đuối vô số. Tháng 2 ngày Ất Tỵ, nghe tin giặc chạy ra cửa Mộn Hải, đi cửa sông Lỗ gặp quân Thạnh tại huyện Giao Thủy. Giặc lại chạy ra cửa biển Đại An. Vương bảo Thạnh: &quot;Giặc thấy ta không dám đánh, trốn nơi khác để xem động tĩnh. Nếu ta về Giao Châu, để quân ở cửa Hàm Thủy canh phòng, chúng tất ra cửa Mộn Hải tập kích. Ta đợi chúng ra sẽ đánh úp.&quot; Tháng 3 ngày Quý Dậu đại quân về Giao Châu. Ngày Giáp Ngọ giặc quả nhiên phạm cửa Hàm Thủy. Ngày Kỷ Dậu, Vương cùng Thạnh thủy bộ tiến gấp. Giặc dùng hải thuyền chặn ngang sông, hai bên bờ tiến quân. Lên bờ dựng rào. Vương thừa lúc rào chưa xong, thân đốc tinh nhuệ đánh, Liễu Thăng dẫn thủy quân tới tiếp ứng, giặc đại bại, nước sông Phú Lương nhuộm đỏ, xác chất vài mươi dặm. Trần Húc thừa thế tiến thẳng đến cửa Mộn Hải. Cha con giặc Lê chạy ra Linh Nguyên. Vương bảo tướng sĩ phải thừa thế chẻ tre mà diệt tận. Bèn về Giao Châu để Lý Bân trấn giữ sông Hoàng. Tháng 4 ngày Ất Hợi, Vương cùng Thạnh từ Thanh Hóa tiến gấp, điều Liễu Thăng, Lỗ Lân cùng thổ quan Mạc Thúy dẫn thuyền đuổi theo đường thủy. Ngày Mậu Dần tới sông Lỗi Giang Thanh Hóa, giặc tụ thuyền chống cự, Thăng đánh bại chém vạn người. Tháng 5 ngày Đinh Mão tới Diễn Châu, Liễu Thăng tới hội quân, kẻ hàng nối nhau. Biết cha con giặc Lê trốn tại sông Thâm phủ Nghệ An. Vương cùng Thạnh đi đường bộ, Liễu Thăng đi đường thủy đuổi giặc. Ngày Nhâm Thân tới huyện Thượng Dầu phủ Nghệ An, Vương đi đường đông sông Cử Khuyết, Thạnh đi đường tây, cùng hạ trại tại huyện Bàn Thạch. Ngày Giáp Tuất Liễu Thăng tới cửa biển Kỳ La đánh bại giặc, thu 300 thuyền. Ngày Ất Hợi, quân sĩ Vương Sài Hồ... 7 người bắt được ngụy Thượng hoàng Lê Quý Ly. Quân sĩ Lý Bảo Bảo... 10 người bắt được ngụy Vệ quốc đại vương Lê Trừng. Ngày Bính Tý, thổ nhân Vũ Như Khanh bắt được ngụy quốc chủ Lê Hán (Hồ Hán Thương) cùng ngụy Thái tử Nhuế tại núi Cao Vọng. Thân thuộc họ Lê bị bắt không sót một ai, đất An Nam bình định. Thu được 48 phủ châu, 166 huyện, 3.120.500 hộ, voi ngựa trâu dê lương thực không xuể. Sai Liễu Thăng áp giải tù binh về cửa khuyết. 

Sau khi bình định, Vương tìm hậu duệ họ Trần. Quan lại kỳ lão đều nói: &quot;Giặc Lê năm Kỷ Mão giết Quang Thái vương (Trần Thuận Tông), lập con ông ta rồi lại giết đi mà chiếm nước. Giết hơn 50 người thuộc tộc gần, hơn 1.000 người tộc xa, máu mủ tuyệt tận, không ai nối dõi. Xin theo lệ Hán Đường lập quận huyện như nội địa.&quot; Vương tâu lên, vua nghe theo. Bèn lập Giao Chỉ承宣布政使司 (Thừa tuyên Bố chính sứ ty), Đô chỉ huy sứ ty, Án sát ty. Chia làm 17 phủ, 47 châu, 157 huyện. Đặt 11 vệ, 3 sở thủ ngự. Tại biên giới Giao - Quảng, đặt vệ Khâu Ôn cùng các sở Pha Lũy, Ải Lưu để khống chế. Năm ấy đại cáo thiên hạ việc phục cổ quận huyện An Nam, sắc cho hữu ty tặng thụy cho vua Trần, tông thân bị hại đều được tặng quan, xây đền dựng bia quét tước mộ phần. Bãi bỏ các sưu thuế hà khắc của giặc Lê. Dùng người hiền năng, ưu đãi kỳ lão, đổi phong tục theo Hoa phong. Khiến cho dải đất từ Tần Hán rơi vào tay man di suốt 446 năm, nay một mai trở lại bản đồ Trung Hoa. Văn võ quần thần thảy đều dâng biểu chúc mừng.

*Theo &quot;Minh Nhất thống chí&quot;:'' Đầu thời Hồng Vũ, Trần Nhật Khuê tiên phong quy phụ, ban ấn An Nam quốc vương. Truyền đến Nhật Hỗn, thần là Lê Quý Ly cướp ngôi tiếm hiệu. Năm Vĩnh Lạc thứ 4 (năm 1406), sai Trương Phụ, Mộc Thạnh chia quân tiến đánh, bắt sống cha con Quý Ly. Tìm hậu duệ họ Trần không thấy, bèn quận huyện hóa đất ấy, đặt 17 phủ, 5 châu trực thuộc. Lại lập Giao Chỉ Bố chính ty, Đề hình Án sát ty cùng Đô chỉ huy sứ ty tại phủ Giao Châu.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 6 (năm 1408), An Nam bình định, ban sư (rút quân). Năm ấy, cựu quan An Nam là Giản Định (簡定) lại làm phản.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; (明外史·安南傳):'' Tháng 6 năm Vĩnh Lạc thứ 6 (năm 1408), bọn (Trương) Phụ chấn chỉnh quân ngũ trở về kinh sư, dâng bản đồ Giao Chỉ (交阯), phía Đông sang phía Tây dài 1.760 dặm, phía Bắc xuống phía Nam dài 2.800 dặm, an phủ nhân dân hơn 3.120.500 người, bắt được người Man hơn 2.087.500 người, voi, ngựa, trâu hơn 235.900 con, thóc gạo hơn 13.600.000 thạch, thuyền hơn 8.670 chiếc. Khí giới quân dụng tính được 2.539.800 món. Do đó đại hành phong thưởng, Phụ tiến phong Anh quốc công (英國公), (Mộc) Thạnh phong Kiềm quốc công (黔國公), những người còn lại tùy theo thứ bậc mà ban thưởng. Lúc bấy giờ, các quan lại do triều đình phương Bắc đặt ra cốt lấy sự khoan hậu để thu phục vùng đất mới lập, nhưng người Man tự coi mình là loài khác, thường xuyên kinh động sợ hãi. Cựu quan họ Trần là Giản Định (簡定) trước đó đã hàng, sắp sửa được đưa về kinh sư, bèn cùng đồng đảng là Trần Hy Cát (陳希葛) trốn đi, mưu loạn với các ngụy quan Hóa Châu (化州) là Đặng Tất (鄧悉), Nguyễn Súy (阮帥)... Định bèn tiếm hiệu đại hiệu, đặt niên hiệu Hưng Khánh (興慶), quốc hiệu là Đại Việt (大越). Chúng ra vào trong núi ở Nghệ An (乂安), Hóa Châu (化州), rình lúc đại quân rút về liền ra đánh Phà Than (盤灘), bến Hàm Tử (鹹子關), chốt giữ con đường huyết mạch qua lại ở phủ Tam Giang (三江府), đánh phá vùng gần Giao Châu (交州). Các châu huyện Từ Liêm (慈廉), Uy Man (威蠻), Thượng Hồng (上洪), Thiên Đường (天堂), Ứng Bình (應平), Thạch Thất (石室) thảy đều hưởng ứng. Thủ tướng nhiều lần ra quân thảo phạt nhưng đều không có công. Tháng 8, sự việc báo về kinh, mệnh Mộc Thạnh làm Chinh Di tướng quân, thống lĩnh 40.000 quân từ Vân Nam, Quý Châu, Tứ Xuyên đi thảo phạt, đồng thời sai sứ mang sắc dụ hàng, hứa cho thế quan. Định không ứng chiếu, Thạnh đánh với giặc ở sông Sinh Quyết (生厥江), đại bại, Lã Nghị (呂毅) cùng Tham tán Thượng thư Lưu Tuấn (劉㒞) đều tử trận.

* ''Xét theo &quot;Bình định Giao Nam lục&quot; (平定交南錄):'' Mùa xuân năm Vĩnh Lạc thứ 6 (năm 1408), ban sư về triều. Mùa thu tháng 7, xét công hành thưởng, tiến phong Anh quốc công, Tây Bình hầu phong làm Kiềm quốc công, Thanh Viễn bá Vương Hữu (王友) tiến phong tước Hầu, Đô đốc Liễu Thăng (柳升) thăng làm An Viễn bá (安遠伯), những người còn lại đều thăng quan tăng lộc tùy theo thứ bậc. Ban cho (Trương) Phụ cáo khoán, đai ngọc, vàng lụa, mệnh cho con cháu đời đời tập tước, tăng thêm 3.000 thạch lộc mễ. Sau khi đại yến, Hoàng thượng tự thân chế bài &quot;Bình An Nam ca&quot; để khen ngợi.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 7 (năm 1409), đảng phản loạn An Nam tôn Giản Định làm Thái thượng hoàng, lập riêng Trần Quý Khoách (陳季擴) làm vua, mệnh Anh quốc công Trương Phụ thảo phạt.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 1 năm Vĩnh Lạc thứ 7 (năm 1409), tin bại trận báo về, tăng phái 47.000 quân từ Nam Kỳ, Chiết Giang, Giang Tây, Phúc Kiến, Hồ Quảng, Quảng Đông, Quảng Tây, theo Anh quốc công (Trương) Phụ đi chinh phạt. Phụ cho rằng giặc dựa vào sông biển, không lợi cho bộ binh, bèn đóng quân ở Tiên Du (仙游) thuộc Bắc Giang, đóng gấp chiến hạm, đồng thời chiêu an những người bị giặc đánh phá phải ly tán, liền liên tiếp phá các đồn trại ở Từ Liêm, Quảng Oai (廣威). Thám thính biết đồng đảng của giặc là Đặng Cảnh Dị (鄧景異) chốt giữ sông Lô ở phủ Nam Sách (南策州), vượt cầu Thái Bình, bèn tiến quân đến bến Hàm Tử (鹹子關). Ngụy Kim ngô tướng quân Nguyễn Thế Mỗi (阮世每) có 20.000 quân, lập trại rào ở bờ đối diện, dàn hơn 600 chiếc thuyền, dựng cọc ở phía Đông Nam để ngăn giữ. Lúc đó là tháng 8, gió Tây Bắc thổi gấp, Phụ đốc thúc Trần Húc, Chu Quảng, Du Nhượng, Phương Chính... đồng loạt cho thuyền tiến lên, pháo tên bắn ra như bão, chém 3.000 thủ cấp, bắt sống Ngụy Giám môn tướng quân Phan Đê (潘低) cùng hơn 200 người, thu hơn 400 chiếc thuyền. Liền tiến đánh Cảnh Dị, Cảnh Dị bỏ chạy trước, bèn bình định các phủ Giao Châu, Bắc Giang, Lạng Giang, Tân An, Kiến Xương, Trấn Man, đuổi phá Cảnh Dị ở cửa biển Thái Bình, bắt được đồng đảng là Phạm Tất Lật (范必栗). Lúc bấy giờ Nguyễn Súy và các tướng tôn Giản Định làm Thái thượng hoàng, lập riêng Trần Quý Khoách làm vua, đặt niên hiệu Trùng Quang (重光). Khoách sai sứ tự xưng là &quot;cháu của vua An Nam trước&quot;, cầu xin phong tước, Phụ quát mắng rồi chém đi. Từ sông Hoàng Giang, sông A Giang, cửa biển Đại An đến sông Phúc Thành, chuyển vào cửa biển Thần Đầu (神投海口), nhổ sạch cọc rào giặc dựng. Hơn 10 ngày thì đến Thanh Hóa (清化), quân thủy bộ đều hội tụ. Định đã chạy sang Diễn Châu (演州), Quý Khoách chạy vào Nghệ An, bọn Súy, Cảnh Dị cũng tan tác bỏ trốn. Bèn đóng quân bắt dư đảng, Định chạy đến trại Cát Lợi huyện Mỹ Lương (美良縣), bọn Phụ đuổi gấp đến nơi, Định trốn vào núi, đại soát không được, bèn vây lại, cùng với ngụy tướng tướng của hắn là Trần Hy Cát, Nguyễn Nhữ Lệ (阮汝勵), Nguyễn Án (阮晏)... thảy đều bị bắt.

* ''Xét theo &quot;Bình định Giao Nam lục&quot;:'' Dư nghiệt An Nam là Giản Định tác loạn, Định tự xưng họ Trần, vốn là quan cũ của họ Trần, trước đã hàng phục, sau lại trốn vào phủ Nghệ An, cùng đồng đảng Đặng Tất, Nguyễn Súy, Trần Hy Cát mưu phản, ngụy xưng là Nhật Nam vương. Sau đó tiếm hiệu Đại Việt, xưng niên hiệu Hưng Khánh. Triều đình mệnh Kiềm quốc công Mộc Thạnh làm tướng quân, từ Vân Nam sang chinh phạt, lâu ngày không ngăn tuyệt được, đình nghị cho rằng nếu không phải Vương (Trương Phụ) thì không xong. Tháng 1 năm thứ 7 (năm 1409), bèn mệnh Vương đeo ấn Chinh Man phó tướng quân, sang cùng tiễu trừ. Vương đến Nam Ninh hội quân vào tháng 4, tháng 5 nhập cảnh; Vương thân tự đốc chiến hạm, phá rào Khổng Mục, lại phá bến Hàm Tử, chém bắt vô số. Giặc lui về giữ Hoàng Giang, Vương thừa thắng đánh ở cửa biển Thái Bình, giặc chạy vào sông Trà Kế (茶偈江) ở Nghệ An. Mùa đông tháng 12, quân đến Thanh Hóa. Qua 4 ngày, bắt sống Giản Định ở núi thuộc trại Cát Lợi, cùng đồng đảng Trần Hy Cát..., đóng cũi giải về kinh sư. Tháng 2 năm sau, Vương về triều, Hoàng thượng khen ngợi lao khổ.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 8 (năm 1410), Trần Quý Khoách xin hàng.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Trước đó, đảng giặc Nguyễn Sư Cối (阮師檜) tiếm tước Vương, cùng Ngụy Kim ngô Thượng tướng quân Đỗ Nguyên Thố (杜元措)... chiếm xã Nghi Dương huyện An Lão phủ Đông Triều (東潮州), có quân hơn 20.000 người. Tháng 1 năm thứ 8 (năm 1410), Phụ tiến đánh, chém hơn 4.500 thủ cấp, bắt bọn đồng đảng Phạm Chi (范支), Trần Nguyên Khanh (陳原卿), Nguyễn Nhân Trụ (阮人柱)... hơn 2.000 người, thảy đều chém đi, đắp kinh quán (gò xác). Tháng ấy, Phụ sắp ban sư, tâu rằng Quý Khoách cùng đồng đảng Nguyễn Súy, Hồ Cụ (胡具), Đặng Cảnh Dị... vẫn còn ở Diễn Châu, Nghệ An, ép sát Thanh Hóa, mà Đặng Dung (鄧鎔) chặn cửa sông Thần Đầu, Phúc Thành, chiếm cứ yếu lộ Thanh Hóa, ra vào các nơi ở Nghệ An. Nếu chư quân rút hết về, e rằng quân của Mộc Thạnh ít không địch nổi. Xin lưu Đô đốc Giang Hạo (江浩), Đô chỉ huy Du Nhượng (俞讓), Hoa Anh (花英), Sư Hữu (師祐)... ở lại giúp Thạnh thủ ngự. Vua nghe theo. Tháng 5, Thạnh đuổi Quý Khoách đến sông Ngu Giang (虞江), giặc bỏ rào trốn. Đuổi đến huyện Cổ Linh và cửa biển Hội Triều, Linh Trường, chém hơn 3.000 thủ cấp, bắt được ngụy tướng Lê Lộng (黎弄). Quý Khoách bị bách quá, dâng biểu xin hàng. Vua biết là dối trá nhưng tạm hứa cho. Chiếu thụ cho Giao Chỉ Bố chính sứ Nguyễn Súy, Hồ Cụ, Đặng Cảnh Dị, Đặng Dung đều làm Đô chỉ huy, Trần Nguyên Tôn làm Hữu tham chính, Phan Quý Hựu làm Án sát phó sứ. Chiếu xuống rồi mà giặc không có lòng hối cải.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 9 (năm 1411), đảng phản loạn của Trần Quý Khoách là Đặng Tông Tắc (鄧宗稷)... bị bắt, năm ấy truy sát gần hết.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 1 năm Vĩnh Lạc thứ 9 (năm 1411), lại mệnh Phụ đốc 24.000 quân, hợp với quân của Thạnh để thảo phạt. Giặc chiếm giữ sông Nguyệt Thường (月常江), dựng cọc gỗ cao hơn 40 trượng, hai bên bờ đặt rào dài 2-3 dặm, dàn hơn 300 chiếc thuyền, đặt phục binh ở bên phải núi. Mùa thu năm ấy, bọn Phụ, Thạnh thủy bộ cùng tiến, Nguyễn Súy, Hồ Cụ, Đặng Cảnh Dị, Đặng Dung... đến cự chiến. Phụ lệnh cho Chu Quảng kết thuyền nhổ cọc để tiến, tự mình dẫn bọn Phương Chính dùng bộ đội tiễu trừ phục binh. Thủy bộ kẹp đánh, giặc đại bại, bọn Súy đều tan chạy, bắt sống ngụy tướng Đặng Tông Tắc, Lê Đức Di (黎德彝), Nguyễn Trung (阮忠), Nguyễn Hiên (阮軒)... thu 120 chiếc thuyền. Phụ bèn đốc thủy quân tiễu trừ Quý Khoách, nghe tin Ngụy Long hổ tướng quân Lê Nhuế (黎蕊)... ở các châu huyện Thạch Thất, Phúc An chặt đứt cầu phao sông Duệ Giang (銳江), làm nghẽn đường sông Sinh Quyết và hậu vệ Giao Châu, liền đi chinh phạt. Nhuế cùng đồng đảng Phạm Khang (范慷) đến cự chiến, Nhuế trúng tên chết, chém ngụy tướng Nguyễn Đà (阮陁), bắt ngụy tướng Dương Nhữ Mai (楊汝梅), Phòng ngự sứ Phùng Hấp (馮翕), chém 1.500 thủ cấp, truy sát dư tặc gần hết, Khang cùng đồng đảng Đỗ Cá Đán (杜箇旦), Đặng Minh (鄧明), Nguyễn Tư Châm (阮思瑊)... cũng bị bắt.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 10 (năm 1412), đảng phản loạn của Trần Quý Khoách là Trần Mẫn (陳敏)... nối nhau xin hàng.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Ngày mùng 1 tháng 8 năm Vĩnh Lạc thứ 10 (năm 1412), Phụ đốc bọn Phương Chính đánh thuyền giặc ở biển Thần Đầu (神投海), đại phá chúng, bắt ngụy tướng Trần Lỗi (陳磊), Đặng Nhữ H戲 (Đặng Nhữ Hí)... Nguyễn Súy chạy xa, đuổi không kịp. Quân Phụ đến Nghệ An, ngụy Thiếu bảo vùng Thượng Hoàng là Phan Quý Hựu (潘季祐)... đều bỏ trốn. Chẳng bao lâu Quý Hựu xin hàng, dẫn theo 17 ngụy quan đến yết kiến. Phụ thừa chế thụ cho Quý Hựu làm Án sát phó sứ, thự việc phủ Nghệ An. Thế là các ngụy tướng quân, quan sát, an phủ, chiêu thảo như Trần Mẫn (陳敏), Nguyễn Sĩ Cần (阮士勤), Trần Toàn Húc (陳全勗), Trần Toàn Mẫn (陳全敏)... nối nhau ra hàng.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 11 (năm 1413), đảng phản loạn của Trần Quý Khoách là Đặng Dung (鄧鎔)... thảy đều hàng phục.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 12 năm Vĩnh Lạc thứ 11 (năm 1413), Phụ và Thạnh hợp quân đến Thuận Châu (順州), Nguyễn Súy đặt phục binh ở sông Ái Tử (愛子江), dựa vào thế hiểm núi Côn Truyền (昆傳山), dàn trận voi đón đánh. Chư quân đại phá được, bắt sống ngụy tướng Phan Kính (潘徑), Nguyễn Từ (阮徐)... 56 người. Đuổi đến sông Ái Mẫu (愛母江), giặc tan tác, em của Đặng Dung là Ngụy hầu Thiết (鐵) cùng tướng quân Phan Lỗ (潘魯), Phan Cần (潘勤)... thảy đều hàng phục.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 12 (năm 1414), Trần Quý Khoách (陳季擴) bị bắt, An Nam lại được bình định.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; (明外史·安南傳):'' Mùa xuân năm Vĩnh Lạc thứ 12 (năm 1414), tiến quân đến Chính Hòa (政和), tướng giặc là Hồ Đồng (胡同) ra hàng, nói rằng Ngụy Đại tướng quân (鄧景異) dẫn đồng đảng là Lê Diệm (黎蟾) cùng 700 người trốn vào trại Côn Bồ (昆蒲柵) của dân Xiêm Man (暹蠻). Quân Minh bèn tiến vào La Giang (羅江), bỏ ngựa đi bộ, khi đến nơi thì giặc đã trốn, đuổi đến trại Sất Bồ Nạt (叱蒲捺柵) giặc lại trốn tiếp. Đêm tối đi hơn 20 dặm, nghe tiếng trống cầm canh, (Trương) Phụ dẫn bọn (Phương) Chính ngậm tăm đi gấp, mờ sáng đến trại Sất Bồ Cán (叱蒲幹柵). Giặc vẫn đóng trại ở bờ Nam sông Bắc Giang, quan quân qua sông vây đánh, tên bắn trúng Cảnh Dị rồi bắt sống được. (Đặng) Dung (鄧鎔) cùng em là Duẩn (鈗) chạy trốn cũng bị đuổi bắt, thu hết đồ chúng. Biệt tướng Chu Quảng (朱廣) đuổi theo Ngụy Đại tướng quân Nguyễn Súy (阮帥) tại Xiêm Man, lục soát khắp các núi vùng Xiêm Nhân Quan, bắt được vợ con Súy và Quý Khoách. Súy trốn sang Nam Linh Châu (南靈州) dựa vào Thổ quan Nguyễn Trà Hối (阮茶彙). Chỉ huy Tiết Tụ (薛聚) đuổi bắt được Súy, chém Trà Hối. Trước đó, khi Đặng Dung bị bắt, Quý Khoách trốn vào núi Trúc Bài (竹排山) ở Nghệ An. Phụ sai Đô chỉ huy Sư Hữu (師祐) tập kích, Khoách chạy sang Lão Qua (老撾 - Lào), Hữu đuổi theo sau. Lão Qua sợ quan quân giày xéo đất đai, xin tự trói giặc nộp. Phụ gửi hịch đòi người, đồng thời lệnh cho Hữu tiến sâu vào, hạ 3 cửa quan, đến Kim Lăng Cá (金陵箇). Đồng đảng của giặc tan chạy hết, bèn bắt được Quý Khoách. Em của Khoách là Ngụy Tướng quốc Hoan Quốc vương Quý Chắt (季揝) cũng bị bắt ở nơi khác, giặc bị dẹp tan.

