Wiccionaire wawiktionary https://wa.wiktionary.org/wiki/Wiccionaire:Mwaisse_p%C3%A5dje MediaWiki 1.46.0-wmf.23 case-sensitive Media Sipeciås Copene Uzeu Uzeu copene Wiccionaire Wiccionaire copene Imådje Imådje copene MediaWiki MediaWiki copene Modele Modele copene Aidance Aidance copene Categoreye Categoreye copene Rawete Rawete copene Sourdant Sourdant copene Motyince Motyince copene TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk Sujet Categoreye:Pitits nos do walon 14 2443 432840 339444 2026-04-12T09:48:07Z Lucyin 218 432840 wikitext text/x-wiki {{wp|Pitit no walon|r=b}} [[Categoreye:Nos prôpes do walon|Pitits nos]] [[Categoreye:Pitits nos di tchaeke lingaedje|Walon]] f5mmx7yw41ymrkwdlagy0juw3d5v1jy Djan 0 3368 432852 427720 2026-04-12T10:37:57Z Lucyin 218 /* {{H|NP|wa}} */ 432852 wikitext text/x-wiki {{MR|djans}} == {{L|wa}} == {{-drif-|Djihan}} === {{H|etimolodjeye|wa}} === Disfondowe di « [[Djihan]] » (avou fondaedje do [[w:H prumrece|H prumrece]]) ; {{pndnf}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} *** {{AFE|ʤã|ʤɔ̃}} *** {{frcjh}} {{AFE|ʒã}} ** {{pzc}} {{AFE|ʤã}} * {{Ric|Djan}} === {{H|NP|wa}} === {{-pnwa-|[[Djan]]|[[Djene]]}} {{~}} {{o}} # {{pitit no|omrin|wa}}. # {{Fam|wa}} ''Jean''. ==== {{H|NU}} ==== {{pn-w-u}} ==== {{H|ratourneures}} ==== # {{r|on bon Djan}}: on bråve ome, ki n’ si måvele nén a cåze di s’ feme. # {{r|on Djan ås pidjons}} : on [[pidjonisse]], [[colebeu]]. # {{r|on Djan ås coks}} : on [[cokî]]. # {{r|Cwand on n’ a nén Djan, on a Djene}} u : {{r|Cwand c’ est nén Djan, c’ est Djene}} : On a totès sôres di mizeres al [[cawêye]]. # {{r|Mwaisse Djan ki rmostere si curé}} : dijhêye po onk ki s’ vante, u ki ndè vout saveur dipus k’ on pus malén k’ lu. # {{r|I fwait Djan ki rît et Djan ki brait}} : I fwait do solea, et do côp après, i ploût. # {{r|Djan et Djene fiyént del tchene; Djan trota Djene si såva}} : u : {{r|Djan et Djene rivnént d’ Dinant; Djan touma, Djene li ramassa; Djene fijha des vôtes et Djan lzès magna|cat=rimram}} ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[Djenete]], [[Djeniton]] * [[Djenåd]], [[Djenin]], [[Djenon]] {{mse}} * [[Tchantchès]] * [[yane]] ==== {{H|mots d’ aplacaedje}} ==== {{Lka}} [[Djihan#Mots d’ aplacaedje|Djihan]] * (pitits nos): [[Djan-Louwis]], [[Djan-På]], [[Djan-Pire]], [[Djan-Leu]], [[Djan-Mår]], [[Djan-Mareye]], [[Djan-Djîle]], [[Djan-Djo]] * (kimons nos) [[djan-comere]], [[djan-fote]], [[djan-ferfote]], [[djan-vo-m'-ci]], [[djan-cocoye]], [[djan-mes-coyes]], [[djan-d'-lacea]], [[djan-d'-l'-asso]], [[djan-boulome]], [[djan-lagnet]], [[djan-melisse]], [[djan-bouboune]], [[djan-bodene]], [[djan-godinete]] * (kimons no avou ene grande lete): [[Gros-Djan]], [[Djan-l'-enovré]], [[Djan-l'-ewaeré]], [[Djan-l'-vayant]] * (Veyes et viyaedjes): [[Djan-Djé]] * (Nos d’ famile) [[Djandjo]], [[Grodjan]], [[Pitidjan]], [[Grandjan]], [[Somdjan]] * (tolu) [[Djan del Lune]] ==== {{H|RM}} ==== {{PN}} {{Lka}} [[Djihan#Poirteus do no|Djihan]] * (Personaedjes des fåves): [[Djan d’ Mådi]], [[Djan d’ Nivele]], [[Pépé Djan Bijhon]], [[Djan Lariguete]] * (Personaedjes do foclore): [[Djan l’ nåjhi]], [[Djan pansåd]] * (Spots di sacwants viyaedjes): [[Djan d’ Cele]], [[Djan d’ Fleuru]] * (waloneus) [[w:Djan Goffart|Djan Goffart]], [[w:Djan Cayron|Djan Cayron]], [[w:Jean Germain|Djan Djermwin]], [[w:Jean Haust|Djan Haust]], [[w:Paul Jean|På Djan]] {{Tit}} * [[w:Djan et Djene (live d’ imådjes)|Djan et Djene]] (live d’ imådjes) ==== {{H|Of}} ==== * [[djans]] (alans) * [[djin]] (''djan'' e tchestrolès) ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | Djan = C1, C8, C106, R11 | Jan = E1 (a « Dj(i)han ») |- = R13 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|{{Lka-ra|Djihan}} |fr= {{t+|fr|Jean}} |nl= {{t+|nl|Jan}} |en= {{t+|en|John}} |es= {{t+|es|Juan}} |ro= {{t+|ro|Ion}} |it= {{t+|it|Giovanni}} |scn= {{t+|scn|Giuvanni}} }} ==={{H|addjectif|wa}}=== {{~}} {{o}} {{a-atr}} # ki boute må. #* Mins les soteas, veyoz vs, ni sont nén {{~}},<br>I n’ fjhèt djamåy rén a mwetî. {{s-rif|JVri|”Vîx Lîge” (1901), p.180, “Es Châte”}} {{nourat}} === {{H|VE}}=== {{wp|pitit no walon}} dscg3jv8szyd9gwiinw8i3nhnsbetry acmoide 0 4346 432808 432075 2026-04-11T12:20:30Z Srtxg 1009 /* {{H|ortografeyes}} */ +E203 432808 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{Bdj|moide}} ([[hagnî]]) comprindou imådjreçmint, pa l'voye do latén *[[accommordere]] {{bet|ac|v|wa}}, {{çdom}} {{caw|de|v|wa}} {{FEW|2/2|959}} eyet co {{FEW|24|171|a}}, racuzinave avou li [[vî francès]] ''amordre''. ==={{H|prononçaedje}}=== * {{WAFE}} ** {{prcoi}} *** {{AFE|ak.'mwat|ak.'mwɛt}} {{BS|oi|-}} *** (avou ene ôte cawete) {{AFE|ak.mwaʀ.'de|a.kɔ.mwa.'de|a.kɔ.mwaʀ.'si}} ** {{pzc}} {{AFE|ak.'mwat}} * {{Ric|ac·moide}} === {{H|viebe|wa}} === {{-codjow-|troke=5|A=acmoird|B=acmoid|come=ratinde}} {{~}} {{vc}} {{loyén prono|wa|'}} # riçure (ene djin), et fé camaeråde avou leye. #* Li mwaisse di scole est la sol soû ;<br>I l' fiestixh po sayî d' l' {{~}}. {{s-rif|MLol|p.157, « Lu novê scolî »}} #* Dji l' a fwait vni po k' vos l' polaxhîxhe {{~}} cial po Leyontine, po vs diner vos dijh bons, po vs complaire, infén, seulmint, après çou k' i vént di s' passer, vos poloz fé ene croes so vos dzirs, dji n' frè nén l' malåde … tchén fwait tchén. {{s-rif|JLpml|1928, ake II, sinne XIV, p.30}} #* Si vs avoz l’ måleur di l’ {{~}} e vosse tchambe, i n’ vos cwitrè nén pus k’ ene pouce {{s|JWis}} # fé amoussî, fé intrer (des novelès dujhances, des nouvès uzances, des novelès abutudes). #* On ns aprindeut les viyès manoyes eyet les viyès mzeures, c’ esteut po-z {{~}} e payis les manoyes et les mzeures del Révolucion francesse. Les Inglès, ki passèt portant po foirt sûtis, n’ ont co savou, disk’ asteure, {{~}} les novelès mzeures e leu payis, et portant i ricnoxhèt k’ ele sont meyeuses ki les leurs {{s|NLeq}} # rinde [[doumiesse]] (ene såvadje biesse). #* On n’ a nén todi åjhey po-z {{~}} les djonnès biesses {{s|RHos}} #* Ça fwait ki li Ptit Prince {{~|acmoirda}} li rnåd ; et cwand fourit po nd aler, li rnåd lyi djha : « Dji tchoûlrè »<BR>- C’ est vos l’ fåte, responda li Ptit Prince ; dji n’ vos voleu pont fé d’ må, mins vs avoz volou ki dji vs {{~|acmoirdaxhe}} {{s|LHen~|ratournant « [[w:Li ptit prince (roman)|Li ptit prince]] »}} # fé abitouwer (ene djin, ene biesse, ene plante) a on novea payis. ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[acmoirdou]] * [[acmoisse]] * [[racmoide]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== * (bén rçure): [[ascoyî]] * (rinde doumiesse): [[aprovijhî]] ==== {{H|mots vijhéns}} ==== * (fé s’ abitouwer) [[aclever]] ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | ackmuatte = E212 | acmoid = E89,E177a (1823) | acmoide = R9,R10,R11 | acmwade = C13 | ac’mwade = E212b | acmwède = E170 | ac’mwède = E1,E34 | acmwèrder = E170 | acomwade = C9 | acomwader = C9 | acomwarsi = C9 | akmoid = E177b (1839) | ak’moide = G0 | akmoirdé = E203:Akmoirdé\,_akmoitt | akmoitt = E203:Akmoirdé\,_akmoitt | - = C8, R13 }} ==== {{H|sipårdaedje}} ==== Coinrece Payis d’ Lidje, Nameur, Cinè. ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|bén rçure |fr= {{t+|fr|accueillir}} }} {{ratour|fé amoussî, fé intrer |fr= {{t+|fr|introduire}}, {{t+|fr|implanter}}, faire adopter, faire admettre }} {{ratour|aprovijhî |fr= {{t+|fr|apprivoiser}} }} {{ratour|fé s’ abitouwer |fr= {{t+|fr|acclimater}}, {{t+|fr|habituer}} }} === {{H|Co|wa}} === {{~}} # {{SP13s|{{np2}}}}. #* Eco I fåt i ki dj' l' {{~}}. tngexq51u0he8e5vle5is7ela3x7r9i acoirdance 0 4350 432813 402424 2026-04-11T12:41:18Z Srtxg 1009 432813 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{Bdj|acoirder}} {{caw|ance|s|wa}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{pzc}} {{AFE|...}} * {{Ric|a(.)coi.rdance}} === {{H|sustantif|wa}} === {{~}} {{f}} # fwait d' esse sol minme wachlire, d' aveur les minmes sintimints. #* I gn aveut waire d' '''acoirdance''' inte di zels. # (todi å pluriyal) acoird po s' maryî (rl a: [[acoirdances]]). #* Et l’ bribeu tchante. I tchante des viyès {{~s}}</br>So des rimeas hozlés d’ doûceurs</br>Po les monkeurs,</br>So des rimeas rivnous d’ si lon ! {{s-rif|JCla| « Airs di flûte et autres poèmes wallons », édition critique de Maurice Piron, 1956, « Bribeû d’amoûr », 1925, p.55-56}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | acoirdance = R10,R11 | acwardance = C13 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour| |fr= bonne intelligence, conformité de sentiment | }} qjh2qffovc14vy5ank9101gbspk54vl acoirdances 0 4351 432812 387404 2026-04-11T12:38:27Z Srtxg 1009 /* {{H|ortografeyes}} */ +E203 432812 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{Bdj|acoirder}} {{caw|ance|s|wa}} + «s» da plurial. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{pzc}} {{AFE|...}} * {{Ric|a(.)coi.rdances}} === {{H|sustantif|wa}} === {{~}} {{f}} {{tpl|wa}} # [[acoird]] inte on djonne ome et ene comere po [[hanter]] oficielmint, et bénrade ès maryî. #* On fiestixha les '''acoirdances''' di m’ pa avou l’ pitite Inglesse {{s|JLef}} #*Ca l' djoû des '''acoirdances''' si dj' tome måy sol napea</br>Djel towe ! Et si dj' mintixh, k' on m' rissaetche li bateme !</br>{{s-rif|LLag|"Mayon" (1923), p. 44}} ==== {{H|sinonimeye}} ==== * [[acoirdayes]] ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | acoirdances = R10,R11:acoirdance,R13 | acwardances = C13 | acwèrdances = E1, E34 | akoirdanss = E203 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour |fr= {{t+|fr|fiançailles}}, {{t+|fr|accordailles}} }} 6n36ly1iy0l0ongxieb2d6h3add5oyn acomuniaedje 0 4354 432827 366698 2026-04-12T08:46:59Z Srtxg 1009 /* {{H|ortografeyes}} */ +E203 432827 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == ==={{H|etimolodjeye}}=== {{V|acomunyî}} {{caw|aedje|s|wa}}. ==={{H|prononçaedje}}=== *{{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|…}} ** {{pzc}} {{AFE|a.kɔ.my.'njɛʧ}} * {{Ric|a(.)co.mu.niaedje}} ==={{H|sustantif|wa}}=== {{-su-}} {{~}} {{o}} # ake d’ acomunyî ; ceremoneye di comunion. #* l’ '''acomuniaedje''' durrè lontins, beacôp d’ djins on fwait leu bondjoû {{s-rif|E203}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | acomuniaedje = R10,R11:acomunyî | acomun’yèdje = E21 | akomugnech = E203 }} ===={{H|ratournaedjes}}==== {{ratour |fr = cérémonie de la Communion }} cqgwt14t0vnvvu6vw4tv4xxhmhgwyfy acomunyî 0 4355 432822 366626 2026-04-11T15:05:00Z Srtxg 1009 /* {{H|ortografeyes}} */ +E203 432822 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == ==={{H|etimolodjeye}}=== {{V|comunyî}} {{bet|a|v|wa}}. ==={{H|prononçaedje}}=== *{{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|…}} ** {{pzc}} {{AFE|a.kɔ.my.nji:}} * {{Ric|a(.)co.mu.nyî}} ==={{H|viebe|wa}}=== {{~}} {{vc}} {{codj|wa|come=tcheryî}} # (po on curé) diner l’ [[comunion]] a ene sakî. # Li curé nels aveut nén co {{~}}. # [[comunyî]], riçure li comunion. #* Il {{~|acomunyive}} cwand nos avans arivé. ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[acomuniaedje]] ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto|croejh=Vi | acomugnî = E34 | acomunyî = R10,R11 | acomun’yî = E21 | akomugnî = E203 <!-- acomyî --> | acomî = E34 | acomyi = E2 | akomî = E203 }} bb0a4czddc15dmsqg88eq7ly9oc50ll ametou 0 4627 432806 400472 2026-04-11T12:00:24Z Srtxg 1009 /* {{H|ortografeyes}} */ +C9a 432806 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye}} === Sustantivaedje do pårticipe erirece. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|a.mɛ.'tu|a.mɛ.'ty}} ** {{pzc}} {{AFE|a.mɛ.'tu}} * {{Ric|a(.)me.tou}} === {{H|sustantif|wa}} === {{-su-|o=ametou|f=ametowe}} {{~}} {{o}} # li ci k’ est ametou. #*Et dvins l’ peupe, divins l’ peupe sortot,</br>Li feme si bate po l’ {{~}},</br>Po ci-la k’ ele adôre, cwand minme,</br>K’ i fåt s’ siplinkyî po l’ aveur{{s-rif|JVri|”Vîx Lîge” (1901), p.35, “Battaye di Feumme !”}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | ametou, ametowe = R9,R10,R11:amete | amètou = E1,E34 | amètu = C9 | amettu = C9a }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour |fr= {{t+|fr|accusé}}, {{t+|fr|inculpé}} }} === {{H|pårticipe erirece|wa}} === {{~}} {{o}} # {{PE|amete}}. 6xxz1ioiumdvwdj3c573u5qr4xcgiz8 coine 0 6410 432810 431829 2026-04-11T12:29:18Z Srtxg 1009 /* {{H|ortografeyes}} */ +E203 432810 wikitext text/x-wiki =={{L|wa}}== ==={{H|etimolodjeye|wa|1}}=== {{Bdj|cornu|sourd=la}} {{m-s}}. ===={{H|prononçaedje}}==== * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|kwɛn|kwan|kwãn|koːn|koːʀn|kɔ̃ʀn|kuːn|kuːʀn}} {{BS|oi}} ** {{pzc}} {{AFE|kwan}} * {{Ric}} <gallery> Goat with unusual horns.jpg|Coines di gade Erkencho del norte.jpg|Coine po-z î shofler </gallery> ===={{H|sustantif|wa}}==== {{-su-}} {{~}} {{f}} # {{anto-b|wa}} [[broke]] k' i gn a di tchaeke costé sol front des vatches, des gades, des berås, do diåle, evnd. #* Des biesses a {{~s}}. #* Il a yeu on côp d' {{~}} del gade. {{s-rif|C106}} #* Ene vatche a ene roye a s' {{~}} a tchaeke vêlaedje. {{s-rif|C106}} # {{anto-b|wa}} bwès avou do coxhlaedje ki crexhe so l' front des ciers et des parey a zels. #* Les {{~s}} des ciers toumèt tos ls ans mins les cenes des dins et des renes ni tcheyèt nén. # sustance des shabots des tchvås, des ongletes des vatches. #* On s' meteut do formol dizo les pîs po k' i divnénxhe deurs come del {{~}}. # stitcha so des plantes k' i gn a. #* Des canadas ås {{~s}}; ene poye al {{~}}. ==== {{H|ratourneures}} ==== #[[awè des royes a ses coines]] ou {{r|awè des taetches so ses coines}}. # {{r|awè åk so ses coines}} : awè des royes a ses coines. # {{r|awè (ene sacwè) so ses coines}} : awè ç' cayet la e trexhe (s' endè tracasser). #* On n' les ôt pus tant brutyî conte des Flaminds, asteure k' il ont l' afwaire del diyocsene so leus coines. # {{r|poirter des coines}} : esse [[coirnåd]]. #* Tolmonde dit k' dji {{~|poite des coines}},<br>Dji sai bén k' c' est des djalots ;<br>Dji n' lezî fwai nén måle mene,<br>Ca dji les prind po des sots. {{s-rif|FrBcj|''Li cocu volontaire'', 1852, p.83}} #* Les ki wåkèt sinte Catrene<br>Et ki vs fjhèt {{~|poirter des coines}};<br>Cenes qui rotèt-st-e schî-fesse<br>Ou les deus djambes el minme fesse. {{s-rif|JPV}} # {{r|S' il a magnî l' diåle, k' i magne pår les coines}} ou {{r|Cwand on magne li diåle, i fåt magnî les coines}} : On doet achever d' payî po les mizeres k' on-z a fwait ås ôtes. Franwal: ahåyant po {{lang|fr|"Il faut boire le calice jusqu'à la lie"}}. # {{r|Tchessî è s' coine}} : bén magnî. # {{r|Rissaetchî ses coines come les lumçons}} : si disdire; ni pus rwaitî ene sacwè. # {{r|Li solea mostere ses coines}} : i s' mostere ene miete. # {{r|Dj' end a ddja assez come ça so mes coines}} : dj' a ddja målåjhey assez insi. # {{r|N' awè rén so ses coines}} : ni rén awè k' on v' poye riprotchî. # {{r|On lî leye trop l' loyén djus des coines}} : on l' leye trop fé, on lî leye di trop d' lîberté. # {{r|Il est (si) mwinre k' i båjhreut bén ene gade etur ses coines}}. # {{r|Il a veyou les coines do diåle}}. # {{r|[[rapicî l’ vatche pa les coines]]}} ===== {{H|parintaedje}} ===== * [[coirnet]], [[coinxhea]], [[coirnixheus]], [[coirnåd#Walon 1|coirnåd]] * [[coirnon]] * [[coirnou]] * [[coirnêyreye]], [[coirnåd#Walon 2|coirnåd]] * [[coirnî]] * [[scoirner]], [[scoirnaedje]] * [[discoirner]], [[discoirnaedje]] ===== {{H|mots d’ aplacaedje}} ===== * [[canada ås coines]] * [[poye al coine]] (pintåde) ===== {{H|ortografeyes}} ===== {{Orto | coine = R9,R10:702,R11:coine_(di_vatche),R13 | coinn = E177a (1823) | cône = O0 | coûne = O0,O4 | coûrne = O4 | cwane = C8, O0, S0 {{o}} | cwène = E1,E34, O0 | koinn = E203:Koinn\,_kwenn | kwenn = E203:Koinn\,_kwenn (dins les egzimpes) | quanne = E212 | a-koinn = (a coines) E203 }} ===== {{H|ratournaedjes}} ===== {{ratour|broke sol front des vatches |fr= {{t+|fr|corne}} |en= {{t+|en|horn}} |nl= {{t+|nl|hoorn}} |de= {{t+|de|Horn}} |es= {{t+|es|cuerno}} |ar= {{t+|ar|قرْن‎‎|ral=qarn|ar-fafl=قَرْن‎‎}} |ary= {{t+|ary|ڭرن|ral=gren|ar-fafl=ڭْرن}} |mt= {{t+|mt|qarn}} |zgh= {{t+|zgh|ⵜⵉⵙⴽⵜ|ral=tisket}}; {{t+|zgh|ⵉⵙⴽ|ral=isek}} }} {{ratour|coxhlou stitchaedje do front des ciers |fr= {{t+|fr|bois}} |en= {{t+|en|antler}} }} {{ratour|sustance do shabot |fr= {{t+|fr|corne}} }} ==={{H|etimolodjeye|wa|2}}=== Sitindaedje do prumî sinse, avou candjmint d' djinre, l' organe estant divnou èn instrumint po coirner. ===={{H|sustantif|wa}}==== {{-su-}} {{~}} {{o&f}} # {{muzi|wa}} instrumint k' on shofele divins po fé do brut. #* Ni roveye nén di prinde on {{~}} po nd aler al trake dimwin. #* I prindént des coines di tchesse po-z aler ecoraedjî li Standård. #* Come on gamén ki fwait ndaler ene {{~}} di paxhnåde, on cok di brouwire creye on côp et s' leve å mitan des fetchires {{s-rif|JCal}} #* Li woeyeu del tourete, ki pete po l’ pus seur on some, ni soune nén del {{~}}, cwand l’ sotea potche so l’ toet del foidje po rgriper l’ fossé {{s-rif|JMps|1926, p. 81}} #* Li bierdjî a apicî s' {{~}} po sofler ddins. {{s-rif|C106}} ===== {{H|parintaedje}} ===== * [[coirner]], [[coirneu]] * [[coirnaedje]], [[coirna]] ===== {{H|ratournaedjes}} ===== {{ratour|instrumint k' on shofele divins po fé do brut |fr= {{t+|fr|cor}}, {{t+|fr|cor de chasse}} }} ==={{H|etimolodjeye|wa|3}}=== {{Bdj|cuneus|sourd=la}} {{m-s}}. ==={{H|prononçaedje}}=== * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|kwɛn|kwan}} {{BS|oi|-}} ** {{pzc}} {{AFE|kwan}} * {{Ric}} ==={{H|sustantif|wa}}=== {{-su-}} {{~}} {{o}} # {{djeyom|wa}} inglêye d' on cwåré, d' on rectangue, d' ene tchambe {{Lka|al coine di}}. #* Li cwåré a cwate {{~s}} di scwere. #* Li {{~}} d' on lénçoû, d' ene tîke. #* Li {{~}} di l' ouy, del boke. #* Li {{~}} d' ene pådje. #* Dji mindjrè sol {{~}} del tåve. {{s-rif|C106}} #* Purdoz l' lénçoû pa les {{~s}} po l' riployî. {{s-rif|C106}} #* Elle a xhorbou ses ouys avou l' {{~}} di s' cindrén. {{s-rif|C106}} #* Il a peté s' tiesse al {{~}} del tchiminêye. {{s-rif|C106}} #* Dj' etind braire å voleu, dji mi voleu<!--voleu mi--> såver,<br>Cwand dji voe dvins ene {{~}} tos les måyes rashonnés. {{s-rif~|TBowp|''Li songe da Babilone'', 1887, p.37}}<br>[[File:65 lang wa Lidje Toussaint Brahy œuvres posthumes.wav]] # {{djeyo|wa}} boket d' on payis. #* Dins l' DTW, n a des mots di totes les {{~s}} del Walonreye. #* Li hagnante bijhe, divins totes les {{~s}},<br>Baligandant, vneut sititchî<br>Des meye pondeures di ses alinnes<br>Tot çou ki n’ si poleut catchî. {{s-rif|MLol|"L’iviêr èt l’amour"}} # plaece ritirêye. #* Metoz vs el {{~}} do feu po-z awè bén tchôd. #* Les dmeys djonnes omesdi måle goviene,<br>Si dnént radjoû, zels, el minme {{~}}<br>Po risker leus çanses ås cwårdjeus<br>Ou wadjî les tiesses ou les peyes. {{s-rif|JVvl|(1901), p.42, “Li Plèce Grétry”}} #* I fåt rsouwer ses låmes l' alnute, catchî dvins ene {{~}},<br>Di sogne ki ls efants n' vis riyexhe al narene. {{s-rif|JMign|"[[w:Fleurs di prétins (arimés)|Fleûrs di prétins]]", p.43 (1929), "Li walon’rèye" (1916)}} # boird. ==== {{H|ratourneures}} ==== # {{r|aler el coine}} : esse pûni, po on scolî, k' on voyive a djno el coine del classe. # {{r|Si les coines vénrént e mitan, ele serént rnetieyes}} : dijhêye del rinetieuse ki n' va nén ezès coines; #: rl a: [[mareye-rondès-coines]]. # {{r|coine do bwès}} : orire do bwès, a l' inglêye. # {{r|Dji nel vôreu nén rescontrer el coine do bwès}} : C' est èn ome a nd awè sogne. # {{r|on sorire è cwane}} : on ptit sorire come po s' fote. # {{r|waitî a cwane}} : loukî d' cresse, di truviè. ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[coirnete]] * [[coinrece]], [[coinreçmint]] * [[sorcoine]] {{mse}} * [[cwén]], [[racwén]], [[sorcwén]] * [[cougnet]] ==== {{H|mots d’ aplacaedje}} ==== * [[al coine di]] * [[ås cwate coines di]] * [[Mareye-Rondès-Coines]] * [[dresse a troes coines]] * [[tchapea a troes coines]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== * (inglêye): [[cwén]] * (boket d' on payis): [[contrêye]] * (plaece ritirêye): [[cwén]], [[coulot]] ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | coine = R9,R10:865,R11:coine_(inglêye),R13 | coinn = E177a (1823) | cône = O0 | cwane = C8, O0,O90, S0 | cwène = E1,E34,E145, O0,O4 | koinn = E203:Koinn\,_kwenn | kwenn = E203:Koinn\,_kwenn }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|inglêye |fr= {{t+|fr|coin}} }} {{ratour|boket d' on payis |fr= {{t+|fr|coin}}, {{t+|fr|région}}, {{t+|fr|zone}} }} {{ratour|plaece ritirêye |fr= {{t+|fr|coin}} }} jwkjyog4mzvk11jgh1b6e4smxbqc1mc siteule 0 14056 432853 360082 2026-04-12T11:15:30Z Lucyin 218 432853 wikitext text/x-wiki {{MR|site == {{L|wa}} == {{-spodiv-S|teule}} === {{H|Su|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{f}} # {{Lka}} «[[steule]]». #* Dj' a co ene {{~}} a waidyî divant les Hesses, si t' î vous aler avou tes vatches. ==== {{H|Of}} ==== [[sitoele]] iehq5g39372hca3egpm9xcy9rcheiij 432854 432853 2026-04-12T11:15:44Z Lucyin 218 432854 wikitext text/x-wiki {{MR|siteûle}} == {{L|wa}} == {{-spodiv-S|teule}} === {{H|Su|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{f}} # {{Lka}} «[[steule]]». #* Dj' a co ene {{~}} a waidyî divant les Hesses, si t' î vous aler avou tes vatches. ==== {{H|Of}} ==== [[sitoele]] 78hnjw0puxozpvbkxe1txixnah970xt åcolete 0 16027 432821 391960 2026-04-11T15:01:02Z Srtxg 1009 /* {{H|ortografeyes}} */ +E203 432821 wikitext text/x-wiki {{MR|acolete}} == {{L|wa}} == <gallery> Aquilegia_vulgaris.jpg|(Etim. 2) L’ åcolete des montinnes. </gallery> === {{H|etimolodjeye|wa|1}} === Do grek {{lang|el|[[akolouthos]]}} (« [[sierveu]] »). ==== {{H|prononçaedje}} ==== * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|ɔː.kɔ.'lɛt|aː.kɔ.'lɛt}} ** {{pzc}} {{AFE|ɔː.kɔ.'lɛt}} * {{Ric|å(.)co.lete}} ==== {{H|sustantif|wa}} ==== {{-su-}} {{~}} {{o}} # (rilidjon catolike) [[corå]]. #* Li swè-dijhant {{~}}, c’ esteut l’ diåle ki s’ aveut moussî e sacristin. {{s|A. Daudet, rat. pa [[Sourdant:PHT|P.H. Thomsin]]|{{s?}}}} # {{raba|wa}} sierviteu d' on metchant. #*I n' si dote nén ki les deus {{~s}} da Caroudal lyi corèt-st å cou… {{s-rif|PHT|ratournant ''Li diâle è cwér, ine avinteûre di Bakelandt l’èspiyon di Napolèyon à Lîdje'', 2009, {{p.|16}}}} ===== {{H|Si|wa}} ===== * (sierviteu d' on metchant) : [[apartinant]] ===== {{H|MV|wa}} ===== * [[sierveu]] ===== {{H|Or|wa}} ===== {{Orto | åcolete = R9,R10:2783,R11:1 | åcolète = E1,E34 | âcolett = E177a:Acolett\,_Aûcolett | aûcolett = E177a:Acolett\,_Aûcolett | âkolett = E203 |- = C8,R13 }} ===== {{H|Sp|wa}} ===== {{WL}} ===== {{H|Ra|wa}} ===== {{ratour |fr= {{t+|fr|acolyte}}, {{t+|fr|enfant de chœur}} }} {{ratour|sierviteu d' on metchant |fr= {{t+|fr|acolyte}}, {{t+|fr|sbire}}, {{t+|fr|suppôt}} }} === {{H|etimolodjeye|wa|2}} === Do latén {{lang|la|[[aquilegus]]}}, ki rascode l’ aiwe. ==== {{H|prononçaedje}} ==== * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|ɔː.kɔ.'lɛt|aː.kɔ.'lɛt|a.kɔ.'lɛt}} ** {{pzc}} {{AFE|ɔː.kɔ.'lɛt}} * {{Ric|å(.)co.lete}} ==== {{H|sustantif|wa}} ==== {{-su-}} {{~}} {{f}} # plante, come ene fleur d’ avri, mins a bleu-violêyès fleurs, ki crexhe ezès montinnes (nén el Walonreye); des sôres cultivêyes polèt-st aveur, eto, des blankes u rôzès fleurs. ===== {{H|ratourneures}} ===== # {{r|bleuw d’ {{~}}}} : bleuw violé. #* Ene sitofe d’ on {{~|bleuw d’ åcolete}}. #* Li nivaye n’ est pus blanke, mins d’ on {{~|bleuw d’ åcolete}} come l’ orizon après l’ oraedje. {{s|JMW}} # {{r|esse bleuwe come ene {{~}}}} : esse mousseye avou tos bleus mousmints, tot djåzant d’ ene feme. # {{r|divni ttossu bleuw k’ ene {{~}}}} : divni tot bleu, pask’ on-z a froed, u k’ on n’ sait pus respirer, u k’ on-z a on côp d’ sonk. ===== {{H|ortografeyes}} ===== {{Orto | acolète = C9 | åcolete = R9,R10:29954,R11:2 | åcolète = E1,E34 | âcolète = E21 | âcolett = E177a:Acolett\,_Aûcolett | aûcolett = E177a:Acolett\,_Aûcolett | âkolett = E203 |- = C8,R13 }} ===== {{H|sipårdaedje}} ===== Coinrece Payis d’ Lidje, di Nameur. ===== {{H|ratournaedjes}} ===== {{ratour|plante |fr= {{t+|fr|ancolie}} }} {{ratour|bleuw d’ åcolete |fr= bleu pervenche }} {{ratour|divni ttossu bleuw k’ ene åcolete |fr= {{t+|fr|se cyanoser}} }} 56ft37r05g002q2d60ntv7uyp8lmau8 acopleure 0 36522 432832 387504 2026-04-12T09:41:57Z Srtxg 1009 /* {{H|ortografeyes}} */ +E203 432832 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{V|acopler}} {{caw|eure|s|wa}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|a.kɔ.'pløːʀ|a.kɔ.'plyːʀ|a.ku.'plyːʀ|a.ku.'plyʀ|a.kɔ.'plɔʀ}} ** {{pzc}} {{AFE|a.kɔ.'pløʀ}} * {{Ric|a(.)co.pleure}} === {{H|sustantif|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{f}} #ridjondaedje di deus oxheas. #* Bén seur k’ ès mashwere lyi fwait todi må. Les {{~s}} paret ! {{s|LSeeo|p. 57}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | accoupouère = S54 | acopleure = R10 | acopleûre = E1, S0,S3 | acoplore = E212b | acoplorre = E212 | acoplûre = C1,C9,C13,C62 | acouplur′ = O4 | acouplure = C8, O0 ({{plu}} « acouplures »),O90 | acouplûre = O3 | akopleûr = E203 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|ridjondaedje di deus oxheas |fr= {{t+|fr|articulation}} }} 41gvhyv7jwh7tbpi46egcfklnmjleqe acweri 0 43014 432819 421696 2026-04-11T14:45:21Z Srtxg 1009 /* {{H|ortografeyes}} */ 432819 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{V|cweri}}, {{bet|a|v|wa|d=aprepiaedje}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|a.kwɛ.ʀi|a.kɛ.ʀi|a.kɛ.ʀy}} ** {{pzc}} {{AFE|a.kwɛ.ʀi}} * {{Ric|a(.)cwe·ri}} === {{H|viebe|wa}} === {{-codjow-|troke=5|A=acwer|B=acwir|C=acwir|PE=acweri / acwerou}} {{~}} {{vc}} {{loyén prono|wa|'}} # [[atchter]], [[parvini]] a-z aveur. #* {{~|Acweri}} des rintes. {{s-rif|E203}} #* Ni les grandeurs, ni les ritchesses,</br>Ni vs {{~|acwiront}}-st ene meyeuse plaece. {{s-rif|JVri|”Vîx Lîge” (1901), p.91, “Vîx Souv’nir”}} #* Nos avéns {{~|acweri}} des poyes po-z aveur des oûs. {{s-rif|LR}} # [[tijhner]] ene sakî po l’ fé [[måvler]]. #* Dji l’ a dolzé, mins c’ est lu ki m’ aveut-st {{~|acweri}}. {{s|R10}} # [[atraper]] tot djåzant d’ ene laide sacwè. #* C’ est tos beas casmints d’ tiesse qui vosse tchir camaeråde Mencheur vis {{~|acwirt}} la. {{s-rif|HSim| « Janète » 1911, (eplaidaedje da Jean Haust di 1936), p.137}} #* Ci mizeråbe la aveut ene maladeye di cour, '''acwerowe''' cåze di s’ calinreye et d’ ses ribotes. {{s-rif|JBah|p. 128}} # {{vpr}} [[si måvler]]. #* Cwand ti n' as pus po boere,</br>Ti cmince a t' '''acweri'''</br>Onk po k' ti pôye ti kscheure</br>Et ti t' fwais tot kixhiyî</br>Après fåt k' dji t' raceuze</br>Ti n' as k' tos vîs herveas</br>Pus tård fåt k' dji voeye</br>Vini foû tes kuînais* (?)</br>{{s-rif|FrBa|divins [[w:Li camaeråde del djoye (arimés)|''Li camarad′ dè l'joie]]'', 1852}} # {{vpr}} {{vc}} assaetchî des mehins. #* Ti {{~|t' acwirrès}} ene maladeye, ene laide afwaire so les bresses. {{s-rif|E203}} #* Cåzu tos les mås {{~|s' acwerèt}}. {{s-rif|E203}} # {{vpr}} {{vc}}. #* Li bouneur ni s’ dene nén, on '''s’''' l’ '''acwirt'''. {{s-rif|JMign| « Li tchèsturlinne dèl Bèle Rotche, 1922, p.20}} #* {{lang|wa-fel|Dvins lès batâyes po '''s’akwèri''' ’ne frumèle, li råskignou gnawe-têye come ine måle bièsse, mins qwand i vole à ’ne porsûte dèl cisse qui s’a st’acwèrou, il èsprime si djôye à gozouyî doûcièt’mint cåsî à mwètêye vwè.}} {{s|JMin|"Les oujheas di nosse payis", p. 25}} ==== {{H|ratourneures}} ==== # {{r|[[acweri ene fôrtune]]}} # {{r|des béns må acwerous ni profitèt måy}} ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[acweraedje]], [[acwerance]], [[acwereu]], [[acwire]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== * (tijhner po l’ fé måvler) : [[cachî mizere]], [[cweri mizere]], [[awignî]] ==== {{H|sipårdaedje}} ==== {{WL}}, {{BA}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | acweri = R10 | acwèri = E1,E21,E34 | akèri = S0 | akèru = S109,S117 | akoiri = E203 | akweri = E203:akoiri (dins les egzimpes) | aqueri = E89,E212 | aqwèri = E1,E21,E34 | - = R13 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|atchter ou parvini a-z aveur |fr= {{t+|fr|acquérir}} }} {{ratour|tijhner po fé måvler |fr= {{t+|fr|chercher noise}} ''(à)'' }} === {{H|An}} === * [[cawire]] lgxw0dpshse8992v21rkteohc7li6wt 432820 432819 2026-04-11T14:48:38Z Srtxg 1009 /* {{H|parintaedje}} */ 432820 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{V|cweri}}, {{bet|a|v|wa|d=aprepiaedje}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|a.kwɛ.ʀi|a.kɛ.ʀi|a.kɛ.ʀy}} ** {{pzc}} {{AFE|a.kwɛ.ʀi}} * {{Ric|a(.)cwe·ri}} === {{H|viebe|wa}} === {{-codjow-|troke=5|A=acwer|B=acwir|C=acwir|PE=acweri / acwerou}} {{~}} {{vc}} {{loyén prono|wa|'}} # [[atchter]], [[parvini]] a-z aveur. #* {{~|Acweri}} des rintes. {{s-rif|E203}} #* Ni les grandeurs, ni les ritchesses,</br>Ni vs {{~|acwiront}}-st ene meyeuse plaece. {{s-rif|JVri|”Vîx Lîge” (1901), p.91, “Vîx Souv’nir”}} #* Nos avéns {{~|acweri}} des poyes po-z aveur des oûs. {{s-rif|LR}} # [[tijhner]] ene sakî po l’ fé [[måvler]]. #* Dji l’ a dolzé, mins c’ est lu ki m’ aveut-st {{~|acweri}}. {{s|R10}} # [[atraper]] tot djåzant d’ ene laide sacwè. #* C’ est tos beas casmints d’ tiesse qui vosse tchir camaeråde Mencheur vis {{~|acwirt}} la. {{s-rif|HSim| « Janète » 1911, (eplaidaedje da Jean Haust di 1936), p.137}} #* Ci mizeråbe la aveut ene maladeye di cour, '''acwerowe''' cåze di s’ calinreye et d’ ses ribotes. {{s-rif|JBah|p. 128}} # {{vpr}} [[si måvler]]. #* Cwand ti n' as pus po boere,</br>Ti cmince a t' '''acweri'''</br>Onk po k' ti pôye ti kscheure</br>Et ti t' fwais tot kixhiyî</br>Après fåt k' dji t' raceuze</br>Ti n' as k' tos vîs herveas</br>Pus tård fåt k' dji voeye</br>Vini foû tes kuînais* (?)</br>{{s-rif|FrBa|divins [[w:Li camaeråde del djoye (arimés)|''Li camarad′ dè l'joie]]'', 1852}} # {{vpr}} {{vc}} assaetchî des mehins. #* Ti {{~|t' acwirrès}} ene maladeye, ene laide afwaire so les bresses. {{s-rif|E203}} #* Cåzu tos les mås {{~|s' acwerèt}}. {{s-rif|E203}} # {{vpr}} {{vc}}. #* Li bouneur ni s’ dene nén, on '''s’''' l’ '''acwirt'''. {{s-rif|JMign| « Li tchèsturlinne dèl Bèle Rotche, 1922, p.20}} #* {{lang|wa-fel|Dvins lès batâyes po '''s’akwèri''' ’ne frumèle, li råskignou gnawe-têye come ine måle bièsse, mins qwand i vole à ’ne porsûte dèl cisse qui s’a st’acwèrou, il èsprime si djôye à gozouyî doûcièt’mint cåsî à mwètêye vwè.