Wikipedia wawiki https://wa.wikipedia.org/wiki/Mwaisse_p%C3%A5dje MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Media Sipeciås Copene Uzeu Uzeu copene Wikipedia Wikipedia copene Imådje Imådje copene MediaWiki MediaWiki copene Modele Modele copene Aidance Aidance copene Categoreye Categoreye copene TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk Sujet 0 6505 424214 415757 2026-04-17T15:28:58Z Solwève 8941 /* Istwere do rfondaedje */ 424214 wikitext text/x-wiki {{Lka}} «[[Rifondou walon]]» Li '''rfondaedje do walon''', c' est èn [[rifondaedje d' ene langue|ovraedje tecnike sol coir do lingaedje]] [[walon]] ki doet miner a on cmon scrijhaedje. Les bouteus so ces tecnikes la ont stî lomés les [[rfondeus]]; l' ortografeye walone k' a shuvou, li [[rfondou walon]]. == Mwaissès dnêyes sol sudjet == Dins li rfondowe [[ortografeye]], li lingaedje walon n' est pus rashiou tot notant graficmint l'&nbsp;[[accints do walon|accint di tchaeke viyaedje]], come e [[20inme sieke]], dins l' [[sistinme Feller]] (ene manire di fé k' a sourdou des idêyes del [[diyalectolodjeye]]). Li soûmint del kimene ortografeye, ci serè purade li tcherpinte istorike des mots. Insi, les mwaissès idêyes do rfondou ont-st aspité purade del novele coxhe del [[linwince]] : li [[linwe-ehåyaedje]]. A costé do mwaisse pordjet di rfondaedje [[UCW]] / [[Li Rantoele (soce)|Rantoele]], li seu eployî asteure, gn a yeu eto on pordjet diswalpé pa [[Johan Viroux]], prezinté teyoricmint e [[1994]], mins ki n' a pont yeu d' shûte. E 2006, [[Chantal Denis]] sicrijha on roman, [[Kî çk’ a touwé JFK ? (roman)|Kî çk’ a touwé JFK ?]], tot eployant çou k' ele lome ene saye d' [[ehåyî walon do Mitan]], foirdjî so les minmès atuzes ki li rfondou, mins fok pol [[walon do Mitan|Payis d' Nameur]]. Li minme ortografeye est shuvowe pa les noveas scrijheus do payis d' Nameur, ki n' ont nou walon coinrece dins l' oraye ([[Joëlle Spierkel]], [[Jean Hamblenne]]), dizo l' alomåcion «walon d' Nameur et d' avår la». == Istwere do rfondaedje == Dins on papî k' il aveut fwait po on raploû el Swisse, mon les [[romantche|Romantches]], e [[1988]], [[Jean Germain]] aveut mostré ki gn aveut yeu, disk' adon, nole saye di rfondaedje e walon. Et dire, tot tuzant tot hôt, ki c' esteut kécfeye a cåze do sistinme Feller, k' avizéve esse ene unificåcion do scrijhaedje totavå. Docô après, dins l' rivuwe «Toudi», i mostréve kimint k' on pleut fé, tecnicmint, li rfondaedje. [[Marcel Slangen]], dins on papî lomé «''[https://aberteke.walon.org/Slangen_une_langue.php UNE langue pour la Wallonie ?]''» mostere ki l' rfondaedje est oblidjî si on vout schaper l' walon. Li rfondaedje n' a-st a vey k' avou li scrît walon, nén avou l' cåzaedje. Pus tård, [[Jean-Luc Fauconnier]] aveut stî rcweri dins les vîs papîs, et discovri k' i gn aveut ddja des djins k' avént sohaitî on rfondou walon : [[Adelin Grignard]], [[Marcel Hicter]], et l' fameus papî Baye di 1957, rapexhî pa Djan Djermwin. [[Jean-Luc Fauconnier]] a minme drovou les pådjes do [[El Bourdon (gazete)|Bourdon]] a [[Lorint Hendschel]] po-z espliker l' traeyin. E 2026, [[Johan Viroux]] acertine dins [[Cotcorico (gazete)|Cotcorico]] ki l' [[rifondou walon]] est ene "saye awartêye".<ref>[[Cotcorico (gazete)|Cotcorico]] {{l°|76}} p. 14 ([https://www.ucwallon.be/Cocorico/cocorico_76.pdf lére li modêye éndjolike]).</ref> == Les såmes tecnikes do rfondaedje == * Li rfondaedje ni vout '''nén''' candjî li prononçaedje des djins. I n' avind kel sicrijhaedje. * Li rfondaedje asrpouve d' aveur on seul sicrijha po tchaeke mot. Li scrijha ritnou est lomé li [[rfondowe]]. Les ôtes sicrijhaedjes, a l' assorlon des accints do walon, sont lomés les [[disfondowe]]s. ** Tot relijhant li [[pus lådje oyowe]]. ** Tos s' siervant des [[betchfessî scrijha|betchfessîs scrijhas]] ** li [[rîle des troes cossounes]], va candjî li cminçmint do mot po les betchetes r(i)- / (è)r-, ki- u co- / c-, d(i)-, s(i) / (è)s-, et po les mots ki cmincèt pa S + cossoune, tch(i)-, et sacwants ôtes. ** On-a a wårdé tenawete des [[dobe rifondowe|dobès rfondowes]]. * On-z a sayî eto di fé do [[disfaflotaedje]]. C' est waitî di rsaetchî les [[faflote]]s ki vnèt des accints et nén do soûmint do mot walon. Li såme esteut on scrijha avou 15 a 20 faflotes po cint mots, u 5 faflotes po 100 letes. * Li rfondaedje saye di rprinde des piceures tipikes do walon, minme s' ele vegnnut di ptitès coines del Walonreye. Insi, li tchuze possibe des fômes do [[Coûtchant walon]] avou advanceyès voyales (espiter = sipiter). == Kimint k' les rfondowes sont tchoezeyes == * Avou on [[betchfessî scrijha]]. * Rîle del [[pus lådje oyowe]]. * Rîle des rîlêyes. {{Lka}} [[Rîle des rîlêyes]] ** rîlêye des des mots ki s'&nbsp;sicrijhèt avou ''-ui-'' e francès: i s'&nbsp;rifondèt avou '''-u-''' ou '''-û-''': nute, brut, cur, ût, [[Felu]], [[Du]]. ** rîlêye des mots ki s'&nbsp;sicrijhèt avou ''-en-'' e francès: i s'&nbsp;rifondèt avou '''-in-'''; årvierdimint del rîlêye des mots ki s'&nbsp;sicrijhèt avou ''-an-'' e francès: i s'&nbsp;rifondèt avou '''-an-'''. Mins gn a sacwantès [[sorwalonde]]s. * Rîle del [[fôme li pus tipike]]. ** riwalonijheyès fômes: *** rîlêye francesse '''ER+Cossoune''': viebe, *** betchete e- (siconte del betchete rifrancijheye an-): emierder, purade ki ''anmerder''. ** [[sorwalonde]]s. == Sacwantès tecnikes especiåles di rfondaedje == * les [[sorwalonde]]s. * li [[riwalonijhaedje|rwalonijhaedje]]. * li [[candjmint d' voyale]]. * li [[Wikipedia:rifondaedje des nos d' payis|rfondaedje des nos d' payis]]. * li [[Wikipedia:rifondaedje des nos d' plaeces|rfondaedje des nos d' plaeces]]. == Rimetaedje di l' ortografeye do rfondou avou les cenes k' i gn a veut dvant == * Sacwants ponts k' ont stî rprins do [[sistinme Feller]]. ** On n' sicrît nén l' prononçaedje cåzé pa l' [[cossoune|adeurixhmint des doûcès cossounes metowes å coron des mots]]: '''gade''', '''bibe''', '''shijhe''', '''ouve''', '''viyaedje''' (prononcîs ''gate'', ''bipe'', ''chîche / sîsse'', ''oûfe'', ''viyatche / viyètche''). ** rissaetchaedje di sacwantès [[halcrosse cossoune|halcrossès cossounes]]: '''cier''', '''nier''', '''aviè''', '''coir''', '''doet''' (nén ''cierf'', ''nierf'', ''aviès'', ''cwârps'', ''dwègt''). == Hårdêyes divintrinnes == * [[Tåvlotêye Rifondaedje del Rantoele]] * [[Tåvlotêye rifondaedje di l' UCW]] * [[Uzeu:Pablo/Wallons-nous|On ptit racourti so li rfondaedje après ene emission ''Wallon-nous'' e moes d' måss 2006]] == Hårdêyes difoûtrinnes == {{Abt}} * {{fr}} [https://aberteke.walon.org/Slangen_une_langue.php UNE langue pour la Wallonie ? (Marcel Slangen, 1990)] * {{fr}} [https://rifondou.walon.org/istwere_do_rfondaedje.html Istwere do rfondaedje, disk' e 1995] * {{fr}} [https://lucyin.walon.org/guerni/Bourdon_1990_Fauconnier_rifondaedje.JPG Papî Fauconnier ecoraedjant li rfondaedje] * [http://rifondou.walon.org/coferince.html Conferince da Lucyin Mahin so li rfondaedje å Noû-Lovén e 2002] * [https://rifondou.walon.org/mwaisses_riles.html Mwaissès rîles do rfondaedje do walon] {{Berd}} * [https://berdelaedje.walon.org/viewforum.php?f=7 Kesses so li rfondaedje] So [[Wikipedia]] * [[Wikt:Uzeu:Srtxg/dot|Mots avou des candjmints di rfondaedje]] * [[Wikt:Uzeu copene:Lucyin/Egurniyaedjes|Kesses sol pådje di copene da Lucyin Mahin]] [[Categoreye:Rifondaedje do walon|*]] [[categoreye:lingaedje walon]] sdsqylz7xqcp5kh97mwx4gm9z0667wb 424216 424214 2026-04-17T15:32:13Z Solwève 8941 /* Hårdêyes difoûtrinnes */ 424216 wikitext text/x-wiki {{Lka}} «[[Rifondou walon]]» Li '''rfondaedje do walon''', c' est èn [[rifondaedje d' ene langue|ovraedje tecnike sol coir do lingaedje]] [[walon]] ki doet miner a on cmon scrijhaedje. Les bouteus so ces tecnikes la ont stî lomés les [[rfondeus]]; l' ortografeye walone k' a shuvou, li [[rfondou walon]]. == Mwaissès dnêyes sol sudjet == Dins li rfondowe [[ortografeye]], li lingaedje walon n' est pus rashiou tot notant graficmint l'&nbsp;[[accints do walon|accint di tchaeke viyaedje]], come e [[20inme sieke]], dins l' [[sistinme Feller]] (ene manire di fé k' a sourdou des idêyes del [[diyalectolodjeye]]). Li soûmint del kimene ortografeye, ci serè purade li tcherpinte istorike des mots. Insi, les mwaissès idêyes do rfondou ont-st aspité purade del novele coxhe del [[linwince]] : li [[linwe-ehåyaedje]]. A costé do mwaisse pordjet di rfondaedje [[UCW]] / [[Li Rantoele (soce)|Rantoele]], li seu eployî asteure, gn a yeu eto on pordjet diswalpé pa [[Johan Viroux]], prezinté teyoricmint e [[1994]], mins ki n' a pont yeu d' shûte. E 2006, [[Chantal Denis]] sicrijha on roman, [[Kî çk’ a touwé JFK ? (roman)|Kî çk’ a touwé JFK ?]], tot eployant çou k' ele lome ene saye d' [[ehåyî walon do Mitan]], foirdjî so les minmès atuzes ki li rfondou, mins fok pol [[walon do Mitan|Payis d' Nameur]]. Li minme ortografeye est shuvowe pa les noveas scrijheus do payis d' Nameur, ki n' ont nou walon coinrece dins l' oraye ([[Joëlle Spierkel]], [[Jean Hamblenne]]), dizo l' alomåcion «walon d' Nameur et d' avår la». == Istwere do rfondaedje == Dins on papî k' il aveut fwait po on raploû el Swisse, mon les [[romantche|Romantches]], e [[1988]], [[Jean Germain]] aveut mostré ki gn aveut yeu, disk' adon, nole saye di rfondaedje e walon. Et dire, tot tuzant tot hôt, ki c' esteut kécfeye a cåze do sistinme Feller, k' avizéve esse ene unificåcion do scrijhaedje totavå. Docô après, dins l' rivuwe «Toudi», i mostréve kimint k' on pleut fé, tecnicmint, li rfondaedje. [[Marcel Slangen]], dins on papî lomé «''[https://aberteke.walon.org/Slangen_une_langue.php UNE langue pour la Wallonie ?]''» mostere ki l' rfondaedje est oblidjî si on vout schaper l' walon. Li rfondaedje n' a-st a vey k' avou li scrît walon, nén avou l' cåzaedje. Pus tård, [[Jean-Luc Fauconnier]] aveut stî rcweri dins les vîs papîs, et discovri k' i gn aveut ddja des djins k' avént sohaitî on rfondou walon : [[Adelin Grignard]], [[Marcel Hicter]], et l' fameus papî Baye di 1957, rapexhî pa Djan Djermwin. [[Jean-Luc Fauconnier]] a minme drovou les pådjes do [[El Bourdon (gazete)|Bourdon]] a [[Lorint Hendschel]] po-z espliker l' traeyin. E 2026, [[Johan Viroux]] acertine dins [[Cotcorico (gazete)|Cotcorico]] ki l' [[rifondou walon]] est ene "saye awartêye".