* ''Xét theo &quot;Bình định Giao Nam lục&quot; (平定交南錄):'' Dư đảng của Giản Định (簡定) là Trần Quý Khoách lại tụ tập, tiếm xưng niên hiệu Trùng Quang (重光). Quý Khoách là cháu của Giản Định. Định bị bọn Nguyễn Súy phế đi mà lập Quý Khoách. Khi Định bại trận lén trốn đi xa, nghe tin Vương (Trương Phụ) rút quân về, lại cùng Đặng Cảnh Dị làm phản. Mùa xuân tháng 1 năm thứ 9 (năm 1411), vua lại trao ấn trước cho Vương, sang đốc sư chinh phạt. Mùa hè tháng 5 quân dừng ở Đông Quan (東關), tháng 6 tiến binh. Giặc nghe Vương đến, lấy đá lấp cửa biển Thần Đầu (神頭海口) chừng 30 trượng, đặt cọc gỗ kháng cự. Vương đốc tướng sĩ bốc hết đá lên để thông đường thuyền. Giặc sợ, lập đồn ở sông Thường Nguyệt (常月江), Vương dặn quân rằng: &quot;Đồn này không đáng đánh, nhưng phía Nam núi hiểm trở, chúng tất đặt phục binh làm khó ta.&quot; Bèn sai kiêu tướng dẫn thổ binh soát núi, quả nhiên bắt được quân phục, chém đi rồi chiếm đồn, giặc trốn xa. Vương đuổi theo khắp nơi, giặc lúc tụ lúc tán, cuối cùng không nắm được manh mối. Lúc bấy giờ phía Đông cửa quan giặc cướp nổi lên như ong, vùng vẹn toàn chỉ còn mỗi thành Giao Châu. Đại để là vì châu huyện quân vệ mới đặt quá nhiều, người Giao đã rời xa giáo hóa lâu ngày, ưa phóng túng, không chịu nổi sự nhiễu loạn của quan lại binh lính. Thường tưởng nhớ tục cũ, hễ nghe giặc nổi lên là rủ nhau hưởng ứng. Giặc đến đâu cũng được cung cấp, che giấu, nên giặc tan rồi lại tụ. Triều đình nhiều lần xuống chiếu chiêu phủ, phong Quý Khoách làm Bố chính sứ. Khoách muốn nhận mệnh nhưng bị đồng đảng khống chế, hàng rồi lại phản, giả xưng là con cháu họ Trần để lấy cớ khôi phục. Đại quân đến thì chúng trốn sâu vào núi rừng biển cả, quân rút thì chúng lại ra, vì thế quan quân không thành công. Khi Vương cầm quân, bắt đầu thi hành thưởng phạt nghiêm minh, chư tướng vốn mệt mỏi vì chạy vạy nên thường hay chần chừ lơ là. Đô đốc Hoàng Trung (黃中) không tuân mệnh, Vương dùng quân pháp xử lý. Từ đó ai nấy đều biết sợ, không dám từ nan tránh hiểm. Lúc đó giặc dựa vào sự hiểm yếu của biển Hoa Sen (Hà Hoa - 荷花海), cho là quân ta không qua được, bèn lập đồn ở cửa biển Nhật Lệ (日麗海口) để giữ. Vương dẫn thủy quân từ đại dương Kỳ La (奇羅海) vượt qua cửa biển Hoa Sen, tiến thẳng đến Nhật Lệ. Giặc đốt đồn chạy trốn đến sông Trà Kế (茶偈江), Vương tiến binh đánh phá. Giặc kinh hãi nói: &quot;Thiên binh bay đến!&quot; rồi đại bại, mất thành Hóa Khẩu. Thám tử cho biết giặc dốc hết quân giữ sông Ái Tử (愛子江), Vương đuổi đến tận nơi, giặc dàn hàng chục voi lớn làm tiên phong, ngựa người dàn sau, dốc sức chống cự. Vương bảo tướng hiệu: &quot;Bắt giặc chính là trận này, cơ hội không được để mất.&quot; Bèn quất ngựa tiến lên trước, voi phục đột nhiên xông ra. Vương bắn 1 mũi tên làm rơi quản tượng, mũi thứ 2 trúng mũi voi. Voi rống lên chạy ngược về, giày xéo quân mình, quân Minh thừa thế đánh tới, xác giặc lấp đầy khe núi, giặc chạy trốn sang vùng Xiêm Man. Vương chia tướng lãnh đi soát bắt khắp nơi, đến các trại Bồ Cán (蒲幹) vùng Xiêm Man, đường núi gập ghềnh, rừng rậm u ám, ngựa không tiến được. Vương bèn xuống ngựa đi bộ, vượt hiểm đi gấp, sĩ卒 (sĩ tốt) không theo kịp, chỉ có hơn 100 tướng hiệu theo sát. Gặp giặc, giết vài nghìn người, thủ lĩnh Trần Quý Khoách cùng vợ con thảy đều bị bắt. Lúc đó là mùa đông năm thứ 11 (năm 1413).
* ''(Ghi chú: &quot;Bình định Giao Nam lục&quot; chép việc này vào năm thứ 11, &quot;Minh ngoại sử&quot; chép năm thứ 12. Nay chép cả hai để lưu lại).''

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 13 (năm 1415), Phụ, Thạnh bình định xong An Nam, rút quân về. Năm ấy, lại mệnh Phụ đeo ấn Tướng quân ra trấn thủ.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 2 năm Vĩnh Lạc thứ 13 (năm 1415), bọn Phụ, Thạnh rút quân về kinh, tháng 4 lại mệnh Phụ đeo ấn Chinh Di tướng quân ra trấn thủ.

* ''Xét theo &quot;Bình định Giao Nam lục&quot;:'' Năm Vĩnh Lạc thứ 12 (năm 1414), ban sư về kinh. Từ khi Vương xuất sư đến lúc này, đầu đuôi hơn 3 năm mới bắt được kẻ cầm đầu. Người đời cho rằng công lao trận này của Vương khó hơn trận bình định trước. Tháng 4 năm thứ 13 (năm 1415), triều đình mệnh đeo ấn Chinh Man tướng quân làm Tổng binh sang trấn thủ Giao Chỉ. Lại có công bình định Trần Nguyệt (平陳月). Năm thứ 15 (năm 1417), vua cho rằng Vương lao khổ lâu ngày ở ngoài, chiếu cho về kinh sư. Vương mất vào năm Kỷ Tỵ (1449) đời Chính Thống khi đang làm việc quân, đến nay đã 37 năm. Con thừa tự là Thái tử Thái phó, Anh quốc công thụ phong là Mậu (懋) đưa bản ghi chép của người canh cổng tên là Phúc Trụ ghi lại các bản tấu của Vương lúc bình định An Nam cho tôi xem, nhờ tôi sắp xếp lại. Tôi bèn tham khảo bản &quot;Lộ bố bảng văn&quot; chép trong &quot;Giao Chỉ quận chí&quot;, cùng bài &quot;Bình An Nam bi&quot; của Hồ Văn Mục công phụng sắc soạn, bài thần đạo bi cho Đông Bình Võ Liệt vương và Định Viễn Trung Kính vương của Dương Văn Trinh công, cùng những điều nghe thấy để soạn ra tập này. 
Mùa đông năm Vĩnh Lạc thứ 14 (năm 1416), triệu Phụ về kinh.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 15 (năm 1417), mệnh Phong Thành hầu Lý Bân (李彬) trấn thủ An Nam. Lúc bấy giờ quân phản loạn đồng loạt nổi dậy, chinh chiến đông tây không lúc nào ngơi.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 1 năm Vĩnh Lạc thứ 15 (năm 1417), mệnh Phong Thành hầu Lý Bân sang thay trấn thủ. Người Giao vốn thích loạn, Trung quan Mã Kỳ (馬麒) đến thu mua, vét sạch trân bảo trong vùng, lòng dân xao động, những kẻ kiệt hiệt kích động dân chúng. Đại quân vừa về, dân liền đồng loạt nổi dậy làm loạn. Lục Na (陸那), Nguyễn Trinh (阮貞), Lê Hạch (黎核) ở Thuận Châu, Phan Cường (潘強) cùng Thổ quan Đồng tri Trần Khả Luận (陳可論), Phán quan Nguyễn Chiêu (阮昭), Thiên hộ Trần Hung (陳恟), Phán quan phủ Nam Linh Nguyễn Nghĩ (阮擬), Tri huyện Tả Bình Phạm Bá Cao (范伯高), Huyện thừa Vũ Vạn (武萬), Bách hộ Trần Kỷ Luật (陳己律)... nhất thời đều phản. Bân đều sai tướng thảo diệt, nhưng kẻ phản loạn vẫn không dứt. Ngay sau đó, Tuần kiểm Lạc Hạnh là Lê Lợi (黎利) ở Tứ Mang (四忙), con trai của cố Tri huyện Xa Miên là Tam (三), Tri phủ Nghệ An Phan Liêu (潘僚), Thiên hộ Nam Linh Trần Thuận Khánh (陳順慶), Bách hộ vệ Nghệ An Trần Trực Thành (陳直誠) cũng thừa cơ tác loạn. Những kẻ gian quỹ khác như Phạm Nhuyễn (范軟) nổi dậy ở Phù Lạc, Võ Cống (武貢); Hoàng Nhữ Điển (黃汝典) ở sông Kế Giang (偈江); Nùng Văn Lịch (儂文歷) ở Khâu Ôn (Khâu Ôn - 丘溫); Trần Thủy Quả (陳水果) ở Vũ Định (武定); Nguyễn Đặc (阮特) ở Khoái Châu (快州); Ngô Cự Lai (吳巨來) ở Thiện Thệ (善誓); Trịnh Công Chứng (鄭公證), Lê Tiết (黎姪) ở Đồng Lợi (同利); Đào Cường (陶強) ở Thiện Tài (善才); Đinh Tông Lão (丁宗老) ở Đại Loan (大灣); Phạm Ngọc (范玉) ở An Lão (安老), thảy đều tự phong quan tước, giết tướng lại, đốt nhà cửa. Có Dương Cung (楊恭), Nguyễn Đa (阮多) đều tự xưng vương, phong đồng đảng là Vi Ngũ (韋五), Đàm Hưng Bang (譚興邦), Nguyễn Gia (阮嘉) làm Thái sư, Bình chương, nương tựa lẫn nhau. Trong đó Phan Liêu và Phạm Ngọc là ngang ngược nhất. Liêu là con của cố Tri phủ Nghệ An Quý Hựu, nối chức cha, không chịu nổi sự ngược đãi của Mã Kỳ bèn phản. Thổ quan Chỉ huy Lộ Văn Luật (路文律), Thiên hộ Trần Đài (陳苔)... đi theo hắn. Ngọc là nhà sư chùa Đồ Sơn (塗山寺), tự xưng &quot;trời ban ấn kiếm&quot;, bèn tiếm hiệu La Bình vương (羅平王), niên hiệu Vĩnh Ninh (永寧), cùng Phạm Thiện (范善), Ngô Trung (吳中), Lê Hành (黎行), Đào Thừa (陶承)... làm loạn, phong làm Tướng quốc, Tư không, Đại tướng quân, đánh chiếm thành ấp. Bân đi chinh phạt đông tây, không lúc nào ngơi tay.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 18 (năm 1420), sắc lệnh Phong Thành hầu Lý Bân mau chóng tiễu trừ phản khấu An Nam.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Triều đình thấy giặc lâu ngày chưa dẹp xong, tháng 3 năm Vĩnh Lạc thứ 18 (năm 1420), mệnh Vinh Xương bá Trần Trí (陳智) làm Tả tham tướng sang hỗ trợ. Lại giáng sắc trách Bân rằng: &quot;Phản khấu Phan Liêu, Lê Lợi, Xa Tam, Nùng Văn Lịch... đến nay chưa bắt được, binh đao bao giờ mới dứt? Dân bao giờ mới yên? Phải rộng định phương lược, mau chóng báo tin bình định.&quot; Bân sợ hãi, đốc thúc chư tướng truy tiễu.
'''Mùa thu năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 19 (năm 1421), bọn giặc thảy đều bị phá diệt, chỉ có Lê Lợi (黎利) là không bắt được. Phan Liêu (潘僚) trốn sang Lão Qua (老撾), hợp quân với Lợi.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; chép như vậy.''

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 20 (năm 1422), chiếu mệnh Vinh Xương bá Trần Trí (陳智) trấn thủ An Nam; vì không thể tiêu diệt được Lê Lợi (黎利), vua xuống sắc trách cứ.'''

*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; (明外史·安南傳):'' Mùa xuân năm Vĩnh Lạc thứ 20 (năm 1422), (Lý) Bân (李彬) mất tại chức, chiếu mệnh (Trần) Trí thay trấn thủ. (Lê) Lợi ban đầu phục vụ Trần Quý Khoách (陳季擴), làm Kim ngô tướng quân, sau quy thuận, được dùng làm Tuần kiểm huyện Nga Lạc (俄樂縣) thuộc phủ Thanh Hóa (清化府), lòng luôn u uất không đắc chí. Đến khi đại quân rút về, bèn làm phản, tiếm xưng là Bình Định Vương (平定王), lấy em là Thạch (石) làm Tướng quốc, cùng đồng đảng là Đoàn Mãng (段莽), Phạm Liễu (范柳), Phạm Án (范晏)... đem quân cướp phá. Quan quân thảo phạt, bắt sống được bọn Án, Lợi trốn đi. Được một thời gian, Lợi ra chiếm cứ đồn Khả Lam (可藍堡) hành tống. Các tướng Phương Chính (方政), Sư Hữu (師祐) tiễu phạt bắt được Ngụy tướng quân Nguyễn Cá Lập (阮箇立) của hắn, Lợi trốn sang ẩn náu ở Lão Qua (老撾 - Lào). Đến khi bọn Chính rút về, Lợi lại xuất hiện, giết chết Tuần kiểm Ngọc Cục. Các tướng khác đuổi theo, Lợi lại trốn đi.

Mùa hè năm thứ 17 (năm 1419), trời nắng nóng chướng khí thịnh, (quân Minh) bàn đợi mùa thu mát mẻ sẽ tiến binh, Lợi nhờ đó mà lập kế. Mùa thu năm ấy, Lợi ra đánh phá Lỗi Giang (磊江), bị đánh bại liền lẩn trốn; khi bọn Lão Qua và quần đạo thảy đều bị diệt, Lợi càng ẩn náu sâu hơn. (Lý) Bân tấu rằng: &quot;Lợi lẩn trốn ở Lão Qua, Lão Qua sắp phát binh tập kích. Họ xin quan quân đừng vào, họ sẽ tự phát hết binh bộ hạ để bắt Lợi. Nay đã lâu mà không thấy giao nộp, tình hình khó lường.&quot; Thiên tử nghi ngờ Lão Qua bao che giặc, lệnh cho Bân đưa sứ thần của họ về kinh sư để tra hỏi. Lão Qua bèn xua đuổi Lợi. Vừa lúc (Trần) Trí thay Bân, Thiên tử cho rằng Trí không thể diệt được giặc, bèn giáng sắc trách cứ.
'''Tháng 1 năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 21 (năm 1423), Trí đuổi theo Lợi tại huyện Xa Lai (車來縣) thuộc Ninh Hóa Châu (寧化州), đánh bại được, Lợi lại chạy trốn ra xa.'''

*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; chép như vậy.''

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 22 (năm 1424), đầu mục của Lê Lợi là Phạm Ngưỡng (范仰) cùng những người khác đến hàng.'''

*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Mùa thu năm Vĩnh Lạc thứ 22 (năm 1424), Trí tấu rằng: &quot;Lợi ban đầu trốn sang Lão Qua, sau bị xua đuổi phải về huyện Quy Hồn (歸魂縣). Quan quân tiến đánh, đầu mục của hắn là Phạm Ngưỡng (范仰) cùng những người khác đã dẫn theo 1.600 nam phụ đến hàng. Lợi tuy xin cầu hòa, nguyện đem bộ hạ về quy thuận nhưng chỉ dừng ở Nga Lạc (俄樂) không ra, việc chế tạo quân khí vẫn chưa dừng, nhất định phải tiến binh.&quot;

----
'''Nguồn tham khảo bổ sung'''
* [https://www.shidianguji.com/zh/book/GJTS08/chapter/1lpka9gtnpkp5?page_from=profile&amp;version=1 安南部彙考]

{{Chú thích cuối trang}}
{{giấy phép dịch|bản gốc={{PD-old}}|bản dịch={{CC-BY-SA-4.0}}{{GFDL}}}}
[[Thể loại:Trung Quốc]]</text>
      <sha1>9j8xb8es7ks5x6n6w6djm5q65pt8ke0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>204694</id>
      <parentid>204693</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:24:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrfly911</username>
        <id>2215</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>204694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82935" sha1="1ohjbghk4bwi6ycir2nqxp357aqrpn6" xml:space="preserve">{{đầu đề biên dịch
| tựa đề = Khâm định cổ kim đồ thư tập thành
| tác giả= Trần Mộng Lôi
| ngôn ngữ = zh
| bản gốc= 欽定古今圖書集成/方輿彙編/邊裔典/第093卷
| năm= 1726
| phần = Phương Dư Vị Biên&lt;Br&gt;Biên Duệ Điển&lt;Br&gt;'''quyển 93'''
| trước= [[../quyển 092|quyển 92]]
| sau= [[../quyển 094|quyển 94]]
| ghi chú =
 }}

==An Nam bộ vị khảo 4==

===Minh (phần 1)===
'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 1 (năm 1368) đời Minh Thái Tổ (明太祖), An Nam quốc vương Trần Nhật Khuê (陳日煃 - tức vua Trần Dụ Tông) sai sứ sang triều cống.'''

* ''Xét theo &quot;Minh Thông kỷ&quot; (明通紀) chép như vậy.''
* ''Xét theo &quot;Minh Hội điển&quot; (明會典):'' Năm Hồng Vũ thứ 1 (năm 1368), ban cho Quốc vương lịch &quot;Đại Thống&quot; (大統曆) cùng lụa màu và các vật phẩm.
* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot; (續文獻通考):'' Năm Hồng Vũ thứ 1 (năm 1368) khi lên ngôi, (Thái Tổ) xuống chiếu dụ khắp trong ngoài bốn biển, Nhật Khuê lấy làm lo sợ. Lại nghe tin Chinh Nam tướng quân Liêu Vĩnh Trung (廖永忠), Phó tướng quân Chu Lượng Tổ (朱亮祖) dẫn quân vượt núi Lĩnh, thu hàng Hà Chân (何真), định yên Quảng Đông và Quảng Tây. Nhật Khuê muốn tuân phục nhưng vì Lương vương (nhà Nguyên - [[w:en:Basalawarmi|Basalawarmi]]) vẫn còn ở Vân Nam (雲南) nên còn giữ thái độ lưỡng lự.
* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; (明外史·安南傳):'' An Nam vốn là đất Giao Chỉ (交趾) cổ, trước thời Đường đều thuộc Trung Hoa. Thời Ngũ đại, bắt đầu bị người bản địa là Khúc Thừa Mỹ (曲承美) chiếm giữ. Đầu thời Tống, mới phong Đinh Bộ Lĩnh (丁部領) làm Giao Chỉ quận vương, truyền được 3 đời thì bị đại thần Lê Hoàn (黎桓) cướp ngôi. Họ Lê cũng truyền được 3 đời thì bị đại thần Lý Công Uẩn (李公蘊) cướp ngôi. Họ Lý truyền 8 đời không có con trai, truyền cho con rể là Trần Nhật Cảnh (陳日炬 - tức Trần Thái Tông), thời Nguyên từng nhiều lần phá nước ấy. Năm Hồng Vũ thứ 1 (năm 1368), vương là Nhật Khuê nghe tin Liêu Vĩnh Trung định yên lưỡng Quảng, định sai sứ nộp khoản, nhưng vì Lương vương ở Vân Nam nên chưa thành. Tháng 12, Thái Tổ mệnh cho Tri phủ Hán Dương (漢陽) là Dịch Tế (易濟) mang chiếu sang dụ. Nhật Khuê liền sai Thiếu trung đại phu Đồng Thời Mẫn (同時敏), Chính đại phu Đoạn Thế Đệ (段悌), Lê An Thế (黎安世) dâng biểu sang triều, cống phương vật. Tháng 6 năm sau đến Kinh sư.
* ''(Ghi chú: Theo Thông khảo và Minh sử, năm này mới bắt đầu sai sứ sang cống nhưng chưa tới nơi; Hội điển chép ban lịch và lụa màu vào năm này, nghi là nên đưa vào năm thứ 2 thì đúng hơn).''

