Wiccionaire
wawiktionary
https://wa.wiktionary.org/wiki/Wiccionaire:Mwaisse_p%C3%A5dje
MediaWiki 1.46.0-wmf.24
case-sensitive
Media
Sipeciås
Copene
Uzeu
Uzeu copene
Wiccionaire
Wiccionaire copene
Imådje
Imådje copene
MediaWiki
MediaWiki copene
Modele
Modele copene
Aidance
Aidance copene
Categoreye
Categoreye copene
Rawete
Rawete copene
Sourdant
Sourdant copene
Motyince
Motyince copene
TimedText
TimedText talk
Module
Discussion module
Event
Event talk
Sujet
amonucion
0
4654
432980
414181
2026-04-16T19:50:12Z
Srtxg
1009
/* {{H|ortografeyes}} */ +C9a
432980
wikitext
text/x-wiki
== {{L|wa}} ==
{{djermon|wa}}
=== {{H|Etimolodjeye|wa}} ===
calcaedje riwalonijhî {{sorw-u}} do shuvion francès {{lang|fr|la municion}}, avou [[riscôpaedje]].
=== {{H|Su|wa}} ===
'''amonucion''' [f.n.]
# [[amagnî]], copurade li ci k' on-z epoite po on voyaedje, po des sôdårds, evnd.
#* Dj' a d' l' amonucion po cwénze.djoûs.
#* I fårè evoyî èn efant a l' amonucion, gn a pus rén e l' årmwere.
#* On s' a djoké l' londmwin a Rabat po tcherdjî les mwaisses-sôdårds et co des caisses d' amonucions (amonucions-bales mins purade amonucions-amagnî) {{s|LM}}
#: {{lang|fr|F. nourriture, ravitaillement, provisions, vivres.}}
#: {{r|botike a l' amonucion}} ki vind d' l' amagnî.
#: {{lang|fr|F. alimentation générale.}}
#: {{r|aler a l' amonucion}} aler ås comissions. Loukîz a: [[coûsse]].
#: {{lang|fr|F. faire ses courses.}}
# {{r|pwin d' amonucion}} pwin des sôdårds.
# {{r|côper les amonucions}} èn pus dner d' cwårs (a des efants, evnd.)
#* Zande l' a taené et lyi côper les amonucions {{s|LM}}
#: {{lang|fr|F. couper les vivres.}}
# amonucions [f.n.t.pl.] çou k' on mete dins on fizik, on canon, ene ôte [[åre]].
#* Li Duk di Lorinne les aveut si bén ratourné Tot dabôrd k' i pierdît coraedje Et cwitît tertos leus ovraedjes, Leu poure, leus bales et leus canons, Leus moirtîs, leus amonucions, Tintes et bagaedjes, ôr et årdjint ([[Paskeye sol sidje et l' dissidjmint d' Wîne|paskeye do sidje di Viene]]).
#: {{lang|fr|F. munitions.}}
==== {{H|Pa}} ====
* [[amonucioner]].