<ref>[[Cotcorico (gazete)|Cotcorico]] {{l°|76}} p. 14 ([https://www.ucwallon.be/Cocorico/cocorico_76.pdf lére li modêye éndjolike]).</ref> == Les såmes tecnikes do rfondaedje == * Li rfondaedje ni vout '''nén''' candjî li prononçaedje des djins. I n' avind kel sicrijhaedje. * Li rfondaedje asrpouve d' aveur on seul sicrijha po tchaeke mot. Li scrijha ritnou est lomé li [[rfondowe]]. Les ôtes sicrijhaedjes, a l' assorlon des accints do walon, sont lomés les [[disfondowe]]s. ** Tot relijhant li [[pus lådje oyowe]]. ** Tos s' siervant des [[betchfessî scrijha|betchfessîs scrijhas]] ** li [[rîle des troes cossounes]], va candjî li cminçmint do mot po les betchetes r(i)- / (è)r-, ki- u co- / c-, d(i)-, s(i) / (è)s-, et po les mots ki cmincèt pa S + cossoune, tch(i)-, et sacwants ôtes. ** On-a a wårdé tenawete des [[dobe rifondowe|dobès rfondowes]]. * On-z a sayî eto di fé do [[disfaflotaedje]]. C' est waitî di rsaetchî les [[faflote]]s ki vnèt des accints et nén do soûmint do mot walon. Li såme esteut on scrijha avou 15 a 20 faflotes po cint mots, u 5 faflotes po 100 letes. * Li rfondaedje saye di rprinde des piceures tipikes do walon, minme s' ele vegnnut di ptitès coines del Walonreye. Insi, li tchuze possibe des fômes do [[Coûtchant walon]] avou advanceyès voyales (espiter = sipiter). == Kimint k' les rfondowes sont tchoezeyes == * Avou on [[betchfessî scrijha]]. * Rîle del [[pus lådje oyowe]]. * Rîle des rîlêyes. {{Lka}} [[Rîle des rîlêyes]] ** rîlêye des des mots ki s'&nbsp;sicrijhèt avou ''-ui-'' e francès: i s'&nbsp;rifondèt avou '''-u-''' ou '''-û-''': nute, brut, cur, ût, [[Felu]], [[Du]]. ** rîlêye des mots ki s'&nbsp;sicrijhèt avou ''-en-'' e francès: i s'&nbsp;rifondèt avou '''-in-'''; årvierdimint del rîlêye des mots ki s'&nbsp;sicrijhèt avou ''-an-'' e francès: i s'&nbsp;rifondèt avou '''-an-'''. Mins gn a sacwantès [[sorwalonde]]s. * Rîle del [[fôme li pus tipike]]. ** riwalonijheyès fômes: *** rîlêye francesse '''ER+Cossoune''': viebe, *** betchete e- (siconte del betchete rifrancijheye an-): emierder, purade ki ''anmerder''. ** [[sorwalonde]]s. == Sacwantès tecnikes especiåles di rfondaedje == * les [[sorwalonde]]s. * li [[riwalonijhaedje|rwalonijhaedje]]. * li [[candjmint d' voyale]]. * li [[Wikipedia:rifondaedje des nos d' payis|rfondaedje des nos d' payis]]. * li [[Wikipedia:rifondaedje des nos d' plaeces|rfondaedje des nos d' plaeces]]. == Rimetaedje di l' ortografeye do rfondou avou les cenes k' i gn a veut dvant == * Sacwants ponts k' ont stî rprins do [[sistinme Feller]]. ** On n' sicrît nén l' prononçaedje cåzé pa l' [[cossoune|adeurixhmint des doûcès cossounes metowes å coron des mots]]: '''gade''', '''bibe''', '''shijhe''', '''ouve''', '''viyaedje''' (prononcîs ''gate'', ''bipe'', ''chîche / sîsse'', ''oûfe'', ''viyatche / viyètche''). ** rissaetchaedje di sacwantès [[halcrosse cossoune|halcrossès cossounes]]: '''cier''', '''nier''', '''aviè''', '''coir''', '''doet''' (nén ''cierf'', ''nierf'', ''aviès'', ''cwârps'', ''dwègt''). == Hårdêyes divintrinnes == * [[Tåvlotêye Rifondaedje del Rantoele]] * [[Tåvlotêye rifondaedje di l' UCW]] * [[Uzeu:Pablo/Wallons-nous|On ptit racourti so li rfondaedje après ene emission ''Wallon-nous'' e moes d' måss 2006]] == Hårdêyes difoûtrinnes == {{Abt}} * {{fr}} [https://aberteke.walon.org/Slangen_une_langue.php UNE langue pour la Wallonie ? (Marcel Slangen, 1990)] * {{fr}} [https://rifondou.walon.org/istwere_do_rfondaedje.html Istwere do rfondaedje, disk' e 1995] * {{fr}} [https://lucyin.walon.org/guerni/Bourdon_1990_Fauconnier_rifondaedje.JPG Papî Fauconnier ecoraedjant li rfondaedje] * [http://rifondou.walon.org/coferince.html Conferince da Lucyin Mahin so li rfondaedje å Noû-Lovén e 2002] * [https://rifondou.walon.org/mwaisses_riles.html Mwaissès rîles do rfondaedje do walon] {{Berd}} * [https://berdelaedje.walon.org/viewforum.php?f=7 Kesses so li rfondaedje] So [[Wikipedia]] * [[Wikt:Uzeu:Srtxg/dot|Mots avou des candjmints di rfondaedje]] * [[Wikt:Uzeu copene:Lucyin/Egurniyaedjes|Kesses sol pådje di copene da Lucyin Mahin]] == Sourdants == [[Categoreye:Rifondaedje do walon|*]] [[categoreye:lingaedje walon]] im1d67chv1twqw1w2k1yaqianrj4ncc 0 11967 424213 422048 2026-04-17T15:20:30Z Solwève 8941 /* Betchfessîs scrijhas */ 424213 wikitext text/x-wiki {{Lka}} [[Rifondaedje do walon]] {{Wiccionaire}} [[Imådje:Letes do walon.jpeg|thumb|500px|Letes do sistinme Feller (e rodje, noer et bleu) et les cenes do rfondou (noer, bleu et vete); les bleuwès letes sont fonetikes e Feller mins des [[betchfessî scrijha|betchfessîs]] e rfondou.]] [[Imådje:Raxhevea.JPG|thumb|right|Li mot "raxhe-vea", sicrît e [[motî da Haust]] a môde do rfondou]] El '''rifondou walon''' u li '''rfondou walon'''<ref>Pa des côps ratourné «wallon refondu» e francès, mins eto «wallon normalisé», «wallon unifié», «langue wallonne écrite commune» / «wallon écrit commun».</ref><ref>[[noûmot do walon|noûmot]] atåvlé pa [[Lucyin Mahin]]dizo cogne ''rufondu walon'' ({{Sing}} ?, 1992)</ref> (eto: '''walon scrît da tertos'''<ref>Atåvla da [[Dominique Heymans]], 2024.</ref> / '''scrît walon da tertos'''), c' est on sistinme di scrijhaedje unifyî do [[walon]], enondé pa l' [[UCW]] eyet porshuvou et spårdou pa l' [[SNR]] [[Li Rantoele (soce)|Li Rantoele]] dins les [[anêyes 1990]]. Les djins k' î ont bråmint bouté sont lomés les «[[rfondeus]]». C' est l' prumî sistinme unifyî k' a stî vormint eployî pa sacwantès djins, et ki s' diswalpêye todi dpus. Li rfondou walon n' ehåye nén li prononçaedje do walon. Portant, a dater di 2009, sol dimande di l' eplaideu do [[Motî Yoran Embanner walon]], on-z a eto atåvlé on «[[prononçaedje zero-cnoxheu]]». == Lomaedje == Li mot "rfondou walon" (''r'fondu walon'') aparexhe pol prumî côp dins l' rivuwe «''[[Singuliers (gazete)|Singuliers]]''» e [[1993]] dins èn årtike da [[Lucyin Mahin]] dizo l' ortografeye «r'fondu walon»<ref>Lucien Mahin, ''Témoignage, Singuliers'' 2/93 p. 13.</ref>. == Diswalpaedje do coirpusse == Li rfondou walon a stî enondé pa on papî da [[Jean Germain]] dins l' rvuwe "Toudi" ki date di [[1989]]<ref>Jean Germain, 1989, ''Quel avenir pour nos dialectes ? L’exemple du « Rumantsch Grischun » divins : Toudi, culture et société, ed. Centre d’études wallonnes'', Quenast.</ref>. Dins on deujhinme papî, e [[1993]], li minme corwaiteu mostere kimint k' on pôreut prinde åjheymint ene [[pus lådje oyowe]] po ene cwénzinne di mot (loukîz : [[ALW#Mapes ALW et rfondaedje|Mapes ALW et rfondaedje]]). Il propôze eto, al rissaetchete, li [[betchfessî ea]]<ref>Jean Germain, ''Une koïnè wallonne ?'', divins : ''Écritures, langues communes et normes'', [[Djineve]], 1993.</ref>. L' idêye di rmete eshonne les mots des diferins [[accints do walon]] a tcheryî avou l' adjinçnaedje do [[motî]] [[franwal]] "[[Motî Walo +|Walo +]]" (adjinçné pa [[Lorint Hendschel]] po l' [[UCW]], avou toplin des aidances). Li live rexhe e [[1992]] et pout esse riwaitî come li mwaisse astoca des [[betchfessîs scrijhas]] "[[betchfessî å|å]]" et "[[betchfessî ô|ô]]". E [[1993]], li minme Lorint Hendschel eplaide on sillabusse : "[http://rifondou.walon.org/hendschel-3.html ''Quelques propositions sur l'établissement d'une langue wallonne écrite commune'']" ). I diswalpêye pår li sistinme da [[Djan Djermwin]] avou les pus lådjes oyowes, mins boute des ôtès atuzes come li cene des [[rîlêye francès walon|rîlêyes]] et des [[sorwalonde]]s. I rfond eto les [[codjowaedje]]s, e-n on sistinme ki poite co s' no ("[[Trokes da Hendschel]]"). E [[1994]], les mwaissès dnêyes sont diswalpêyes pa les [[rfondeus]], inte di zels, les prumîs "vraiys" [[betchfessîs scrijhas]] (k' i gn a nou sifwait scrijha e sistinme Feller). Dj' ô bén : les [[betchfessî ea|betchfessîs ea]] et [[betchfessî xh|xh]]. Vénrè bénrade après li [[betchfessî én]]. Gn ava eto : li prumire saye di [[motî walon-francès]] e rfondou (dins "[[Å raploût-tot des walons (sillabusse)|Å raploût-tot des walons]] et les prumirès rcwerances sol rifondaedje des [[codjowaedje]]s et des [[stitchete (linwince)|betchetes et cawetes]]. E moes d' måss [[1995]], l' [[UCW]] dimande a [[Lorint Hendschel]] di mete so pî on sincieus raploû, a [[Mårcinele]], po prezinter li rfondou. Les prumîs betchfessîs et sacwants oyons (ey, cw, mw) Après 1996, gn årè pus ki les [[betchfessî oe|betchfessîs oe]], [[betchfessî oi|oi]] eyet [[betchfessî sh|sh]] ki pasront. I n' dimorrè pus k' a spåde li novele ortografeye. Çou ki n' serè possibe ki pal voye del [[Daegntoele]], ca cåzu totes les [[soces pol walon]] vont rbouter l' atuze d' on scrijhaedje ki n' riprezint pus l' accint di leu viyaedje. == Ricnoxhance do rfondou walon == === Emey les waloneus === E moes d' måss [[1995]], å [[raploû d' Mårcinele]], gn a pont yeu d' vwès disconte di l' idêye do rfondou walon. Mins dins les tournêyes d' esplicåcions da Lorint Hendschel dins les diferinnès contrêyes, les scrijheus s' ont docô redivé disconte tot candjmint a leus sistinmes ortografikes, rashious sol [[sistinme Feller]]. Li [[SLLW]] a metou des ahotes a tot çou ki s' rapoirtéve å rfondaedje, copurade après li rlomé papî da [[Jean Lechanteur]] dins li [[Walones (rivuwe)|rvuwe "''Wallonnes''"]] e [[1996]] (''[[Les planificateurs linguistiques au chevet du wallon]]''). Dispu don, et disk' al mitan des anêyes 2020, tos les [[waloneu]]s aloyîs al [[SLLW]] sont clairmint espaitchîs di håbiter les rfondeus. Li [[CLRE]], après aveur diné on [[pris del Kiminålté Walonreye-Brussele|pris]] a on [[roman e walon|roman]] e rfondou ([[So l' Anuti (roman)|So l' Anuti]], 1995), ritourna cazake, et frinne des cwate pates et do muzea disconte do rfondou. Mins cwand il a yeu stî replaecî på [[Consey do Lingaedje francès, des Lingaedjes do Payis et des Politikes linwistikes]], ci novele instance la — wice ki les waloneus n' estént k' leus waire — si mostra bråmint pus acceptante. Do costé des [[soces di scrijheus]], l' opôzucion å rfondou a divnou todi pus foite, ostant après [[Lidje]] k' après [[Nameur]] et [[Tchålerwè]]. Li rfondou n' a parvinou a s' afroyî on passaedje ki do costé del [[Basse Årdene]]. C' est on miråke ki les [[Li Rantoele (soce)|Rantoelîs]] ont sorviké a totes les rascråwes, minme ådvins di leu soce, et ki l' rifondou a stî spårdou pal [[Daegntoele]]. Gn a eto yeu li voye des ratournaedjes éndjolikes k' a assaetchî des bouteus po li rfondaedje. === Ådfoû do monde des waloneus === E 2007, on nd a djåzé ene piceye di côps. * e moes d' setimbe, djusse divant les fiesses del Walonreye, avou l' vudaedje do [[Gaston e rfondou]]. * e moes d' nôvimbe, avou l' atake, sins nou astoca, da [[På Hinri Thomsin]], e francès dins l' [[Bultén walon (gazete)|Bultén walon]]. E 2008, dins l' [[Li libe Beldjike (gazete)|Libe Beldjike]] do 16 di djanvî, èn etnolodjisse, Francis Martens, rimete cråndimint li rfondou a l' [[ABN]]. Mins dire k' i stofe dins ses bråyes.