'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 2 (năm 1369), phong Trần Nhật Khuê làm An Nam quốc vương. Sứ giả chưa đến nơi thì Nhật Khuê mất. Cháu là Nhật Kiên (日熞 - tức vua Dương Nhật Lễ) nối ngôi, sai sứ sang xin mệnh. Lúc bấy giờ An Nam và Chiêm Thành (占城) đang đánh nhau, (nhà Minh) sai sứ sang dụ, cả hai đều vâng mệnh.'''

* ''Xét theo &quot;Minh Nhất thống chí&quot; (明一統志):'' Đất Nam Giao cổ, thời Tần thuộc Tượng Quận (象郡). Đầu thời Hán thuộc về Nam Việt, Vũ Đế bình Nam Việt, đặt 3 quận Giao Chỉ (交趾), Cửu Chân (九真), Nhật Nam (日南), kiêm đặt Giao Chỉ Thứ sử, trị sở tại Luy Lâu (羸). Đông Hán, quận thuộc Giao Châu (交州). Nhà Ngô đặt thêm 3 quận Cửu Đức (九德), Vũ Bình (武平), Tân Xương (新昌). Nhà Tống lại đặt thêm quận Tống Bình (宋平), dời trị sở Giao Châu đến Long Biên (龍編). Nhà Lương, nhà Trần đặt Đô đốc phủ tại Giao Châu. Đầu thời Tùy, bãi bỏ quận, đổi Đô đốc phủ thành Tổng quản phủ. Đầu thời Đường, vẫn gọi là Giao Châu. Đầu năm Điều Lộ, đổi làm An Nam đô hộ phủ. Đầu năm Chí Đức, đổi làm Trấn Nam đô hộ phủ. Khoảng năm Đại Lịch, gọi lại là An Nam. Thời Lương của Ngũ Đại, hào trưởng bản địa Khúc Thừa Mỹ chiếm giữ đất này, sau bị Lưu Ẩn thôn tính. Sau Dương Diên Nghệ (楊延藝), (Kiều) Thiệu Hồng (紹洪) kế tiếp nhau làm Giao Chỉ Tiết độ sứ, rồi trong vùng đại loạn, suy tôn Đinh Bộ (丁部) làm Châu soái, con là (Đinh) Liễn kế vị. Nhà Tống bình định Lĩnh Biểu, Liễn nội phụ, phong Giao Chỉ quận vương. Em là Toàn (璿) nối ngôi, bị tướng là Lê Hoàn cướp ngôi. Sau đó Lý Công Uẩn cướp ngôi họ Lê, Trần Nhật Cảnh cướp ngôi họ Lý, nhưng thảy đều xưng thần với Trung Hoa, phong Giao Chỉ quận vương. Thời Nguyên Hiến Tông, sai tướng phá nước ấy, Nhật Cảnh chạy ra hải đảo. Sau quy phụ, phong con là Quang Bính (光昺 - tức Trần Thánh Tông) làm An Nam quốc vương. Quang Bính chết, con là Nhật Huyên (日烜) tự lập, Thế Tổ lại phát binh đánh phá. Nhật Huyên chết, con là Nhật Tuân (日燇) sai sứ nhập cống. Đầu thời Hồng Vũ của bản triều, Trần Nhật Khuê tiên phong quy phụ, vẫn ban cho ấn An Nam quốc vương. An Nam phía Đông đến biển 320 dặm, phía Tây đến ranh giới Lão Qua (老撾 - Lào) Tuyên úy ty thuộc Vân Nam 560 dặm, phía Nam đến biên giới Chiêm Thành 1.900 dặm, phía Bắc đến ranh giới huyện Bằng Tường thuộc phủ Tư Minh Quảng Tây 400 dặm. Từ nước ấy đến Nam Kinh 7.720 dặm, đến Kinh sư 11.165 dặm.

* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot;:'' Năm thứ 2 (năm 1369), bắt đầu sai Thiếu trung đại phu Đồng Thời Mẫn, Chính đại phu Đoạn Thế Đệ, Lê An Thế sang triều cống xin phong. (Nhà Minh) sai Thị độc học sĩ Trương Dĩ Ninh (張以寧), Điển bạ Ngưu Lượng (牛諒) sang phong Nhật Khuê làm An Nam quốc vương, ban ấn bạc mạ vàng núm hình lạc đà. Bọn Dĩ Ninh đến biên giới An Nam thì Nhật Khuê đã mất, em là Nhật (日 ?)&lt;ref&gt;Chữ này [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/GJfont.pdf/page22612-40px-GJfont.pdf.jpg X] đúng ra phải là Nhật Kiên (Dương Nhật Lễ)&lt;/ref&gt; nối ngôi, sai Nguyễn Nhữ Lượng (阮汝亮) ra đón xin cáo ấn, Dĩ Ninh không nghe. Nhật sai Đỗ Thuấn Khâm (杜舜欽) sang triều đình xin mệnh. Dĩ Ninh đóng tại An Nam đợi mệnh, sau đó có chiếu phong Nhật làm Vương. Năm ấy, sai Hàn lâm Biên tu La Phục Nhân (羅復仁), Binh bộ Chủ sự Trương Phúc (張福) mang chiếu dụ vua An Nam và Chiêm Thành, thảy đều bãi binh cho dân nghỉ ngơi, cả hai nước đều nghe mệnh.

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 12 năm Hồng Vũ thứ 1 (năm 1368), Nhật Khuê sai sứ dâng biểu triều cống phương vật. Tháng 6 năm sau đến Kinh sư. Vua mừng, ban yến, mệnh Thị độc học sĩ Trương Dĩ Ninh, Điển bạ Ngưu Lượng sang phong làm An Nam quốc vương, ban ấn bạc mạ vàng núm hình lạc đà. Chiếu viết: &quot;Hỡi ngươi An Nam quốc vương Trần Nhật Khuê, duy ông cha ngươi giữ cõi phương Nam, xưng phiên với Trung Hoa, cung kính chức trách thần tử để giữ mãi phong ấp đời đời. Trẫm nhờ linh khí trời đất, quét sạch Hoa Hạ, đưa thư báo tin, khanh liền dâng biểu xưng thần, sai sứ tới chúc mừng. Thật đúng phép tiền nhân, yên dân viễn xứ. Lòng cần thành ấy đáng được ngợi khen. Nay sai sứ mang ấn, phong ngươi làm An Nam quốc vương...&quot;. Ban cho Nhật Khuê lịch &quot;Đại Thống&quot;, 40 xấp gấm thêu vàng, lụa, sa, la; bọn Đồng Thời Mẫn trở xuống thảy đều có thưởng. Bọn Dĩ Ninh đến nơi thì Nhật Khuê đã mất trước đó, cháu là Nhật Kiên (日熞 - tức Dương Nhật Lễ) nối ngôi, sai thần hạ là Nguyễn Nhữ Lượng đến đón xin cáo ấn; Dĩ Ninh không cho. Nhật Kiên lại sai Đỗ Thuấn Khâm sang xin mệnh tại triều đình, Dĩ Ninh đóng lại An Nam đợi mệnh. Lúc đó An Nam và Chiêm Thành đang đánh nhau, vua mệnh La Phục Nhân, Trương Phúc dụ lệnh bãi binh, hai nước đều phụng chiếu.

'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 3 (năm 1370), An Nam cáo tang xin mệnh, (nhà Minh) sai sứ sang điếu tế. Phong Nhật Kiên làm An Nam quốc vương. Nhật Kiên lại sai sứ sang tạ ơn, cống phương vật.'''

* ''Xét theo &quot;Minh Thông kỷ&quot;:'' Năm Hồng Vũ thứ 3 (năm 1370), sứ thần An Nam là Đỗ Thuấn Khâm vì chủ mình là Trần Nhật Khuê mất, sang cáo tang xin mệnh. Vua triệu kiến, tự soạn văn tế, mệnh Hàn lâm Biên tu Vương Liêm (王廉) sang tế, đặt linh vị Nhật Khuê riêng tại điện, Liêm đứng hướng Nam tuyên đọc, vua tôi nước ấy quỳ lạy lắng nghe, xong lễ thì về.
* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot;:'' Năm thứ 3 (năm 1370) Nhật (日 ? - tức Dụ Tông) mất, phong cho con là Nhật Kiên (日熞) nối ngôi Vương.

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 4 năm thứ 3 (năm 1370), bọn Thuấn Khâm đến cáo tang, vua mặc tố phục ngự tại cửa Tây Hoa triệu kiến, sai Biên tu Vương Liêm sang tế, tặng 50 lượng bạc trắng, 50 xấp lụa. Lại sai Lại bộ Chủ sự Lâm Đường Thần (林唐臣) phong Nhật Kiên làm Vương, ban ấn vàng cùng 40 xấp gấm thêu lụa sa. Liêm đi rồi, vua thấy Mã Viện thời Hán lập cột đồng trấn giữ Nam Man công lao rất lớn, mệnh Liêm đến tế. Sau đó ban chiếu khoa cử cho nước ấy, lại vì việc định lại thần hiệu núi sông và quét sạch sa mạc mà 2 lần sai quan sang thông báo. Nhật Kiên sai Thượng đại phu Nguyễn Kiêm (阮兼), Trung đại phu Mạc Kế Long (莫季龍), Hạ đại phu Lê Nguyên Phổ (黎元普) sang tạ ơn và cống phương vật. Kiêm chết dọc đường, vua ban thưởng cho Vương và sứ thần, lại đưa linh cữu Kiêm về nước. Không lâu sau, bọn Phục Nhân về, nói là từ chối không nhận quà tiễn của nước ấy. Vua khen ngợi, ban thưởng thêm cho bọn Kế Long.

* ''Xét theo &quot;Danh sơn tàng – Vương hưởng ký&quot;:'' An Nam quốc vương Trần Nhật Khuê nhập cống cầu phong, sai học sĩ Trương Dĩ Ninh mang chiếu phong làm An Nam vương. Đi đến biên giới thì Nhật Khuê đã mất, con của anh là Nhật Kiên nối ngôi, muốn đòi ấn vương ngay, Dĩ Ninh ôm lấy hòm ấn không cho, bắt phải xin tại triều rồi đứng đợi ở biên giới. Sau khi tấu lên, vua mệnh Dĩ Ninh trao ấn cho Nhật Kiên, lại sai sứ khác điếu tế Nhật Khuê. Dĩ Ninh lúc đó mới vào, Nhật Kiên ra ngoại ô đón. Vì Nhật Khuê chưa có linh vị, nên đặt vị hướng Bắc, sứ giả hướng Nam trao chiếu, Nhật Kiên phủ phục tạ ơn. Ngày hôm sau, quỳ dài dập đầu nhận ấn. Người Giao vốn xưa nay chỉ vái chào làm lễ, đến nay mới quỳ dài dập đầu. Dĩ Ninh về báo cáo, vua hài lòng nói: &quot;Ấy mới là sứ giả của ta&quot;. Nhật Kiên ở nước mình say mê sắc tửu, từng dâng 2 con gái, dung mạo uyển chuyển diễm lệ, may vá khéo léo, lục cung không ai bì kịp. Cao Đế nhận lấy. Được vài năm, lại dâng thêm 2 con gái, Cao Đế không vui nói: &quot;Hắn bảo Trẫm là kẻ ham mê sắc dục sao?&quot; Bèn đem trả cả 2 người trước cùng 2 người sau về, bảo sứ giả rằng: &quot;Về bảo Vương, gả họ cho người khác như con gái mình vậy.&quot; 
* ''(Ghi chú: Theo Thông khảo, năm thứ 2 Nhật Khuê mất em là Nhật nối ngôi; năm thứ 3 Nhật mất con là Nhật Kiên nối ngôi. &quot;Danh sơn tàng&quot; chép Nhật Khuê mất con của anh là Nhật Kiên nối ngôi. &quot;Minh ngoại sử&quot; chép Nhật Khuê mất cháu là Nhật Kiên nối ngôi. Thảy đều chép lại để tham khảo).''
'''Mùa xuân năm Hồng Vũ (洪武) thứ 4 (năm 1371), (An Nam) sai sứ dâng voi, chúc mừng việc bình định sa mạc. Lại sai sứ đi theo bọn Trương Dĩ Ninh (張以寧), Lâm Đường Thần (林唐臣), Vương Liêm (王廉) sang triều kiến. Mùa đông năm ấy, Nhật Kiên (日熞 - tức Dương Nhật Lễ) bị bác là Thúc Minh (叔明 - tức Trần Nghệ Tông) bức tử.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; (明外史·安南傳) chép như vậy.''
* ''Xét theo &quot;Danh sơn tàng – Vương hưởng ký&quot; (名山藏·王享記):'' &quot;Nhật Kiên cuối cùng vì hoang hôn không lo chính sự, bị chú là Thúc Minh bức tử, Thúc Minh tự lập làm vua.&quot; 
* ''(Ghi chú: Bác và chú chép khác nhau, chưa biết bên nào đúng).''

'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 5 (năm 1372), Trần Thúc Minh (陳叔明) sai người sang triều cống, nhưng bị khước từ không nhận.'''

* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot; (續文獻通考) chép như vậy.''
* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Mùa đông năm thứ 4 (năm 1371), Nhật Kiên bị Thúc Minh bức tử. Thúc Minh sợ tội, cống voi và phương vật, sang năm sau mới đến Kinh sư. Lễ quan thấy tên ký trên biểu không phải tên Nhật Kiên, gặng hỏi biết được sự thực, có chiếu khước từ.&quot;
'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 6 (năm 1373), An Nam lại sai người sang nộp cống tạ tội và xin phong.'''

* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot; chép như vậy.''
* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Thúc Minh lại triều cống, tạ tội xin phong. Sứ giả nói thác rằng Nhật Kiên thực sự bệnh chết, Thúc Minh vốn nhường nhịn lánh ra ngoài nhưng được người trong nước suy tôn. Vua lệnh cho người trong nước để tang Nhật Kiên, còn Thúc Minh tạm dùng ấn của tiên vương để quản lý công việc.&quot;
'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 7 (năm 1374), xuống chiếu định kỳ hạn triều cống.'''
* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Tháng 3 năm thứ 7 (năm 1374), Thúc Minh sai sứ tạ ơn, tự xưng tuổi đã già, xin mệnh cho em là Thoan (煓 - tức vua Trần Duệ Tông)&lt;ref&gt;Chữ [https://www.zdic.net/hans/%E7%85%93 煓] đọc là Tha Đoan Thiết, đồng âm Thoan 湍.&lt;/ref&gt; nhiếp chính, vua nghe theo. Thoan sai sứ tạ ơn, nhân đó xin định kỳ hạn cống. Chiếu định 3 năm 1 lần cống. Tân vương thế kiến (vừa mới nối ngôi) nên lại sai sứ sang cống. Vua lệnh cho hữu ty dụ khước đi, lại định rõ sứ giả không quá 3 đến 4 người, cống vật không cần hậu.&quot;

'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 10 (năm 1377), Thoan (煓) đánh Chiêm Thành (占城) rồi bại trận tử vong. Em là Vĩ (煒 - tức vua Trần Phế Đế)&lt;ref&gt;Trần Vĩ là con trưởng Trần Thoan (Duệ Tông) nhưng đã chết trước đó. Người nối ngôi Trần Thoan là Trần Hiện (Trần Phế Đế), cũng là con thứ của Trần Thoan chứ không phải em.&lt;/ref&gt; nối ngôi. Thiên tử cho rằng An Nam cậy thế cường hãn, nhiều lần xâm phạm Chiêm Thành, bèn ban sắc dụ Thúc Minh.'''
* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Tháng Giêng năm thứ 10 (năm 1377), Thoan đánh Chiêm Thành bại trận tử vong, em là Vĩ thay ngôi, sai sứ báo tang, mệnh cho Trung quan Trần Năng (陳能) sang tế. Lúc đó An Nam cậy mạnh, muốn diệt Chiêm Thành, ngược lại dẫn đến bại vong. Vua sai quan dụ cựu vương Thúc Minh chớ gây hấn để lại họa sau, vì Thúc Minh thực tế vẫn chủ trì việc nước. Thúc Minh cống phương vật tạ tội, bèn được ban yến thưởng theo chế độ. Thổ quan Tư Minh (思明) thuộc Quảng Tây tố cáo An Nam phạm cảnh, An Nam cũng tố Tư Minh nhiễu biên. Vua ghét họ dùng lời xảo trá, khi sứ cống đến bèn khước từ, gửi hịch kể tội gian cuống, sắc cho thủ thần không được đón tiếp sứ giả. Vi sợ hãi, sai sứ tạ ơn. Liên tiếp nhiều năm cống thái giám (hoạn quan), vàng bạc, mâm tử kim, bình rượu vàng, voi ngựa các loại. Vua mệnh Trợ giáo Dương Bàn (楊盤) sang sứ, lệnh cho tiếp tế quân lương Vân Nam, Vi liền nộp 5.000 thạch lương tại Lâm An (臨安).&quot;

'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 20 (năm 1387), Vĩ (煒) sai sứ sang cống mừng thọ vua.'''
* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot; chép như vậy.''

'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 21 (năm 1388), xuống chiếu An Nam vẫn giữ lệ 3 năm 1 lần cống. Năm ấy Quốc tướng Lê Quý Ly (黎季犛) phế Nhật Vĩ (日煒) rồi giết đi, lập con của Thúc Minh là Nhật Hỗn (日焜 Nhật Côn - tức vua Trần Thuận Tông), vẫn mượn danh Vi để nhập cống.'''
* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Năm thứ 21 (năm 1388), vua lại mệnh Lễ bộ Lang trung Hình Văn Vĩ (邢文偉) mang sắc và tệ vật sang ban thưởng. Vi sai sứ tạ ơn, lại dâng voi. Vua cho rằng việc cống quá phiền hà, vật cống xa xỉ, mệnh giữ lệ 3 năm 1 lần cống, không cần dâng tê giác và voi. Đúng lúc đó, Quốc tướng Lê Quý Ly tiếm quyền, ôm mưu bất chính, tháng 12 phế chủ là Vĩ, rồi giết đi, lập con của Thúc Minh là Nhật Hỗn chủ trì việc nước, vẫn mượn danh Vi để vào cống. Triều đình không biết nên vẫn nhận. Qua vài năm sau mới nhận ra, mệnh cho thủ thần Quảng Tây tuyệt giao với sứ giả. Quý Ly sợ hãi.&quot;

'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 22 (năm 1389), Trần Nhật Hỗn (陳日焜) mượn danh &quot;Vi&quot; sai người sang cống.'''
* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot; chép như vậy.''
'''Tháng 5 năm Hồng Vũ (洪武) thứ 27 (năm 1394), An Nam sai sứ từ đường Quảng Đông vào cống. Vua giận, sai quan chất vấn trách cứ, khước từ vật cống. Quý Ly càng sợ hãi.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; chép như vậy.''

'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 28 (năm 1395), An Nam lại vào cống, (nhà Minh) nhận lấy. Sai sứ dụ lệnh nộp gạo tiếp tế cho quân ở Long Châu (龍州).'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Năm thứ 28 (năm 1395) lại dùng lời quỷ quyệt vào cống. Vua tuy ghét tội giết vua cướp ngôi, nhưng không muốn nhọc quân viễn chinh, nên vẫn nhận. Đại quân đang phạt Long Châu, Triệu Tông Thọ (趙宗壽) mệnh cho Lễ bộ Thượng thư Nhậm Hanh Thái (任亨泰), Ngự sử Nghiêm Chấn Trực (嚴震直) dụ Nhật Hỗn chớ tự nghi ngờ. Quý Ly nghe tin ra quân thì rất sợ, nghe lời bọn Hanh Thái mới hơi yên tâm. Vua lại sai Hình bộ Thượng thư Dương Tĩnh (楊靖) dụ lệnh nộp 80.000 thạch gạo để nuôi quân Long Châu. Quý Ly nộp 10.000 thạch, dâng biếu 1.000 lượng vàng, 20.000 lượng bạc. Lại nói đường bộ Long Châu hiểm trở, xin vận chuyển đến động Bằng Tường (憑祥). Dương Tĩnh không chịu, lệnh nộp 20.000 thạch tại sông Đà Hải (沲海江). Sông này cách Long Châu chỉ nửa ngày đường. Dương Tĩnh nhân đó nói: 'Nhật Hỗn tuổi nhỏ, quốc sự đều do cha con Quý Ly quyết định. Họ nghe tin Tông Thọ đã được tha tội nên mới quan vọng như thế'. Lúc đó vua vì Tông Thọ đã hàng, dời binh chinh phạt các man ở Hướng Võ (向武), bèn dụ Dương Tĩnh lệnh nộp 20.000 thạch cấp cho quân, còn vàng bạc họ biếu thì miễn cho không nhận.&quot;
'''Năm Hồng Vũ (洪武) thứ 29 (năm 1396), sai Hành nhân Trần Thành (陳誠), Lã Nhượng (呂讓) dụ lệnh trả lại 5 huyện thuộc Tư Minh (思明), (An Nam) không nghe theo.'''