==== {{H|ortografeyes}} ====
{{Orto
| amolution = E165
| amonicion = C8, E1,E34, O0,O2,O4,O90
| amonision = C9a
| amonuchon = E1
| amonucion = C1, E1,E21,E145,E203, O3,O4, R9,R10,R11,R13
| amunicion = C13, O90
}}
ol8ollui6m30cyeelafiozch072djty
stoirdoe
0
14440
432976
360135
2026-04-16T19:22:17Z
Lucyin
218
432976
wikitext
text/x-wiki
== {{L|wa}} ==
{{-spodiv-S|toirdoe}}
==={{H|prononçaedje}}===
* {{AFEW}}
** {{prcoi}} {{AFE|stwɑʀ.'dwɛ|stwɛʀ.'døː|stwɑːʀ.'duːː|}} {{BS|oe}} {{BS|oi}}
** {{pzc}} {{AFE|stwɑʀ.'dwɛ}}
* {{Ric|stoir·doe}}
=== {{H|Su|wa}} ===
{{-su-}}
{{~}} {{o}}
# usteye po stoide les pemes, les olives, les roejhéns.
==== {{H|ratourneures}} ====
# {{r|rowe do stoirdoe}} no d' ene rowe del [[Såvnire]].
==== {{H|mots vijhéns}} ====
* [[pressoe]]
==== {{H|ortografeye}} ====
{{Orto
| stwèrdeû = E1,E34
| stwardwè = C62
| stwârdoû = S17,S117
}}
==== {{H|ratournaedjes}} ====
{{ratour|usteye po stoide les pemes
|fr= {{t+|fr|pressoir}}
}}
ha4gwzfo4j0ifup2ryxxyxxd0o8g0y6
432977
432976
2026-04-16T19:22:44Z
Lucyin
218
432977
wikitext
text/x-wiki
== {{L|wa}} ==
{{-spodiv-S|toirdoe}}
==={{H|prononçaedje}}===
* {{AFEW}}
** {{prcoi}} {{AFE|stwɑʀ.'dwɛ|stwɛʀ.'døː|stwɑːʀ.'duː}} {{BS|oe}} {{BS|oi}}
** {{pzc}} {{AFE|stwɑʀ.'dwɛ}}
* {{Ric|stoir·doe}}
=== {{H|Su|wa}} ===
{{-su-}}
{{~}} {{o}}
# usteye po stoide les pemes, les olives, les roejhéns.
==== {{H|ratourneures}} ====
# {{r|rowe do stoirdoe}} no d' ene rowe del [[Såvnire]].
==== {{H|mots vijhéns}} ====
* [[pressoe]]
==== {{H|ortografeye}} ====
{{Orto
| stwèrdeû = E1,E34
| stwardwè = C62
| stwârdoû = S17,S117
|- = S0
}}
==== {{H|ratournaedjes}} ====
{{ratour|usteye po stoide les pemes
|fr= {{t+|fr|pressoir}}
}}
sc637jc5rser5nxaf3xh782ux5am0h0
aminer
0
44174
432979
424367
2026-04-16T19:47:08Z
Srtxg
1009
/* {{H|ortografeyes}} */ +C9a
432979
wikitext
text/x-wiki
== {{L|wa}} ==
{{-drif-|amoenner}}
=== {{H|etimolodjeye|wa}} ===
{{V|miner}}, {{bet|a|v|wa|d=aprepiaedje}}.
=== {{H|prononçaedje}} ===
* {{WAFE}}
** {{prcoi}} {{AFE|a.mi.ne|a.mɛ̃.ne|a.mwɛ̃.nɛ|a.mwɛ̃ʀ.ne|a.mi.nɛ|a.mwɛ̃ʀ.nɛ|a.mɔ̃.ne}}
** {{pzc}} {{AFE|a.mi.ne}}
* {{Ric|a(.)mi.ner}}
=== {{H|viebe|wa}} ===
{{-codjow-|troke=1|A=amin|A.2=amoenn|B=amoenn|come=miner}}
{{~}} {{loyén prono|wa|'}}
# {{vc}} [[vini]] avou (ene sacwè, ene sakî).
#* Dj' espere ki t' {{~|amoennes}} li bon tins.
# {{vc}} fé vni.
#* Li tchmin les trevåtche po vs {{~}}, d' on prumî, å cantea des cinses. {{s-rif|WBal}}
#* Li crama tournéve so ses pindeures po-z {{~}} l' tchôdron, li cocmwår et l' cabolea padzeu les andîs. {{s-rif|JHou}}