}} {{s|JMin|"Les oujheas di nosse payis", p. 25}} ==== {{H|ratourneures}} ==== # {{r|[[acweri ene fôrtune]]}} # {{r|des béns må acwerous ni profitèt måy}} ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[acweraedje]], [[acwerance]], [[acwereu]], [[acwerou]], [[acwire]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== * (tijhner po l’ fé måvler) : [[cachî mizere]], [[cweri mizere]], [[awignî]] ==== {{H|sipårdaedje}} ==== {{WL}}, {{BA}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | acweri = R10 | acwèri = E1,E21,E34 | akèri = S0 | akèru = S109,S117 | akoiri = E203 | akweri = E203:akoiri (dins les egzimpes) | aqueri = E89,E212 | aqwèri = E1,E21,E34 | - = R13 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|atchter ou parvini a-z aveur |fr= {{t+|fr|acquérir}} }} {{ratour|tijhner po fé måvler |fr= {{t+|fr|chercher noise}} ''(à)'' }} === {{H|An}} === * [[cawire]] h330dsg4vwtoz5q3rvgwqobv3393qx1 acori 0 44579 432836 430866 2026-04-12T09:45:29Z Srtxg 1009 /* {{H|ortografeyes}} */ +E203 432836 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{V|cori}}, {{bet|a|v|wa|d=aprepiaedje}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|a.kɔ.ʀi|a.kɔ.ʀɪ|a.kɔ.ʀy|a.kɔ.ʀə|a.ku.ʀi|a.ku.ʀy}} {{O/OU}} ** {{pzc}} {{AFE|a.kɔ.ʀi}} * {{Ric|a(·)co·ri}} === {{H|viebe|wa}} === {{-codjow-|troke=5|A=acor|B=acour|C=acour|PE=acorou}} {{~}} {{vsc}} # ariver tot djåzant d' ene aiwe. #*Dj' {{~|acours}} al rowe ki s' dispiete tot wignant.</br>Dji m' tape å lådje et rimplixh li bassene,</br>Tchôke ås ailetes po fé rire li mônî</br>{{s-rif|LLag|"L' inmant", ''Li tchanson del Mouze'', (1947), p. 108}} # ariver tot corant. #* Qwand i passév ås galops di s’bayår, è l’påhûlisté des ham’tês, les efants '''acorît''' so les soûs po l’fièstî {{s|JMign|"Li Payîs des Sotês", 1926, p. 18-19}} #* Cwénze djoûs pus tård, mi rodje nåze sierveut d’ essegne å teyåte del Coû d’ Infier, et on ptit Tchantchès d’ bwès '''acoreut''' sol sinne {{s-rif|JDB}} # {{stin|wa}} ariver [[vitmint]], [[felmint]]. #*Èl vèyez-ve, la, d’å lon</br>'''acori''' so nos-autes, come on djonnê qui same ?</br>{{s|HSim|Li pan dè Bon Diu, L'iviér}} #* O ! l’ fruzixhaedje des clapotants cladjots, A dju comprins li tchanson d’ tos vos mots, Cwand on doûs vint '''acourt''' sor vos, påjhûle, Ki ploye vos tiesses et vosse beur si tinrûle ? {{s-rif|GMeu|ratournant [[w:Guido Gezelle|Guido Gezelle]])}} # {{stin|wa}} ariver [[nombreus]]. #*Dès fwért hôtès djins vinît d’bin lon po l’rèscontrer, minme li royinne di Saba, qu’èsteût fwért acmiyetante, '''acora''' avou totes sès djins {{s|GGhy}} #*E si aiwe, tos les oujheas do vå,</br>{{~|Acorèt}} s' rafrister l' palå,</br>Si rade k' å cir apond l' aireur…{{s-rif|JMign|"[[w:Fleurs di prétins (arimés)|Fleûrs di prétins]]", p.70 (1929), "Li rèwe" (1926)}} ==== {{H|sinonimeye}} ==== * (ariver vitmint) : [[abizer]], [[adårer]], [[aroufler]], [[avoler]], [[avorer]] ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | accouru = C9a | acori = E1,E212, R10,R13 | acouri = C8, CO94, O4, S0 | akori = E203 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|ariver tot djåzant d' on likide | fr = arriver en coulant }} {{ratour|ariver tot corant | fr = {{t+|fr|accourir}} }} {{ratour|ariver raddimint, nombreus | fr = {{t+|fr|accourir}}, {{t+|fr|se précipiter}}, {{t+|fr|surgir}} }} 8s1004d06nje1zf1q1ulw7yagniupud aconter 0 45356 432829 421820 2026-04-12T09:16:01Z Srtxg 1009 /* {{H|ortografeyes}} */ +E203 432829 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}}=== {{Bdj|conter}} (nombe) {{çdom}} {{bet|a|v|wa}} et {{caw|er|v|wa}} {{p|acount|en|wa}} ==={{H|prononçaedje|wa}}=== *{{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|a.kɔ̃ː.ˈte|a.kɔ̃ː.ˈtɛ}} ** {{pzc}} {{AFE|a.kɔ̃ː.ˈte}} * {{Ric|a·con·ter}} === {{H|viebe|wa}} === {{-codjow-|troke=1|A=acont|come=bouter}} {{~}} {{vc}} # [[prinde asteme]], pinser a. #* Po m' aler porminer al plouve, dji n' î {{~|aconte}} nén. {{s-rif|E203}} #* Totes les vantijhes et les antchous</br>Ki Pire et På dit so nosse conte,</br>Est bén sot cila ki les {{~|aconte}}. {{s-rif|JVri|”Vîx Lîge” (1901), p.19, “Avâ l’ Aiwe”}} #* {{lang|wa-fel|— On brogn’rè l’Tempe, pusqu’i dit qu’Diu n’'''acompte''' qui l’åme:</br>Brèya st-on djâle qu’aveût st-ine tignasse di lurson.</br>Et l’såle — gayoûle di påpigåyes</br>Qu’on baraquî man’cèye —</br>S’impliha d’èclameûrs…}} {{s|JMign|"Li tchant del croes", 1932, p. 81}} #* On dûhon veyeut voltî ene båshele d’ amon Tîsse el Coulêye. Mins leye ni l’ acontéve nén. {{s-rif|ManL}} #* L' addjectivire «d' apoticåre» est radjoutêye cial eciclopedicmint, po-z {{~}} les ôtes fleurs do minme djinre {{s|LM|[[w:Bourace d' apoticåre|so Wikipedia]]}} # aveur divins s' cour. #* Ele n' {{~|aconte}} pus s' galant. {{s-rif|E1}} # ''(avou l' noyaedje)'' fé come si l' ôte n' egzistéve nén. #* E corti d' nosse måjhone, i crexheut-st on rôzî, toplin d' lai-m'-e-påye, (…) et k' on n' {{~|acontéve}} nén {{s-rif|HSim}} #* Mins les djins d' ouy, c' e-st anoyeus</br> N' {{~|acontèt}} pus les viyès croes.</br>{{s-rif|CGas}} # bén sognî, traitî ene sakî. #*Asteure, c' est Leloup k' est tot. C' est lu ki va al vijhnåve ; mi, dji n' so pus rén. On n' m' {{~|aconte}} nén pus k' on Flamind. {{s|MLej|"Œuvres lyriques du poète Martin Lejeune" p. 115, "L'infifélité d' Catrène"}} ==== {{H|ratourneure}} ==== # {{r|nén î aconter}} : nén poleur esperer en sacwè dilé onk. #* Po-z aveur on siervice di lu, n' î {{~|acontez}} nén. {{s-rif|E203}} #* Les ôtès fiesses di l' anêye</br>Dj' n' î '''aconte''' nén beacôp. {{s-rif|FrBa|divins [[w:Li camaeråde del djoye (arimés)|''Li camarad′ dè l'joie]]'', 1852}} ==== {{H|sinonimeye}} ==== {{Boesse|c=2| * [[aveur wåde]] * [[awè d’ keure]] * [[prinde asteme]] }} {{Boesse|c=2|tite=bén sognî, traitî ene sakî| * [[adegnî]] * [[respecter]] }} ==== {{H|contråve}} ==== * [[dimeprijhî]] * [[dilaidi]] * [[ignorer]] * [[n’ aveur wåde]] * [[forzoûmer]] ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto|croejh=Vi | acompter = E1 | acontè = C13 | aconter = E1,E212b, R10, S0 | acontez = E212 | acôpter = E34 | acôter = E34 | akonté = E203 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour| |fr= {{t+|fr|faire attention}}, {{t+|fr|prendre en compte}}, {{t+|fr|prendre en considération}}, {{t+|fr|s’intéresser}} à, {{t+|fr|respecter}}, {{t+|fr|faire cas}} de }} {{ratour|bén sognî, traitî ene sakî | fr = {{t+|fr|respecter}}, {{t+|fr|estimer}} }} l194znxd93o2q565ka955bkwdl9ne78 aclevaedje 0 47070 432807 391848 2026-04-11T12:02:36Z Srtxg 1009 /* {{H|ortografeyes}} */ +E203 432807 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{V|aclever}}, {{caw|aedje|s|wa}} === {{H|Su|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{o}} #{{Fijh|aclever}} «[[aclever]]». #*Po cåzer del colebreye, i fåt cmincî pa l’ {{~}}. Paski : i fåt awè des djonnes colons, et cwand i sont ptits, lezî mete li bague nåcionåle, ki vos atchtez {{s|Ran|oteur=André Jancart|"Tini des colons d' tape", l° 100, 2021}} # plaece k' on acleve des biesses. ==== {{H|Si}} ==== *[[elevaedje]] * (aclevêyès biesses) : [[bisteu]] * (plaece k' on acleve) : [[cinse]] ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | aclevaedje = R10 | aclèvèdje = E21,E34 | ac’lèvèdje = E1 | aklèvech = E203 }} ==== {{H|Ra}} ==== {{ratour|accion d' aclever les biesses |fr= {{t+|fr|élevage}} |es= {{t+|fr|criado}} |en= {{t+|en|raising}} |nl= {{t+|nl|veeteelt}} }} 4bsumxfstxtn6ci9103npb6diqrlxas contråve 0 48207 432830 408715 2026-04-12T09:33:44Z Srtxg 1009 /* {{H|ortografeyes}} */ +E203 432830 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == {{-drif-|contraire}} === {{H|sustantif|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{o}} # pår di l' ôte des costés d' ene sacwè d' ôte. #* I fwait l' {{~}} di çou k' dji lyi aveu dit. #* Hey ! Ki les scrijheus sont lourds ! Vo-m’-la a m’ dierinne pådje et dj’ m’ aporçû aprume ki dj’ a dit on pô tocosté li {{~}} di çou k’ dji pinséve. {{s-rif|AXhi| « Bwègnes mèssèdjes & pititès gotes » (1905), p.15}} #* Ouy’, vos r’bat’rîz tote li Bèlgique</br>Dispôye li Moûse diqu’à l’Escaut</br>Sins-oyî treûs notes di s’musique</br>Si v’pinsez l’'''contråve''', risquez l’côp</br>{{s|JMin|"Les oujheas di nosse payis", p.18}} # {{linw|wa}} mot ki mostere ene idêye foirt diferinne del cene d' èn ôte mot. #* C' est ene luçon so les {{~s}}. ==== {{H|mots d’ aplacaedje}} ==== [[å contråve]] ==== {{H|contråve}} ==== * (mot foirt diferin) : [[sinonime]], [[piron-parey]] ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour| mot totoute diferin |fr= {{t+|fr|contraire}}, {{t+|fr|antonyme}} }} === {{H|addjectif|wa}} === {{-addjwa-}} {{~}} {{o}} {{a-pdvpdr}} # ki n' est nén do tot l' minme, di l' ôte costé k' i fåreut. #* Ti vas do {{~}} costé. # k' on n' pout nén. #* C' est {{~}} å réglumint. # {{med|wa}} ki dmeure so l' estoumak;k i rind malåde, po èn amagnî ou èn aboere. #* C' est k' t' årès magnî åk di {{~}}. ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[contråvmint]] * [[contråvté]] ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | contråve = E1, R10,R13 | a-kontrâf = (a contråve) E203 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|ki n' est nén do tot l' minme |fr= {{t+|fr|contraire}}, {{t+|fr|opposé}} }} {{ratour|ki dmeure so l' estoumak |fr= {{t+|fr|indigeste}} }} 42jrdp6e5v6g6o33mxpk2dult9v5878 acoyî 0 51962 432809 321312 2026-04-11T12:24:58Z Srtxg 1009 /* {{H|ortografeyes}} */ +E203 432809 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{V|coyî}} {{dbet|ac|v|wa}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} {{AFE|a.kɔ.'jiː}} === {{H|viebe|wa}} === {{~}} # apougnî, acsure, ataker waeraxhmint. #* On vs l' {{~|acoya}} et vs el tapa sol pavêye. # kimincî vigreuzmint. #* {{~|Acoyans}} çt ovraedje la et s' el metans radmint foû del voye. # pus stroetmint, acsure, po on mehin, ene rascrawe. #*Li poenne vos {{~|acoye}}<BR>Vos strind sins ratna<BR>Po fé l' dierinne voye<BR>Do ci k' endè va.