* ''Xét theo &quot;Tục Văn hiến thông khảo&quot; chép như vậy.''
* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' &quot;Tháng 2 năm thứ 29 (năm 1396), Quý Ly báo tang cựu vương Thúc Minh. Vua cho rằng Thúc Minh vốn là kẻ cướp ngôi giết chúa, nếu điếu tế là khuyến khích loạn tặc nên không thực hiện, chỉ gửi hịch báo cho biết. Thổ quan Tư Minh là Hoàng Quảng Thành (黃廣成) tâu rằng: 'Từ khi Nguyên đặt Tổng quản phủ Tư Minh, cai quản các châu huyện tả giang, phía Đông lấy Thượng Tư Châu (上思州), phía Nam lấy Đồng Trụ (銅柱) làm giới hạn. Khi Nguyên chinh Giao Chỉ, cách Đồng Trụ 100 dặm lập vạn hộ phủ Vĩnh Bình (永平), phái binh đóng giữ, lệnh cho người Giao tiếp tế quân nhu. Cuối thời Nguyên loạn lạc, người Giao đánh phá Vĩnh Bình, vượt qua Đồng Trụ hơn 200 dặm, xâm chiếm 5 huyện thuộc Tư Minh là Khâu Ôn (丘溫), Như Ngao (如嶅), Khánh Viễn (慶遠), Uyên Thoát (淵脫)... bức dân phụ thuộc theo. Gần đây lại báo Nhậm Thượng thư đặt trạm dịch tại đất Đăng địa thuộc động Tư Minh. Thần từng tâu lên, được phái Dương Thượng thư khám thực, xin sắc lệnh cho An Nam trả lại 5 huyện cho thần, vẫn vạch biên giới tại Đồng Trụ'. Vua mệnh Hành nhân Trần Thành, Lã Nhượng sang dụ, Quý Ly cố chấp không theo. Thành tự viết thư dụ Nhật Hỗn, Quý Ly gửi thư tranh biện, lại mượn danh Nhật Hỗn gửi thư cho Hộ bộ. Bọn Thành về báo mệnh, vua biết họ cuối cùng không chịu hoàn trả, bèn nói: 'Man di tranh nhau từ cổ đã có. Họ cậy sự bướng bỉnh tất chuốc họa, cứ tạm chờ đó thôi'.&quot;

'''Năm Kiến Văn (建文) thứ 1 (năm 1399) đời Huệ Tông (惠宗), Lê Quý Ly (黎季犛) nước An Nam giết vua của mình mà tự lập, đổi tên là Hồ Nhất Nguyên (胡一元), sau lại truyền ngôi cho con là Đê (夷 - Hồ Hán Thương).'''
*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; (明外史·安南傳):'' &quot;Năm Kiến Văn thứ 1 (năm 1399), Quý Ly giết Nhật Hỗn (日焜 - Trần Thuận Tông), lập con Hỗn là Ngung (顒 - Trần Thiếu Đế). Chẳng bao lâu lại giết Ngung, lập em của Ngung là An 𭴣.&quot;&lt;ref&gt;Trần Hỗn và Trần Ngung đều là tên của Trần Thuận Tông. Trần An (Trần Thiếu Đế) là con Trần Côn.&lt;/ref&gt; Khi đó người em còn đang trong tã lót, Quý Ly lại giết đi, giết sạch tông tộc họ Trần rồi tự lập, đổi họ tên thành Hồ Nhất Nguyên (胡一元), đặt tên con là Hán (蒼 - tức Hồ Hán Thương) là &quot;Hồ Đê&quot; (胡夷), tự nhận là dòng dõi Hồ Công - hậu duệ Đế Thuấn, sau đó tiếm hiệu quốc hiệu Đại Ngu (大虞), niên hiệu Nguyên Thánh (元聖). Chẳng bao lâu tự xưng Thái thượng hoàng, truyền ngôi cho Đê, triều đình (nhà Minh) không hề hay biết.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 1 (năm 1403) đời Thành Tổ (成祖), phong Hồ Đê làm An Nam quốc vương. Lúc đó Lão Qua (老撾 - Lào) đưa hậu duệ nhà Trần là Thiên Bình (天平) đến xin quân thảo phạt tội篡弒 (cướp ngôi giết vua) của Hồ Đê.'''

*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Sau khi Thành Tổ lên ngôi, sai quan mang chiếu tức vị thông cáo nước ấy. Tháng 4 năm Vĩnh Lạc thứ 1 (năm 1403), Đê tự xưng quyền lý quốc sự An Nam, sai sứ dâng biểu triều cống, nói rằng: &quot;Thời Cao Hoàng đế, An Nam vương Nhật Khuê tiên phong quy phụ, không may mất sớm, hậu duệ đã tuyệt. Thần là cháu ngoại họ Trần được chúng dân suy tôn quyền lý quốc sự đến nay đã 4 năm. Mong thiên ân ban phong tước, thần thề chết không hai lòng.&quot; Sự việc giao xuống Lễ bộ, bộ thần nghi ngờ, xin sai quan đi điều tra thực tế. Bèn mệnh Hành nhân Dương Bột (楊渤) mang sắc dụ bồi thần phụ lão nước ấy, phàm là việc họ Trần còn hay mất hậu duệ, việc Hồ Đê được suy tôn là thật hay giả, đều phải tâu thực. Sau đó, Đê lại sai sứ đi cùng bọn Bột về, dâng biểu của bồi thần phụ lão theo đúng lời dối trá của Đê để lừa gạt Thiên tử, xin sớm ban phong tước. Vua bèn mệnh Lễ bộ Lang trung Hạ Chỉ Thiện (夏止善) phong làm An Nam quốc vương. Đê sai sứ tạ ơn, nhưng trong nước vẫn tự xưng như cũ. Đê xâm chiếm các châu Lộc, Tây Bình và trại Vĩnh Bình thuộc Tư Minh, Thiên tử dụ lệnh trả lại nhưng Đê không nghe. Chiêm Thành tố cáo An Nam xâm lược, có chiếu lệnh tu hảo. Đê ngoài miệng nói phụng mệnh nhưng bên trong xâm lược như cũ, lại ban ấn chương, ép làm thuộc quốc, lại chặn cướp đồ ban tặng của Thiên triều. Thiên tử ghét lắm, đang lúc sai quan trách phạt thì cựu bồi thần Bùi Bá Kỳ (裴伯耆) đến cửa khuyết cáo nạn, nói rằng: &quot;Ông cha thần đều là chức đại phu chấp chính, chết vì nước. Mẹ thần thuộc tộc gần của họ Trần, nên thần từ nhỏ hầu hạ Quốc vương chức ngũ phẩm, sau thuộc quyền Võ Tiết hầu Trần Khát Chân (陳渴真) làm tì tướng. Cuối thời Hồng Vũ, thay Khát Chân chống giặc ở Biển Đông, mà tặc thần Lê Quý Ly cha con giết chúa chiếm ngôi, tàn sát trung lương, diệt tộc đến hàng trăm mười người. Anh em vợ con thần cũng bị hại, chúng sai người bắt thần định giết. Thần bỏ quân trốn chạy, ẩn náu thung lũng, trằn trọc mấy năm mới đến được cửa khuyết nhìn thấy trời xanh. Trộm nghĩ Quý Ly là con của cố Kinh lược sứ Lê Quốc Mạo, đời thờ họ Trần, trộm lấy sủng vinh, đến con là Hán cũng được trọng dụng, một mai đắc chí bèn thành cướp đoạt, đổi họ thay tên, tiếm hiệu cải nguyên, không cung kính triều mệnh. Trung thần lương sĩ đau lòng nhức óc, nguyện dấy quân điếu phạt, dựng lại dòng họ đã tuyệt, tiễu trừ gian hung, lập lại hậu duệ họ Trần. Thần chết không hối tiếc...&quot; Thiên tử nghe tấu cảm động, mệnh hữu ty chu cấp áo cơm. Vừa lúc Lão Qua đưa Trần Thiên Bình (陳天平) đến, Thiên Bình nói: &quot;Thần là cháu của tiên vương Nhật Huyên (日烜), Nhật Khuê là em của ông nội thần. Giặc Lê diệt tận tộc Trần, thần trốn ở châu ngoài mới thoát. Bồi thần kích động bởi trung nghĩa, suy tôn thần làm chủ thảo tặc. Đang lúc bàn chiêu quân thì giặc đuổi tới, vội vã chạy trốn thung lũng, vạn phần chết một mới đến được Lão Qua. Nghe bệ hạ lên ngôi chính thống, thần có nơi nương tựa, bò lết vạn dặm tới kêu van. Hậu duệ họ Trần chỉ còn một mình thần. Thần với giặc này không đội trời chung, cúi xin thánh từ thương xót, mau phát 6 sư (quân đội) thực thi thiên thảo.&quot; Thiên tử càng cảm động, mệnh hữu ty sắp xếp quán xá. Đê sai sứ mừng tết Nguyên đán, vua đưa Thiên Bình ra cho xem, sứ giả đều ngơ ngác lạy xuống, có người bật khóc. Bá Kỳ trách mắng sứ giả bằng đại nghĩa, sứ giả sợ hãi không đáp được. Vua bảo thị thần: &quot;Cha con Đê bội nghịch, quỷ thần không dung. Mà thần dân trong nước cùng nhau lừa dối, cả nước đều là tội nhân, Trẫm sao dung thứ được!&quot;

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 3 (năm 1405), An Nam Hồ Đê giả vờ xin đón Trần Thiên Bình về làm chủ, sắc cho Quảng Tây tướng quân Hoàng Trung (黃中), Lã Nghị (呂毅) đem quân tiễn đưa.'''

*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 1 năm Vĩnh Lạc thứ 3 (năm 1405), mệnh Ngự sử Lý Kỳ (李琦), Hành nhân Vương Khu (王樞) mang sắc trách cứ Đê, lệnh tâu thực việc cướp ngôi. Châu Ninh Viễn ở Vân Nam lại tố Đê chiếm 7 trại, cướp phụ nữ. Đê sai thần là Nguyễn Cảnh Chân (阮景真) theo bọn Kỳ vào triều tạ tội, nói thác là chưa từng tiếm hiệu, xin đón Thiên Bình về làm chủ, trả lại đất Lộc Châu, Ninh Viễn. Vua không lường được sự dối trá, hứa cho, mệnh Hành nhân Nhiếp Thông (聶聰) mang sắc sang dụ, nói nếu đón Thiên Bình về thờ như vua, sẽ phong cho Đê chức Thượng công, cai quản quận lớn. Đê lại sai Cảnh Chân theo Thông về báo việc đón Thiên Bình. Thông hết sức nói lời Đê đáng tin, vua bèn cho Thiên Bình về nước, sắc cho Quảng Tây Tả hữu phó tướng quân Hoàng Trung, Lã Nghị dẫn 5.000 quân tiễn đi.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 4 (năm 1406), Lê Quý Ly nước An Nam phản bội, Thành quốc công Chu Năng (朱能), Tây Bình hầu Mộc Thạnh (沐晟) dẫn quân thảo phạt.'''

'''Năm thứ 5 (năm 1407), An Nam bình định, đổi thành quận huyện.'''

*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 1 năm Vĩnh Lạc thứ 4 (năm 1406), Thiên Bình vào lạy từ biệt, vua ban thưởng hậu, sắc phong Đê làm Thuận Hóa quận công. Tháng 3, quân Minh hộ tống Thiên Bình vào cửa Kê Lăng, gần đến trạm Cần (芹站), Đê phục binh giết Thiên Bình, quân Minh bại về. Vua đại nộ, triệu Chu Năng bàn kế thảo phạt. Tháng 7, mệnh Năng đeo ấn Chinh Di tướng quân làm Tổng binh; Mộc Thạnh làm Tả phó tướng quân; Tân Thành hầu Trương Phụ (張輔) làm Hữu phó tướng quân; Phong Thành hầu Lý彬 (Lý Bân), Vân Dương bá Trần Húc làm Tả hữu Tham tướng, đốc sư nam chinh. Năng đến Long Châu thì bệnh chết. Phụ thay cầm quân tiến vào cửa Pha Lũy, truyền hịch kể 20 tội lớn của cha con Nhất Nguyên, dụ quốc dân về ý định lập con cháu họ Trần. Vượt cửa Kê Lăng đến trạm Cần, đánh tan phục binh, bắc cầu phao qua sông Xương Giang để tiến quân. Tiền phương tới huyện Gia Lâm bắc sông Phú Lương, Phụ từ trạm Cần đi đường phía Tây đến huyện Tân Phúc phủ Bắc Giang. Thám tử báo quân của Thạnh, Bân từ Vân Nam cũng đến Bạch Hạc, bèn sai Phiêu kỵ tướng quân Chu Vinh (朱榮) tới hội quân. Phụ phân đạo tiến quân, đi đến đâu thắng đó. Giặc men sông dựng rào gỗ, đắp thành đất tại ải Đa Bang. Thành lũy dài hơn 900 dặm, huy động hơn 2.000.000 dân giữ thành, các cửa biển đều đóng cọc gỗ, Đông Đô canh phòng nghiêm ngặt, quân thủy bộ xưng là 7.000.000 người, định đánh lâu dài cho quân Minh mệt mỏi. Phụ dời doanh đến cửa sông Cá Chiêu (箇招市江口) thuộc Tam Đới Châu đóng chiến thuyền. Thiên tử lo giặc kéo dài thời gian chờ chướng khí, sắc cho Phụ phải diệt giặc vào mùa xuân năm sau. 

Tháng 12, Thạnh đóng quân bờ bắc sông Thao, đối diện thành Đa Bang. Phụ sai Húc đánh Thao Châu, bắc cầu phao sang sông, cùng tới dưới thành đánh chiếm được. Giặc cậy vào thành này, thành mất thì mật vỡ. Đại quân xuôi sông Phú Lương đánh thẳng vào Đông Đô, giặc bỏ thành chạy, đại quân chiếm giữ, tiến sát Tây Đô, giặc đốt sạch cung thất, lên thuyền ra biển. Các quận huyện nối nhau quy thuận, kẻ kháng cự đều bị đánh tan. Sĩ dân dâng thư kể tội họ Lê mỗi ngày hàng trăm người. Tháng 1 năm Vĩnh Lạc thứ 5 (năm 1407), đại phá Quý Ly tại sông Mộc Hoàn, tuyên chiếu tìm hậu duệ họ Trần, hơn 1.120 kỳ lão đến quân môn nói: &quot;Họ Trần bị giặc Lê giết sạch, không còn người nối dõi. An Nam vốn là đất Trung Hoa, xin nhập vào chức phương như quận nội địa.&quot; Phụ tâu lên, sau đó đại phá giặc tại sông Phú Lương, cha con Quý Ly dùng vài chiếc thuyền bỏ trốn. Chư quân thủy bộ cùng đuổi đến huyện Trà Lung, biết Quý Ly chạy vào Nghệ An, bèn theo sông Cử Khuyết đuổi đến cửa biển Kỳ La phủ Nhật Nam, mệnh Liễu Thăng (柳升) ra biển đuổi theo. Giặc thua nhiều trận không thành quân nữa. Tháng 5, bắt được Quý Ly và ngụy Thái tử Nhuế tại núi Cao Vọng, An Nam thảy đều bình định. Quần thần xin làm theo lời kỳ lão lập quận huyện. Ngày mùng 1 tháng 6, xuống chiếu cáo thiên hạ, đổi An Nam thành Giao Chỉ (交趾). Thiết lập Tam ty, lấy Đô đốc Thiêm sự Lã Nghị quản Đô ty, Hoàng Trung phó chi. Trương Hiển Tông làm Tả Bố chính sứ, Vương Bình làm Hữu Bố chính sứ, Nguyễn Hữu Chương làm Án sát sứ, Bùi Bá Kỳ làm Hữu Tham nghị. Lại mệnh Thượng thư Hoàng Phúc (黃福) kiêm quản hai ty Bố, Án. Thiết lập 15 phủ gồm: Giao Châu, Bắc Giang, Lạng Giang, Tam Giang, Kiến Bình, Tân An, Kiến Xương, Phụng Hóa, Thanh Hóa, Trấn Man, Lạng Sơn, Tân Bình, Diễn Châu, Nghệ An, Thuận Hóa, chia quản 36 châu, 181 huyện. Lại đặt 5 châu Thái Nguyên, Tuyên Hóa, Gia Hưng, Quy Hóa, Quảng Oai trực thuộc Bố chính ty, quản 29 huyện. Những nơi yếu hại đều đặt vệ sở khống chế. Sắc cho hữu ty: Các vương họ Trần bị giết đều được tặng thụy, lập đền thờ quản mộ, cấp cho 20 hộ lo quét tước. Tông tộc bị hại được tặng quan, quân dân chết lộ thiên thì chôn cất. Kẻ làm quan vẫn giữ chức cũ cùng tham gia trị lý. Các chính sách hà khắc của họ Lê thảy đều bãi bỏ, kẻ bị hình phạt được tha miễn. Đãi ngộ người cao tuổi đức độ, kẻ cô độc không nơi nương tựa thì đặt Dưỡng tế viện. Chiêu mộ nhân tài về kinh. Chẳng bao lâu lại có chiếu cầu tìm người ẩn dật, tinh thông kinh sách, hiền lương phương chính, hiếu đệ, liêm khiết, giỏi quân pháp, y học... thảy đều đưa về kinh lục dụng. Trương Phụ đã tâu cử hơn 9.000 người. Tháng 9, cha con Quý Ly, Hán bị áp giải về cửa khuyết, cùng các ngụy tướng Hồ Đỗ thảy đều giao cho ngục lại. Tha tội cho em của Hán là Vệ quốc đại vương Trừng (澄) và con là Nhuế, cho hữu ty chu cấp áo cơm.

*Theo &quot;Bình định Giao Nam lục&quot; của Khâu Tuấn:'' Thời Thái Tông Văn Hoàng đế mới lên ngôi, An Nam vương Trần Nhật Hỗn bị thần hạ là Lê Quý Ly giết. Quý Ly giả họ tên là Hồ Nhất Nguyên, con là Hán (Cương), biểu xưng họ Trần tuyệt tự, Hán là cháu ngoại, xin quyền giữ việc nước. Vua không bắt lỗi sự gian trá, nghe theo. Chẳng bao lâu lại xin tập tước Vương, vua cho. Qua năm sau, cháu họ Trần là Thiên Bình mới từ Lão Qua trốn đến kinh sư tố cáo sự thực. Quý Ly nghe tin sợ hãi, sai sứ dâng biểu xin đón Thiên Bình về nước. Mùa xuân năm Vĩnh Lạc thứ 4 (năm 1406), sai sứ dẫn 5.000 quân tiễn Thiên Bình về, đến biên giới, Quý Ly phục binh giết Thiên Bình và sứ giả. Vua nghe tin chấn nộ, bảo quần thần: &quot;Trẫm là chủ muôn nước, lũ man di kia dám làm điều vô đạo, giết chủ đoạt nước, Trẫm không chính tội chúng thì sao hợp thiên đạo?&quot; Sau đó Chiêm Thành cũng báo bị xâm lấn ranh giới, ép dùng ấn phục. Lại nghe chúng tiếm hiệu Đại Ngu, cải niên hiệu, Quý Ly xưng Thái thượng hoàng, hủy hoại Nho giáo Trung Hoa, gọi Mạnh Tử là đạo nho, Trình - Chu là kẻ剽竊 (ăn cắp ý tưởng). Bèn nghị hưng binh hỏi tội, quần thần đều tán thành. Sai đại thần cáo tại giao miếu, sai cận thị cáo tại danh sơn đại xuyên. 

Mùa thu tháng 7 ngày Quý Mùi, chế dụ Thái tử Thái phó Thành quốc công Chu Năng đeo ấn Chinh Man đại tướng quân làm Tổng binh; Mộc Thạnh làm Tả phó tướng quân; Trương Phụ làm Hữu phó tướng quân; Lý Bân làm Tả tham tướng; Trần Húc làm Hữu tham tướng. Sắc Đại tướng quân soái Hữu phó tướng quân, Hữu tham tướng cùng Thanh Viễn bá Chu Hữu, dẫn các tướng Chu Vinh, Lưu Trát Xuất... cùng 25 vị tướng quân khác, thống lĩnh quân từ hai Kinh kỳ, Kinh Hồ, Mân, Chiết, Lưỡng Quảng, tiến quân từ huyện Bằng Tường phủ Tư Minh Quảng Tây. Tả phó tướng quân thống lĩnh quân Ba Thục, Kiến Xương, Vân Quý, tiến quân từ huyện Mông Tự phủ Lâm An Vân Nam. Lấy Binh bộ Thượng thư Lưu Tuyển tham tán nhung cơ, Hình bộ Thượng thư Hoàng Phúc, Đại lý tự khanh Trần Hiệp, Cấp sự trung Phùng Quý đốc lương. Các nơi danh sơn đại xuyên đi qua đều tu tế sự. Ngày Ất Dậu xuất sư, vua thân hành đến Long Giang làm lễ tế mã, tướng soái bồi vị nhận nhục (thịt tế) hết sức kính cẩn. Xong việc, dừng giá tại bờ sông, thề với chúng quân: &quot;Trẫm mệnh các ngươi thực thi thiên phạt, tội chỉ tại tên nguyên hung. Phải thể theo lòng Trẫm, đừng tham võ, đừng giết kẻ hàng, đừng bắt bớ già trẻ, đừng hủy hoại nhà cửa lăng mộ. Dù một ngọn cỏ nhánh cây cũng không được cắt bỏ bừa bãi. Kẻ vi mệnh, dù nhọc công cũng không tính thành tích, lại còn bị phạt.&quot; Bọn Năng dập đầu nhận mệnh, vạn dân cổ vũ, lên thuyền ra đi. 

Tháng 9 năm ấy, quân dừng tại Long Châu, Đại tướng quân lâm bệnh, giao quân cho Hữu phó tướng quân. Tháng 10 ngày Canh Tý, Đại tướng quân mất. Chúng nghị quân cơ trọng đại không thể chậm trễ, xin Hữu phó tướng quân đại tổng binh quyền. Tin khẩn báo về kinh, vua mệnh Phụ đeo ấn Chinh Man đại tướng quân thay Năng tổng binh, lại giáng sắc dụ: &quot;Xưa Thái Tổ Hoàng đế mệnh Khai Bình vương Thường Ngộ Xuân làm Đại tướng quân, Kỳ Dương vương Lý Văn Trung làm Phiên tướng quân bắc chinh. Khai Bình vương mất tại sông Liễu Hà, Kỳ Dương vương soái chư tướng quét sạch tàn nghiệt, lập đại huân, ghi danh thanh sử. Ngươi nên học theo tiền nhân để xây công vạn thế.&quot; Đây là khởi đầu của việc Định Hưng Trung Liệt vương (Trương Phụ) nhận mệnh chuyên chinh. 