<ref>[[J. Cayron]], emilaedje a Lucyin Mahin, li 20 di djanvî 2008.</ref> E 2009, [[Jean-Marie Klinkenberg]], dins èn årtike di "Télépro", dit k' i trouve les rfondeus coraedjeus. E 2024, èn organe oficir del [[federåcion Walonreye-Brussele]], li [[Consey do Lingaedje francès, des Lingaedjes do Payis et des Politikes linwistikes]], ricnoxhe l' egzistance do rfondou walon tot citant s' no e walon. Si ricmande-t i les manires d' el siervi. == Tåvlea des foninmes et morfinmes do walon et leus ortografeyes e rfondou ey e Feller == === Betchfessîs scrijhas === {| class="wikitable" |- ! Betchfessî ! [[Coûtchant walon|Tchålerwè]] ! [[Walon do Mitan|Nameur]] ! [[Payis d' Lidje (diyalectolodjeye)|Lidje]] ! [[Basse Årdene]] ! Mots tipikes ! Mape [[ALW]] |- | [[Betchfessî ea|ea]] | ia | ia | ê | ê/é | [[Wikt:tchapea|tchapea]], [[Wikt:pourcea|pourcea]] | '''1''', 11 & 78 |- | [[Betchfessî én|én]] | én/é/î<SUP>n</SUP> | in/én | in/ègn | in | [[Wikt:bén|bén]], [[Wikt:tchén|tchén]], [[Wikt:cénk|cénk]] | '''1''', 3, 18 & 19 |- | [[Betchfessî ae|ae]] | a/â | a | è | a | [[Wikt:glaece|glaece]], [[Wikt:saetch|saetch]], [[Wikt:viyaedje|viyaedje]] | '''1''', 47, 88 & 99 |- | [[Betchfessî å|å]] | â/au | au (ô) | å/â | au (ô)/â | [[Wikt:tchår|tchår]], [[Wikt:tchåsse|tchåsse]], [[Wikt:clå|clå]] | '''1''', 12, 15 & 21 |- | [[Betchfessî oi|oi]] | ô/oû | wa | wè | wa/ô<SUP>n</SUP> | [[Wikt:boigne|boigne]], [[Wikt:moirt|moirt]], [[Wikt:moite|moite]], [[Wikt:oizeur|oizeur]] | '''1''', 5, 62, 63 & 67 |- | [[Betchfessî xh|xh]] | ch | ch | h/hy | ch | [[Wikt:kinoxhe|kinoxhe]], [[Wikt:moxhe|moxhe]], [[Wikt:pexhon|pexhon]], [[Wikt:ronxhe|ronxhe]] | '''1''', 22, 64, 76 & 84 |- | [[Betchfessî sch|sch]] | sk | ch | h | ch/sk | [[Wikt:dischinde|dischinde]] | '''1''', 28 |- | [[Betchfessî jh|jh]] | j | j | h/hy | j | [[Wikt:måjhon|måjhon]], [[Wikt:poujhî|poujhî]] | '''1''', 56 & 80 |- | [[Betchfessî sh|sh]] | ch | s/ch | s | s | [[Wikt:eshonne|eshonne]] | '''1''', 34 |- | [[Betchfessî oe|oe]] | wè/oû | wè | eû/û | è/ë/wa/oû | [[Wikt:stoele|stoele]], [[Wikt:froed|froed]], [[Wikt:miroe|miroe]], [[Wikt:poere|poere]], [[Wikt:soe|soe]] | '''1''', 38, 45, 61, 75 & 91 |- | [[Betchfessî oen|oen]] | win | win | on | on | [[Wikt:poenne|poenne]],[[Wikt:voenne|voenne]] | '''1''', 69 & 97 |- | [[Betchfessî ô|ô]] | ô/oû | ô/ô<SUP>n</SUP> | ô/ô<SUP>n</SUP> | ô/ô<SUP>n</SUP>/oû | | |- | [[Betchfessî ai|ai]] | é | ê, é | ê, in | ê, in | [[Wikt:mwaisse|mwaisse]] | '''1''', 57 |- | [[Cåzu-betchfessî#Li lete "é" come cåzu-betchfessî|Cåzu-betchfessî é]] | é/î | é/î | é | î | [[Wikt:ceréjhe|ceréjhe]], [[Wikt:lét|lét]] | '''1''', 8 & 55 |} === Ôtes foninmes === {| class="wikitable" |- ! Oyon ! [[Coûtchant walon|Tchålerwè]] ! [[Walon do Mitan|Nameur]] ! [[Payis d' Lidje (diyalectolodjeye)|Lidje]] ! [[Basse Årdene]] ! Mots tipikes ! Mape [[ALW]] |- | [[Sipotchåve voyale]] | è | i/ë | i/u | u/ë | [[Wikt:dji|dji]], [[Wikt:ri-|ri-]] | '''2''', 12 |- | [[H prumrece]] | - (+ loyaedje des sons) | - (sins loyaedje des sons) | h | h/<small>h</small>/- (sins loyaedje des sons) | [[Wikt:hepe|hepe]] | '''1''' 50 & 51 |- | [[Cawete -eye]] | îye | îye | èye | îye/îe | [[Wikt:veye#Etimolodjeye 1|veye]] | '''1''' 98 |- | [[oyon OU/U]] (rifond'''ou''') | u | u | ou | u | [[Wikt:fistou|fistou]], [[Wikt:pierdou|pierdou]] | '''1''' 41 & 71 |- | [[oyon O/OU/U]] (pierd'''o'''we) | o / ou / a | u | u | u / ou | [[Wikt:pierdowe|pierdowe]], [[Wikt:schome|schome]], [[Wikt:rowe#Walon 2|rowe]] | '''1''' 32, 72 & 86 |- | [[oyon O/OU]] (g'''o'''te) | ou | o | o | o / ou | [[Wikt:crosse|crosse]] | '''1''' 25 |- | [[oyon cw/k]] (cwate) | k | k | cw | k | [[Wikt:cwareme|cwareme]], [[Wikt:scwere|scwere]], [[Wikt:cwate|cwate]], [[Wikt:cwite|cwite]], [[Wikt:cwand|cwand]] | [[PALW]] '''1''' 3 |- | [[Oyon mw/m]] (mwin) | mw | mw | m | mw | [[Wikt:samwinne|samwinne]] | '''1''' 90 |} === Morfinmes === {| class="wikitable" |- ! Morfinme ! [[Coûtchant walon|Tchålerwè]] ! [[Walon do Mitan|Nameur]] ! [[Payis d' Lidje (diyalectolodjeye)|Lidje]] ! [[Basse Årdene]] ! Mots tipikes ! Mape [[ALW]] |- | Infinitif del [[troke da Hendschel|1ire troke]] | -er (/e/ sicrît ''-ér'') | -er/-è | -er | -er/è | [[Wikt:atchter|atchter]] | '''2''' 76 |} == Rifondants walons == {{Lka}} «[[Rifondant walon]]» Sacwantès sayes ont stî fwaites po n' passer ki pate a pates d' on walon coinrece å walon pår rifondou. On-z a lomé ces scrijhaedjes la '''rifondants walons'''. Insi, li roman [[Dji m' lome Meliye (roman)|Dji m' lome Meliye]] a stî scrît e "rfondant carolo". On pôreut eto lomer "rfondant namurwès" li saye da [[Chantal Denis]] d' ehåyî ortograficmint li walon d' après Nameur, çou k' (dins metans [[Kî çk' a touwé JFK ? (roman)|Kî çk' a touwé JFK ?]]). == Hårdêyes divintrinnes == * [[Wikipedia%3APordjet_rifondou|Pordjet "Rifondou walon"]] * [[Uzeu:Pablo/Wallons-nous|Esplikêyes da Pablo Sarachaga après ene emission "Wallons-nous" so li rfondou]] == Hårdêyes difoûtrinnes == {{Lka}} [[Rifondaedje do walon#Hårdêyes difoûtrinnes]] * {{itvwc}} [https://aberteke.walon.org/respondaswatv.php#dokir-rif Avizances da Djôzef Dokir sol rifondou walon] * [http://rifondou.walon.org/ Waibe do rfondou walon] {{Abt}} * {{fr}} [https://www.culture.be/index.php?eID=tx_nawsecuredl&u=0&g=0&hash=e80b515e4ec0971a0b42333522fefd44fc9da14b&file=fileadmin/sites/culture/upload/culture_super_editor/culture_editor/documents/Gouvernance_culturelle/Conseil_LF/CLPL-avis_init8_20241112.pdf Advize do Consey des lingaedjes ricmandant les dominnes d' uzaedjes do rfondou walon] * {{fr}} [http://rifondou.walon.org/ABC.php ABC do rfondou walon] * {{fr}} [https://rifondou.walon.org/lv/vera/Vera_rawete1.pdf Ôte modêye pus novele] * {{fr}} [http://rifondou.walon.org/istwere_do_rfondaedje.html Pådje so l' istwere do rfondaedje] {{Abt}} == Sourdants == {{Commonscat|Rifondou walon|li rfondou}} [[Categoreye:Rifondaedje do walon|*]] [[Categoreye:Lingaedje walon|*]] [[Categoreye:Ortografeye do walon|*]] giypyeto3niyxutzk1i34utw4ujay1m 0 13294 424215 417479 2026-04-17T15:31:16Z Solwève 8941 /* Ouve pol walon */ 424215 wikitext text/x-wiki [[Imådje:viroux_johan_unifiaedje.jpg|thumb|Johan Viroux s' aspoye so l' apriyesse do rifondaedje dins les ôtes mancîs lingaedjes]] '''Johan Viroux''' a skepyî diviè 1965. C' est l' fi da [[Roger Viroux]]. Djohan Viroux cåzéve todi walon avou les ôtes waloneus, et lzî scrire e walon. == Ouve pol walon == A pårti di 1991, i va bouter sacwants ans å long, avou [[Lorint Hendschel]] et [[Tiri Dumont]], so li [[rfondaedje do walon]]. Si mestî di ratourneu diplomé li rindeut foirt sûti dins les sacwès linwistikes. C' est lu k' a-st enondé li [[djivêye des motîs do walon]], et l' idêye di rmete eshonne tos les mots walon, po unifyî l' lingaedje. Did la l' idêye di ''Dicsionêre Jènèrâl do Walon''. Mins i n' a måy bouté tecnicmint sol [[DTW]]. I prezinta e 1994 on pordjet tecnike bén etcherpinté, et ki rahouke les les prumîs scrîts da Lorint Hendschel et da [[Lucien Mahin]]. Li pordjet est soûminté so l' accint d' Nameur, et l' ôrtografeye Feller, bråmint l' cene des [[WASAB]]. Li pordjet tecnike est sotnou pa ene avizion [[sociolinwistike]], avou l' idêye kel walon doet aveur on [[linwe-ehåyaedje|statut]], doet esse aprins dins les scoles. Il aconte eto li rfondaedje dins bråmint des ôtes [[formagnî lingaedje|pitits lingaedjes]]. Djohan Viroux a les pinses kel raprindaedje do walon pås Walons va fé rispiter leu creyativité. Johan Viroux va schetler del tåvlotêye des rfondeus ([[Tåvlotêye Rifondaedje di l' UCW|UCW]]-[[Tåvlotêye Rifondaedje del Rantoele|Li Rantoele]]) a pårti do moumint k' i prindèt l' voye do rfondaedje ås [[betchfessî scrijha|betchfessîs]] (1994). Lu vout ki l' ortografeye soeye foirt aloyeye å prononçaedje. I n' vôrè nén nerén cwiter li [[sistinme Feller]]. Eto, i serè disconte do [[disfaflotaedje]]. I n' acceptêye nén voltî les [[noûmot]]s, et serè purade pol [[eprontaedje (linwince)|eprontaedje]] setch des mots tecnikes do francès. Mins i n' a måy rashonné åtoû d' lu ene soce ki poirtaxhe si idêye. Djohan Viroux va co bouter avou l' soce "[[Li Rantoele (soce)|Li Rantoele]] disk' e 1999. I scrirè on tchaptrê do live [[Ké walon po dmwin ?]]