# {{vcnd|a}} tchôkî a fé ene sacwè.
#* C' est si bea d' intrer dvins ene wåmire,<br>Tot-z î poirtant ene gote di ricfoirt,<br>Cwand l' rålêye nos {{~|amoenne}} a dire :<br>Tchouf ! I fwait froed ! Vocial l' ivier ! {{s-rif|JDcoh|1939, p.44, ''Vochal l’ivièr'' (1900)}}
==== {{H|sinonimeye}} ====
* (vini avou) : [[apoirter]], [[atcheryî]]; {{Lka-si|apoirter}}
* (fé vni) : [[adure]], [[atchessî]], [[assûner]]
* (v.pr. vini) : [[s' atcheryî]]
==== {{H|contråve}} ====
* (fé vni) : [[eminer]], [[miner evoye]]
==== {{H|parintaedje}} ====
* [[amineu]], [[aminaedje]]
* [[raminer]], [[raminaedje]]
* {{Lka|miner|parintaedje}}
==== {{H|ortografeyes}} ====
{{Orto
| aminè = C13
| aminé = E177a
| aminer = C9, E1,E21,E34, R10:1981
| aminez = E212
| aminner = O3,O4
| amin.ner = S17
| amoinrner = C9a
| amonner = S117
| amon.ner = S17
| amon-nér = S5
| amounè = S33
| amwinnè = C8
| amwin.ner = C62
| amwinrnè = C1,C13
| amwinrner = C9
}}
==== {{H|ratournaedjes}} ====
{{ratour|vini avou {{Lka-ra|apoirter}}
|fr= {{t+|fr|amener}}
|en= to {{t+|en|bring}}, to {{t+|en|fetch}}, to {{t+|en|take}}, to {{t+|en|get}}
|
}}
{{ratour|fé vni
|fr= {{t+|fr|amener}}, {{t+|fr|conduire}}
}}
{{ratour|tchôkî a fé ene sacwè
|fr= {{t+|fr|amener}} à, {{t+|fr|conduire}} à, {{t+|fr|pousser}} à
}}
fkrjyukhz6gzrvykbb9bgxvfanq2819
amitieus
0
47149
432978
430903
2026-04-16T19:28:27Z
Srtxg
1009
/* {{H|ortografeyes}} */ +C9a
432978
wikitext
text/x-wiki
== {{L|wa}} ==
=== {{H|etimolodjeye}} ===
{{Calc|amitié|fr|wa}} {{caw|eus|a|wa}}.
=== {{H|Pr}} ===
* {{WAFE}}
** {{prcoi}} /a.mi.'tjøː/ /a.mi.'ʧøː/
** {{pzc}} {{AFE|/a.mi.'tjøː/}}
* {{Ric|a(·)mi·tieus}}
=== {{H|Addj|wa}} ===
{{-addjwa-EUS|amiti}}
{{~}} {{o}} {{a-pdvpdr}}
# ki dene voltî des betchs, ey esse todi doûs et binamé, tot djåzant d' èn efant.
==== {{H|Pa}} ====
* [[amitieusté]], [[amitieuzmint]]
* [[amiståve]], [[amiståvmint]], [[amiståvté]], [[amiståvisté]]
* [[amiåve]]
* {{Lka-si|amisse}}
==== {{H|Si}} ====
[[djinti]], [[binamé]], [[rabresseu]], [[raboutchteu]]
==== {{H|ortografeyes}} ====
{{Orto|croejh=Addj
| amitieû, amitieûse = O4
| amitieus, amitieuse = R10
| amitieûs, amitieûse = C62, E1, O90
| amitcheûs = E1
| amitieu = C8,C9a
| amitieûs = C1,C13, O2
| amityeû = O3
}}
==== {{H|Ra}} ====
{{ratour|todi doûs et binamé, d' èn efant
|fr= {{t+|fr|amitieus}} ''(Beldjike et Normandeye)''
}}
1bjyff5ckwmajcz49igyuyoq5qlfi2j
amoice
0
63726
432981
414183
2026-04-16T19:52:31Z
Srtxg
1009
/* {{H|ortografeyes}} */ +C9a
432981
wikitext
text/x-wiki
=={{L|wa}}==
=== {{H|sustantif|wa}} ===
{{-su-}}
{{~}} {{f}}
# {{pexheu|wa}} sacwè k' assaetche on pexhon k' on vout apicî.
#*DJi mete des molons come {{~}}.
#* Et mes {{~s}}, don, k’ estént cmandêyes ? Dj’ end a dji n’ sé cbén d’ sôrts. ''(i drouve si saetch)''. Loukîz, vola del påsse ; cial, c’ est do sonk, , pwis des viers, di l’ avoenne, des ceréjhes, do froumadje et co deus troes sôres ki dji n’ sai nén mi-minme çou k’ c’ est ! {{s-rif|HSim| « Sètche, i bètche » 1889, (eplaidaedje da Jean Haust e 1936), p.36}}
# sacwè k' assaetche ene biesse k' on vout touwer (rinåd).
#*I metént des {{~s}} epweznêyes po touwer les rnåds; mins les tchéns les alént ttossu bén prinde.