Trước đó, Vương cùng Đại tướng quân niêm yết 20 tội lớn của cha con giặc Lê để làm rõ ý Thiên thảo. Kể tội Quý Ly: 1. Giết hai chủ đoạt nước; 2. Giết sạch con cháu họ Trần; 3. Dùng hình tàn bạo, coi dân như thù; 4. Thuế nặng sưu cao dân không sống nổi; 5. Vốn họ Lê mà phản tổ đổi họ; 6. Cướp ngôi mà dối là quyền lý để lừa triều đình; 7. Biểu xin đón cháu họ Trần về rồi lại ngăn trở; 8. Giết cháu quốc chủ; 9. Chiếm 7 trại Ninh Viễn; 10. Giết thổ quan Mãnh Mạn, ngược đãi con gái họ, thu bạc của họ; 11. Uy hiếp thổ quan biên giới; 12. Chiếm đất Lộc Châu Quảng Tây; 13. Chiếm Tây Bình Châu giết thổ quan; 14. Đánh Chiêm Thành lúc tang gia, chiếm đất Cách Liệt; 15. Đánh chiếm các châu Bản Đạt Lang, Hắc, Bạch; 16. Cướp hơn 100 con voi Chiêm Thành; 17. Ép Chiêm Thành dùng ấn phục ngụy; 18. Ép vua Chiêm thờ mình như thờ Trung Hoa; 19. Cướp quân nhu của sứ triều đình tại cảng Côn Lăng; 20. Tự xưng quốc hiệu, niên hiệu ngụy Thánh Nguyên, Thiệu Thành, Khai Đại... không dùng chính sóc. 

Người Giao nghe thiên binh xuống, ban đầu không hiểu tại sao, sau nghe bảng văn thì biết lỗi tại họ Lê. Lại thấy cuối bảng ghi: &quot;Đợi sau khi bắt được cha con giặc Lê sẽ tìm họ Trần lập lên&quot;, thảy đều kiễng chân chờ đợi vương sư. Vương đến huyện Bằng Tường vào ngày Đinh Mùi tháng 10, vào cảnh làm lễ tế, dụ chúng: &quot;Hoàng đế không ham đất đai nhân dân An Nam, chỉ vì giặc Lê hại chúa ngược dân, nên thực hiện thiên thảo để nối dòng họ tuyệt, cứu dân khốn. Mệnh ta điếu dân phạt tội, dặn dò không được giết người bừa bãi, không lấy vật bừa bãi, không chiếm đoạt nữ tử, không đốt nhà, không xéo lúa. Kẻ vi mệnh sẽ theo quân pháp không tha!&quot; Chúng quân hoan hô dùng mệnh. 

Ngày đó đại quân nhập cửa Pha Lũy, dán bảng dụ dân, chiêu lai kẻ hàng. Vương biết từ Pha Lũy về phía Nam, qua cửa Ải Lưu, Kê Lăng tới trạm Cần núi non hiểm trở, rừng rậm chằng chịt, sợ có phục binh, sai Lã Nghị đi thám thính, lệnh Hàn Quan Vinh sửa đường bắc cầu tại Pha Lũy. Ngày Mậu Thân đại quân dừng tại huyện Khâu Ôn. Ngày Kỷ Dậu thám tử đến Ải Lưu, giặc 20.000 người dựa núi kết trại, Nghị đánh chiếm được, chém 40 thủ cấp, bắt sống 60 người. Chu Vinh cũng phá cửa Kê Lăng, chém hơn 80 người. Giặc nghe tin hai cửa quan mất, quân phục đều tan chạy. Ngày Nhâm Tý đại quân dừng tại Kê Lăng, ngày Quý Sửu tới trạm Cần. Phương Chính, Vương Thứ tiến thẳng đến huyện Gia Lâm bờ bắc sông Phú Lương. Lúc này Mộc Thạnh cũng từ Mông Tự tiến quân qua vùng Dã Bồ Man nhập cảnh, đánh chiếm cửa Mãnh Liệt, phá rào Hoa Ải, tùy nơi đắp lũy造舟 (đóng thuyền). Đô chỉ huy Từ Nguyên, Khổng Bân đột kích cửa sông Tuyên Quang... Thủy quân giặc号称 (xưng là) 7.000.000 người, thực chất là xua cả già trẻ gái trai để trợ thanh thế. Vương viết thư dụ Quý Ly: &quot;Ta phụng mệnh đến hỏi tội, nếu dám chiến thì dàn quân tại Gia Lâm mà đợi, nếu không thì đến quân môn nghe phân xử.&quot; Vương muốn khích giặc đánh gấp. Vừa lúc Hành nhân Chu Khuyên mang sắc đến dụ giặc họa phúc, cho nộp 50.000 lượng vàng, 100 con voi để chuộc tội. Khuyên đến nơi, Quý Ly không ra tiếp, nói lời quỷ quyệt: &quot;Văn thư này không giống bản cũ, chắc không phải vua sai. Nếu binh lui thì sẽ cống, nếu không thì tự có chuẩn bị.&quot; Vương biết sắc này chỉ là để hoãn binh, giặc không có ý hối lỗi. Bèn dời quân đến Nhị Đới Châu, cửa sông Cá Chiêu, cùng Mộc Thạnh bàn việc đóng thuyền chế súng tiến công. Có thuyền chèo của giặc xuất hiện, Vương lệnh Lỗ Lân ban đêm chèo thuyền xuôi dòng cướp thuyền giặc, chém hơn 100 người. Từ đó giặc không dám ló mặt. Vương định vượt sông ở thượng lưu, sai Chu Vinh ở hạ lưu 80 dặm tại Gia Lâm bày thuyền bè như muốn vượt sông để nghi binh. Giặc quả nhiên chia thủy quân đến Gia Lâm, Vinh đánh phá tan tác. 

Tháng 12 ngày Kỷ Hợi, hai cánh quân hợp nhất. Vương bảo Thạnh: &quot;Giặc dựng rào ven sông, thế hiểm đất hẹp khó dàn quân. Chỉ có ải Đa Bang bãi cát ngoài thành bằng phẳng rộng rãi đủ chứa quân. Tuy thành cao hào sâu, phòng thủ nghiêm ngặt, ngoài đặt hầm chông, nhưng người Man yếu ớt không chịu được khổ, không đáng lo. Nay thang vân, tiên nhân động... của ta đã sẵn, dễ chiếm thôi.&quot; Bèn bảo tướng sĩ: &quot;Báo quốc thành công tại trận này. Phải奮力 (dốc sức) tranh tiên, kẻ lên thành trước sẽ được trọng thưởng.&quot; Đêm đó canh 4, Hoàng Trung dẫn quân bí mật vượt hào tới dưới thành, bắc thang vân leo lên. Thái Phúc cùng vài người lên trước dùng đao chém loạn, giặc kinh hãi kêu rú, trên thành lửa sáng rực, tướng sĩ như kiến bò lên. Giặc trong thành dàn trận, xua voi ra lao tới. Quân Minh tung ra &quot;Sư tử phục&quot; (hình sư tử giả) trùm lên ngựa, voi thấy hình sư tử thì kinh sợ run rẩy, lại bị súng tên bắn trúng bèn quay đầu chạy ngược giẫm đạp quân nhà. Đại quân thừa thắng tiến thẳng, hôm sau đuổi đến núi Tản Viên, hôm sau nữa xuôi sông Phú Lương đốt sạch rào gỗ ven sông, khói lửa ngất trời. Ngày Tân Hợi đánh thẳng vào Đông Đô, chiếm được. Vương cùng Thạnh đóng quân phía Đông Nam thành, dán bảng chiêu dụ, kẻ hàng mỗi ngày hàng vạn người. Vương bảo các kỳ lão về ý đồ điếu phạt, tiếng hoan hô động đất. 

Ngày Ất Mão, bàn việc sai Lý Bân, Trần Húc đánh Tây Đô. Giặc nghe tin Đa Bang mất, đã đốt kho tàng đưa vợ con trốn ra biển. Quân Minh tới chiếm thành. Dư đảng dựa vào núi Thiên Kiện, núi Khốn Mai đóng giữ thủy bộ. Sai Vương Hữu, Hoàng Trung, Liễu Tông chia quân tiễu trừ. Từ đông năm ấy đến xuân năm sau chém hơn 37.000 thủ cấp. Nghe tin Hồ Trừng tụ thuyền tại sông Hoàng, quân Minh tiến sát sông Mộc Hoàn hạ trại. Ngày Tân Tỵ thuyền giặc hơn 300 chiếc tới phạm, quân Minh thủy bộ kẹp đánh, chém hơn vạn người, chết đuối vô số. Tháng 2 ngày Ất Tỵ, nghe tin giặc chạy ra cửa Mộn Hải, đi cửa sông Lỗ gặp quân Thạnh tại huyện Giao Thủy. Giặc lại chạy ra cửa biển Đại An. Vương bảo Thạnh: &quot;Giặc thấy ta không dám đánh, trốn nơi khác để xem động tĩnh. Nếu ta về Giao Châu, để quân ở cửa Hàm Thủy canh phòng, chúng tất ra cửa Mộn Hải tập kích. Ta đợi chúng ra sẽ đánh úp.&quot; Tháng 3 ngày Quý Dậu đại quân về Giao Châu. Ngày Giáp Ngọ giặc quả nhiên phạm cửa Hàm Thủy. Ngày Kỷ Dậu, Vương cùng Thạnh thủy bộ tiến gấp. Giặc dùng hải thuyền chặn ngang sông, hai bên bờ tiến quân. Lên bờ dựng rào. Vương thừa lúc rào chưa xong, thân đốc tinh nhuệ đánh, Liễu Thăng dẫn thủy quân tới tiếp ứng, giặc đại bại, nước sông Phú Lương nhuộm đỏ, xác chất vài mươi dặm. Trần Húc thừa thế tiến thẳng đến cửa Mộn Hải. Cha con giặc Lê chạy ra Linh Nguyên. Vương bảo tướng sĩ phải thừa thế chẻ tre mà diệt tận. Bèn về Giao Châu để Lý Bân trấn giữ sông Hoàng. Tháng 4 ngày Ất Hợi, Vương cùng Thạnh từ Thanh Hóa tiến gấp, điều Liễu Thăng, Lỗ Lân cùng thổ quan Mạc Thúy dẫn thuyền đuổi theo đường thủy. Ngày Mậu Dần tới sông Lỗi Giang Thanh Hóa, giặc tụ thuyền chống cự, Thăng đánh bại chém vạn người. Tháng 5 ngày Đinh Mão tới Diễn Châu, Liễu Thăng tới hội quân, kẻ hàng nối nhau. Biết cha con giặc Lê trốn tại sông Thâm phủ Nghệ An. Vương cùng Thạnh đi đường bộ, Liễu Thăng đi đường thủy đuổi giặc. Ngày Nhâm Thân tới huyện Thượng Dầu phủ Nghệ An, Vương đi đường đông sông Cử Khuyết, Thạnh đi đường tây, cùng hạ trại tại huyện Bàn Thạch. Ngày Giáp Tuất Liễu Thăng tới cửa biển Kỳ La đánh bại giặc, thu 300 thuyền. Ngày Ất Hợi, quân sĩ Vương Sài Hồ... 7 người bắt được ngụy Thượng hoàng Lê Quý Ly. Quân sĩ Lý Bảo Bảo... 10 người bắt được ngụy Vệ quốc đại vương Lê Trừng. Ngày Bính Tý, thổ nhân Vũ Như Khanh bắt được ngụy quốc chủ Lê Hán (Hồ Hán Thương) cùng ngụy Thái tử Nhuế tại núi Cao Vọng. Thân thuộc họ Lê bị bắt không sót một ai, đất An Nam bình định. Thu được 48 phủ châu, 166 huyện, 3.120.500 hộ, voi ngựa trâu dê lương thực không xuể. Sai Liễu Thăng áp giải tù binh về cửa khuyết. 

Sau khi bình định, Vương tìm hậu duệ họ Trần. Quan lại kỳ lão đều nói: &quot;Giặc Lê năm Kỷ Mão giết Quang Thái vương (Trần Thuận Tông), lập con ông ta rồi lại giết đi mà chiếm nước. Giết hơn 50 người thuộc tộc gần, hơn 1.000 người tộc xa, máu mủ tuyệt tận, không ai nối dõi. Xin theo lệ Hán Đường lập quận huyện như nội địa.&quot; Vương tâu lên, vua nghe theo. Bèn lập Giao Chỉ承宣布政使司 (Thừa tuyên Bố chính sứ ty), Đô chỉ huy sứ ty, Án sát ty. Chia làm 17 phủ, 47 châu, 157 huyện. Đặt 11 vệ, 3 sở thủ ngự. Tại biên giới Giao - Quảng, đặt vệ Khâu Ôn cùng các sở Pha Lũy, Ải Lưu để khống chế. Năm ấy đại cáo thiên hạ việc phục cổ quận huyện An Nam, sắc cho hữu ty tặng thụy cho vua Trần, tông thân bị hại đều được tặng quan, xây đền dựng bia quét tước mộ phần. Bãi bỏ các sưu thuế hà khắc của giặc Lê. Dùng người hiền năng, ưu đãi kỳ lão, đổi phong tục theo Hoa phong. Khiến cho dải đất từ Tần Hán rơi vào tay man di suốt 446 năm, nay một mai trở lại bản đồ Trung Hoa. Văn võ quần thần thảy đều dâng biểu chúc mừng.

*Theo &quot;Minh Nhất thống chí&quot;:'' Đầu thời Hồng Vũ, Trần Nhật Khuê tiên phong quy phụ, ban ấn An Nam quốc vương. Truyền đến Nhật Hỗn, thần là Lê Quý Ly cướp ngôi tiếm hiệu. Năm Vĩnh Lạc thứ 4 (năm 1406), sai Trương Phụ, Mộc Thạnh chia quân tiến đánh, bắt sống cha con Quý Ly. Tìm hậu duệ họ Trần không thấy, bèn quận huyện hóa đất ấy, đặt 17 phủ, 5 châu trực thuộc. Lại lập Giao Chỉ Bố chính ty, Đề hình Án sát ty cùng Đô chỉ huy sứ ty tại phủ Giao Châu.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 6 (năm 1408), An Nam bình định, ban sư (rút quân). Năm ấy, cựu quan An Nam là Giản Định (簡定) lại làm phản.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; (明外史·安南傳):'' Tháng 6 năm Vĩnh Lạc thứ 6 (năm 1408), bọn (Trương) Phụ chấn chỉnh quân ngũ trở về kinh sư, dâng bản đồ Giao Chỉ (交阯), phía Đông sang phía Tây dài 1.760 dặm, phía Bắc xuống phía Nam dài 2.800 dặm, an phủ nhân dân hơn 3.120.500 người, bắt được người Man hơn 2.087.500 người, voi, ngựa, trâu hơn 235.900 con, thóc gạo hơn 13.600.000 thạch, thuyền hơn 8.670 chiếc. Khí giới quân dụng tính được 2.539.800 món. Do đó đại hành phong thưởng, Phụ tiến phong Anh quốc công (英國公), (Mộc) Thạnh phong Kiềm quốc công (黔國公), những người còn lại tùy theo thứ bậc mà ban thưởng. Lúc bấy giờ, các quan lại do triều đình phương Bắc đặt ra cốt lấy sự khoan hậu để thu phục vùng đất mới lập, nhưng người Man tự coi mình là loài khác, thường xuyên kinh động sợ hãi. Cựu quan họ Trần là Giản Định (簡定) trước đó đã hàng, sắp sửa được đưa về kinh sư, bèn cùng đồng đảng là Trần Hy Cát (陳希葛) trốn đi, mưu loạn với các ngụy quan Hóa Châu (化州) là Đặng Tất (鄧悉), Nguyễn Súy (阮帥)... Định bèn tiếm hiệu đại hiệu, đặt niên hiệu Hưng Khánh (興慶), quốc hiệu là Đại Việt (大越). Chúng ra vào trong núi ở Nghệ An (乂安), Hóa Châu (化州), rình lúc đại quân rút về liền ra đánh Phà Than (盤灘), bến Hàm Tử (鹹子關), chốt giữ con đường huyết mạch qua lại ở phủ Tam Giang (三江府), đánh phá vùng gần Giao Châu (交州). Các châu huyện Từ Liêm (慈廉), Uy Man (威蠻), Thượng Hồng (上洪), Thiên Đường (天堂), Ứng Bình (應平), Thạch Thất (石室) thảy đều hưởng ứng. Thủ tướng nhiều lần ra quân thảo phạt nhưng đều không có công. Tháng 8, sự việc báo về kinh, mệnh Mộc Thạnh làm Chinh Di tướng quân, thống lĩnh 40.000 quân từ Vân Nam, Quý Châu, Tứ Xuyên đi thảo phạt, đồng thời sai sứ mang sắc dụ hàng, hứa cho thế quan. Định không ứng chiếu, Thạnh đánh với giặc ở sông Sinh Quyết (生厥江), đại bại, Lã Nghị (呂毅) cùng Tham tán Thượng thư Lưu Tuấn (劉㒞) đều tử trận.

* ''Xét theo &quot;Bình định Giao Nam lục&quot; (平定交南錄):'' Mùa xuân năm Vĩnh Lạc thứ 6 (năm 1408), ban sư về triều. Mùa thu tháng 7, xét công hành thưởng, tiến phong Anh quốc công, Tây Bình hầu phong làm Kiềm quốc công, Thanh Viễn bá Vương Hữu (王友) tiến phong tước Hầu, Đô đốc Liễu Thăng (柳升) thăng làm An Viễn bá (安遠伯), những người còn lại đều thăng quan tăng lộc tùy theo thứ bậc. Ban cho (Trương) Phụ cáo khoán, đai ngọc, vàng lụa, mệnh cho con cháu đời đời tập tước, tăng thêm 3.000 thạch lộc mễ. Sau khi đại yến, Hoàng thượng tự thân chế bài &quot;Bình An Nam ca&quot; để khen ngợi.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 7 (năm 1409), đảng phản loạn An Nam tôn Giản Định làm Thái thượng hoàng, lập riêng Trần Quý Khoách (陳季擴) làm vua, mệnh Anh quốc công Trương Phụ thảo phạt.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 1 năm Vĩnh Lạc thứ 7 (năm 1409), tin bại trận báo về, tăng phái 47.000 quân từ Nam Kỳ, Chiết Giang, Giang Tây, Phúc Kiến, Hồ Quảng, Quảng Đông, Quảng Tây, theo Anh quốc công (Trương) Phụ đi chinh phạt. Phụ cho rằng giặc dựa vào sông biển, không lợi cho bộ binh, bèn đóng quân ở Tiên Du (仙游) thuộc Bắc Giang, đóng gấp chiến hạm, đồng thời chiêu an những người bị giặc đánh phá phải ly tán, liền liên tiếp phá các đồn trại ở Từ Liêm, Quảng Oai (廣威). Thám thính biết đồng đảng của giặc là Đặng Cảnh Dị (鄧景異) chốt giữ sông Lô ở phủ Nam Sách (南策州), vượt cầu Thái Bình, bèn tiến quân đến bến Hàm Tử (鹹子關). Ngụy Kim ngô tướng quân Nguyễn Thế Mỗi (阮世每) có 20.000 quân, lập trại rào ở bờ đối diện, dàn hơn 600 chiếc thuyền, dựng cọc ở phía Đông Nam để ngăn giữ. Lúc đó là tháng 8, gió Tây Bắc thổi gấp, Phụ đốc thúc Trần Húc, Chu Quảng, Du Nhượng, Phương Chính... đồng loạt cho thuyền tiến lên, pháo tên bắn ra như bão, chém 3.000 thủ cấp, bắt sống Ngụy Giám môn tướng quân Phan Đê (潘低) cùng hơn 200 người, thu hơn 400 chiếc thuyền. Liền tiến đánh Cảnh Dị, Cảnh Dị bỏ chạy trước, bèn bình định các phủ Giao Châu, Bắc Giang, Lạng Giang, Tân An, Kiến Xương, Trấn Man, đuổi phá Cảnh Dị ở cửa biển Thái Bình, bắt được đồng đảng là Phạm Tất Lật (范必栗). Lúc bấy giờ Nguyễn Súy và các tướng tôn Giản Định làm Thái thượng hoàng, lập riêng Trần Quý Khoách làm vua, đặt niên hiệu Trùng Quang (重光). Khoách sai sứ tự xưng là &quot;cháu của vua An Nam trước&quot;, cầu xin phong tước, Phụ quát mắng rồi chém đi. Từ sông Hoàng Giang, sông A Giang, cửa biển Đại An đến sông Phúc Thành, chuyển vào cửa biển Thần Đầu (神投海口), nhổ sạch cọc rào giặc dựng. Hơn 10 ngày thì đến Thanh Hóa (清化), quân thủy bộ đều hội tụ. Định đã chạy sang Diễn Châu (演州), Quý Khoách chạy vào Nghệ An, bọn Súy, Cảnh Dị cũng tan tác bỏ trốn. Bèn đóng quân bắt dư đảng, Định chạy đến trại Cát Lợi huyện Mỹ Lương (美良縣), bọn Phụ đuổi gấp đến nơi, Định trốn vào núi, đại soát không được, bèn vây lại, cùng với ngụy tướng tướng của hắn là Trần Hy Cát, Nguyễn Nhữ Lệ (阮汝勵), Nguyễn Án (阮晏)... thảy đều bị bắt.