. Avou l' arivêye del [[Daegntoele]], Djohan Viroux î va cossemer ses idêyes po fé li rclame do lingaedje walon. Mins el fwait tot rabaxhant l' francès come lingaedje, et les Francès come peupe. I cdjåze eto voltî l' [[govienmint walon]], et pretche po wårder l' [[Beldjike]] unifieye. Dins ces [[emile|emilaedjes]] la, Djohan Viroux eploye li walon, mins en on stîle avou toplin des calcaedjes do francès, metous onk dirî l' ôte, ki n' dene nén ene bele imådje do lingaedje walon, ki pout esse foirt diferin tecnicmint do francès. Eto, bråmint des waloneus si houwront evoye di Johan Viroux, ki n' riprezinte nén leu pinsêye, et k' i pinsèt ki va axhårer les djins tot s' kidujhant insi. Après 2000, li soce « Li Rantoele » ni l' a pus ricnoxhou come mimbe, di cåze di ses scrijhaedjes so les [[djåspinreye éndjolike|djåspinreyes éndjolikes]], et di ses ôtès idêyes politikes. E 2009, il a adiercî sacwants [[waibe-blok]]s sol walon. Fén des [[anêyes 2010]], il a metou [[so les fis]] si gros «[[Diccionaire djenerå do walon (Viroux)|Diccionaire djenerå do walon]]». E 2023, il a rlevé tos les nos walons veyåve dins l' espåce publik e l' [[Province do Lussimbork]].<ref>[[Cotcorico (gazete)|Cotcorico]] {{l°|3/2023}} p. 3-7.</ref> E 2024, i fwait l' minme pol [[Province di Nameur]].<ref>[[Cotcorico (gazete)|Cotcorico]] {{l°|3/2024}} p. 13-14.</ref> E 2026, il acertine dins [[Cotcorico (gazete)|Cotcorico]] ki l' [[rifondou walon]] est ene "saye awartêye" et i cmince a disfinde on sistinme k' i lome li « Feller+ ».<ref>[[Cotcorico (gazete)|Cotcorico]] {{l°|76}} p. 14 ([https://www.ucwallon.be/Cocorico/cocorico_76.pdf lére li modêye éndjolike]).</ref> == {{HDs}} == === Pordjet tecnike d' unifiaedje do walon === {{Abt}} * [http://lucyin.walon.org/diccionairaedje/johan_viroux_fonolodjeye_ALW1.html Unifiaedje del fonolodjeye]. * [http://lucyin.walon.org/diccionairaedje/johan_viroux_morfolodjeye.html Unifiaedje del morfolodjeye]. * [http://lucyin.walon.org/diccionairaedje/johan_viroux_stitchetes.html Unifiaedje des stitchetes]. * [http://lucyin.walon.org/diccionairaedje/johan_viroux_codjowaedjes.html Unifiaedje des codjowaedjes] === Sacwants waibe-bloks da sinne === * [https://web.archive.org/web/20140807055332/http://2000-prenoms-en-wallon.skynetblogs.be/ Waibe-blok so les ptits nos walons] * [https://web.archive.org/web/20111119005221/http://fiers-di-causer-walon-au-wisconsin.skynetblogs.be/ Waibe di documints, bråmint e walon, so les Walons del Wisconsene] * [https://web.archive.org/web/20120212225002/http://animations-en-wallon.skynetblogs.be/ Waibe-blok so les scrijhaedjes publiks e walon + bokets d' gazete] * [https://www.beljike.be/mots-courants-wallon-lexique/ Si motî walon-francès des mots corants] * Si diccionaire djenerå do walon ** [https://www.beljike.be/dictionnaire-general-wallon/ modêye walfran] ** [https://www.beljike.be/dictionnaire-general-wallon/fw-francais-wallon-frances-walon/ modêye franwal] * [https://www.beljike.be/beljike-langues-cultures-walon-culture-creyativite-lingwistike-antroponimiye-spots-localites/ Si motlî des såvadjes nos di dmorant] == Sourdant == [[Categoreye:Ricwereus sol walon|Viroux, Johan]] [[Categoreye:Rifondeus do walon|Viroux, Johan]] 2eb5sojikdesp9zols0l9tllcae7u7c 4 13692 424217 424189 2026-04-17T19:30:46Z Lucyin 16 424217 wikitext text/x-wiki == Scoles di walon d' Bive, ashinnes do bontins 2026 == * [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2026-04-07_Sicole_di_Bive.pdf Scole do 7 d' avri] * [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2026-04-14_Sicole_di_Bive.pdf Scole do 14 d' avri] == Les tåvlêyes di cåzaedje å pårlumint del Federåcion Walonreye-Brussele == I gn a yeu ene [[kession å Govienmint]] so les [[Copinreye|tåvlêyes di cåzaedje]] e lingaedje do payis, å pårlumint del [[Federåcion Walonreye-Brussele]]. [https://archive.pfwb.be/1000000020df043#page=95 Lére li kesse et l' response del Minisse del Tuzance] (ki cåze eto do [[Decret Valmy Féaux]] et espliker douvént k' il a, å pus sovint, miné a des pordjets so les seulès belès-letes). == Bate "[[On scrijheu, on djheu (bate)|on scrijheu, on djheu]]" 2026 == Evoyîz vosse tecse divant l' 31 di djulete a Annie Rak – Roulotte théâtrale, rue de la Paix 18, 7370 Dour-Elouges. [https://objectifplumes.be/actualites/concours-un-auteur-une-voix-edition-2026 Pus d' infôrmåcion (e francès).] == Strimaedje di «Cwate paskeyes d' asteure» == Li strimaedje del [[ramexhnêye di noveles]] «[[Cwate paskeyes d' asteure (noveles)|Cwate paskeyes d' asteure]]» sicrît pa [[Lucyin Mahin]], ci serè al bibioteke di [[Djedene]] li '''18 d' avri 2026 a 2 eures di l' après-nonne'''. Racsegnes : bibliotheque@gedinne.be {{fr}} [http://aberteke.walon.org/riclame_cwate_paskeyes.png Riclame vaici] == Cåzaedje so les lives e lingaedje do payis dins li scolaedje == Li 28 di måss, [[Romain Berger]] frè on cåzaedje sol fôre do live di Brussele. Li tinme, c' est "les lives e lingaedje do payis, ene atote po-z ewoeyî les efants al varyisté des lingaedjes". [https://flb.be/wp-content/uploads/2026/01/FLB26_ProJeunesse_OK.pdf Racsegnes (pådje 16)] == Spectåke e walon a Bande == Pol deujhinme anêye, gn årè on spectåke e walon «''Copinans Tortos esson.ne''» a [[Binde (viyaedje)|Bande]] li '''12 di fevrî a deus eures et dmey di l' après-nonne''' (14e.30). Racsegnes: elodie@ccnassogne.be / 084/214908 ([[aisse del tuzance]] di [[Nassogne]]). == Novea catalogue di lives e walon po les livreyes et les bibiotekes == Les edicions Altura (tinowes pa Primaëlle Vertenoeil, k' a eto bouté so les prumîs lives e walon des edicions [[Tétras Lyre (eplaideu)|Tétras Lyre]] et so les dierins lives des edicions del province di Lidje) ont fwait on novea catalogue po mete a l' oneur les ovraedjes di 10 soces u eplaideus d' lives e walon. Li catalogue egzistêye so papî po les livreyes et les bibiotekes, et on l' pout eto aberweter e PDF. C' est on pordjet moenné tot shuvant l' « contrat-câde del filire do live » (po sotni l' live come ene industreye del tuzance) del [[Federåcion Walonreye-Brussele]]. * [https://www.alturaedition.com/soutien-aux-langues-regionales Pus d' infôrmåcions sol waibe d' Altura] * [https://drive.google.com/file/d/1J0_7sx1qtPHJ7RViWBY-5i4xlaojzu52/view?pli=1 Aberweter l' catalogue] == Ene sicole a pårt so li scrijhaedje e Feller li 24 di fevrî == [https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=9200 Racsegnes so Berdelaedjes] == Walon e scole : conte-rindou d' on scoleu == Vocial on conte-rindou des scolaedjes d' on scoleu avou l' programe «[[walon e scole]]» del «[[FWB]]» e [[waeyén-tins]] 2025. {{fr}} [https://lucyin.walon.org/guerni/Conte-rindou%20waeyin-tins.pdf Aberwetåve vaici (modêye do 22 d' djanvî 2026)] == Scoles di Bive di l' ivier 2025-2026 == Gn a yeu ene coûte ashyinne d' ivier e moes d' decimbe: * [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2025-12-23_Sicole_di_Bive.pdf Cours do 23 d' decimbe] * [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2025-12-30_Sicole_di_Bive.pdf Cours do 30 di decimbe] == Letes toûnreces del [[Federåcion Walonreye-Brussele]] == === 2025 === # [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=9554bb879a Lete do 21 di decimbe 2025] # [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=8ab890b9c9 Lete do 13 di djun 2025] # [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=d9d29e81ae Lete do 29 d' avri 2025] # [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=d0a6a47984 Lete do 27 di fevrî 2025] [https://objectifplumes.be/sabonner-a-la-lettre-dinfo-litterature-en-langues-regionales/#.YnTPm9PP1hE Po rçure ces letes la pa emile] === Årtchives des anêyes di dvant === # [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=6b97213825 Lete do 3 d' may 2022] # [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=a99c8ac059 Lete do 1î d' djulete 2022] # [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=adcf4a87e4 Lete do 5 di setimbe 2022] # [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=ba36bb0ecc Lete do 6 di decimbe 2022] # [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=ea15e9aa30 Lete do 17 di fevrî 2023] # [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=c8f88d6646 Lete do 3 d' may 2023] # [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=6e2c3141b4 Lete do 6 di djulete 2023] # [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=7c6a446b6e Lete do 11 d' octôbe 2023] # [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=d2b2012733 Lete do 20 d' decimbe 2023] # [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=4c7c850252 Lete do 15 di måss 2024] # [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=1087b88c58 Lete do 10 di djun 2024] # [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=5406e004fc Lete do 13 di nôvimbe 2024] # [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=f19b1e6fb7 Lete do 16 di decimbe 2024] == Messes di Noyé tot e walon == A l' eglijhe di [[Transene]], li djudi 25 di decimbe a 9 eures et dmey å matén. Racsegnes : <u>f.assurances@gmail.com</u> [https://www.youtube.com/watch?v=XMMuFQZA3u4 Kékes bokets] Al tchapele di [[Sint-Serwai]], 75 rowe des scoles [''rue L. de Hulster''], li vénrdi 26 a 7 eures al nute [''19h.'']