# {{stin|wa}} [[kimince]].
#*Vola ’ne rôye tapêye è mitant :</br>on dîreût ’ne plåye faîte al djouhîre…</br>Mins ç’ n’èst qu’ l’'''amwèce''' : sins måy låker,</br>l’èrére vint rinde si côp d’acîr</br>al tére qui djèmih tot s’ drovant</br>{{s|HSim|''Li pan dè Bon Diu'', ''Li tchèrwèdje''}}
#*Tchaeke huzé, tot fir, ligne e coisse</br>Li frisse beaté di s' djonne polet :</br>L' ene est fén noere, l' ôte come {{~}},</br>Håyneye les rflets d' soye di ses blonds tchveas{{s-rif|MLej|"Œuvres lyriques du poète Martin Lejeune" p. 103, "Trop′ èhåstés !"}}
==== {{H|dizotrins mots}} ====
{{Boesse|c=2|tite=sacwè k' assaetche on pexhon k' on vout-st apicî|
* [[avoenne]]
* [[froumadje]]
* [[påsse]]
* [[sonk]]
* [[tchene]]
* [[vier]]
}}
==== {{H|ortografeyes}} ====
{{Orto|croejh=Su
| amôce = O2
| amoice = R10
| amoiss = E177a,E203
| amorce = O3,O90
| amôrce = C1,C9a, O0
| amôrse = C9
| amoûrce = O4
| amuasse = E212
| amwace = C8,C13, E21
| amwâce = S17
| amwèce = E1,E34
}}
=== {{H|Cos|wa}} ===
{{~}}
# {{IP13s|amoircî}}.
# {{SP13s|amoircî}}.
# {{Kim2s|amoircî}}.
hgvmct6vkk626bv21hry1bnkbga9sub
acuzaedje
0
71612
432973
430958
2026-04-16T19:15:18Z
Srtxg
1009
/* {{H|ortografeyes}} */ +E203
432973
wikitext
text/x-wiki
== {{L|wa}} ==
=== {{H|etimolodjeye|wa}} ===
{{V|acuzer}}, {{caw|aedje|s|wa}}.
=== {{H|prononçaedje}} ===
* {{WAFE}}
** {{prcoi}} {{AFE|a.ky.ˈzɛʧ|a.ky.ˈzaʧ}} {{BS|ae}}
** {{frcjh}} {{AFE|a.ky.ˈzɛʤ}}
** {{pzc}} {{AFE|a.ky.ˈzɛʧ}}
* {{Ric|a(.)cu.zaedje}}
=== {{H|sustantif|wa}} ===
{{-su-}}
{{~}} {{o}}
# {{Fijh}} [[acuzer]].
#: {{djermon-egzimpe|wa}}
==== {{H|parintaedje}} ====
* {{Lka|acuzer}}
==== {{H|sinonimeye}} ====
{{Boesse|c=2|
* [[ametaedje]]
}}
==== {{H|mots vijhéns}} ====
{{Boesse|c=2|
* [[condanåcion]]
* [[condanaedje]]
}}
==== {{H|ortografeyes}} ====
{{Orto
| acuzaedje = R10
| acuzèdje = E1
| akuzech = E203:Akuzâcion\,_akuzech
| - = C8
}}
==== {{H|ratournaedjes}} ====
{{ratour|
| fr = {{t+|fr|accusation}}, {{t+|fr|inculpation}}
}}
a7a5lzeuyzhphindr6ys08p8p71z3rm
pressoe
0
76840
432971
2026-04-16T19:06:34Z
Lucyin
218
Pådje ahivêye avou «{{MR|Pressoe}} == {{L|wa}} == ==={{H|prononçaedje}}=== * {{AFEW}} ** {{prcoi}} {{AFE|pʀɛ.'søː}} {{BS|oe|-}} ** {{pzc}} {{AFE|pʀɛ.'swɛ}} * {{Ric|pres·soe}} === {{H|Su|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{o}} # usteye po stoide les roejhéns. ==== {{H|Parintaedje}} ==== * [[Pressoe]] ([[Presseu]]) ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|usteye po stoide les roejhéns |fr= {{t+|fr|pressoir}} }}»