* ''Xét theo &quot;Bình định Giao Nam lục&quot;:'' Dư nghiệt An Nam là Giản Định tác loạn, Định tự xưng họ Trần, vốn là quan cũ của họ Trần, trước đã hàng phục, sau lại trốn vào phủ Nghệ An, cùng đồng đảng Đặng Tất, Nguyễn Súy, Trần Hy Cát mưu phản, ngụy xưng là Nhật Nam vương. Sau đó tiếm hiệu Đại Việt, xưng niên hiệu Hưng Khánh. Triều đình mệnh Kiềm quốc công Mộc Thạnh làm tướng quân, từ Vân Nam sang chinh phạt, lâu ngày không ngăn tuyệt được, đình nghị cho rằng nếu không phải Vương (Trương Phụ) thì không xong. Tháng 1 năm thứ 7 (năm 1409), bèn mệnh Vương đeo ấn Chinh Man phó tướng quân, sang cùng tiễu trừ. Vương đến Nam Ninh hội quân vào tháng 4, tháng 5 nhập cảnh; Vương thân tự đốc chiến hạm, phá rào Khổng Mục, lại phá bến Hàm Tử, chém bắt vô số. Giặc lui về giữ Hoàng Giang, Vương thừa thắng đánh ở cửa biển Thái Bình, giặc chạy vào sông Trà Kế (茶偈江) ở Nghệ An. Mùa đông tháng 12, quân đến Thanh Hóa. Qua 4 ngày, bắt sống Giản Định ở núi thuộc trại Cát Lợi, cùng đồng đảng Trần Hy Cát..., đóng cũi giải về kinh sư. Tháng 2 năm sau, Vương về triều, Hoàng thượng khen ngợi lao khổ.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 8 (năm 1410), Trần Quý Khoách xin hàng.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Trước đó, đảng giặc Nguyễn Sư Cối (阮師檜) tiếm tước Vương, cùng Ngụy Kim ngô Thượng tướng quân Đỗ Nguyên Thố (杜元措)... chiếm xã Nghi Dương huyện An Lão phủ Đông Triều (東潮州), có quân hơn 20.000 người. Tháng 1 năm thứ 8 (năm 1410), Phụ tiến đánh, chém hơn 4.500 thủ cấp, bắt bọn đồng đảng Phạm Chi (范支), Trần Nguyên Khanh (陳原卿), Nguyễn Nhân Trụ (阮人柱)... hơn 2.000 người, thảy đều chém đi, đắp kinh quán (gò xác). Tháng ấy, Phụ sắp ban sư, tâu rằng Quý Khoách cùng đồng đảng Nguyễn Súy, Hồ Cụ (胡具), Đặng Cảnh Dị... vẫn còn ở Diễn Châu, Nghệ An, ép sát Thanh Hóa, mà Đặng Dung (鄧鎔) chặn cửa sông Thần Đầu, Phúc Thành, chiếm cứ yếu lộ Thanh Hóa, ra vào các nơi ở Nghệ An. Nếu chư quân rút hết về, e rằng quân của Mộc Thạnh ít không địch nổi. Xin lưu Đô đốc Giang Hạo (江浩), Đô chỉ huy Du Nhượng (俞讓), Hoa Anh (花英), Sư Hữu (師祐)... ở lại giúp Thạnh thủ ngự. Vua nghe theo. Tháng 5, Thạnh đuổi Quý Khoách đến sông Ngu Giang (虞江), giặc bỏ rào trốn. Đuổi đến huyện Cổ Linh và cửa biển Hội Triều, Linh Trường, chém hơn 3.000 thủ cấp, bắt được ngụy tướng Lê Lộng (黎弄). Quý Khoách bị bách quá, dâng biểu xin hàng. Vua biết là dối trá nhưng tạm hứa cho. Chiếu thụ cho Giao Chỉ Bố chính sứ Nguyễn Súy, Hồ Cụ, Đặng Cảnh Dị, Đặng Dung đều làm Đô chỉ huy, Trần Nguyên Tôn làm Hữu tham chính, Phan Quý Hựu làm Án sát phó sứ. Chiếu xuống rồi mà giặc không có lòng hối cải.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 9 (năm 1411), đảng phản loạn của Trần Quý Khoách là Đặng Tông Tắc (鄧宗稷)... bị bắt, năm ấy truy sát gần hết.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 1 năm Vĩnh Lạc thứ 9 (năm 1411), lại mệnh Phụ đốc 24.000 quân, hợp với quân của Thạnh để thảo phạt. Giặc chiếm giữ sông Nguyệt Thường (月常江), dựng cọc gỗ cao hơn 40 trượng, hai bên bờ đặt rào dài 2-3 dặm, dàn hơn 300 chiếc thuyền, đặt phục binh ở bên phải núi. Mùa thu năm ấy, bọn Phụ, Thạnh thủy bộ cùng tiến, Nguyễn Súy, Hồ Cụ, Đặng Cảnh Dị, Đặng Dung... đến cự chiến. Phụ lệnh cho Chu Quảng kết thuyền nhổ cọc để tiến, tự mình dẫn bọn Phương Chính dùng bộ đội tiễu trừ phục binh. Thủy bộ kẹp đánh, giặc đại bại, bọn Súy đều tan chạy, bắt sống ngụy tướng Đặng Tông Tắc, Lê Đức Di (黎德彝), Nguyễn Trung (阮忠), Nguyễn Hiên (阮軒)... thu 120 chiếc thuyền. Phụ bèn đốc thủy quân tiễu trừ Quý Khoách, nghe tin Ngụy Long hổ tướng quân Lê Nhuế (黎蕊)... ở các châu huyện Thạch Thất, Phúc An chặt đứt cầu phao sông Duệ Giang (銳江), làm nghẽn đường sông Sinh Quyết và hậu vệ Giao Châu, liền đi chinh phạt. Nhuế cùng đồng đảng Phạm Khang (范慷) đến cự chiến, Nhuế trúng tên chết, chém ngụy tướng Nguyễn Đà (阮陁), bắt ngụy tướng Dương Nhữ Mai (楊汝梅), Phòng ngự sứ Phùng Hấp (馮翕), chém 1.500 thủ cấp, truy sát dư tặc gần hết, Khang cùng đồng đảng Đỗ Cá Đán (杜箇旦), Đặng Minh (鄧明), Nguyễn Tư Châm (阮思瑊)... cũng bị bắt.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 10 (năm 1412), đảng phản loạn của Trần Quý Khoách là Trần Mẫn (陳敏)... nối nhau xin hàng.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Ngày mùng 1 tháng 8 năm Vĩnh Lạc thứ 10 (năm 1412), Phụ đốc bọn Phương Chính đánh thuyền giặc ở biển Thần Đầu (神投海), đại phá chúng, bắt ngụy tướng Trần Lỗi (陳磊), Đặng Nhữ H戲 (Đặng Nhữ Hí)... Nguyễn Súy chạy xa, đuổi không kịp. Quân Phụ đến Nghệ An, ngụy Thiếu bảo vùng Thượng Hoàng là Phan Quý Hựu (潘季祐)... đều bỏ trốn. Chẳng bao lâu Quý Hựu xin hàng, dẫn theo 17 ngụy quan đến yết kiến. Phụ thừa chế thụ cho Quý Hựu làm Án sát phó sứ, thự việc phủ Nghệ An. Thế là các ngụy tướng quân, quan sát, an phủ, chiêu thảo như Trần Mẫn (陳敏), Nguyễn Sĩ Cần (阮士勤), Trần Toàn Húc (陳全勗), Trần Toàn Mẫn (陳全敏)... nối nhau ra hàng.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 11 (năm 1413), đảng phản loạn của Trần Quý Khoách là Đặng Dung (鄧鎔)... thảy đều hàng phục.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 12 năm Vĩnh Lạc thứ 11 (năm 1413), Phụ và Thạnh hợp quân đến Thuận Châu (順州), Nguyễn Súy đặt phục binh ở sông Ái Tử (愛子江), dựa vào thế hiểm núi Côn Truyền (昆傳山), dàn trận voi đón đánh. Chư quân đại phá được, bắt sống ngụy tướng Phan Kính (潘徑), Nguyễn Từ (阮徐)... 56 người. Đuổi đến sông Ái Mẫu (愛母江), giặc tan tác, em của Đặng Dung là Ngụy hầu Thiết (鐵) cùng tướng quân Phan Lỗ (潘魯), Phan Cần (潘勤)... thảy đều hàng phục.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 12 (năm 1414), Trần Quý Khoách (陳季擴) bị bắt, An Nam lại được bình định.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; (明外史·安南傳):'' Mùa xuân năm Vĩnh Lạc thứ 12 (năm 1414), tiến quân đến Chính Hòa (政和), tướng giặc là Hồ Đồng (胡同) ra hàng, nói rằng Ngụy Đại tướng quân (鄧景異) dẫn đồng đảng là Lê Diệm (黎蟾) cùng 700 người trốn vào trại Côn Bồ (昆蒲柵) của dân Xiêm Man (暹蠻). Quân Minh bèn tiến vào La Giang (羅江), bỏ ngựa đi bộ, khi đến nơi thì giặc đã trốn, đuổi đến trại Sất Bồ Nạt (叱蒲捺柵) giặc lại trốn tiếp. Đêm tối đi hơn 20 dặm, nghe tiếng trống cầm canh, (Trương) Phụ dẫn bọn (Phương) Chính ngậm tăm đi gấp, mờ sáng đến trại Sất Bồ Cán (叱蒲幹柵). Giặc vẫn đóng trại ở bờ Nam sông Bắc Giang, quan quân qua sông vây đánh, tên bắn trúng Cảnh Dị rồi bắt sống được. (Đặng) Dung (鄧鎔) cùng em là Duẩn (鈗) chạy trốn cũng bị đuổi bắt, thu hết đồ chúng. Biệt tướng Chu Quảng (朱廣) đuổi theo Ngụy Đại tướng quân Nguyễn Súy (阮帥) tại Xiêm Man, lục soát khắp các núi vùng Xiêm Nhân Quan, bắt được vợ con Súy và Quý Khoách. Súy trốn sang Nam Linh Châu (南靈州) dựa vào Thổ quan Nguyễn Trà Hối (阮茶彙). Chỉ huy Tiết Tụ (薛聚) đuổi bắt được Súy, chém Trà Hối. Trước đó, khi Đặng Dung bị bắt, Quý Khoách trốn vào núi Trúc Bài (竹排山) ở Nghệ An. Phụ sai Đô chỉ huy Sư Hữu (師祐) tập kích, Khoách chạy sang Lão Qua (老撾 - Lào), Hữu đuổi theo sau. Lão Qua sợ quan quân giày xéo đất đai, xin tự trói giặc nộp. Phụ gửi hịch đòi người, đồng thời lệnh cho Hữu tiến sâu vào, hạ 3 cửa quan, đến Kim Lăng Cá (金陵箇). Đồng đảng của giặc tan chạy hết, bèn bắt được Quý Khoách. Em của Khoách là Ngụy Tướng quốc Hoan Quốc vương Quý Chắt (季揝) cũng bị bắt ở nơi khác, giặc bị dẹp tan.

* ''Xét theo &quot;Bình định Giao Nam lục&quot; (平定交南錄):'' Dư đảng của Giản Định (簡定) là Trần Quý Khoách lại tụ tập, tiếm xưng niên hiệu Trùng Quang (重光). Quý Khoách là cháu của Giản Định. Định bị bọn Nguyễn Súy phế đi mà lập Quý Khoách. Khi Định bại trận lén trốn đi xa, nghe tin Vương (Trương Phụ) rút quân về, lại cùng Đặng Cảnh Dị làm phản. Mùa xuân tháng 1 năm thứ 9 (năm 1411), vua lại trao ấn trước cho Vương, sang đốc sư chinh phạt. Mùa hè tháng 5 quân dừng ở Đông Quan (東關), tháng 6 tiến binh. Giặc nghe Vương đến, lấy đá lấp cửa biển Thần Đầu (神頭海口) chừng 30 trượng, đặt cọc gỗ kháng cự. Vương đốc tướng sĩ bốc hết đá lên để thông đường thuyền. Giặc sợ, lập đồn ở sông Thường Nguyệt (常月江), Vương dặn quân rằng: &quot;Đồn này không đáng đánh, nhưng phía Nam núi hiểm trở, chúng tất đặt phục binh làm khó ta.&quot; Bèn sai kiêu tướng dẫn thổ binh soát núi, quả nhiên bắt được quân phục, chém đi rồi chiếm đồn, giặc trốn xa. Vương đuổi theo khắp nơi, giặc lúc tụ lúc tán, cuối cùng không nắm được manh mối. Lúc bấy giờ phía Đông cửa quan giặc cướp nổi lên như ong, vùng vẹn toàn chỉ còn mỗi thành Giao Châu. Đại để là vì châu huyện quân vệ mới đặt quá nhiều, người Giao đã rời xa giáo hóa lâu ngày, ưa phóng túng, không chịu nổi sự nhiễu loạn của quan lại binh lính. Thường tưởng nhớ tục cũ, hễ nghe giặc nổi lên là rủ nhau hưởng ứng. Giặc đến đâu cũng được cung cấp, che giấu, nên giặc tan rồi lại tụ. Triều đình nhiều lần xuống chiếu chiêu phủ, phong Quý Khoách làm Bố chính sứ. Khoách muốn nhận mệnh nhưng bị đồng đảng khống chế, hàng rồi lại phản, giả xưng là con cháu họ Trần để lấy cớ khôi phục. Đại quân đến thì chúng trốn sâu vào núi rừng biển cả, quân rút thì chúng lại ra, vì thế quan quân không thành công. Khi Vương cầm quân, bắt đầu thi hành thưởng phạt nghiêm minh, chư tướng vốn mệt mỏi vì chạy vạy nên thường hay chần chừ lơ là. Đô đốc Hoàng Trung (黃中) không tuân mệnh, Vương dùng quân pháp xử lý. Từ đó ai nấy đều biết sợ, không dám từ nan tránh hiểm. Lúc đó giặc dựa vào sự hiểm yếu của biển Hoa Sen (Hà Hoa - 荷花海), cho là quân ta không qua được, bèn lập đồn ở cửa biển Nhật Lệ (日麗海口) để giữ. Vương dẫn thủy quân từ đại dương Kỳ La (奇羅海) vượt qua cửa biển Hoa Sen, tiến thẳng đến Nhật Lệ. Giặc đốt đồn chạy trốn đến sông Trà Kế (茶偈江), Vương tiến binh đánh phá. Giặc kinh hãi nói: &quot;Thiên binh bay đến!&quot; rồi đại bại, mất thành Hóa Khẩu. Thám tử cho biết giặc dốc hết quân giữ sông Ái Tử (愛子江), Vương đuổi đến tận nơi, giặc dàn hàng chục voi lớn làm tiên phong, ngựa người dàn sau, dốc sức chống cự. Vương bảo tướng hiệu: &quot;Bắt giặc chính là trận này, cơ hội không được để mất.&quot; Bèn quất ngựa tiến lên trước, voi phục đột nhiên xông ra. Vương bắn 1 mũi tên làm rơi quản tượng, mũi thứ 2 trúng mũi voi. Voi rống lên chạy ngược về, giày xéo quân mình, quân Minh thừa thế đánh tới, xác giặc lấp đầy khe núi, giặc chạy trốn sang vùng Xiêm Man. Vương chia tướng lãnh đi soát bắt khắp nơi, đến các trại Bồ Cán (蒲幹) vùng Xiêm Man, đường núi gập ghềnh, rừng rậm u ám, ngựa không tiến được. Vương bèn xuống ngựa đi bộ, vượt hiểm đi gấp, sĩ卒 (sĩ tốt) không theo kịp, chỉ có hơn 100 tướng hiệu theo sát. Gặp giặc, giết vài nghìn người, thủ lĩnh Trần Quý Khoách cùng vợ con thảy đều bị bắt. Lúc đó là mùa đông năm thứ 11 (năm 1413).
* ''(Ghi chú: &quot;Bình định Giao Nam lục&quot; chép việc này vào năm thứ 11, &quot;Minh ngoại sử&quot; chép năm thứ 12. Nay chép cả hai để lưu lại).''

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 13 (năm 1415), Phụ, Thạnh bình định xong An Nam, rút quân về. Năm ấy, lại mệnh Phụ đeo ấn Tướng quân ra trấn thủ.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 2 năm Vĩnh Lạc thứ 13 (năm 1415), bọn Phụ, Thạnh rút quân về kinh, tháng 4 lại mệnh Phụ đeo ấn Chinh Di tướng quân ra trấn thủ.

* ''Xét theo &quot;Bình định Giao Nam lục&quot;:'' Năm Vĩnh Lạc thứ 12 (năm 1414), ban sư về kinh. Từ khi Vương xuất sư đến lúc này, đầu đuôi hơn 3 năm mới bắt được kẻ cầm đầu. Người đời cho rằng công lao trận này của Vương khó hơn trận bình định trước. Tháng 4 năm thứ 13 (năm 1415), triều đình mệnh đeo ấn Chinh Man tướng quân làm Tổng binh sang trấn thủ Giao Chỉ. Lại có công bình định Trần Nguyệt (平陳月). Năm thứ 15 (năm 1417), vua cho rằng Vương lao khổ lâu ngày ở ngoài, chiếu cho về kinh sư. Vương mất vào năm Kỷ Tỵ (1449) đời Chính Thống khi đang làm việc quân, đến nay đã 37 năm. Con thừa tự là Thái tử Thái phó, Anh quốc công thụ phong là Mậu (懋) đưa bản ghi chép của người canh cổng tên là Phúc Trụ ghi lại các bản tấu của Vương lúc bình định An Nam cho tôi xem, nhờ tôi sắp xếp lại. Tôi bèn tham khảo bản &quot;Lộ bố bảng văn&quot; chép trong &quot;Giao Chỉ quận chí&quot;, cùng bài &quot;Bình An Nam bi&quot; của Hồ Văn Mục công phụng sắc soạn, bài thần đạo bi cho Đông Bình Võ Liệt vương và Định Viễn Trung Kính vương của Dương Văn Trinh công, cùng những điều nghe thấy để soạn ra tập này. 
Mùa đông năm Vĩnh Lạc thứ 14 (năm 1416), triệu Phụ về kinh.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 15 (năm 1417), mệnh Phong Thành hầu Lý Bân (李彬) trấn thủ An Nam. Lúc bấy giờ quân phản loạn đồng loạt nổi dậy, chinh chiến đông tây không lúc nào ngơi.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Tháng 1 năm Vĩnh Lạc thứ 15 (năm 1417), mệnh Phong Thành hầu Lý Bân sang thay trấn thủ. Người Giao vốn thích loạn, Trung quan Mã Kỳ (馬麒) đến thu mua, vét sạch trân bảo trong vùng, lòng dân xao động, những kẻ kiệt hiệt kích động dân chúng. Đại quân vừa về, dân liền đồng loạt nổi dậy làm loạn. Lục Na (陸那), Nguyễn Trinh (阮貞), Lê Hạch (黎核) ở Thuận Châu, Phan Cường (潘強) cùng Thổ quan Đồng tri Trần Khả Luận (陳可論), Phán quan Nguyễn Chiêu (阮昭), Thiên hộ Trần Hung (陳恟), Phán quan phủ Nam Linh Nguyễn Nghĩ (阮擬), Tri huyện Tả Bình Phạm Bá Cao (范伯高), Huyện thừa Vũ Vạn (武萬), Bách hộ Trần Kỷ Luật (陳己律)... nhất thời đều phản. Bân đều sai tướng thảo diệt, nhưng kẻ phản loạn vẫn không dứt. Ngay sau đó, Tuần kiểm Lạc Hạnh là Lê Lợi (黎利) ở Tứ Mang (四忙), con trai của cố Tri huyện Xa Miên là Tam (三), Tri phủ Nghệ An Phan Liêu (潘僚), Thiên hộ Nam Linh Trần Thuận Khánh (陳順慶), Bách hộ vệ Nghệ An Trần Trực Thành (陳直誠) cũng thừa cơ tác loạn. Những kẻ gian quỹ khác như Phạm Nhuyễn (范軟) nổi dậy ở Phù Lạc, Võ Cống (武貢); Hoàng Nhữ Điển (黃汝典) ở sông Kế Giang (偈江); Nùng Văn Lịch (儂文歷) ở Khâu Ôn (Khâu Ôn - 丘溫); Trần Thủy Quả (陳水果) ở Vũ Định (武定); Nguyễn Đặc (阮特) ở Khoái Châu (快州); Ngô Cự Lai (吳巨來) ở Thiện Thệ (善誓); Trịnh Công Chứng (鄭公證), Lê Tiết (黎姪) ở Đồng Lợi (同利); Đào Cường (陶強) ở Thiện Tài (善才); Đinh Tông Lão (丁宗老) ở Đại Loan (大灣); Phạm Ngọc (范玉) ở An Lão (安老), thảy đều tự phong quan tước, giết tướng lại, đốt nhà cửa. Có Dương Cung (楊恭), Nguyễn Đa (阮多) đều tự xưng vương, phong đồng đảng là Vi Ngũ (韋五), Đàm Hưng Bang (譚興邦), Nguyễn Gia (阮嘉) làm Thái sư, Bình chương, nương tựa lẫn nhau. Trong đó Phan Liêu và Phạm Ngọc là ngang ngược nhất. Liêu là con của cố Tri phủ Nghệ An Quý Hựu, nối chức cha, không chịu nổi sự ngược đãi của Mã Kỳ bèn phản. Thổ quan Chỉ huy Lộ Văn Luật (路文律), Thiên hộ Trần Đài (陳苔)... đi theo hắn. Ngọc là nhà sư chùa Đồ Sơn (塗山寺), tự xưng &quot;trời ban ấn kiếm&quot;, bèn tiếm hiệu La Bình vương (羅平王), niên hiệu Vĩnh Ninh (永寧), cùng Phạm Thiện (范善), Ngô Trung (吳中), Lê Hành (黎行), Đào Thừa (陶承)... làm loạn, phong làm Tướng quốc, Tư không, Đại tướng quân, đánh chiếm thành ấp. Bân đi chinh phạt đông tây, không lúc nào ngơi tay.

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 18 (năm 1420), sắc lệnh Phong Thành hầu Lý Bân mau chóng tiễu trừ phản khấu An Nam.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Triều đình thấy giặc lâu ngày chưa dẹp xong, tháng 3 năm Vĩnh Lạc thứ 18 (năm 1420), mệnh Vinh Xương bá Trần Trí (陳智) làm Tả tham tướng sang hỗ trợ. Lại giáng sắc trách Bân rằng: &quot;Phản khấu Phan Liêu, Lê Lợi, Xa Tam, Nùng Văn Lịch... đến nay chưa bắt được, binh đao bao giờ mới dứt? Dân bao giờ mới yên? Phải rộng định phương lược, mau chóng báo tin bình định.&quot; Bân sợ hãi, đốc thúc chư tướng truy tiễu.
'''Mùa thu năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 19 (năm 1421), bọn giặc thảy đều bị phá diệt, chỉ có Lê Lợi (黎利) là không bắt được. Phan Liêu (潘僚) trốn sang Lão Qua (老撾), hợp quân với Lợi.'''

* ''Xét theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; chép như vậy.''

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 20 (năm 1422), chiếu mệnh Vinh Xương bá Trần Trí (陳智) trấn thủ An Nam; vì không thể tiêu diệt được Lê Lợi (黎利), vua xuống sắc trách cứ.'''