. Racsegnes : <u>georgestaelens@gmail.com</u> == Bate di noûmots del fiesse ås lingaedjes walons 2026 == [[Imådje:Flw24 bate di noûmots.jpg|thumb]] Pol [[bate di noûmots del fiesse ås lingaedjes walons]], li tinme e [[2026]], ci srè: «les årts vicants» (dj' ô bén, les årts k' on fwait so li scanfår, u ôte pårt mins padvant on publik). Nén pus d' 10 [[noûmot do walon|noûmots]] avou ene pitite esplikêye di cmint k' il a stî trové, ey ene fråze ki l' novea mot est metou dvins. Come l' an passé, on pout eto evoyî des noûmots foû do tinme. Divant li '''20 d' avri 2026''' å [[Siervice des Lingaedjes do Payis]] : langues.regionales(at)cfwb.be {{fr}} [https://livre.cfwb.be/actualites/actualite/bate-di-noumots-concours-de-neologismes-2026 Loukîz cial] == Deus respondas d' oteurs walons (videyos) == * [https://www.youtube.com/watch?v=mV1v1Snnvu8 Lorint Hendschel] * [https://www.youtube.com/watch?v=soYgdOAaxTU Philippe Gillet] == Sint Nicolai sol tévé walon-cåzante == Kimint sint Nicolai arive-t i sol tere ? Response sol [[tévé waloncåzante]]: [https://www.youtube.com/watch?v=ElLStk_gWRQ&feature=youtu.be droci] == Les noûmots walons å pårlumint del Federåcion Walonreye-Brussele == I gn a yeu ene [[kession å Govienmint]] so les [[Noûmot do walon|noûmots walons]] å pårlumint del [[Federåcion Walonreye-Brussele]]. [https://archive.pfwb.be/1000000020dd0c9#page=37 Lére li kesse et l' response del Minisse del Tuzance.] == Sicoles di walon d' Bive == [[Imådje:Scoles di Bive nôvimbe 25.jpg|thumb|scole do 11 di nôvimbe 2025]] Li mårdi 28 d' octôbe et les 4 mårdis d' après, di 2e. a 5 e. di l' aperdinner (14 eures a 17 eures). Racsegnes : Aisse del tuzance di Bive 061 51 16 14, <u>centre.culturel@bievre.be</u>. * [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2025-11-18_Sicole_di_Bive.pdf Scole do 18 di nôvimbe] * [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2025-11-11_Sicole_di_Bive.pdf Scole do 11 di nôvimbe] * [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2025-11-04_Sicole_di_Bive.pdf Scole do 4 di nôvimbe] * [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2025-10-28_Sicole_di_Bive.pdf Scole do 28 d' octôbe] == Les motîs d' Ite sont so les fis == Li [[motî d' Ite]] pout esse léjhou [https://gervye.github.io/dico_wallon_francais_ittre/ so cisse waibe ci] Li [[FO105|franwal des minmes diccionairîs]], [https://gervye.github.io/dico_francais_wallon_ittre/ droci] <center><gallery> O105.JPG FO105.JPG Motî d' Ite troes vîs-paltots.jpg </gallery></center> == Teyåte e walon == Li novele såjhon atake. Sovnance del såjhon passêye avou l'… [https://www.youtube.com/watch?v=9tyHT1celVA …dramatike d' Årvaye] == Motlî di noûmots == [https://livre.cfwb.be/fileadmin/sites/lali/uploads/Document/Activites/FALW/noumots_walons_15-25.pdf ''Noûmots walons. Néologismes wallons issus des Fêtes aux langues de Wallonie (2015-2025)'' (PDF)] [https://livre.cfwb.be/actualites/actualite/des-neologismes-pour-revitaliser-la-langue-wallonne Po dmander èn egzimplaire papî do motlî] == Ene novele gazete e walon == [[Èl Roman payi èrvike !]] == Sudjets del copinreye do Tchårnoe (dlé Harsin) 2025-2026 == Li [[copinreye]] do [[Tchårnoe-dlé-Harsin]], c' est todi l' 3inme mårdi do moes, al nute (7 eures et dmey e l' ivier, 8 eures di l' esté) {| class="wikitable" |+ Å Tchårnoe (''Tchaurnè, Tchaurnë'') 2025-2026 |- ! Djoû !! Sudjet |- | li 16 di setimbe 2025|| [[Spot]]s et [[ratourneure]]s |- | li 21 d' octôbe 2025|| Li [[tindreye]] |- | li 18 di nôvimbe 2025|| Mesbridjîs, croufieus, bribeus et rôbaleus |- | li 16 di decimbe 2025|| On towe li [[pourcea]] |- | li 20 di djanvî 2026|| Libes sudjets (minés par Fabrice Mars) |- | li 17 di fevrî 2026|| Li djate di [[cafè]] |- | li 17 di måss 2026|| A l’ aiwe ! (abuvroe, lavoe, [[pousse]]) |- | li 21 d' avri 2026|| E corti |- | li 19 di may 2026|| E l’ [[Wikt:apî|apî]] (les [[moxhes al låme]]) |- | li 16 di djun 2026|| Åtoû del [[nexhance]]; li [[saedje-dame]] |} == Peticion po-z awè l' walon come lingaedje so Gogueule == L' idêye a stî enondêye pa Steve Lampereur, li prezidint del «Måjhon d' l' eritance bedje» des [[Walons del Wisconsene]]. [https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=8981#8981 Loukîz so les Berdelaedjes] por vos l' siner (c' est l' deujhinme [[hårdêye (Daegntoele)|hårdêye]]). == Ene viye plake e walon == Tchanson «Mamy Blue» pa [[Joanna Lecomte]] (Nanesse et les nanas). * [https://www.youtube.com/watch?v=UW-sJUgRtf0 sortitrêye e rfondou] (so [[VoBuze]]). Si ça vs dene do sortitraedje e-n inglès, clitchîz so «sortites» (ådzeu a droete) pu «francès d' Beldjike» : VoBuze ni sai nén co çou k' c' est l' walon. == Indecse del rivuwe micRomania == L' indecse del rivuwe ''[[MicRomania (gazete)|micRomania]]'', k' a publiyî bråmint des waloneus dispu 1992, a stî achevé. [https://crombel.eu/index/ On l' pout lére vaici.] == Pris do rcweraedje filolodjike del Federåcion Walonreye-Brussele 2025 == Asteure, c' e-st on pris d' 5000 euros. Les ovraedjes sont-st a revoyî divant l' '''1î d' octôbe 2025'''. [https://livre.cfwb.be/actualites/actualite/prix-de-loeuvre-philologique-consacree-aux-langues-regionales-les-candidatures-sont-ouvertes Racsegnes] == Videyos e walon fiesse ås lingaedjes walons == === Concerts === * [https://www.youtube.com/watch?v=Wvol27_PIdc ''Djonne macrale''] (tchanson di [[Loriot (binde)|Loriot]], so on tecse di [[Lorint Hendschel]]) === Respondas et bokets des tchansons === * [https://www.youtube.com/watch?v=ZZ7dDtG9qB4 Rapoirtaedje videyo] (pa [[Lorint Hendschel]]) === Bate di tchansons === * [https://www.youtube.com/watch?v=njtwP3LOOI8 ''Dj’a bén ausse dè l’ tchanter''] (Olivier Terwagne) * [https://www.youtube.com/watch?v=h4LfvmT0sUk ''Sul vôye di Brogne''] (''La Rawette'') Gn a eto ene tchanson e picård: * [https://www.youtube.com/watch?v=B9MO-MF0kmM ''Ërprinde lès viés k’mégn''] (Olivier Terwagne) === Conferince sol tchanson e walon d' asteure === * [https://www.youtube.com/watch?v=T8-tJed8aEU Prumî boket] (prezintaedje des conferincîs, [[Lorint Hendschel]] et [[Zavî Biernî]] * [https://www.youtube.com/watch?v=V3BPGGAMkiw Deujhinme boket] (prezintaedje da [[Wiyam Dinker]], [[Elmore D]], [[Flipe Ansea]] et [[les Slugs]] * [https://www.youtube.com/watch?v=hi43HV5ioJ4 Troejhinme boket] (comintåres so les Slugs, so [[André Gauditiaubois]] come [[cåzaedjisse]], tchanson da [[Djåke Leféve]] so on tecse da [[Guy Fontinne]], tchanson [[des Crapådes]] sicrîte pa [[Emile Hesbois]]) * [https://www.youtube.com/watch?v=dYx-J5gvjY0 Cwatrinme et dierin boket] (on-z î ôt tchanter : [[William Warnier]], [[Guy Cabay]], [[Vincent Delire]] (Mimile), [[Julos Beaucarne]], [[André Gauditiaubois]] eyet l' tchanteuse di Luttik Transopera) === Egurniyaedje del fiesse di 2018 === [https://www.youtube.com/watch?v=dWcZ0kFFQh4 Fime d' imådjes del sicole del Plante] (sol paskêye «Li diåle e pourcea» da [[Djan-Bietrumé Picård]], adjinçné pa [[Joseph Dewez]] et Madeleine Delvaux) == Po les manaedjeus d' sicoles di walon eyet d' tåvlêyes == Li [[Siervice des Lingaedjes do Payis]] rashonne des racsegnmints po fé ene mape des scoles et des tåvlêyes di walon-cåzants. * {{fr}} [https://objectifplumes.be/doc/appel-aux-organisateurs-de-cours-et-tables-de-conversation-en-langue-regionale/ Leu dmande di racsegnes] * {{fr}} [https://objectifplumes.be/notre-annuaire/?rubrique=cours-et-tables-de-conversation-en-langues-regionales Li mape] == Scoles di Bive do bontins 2025 == [[Imådje:Scoles di Bive 15 d' avri 2025.jpg|thumb|scole do 15 d' avri 2025]] Les [[scoles di Bive]] sont ki s' dinèt ces tins ci (li mårdi 15 d' avri et les cwate mårdis d' après, di deus eures a cénk eures di l' après-nonne. Racsegnes : 061 51 16 14). * [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2025-04-15_Sicole_di_Bive.pdf Cours do 15 d' avri 2025] * [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2025-04-22_Sicole_di_Bive.pdf Cours do 22 d' avri 2025] * [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2025-05-06_Sicole_di_Bive.pdf Cours do 6 di may 2025] * [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2025-05-13_Sicole_di_Bive.pdf Cours do 13 di may 2025] * [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2025-05-20_Sicole_di_Bive.pdf Ashyinne do 20 di may 2025] (scole påzès scolîs) == Tchansons sol tévé waloncåzante == [[Imådje:Livret plake emacralaedje cwate tchanteus.JPG|thumb]] === del sitroete plake «Emacralaedje» === Sacwants [[tchansons e walon]] del [[sitroete plake «Emacralaedje»]] sont asteure sol tchinne «[[tévé waloncåzante]]» so [[VoBuze]]. * [https://lucyin.walon.org/tchanson/tchansonswatv.php#Californeye «Depårt pol Californeye»] * [https://lucyin.walon.org/tchanson/tchansonswatv.php#Poplinete «Poplinete Blouze»] === ôtès tchansons === * [https://lucyin.walon.org/tchanson/tchansonswatv.php#verbir Les veres di bire] ([[Willy Marchal]], sol muzike di «[[Le temps des cerises]]») == [[Fiesse ås lingaedjes walons]] 2025 == Li fiesse s' a disrôlé li [[24 di may]] a [[Nameur]] so tinme del tchanson d' asteure. [[Fiesse_ås_lingaedjes_walons#Fiesse_2025|Loukîz cial]]. Veyanmint k' on fiestixheut ses dijh ans, li programe aveut veyou grand. Et c' est po ça eto k' el fiesse aveut rvinou a Nameur, ewou çk' elle aveut-st ataké e 2015. {{fr}} [https://livre.cfwb.be/actualites/actualite/fete-aux-langues-de-wallonie-2025-le-programme Tot l' programe] (årtike sol waibe do Mwaisse Siervice des Belès-letes et do Live, 15 d' avri 2025). === Bate di noûmots del fiesse ås lingaedjes walons 2025 === [[Imådje:Flw24 bate di noûmots.jpg|thumb]] Pol [[bate di noûmots del fiesse ås lingaedjes walons]], li tinme e 2025, ci srè: «li muzike et l' industreye del muzike». Nén pus d' 10 [[noûmot do walon|noûmots]] avou ene pitite esplikêye di cmint k' il a stî trové, ey ene fråze ki l' novea mot est metou dvins. Ci côp ci, on pout eto evoyî des noûmots foû do tinme. Divant li '''15 d' avri 2025''' å [[Siervice des Lingaedjes do Payis]] : langues.regionales(at)cfwb.be {{fr}} [https://livre.cfwb.be/actualites/actualite/bate-di-noumots-concours-de-neologismes Loukîz cial] {{fr}} [https://livre.cfwb.be/actualites/actualite/bate-di-noumots-concours-de-neologismes-2025-les-resultats Rizultats] === Bate di tchansons del Fiesse ås lingaedjes walons 2025 === * {{fr}} [https://livre.cfwb.be/actualites/actualite/tremplin-pour-la-chanson-en-langue-regionale Prezintaedje] * {{fr}} [https://livre.cfwb.be/fileadmin/sites/lali/uploads/Document/Activites/FALW/2025/Tremplin_reglement.pdf Reglumint] * {{fr}} [https://livre.cfwb.be/fileadmin/sites/lali/uploads/Document/Activites/FALW/2025/Tremplin_repertoire.pdf Ramexhnêye di tecses di tchansons ki tot l' monde pout mete e muzike] === Campagne so les rantoeles di soçnaedjes === {{fr}} [https://livre.cfwb.be/actualites/actualite/une-campagne-pour-visibiliser-la-chanson-en-langue-regionale Loukîz cial] === Lére sins rla (maraton d' lijhaedje e walon) === Tot l' moes d' avri dins les bibiotekes ki prindèt pårt a «''Lîre sins r'lache''». [https://www.el-mojo.be/index.php?page=collaboration/marathon2017 Racsegnes] [https://objectifplumes.be/doc/marathon-de-lecture-lire-sins-rlache-2025-les-resultats/ Rizultats] Sacwants bibiotekes dins les rangs: * [https://www.namur.be/fr/loisirs/culture/lectures/bibliotheques/agenda-bibliotheques/lire-sins-r2019lache-marathon-de-lecture-en-wallon Nameur] * [https://www.liege-lettres.be/marathon-en-wallon-lire-sins-rlache/ Lidje] * [https://web.facebook.com/reel/9275856625782971 Teu] * [[Rindeu]]: 5 d' avri, d' ene eure a 5 eures di l' après-nonne; info@ourthedocumentation.be * [[Bive]]: les 9 et 12 d' avri; bibliotheque@bievre.be == Noveas motîs walons so les fyis == [[Imådje:Jean Wisimus - Dictionnaire populaire wallon-français en dialecte verviétois , 1947 (couverture).png|thumb|100px|left]] * [[c:File:E34 wa Wisimus.pdf|Motî d' Vervî]] * [https://lucyin.walon.org/diccionairaedje/wf/C13_SpC13.pdf Motî d' Cînè et live di spots Hostin, rashonné sol minme fitchî] == Cåbaret walon a Limerlé == Li dimegne '''27 d' avri''' a cwatre eures di l' après-nonne a [[Limerlé]]. Racsegnes : info@peripleenlademeure.com == Novea live eplaidî pa [[Lorint Hendschel]] == '''/!