432971
wikitext
text/x-wiki
{{MR|Pressoe}}
== {{L|wa}} ==
==={{H|prononçaedje}}===
* {{AFEW}}
** {{prcoi}} {{AFE|pʀɛ.'søː}} {{BS|oe|-}}
** {{pzc}} {{AFE|pʀɛ.'swɛ}}
* {{Ric|pres·soe}}
=== {{H|Su|wa}} ===
{{-su-}}
{{~}} {{o}}
# usteye po stoide les roejhéns.
==== {{H|Parintaedje}} ====
* [[Pressoe]] ([[Presseu]])
==== {{H|ratournaedjes}} ====
{{ratour|usteye po stoide les roejhéns
|fr= {{t+|fr|pressoir}}
}}
mr66vtfubj5lex9xlxdpr34dx16csh6
432972
432971
2026-04-16T19:10:45Z
Lucyin
218
432972
wikitext
text/x-wiki
{{MR|Pressoe}}
== {{L|wa}} ==
==={{H|prononçaedje}}===
* {{AFEW}}
** {{prcoi}}
*** {{AFE|pʀɛ.'søː|pʀɛ.'swa}} {{BS|oe|-}}
*** {{frcjh}} {{AFE|pʀɛ.'swɛːʀ}}
** {{pzc}} {{AFE|pʀɛ.'swɛ}}
* {{Ric|pres·soe}}
=== {{H|Su|wa}} ===
{{-su-}}
{{~}} {{o}}
# usteye po stoide les roejhéns.
==== {{H|Parintaedje}} ====
* [[Pressoe]] ([[Presseu]])
==== {{H|ratournaedjes}} ====
{{ratour|usteye po stoide les roejhéns
|fr= {{t+|fr|pressoir}}
}}
mgzg0hdj5h7s1w8x94syufj4a2gr9dy
432974
432972
2026-04-16T19:15:26Z
Lucyin
218
432974
wikitext
text/x-wiki
{{MR|Pressoe}}
== {{L|wa}} ==
==={{H|prononçaedje}}===
* {{AFEW}}
** {{prcoi}}
*** {{AFE|pʀɛ.'søː|pʀɛ.'swa}} {{BS|oe|-}}
*** {{frcjh}} {{AFE|pʀɛ.'swɛːʀ}}
** {{pzc}} {{AFE|pʀɛ.'swɛ}}
* {{Ric|pres·soe}}
=== {{H|Su|wa}} ===
{{-su-}}
{{~}} {{o}}
# usteye po stoide les roejhéns, les pemes.
#* On a poirté les puns å {{~}} po fé do djus. {{s-rif|O105}}
==== {{H|Parintaedje}} ====
* [[Pressoe]] ([[Presseu]])
==== {{H|ortografeye}} ====
{{Orto
| prèswêr = O4,O105
| prèsseûs = (pl.) TG4 a « Presseux »
| pressoi = [!vscr] TG4 a « Presseux »
}}
==== {{H|ratournaedjes}} ====
{{ratour|usteye po stoide les roejhéns
|fr= {{t+|fr|pressoir}}
}}
l5l67vstewd53oj20wt6qv7qsld5i3d
432975
432974
2026-04-16T19:16:15Z
Lucyin
218
/* {{H|ortografeye}} */
432975
wikitext
text/x-wiki
{{MR|Pressoe}}
== {{L|wa}} ==
==={{H|prononçaedje}}===
* {{AFEW}}
** {{prcoi}}
*** {{AFE|pʀɛ.'søː|pʀɛ.'swa}} {{BS|oe|-}}
*** {{frcjh}} {{AFE|pʀɛ.'swɛːʀ}}
** {{pzc}} {{AFE|pʀɛ.'swɛ}}
* {{Ric|pres·soe}}
=== {{H|Su|wa}} ===
{{-su-}}
{{~}} {{o}}
# usteye po stoide les roejhéns, les pemes.
#* On a poirté les puns å {{~}} po fé do djus. {{s-rif|O105}}
==== {{H|Parintaedje}} ====
* [[Pressoe]] ([[Presseu]])
==== {{H|ortografeye}} ====
{{Orto
| prèswêr = O4,O105
| prèsseûs = (pl.) TG4 a « Presseux »
| Pressoi = [!vscr] (14inme sieke) TG4 a « Presseux »
}}
==== {{H|ratournaedjes}} ====
{{ratour|usteye po stoide les roejhéns
|fr= {{t+|fr|pressoir}}
}}
fty5ikogyjs3gmt8dr3b4vvlzvb1xk9