*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; (明外史·安南傳):'' Mùa xuân năm Vĩnh Lạc thứ 20 (năm 1422), (Lý) Bân (李彬) mất tại chức, chiếu mệnh (Trần) Trí thay trấn thủ. (Lê) Lợi ban đầu phục vụ Trần Quý Khoách (陳季擴), làm Kim ngô tướng quân, sau quy thuận, được dùng làm Tuần kiểm huyện Nga Lạc (俄樂縣) thuộc phủ Thanh Hóa (清化府), lòng luôn u uất không đắc chí. Đến khi đại quân rút về, bèn làm phản, tiếm xưng là Bình Định Vương (平定王), lấy em là Thạch (石) làm Tướng quốc, cùng đồng đảng là Đoàn Mãng (段莽), Phạm Liễu (范柳), Phạm Án (范晏)... đem quân cướp phá. Quan quân thảo phạt, bắt sống được bọn Án, Lợi trốn đi. Được một thời gian, Lợi ra chiếm cứ đồn Khả Lam (可藍堡) hành tống. Các tướng Phương Chính (方政), Sư Hữu (師祐) tiễu phạt bắt được Ngụy tướng quân Nguyễn Cá Lập (阮箇立) của hắn, Lợi trốn sang ẩn náu ở Lão Qua (老撾 - Lào). Đến khi bọn Chính rút về, Lợi lại xuất hiện, giết chết Tuần kiểm Ngọc Cục. Các tướng khác đuổi theo, Lợi lại trốn đi.

Mùa hè năm thứ 17 (năm 1419), trời nắng nóng chướng khí thịnh, (quân Minh) bàn đợi mùa thu mát mẻ sẽ tiến binh, Lợi nhờ đó mà lập kế. Mùa thu năm ấy, Lợi ra đánh phá Lỗi Giang (磊江), bị đánh bại liền lẩn trốn; khi bọn Lão Qua và quần đạo thảy đều bị diệt, Lợi càng ẩn náu sâu hơn. (Lý) Bân tấu rằng: &quot;Lợi lẩn trốn ở Lão Qua, Lão Qua sắp phát binh tập kích. Họ xin quan quân đừng vào, họ sẽ tự phát hết binh bộ hạ để bắt Lợi. Nay đã lâu mà không thấy giao nộp, tình hình khó lường.&quot; Thiên tử nghi ngờ Lão Qua bao che giặc, lệnh cho Bân đưa sứ thần của họ về kinh sư để tra hỏi. Lão Qua bèn xua đuổi Lợi. Vừa lúc (Trần) Trí thay Bân, Thiên tử cho rằng Trí không thể diệt được giặc, bèn giáng sắc trách cứ.

'''Tháng 1 năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 21 (năm 1423), Trí đuổi theo Lợi tại huyện Xa Lai (車來縣) thuộc Ninh Hóa Châu (寧化州), đánh bại được, Lợi lại chạy trốn ra xa.'''
*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot; chép như vậy.''

'''Năm Vĩnh Lạc (永樂) thứ 22 (năm 1424), đầu mục của Lê Lợi là Phạm Ngưỡng (范仰) cùng những người khác đến hàng.'''
*Theo &quot;Minh ngoại sử – An Nam truyện&quot;:'' Mùa thu năm Vĩnh Lạc thứ 22 (năm 1424), Trí tấu rằng: &quot;Lợi ban đầu trốn sang Lão Qua, sau bị xua đuổi phải về huyện Quy Hồn (歸魂縣). Quan quân tiến đánh, đầu mục của hắn là Phạm Ngưỡng (范仰) cùng những người khác đã dẫn theo 1.600 nam phụ đến hàng. Lợi tuy xin cầu hòa, nguyện đem bộ hạ về quy thuận nhưng chỉ dừng ở Nga Lạc (俄樂) không ra, việc chế tạo quân khí vẫn chưa dừng, nhất định phải tiến binh.&quot;

----
'''Nguồn tham khảo bổ sung'''
* [https://www.shidianguji.com/zh/book/GJTS08/chapter/1lpka9gtnpkp5?page_from=profile&amp;version=1 安南部彙考]

{{Chú thích cuối trang}}
{{giấy phép dịch|bản gốc={{PD-old}}|bản dịch={{CC-BY-SA-4.0}}{{GFDL}}}}
[[Thể loại:Trung Quốc]]</text>
      <sha1>1ohjbghk4bwi6ycir2nqxp357aqrpn6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/4</title>
    <ns>10</ns>
    <id>71935</id>
    <revision>
      <id>204644</id>
      <timestamp>2026-04-14T02:30:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22848-34</username>
        <id>20067</id>
      </contributor>
      <comment>[[w:WP:TTL|←]]Trang mới: “{{tóm tắt tác phẩm | tên tác phẩm = Bánh trôi nước | trang = Bánh trôi nước | tác giả =  | năm =  | hình = Ho Xuan Huong.png | cỡ hình = 150px | mô tả = là một trong những bài thơ được viết theo thể loại thất ngôn tứ tuyệt nổi tiếng nhất của [[Tác gia:Hồ Xuân Hương|Hồ Xuân Hương]]. Bài thơ mượn hình ảnh món [[:w:Bánh trôi - bánh chay|bánh trôi]] để mô tả số ph…”</comment>
      <origin>204644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="623" sha1="pfjcfxwwgirfgag02fwhjgqycb06aq3" xml:space="preserve">{{tóm tắt tác phẩm
| tên tác phẩm = Bánh trôi nước
| trang = Bánh trôi nước
| tác giả = 
| năm = 
| hình = Ho Xuan Huong.png
| cỡ hình = 150px
| mô tả = là một trong những bài thơ được viết theo thể loại thất ngôn tứ tuyệt nổi tiếng nhất của [[Tác gia:Hồ Xuân Hương|Hồ Xuân Hương]]. Bài thơ mượn hình ảnh món [[:w:Bánh trôi - bánh chay|bánh trôi]] để mô tả số phận của người phụ nữ trong xã hội đương thời.
| trích dẫn = ...Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn.&lt;br/&gt;Mà em vẫn giữ tấm lòng son.
}}</text>
      <sha1>pfjcfxwwgirfgag02fwhjgqycb06aq3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/5</title>
    <ns>10</ns>
    <id>71936</id>
    <revision>
      <id>204645</id>
      <timestamp>2026-04-14T06:48:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <comment>[[w:WP:TTL|←]]Trang mới: “{{tóm tắt tác phẩm | tên tác phẩm = Bình Ngô đại cáo | trang = Bình Ngô đại cáo (Trần Trọng Kim dịch) | tác giả = Trần Hưng Đạo | năm =  | hình = 平吳大誥1.jpg | cỡ hình = 150px | mô tả = là bản dịch quốc ngữ của [[Tác gia:Trần Trọng Kim|Trần Trọng Kim]] vào năm [[:Thể loại:Tác phẩm 1919|1919]], từ bài cáo do [[Tác gia:Nguyễn Trãi|Nguyễn Trãi]] soạn thảo bằng :…”</comment>
      <origin>204645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1214" sha1="60a57xixf11gld2xpwo0gcuxrex5s0l" xml:space="preserve">{{tóm tắt tác phẩm
| tên tác phẩm = Bình Ngô đại cáo
| trang = Bình Ngô đại cáo (Trần Trọng Kim dịch)
| tác giả = Trần Hưng Đạo
| năm = 
| hình = 平吳大誥1.jpg
| cỡ hình = 150px
| mô tả = là bản dịch quốc ngữ của [[Tác gia:Trần Trọng Kim|Trần Trọng Kim]] vào năm [[:Thể loại:Tác phẩm 1919|1919]], từ bài cáo do [[Tác gia:Nguyễn Trãi|Nguyễn Trãi]] soạn thảo bằng [[:Thể loại:Tác phẩm chữ Hán|văn ngôn]] vào năm [[:Thể loại:Tác phẩm 1428|1428]] nhằm thay lời vua Lê Thái Tổ để bố cáo cho dân chúng về chiến thắng trong cuộc kháng chiến chống nhà Minh và khẳng định nền độc lập của Đại Việt.
| trích dẫn = ...Việc nhân-nghĩa cốt ở yên dân, quân điếu phạt chỉ vì khử bạo. Như nước Việt ta từ trước, vốn xưng văn-hiến đã lâu. Sơn-hà cương-vực đã chia, phong-tục bắc nam cũng khác. Từ Đinh, Lê, Lý, Trần, gây nền độc-lập; cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên, hùng-cứ một phương. Dẫu cường nhược có lúc khác nhau, song hào-kiệt đời nào cũng có....
}}</text>
      <sha1>60a57xixf11gld2xpwo0gcuxrex5s0l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/6</title>
    <ns>10</ns>
    <id>71937</id>
    <revision>
      <id>204646</id>
      <timestamp>2026-04-14T06:49:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <comment>[[w:WP:TTL|←]]Trang mới: “{{tóm tắt tác phẩm | tên tác phẩm = Cung oán ngâm khúc | trang = Cung oán ngâm khúc (bản Edmond Nordemann 1905) | tác giả =  | năm = 1905 | hình = Cung_phi_(Odalisque).jpg | cỡ hình = 150px | mô tả = là một bài thơ theo thể song thất lục bát được viết bằng chữ Nôm của [[Tác gia:Nguyễn Gia Thiều|Nguyễn Gia Thiều]], bản dịch của [[Tác gia:Edmond Nordemann|Edmond Nordemann]]. Tác phẩm l…”</comment>
      <origin>204646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="985" sha1="oxsavzr85qtqcozaq16p1v48ivr64um" xml:space="preserve">{{tóm tắt tác phẩm
| tên tác phẩm = Cung oán ngâm khúc
| trang = Cung oán ngâm khúc (bản Edmond Nordemann 1905)
| tác giả = 
| năm = 1905
| hình = Cung_phi_(Odalisque).jpg
| cỡ hình = 150px
| mô tả = là một bài thơ theo thể song thất lục bát được viết bằng chữ Nôm của [[Tác gia:Nguyễn Gia Thiều|Nguyễn Gia Thiều]], bản dịch của [[Tác gia:Edmond Nordemann|Edmond Nordemann]]. Tác phẩm là bài ca của một nàng cung nữ kể về thân phận buồn tủi, cô đơn của mình trong cung cấm. Với cách viết chữ Quốc ngữ khi còn sơ khai, bản dịch này là một phương tiện giúp người Pháp học tiếng Việt nên có cả phần mục lục bằng tiếng Pháp.
| trích dẫn = ...Bóng câu thoáng bên mành mấy nỗi,&lt;br/&gt;
Những hương sầu phấn tủi cho song!&lt;br/&gt;
Phòng khi động đến Cửu-chùng,&lt;br/&gt;
Dữ sao cho được má hồng như sưa!﻿
}}</text>
      <sha1>oxsavzr85qtqcozaq16p1v48ivr64um</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/7</title>
    <ns>10</ns>
    <id>71938</id>
    <revision>
      <id>204647</id>
      <timestamp>2026-04-14T06:50:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <comment>[[w:WP:TTL|←]]Trang mới: “{{tóm tắt tác phẩm | tên tác phẩm = Định ước của Hội nghị quốc tế về Việt Nam | trang = Định ước của Hội nghị Paris 1973 | tác giả =  | năm = 1973 | hình = Vietnam_peace_agreement_signing.jpg | cỡ hình = 150px | mô tả = là một phần của [[Hiệp định Paris 1973 và các văn bản có liên quan|Hội nghị Paris 1973]] được ký kết bởi 12 nước nhằm thể hiện sự tán thành đ…”</comment>
      <origin>204647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1001" sha1="t8cqp0mah9cp2cvar7nz2pvlzrpfejj" xml:space="preserve">{{tóm tắt tác phẩm
| tên tác phẩm = Định ước của Hội nghị quốc tế về Việt Nam
| trang = Định ước của Hội nghị Paris 1973
| tác giả = 
| năm = 1973
| hình = Vietnam_peace_agreement_signing.jpg
| cỡ hình = 150px
| mô tả = là một phần của [[Hiệp định Paris 1973 và các văn bản có liên quan|Hội nghị Paris 1973]] được ký kết bởi 12 nước nhằm thể hiện sự tán thành đối với bản Hiệp định hòa bình do 4 bên ký kết cùng với các Nghị định thư kèm theo.
| trích dẫn = Điều 1: Các bên ký kết Định ước này trịnh trọng ghi nhận, tuyên bố tán thành và ủng hộ Hiệp định Pa-ri về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam ký tại Pa-ri ngày 27 tháng giêng năm 1973 và bốn Nghị định thư của Hiệp định ký kết cũng vào ngày đó (sau đây gọi là Hiệp định và các Nghị định thư)...
}}</text>
      <sha1>t8cqp0mah9cp2cvar7nz2pvlzrpfejj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/8</title>
    <ns>10</ns>
    <id>71939</id>
    <revision>
      <id>204648</id>
      <timestamp>2026-04-14T06:51:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <comment>[[w:WP:TTL|←]]Trang mới: “{{tóm tắt tác phẩm | tên tác phẩm = Đông Dương ngày xưa và ngày nay | trang = Đông Dương ngày xưa và ngày nay | năm = 1926 | hình = Cambodian dancers in front of Angkor DDXVN p40.jpg | cỡ hình = 150px | mô tả = do [[Tác gia:Henri Cucherousset|Henri Cucherousset]], chủ bút của tuần báo ''L’Eveil économique de L’Indochine'', viết, Vũ Công Nghi dịch sang tiếng Việt. Tác phẩm được viết cho đ…”</comment>
      <origin>204648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1505" sha1="t1oin8qfhao3m650xsj4j9z1gdqntga" xml:space="preserve">{{tóm tắt tác phẩm
| tên tác phẩm = Đông Dương ngày xưa và ngày nay
| trang = Đông Dương ngày xưa và ngày nay
| năm = 1926
| hình = Cambodian dancers in front of Angkor DDXVN p40.jpg
| cỡ hình = 150px
| mô tả = do [[Tác gia:Henri Cucherousset|Henri Cucherousset]], chủ bút của tuần báo ''L’Eveil économique de L’Indochine'', viết, Vũ Công Nghi dịch sang tiếng Việt. Tác phẩm được viết cho độc giả trẻ, mô tả sự thay đổi về xã hội, văn hóa, kinh tế của ba nước Đông Dương từ khi nhận được sự bảo hộ của Thực dân Pháp. Nó được viết theo góc nhìn của một người Pháp nhằm ca ngợi những đóng góp của nước Pháp vào sự văn minh và tiến bộ ở khu vực Đông Dương. Tác phẩm có nhiều hình ảnh minh họa phong phú.
| trích dẫn = ...Những sự tiến-bộ mà ta được hưởng bắt ta phải có những bổn-phận sau này: bổn phận phải biết ơn những người mang sự tiến-bộ ấy lại cho ta, hay là làm cho sự tiến-bộ ấy có thể thực-hành được; bổn-phận lợi-dụng những sự tiến-bộ, như theo luật luân-lý bắt buộc. Chúng ta hái những cái quả của cái luật luân-lý ấy ở chốn gia-đình, ở miệng các cụ già và ở như cái gương của tổ-tiên ta và của những người nhân-đức còn lưu-truyền lại đến ngày nay.
}}</text>
      <sha1>t1oin8qfhao3m650xsj4j9z1gdqntga</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/9</title>
    <ns>10</ns>
    <id>71940</id>
    <revision>
      <id>204649</id>
      <timestamp>2026-04-14T06:52:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <comment>[[w:WP:TTL|←]]Trang mới: “{{tóm tắt tác phẩm | tên tác phẩm = Hịch tướng sĩ | trang = Hịch tướng sĩ (Trần Trọng Kim dịch) | tác giả = Trần Hưng Đạo | năm =  | hình = Tranhungdaosta.jpg | cỡ hình = 150px | mô tả = là bản dịch quốc ngữ của [[Tác gia:Trần Trọng Kim|Trần Trọng Kim]] vào năm 1919, từ bài hịch viết bằng văn ngôn của [[Tác gia:Trần Hưng Đạo|Trần Hưng Đạo]] vào cuối thế kỷ 1…”</comment>
      <origin>204649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="952" sha1="t6smy3y8uye0055t2p2iryduilnsmsn" xml:space="preserve">{{tóm tắt tác phẩm
| tên tác phẩm = Hịch tướng sĩ
| trang = Hịch tướng sĩ (Trần Trọng Kim dịch)
| tác giả = Trần Hưng Đạo
| năm = 
| hình = Tranhungdaosta.jpg
| cỡ hình = 150px
| mô tả = là bản dịch quốc ngữ của [[Tác gia:Trần Trọng Kim|Trần Trọng Kim]] vào năm 1919, từ bài hịch viết bằng văn ngôn của [[Tác gia:Trần Hưng Đạo|Trần Hưng Đạo]] vào cuối thế kỷ 13. Bài hịch được viết ra để khuyên răn và khích lệ tinh thần của các tướng sĩ trước cuộc Kháng chiến chống quân Mông Nguyên lần thứ hai.
| trích dẫn = ...Ta đây, ngày thì quên ăn, đêm thì quên ngủ, ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa, chỉ căm-tức rằng chưa được sả thịt lột da của quân giặc, dẫu thân này phơi ngoài nội cỏ, xác này gói trong da ngựa, thì cũng đành lòng...
}}</text>
      <sha1>t6smy3y8uye0055t2p2iryduilnsmsn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/10</title>
    <ns>10</ns>
    <id>71941</id>
    <revision>
      <id>204650</id>
      <timestamp>2026-04-14T06:52:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <comment>[[w:WP:TTL|←]]Trang mới: “{{tóm tắt tác phẩm | tên tác phẩm = Hiệp định đình chỉ chiến sự ở Việt Nam | trang = Hiệp định đình chỉ chiến sự ở Việt Nam | tác giả =  | năm = 1954 | hình = Gen-commons.jpg | cỡ hình = 150px | mô tả = là một trong những hiệp định được ký kết tại Hội nghị Genève tháng 7 năm 1954. Hiệp định do tướng [[:w:fr:Henri Delteil|Henri Delteil]], đại diện cho Quân đội…”</comment>
      <origin>204650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2044" sha1="etenxz3gx7egqo4z9l4j1p3lvvhp8r2" xml:space="preserve">{{tóm tắt tác phẩm
| tên tác phẩm = Hiệp định đình chỉ chiến sự ở Việt Nam
| trang = Hiệp định đình chỉ chiến sự ở Việt Nam
| tác giả = 
| năm = 1954
| hình = Gen-commons.jpg
| cỡ hình = 150px
| mô tả = là một trong những hiệp định được ký kết tại Hội nghị Genève tháng 7 năm 1954. Hiệp định do tướng [[:w:fr:Henri Delteil|Henri Delteil]], đại diện cho Quân đội Liên hiệp Pháp ở Đông Dương và [[:w:Tạ Quang Bửu|Tạ Quang Bửu]], đại diện cho Quân đội Nhân dân Việt Nam, ký. Việc thông qua bản hiệp định đã đánh dấu sự kết thúc của [[:w:Chiến tranh Đông Dương|Chiến tranh Đông Dương lần thứ nhất]] trên lãnh thổ Việt Nam, phân định khu vực gần vĩ tuyến 17 là giới tuyến quân sự tạm thời chia cắt vùng kiểm soát của Quân đội Nhân dân Việt Nam ở phía Bắc và Quân đội Liên hiệp Pháp ở phía Nam trong khi chờ tổng tuyển cử, cho phép lực lượng hai bên di chuyển về vùng tập hợp tương ứng và thành lập một Ban Liên hợp Quốc tế để thi hành hiệp định. Tuy hiệp định không ghi rõ thời gian tổng tuyển cử, bản [[Tuyên bố cuối cùng của Hội nghị Genève về vấn đề Đông Dương]] đưa ra thời hạn là tháng 7 năm 1956. Hai nước Lào và Cao Miên có các hiệp định riêng với Quân đội Pháp.
| trích dẫn = ...Điều 10. Các Bộ Tư lệnh quân đội đôi bên, một bên là Tổng Tư lệnh Quân đội Liên hiệp Pháp ở Đông-dương, một bên là Tổng Tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt-nam sẽ ra lệnh hoàn toàn đình chỉ chiến sự ở Việt-nam cho tất cả lực lượng vũ trang đặt dưới quyền của họ, kể tất cả các đơn vị và nhân viên lục, hải, không quân, và bảo đảm sự thực hiện đình chỉ chiến sự đó.....
}}</text>
      <sha1>etenxz3gx7egqo4z9l4j1p3lvvhp8r2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/11</title>
    <ns>10</ns>
    <id>71942</id>
    <revision>
      <id>204651</id>
      <timestamp>2026-04-14T06:53:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <comment>[[w:WP:TTL|←]]Trang mới: “{{tóm tắt tác phẩm | tên tác phẩm = Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam | trang = Hiệp định Paris 1973 | tác giả =  | năm = 1973 | hình = Vietnam_peace_agreement_signing.jpg | cỡ hình = 150px | mô tả = là một hiệp định hòa bình được ký kết vào ngày 27 tháng 1 năm 1973 để lập lại hòa bình và kết thúc chiến tranh tại Việt Nam. Bốn bên…”</comment>
      <origin>204651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1778" sha1="fynpdyiuvtibae30xvbnzf30n4py2p9" xml:space="preserve">{{tóm tắt tác phẩm
| tên tác phẩm = Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam
| trang = Hiệp định Paris 1973
| tác giả = 
| năm = 1973
| hình = Vietnam_peace_agreement_signing.jpg
| cỡ hình = 150px
| mô tả = là một hiệp định hòa bình được ký kết vào ngày 27 tháng 1 năm 1973 để lập lại hòa bình và kết thúc chiến tranh tại Việt Nam. Bốn bên ký kết hiệp định bao gồm chính phủ các nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Việt Nam Cộng hòa, Hoa Kỳ, và Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam. Hiệp định yêu cầu Hoa Kỳ rút toàn bộ quân đội khỏi Việt Nam và thực hiện trao đổi tù binh chiến tranh.
| trích dẫn = ...Một cuộc ngừng bắn sẽ được thực hiện trên khắp miền Nam Việt Nam kể từ hai mươi bốn giờ (giờ GMT), ngày hai mươi bảy tháng giêng năm một nghìn chín trăm bảy mươi ba.