\ Messaedje metou dinsi sol [https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?t=3070&sid=87645247a6f905d32aa8816304066a8a forom Berdelaedjes] /!\''' Dji fé ene miete del reclame, si vos voloz bén: mi novea roman vént d' parete, sicrît trinte ans après l' prumî (!), "So l' anuti", k' aveut paretou amon Weyrich l' an 2006. Gn a sacwantès racsegnes so m' blog: https://amonlorint.wordpress.com/2025/02/02/mi-novea-roman-a-vudi/ Li roman a stî scrît è rfondou walon avou l' tite "Li djoû k’ Monsieu a rivnou" (ISBN 979-10-424-4203-3). Mins dj’ end a fwait ene modêye dins li scrijhaedje da Feller eto po les lijheu(se)s k’ inmèt mî insi. Si tite: « Li djoû qu’ Monsieû a rivnou » (ISBN 979-10-424-4192-0). C’ est l’ minme roman mot po mot, come di djusse. Les deus modêyes vinèt avou on ratournaedje è francès di m’ mwin. Li tot fwait 373 pådjes. Li live e-st oto-edité mins dj' a bråmint des rujhes avou l' distribouweu. Les deus modêyes, rifondou et Feller, polèt esse atchtêyes amon Bookelis: https://livres.bookelis.com/librairie On l' trouve eto sol Toele (Fnac, Amazon...) et on l' sait comander dins les livreyes mins (kéke feye seulmint pol moumint), seulmint li modêye è Feller. Rén n' e-st åjhey... Todi e-st i ki dj’ espere ki vos åroz bon do lére çoula! Mi, dj’ a yeu bon del sicrire po vosse plaijhi, todi! == Concert walon a Binde / Bande == A [[Bande (viyaedje)|Bande]] (u [[Binde (viyaedje)|Binde]]), li djudi 6 di fevrî a deus eures et dmey di l' après-nonne, concert avou les copineus [[Tchårnoe-dé-Harsin|do Tchårnoe]], les scolîs di [[Chavane-dilé-Harsin]] eyet [[Willy Marchal]] avou s' copleu Léon Jacquot. Racsegnes : http://www.ccnassogne.be; tel. 084 21 49 08. == Pris del Federåcion Walonreye-Brussele po 2025 == C' est èn ovraedje di prôze, a revoyî divant l' '''15 di fevrî 2025'''. [https://livre.cfwb.be/actualites/actualite/espiegles-de-langue-regionale-les-candidatures-sont-ouvertes Racsegnes] == {{HDVs}} == *[[Wikipedia:Wikinoveles/Egurniyaedjes 2024|Egurniyaedjes 2024]] *[[Wikipedia:Wikinoveles/Egurniyaedjes|Tos les egurniyaedjes]] jjxs8c6v6ev73l0ihlw0v828qhrhvfg 424218 424217 2026-04-17T19:32:14Z Lucyin 16 424218 wikitext text/x-wiki == Scoles di walon d' Bive, ashinnes do bontins 2026 == [[Imådje:Scoles di Bive nôvimbe 25.jpg|thumb|scole do 11 di nôvimbe 2025]] * [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2026-04-07_Sicole_di_Bive.pdf Scole do 7 d' avri] * [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2026-04-14_Sicole_di_Bive.pdf Scole do 14 d' avri] * [[Scoles di Bive|Racsegnes so les scoles di Bive]] == Les tåvlêyes di cåzaedje å pårlumint del Federåcion Walonreye-Brussele == I gn a yeu ene [[kession å Govienmint]] so les [[Copinreye|tåvlêyes di cåzaedje]] e lingaedje do payis, å pårlumint del [[Federåcion Walonreye-Brussele]]. [https://archive.pfwb.be/1000000020df043#page=95 Lére li kesse et l' response del Minisse del Tuzance] (ki cåze eto do [[Decret Valmy Féaux]] et espliker douvént k' il a, å pus sovint, miné a des pordjets so les seulès belès-letes). == Bate "[[On scrijheu, on djheu (bate)|on scrijheu, on djheu]]" 2026 == Evoyîz vosse tecse divant l' 31 di djulete a Annie Rak – Roulotte théâtrale, rue de la Paix 18, 7370 Dour-Elouges. [https://objectifplumes.be/actualites/concours-un-auteur-une-voix-edition-2026 Pus d' infôrmåcion (e francès).] == Strimaedje di «Cwate paskeyes d' asteure» == Li strimaedje del [[ramexhnêye di noveles]] «[[Cwate paskeyes d' asteure (noveles)|Cwate paskeyes d' asteure]]» sicrît pa [[Lucyin Mahin]], ci serè al bibioteke di [[Djedene]] li '''18 d' avri 2026 a 2 eures di l' après-nonne'''. Racsegnes : bibliotheque@gedinne.be {{fr}} [http://aberteke.walon.org/riclame_cwate_paskeyes.png Riclame vaici] == Cåzaedje so les lives e lingaedje do payis dins li scolaedje == Li 28 di måss, [[Romain Berger]] frè on cåzaedje sol fôre do live di Brussele. Li tinme, c' est "les lives e lingaedje do payis, ene atote po-z ewoeyî les efants al varyisté des lingaedjes". [https://flb.be/wp-content/uploads/2026/01/FLB26_ProJeunesse_OK.pdf Racsegnes (pådje 16)] == Spectåke e walon a Bande == Pol deujhinme anêye, gn årè on spectåke e walon «''Copinans Tortos esson.ne''» a [[Binde (viyaedje)|Bande]] li '''12 di fevrî a deus eures et dmey di l' après-nonne''' (14e.30). Racsegnes: elodie@ccnassogne.be / 084/214908 ([[aisse del tuzance]] di [[Nassogne]]). == Novea catalogue di lives e walon po les livreyes et les bibiotekes == Les edicions Altura (tinowes pa Primaëlle Vertenoeil, k' a eto bouté so les prumîs lives e walon des edicions [[Tétras Lyre (eplaideu)|Tétras Lyre]] et so les dierins lives des edicions del province di Lidje) ont fwait on novea catalogue po mete a l' oneur les ovraedjes di 10 soces u eplaideus d' lives e walon. Li catalogue egzistêye so papî po les livreyes et les bibiotekes, et on l' pout eto aberweter e PDF. C' est on pordjet moenné tot shuvant l' « contrat-câde del filire do live » (po sotni l' live come ene industreye del tuzance) del [[Federåcion Walonreye-Brussele]]. * [https://www.alturaedition.com/soutien-aux-langues-regionales Pus d' infôrmåcions sol waibe d' Altura] * [https://drive.google.com/file/d/1J0_7sx1qtPHJ7RViWBY-5i4xlaojzu52/view?pli=1 Aberweter l' catalogue] == Ene sicole a pårt so li scrijhaedje e Feller li 24 di fevrî == [https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=9200 Racsegnes so Berdelaedjes] == Walon e scole : conte-rindou d' on scoleu == Vocial on conte-rindou des scolaedjes d' on scoleu avou l' programe «[[walon e scole]]» del «[[FWB]]» e [[waeyén-tins]] 2025. {{fr}} [https://lucyin.walon.org/guerni/Conte-rindou%20waeyin-tins.pdf Aberwetåve vaici (modêye do 22 d' djanvî 2026)] == Scoles di Bive di l' ivier 2025-2026 == Gn a yeu ene coûte ashyinne d' ivier e moes d' decimbe: * [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2025-12-23_Sicole_di_Bive.pdf Cours do 23 d' decimbe] * [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2025-12-30_Sicole_di_Bive.pdf Cours do 30 di decimbe] == Letes toûnreces del [[Federåcion Walonreye-Brussele]] == === 2025 === # [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=9554bb879a Lete do 21 di decimbe 2025] # [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=8ab890b9c9 Lete do 13 di djun 2025] # [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=d9d29e81ae Lete do 29 d' avri 2025] # [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=d0a6a47984 Lete do 27 di fevrî 2025] [https://objectifplumes.be/sabonner-a-la-lettre-dinfo-litterature-en-langues-regionales/#.YnTPm9PP1hE Po rçure ces letes la pa emile] === Årtchives des anêyes di dvant === # [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=6b97213825 Lete do 3 d' may 2022] # [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=a99c8ac059 Lete do 1î d' djulete 2022] # [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=adcf4a87e4 Lete do 5 di setimbe 2022] # [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=ba36bb0ecc Lete do 6 di decimbe 2022] # [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=ea15e9aa30 Lete do 17 di fevrî 2023] # [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=c8f88d6646 Lete do 3 d' may 2023] # [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=6e2c3141b4 Lete do 6 di djulete 2023] # [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=7c6a446b6e Lete do 11 d' octôbe 2023] # [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=d2b2012733 Lete do 20 d' decimbe 2023] # [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=4c7c850252 Lete do 15 di måss 2024] # [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=1087b88c58 Lete do 10 di djun 2024] # [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=5406e004fc Lete do 13 di nôvimbe 2024] # [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=f19b1e6fb7 Lete do 16 di decimbe 2024] == Messes di Noyé tot e walon == A l' eglijhe di [[Transene]], li djudi 25 di decimbe a 9 eures et dmey å matén. Racsegnes : <u>f.assurances@gmail.com</u> [https://www.youtube.com/watch?v=XMMuFQZA3u4 Kékes bokets] Al tchapele di [[Sint-Serwai]], 75 rowe des scoles [''rue L. de Hulster''], li vénrdi 26 a 7 eures al nute [''19h.'']