{{s-rif|JLem}} ==== {{H|Pa}} ==== [[acoyesse]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== {{Boesse|tite=prinde et scheure vigreuzmint| * [[ataker]] * [[apougnî]] }} {{Boesse|tite=kimincî vigreuzmint| * [[ataker]] * [[apougnî]] }} {{Boesse|tite=scheure morålmint| * [[acåbler]] * [[mouwer]] * [[ritourner]] }} ==== {{H|sipårdaedje}} ==== {{WL}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto|croejh=Vi | acoï = E89,E212 | acoyî = E1,E21,E34, R10:2069 | akoî = E203 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour| ataker waeraxhmint |fr= {{t+|fr|attaquer}}, {{t+|fr|assaillir}}, {{t+|fr|empoigner}} }} {{ratour| ataker èn ovraedje |fr= {{t+|fr|commencer}} }} {{ratour| acsure morålmint ou po ene maladeye |fr= {{t+|fr|accabler}} }} === {{H|addjectif|wa}} === {{-addjwa-|o=acoyî|f=acoyeye}} {{~}} {{o}} # foirt malåde (del gripe, evnd.) #* Il est foirt {{~}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | acoyi = E13 | acoyî, acoyeye = R10:16149 | acouyî = E2 | acouyi = E145 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour| foirt malåde |fr= {{t+|fr|accablé}} }} 2b7nt1c93tri4zgzlkvu7czfnpwkfhs acomôdåve 0 51963 432823 366643 2026-04-11T15:08:58Z Srtxg 1009 /* {{H|ortografeyes}} */ +E203 432823 wikitext text/x-wiki {{MR|acomôdâve}} == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{V|acomôder}} {{caw|åve|a|wa}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|a.kɔ.mɔː.dɔːf|a.kɔ.mɔː.dɔːp|a.kɔ.mɔː.daːf}} ** {{pzc}} {{AFE|a.kɔ.mɔː.dɔːf}} * {{Ric|a(.)co.mô.dåve}} === {{H|addjectif|wa}} === {{-addjwa-E|acomôdåv}} {{~}} {{of}} # ki s’ acomôde voltî. #* C’ est on martchand {{~}}, i mete åjheymint a credit. {{s-rif|E1}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | acomôdâb = E177a | acomôdåbe = E1 | acomôdauve = C1,C9 | acomodâve = E212 | acomôdåve = E1,E34, R10 | acomôdâve = E89 | akomôdâf = E203:Akomôdâf\,_akomôdan\,_akomôdantt | - = C8,O4,R13 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour |fr= {{t+|fr|accommodant}}, {{t+|fr|conciliant}} }} gx74a54qnq9vu62ixyfzid0f7tq392j acomôder 0 51964 432824 430063 2026-04-11T15:13:13Z Srtxg 1009 /* {{H|ortografeyes}} */ +E203 432824 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{Bdj|comôde}} {{bet|a|v|wa}}, {{caw|er|v|wa}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|a.kɔ.mɔː.'de|a.kɔ.mɔ̃.'de|a.kɔ.mɔː.'dɛ}} ** {{pzc}} {{AFE|a.kɔ.mɔː.'de}} * {{Ric|a(.)co.mô.der}} === {{H|viebe|wa}} === {{~}} {{vc}} {{codj|wa|come=bouter}} (å prono : ''[[s’ acomôder]]'') # assåjhner, rinde meyeu. #* {{~|Acomôder}} ene tchå, on rosti. {{s-rif|E1}} # arindjî. #* {{~|Acomôdez}} m’ ci paltot ci po li ptit. {{s-rif|E1}} ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[acomôdaedje]] * [[acomôdant]] * [[acomôdåve]] * [[acomôdmint]] ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto|croejh=Vi | accommôder = C9a | acomodé = E177a (1823) | acomôdé = E89:s’acomôdé_com_chins_et_chet (dins « [[s’acomôdé com chins et chet]] ») | acomôder = C9, E1,E34, O0, FO4:accommoder (a « accommoder »), R10, S0 | acomonder = E1 | acoumôdè = C8 | acoumôder = O0,O2 | akomôdé = E177b (1839),E203 | - = O4 (mins on trouve « [[dèscomôder]] ») }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|assåjhner |fr= {{t+|fr|accommoder}}, {{t+|fr|assaisonner}} }} {{ratour|arindjî |fr= {{t+|fr|accommoder}}, {{t+|fr|arranger}} }} pqi9v0phujkm517tqt31mgs1kksuxyz acomôdmint 0 51965 432826 430062 2026-04-11T15:21:24Z Srtxg 1009 /* {{H|ortografeyes}} */ +E203 432826 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{V|acomôder}} {{caw|mint|s|wa|fwaitso=v}}. === {{H|Pr}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|...}} ** {{pzc}} {{AFE|...}} * {{Ric|a(.)co.mô.dmint}} === {{H|Su|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{o}} # acoird. #* L’ {{~|acomôdmint}} n' a waire duré e manaedje. {{s-rif|E1}} #: ''Vos n’ sårîz viker e l’ '''acomôdmint''' avou ç' djin la.'' {{s-rif|E1}} # assåjhonmint. #: {{djermon-egzimpe}} # abiymint. #: {{djermon-egzimpe}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | accommôd’min = C9a | acomôdemint = C1,C9, E34, FO4 | acomodmin = E212 | acomod’mint = O4 | acomôdmint = R10 | acomôd’mint = E212b, O90 | acomôn’mint = E1 | acomonn’mint = E1 | acoumôdemint = C8 | akomônnmin = E203 }} ==== {{H|Ra}} ==== {{ratour|acoird |fr= {{t+|fr|accommodement}}, {{t+|fr|accord}}, {{t+|fr|pacte}}, {{t+|fr|entente}} }} {{ratour|assåjhinmint |fr= {{t+|fr|assaisonnement}} }} {{ratour|abiymint |fr= {{t+|fr|habillement}}, {{t+|fr|tenues}}, {{t+|fr|vêtement}}, {{t+|fr|linges}}, {{t+|fr|trousseau}} }} 9r0q3yev5pk5vh5kafufkjpoc1ndllj atelaedje 0 52271 432860 414610 2026-04-12T11:31:57Z Lucyin 218 432860 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{V|ateler}} {{caw|aedje|s|wa}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|ɑ.tɛ.'lɛʧ|ɑ.tɛ.'laʧ|ɑ.tɛ.'laːʧ}} {{BS|ae}}. ** {{pzc}} {{AFE|ɑ.tɛ.'lɛʧ}} * {{Ric|a(·)te·laedje}} === {{H|Su|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{o}} # {{Fijh}} «[[ateler]]». #* E l' grande siteule, la, sol pindêye,<br>El veyoz vs avou ses deus tchvås ?<br>I vint d’ edjibler si {{~}}.}} {{s-rif|HSim|''Li pan dè Bon Diu'', ''Li tchèrwèdje''}} # {{str}} tchivås ki saetchèt èn ekipaedje. #* Si m’ boune viye frake est tote rimpleye di taetches,<br>Ça stou l’ Bourdaus k’ els a fwait tot gotant.<br>Cwantes end a t i k’ ont vweteures, {{~s}},<br>Et ki n’ sårént måy endè dire ostant ? {{s-rif|LLagan|(1908-1912), «Rin n’èst mèyeû !» p.55}} <gallery> Vatche atelêye djeu.jpg|atelaedje di vatches </gallery> ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[atelmint]], [[atelêye]] * {{Lka-pa|ateler}} ==== {{H|sinonimeye}} ==== * [[atelêye]] * [[ekipaedje]] ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | atèladje = C1,C9,S17 | atèlâdje = O4 | atelaedje = R10 | atèlèdje = E1,E34 | ateleg = E177a | atlâdje = C8 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|no d' fijhaedje d' « ateler » |fr= {{t+|fr|attelage}} }} {{ratour|tchivå ki saetchèt èn ekipaedje |fr= {{t+|fr|attelage}} }} === {{H|VE}} === {{wp|atelaedje (discramiaedje)}} hzmz8cxd9voxkdoxkv112w5ye37y1u4 acoirdaedje 0 70904 432815 395337 2026-04-11T12:45:38Z Srtxg 1009 /* {{H|ortografeyes}} */ +E203 432815 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Fijh|acoirder}}, {{caw|aedje|s|wa}} === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|a.kwɑːʀ.ˈdaʧ|a.kwaʀ.ˈdɛʧ|a.kɔːʀ.ˈdaʧ|a.kwɛʀ.ˈdɛʧ}} {{BS|oi|-}} {{BS|ae}} ** {{frcjh}} {{AFE|a.kɔʀ.ˈdaʒ}} ** {{pzc}} {{AFE|a.kwɛʀ.ˈdɛʧ}} * {{Ric|a.coir.daedje}} === {{H|sustantif|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{o}} # {{muzike|wa}} fijhaedje d’ [[acoirder]] èn instrumint. #: {{djermon-egzimpe|wa}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | acoirdaedje = R10 | acôrdadje = C1 | acwârdadje = C1 | acwardèdje = E21 | acwèrdèdje = E1:acwèrder,E34 | akoirdech = E203 | - = C9 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour| | fr = {{t+|fr|accordage}} }} 5imx5eldzewalgvho1vwwvjp83k0p7d acomôdaedje 0 70909 432825 395342 2026-04-11T15:15:10Z Srtxg 1009 /* {{H|ortografeyes}} */ +E203 432825 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Fijh|acomôder}}, {{caw|aedje|s|wa}} === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|a.kɔ.mɔː.ˈdɛʧ|a.kɔ.mɔː.ˈdaʧ|a.kɔ.mɔː.ˈdɑːʧ}} {{BS|ae}} ** {{frcjh}} {{AFE|a.kɔ.mɔ.daʤ|a.kɔ.mɔ.dɛʤ}} ** {{pzc}} {{AFE|a.kɔ.mɔː.ˈdɛʧ}} * {{Ric|a.co.mô.daedje}} === {{H|sustantif|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{o}} # fijhaedje di [[acomôder]]. #: {{djermon-egzimpe|wa}} # [[assåjhnaedje]]. #: {{djermon-egzimpe|w}} ==== {{H|mots vijhéns}} ==== {{Boesse|c=2|tite=fijhaedje di acomôder| * [[abitouwaedje]] * [[afaitixhaedje]] * [[arotinaedje]] }} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | acomôdadje = C1,C9 | acomodâdje = O4 | acomôdaedje = R10 | acomôdèdje = E1,E34, S0 | akomôdech = E203 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|fijhaedje | fr = {{t+|fr|accomodement}}, {{t+|fr|adaptation}} }} {{ratour|assåjhnaedje | fr = {{t+|fr|assaisonnement}} }} nxny7em4hg9ga8p1qy9s9b7rloykqa7 acondjuraedje 0 70912 432828 395345 2026-04-12T08:52:12Z Srtxg 1009 /* {{H|ortografeyes}} */ +E203 432828 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Fijh|acondjurer}}, {{caw|aedje|s|wa}} === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|a.kɔ̃ː.ʤy.ˈʀɛʧ|a.kɔː.ʤy.ˈʀɛʧ}} {{BS|ae}} ** {{frcjh}} {{AFE|a.kɔ̃.ʤy.ˈʁɛʤ}} ** {{pzc}} {{AFE|a.kɔ̃ː.ʤy.ˈʀɛʧ}} * {{Ric|a.con.dju.raedje}} === {{H|sustantif|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{o}} # fijhaedje di dimander et radmander ene faveur. #: {{djermon-egzimpe|wa}} # fijhaedje di fé rexhe li diåle d’ ene sakî. #: {{djermon-egzimpe|wa}} # sicret atroclaedje di djins ki volèt prinde li pouvwer. #: {{djermon-egzimpe|wa}} ==== {{H|sinonimeye}} ==== {{Boesse|c=2|tite=fijhaedje di dimander et radmander ene faveur| * [[hairiaedje]] * [[holaedje]] * [[suplicåcion]] }} {{Boesse|c=2|tite= fijhaedje di fé rexhe li diåle d’ ene sakî | * [[egzôrçulaedje]] }} {{Boesse|c=2|tite=sicret atroclaedje di djins ki volèt prinde li pouvwer| * [[condjuråcion]] }} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | acôdjurèdje = E34 | acondjuraedje = R10 | acondjurèdje = E21 | akonjurech = E203 }} ==== {{H|sipårdaedje}} ==== {{WL}} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|fijhaedje di dimander et radmander ene faveur | fr = {{t+|fr|supplication}} }} {{ratour|fijhaedje di fé rexhe li diåle d’ ene sakî | fr = {{t+|fr|exorcisme}} }} {{ratour|sicret atroclaedje di djins ki volèt prinde li pouvwer | fr = {{t+|fr|conjuration}} }} rmdq5p0w1kngg40h324ey2zanfpxyl8 aconte 0 73049 432831 408812 2026-04-12T09:36:04Z Srtxg 1009 /* {{H|ortografeyes}} */ 432831 wikitext text/x-wiki {{MR|aconté}} =={{L|wa}}== === {{H|etimolodjeye|wa|1}} === {{Calc|acompte|fr|wa}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|a.kɔ̃ːt}} ** {{pzc}} {{AFE|a.kɔ̃ːt}} * {{Ric|a·conte}} === {{H|sustantif|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{o}} # {{econ|wa}} hopea d' cwårs k' on dene tot sinant on contrat come waerantixhaedje. #* Li victwere rote come on fi d’ soye :</br>Po prinde èn {{~}}, li Djuda</br>El båjhe å bea mitan del voye. {{s-rif|JVri| « Pâhûles rîmês » (1897), «Li bâhège di Judas», p.132}} ==== {{H|mots vijhéns}} ==== * [[cåwcion]] ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | acompte = E1,E21 | aconte = E1, R10:11580, S0 | acôpte = E34 | a-côte = E34 | a-kontt = E203 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|hopea d' cwårs k' on dene tot sinant on contrat come waerantixhaedje |fr= {{t+|fr|acompte}} }} 6xe6j4x5n88488m38kytm5mh4601tp3 acoirder 0 73809 432811 429548 2026-04-11T12:34:21Z Srtxg 1009 /* {{H|parintaedje}} */ 432811 wikitext text/x-wiki =={{L|wa}}== === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Bdj|accordare|sourd=la-vul}} {{m-s}} === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|a.kwɛʀ.