Cùng ngày giờ nói trên, Hoa Kỳ sẽ chấm dứt mọi hoạt động quân sự của Hoa Kỳ chống lãnh thổ nước Việt Nam dân chủ cộng hòa bằng mọi lực lượng trên bộ, trên không, trên biển bất cứ từ đâu tới, và sẽ chấm dứt việc thả mìn tại vùng biển, các cảng và sông ngòi nước Việt Nam dân chủ cộng hòa. Hoa Kỳ sẽ tháo gỡ, làm mất hiệu lực vĩnh viễn, phá hủy tất cả những mìn ở vùng biển, các cảng và sông ngòi ở miền Bắc Việt Nam ngay sau khi Hiệp định này có hiệu lực.

Việc chấm dứt hoàn toàn chiến sự nói trong điều này là vững chắc và không thời hạn...
}}</text>
      <sha1>fynpdyiuvtibae30xvbnzf30n4py2p9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/12</title>
    <ns>10</ns>
    <id>71943</id>
    <revision>
      <id>204652</id>
      <timestamp>2026-04-14T06:54:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <comment>[[w:WP:TTL|←]]Trang mới: “&lt;div style=&quot;text-align:justify;&gt; {{#if:Au_hoc_khai_mong.pdf|[[Tập tin:Au_hoc_khai_mong.pdf|page=3|frameless|phải|150px]]}} &lt;div&gt;'''''[[ Hiếu Kinh diễn nghĩa | Hiếu Kinh diễn nghĩa ]]''''' {{#if:1893|&lt;small&gt;{{xám|(1893) }}&lt;/small&gt;}} do [[Tác gia:Trương Minh Ký|Trương Minh Ký]] dịch, giải nghĩa và viết thành thơ lục bát. Tác phẩm này là cuốn thứ 2 trong loạt Ấu học khải mông (sách dạy trẻ con). Hiếu…”</comment>
      <origin>204652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1633" sha1="477i6uu293puely6bzann0ywd05v8qx" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;text-align:justify;&gt;
{{#if:Au_hoc_khai_mong.pdf|[[Tập tin:Au_hoc_khai_mong.pdf|page=3|frameless|phải|150px]]}}
&lt;div&gt;'''''[[ Hiếu Kinh diễn nghĩa | Hiếu Kinh diễn nghĩa ]]''''' {{#if:1893|&lt;small&gt;{{xám|(1893) }}&lt;/small&gt;}} do [[Tác gia:Trương Minh Ký|Trương Minh Ký]] dịch, giải nghĩa và viết thành thơ lục bát. Tác phẩm này là cuốn thứ 2 trong loạt Ấu học khải mông (sách dạy trẻ con). Hiếu Kinh dạy về lòng hiếu thảo và là một trong mười ba tác phẩm kinh điển của Nho giáo. Bản diễn giải và dịch thơ này là một trong những quyển sách dạy học đầu tiên viết bằng chữ Quốc ngữ. Ngoài ra, tác phẩm còn có bản gốc chữ Hán và bản dịch sang tiếng Pháp.&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;margin-left: 2em; font-family:'Palatino Linotype', 'Book Antiqua', Palatino, serif;&quot;&gt;
“...Vã chăng lòng thảo con hiền,&lt;br/&gt;
trước thờ cha mẹ, giữa đền ơn vua.&lt;br/&gt;
Sau thì công nghiệp gắn đua,&lt;br/&gt;
thân danh đôi chữ ấy tua lập thành.&lt;br/&gt;
Câu thi ''Đại nhã'' đành rành:&lt;br/&gt;
Tổ tiên ngươi nhớ, đức lành người ghi.”
&lt;/div&gt;

[[Hiếu Kinh diễn nghĩa|'''xem tiếp...''']] &lt;span style=&quot;color:rgb(232,119,39);&quot;&gt;&amp;#x25ba;&lt;/span&gt;
&lt;div style=&quot;text-align:right;font-family:sans-serif;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;display:inline-block;margin:0.3em;padding:0.5em;border:2px solid #9cf;background:#fafafa;&quot;&gt;'''Tải về máy... ''' {{tải về|Hiếu Kinh diễn nghĩa}}&lt;/div&gt;&lt;br&gt;([[:Thể loại:Tác phẩm chọn lọc|Các tác phẩm chọc lọc khác]])&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>477i6uu293puely6bzann0ywd05v8qx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/Lưu</title>
    <ns>10</ns>
    <id>71944</id>
    <revision>
      <id>204656</id>
      <timestamp>2026-04-14T07:34:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <comment>[[w:WP:TTL|←]]Trang mới: “==2019== *[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]] *[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]] *[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]] *[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]] *[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]] *[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]] *[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]] *…”</comment>
      <origin>204656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6146" sha1="rbdtexu6jafybucvbzymwh38ptkdxn7" xml:space="preserve">==2019==
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]

==2020–29==
===2020===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]

===2021===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]

===2022===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]

===2023===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]

===2024===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]

===2025===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]

===2026===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]</text>
      <sha1>rbdtexu6jafybucvbzymwh38ptkdxn7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>204657</id>
      <parentid>204656</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T07:35:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2020 */</comment>
      <origin>204657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6146" sha1="744zojqzleg5t94j9uhptx9gubwx2ml" xml:space="preserve">==2019==
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]

==2020–29==
===2020===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/12]]

===2021===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]

===2022===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]

===2023===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]

===2024===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]

===2025===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]

===2026===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]</text>
      <sha1>744zojqzleg5t94j9uhptx9gubwx2ml</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>204658</id>
      <parentid>204657</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T07:35:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2021 */</comment>
      <origin>204658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6146" sha1="k0zo9yf5qjhjout1kqefk53nrw4itj1" xml:space="preserve">==2019==
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]

==2020–29==
===2020===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/12]]

===2021===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/12]]

===2022===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]

===2023===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]

===2024===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]

===2025===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]

===2026===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]</text>
      <sha1>k0zo9yf5qjhjout1kqefk53nrw4itj1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>204659</id>
      <parentid>204658</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T07:35:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2022 */</comment>
      <origin>204659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6146" sha1="scbtd916g0ro6k06a90vu51s4bno0au" xml:space="preserve">==2019==
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]

==2020–29==
===2020===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/12]]

===2021===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/12]]

===2022===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/12]]

===2023===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]

===2024===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]

===2025===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]

===2026===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]</text>
      <sha1>scbtd916g0ro6k06a90vu51s4bno0au</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>204660</id>
      <parentid>204659</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T07:36:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2023 */</comment>
      <origin>204660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6146" sha1="3uc9ky0y3pq2j15cv2e9km5noyz0rk5" xml:space="preserve">==2019==
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]

==2020–29==
===2020===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/12]]

===2021===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/12]]

===2022===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/12]]

===2023===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/12]]

===2024===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]

===2025===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]

===2026===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]</text>
      <sha1>3uc9ky0y3pq2j15cv2e9km5noyz0rk5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>204661</id>
      <parentid>204660</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T07:36:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2024 */</comment>
      <origin>204661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6146" sha1="kkr7vihxt6a8pzh73ubq93cz3u4m2t3" xml:space="preserve">==2019==
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]

==2020–29==
===2020===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/12]]

===2021===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/12]]

===2022===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/12]]

===2023===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/12]]

===2024===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/12]]

===2025===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]

===2026===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]</text>
      <sha1>kkr7vihxt6a8pzh73ubq93cz3u4m2t3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>204662</id>
      <parentid>204661</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T07:36:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2025 */</comment>
      <origin>204662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6146" sha1="738i8u1faz0ogvugmdujzzuskprobk4" xml:space="preserve">==2019==
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]

==2020–29==
===2020===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/12]]

===2021===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/12]]

===2022===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/12]]

===2023===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/12]]

===2024===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/12]]

===2025===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/12]]

===2026===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]</text>
      <sha1>738i8u1faz0ogvugmdujzzuskprobk4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>204663</id>
      <parentid>204662</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T07:36:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2026 */</comment>
      <origin>204663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6146" sha1="mv1y3s3hrqxcg7lwu3trf92hc2nd0hl" xml:space="preserve">==2019==
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]

==2020–29==
===2020===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/12]]

===2021===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/12]]

===2022===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/12]]

===2023===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/12]]

===2024===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/12]]

===2025===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/12]]

===2026===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/12]]</text>
      <sha1>mv1y3s3hrqxcg7lwu3trf92hc2nd0hl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>204664</id>
      <parentid>204663</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T07:37:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2019 */</comment>
      <origin>204664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6188" sha1="rc6dnbu30lf1vjbvhy3sq3euueb3x4c" xml:space="preserve">==2019==
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]
{{div col end}}

==2020–29==
===2020===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/12]]

===2021===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/12]]

===2022===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/12]]

===2023===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/12]]

===2024===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/12]]

===2025===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/12]]

===2026===
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/12]]</text>
      <sha1>rc6dnbu30lf1vjbvhy3sq3euueb3x4c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>204665</id>
      <parentid>204664</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T07:40:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2020–29 */</comment>
      <origin>204665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6482" sha1="1ndbdjkk7035y73ns1n9venasuon05h" xml:space="preserve">==2019==
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]
{{div col end}}

==2020–29==
===2020===
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/12]]
{{div col end}}

===2021===
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/12]]
{{div col end}}

===2022===
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/12]]
{{div col end}}

===2023===
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/12]]
{{div col end}}

===2024===
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/12]]
{{div col end}}

===2025===
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/12]]
{{div col end}}

===2026===
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/12]]
{{div col end}}</text>
      <sha1>1ndbdjkk7035y73ns1n9venasuon05h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>204678</id>
      <parentid>204665</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T08:46:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2026 */</comment>
      <origin>204678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6527" sha1="jgpcdwmrffnbkmhc8tvp1mnmrgih7um" xml:space="preserve">==2019==
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]
{{div col end}}

==2020–29==
===2020===
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/12]]
{{div col end}}

===2021===
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/12]]
{{div col end}}

===2022===
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/12]]
{{div col end}}

===2023===
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/12]]
{{div col end}}

===2024===
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/12]]
{{div col end}}

===2025===
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/12]]
{{div col end}}

===2026===
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/12]]
{{div col end}}

[[Thể loại:Tác phẩm chọn lọc|*]]</text>
      <sha1>jgpcdwmrffnbkmhc8tvp1mnmrgih7um</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>204692</id>
      <parentid>204678</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:00:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2026 */</comment>
      <origin>204692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6537" sha1="fjrp2l9n0vh1h71dgktme39izq20s7h" xml:space="preserve">==2019==
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2019/12]]
{{div col end}}

==2020–29==
===2020===
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2020/12]]
{{div col end}}

===2021===
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2021/12]]
{{div col end}}

===2022===
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2022/12]]
{{div col end}}

===2023===
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2023/12]]
{{div col end}}

===2024===
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2024/12]]
{{div col end}}

===2025===
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2025/12]]
{{div col end}}

===2026===
{{div col|colwidth=30em}}
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/1]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/2]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/3]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/4]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/5]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/6]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/7]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/8]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/9]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/10]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/11]]
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/2026/12]]
{{div col end}}

[[Thể loại:Bản mẫu tác phẩm chọn lọc]]</text>
      <sha1>fjrp2l9n0vh1h71dgktme39izq20s7h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cổng thông tin:Tác phẩm chọn lọc</title>
    <ns>0</ns>
    <id>71945</id>
    <redirect title="Chủ đề:Tác phẩm chọn lọc" />
    <revision>
      <id>204667</id>
      <timestamp>2026-04-14T07:59:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <comment>[[w:WP:TTL|←]]Trang mới: “==Tháng này== {{Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/{{CURRENTYEAR}}/{{CURRENTMONTH1}}}}  ==Tháng trước== {{#ifeq: 01 | {{CURRENTMONTH}} | {{Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/{{#expr:{{CURRENTYEAR}} - 1}}/12}} | {{Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/{{CURRENTYEAR}}/{{#expr:{{CURRENTMONTH}} - 1}}}} }}”</comment>
      <origin>204667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="344" sha1="6599iah2m3d3bmxeyeurwplu2juzgsd" xml:space="preserve">==Tháng này==
{{Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/{{CURRENTYEAR}}/{{CURRENTMONTH1}}}}

==Tháng trước==
{{#ifeq: 01 | {{CURRENTMONTH}} |
{{Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/{{#expr:{{CURRENTYEAR}} - 1}}/12}}
|
{{Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/{{CURRENTYEAR}}/{{#expr:{{CURRENTMONTH}} - 1}}}}
}}</text>
      <sha1>6599iah2m3d3bmxeyeurwplu2juzgsd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>204669</id>
      <parentid>204667</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T08:05:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <origin>204669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="400" sha1="loieylljre90zv8mtsurb9zv4xdytow" xml:space="preserve">==Tháng này==
{{Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/{{CURRENTYEAR}}/{{CURRENTMONTH1}}}}

==Tháng trước==
{{#ifeq: 01 | {{CURRENTMONTH}} |
{{Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/{{#expr:{{CURRENTYEAR}} - 1}}/12}}
|
{{Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/{{CURRENTYEAR}}/{{#expr:{{CURRENTMONTH}} - 1}}}}
}}

==Danh sách==
{{Danh sách tác phẩm chọn lọc}}</text>
      <sha1>loieylljre90zv8mtsurb9zv4xdytow</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>204671</id>
      <parentid>204669</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T08:16:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <origin>204671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1086" sha1="m9c2mcdlpekx288icvmnl0qggkdj61l" xml:space="preserve">{{Đề mục diễn tiến
 | tựa đề     = Tác phẩm chọn lọc
 | trước      = [[Chủ đề:Các chủ đề|Các cổng thông tin]]
 | wikipedia   = Cổng thông tin:Nội dung chọn lọc
 | commons     = Commons:Featured pictures/vi
 | wikibooks   = Thể loại:Sách chọn lọc
 | ghi chú    = Tác phẩm chọn lọc là một tác phẩm được công nhận là nằm trong số những tác phẩm hoàn thiện và có chất lượng cao nhất tại Wikisource. Chúng sẽ được tôn vinh tại trang chính nhằm mời độc giả thưởng thức khi rảnh rỗi.
}}

==Tháng này==
{{Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/{{CURRENTYEAR}}/{{CURRENTMONTH1}}}}

==Tháng trước==
{{#ifeq: 01 | {{CURRENTMONTH}} |
{{Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/{{#expr:{{CURRENTYEAR}} - 1}}/12}}
|
{{Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/{{CURRENTYEAR}}/{{#expr:{{CURRENTMONTH}} - 1}}}}
}}

==Danh sách==
{{Danh sách tác phẩm chọn lọc}}

[[Thể loại:Chủ đề]]
[[Thể loại:Tác phẩm chọn lọc| ]]</text>
      <sha1>m9c2mcdlpekx288icvmnl0qggkdj61l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>204674</id>
      <parentid>204671</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T08:20:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <comment>[[w:WP:TTL|←]]Đổi hướng đến [[Chủ đề:Tác phẩm chọn lọc]]</comment>
      <origin>204674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48" sha1="2ya1yjeyc3ye7j9vpevhtqf6z53y3pb" xml:space="preserve">#đổi [[Chủ đề:Tác phẩm chọn lọc]]</text>
      <sha1>2ya1yjeyc3ye7j9vpevhtqf6z53y3pb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chủ đề:Tác phẩm chọn lọc</title>
    <ns>100</ns>
    <id>71946</id>
    <revision>
      <id>204672</id>
      <timestamp>2026-04-14T08:18:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <comment>[[w:WP:TTL|←]]Trang mới: “{{Đề mục diễn tiến  | tựa đề     = Tác phẩm chọn lọc  | trước      = [[Chủ đề:Các chủ đề|Các chủ đề]]  | wikipedia   = Cổng thông tin:Nội dung chọn lọc  | commons     = Commons:Featured pictures/vi  | wikibooks   = Thể loại:Sách chọn lọc  | ghi chú    = Tác phẩm chọn lọc là một tác phẩm được công nhận là nằm trong số những tác phẩm hoàn thiện và có chất lượn…”</comment>
      <origin>204672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1080" sha1="8x1c026cjkx9m87jqqi7kt9r7nxispq" xml:space="preserve">{{Đề mục diễn tiến
 | tựa đề     = Tác phẩm chọn lọc
 | trước      = [[Chủ đề:Các chủ đề|Các chủ đề]]
 | wikipedia   = Cổng thông tin:Nội dung chọn lọc
 | commons     = Commons:Featured pictures/vi
 | wikibooks   = Thể loại:Sách chọn lọc
 | ghi chú    = Tác phẩm chọn lọc là một tác phẩm được công nhận là nằm trong số những tác phẩm hoàn thiện và có chất lượng cao nhất tại Wikisource. Chúng sẽ được tôn vinh tại trang chính nhằm mời độc giả thưởng thức khi rảnh rỗi.
}}

==Tháng này==
{{Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/{{CURRENTYEAR}}/{{CURRENTMONTH1}}}}

==Tháng trước==
{{#ifeq: 01 | {{CURRENTMONTH}} |
{{Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/{{#expr:{{CURRENTYEAR}} - 1}}/12}}
|
{{Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/{{CURRENTYEAR}}/{{#expr:{{CURRENTMONTH}} - 1}}}}
}}

==Danh sách==
{{Danh sách tác phẩm chọn lọc}}

[[Thể loại:Chủ đề]]
[[Thể loại:Tác phẩm chọn lọc| ]]</text>
      <sha1>8x1c026cjkx9m87jqqi7kt9r7nxispq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>204675</id>
      <parentid>204672</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T08:22:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <origin>204675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1120" sha1="5oua443lll428crfmseo8n2oo6di4k0" xml:space="preserve">{{Đề mục diễn tiến
 | tựa đề     = [[Wikisource:Tác phẩm chọn lọc|Tác phẩm chọn lọc]]
 | trước      = [[Chủ đề:Các chủ đề|Các chủ đề]]
 | wikipedia   = Cổng thông tin:Nội dung chọn lọc
 | commons     = Commons:Featured pictures/vi
 | wikibooks   = Thể loại:Sách chọn lọc
 | ghi chú    = Tác phẩm chọn lọc là một tác phẩm được công nhận là nằm trong số những tác phẩm hoàn thiện và có chất lượng cao nhất tại Wikisource. Chúng sẽ được tôn vinh tại trang chính nhằm mời độc giả thưởng thức khi rảnh rỗi.
}}

==Tháng này==
{{Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/{{CURRENTYEAR}}/{{CURRENTMONTH1}}}}

==Tháng trước==
{{#ifeq: 01 | {{CURRENTMONTH}} |
{{Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/{{#expr:{{CURRENTYEAR}} - 1}}/12}}
|
{{Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/{{CURRENTYEAR}}/{{#expr:{{CURRENTMONTH}} - 1}}}}
}}

==Danh sách==
{{Danh sách tác phẩm chọn lọc}}

[[Thể loại:Chủ đề]]
[[Thể loại:Tác phẩm chọn lọc| ]]</text>
      <sha1>5oua443lll428crfmseo8n2oo6di4k0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>204676</id>
      <parentid>204675</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T08:40:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <comment>/* Danh sách */</comment>
      <origin>204676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1193" sha1="6ub4nrp32s647srfaibxl73nlypum6s" xml:space="preserve">{{Đề mục diễn tiến
 | tựa đề     = [[Wikisource:Tác phẩm chọn lọc|Tác phẩm chọn lọc]]
 | trước      = [[Chủ đề:Các chủ đề|Các chủ đề]]
 | wikipedia   = Cổng thông tin:Nội dung chọn lọc
 | commons     = Commons:Featured pictures/vi
 | wikibooks   = Thể loại:Sách chọn lọc
 | ghi chú    = Tác phẩm chọn lọc là một tác phẩm được công nhận là nằm trong số những tác phẩm hoàn thiện và có chất lượng cao nhất tại Wikisource. Chúng sẽ được tôn vinh tại trang chính nhằm mời độc giả thưởng thức khi rảnh rỗi.
}}

==Tháng này==
{{Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/{{CURRENTYEAR}}/{{CURRENTMONTH1}}}}

==Tháng trước==
{{#ifeq: 01 | {{CURRENTMONTH}} |
{{Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/{{#expr:{{CURRENTYEAR}} - 1}}/12}}
|
{{Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/{{CURRENTYEAR}}/{{#expr:{{CURRENTMONTH}} - 1}}}}
}}

==Danh sách==
{{Danh sách tác phẩm chọn lọc}}
*[[Bản mẫu:Trang Chính - Tác phẩm chọn lọc/Lưu|Lưu trữ]]

[[Thể loại:Chủ đề]]
[[Thể loại:Tác phẩm chọn lọc| ]]</text>
      <sha1>6ub4nrp32s647srfaibxl73nlypum6s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Thể loại:Bản mẫu tác phẩm chọn lọc</title>
    <ns>14</ns>
    <id>71947</id>
    <revision>
      <id>204685</id>
      <timestamp>2026-04-14T08:56:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <comment>[[w:WP:TTL|←]]Trang mới: “[[Thể loại:Tác phẩm chọn lọc|Bản mẫu]] [[Thể loại:Bản mẫu Wikisource|Tác phẩm chọn lọc]]”</comment>
      <origin>204685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="118" sha1="st5runuso8t94w5e3wi5urut88zlmgs" xml:space="preserve">[[Thể loại:Tác phẩm chọn lọc|Bản mẫu]]
[[Thể loại:Bản mẫu Wikisource|Tác phẩm chọn lọc]]</text>
      <sha1>st5runuso8t94w5e3wi5urut88zlmgs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Thể loại:Bản mẫu dự án Wiki</title>
    <ns>14</ns>
    <id>71948</id>
    <revision>
      <id>204691</id>
      <timestamp>2026-04-14T09:00:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22906-56</username>
        <id>20068</id>
      </contributor>
      <comment>[[w:WP:TTL|←]]Trang mới: “[[Thể loại:Bản mẫu Wikisource]]”</comment>
      <origin>204691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="4i7g74eoufx7a5bxmrhidrlokyytt4h" xml:space="preserve">[[Thể loại:Bản mẫu Wikisource]]</text>
      <sha1>4i7g74eoufx7a5bxmrhidrlokyytt4h</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>