. Racsegnes : <u>georgestaelens@gmail.com</u> == Bate di noûmots del fiesse ås lingaedjes walons 2026 == [[Imådje:Flw24 bate di noûmots.jpg|thumb]] Pol [[bate di noûmots del fiesse ås lingaedjes walons]], li tinme e [[2026]], ci srè: «les årts vicants» (dj' ô bén, les årts k' on fwait so li scanfår, u ôte pårt mins padvant on publik). Nén pus d' 10 [[noûmot do walon|noûmots]] avou ene pitite esplikêye di cmint k' il a stî trové, ey ene fråze ki l' novea mot est metou dvins. Come l' an passé, on pout eto evoyî des noûmots foû do tinme. Divant li '''20 d' avri 2026''' å [[Siervice des Lingaedjes do Payis]] : langues.regionales(at)cfwb.be {{fr}} [https://livre.cfwb.be/actualites/actualite/bate-di-noumots-concours-de-neologismes-2026 Loukîz cial] == Deus respondas d' oteurs walons (videyos) == * [https://www.youtube.com/watch?v=mV1v1Snnvu8 Lorint Hendschel] * [https://www.youtube.com/watch?v=soYgdOAaxTU Philippe Gillet] == Sint Nicolai sol tévé walon-cåzante == Kimint sint Nicolai arive-t i sol tere ? Response sol [[tévé waloncåzante]]: [https://www.youtube.com/watch?v=ElLStk_gWRQ&feature=youtu.be droci] == Les noûmots walons å pårlumint del Federåcion Walonreye-Brussele == I gn a yeu ene [[kession å Govienmint]] so les [[Noûmot do walon|noûmots walons]] å pårlumint del [[Federåcion Walonreye-Brussele]]. [https://archive.pfwb.be/1000000020dd0c9#page=37 Lére li kesse et l' response del Minisse del Tuzance.] == Sicoles di walon d' Bive == [[Imådje:Scoles di Bive nôvimbe 25.jpg|thumb|scole do 11 di nôvimbe 2025]] Li mårdi 28 d' octôbe et les 4 mårdis d' après, di 2e. a 5 e. di l' aperdinner (14 eures a 17 eures). Racsegnes : Aisse del tuzance di Bive 061 51 16 14, <u>centre.culturel@bievre.be</u>. * [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2025-11-18_Sicole_di_Bive.pdf Scole do 18 di nôvimbe] * [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2025-11-11_Sicole_di_Bive.pdf Scole do 11 di nôvimbe] * [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2025-11-04_Sicole_di_Bive.pdf Scole do 4 di nôvimbe] * [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2025-10-28_Sicole_di_Bive.pdf Scole do 28 d' octôbe] == Les motîs d' Ite sont so les fis == Li [[motî d' Ite]] pout esse léjhou [https://gervye.github.io/dico_wallon_francais_ittre/ so cisse waibe ci] Li [[FO105|franwal des minmes diccionairîs]], [https://gervye.github.io/dico_francais_wallon_ittre/ droci] <center><gallery> O105.JPG FO105.JPG Motî d' Ite troes vîs-paltots.jpg </gallery></center> == Teyåte e walon == Li novele såjhon atake. Sovnance del såjhon passêye avou l'… [https://www.youtube.com/watch?v=9tyHT1celVA …dramatike d' Årvaye] == Motlî di noûmots == [https://livre.cfwb.be/fileadmin/sites/lali/uploads/Document/Activites/FALW/noumots_walons_15-25.pdf ''Noûmots walons. Néologismes wallons issus des Fêtes aux langues de Wallonie (2015-2025)'' (PDF)] [https://livre.cfwb.be/actualites/actualite/des-neologismes-pour-revitaliser-la-langue-wallonne Po dmander èn egzimplaire papî do motlî] == Ene novele gazete e walon == [[Èl Roman payi èrvike !]] == Sudjets del copinreye do Tchårnoe (dlé Harsin) 2025-2026 == Li [[copinreye]] do [[Tchårnoe-dlé-Harsin]], c' est todi l' 3inme mårdi do moes, al nute (7 eures et dmey e l' ivier, 8 eures di l' esté) {| class="wikitable" |+ Å Tchårnoe (''Tchaurnè, Tchaurnë'') 2025-2026 |- ! Djoû !! Sudjet |- | li 16 di setimbe 2025|| [[Spot]]s et [[ratourneure]]s |- | li 21 d' octôbe 2025|| Li [[tindreye]] |- | li 18 di nôvimbe 2025|| Mesbridjîs, croufieus, bribeus et rôbaleus |- | li 16 di decimbe 2025|| On towe li [[pourcea]] |- | li 20 di djanvî 2026|| Libes sudjets (minés par Fabrice Mars) |- | li 17 di fevrî 2026|| Li djate di [[cafè]] |- | li 17 di måss 2026|| A l’ aiwe ! (abuvroe, lavoe, [[pousse]]) |- | li 21 d' avri 2026|| E corti |- | li 19 di may 2026|| E l’ [[Wikt:apî|apî]] (les [[moxhes al låme]]) |- | li 16 di djun 2026|| Åtoû del [[nexhance]]; li [[saedje-dame]] |} == Peticion po-z awè l' walon come lingaedje so Gogueule == L' idêye a stî enondêye pa Steve Lampereur, li prezidint del «Måjhon d' l' eritance bedje» des [[Walons del Wisconsene]]. [https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=8981#8981 Loukîz so les Berdelaedjes] por vos l' siner (c' est l' deujhinme [[hårdêye (Daegntoele)|hårdêye]]). == Ene viye plake e walon == Tchanson «Mamy Blue» pa [[Joanna Lecomte]] (Nanesse et les nanas). * [https://www.youtube.com/watch?v=UW-sJUgRtf0 sortitrêye e rfondou] (so [[VoBuze]]). Si ça vs dene do sortitraedje e-n inglès, clitchîz so «sortites» (ådzeu a droete) pu «francès d' Beldjike» : VoBuze ni sai nén co çou k' c' est l' walon. == Indecse del rivuwe micRomania == L' indecse del rivuwe ''[[MicRomania (gazete)|micRomania]]'', k' a publiyî bråmint des waloneus dispu 1992, a stî achevé. [https://crombel.eu/index/ On l' pout lére vaici.] == Pris do rcweraedje filolodjike del Federåcion Walonreye-Brussele 2025 == Asteure, c' e-st on pris d' 5000 euros. Les ovraedjes sont-st a revoyî divant l' '''1î d' octôbe 2025'''. [https://livre.cfwb.be/actualites/actualite/prix-de-loeuvre-philologique-consacree-aux-langues-regionales-les-candidatures-sont-ouvertes Racsegnes] == Videyos e walon fiesse ås lingaedjes walons == === Concerts === * [https://www.youtube.com/watch?v=Wvol27_PIdc ''Djonne macrale''] (tchanson di [[Loriot (binde)|Loriot]], so on tecse di [[Lorint Hendschel]]) === Respondas et bokets des tchansons === * [https://www.youtube.com/watch?v=ZZ7dDtG9qB4 Rapoirtaedje videyo] (pa [[Lorint Hendschel]]) === Bate di tchansons === * [https://www.youtube.com/watch?v=njtwP3LOOI8 ''Dj’a bén ausse dè l’ tchanter''] (Olivier Terwagne) * [https://www.youtube.com/watch?v=h4LfvmT0sUk ''Sul vôye di Brogne''] (''La Rawette'') Gn a eto ene tchanson e picård: * [https://www.youtube.com/watch?v=B9MO-MF0kmM ''Ërprinde lès viés k’mégn''] (Olivier Terwagne) === Conferince sol tchanson e walon d' asteure === * [https://www.youtube.com/watch?v=T8-tJed8aEU Prumî boket] (prezintaedje des conferincîs, [[Lorint Hendschel]] et [[Zavî Biernî]] * [https://www.youtube.com/watch?v=V3BPGGAMkiw Deujhinme boket] (prezintaedje da [[Wiyam Dinker]], [[Elmore D]], [[Flipe Ansea]] et [[les Slugs]] * [https://www.youtube.com/watch?v=hi43HV5ioJ4 Troejhinme boket] (comintåres so les Slugs, so [[André Gauditiaubois]] come [[cåzaedjisse]], tchanson da [[Djåke Leféve]] so on tecse da [[Guy Fontinne]], tchanson [[des Crapådes]] sicrîte pa [[Emile Hesbois]]) * [https://www.youtube.com/watch?v=dYx-J5gvjY0 Cwatrinme et dierin boket] (on-z î ôt tchanter : [[William Warnier]], [[Guy Cabay]], [[Vincent Delire]] (Mimile), [[Julos Beaucarne]], [[André Gauditiaubois]] eyet l' tchanteuse di Luttik Transopera) === Egurniyaedje del fiesse di 2018 === [https://www.youtube.com/watch?v=dWcZ0kFFQh4 Fime d' imådjes del sicole del Plante] (sol paskêye «Li diåle e pourcea» da [[Djan-Bietrumé Picård]], adjinçné pa [[Joseph Dewez]] et Madeleine Delvaux) == Po les manaedjeus d' sicoles di walon eyet d' tåvlêyes == Li [[Siervice des Lingaedjes do Payis]] rashonne des racsegnmints po fé ene mape des scoles et des tåvlêyes di walon-cåzants. * {{fr}} [https://objectifplumes.be/doc/appel-aux-organisateurs-de-cours-et-tables-de-conversation-en-langue-regionale/ Leu dmande di racsegnes] * {{fr}} [https://objectifplumes.be/notre-annuaire/?rubrique=cours-et-tables-de-conversation-en-langues-regionales Li mape] == Scoles di Bive do bontins 2025 == [[Imådje:Scoles di Bive 15 d' avri 2025.jpg|thumb|scole do 15 d' avri 2025]] Les [[scoles di Bive]] sont ki s' dinèt ces tins ci (li mårdi 15 d' avri et les cwate mårdis d' après, di deus eures a cénk eures di l' après-nonne. Racsegnes : 061 51 16 14). * [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2025-04-15_Sicole_di_Bive.pdf Cours do 15 d' avri 2025] * [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2025-04-22_Sicole_di_Bive.pdf Cours do 22 d' avri 2025] * [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2025-05-06_Sicole_di_Bive.pdf Cours do 6 di may 2025] * [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2025-05-13_Sicole_di_Bive.pdf Cours do 13 di may 2025] * [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2025-05-20_Sicole_di_Bive.pdf Ashyinne do 20 di may 2025] (scole påzès scolîs) == Tchansons sol tévé waloncåzante == [[Imådje:Livret plake emacralaedje cwate tchanteus.JPG|thumb]] === del sitroete plake «Emacralaedje» === Sacwants [[tchansons e walon]] del [[sitroete plake «Emacralaedje»]] sont asteure sol tchinne «[[tévé waloncåzante]]» so [[VoBuze]]. * [https://lucyin.walon.org/tchanson/tchansonswatv.php#Californeye «Depårt pol Californeye»] * [https://lucyin.walon.org/tchanson/tchansonswatv.php#Poplinete «Poplinete Blouze»] === ôtès tchansons === * [https://lucyin.walon.org/tchanson/tchansonswatv.php#verbir Les veres di bire] ([[Willy Marchal]], sol muzike di «[[Le temps des cerises]]») == [[Fiesse ås lingaedjes walons]] 2025 == Li fiesse s' a disrôlé li [[24 di may]] a [[Nameur]] so tinme del tchanson d' asteure. [[Fiesse_ås_lingaedjes_walons#Fiesse_2025|Loukîz cial]]. Veyanmint k' on fiestixheut ses dijh ans, li programe aveut veyou grand. Et c' est po ça eto k' el fiesse aveut rvinou a Nameur, ewou çk' elle aveut-st ataké e 2015. {{fr}} [https://livre.cfwb.be/actualites/actualite/fete-aux-langues-de-wallonie-2025-le-programme Tot l' programe] (årtike sol waibe do Mwaisse Siervice des Belès-letes et do Live, 15 d' avri 2025). === Bate di noûmots del fiesse ås lingaedjes walons 2025 === [[Imådje:Flw24 bate di noûmots.jpg|thumb]] Pol [[bate di noûmots del fiesse ås lingaedjes walons]], li tinme e 2025, ci srè: «li muzike et l' industreye del muzike». Nén pus d' 10 [[noûmot do walon|noûmots]] avou ene pitite esplikêye di cmint k' il a stî trové, ey ene fråze ki l' novea mot est metou dvins. Ci côp ci, on pout eto evoyî des noûmots foû do tinme. Divant li '''15 d' avri 2025''' å [[Siervice des Lingaedjes do Payis]] : langues.regionales(at)cfwb.be {{fr}} [https://livre.cfwb.be/actualites/actualite/bate-di-noumots-concours-de-neologismes Loukîz cial] {{fr}} [https://livre.cfwb.be/actualites/actualite/bate-di-noumots-concours-de-neologismes-2025-les-resultats Rizultats] === Bate di tchansons del