ˈde|a.kwaʀ.ˈde|a.kwaːʀ.ˈde|a.koːʀ.ˈde|a.kuːʀ.ˈde|a.kwaʀ.ˈdɛ|a.kwaːʀ.ˈdɛ}} {{BS|oi}} ** {{pzc}} {{AFE|a.kwɛʀ.ˈde}} * {{Ric|a·coir·der}} === {{H|viebe|wa}} === {{-codjow-|troke=1|A=poirt|B=poit|come=come wårder}} {{~}} {{vc}} # fé k' deus djins roviexhe leus kereles. #* Les deus frés avént on procès : on vént d' les {{~}}. {{s-rif|E203}} # [[bén vleur]] diner ene sacwè. #* {{~|Acoirder}} do tins a on desseu. {{s-rif|E203}} #* Diè nos {{~|a t acoirdé}} ene longue veye,<br>Ci n' est nén portant po plorer. {{s-rif|FrBcj|''Po bin s’amûser, fât chanter'', 1852, p.15}} # {{str|wa}} bén vleur k' ene sakî sipoze si efant. #* {{~|Acoirder}} s' feye a on pretindant. {{s-rif|E1}} #* C' est pocwè dji vs dimande di m' {{~}} Mentine. {{s-rif|TBmc|1888, sinne XXXI, p.168}} # diner on tite, ene permission, on pris. #* {{~|Acoirder}} l' prumî pris. {{s|R10}} #* {{~|Acoirder}} l' ôre di Leyopôl. {{s|R10}} #* Nosse frawiante societé a-st avou l' aweure di vey ciste anêye li govienmint {{~}} a nosse tchevixhant prezidint li tite di tchuvalî del Corone {{s-rif|Henri Lambremont, annouwaire des "oteurs walons", 1928, p. 17}} # bén vleur responde a ene dimande. #* Pinsez vs k' on-z {{~|acoidrèt}} mi dmande. {{s-rif|E203}} # ricnoxhe k' ene sacwè est l' vraiy. #* C’ est Peuket kel dit et Boule-di-Gôme doet bén {{~}} k’ c’ est vraiy, et çoula l’ rind bén peneus cwand el voet s’ ahertchî sol voye … {{s-rif|AXhi| « Boule-di-Gôme », 1912, p.28}} # {{linw|wa}} fé prinde a on mot (viebe, addjectif) s' sôre ki va dadrame avou si fonccion. #* Li pårticipe erirece eployî avou «esse» {{~|acoide}} si sôre avou li sudjet. {{s|R10}} # {{np-vprV}} ==== {{H|ratourneures}} ==== # {{r|[[acoirder ses violons]]}} # {{r|[[s’ acoirder come tchén et tchet]]}} #* I {{~|s' acoirdèt}} come tchén et tchet. {{s-rif|E1}} ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[acoird]] * [[acoirdaedje]] * [[acoirdance]] * [[acoirdant]] * [[acoirdåve]] * [[acoirdeu]] * [[acoirdayes]] * [[racoirder]] * [[racoirdaedje]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== {{Boesse|c=2|tite=fé k' deus djins roviexhe leus kereles| * [[mete d’ acoird]] * [[raprepyî]] }} {{Boesse|c=2|tite=bén vleur diner ene sacwè| * [[ceder]] * [[keure]] * [[rimete]] }} {{Boesse|c=2|tite=diner on tite, ene permission, on pris| * [[rimete]] }} {{Boesse|c=2|tite=ricnoxhe k' ene sacwè est l' vraiy| * [[admete]] * [[kifessî]] * [[ricnoxhe]] }} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | accôrder = C9a | acoirdé = E177a | acoirder = R10,R15 | acôrder = S0 | acoûrder = O4 | acuardez = E212 | acwade = S0,S3 | acwarder = E212b, S3 | acwârder = C9 | acwardè = C8,C9,C13 | acwârdè = C1 | acwèrder = E1,E34 | akoirdé = E203 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|fé k' deus djins roviexhe leus kereles. |fr= {{t+|fr|accorder}}, {{t+|fr|réconcilier}}, {{t+|fr|mettre d’accord}} }} {{ratour|bén vleur diner ene sacwè |fr= {{t+|fr|accorder}}, {{t+|fr|concéder}}, {{t+|fr|consentir}}, {{t+|fr|donner}} }} {{ratour|diner on tite, ene permission, on pris |fr= {{t+|fr|accorder}}, {{t+|fr|occtroyer}}, {{t+|fr|décerner}}, {{t+|fr|attribuer}}, {{t+|fr|conférer}} }} {{ratour|accepter ene dimande |fr= {{t+|fr|exaucer}}, {{t+|fr|répondre favorablement}} à }} {{ratour|ricnoxhe k' ene sacwè est l' vraiy |fr= {{t+|fr|reconnaître}}, {{t+|fr|admettre}}, {{t+|fr|avouer}}, {{t+|fr|accorder}} }} {{ratour|fé prinde a on mot (viebe, addjectif) s' cogne ki va dadrame avou si fonccion |fr= {{t+|fr|accorder}}, {{t+|fr|décliner}} }} sw4o8l5d96qwtgk7m7y25xbwygzm9hd 432814 432811 2026-04-11T12:43:10Z Srtxg 1009 /* {{H|parintaedje}} */ 432814 wikitext text/x-wiki =={{L|wa}}== === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Bdj|accordare|sourd=la-vul}} {{m-s}} === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|a.kwɛʀ.ˈde|a.kwaʀ.ˈde|a.kwaːʀ.ˈde|a.koːʀ.ˈde|a.kuːʀ.ˈde|a.kwaʀ.ˈdɛ|a.kwaːʀ.ˈdɛ}} {{BS|oi}} ** {{pzc}} {{AFE|a.kwɛʀ.ˈde}} * {{Ric|a·coir·der}} === {{H|viebe|wa}} === {{-codjow-|troke=1|A=poirt|B=poit|come=come wårder}} {{~}} {{vc}} # fé k' deus djins roviexhe leus kereles. #* Les deus frés avént on procès : on vént d' les {{~}}. {{s-rif|E203}} # [[bén vleur]] diner ene sacwè. #* {{~|Acoirder}} do tins a on desseu. {{s-rif|E203}} #* Diè nos {{~|a t acoirdé}} ene longue veye,<br>Ci n' est nén portant po plorer. {{s-rif|FrBcj|''Po bin s’amûser, fât chanter'', 1852, p.15}} # {{str|wa}} bén vleur k' ene sakî sipoze si efant. #* {{~|Acoirder}} s' feye a on pretindant. {{s-rif|E1}} #* C' est pocwè dji vs dimande di m' {{~}} Mentine. {{s-rif|TBmc|1888, sinne XXXI, p.168}} # diner on tite, ene permission, on pris. #* {{~|Acoirder}} l' prumî pris. {{s|R10}} #* {{~|Acoirder}} l' ôre di Leyopôl. {{s|R10}} #* Nosse frawiante societé a-st avou l' aweure di vey ciste anêye li govienmint {{~}} a nosse tchevixhant prezidint li tite di tchuvalî del Corone {{s-rif|Henri Lambremont, annouwaire des "oteurs walons", 1928, p. 17}} # bén vleur responde a ene dimande. #* Pinsez vs k' on-z {{~|acoidrèt}} mi dmande. {{s-rif|E203}} # ricnoxhe k' ene sacwè est l' vraiy. #* C’ est Peuket kel dit et Boule-di-Gôme doet bén {{~}} k’ c’ est vraiy, et çoula l’ rind bén peneus cwand el voet s’ ahertchî sol voye … {{s-rif|AXhi| « Boule-di-Gôme », 1912, p.28}} # {{linw|wa}} fé prinde a on mot (viebe, addjectif) s' sôre ki va dadrame avou si fonccion. #* Li pårticipe erirece eployî avou «esse» {{~|acoide}} si sôre avou li sudjet. {{s|R10}} # {{np-vprV}} ==== {{H|ratourneures}} ==== # {{r|[[acoirder ses violons]]}} # {{r|[[s’ acoirder come tchén et tchet]]}} #* I {{~|s' acoirdèt}} come tchén et tchet. {{s-rif|E1}} ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[acoird]] * [[acoirdaedje]] * [[acoirdance]], [[acoirdances]] * [[acoirdant]] * [[acoirdåve]] * [[acoirdeu]] * [[acoirdayes]] * [[racoirder]] * [[racoirdaedje]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== {{Boesse|c=2|tite=fé k' deus djins roviexhe leus kereles| * [[mete d’ acoird]] * [[raprepyî]] }} {{Boesse|c=2|tite=bén vleur diner ene sacwè| * [[ceder]] * [[keure]] * [[rimete]] }} {{Boesse|c=2|tite=diner on tite, ene permission, on pris| * [[rimete]] }} {{Boesse|c=2|tite=ricnoxhe k' ene sacwè est l' vraiy| * [[admete]] * [[kifessî]] * [[ricnoxhe]] }} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | accôrder = C9a | acoirdé = E177a | acoirder = R10,R15 | acôrder = S0 | acoûrder = O4 | acuardez = E212 | acwade = S0,S3 | acwarder = E212b, S3 | acwârder = C9 | acwardè = C8,C9,C13 | acwârdè = C1 | acwèrder = E1,E34 | akoirdé = E203 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|fé k' deus djins roviexhe leus kereles. |fr= {{t+|fr|accorder}}, {{t+|fr|réconcilier}}, {{t+|fr|mettre d’accord}} }} {{ratour|bén vleur diner ene sacwè |fr= {{t+|fr|accorder}}, {{t+|fr|concéder}}, {{t+|fr|consentir}}, {{t+|fr|donner}} }} {{ratour|diner on tite, ene permission, on pris |fr= {{t+|fr|accorder}}, {{t+|fr|occtroyer}}, {{t+|fr|décerner}}, {{t+|fr|attribuer}}, {{t+|fr|conférer}} }} {{ratour|accepter ene dimande |fr= {{t+|fr|exaucer}}, {{t+|fr|répondre favorablement}} à }} {{ratour|ricnoxhe k' ene sacwè est l' vraiy |fr= {{t+|fr|reconnaître}}, {{t+|fr|admettre}}, {{t+|fr|avouer}}, {{t+|fr|accorder}} }} {{ratour|fé prinde a on mot (viebe, addjectif) s' cogne ki va dadrame avou si fonccion |fr= {{t+|fr|accorder}}, {{t+|fr|décliner}} }} 0gizehoffxn6exrjtuom7kjgd2nm7v3 432816 432814 2026-04-11T12:47:45Z Srtxg 1009 /* {{H|parintaedje}} */ 432816 wikitext text/x-wiki =={{L|wa}}== === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Bdj|accordare|sourd=la-vul}} {{m-s}} === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|a.kwɛʀ.ˈde|a.kwaʀ.ˈde|a.kwaːʀ.ˈde|a.koːʀ.ˈde|a.kuːʀ.ˈde|a.kwaʀ.ˈdɛ|a.kwaːʀ.ˈdɛ}} {{BS|oi}} ** {{pzc}} {{AFE|a.kwɛʀ.ˈde}} * {{Ric|a·coir·der}} === {{H|viebe|wa}} === {{-codjow-|troke=1|A=poirt|B=poit|come=come wårder}} {{~}} {{vc}} # fé k' deus djins roviexhe leus kereles. #* Les deus frés avént on procès : on vént d' les {{~}}. {{s-rif|E203}} # [[bén vleur]] diner ene sacwè. #* {{~|Acoirder}} do tins a on desseu. {{s-rif|E203}} #* Diè nos {{~|a t acoirdé}} ene longue veye,<br>Ci n' est nén portant po plorer. {{s-rif|FrBcj|''Po bin s’amûser, fât chanter'', 1852, p.15}} # {{str|wa}} bén vleur k' ene sakî sipoze si efant. #* {{~|Acoirder}} s' feye a on pretindant. {{s-rif|E1}} #* C' est pocwè dji vs dimande di m' {{~}} Mentine. {{s-rif|TBmc|1888, sinne XXXI, p.168}} # diner on tite, ene permission, on pris. #* {{~|Acoirder}} l' prumî pris. {{s|R10}} #* {{~|Acoirder}} l' ôre di Leyopôl. {{s|R10}} #* Nosse frawiante societé a-st avou l' aweure di vey ciste anêye li govienmint {{~}} a nosse tchevixhant prezidint li tite di tchuvalî del Corone {{s-rif|Henri Lambremont, annouwaire des "oteurs walons", 1928, p. 17}} # bén vleur responde a ene dimande. #* Pinsez vs k' on-z {{~|acoidrèt}} mi dmande. {{s-rif|E203}} # ricnoxhe k' ene sacwè est l' vraiy. #* C’ est Peuket kel dit et Boule-di-Gôme doet bén {{~}} k’ c’ est vraiy, et çoula l’ rind bén peneus cwand el voet s’ ahertchî sol voye … {{s-rif|AXhi| « Boule-di-Gôme », 1912, p.28}} # {{linw|wa}} fé prinde a on mot (viebe, addjectif) s' sôre ki va dadrame avou si fonccion. #* Li pårticipe erirece eployî avou «esse» {{~|acoide}} si sôre avou li sudjet. {{s|R10}} # {{np-vprV}} ==== {{H|ratourneures}} ==== # {{r|[[acoirder ses violons]]}} # {{r|[[s’ acoirder come tchén et tchet]]}} #* I {{~|s' acoirdèt}} come tchén et tchet. {{s-rif|E1}} ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[acoird]] * [[acoirdaedje]] * [[acoirdance]], [[acoirdances]] * [[acoirdant]] * [[acoirdåve]] * [[acoirdeu]] * [[acoirdoe]] * [[acoirdayes]] * [[racoirder]] * [[racoirdaedje]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== {{Boesse|c=2|tite=fé k' deus djins roviexhe leus kereles| * [[mete