Fiesse ås lingaedjes walons 2025 === * {{fr}} [https://livre.cfwb.be/actualites/actualite/tremplin-pour-la-chanson-en-langue-regionale Prezintaedje] * {{fr}} [https://livre.cfwb.be/fileadmin/sites/lali/uploads/Document/Activites/FALW/2025/Tremplin_reglement.pdf Reglumint] * {{fr}} [https://livre.cfwb.be/fileadmin/sites/lali/uploads/Document/Activites/FALW/2025/Tremplin_repertoire.pdf Ramexhnêye di tecses di tchansons ki tot l' monde pout mete e muzike] === Campagne so les rantoeles di soçnaedjes === {{fr}} [https://livre.cfwb.be/actualites/actualite/une-campagne-pour-visibiliser-la-chanson-en-langue-regionale Loukîz cial] === Lére sins rla (maraton d' lijhaedje e walon) === Tot l' moes d' avri dins les bibiotekes ki prindèt pårt a «''Lîre sins r'lache''». [https://www.el-mojo.be/index.php?page=collaboration/marathon2017 Racsegnes] [https://objectifplumes.be/doc/marathon-de-lecture-lire-sins-rlache-2025-les-resultats/ Rizultats] Sacwants bibiotekes dins les rangs: * [https://www.namur.be/fr/loisirs/culture/lectures/bibliotheques/agenda-bibliotheques/lire-sins-r2019lache-marathon-de-lecture-en-wallon Nameur] * [https://www.liege-lettres.be/marathon-en-wallon-lire-sins-rlache/ Lidje] * [https://web.facebook.com/reel/9275856625782971 Teu] * [[Rindeu]]: 5 d' avri, d' ene eure a 5 eures di l' après-nonne; info@ourthedocumentation.be * [[Bive]]: les 9 et 12 d' avri; bibliotheque@bievre.be == Noveas motîs walons so les fyis == [[Imådje:Jean Wisimus - Dictionnaire populaire wallon-français en dialecte verviétois , 1947 (couverture).png|thumb|100px|left]] * [[c:File:E34 wa Wisimus.pdf|Motî d' Vervî]] * [https://lucyin.walon.org/diccionairaedje/wf/C13_SpC13.pdf Motî d' Cînè et live di spots Hostin, rashonné sol minme fitchî] == Cåbaret walon a Limerlé == Li dimegne '''27 d' avri''' a cwatre eures di l' après-nonne a [[Limerlé]]. Racsegnes : info@peripleenlademeure.com == Novea live eplaidî pa [[Lorint Hendschel]] == '''/!\ Messaedje metou dinsi sol [https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?t=3070&sid=87645247a6f905d32aa8816304066a8a forom Berdelaedjes] /!\''' Dji fé ene miete del reclame, si vos voloz bén: mi novea roman vént d' parete, sicrît trinte ans après l' prumî (!), "So l' anuti", k' aveut paretou amon Weyrich l' an 2006. Gn a sacwantès racsegnes so m' blog: https://amonlorint.wordpress.com/2025/02/02/mi-novea-roman-a-vudi/ Li roman a stî scrît è rfondou walon avou l' tite "Li djoû k’ Monsieu a rivnou" (ISBN 979-10-424-4203-3). Mins dj’ end a fwait ene modêye dins li scrijhaedje da Feller eto po les lijheu(se)s k’ inmèt mî insi. Si tite: « Li djoû qu’ Monsieû a rivnou » (ISBN 979-10-424-4192-0). C’ est l’ minme roman mot po mot, come di djusse. Les deus modêyes vinèt avou on ratournaedje è francès di m’ mwin. Li tot fwait 373 pådjes. Li live e-st oto-edité mins dj' a bråmint des rujhes avou l' distribouweu. Les deus modêyes, rifondou et Feller, polèt esse atchtêyes amon Bookelis: https://livres.bookelis.com/librairie On l' trouve eto sol Toele (Fnac, Amazon...) et on l' sait comander dins les livreyes mins (kéke feye seulmint pol moumint), seulmint li modêye è Feller. Rén n' e-st åjhey... Todi e-st i ki dj’ espere ki vos åroz bon do lére çoula! Mi, dj’ a yeu bon del sicrire po vosse plaijhi, todi! == Concert walon a Binde / Bande == A [[Bande (viyaedje)|Bande]] (u [[Binde (viyaedje)|Binde]]), li djudi 6 di fevrî a deus eures et dmey di l' après-nonne, concert avou les copineus [[Tchårnoe-dé-Harsin|do Tchårnoe]], les scolîs di [[Chavane-dilé-Harsin]] eyet [[Willy Marchal]] avou s' copleu Léon Jacquot. Racsegnes : http://www.ccnassogne.be; tel. 084 21 49 08. == Pris del Federåcion Walonreye-Brussele po 2025 == C' est èn ovraedje di prôze, a revoyî divant l' '''15 di fevrî 2025'''. [https://livre.cfwb.be/actualites/actualite/espiegles-de-langue-regionale-les-candidatures-sont-ouvertes Racsegnes] == {{HDVs}} == *[[Wikipedia:Wikinoveles/Egurniyaedjes 2024|Egurniyaedjes 2024]] *[[Wikipedia:Wikinoveles/Egurniyaedjes|Tos les egurniyaedjes]] nx68901akuu6sdo1pollxntglq62w6v 0 47314 424211 424140 2026-04-17T14:32:15Z Èl-Gueuye-Noere 17076 424211 wikitext text/x-wiki {{Djermon viyaedje}} {| id="toc" style="border-collapse:collapse;margin:0 0 1em 1.5em; float:right; width:280px;" border="1" cellspacing="0" cellpadding="2" |+<span style="font-size:large;">'''{{wa icon}} Glin-dlé-Mont — Glin'''<br />'''{{fr icon}} Ghlin'''<br />{{pcd icon}} '''Ghlin'''</span> | colspan="2" align="center" style="background:#efefef;" | {| class="mw-collapsible" style="text-align:center; width:100%;" border="0" cellspacing="0" cellpadding="2" |+ |[[Imådje:Armoiries Ghlin.png|alt=|333x333px]] |- |([[Armwereyes di Mont|Detays]]) |} |- | colspan="2" align="center" style="border-bottom:3px solid gray;" |'''Eplaeçmint do ptit ban dins l' comene''' [[Imådje:Ghlin_Mons_Hainaut_Belgium_Map.svg|alt=|300x300px]] |- |[[Lingaedje oficir]] |[[Francès (lingaedje)|Francès]] |- |[[Lingaedje coinrece]] |[[Picård di Mont]] |- |[[Limero diyalectolodjike]] |Mo 21<ref name=":0">https://lucyin.walon.org/diccionairaedje/brouyon_viyaedjes.html</ref> |- |[[Limero del posse]] |7011 (Asteure) 7410 (Davance)<ref name=":0" /> |- |[[Eplaeçmint]] | - [[Mont]] - [[Arondixhmint di Mont]] - [[Province do Hinnot]] - [[Walonreye]] - [[Beldjike]] |- |[[Sitindêye]] |? |- |[[Peuplåcion]] |? |- |[[Dinsité]] |? |- |[[Coisse d' eure|Coisse d'&nbsp;eure]] |ECG ([[Eure del Coistrece di Grinwitch|ECG]]+1) / CEST (UTC+2) |- |[[Djivêye des preficses telefonikes eternåcionås|Preficse telefonike]] |(+32) 065 |} '''Glin-dlé-Mont''', ubén låvå « '''Glin''' » ([FR] ''Ghlin ;'' [PCD] ''Ghlin''), c' est on ptit ban d' [[Mont]], e [[Province do Hinnot]]. == Fotografeyes == <center><gallery> Imådje:Glin-dlé-Mont Caliguluk ås Moirts.jpg|alt=|Monumint ås moirts pol [[Prumire guere daegnrece]]. Imådje:Glin-dlé-Mont Voye 1.jpg|alt=|Ene pitite plaece avou k' des måjhones eyet del verdeure. Imådje:Glin-dlé-Mont Eglijhe.jpg|alt=|L' Eglijhe ki s' trouve sol plaece, å cinte do ptit ban. Imådje:Glin-dlé-Mont Paxhî.jpg|alt=|Télcô, on ritrove co des paxhîs inte les (novelès) måjhones. Imådje:0 Ghlin - chapelle N-D du Moulineau (1).JPG|Tchapele di Nosse-Dame do Molinå (16inme sieke) Imådje:0 Ghlin - Bois Brûlé (1).JPG|Li Bwès brûlé </gallery></center> == Referinces eyet sourdants == <references /> {{RC/Mont}} px5g4im18h0w1atrk6cavoygqdysdu8 10 54972 424207 2026-04-17T14:20:06Z Èl-Gueuye-Noere 17076 Pådje ahivêye avou «[[Imådje:Flag of Iran.svg|border|20px]]» 424207 wikitext text/x-wiki [[Imådje:Flag of Iran.svg|border|20px]] 9w0hjeq6uu5zocyi0mvkrel6rmdgh23 0 54973 424208 2026-04-17T14:20:30Z Èl-Gueuye-Noere 17076 Pådje ahivêye avou «{{Djermon}} Li '''troejhinme guere do Gofe''', c' est ene guere k' a comincî li [[28 di fevrî]] [[2026]] avou ene atake militaire del deujhinne [[Israyel (estat)]|Israyel]-[[Uyessês]] so l' [[Iran]]. Ci-ci î a respondou. == Nos == Tchaeke payis a dné on no diferin po leu-z operåcions : * {{ISR-d}} Operåcion Liyon groûlant ([EN] ''Operation Roaring Lion'') * {{IRA-d}} Promesse oniesse 4 * {{USA-d}} Operåcion Diale-e-coir ([EN] ''Operation Epic Fury''). ==...» 424208 wikitext text/x-wiki {{Djermon}} Li '''troejhinme guere do Gofe''', c' est ene guere k' a comincî li [[28 di fevrî]] [[2026]] avou ene atake militaire del deujhinne [[Israyel (estat)]|Israyel]-[[Uyessês]] so l' [[Iran]]. Ci-ci î a respondou. == Nos == Tchaeke payis a dné on no diferin po leu-z operåcions : * {{ISR-d}} Operåcion Liyon groûlant ([EN] ''Operation Roaring Lion'') * {{IRA-d}} Promesse oniesse 4 * {{USA-d}} Operåcion Diale-e-coir ([EN] ''Operation Epic Fury''). == Referinces eyet sourdants == nwcrfy03v4ge0czpyin69st9bcvgcpq 424209 424208 2026-04-17T14:22:17Z Èl-Gueuye-Noere 17076 424209 wikitext text/x-wiki {{Djermon}} Li '''troejhinme guere do Gofe''', c' est ene guere k' a comincî li [[28 di fevrî]] [[2026]] avou ene atake militaire del deujhinne [[Israyel (estat)|Israyel]]-[[Uyessês]] so l' [[Iran]]. Ci-ci î a respondou. == Nos == Tchaeke payis a dné on no diferin po leu-z operåcions : * {{ISR-d}} Operåcion Liyon groûlant ([EN] ''Operation Roaring Lion'') * {{IRA-d}} Promesse oniesse 4 * {{USA-d}} Operåcion Diale-e-coir ([EN] ''Operation Epic Fury''). == Referinces eyet sourdants == ilee5qcj26iojqd5j05ifjtunpi50w3 424210 424209 2026-04-17T14:29:41Z Èl-Gueuye-Noere 17076 424210 wikitext text/x-wiki {{Djermon}} [[Imådje:Strait of Hormuz Transits.webp|vignette|Dispu l' cominçmint del '''guere''', bråmint moens d' bateas pasnut på [[stroet d' Hourmouze]]. Çou k' a fwait crexhe les pris del petrole eyet do gåz.]] Li '''troejhinme guere do Gofe'''<ref>https://www.lesechos.fr/monde/etats-unis/iran-la-troisieme-guerre-du-golfe-toujours-sans-issue-apres-un-mois-qui-a-choque-la-planete-2223610</ref>, c' est ene guere k' a comincî li [[28 di fevrî]] [[2026]] avou ene atake militaire del deujhinne [[Israyel (estat)|Israyel]]-[[Uyessês]] so l' [[Iran]]. Ci-ci î a respondou. == Nos == Tchaeke payis a dné on no diferin po leu-z operåcions : * {{ISR-d}} Operåcion Liyon groûlant ([EN] ''Operation Roaring Lion'') * {{IRA-d}} Promesse oniesse 4 * {{USA-d}} Operåcion Diale-e-coir ([EN] ''Operation Epic Fury''). == Referinces eyet sourdants == <references /> 6wr9cntvmkrbd7ew19qkeuedr6mrql6 3 54974 424212 2026-04-17T14:39:45Z Èl-Gueuye-Noere 17076 /* ZephyrMusic */ novele seccion 424212 wikitext text/x-wiki == [[ZephyrMusic]] == Hello,<br /> I saw your request for speed deletion. How do you know it's a crosswiki spam? This article still exists here, but also in the Picardish-speaking project. I noticed three accounts in the history, which look different. Would someone have created several accounts to promote this video maker? <br /> Have a nice day,<br /> [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 17 d' avri 2026 a 14:39 (UTC) 7mv83yn4lnaonl3ouvgbhd80dg08vka