d’ acoird]] * [[raprepyî]] }} {{Boesse|c=2|tite=bén vleur diner ene sacwè| * [[ceder]] * [[keure]] * [[rimete]] }} {{Boesse|c=2|tite=diner on tite, ene permission, on pris| * [[rimete]] }} {{Boesse|c=2|tite=ricnoxhe k' ene sacwè est l' vraiy| * [[admete]] * [[kifessî]] * [[ricnoxhe]] }} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | accôrder = C9a | acoirdé = E177a | acoirder = R10,R15 | acôrder = S0 | acoûrder = O4 | acuardez = E212 | acwade = S0,S3 | acwarder = E212b, S3 | acwârder = C9 | acwardè = C8,C9,C13 | acwârdè = C1 | acwèrder = E1,E34 | akoirdé = E203 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|fé k' deus djins roviexhe leus kereles. |fr= {{t+|fr|accorder}}, {{t+|fr|réconcilier}}, {{t+|fr|mettre d’accord}} }} {{ratour|bén vleur diner ene sacwè |fr= {{t+|fr|accorder}}, {{t+|fr|concéder}}, {{t+|fr|consentir}}, {{t+|fr|donner}} }} {{ratour|diner on tite, ene permission, on pris |fr= {{t+|fr|accorder}}, {{t+|fr|occtroyer}}, {{t+|fr|décerner}}, {{t+|fr|attribuer}}, {{t+|fr|conférer}} }} {{ratour|accepter ene dimande |fr= {{t+|fr|exaucer}}, {{t+|fr|répondre favorablement}} à }} {{ratour|ricnoxhe k' ene sacwè est l' vraiy |fr= {{t+|fr|reconnaître}}, {{t+|fr|admettre}}, {{t+|fr|avouer}}, {{t+|fr|accorder}} }} {{ratour|fé prinde a on mot (viebe, addjectif) s' cogne ki va dadrame avou si fonccion |fr= {{t+|fr|accorder}}, {{t+|fr|décliner}} }} npl5hjkvf2jz81bwum2dfkkwly2nysi acoirdoe 0 76827 432817 2026-04-11T12:54:59Z Srtxg 1009 Pådje ahivêye avou «== {{L|wa}} == === {{H|Su|wa}} === [[Imådje:TuningWrench.jpg|thumb|èn '''acoirdoe''']] {{~}} {{o}} # usteye po candjî l' tinkiaedje des coides d' èn instrumint d' muzike, po verifyî si [[acoirdaedje]]. ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | acoirdoe = R10 | akoirdeû = E203 }} ==== {{H|Ra}} ==== {{ratour |fr= {{t+|fr|accordoir}} }}» 432817 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|Su|wa}} === [[Imådje:TuningWrench.jpg|thumb|èn '''acoirdoe''']] {{~}} {{o}} # usteye po candjî l' tinkiaedje des coides d' èn instrumint d' muzike, po verifyî si [[acoirdaedje]]. ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | acoirdoe = R10 | akoirdeû = E203 }} ==== {{H|Ra}} ==== {{ratour |fr= {{t+|fr|accordoir}} }} 378x3mhjtnm29capanwi2sakikawbkf 432818 432817 2026-04-11T12:55:20Z Srtxg 1009 /* {{H|Su|wa}} */ 432818 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|Su|wa}} === [[Imådje:TuningWrench.jpg|thumb|èn '''acoirdoe''']] {{~}} {{o}} # usteye po candjî l' tinkiaedje des coides d' èn instrumint d' muzike, et s' verifyî si [[acoirdaedje]]. ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | acoirdoe = R10 | akoirdeû = E203 }} ==== {{H|Ra}} ==== {{ratour |fr= {{t+|fr|accordoir}} }} 26au7jljngz5dt5oi0bo2zkpgk0toc3 Melchior 0 76828 432833 2026-04-12T09:43:44Z Lucyin 218 Pådje ahivêye avou «== {{L|fr}} == === {{H|NP|fr}} === # {{pitit no|omrin|wa}} [[Mensieur]]. ==== {{H|rilomêye do mot}} ==== {{PN}} * onk des [[w:Rwès mådjes|]] {{Tit}} * Projet Melchior: soce po wårder des eredjistrumint del tuzance del Walonreye, so ene {{loyén|waibe|Walon 2}} da leur.» 432833 wikitext text/x-wiki == {{L|fr}} == === {{H|NP|fr}} === # {{pitit no|omrin|wa}} [[Mensieur]]. ==== {{H|rilomêye do mot}} ==== {{PN}} * onk des [[w:Rwès mådjes|Rwès mådjes]] {{Tit}} * Projet Melchior: soce po wårder des eredjistrumint del tuzance del Walonreye, so ene {{loyén|waibe|Walon 2}} da leur. m1et5ly37xfntq017tpcjwikxv7jgpx 432834 432833 2026-04-12T09:45:11Z Lucyin 218 432834 wikitext text/x-wiki == {{L|fr}} == === {{H|NP|fr}} === # {{pitit no|omrin|wa}} [[Mensieur]] (''[[Mèn’cheûr]]'', ''[[Mèn’sieûr]]'', ''[[Mèn’sior]]''. ==== {{H|rilomêye do mot}} ==== {{PN}} * onk des [[w:Rwès mådjes|Rwès mådjes]] {{Tit}} * Projet Melchior: soce po wårder des eredjistrumint del tuzance del Walonreye, so ene {{loyén|waibe|Walon 2}} da leur. gzqv1ww1zv5v7eyq8l810z0xlzygy7k 432835 432834 2026-04-12T09:45:27Z Lucyin 218 432835 wikitext text/x-wiki == {{L|fr}} == === {{H|NP|fr}} === # {{pitit no|omrin|wa}} [[Mensieur]] (''[[Mèn’cheûr]]'', ''[[Mèn’sieûr]]'', ''[[Mèn’sior]]''). ==== {{H|rilomêye do mot}} ==== {{PN}} * onk des [[w:Rwès mådjes|Rwès mådjes]] {{Tit}} * Projet Melchior: soce po wårder des eredjistrumint del tuzance del Walonreye, so ene {{loyén|waibe|Walon 2}} da leur. et7y0fa7cjrqw4ilkaqr8lvg9y572wa 432837 432835 2026-04-12T09:45:57Z Lucyin 218 432837 wikitext text/x-wiki == {{L|fr}} == === {{H|NP|fr}} === # {{pitit no|omrin|fr}} [[Mensieur]] (''[[Mèn’cheûr]]'', ''[[Mèn’sieûr]]'', ''[[Mèn’sior]]''). ==== {{H|rilomêye do mot}} ==== {{PN}} * onk des [[w:Rwès mådjes|Rwès mådjes]] {{Tit}} * Projet Melchior: soce po wårder des eredjistrumint del tuzance del Walonreye, so ene {{loyén|waibe|Walon 2}} da leur. twakzducwu3puylzea7c21h47hp0avq 432842 432837 2026-04-12T09:50:11Z Lucyin 218 432842 wikitext text/x-wiki == {{L|fr}} == === {{H|NP|fr}} === # {{pitit no|omrin|fr}} [[Mensieur]] (''[[Mèn’cheûr]]'', ''[[Mèn’sieûr]]'', ''[[Mèn’sior]]''). ==== {{H|rilomêye do mot}} ==== {{PN}} * onk des [[w:Rwès mådjes|Rwès mådjes]] * [[w:Melchior Wathelet|Melchior Wathelet]] (ancyin minisse-prezidint del Walonreye) {{Tit}} * Projet Melchior: soce po wårder des eredjistrumint del tuzance del Walonreye, so ene {{loyén|waibe|Walon 2}} da leur. cvhuh2e1d4np1qgdicjurp1d7bn6off 432851 432842 2026-04-12T10:33:55Z Lucyin 218 432851 wikitext text/x-wiki == {{L|fr}} == === {{H|NP|fr}} === # {{pitit no|omrin|fr}} : [[Mensieur]] (''[[Mèn’cheûr]]'', ''[[Mèn’sieûr]]'', ''[[Mèn’sior]]''). ==== {{H|rilomêye do mot}} ==== {{PN}} * onk des [[w:Rwès mådjes|Rwès mådjes]] * [[w:Melchior Wathelet|Melchior Wathelet]] (ancyin minisse-prezidint del Walonreye) {{Tit}} * Projet Melchior: soce po wårder des eredjistrumint del tuzance del Walonreye, so ene {{loyén|waibe|Walon 2}} da leur. ko7b23uwsvrzi7wvpdv22nzixn3df46 Categoreye:Pitits nos omrins do francès 14 76829 432838 2026-04-12T09:46:47Z Lucyin 218 Pådje ahivêye avou «[[Categoreye:Pitits nos do francès|Omrin]] [[Categoreye:Pitits nos omrins di tchaeke lingaedje|Francès]]» 432838 wikitext text/x-wiki [[Categoreye:Pitits nos do francès|Omrin]] [[Categoreye:Pitits nos omrins di tchaeke lingaedje|Francès]] 7i9m3wlm6pfgm9ozwn9katltrg30unq Categoreye:Pitits nos do francès 14 76830 432839 2026-04-12T09:47:35Z Lucyin 218 Pådje ahivêye avou «[[Categoreye:Nos prôpes do francès]] [[Categoreye:Pitits nos di tchaeke lingaedje|Francès]]» 432839 wikitext text/x-wiki [[Categoreye:Nos prôpes do francès]] [[Categoreye:Pitits nos di tchaeke lingaedje|Francès]] hs63bwx2fkh68734ahfnwkb8dgcfyhk 432841 432839 2026-04-12T09:48:23Z Lucyin 218 432841 wikitext text/x-wiki [[Categoreye:Nos prôpes do francès|Pitit no]] [[Categoreye:Pitits nos di tchaeke lingaedje|Francès]] 4z4yljcu5lm5iaxv9vmydezefes3xt6 Jean 0 76831 432843 2026-04-12T10:28:48Z Lucyin 218 Pådje ahivêye avou «== {{L|fr}} == === {{H|NP|fr}} === {{-pnwa-|[[Jean]]|[[Jeanne]]}} # {{pitit no|femrin|fr}} [[Djan]] / [[Djihan]]. # {{Fam|fr}} ==== {{H|mots d' aplacaedje}} ==== * [[Jean-Claude]] * [[Jean-Marie]] * [[Jean-Paul]] / [[Jean-Pol]] * [[Jean-Pierre]] * [[Jean-Luc]] * [[Jean-Baptiste]] * [[Jean-François]] * [[Jean-Michel]] … ==== {{H|rilomêye do mot}} ==== {{PN}} * [[w:Jean Haust|]] * [[w:Jean Dessart|]] …» 432843 wikitext text/x-wiki == {{L|fr}} == === {{H|NP|fr}} === {{-pnwa-|[[Jean]]|[[Jeanne]]}} # {{pitit no|femrin|fr}} [[Djan]] / [[Djihan]]. # {{Fam|fr}} ==== {{H|mots d' aplacaedje}} ==== * [[Jean-Claude]] * [[Jean-Marie]] * [[Jean-Paul]] / [[Jean-Pol]] * [[Jean-Pierre]] * [[Jean-Luc]] * [[Jean-Baptiste]] * [[Jean-François]] * [[Jean-Michel]] … ==== {{H|rilomêye do mot}} ==== {{PN}} * [[w:Jean Haust|Jean Haust]] * [[w:Jean Dessart|Jean Dessart]] … j4s5kaa6kopkmsiwutqwxli1nfbgzt8 432844 432843 2026-04-12T10:29:41Z Lucyin 218 /* {{H|rilomêye do mot}} */ 432844 wikitext text/x-wiki == {{L|fr}} == === {{H|NP|fr}} === {{-pnwa-|[[Jean]]|[[Jeanne]]}} # {{pitit no|femrin|fr}} [[Djan]] / [[Djihan]]. # {{Fam|fr}} ==== {{H|mots d' aplacaedje}} ==== * [[Jean-Claude]] * [[Jean-Marie]] * [[Jean-Paul]] / [[Jean-Pol]] * [[Jean-Pierre]] * [[Jean-Luc]] * [[Jean-Baptiste]] * [[Jean-François]] * [[Jean-Michel]] … ==== {{H|rilomêye do mot}} ==== {{PN}} * pitit no ** [[w:Jean Haust|Jean Haust]] ** [[w:Jean Dessart|Jean Dessart]] … * no d' famile ** [[Paul Jean]] nqpek4w7llfeonlyzrpxlbff9a4xtrr 432845 432844 2026-04-12T10:29:55Z Lucyin 218 /* {{H|rilomêye do mot}} */ 432845 wikitext text/x-wiki == {{L|fr}} == === {{H|NP|fr}} === {{-pnwa-|[[Jean]]|[[Jeanne]]}} # {{pitit no|femrin|fr}} [[Djan]] / [[Djihan]]. # {{Fam|fr}} ==== {{H|mots d' aplacaedje}} ==== * [[Jean-Claude]] * [[Jean-Marie]] * [[Jean-Paul]] / [[Jean-Pol]] * [[Jean-Pierre]] * [[Jean-Luc]] * [[Jean-Baptiste]] * [[Jean-François]] * [[Jean-Michel]] … ==== {{H|rilomêye do mot}} ==== {{PN}} * pitit no ** [[w:Jean Haust|Jean Haust]] ** [[w:Jean Dessart|Jean Dessart]] … * no d' famile ** [[w:Paul Jean|Paul Jean]] 0qmkuppq0zukjp98qn87ifh5qti5tho 432846 432845 2026-04-12T10:30:28Z Lucyin 218 432846 wikitext text/x-wiki == {{L|fr}} == === {{H|NP|fr}} === {{-pnwa-|[[Jean]]|[[Jeanne]]}} # {{pitit no|omrin|fr}} [[Djan]] / [[Djihan]]. # {{Fam|fr}} ==== {{H|mots d' aplacaedje}} ==== * [[Jean-Claude]] * [[Jean-Marie]] * [[Jean-Paul]] / [[Jean-Pol]] * [[Jean-Pierre]] * [[Jean-Luc]] * [[Jean-Baptiste]] * [[Jean-François]] * [[Jean-Michel]] … ==== {{H|rilomêye do mot}} ==== {{PN}} * pitit no ** [[w:Jean Haust|Jean Haust]] ** [[w:Jean Dessart|Jean Dessart]] … * no d' famile ** [[w:Paul Jean|Paul Jean]] dmm5hw15m04h6mcmrdt8k302s2ntbv2 432847 432846 2026-04-12T10:31:42Z Lucyin 218 432847 wikitext text/x-wiki == {{L|fr}} == === {{H|NP|fr}} === {{-pnwa-|[[Jean]]|[[Jeanne]]}} # {{pitit no|omrin|fr}} [[Djan]] / [[Djihan]]. # {{Fam|fr}} (corant e l' Walonreye). ==== {{H|mots d' aplacaedje}} ==== * [[Jean-Claude]] * [[Jean-Marie]] * [[Jean-Paul]] / [[Jean-Pol]] * [[Jean-Pierre]] * [[Jean-Luc]] * [[Jean-Baptiste]] * [[Jean-François]] * [[Jean-Michel]] … ==== {{H|rilomêye do mot}} ==== {{PN}} * pitit no ** [[w:Jean Haust|Jean Haust]] ** [[w:Jean Dessart|Jean Dessart]] … * no d' famile ** [[w:Paul Jean|Paul Jean]] 96k0u6dvb3b069b5u0wodvbuh2kim8y 432848 432847 2026-04-12T10:32:07Z Lucyin 218 432848 wikitext text/x-wiki == {{L|fr}} == === {{H|NP|fr}} === {{-pnwa-|[[Jean]]|[[Jeanne]]}} # {{pitit no|omrin|fr}} : [[Djan]] / [[Djihan]]. # {{Fam|fr}} (corant e l' Walonreye). ==== {{H|mots d' aplacaedje}} ==== * [[Jean-Claude]] * [[Jean-Marie]] * [[Jean-Paul]] / [[Jean-Pol]] * [[Jean-Pierre]] * [[Jean-Luc]] * [[Jean-Baptiste]] * [[Jean-François]] * [[Jean-Michel]] … ==== {{H|rilomêye do mot}} ==== {{PN}} * pitit no ** [[w:Jean Haust|Jean Haust]] ** [[w:Jean Dessart|Jean Dessart]] … * no d' famile ** [[w:Paul Jean|Paul Jean]] 48h1i35j0ybbzrb8jnjn01nt2wcxfy3 Béatrice 0 76832 432849 2026-04-12T10:33:02Z Lucyin 218 Pådje ahivêye avou «== {{L|fr}} == === {{H|NP|fr}} === # {{pitit no|femrin|fr}} : [[Bêtri]].» 432849 wikitext text/x-wiki == {{L|fr}} == === {{H|NP|fr}} === # {{pitit no|femrin|fr}} : [[Bêtri]]. fvw2xhvqffkdh10zn98ojlv0buxnvvv Geneviève 0 76833 432850 2026-04-12T10:33:32Z Lucyin 218 Pådje ahivêye avou «== {{L|fr}} == === {{H|NP|fr}} === # {{pitit no|femrin|fr}} : [[Djenvire]].» 432850 wikitext text/x-wiki == {{L|fr}} == === {{H|NP|fr}} === # {{pitit no|femrin|fr}} : [[Djenvire]]. aes8es1rem5vrhuy8ez1iqa88ylskhl siteûle 0 76834 432855 2026-04-12T11:22:15Z Lucyin 218 Pådje ahivêye avou «== {{L|wa-fel}} == {{-spodiv-|siteûle|steûle}} === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} {{AFE|si.'tøːl}} === {{H|etimolodjeye|wa-fel|1}} === {{Lka|stoele|Etimolodjeye}}. ==== {{H|sustantif|wa-fel}} ==== {{~}} {{f}} # [[sitoele]]. ==== {{H|sipårdaedje}} ==== {{WL-Fel}} === {{H|etimolodjeye|wa-fel|2}} === {{Lka|stoele|Etimolodjeye}}. ==== {{H|sustantif|wa-fel}} ==== #* {{lang|wa-fel|Èl grande {{~}}, la, sol pindêye,<br>èl vèyez-ve avou sès deûs dj’v...» 432855 wikitext text/x-wiki == {{L|wa-fel}} == {{-spodiv-|siteûle|steûle}} === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} {{AFE|si.'tøːl}} === {{H|etimolodjeye|wa-fel|1}} === {{Lka|stoele|Etimolodjeye}}. ==== {{H|sustantif|wa-fel}} ==== {{~}} {{f}} # [[sitoele]]. ==== {{H|sipårdaedje}} ==== {{WL-Fel}} === {{H|etimolodjeye|wa-fel|2}} === {{Lka|stoele|Etimolodjeye}}. ==== {{H|sustantif|wa-fel}} ==== #* {{lang|wa-fel|Èl grande {{~}}, la, sol pindêye,<br>èl vèyez-ve avou sès deûs dj’vås ?<br>I vint d’èdjibler si-atèlèdje.}} {{s|HSim|''Li pan dè Bon Diu'', ''Li tchèrwèdje''}} ==== {{H|sipårdaedje}} ==== {{WM-Fel}}, {{WL-Fel}} 9eedsbwj664xtzkqm12v8lu14zdacsr 432856 432855 2026-04-12T11:22:35Z Lucyin 218 432856 wikitext text/x-wiki {{MR|siteule}} == {{L|wa-fel}} == {{-spodiv-|siteûle|steûle}} === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} {{AFE|si.'tøːl}} === {{H|etimolodjeye|wa-fel|1}} === {{Lka|stoele|Etimolodjeye}}. ==== {{H|sustantif|wa-fel}} ==== {{~}} {{f}} # [[sitoele]]. ==== {{H|sipårdaedje}} ==== {{WL-Fel}} === {{H|etimolodjeye|wa-fel|2}} === {{Lka|stoele|Etimolodjeye}}. ==== {{H|sustantif|wa-fel}} ==== #* {{lang|wa-fel|Èl grande {{~}}, la, sol pindêye,<br>èl vèyez-ve avou sès deûs dj’vås ?<br>I vint d’èdjibler si-atèlèdje.}} {{s|HSim|''Li pan dè Bon Diu'', ''Li tchèrwèdje''}} ==== {{H|sipårdaedje}} ==== {{WM-Fel}}, {{WL-Fel}} ov2s3fe3cu1y0uefevkqbm7irxing12 432857 432856 2026-04-12T11:26:01Z Lucyin 218 432857 wikitext text/x-wiki {{MR|siteule}} == {{L|wa-fel}} == {{-spodiv-S-Fel|[[steûle]]|[[siteûle]] / [[suteûle]]|-}} === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} {{AFE|si.'tøːl}} === {{H|etimolodjeye|wa-fel|1}} === {{Lka|stoele|Etimolodjeye}}. ==== {{H|sustantif|wa-fel}} ==== {{~}} {{f}} # [[sitoele]]. ==== {{H|sipårdaedje}} ==== {{WL-Fel}} === {{H|etimolodjeye|wa-fel|2}} === {{Lka|stoele|Etimolodjeye}}. {{-spodiv-S-Fel|[[steûle]]|[[siteûle]] / [[suteûle]]|[[èsteûle]]}} ==== {{H|sustantif|wa-fel}} ==== #* {{lang|wa-fel|Èl grande {{~}}, la, sol pindêye,<br>èl vèyez-ve avou sès deûs dj’vås ?<br>I vint d’èdjibler si-atèlèdje.}} {{s|HSim|''Li pan dè Bon Diu'', ''Li tchèrwèdje''}} ==== {{H|sipårdaedje}} ==== {{WM-Fel}}, {{WL-Fel}} 0f0fasxpfk2ftpsnhn8o0dopp19emgf 432858 432857 2026-04-12T11:26:27Z Lucyin 218 432858 wikitext text/x-wiki {{MR|siteule}} == {{L|wa-fel}} == === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} {{AFE|si.'tøːl}} === {{H|etimolodjeye|wa-fel|1}} === {{Lka|stoele|Etimolodjeye}}. {{-spodiv-S-Fel|[[steûle]]|[[siteûle]] / [[suteûle]]|-}} ==== {{H|sustantif|wa-fel}} ==== {{~}} {{f}} # [[sitoele]]. ==== {{H|sipårdaedje}} ==== {{WL-Fel}} === {{H|etimolodjeye|wa-fel|2}} === {{Lka|stoele|Etimolodjeye}}. {{-spodiv-S-Fel|[[steûle]]|[[siteûle]] / [[suteûle]]|[[èsteûle]]}} ==== {{H|sustantif|wa-fel}} ==== #* {{lang|wa-fel|Èl grande {{~}}, la, sol pindêye,<br>èl vèyez-ve avou sès deûs dj’vås ?<br>I vint d’èdjibler si-atèlèdje.}} {{s|HSim|''Li pan dè Bon Diu'', ''Li tchèrwèdje''}} ==== {{H|sipårdaedje}} ==== {{WM-Fel}}, {{WL-Fel}} mbv7minbzemflfklum4ex684nudlja7 432859 432858 2026-04-12T11:27:10Z Lucyin 218 /* {{H|etimolodjeye|wa-fel|2}} */ 432859 wikitext text/x-wiki {{MR|siteule}} == {{L|wa-fel}} == === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} {{AFE|si.'tøːl}} === {{H|etimolodjeye|wa-fel|1}} === {{Lka|stoele|Etimolodjeye}}. {{-spodiv-S-Fel|[[steûle]]|[[siteûle]] / [[suteûle]]|-}} ==== {{H|sustantif|wa-fel}} ==== {{~}} {{f}} # [[sitoele]]. ==== {{H|sipårdaedje}} ==== {{WL-Fel}} === {{H|etimolodjeye|wa-fel|2}} === {{Lka|steule|Etimolodjeye}}. {{-spodiv-S-Fel|[[steûle]]|[[siteûle]] / [[suteûle]]|[[èsteûle]]}} ==== {{H|sustantif|wa-fel}} ==== {{~}} {{f}} #* {{lang|wa-fel|Èl grande {{~}}, la, sol pindêye,<br>èl vèyez-ve avou sès deûs dj’vås ?<br>I vint d’èdjibler si-atèlèdje.}} {{s|HSim|''Li pan dè Bon Diu'', ''Li tchèrwèdje''}} ==== {{H|sipårdaedje}} ==== {{WM-Fel}}, {{WL-Fel}} pai2hxcyyy72pdjv9d0rsi5ob6f782o atelmint 0 76835 432861 2026-04-12T11:40:02Z Lucyin 218 Pådje ahivêye avou «== {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{V|ateler}} {{caw|mint|s|wa}}, {{nm-. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{pzc}} {{AFE|ɑ.tɛl.'mɛ̃}} {{1pr}} * {{Ric|a(·)tel·mint}} === {{H|Su|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{o}} # {{éndj|wa}} documint atelé a èn [[emile]] # Dji n' sai drovi l' {{~}}; metoz l' tecse vaici, sol coir di l' emile, s' i vs plait. # {{rili|wa}} dins l' boudisse, loyaedje ås målès keures. #* Li raecene del sofrance, c' est l' me...» 432861 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{V|ateler}} {{caw|mint|s|wa}}, {{nm-. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{pzc}} {{AFE|ɑ.tɛl.'mɛ̃}} {{1pr}} * {{Ric|a(·)tel·mint}} === {{H|Su|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{o}} # {{éndj|wa}} documint atelé a èn [[emile]] # Dji n' sai drovi l' {{~}}; metoz l' tecse vaici, sol coir di l' emile, s' i vs plait. # {{rili|wa}} dins l' boudisse, loyaedje ås målès keures. #* Li raecene del sofrance, c' est l' meskinoxhance, eyet les senes del sofrance, c' est l' djeriaedje eyet l' {{~}}. {{s|LM|so [[w:Boudisse|Wikipedia]]}} ==== {{H|mots vijhéns}} ==== * [[ciddé-djondant]] ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|documint atelé a ene mailete |fr= {{t+|fr|attachement}}, {{t+|fr|pièce jointe}} }} olpfi3nuv2zk9kug836whjff194s1m4 432862 432861 2026-04-12T11:40:17Z Lucyin 218 /* {{H|Su|wa}} */ 432862 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{V|ateler}} {{caw|mint|s|wa}}, {{nm-. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{pzc}} {{AFE|ɑ.tɛl.'mɛ̃}} {{1pr}} * {{Ric|a(·)tel·mint}} === {{H|Su|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{o}} # {{éndj|wa}} documint atelé a èn [[emile]] #* Dji n' sai drovi l' {{~}}; metoz l' tecse vaici, sol coir di l' emile, s' i vs plait. # {{rili|wa}} dins l' boudisse, loyaedje ås målès keures. #* Li raecene del sofrance, c' est l' meskinoxhance, eyet les senes del sofrance, c' est l' djeriaedje eyet l' {{~}}. {{s|LM|so [[w:Boudisse|Wikipedia]]}} ==== {{H|mots vijhéns}} ==== * [[ciddé-djondant]] ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|documint atelé a ene mailete |fr= {{t+|fr|attachement}}, {{t+|fr|pièce jointe}} }} k756r1e4u9zugb6llpxclrb6u5y1ekx 432863 432862 2026-04-12T11:41:12Z Lucyin 218 /* {{H|mots vijhéns}} */ 432863 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{V|ateler}} {{caw|mint|s|wa}}, {{nm-. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{pzc}} {{AFE|ɑ.tɛl.'mɛ̃}} {{1pr}} * {{Ric|a(·)tel·mint}} === {{H|Su|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{o}} # {{éndj|wa}} documint atelé a èn [[emile]] #* Dji n' sai drovi l' {{~}}; metoz l' tecse vaici, sol coir di l' emile, s' i vs plait. # {{rili|wa}} dins l' boudisse, loyaedje ås målès keures. #* Li raecene del sofrance, c' est l' meskinoxhance, eyet les senes del sofrance, c' est l' djeriaedje eyet l' {{~}}. {{s|LM|so [[w:Boudisse|Wikipedia]]}} ==== {{H|mots vijhéns}} ==== * [[ciddé djondant]], [[cial djondant]] * [[ciddé aleté]] ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|documint atelé a ene mailete |fr= {{t+|fr|attachement}}, {{t+|fr|pièce jointe}} }} qeavyojf3ka1k4c3n6jbqo740pij6g7 432864 432863 2026-04-12T11:44:28Z Lucyin 218 432864 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{V|ateler}} {{caw|mint|s|wa}}, {{nm|2016}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{pzc}} {{AFE|ɑ.tɛl.'mɛ̃}} {{1pr}} * {{Ric|a(·)tel·mint}} === {{H|Su|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{o}} # {{tchivå|wa}} sistinme po-z ateler èn ekipaedje. #* Les traits, c' est des tchinnes, ou des coides, ou des cingues ki vont des haernas d' on tchvå a l' {{~}} d' èn ekipaedje a saetchî. # {{éndj|wa}} documint atelé a èn [[emile]] #* Dji n' sai drovi l' {{~}}; metoz l' tecse vaici, sol coir di l' emile, s' i vs plait. # {{rili|wa}} dins l' boudisse, loyaedje ås målès keures. #* Li raecene del sofrance, c' est l' meskinoxhance, eyet les senes del sofrance, c' est l' djeriaedje eyet l' {{~}}. {{s|LM|so [[w:Boudisse|Wikipedia]]}} ==== {{H|mots vijhéns}} ==== * [[ciddé djondant]], [[cial djondant]] * [[ciddé aleté]] ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|documint atelé a ene mailete |fr= {{t+|fr|attachement}}, {{t+|fr|pièce jointe}} }} jmwm6irzrq3xoof9cqheu87iet0qaax