Wiccionaire wawiktionary https://wa.wiktionary.org/wiki/Wiccionaire:Mwaisse_p%C3%A5dje MediaWiki 1.46.0-wmf.24 case-sensitive Media Sipeciås Copene Uzeu Uzeu copene Wiccionaire Wiccionaire copene Imådje Imådje copene MediaWiki MediaWiki copene Modele Modele copene Aidance Aidance copene Categoreye Categoreye copene Rawete Rawete copene Sourdant Sourdant copene Motyince Motyince copene TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk Sujet amonucion 0 4654 432980 414181 2026-04-16T19:50:12Z Srtxg 1009 /* {{H|ortografeyes}} */ +C9a 432980 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == {{djermon|wa}} === {{H|Etimolodjeye|wa}} === calcaedje riwalonijhî {{sorw-u}} do shuvion francès {{lang|fr|la municion}}, avou [[riscôpaedje]]. === {{H|Su|wa}} === '''amonucion''' [f.n.] # [[amagnî]], copurade li ci k' on-z epoite po on voyaedje, po des sôdårds, evnd. #* Dj' a d' l' amonucion po cwénze.djoûs. #* I fårè evoyî èn efant a l' amonucion, gn a pus rén e l' årmwere. #* On s' a djoké l' londmwin a Rabat po tcherdjî les mwaisses-sôdårds et co des caisses d' amonucions (amonucions-bales mins purade amonucions-amagnî) {{s|LM}} #: {{lang|fr|F. nourriture, ravitaillement, provisions, vivres.}} #: {{r|botike a l' amonucion}} ki vind d' l' amagnî. #: {{lang|fr|F. alimentation générale.}} #: {{r|aler a l' amonucion}} aler ås comissions. Loukîz a: [[coûsse]]. #: {{lang|fr|F. faire ses courses.}} # {{r|pwin d' amonucion}} pwin des sôdårds. # {{r|côper les amonucions}} èn pus dner d' cwårs (a des efants, evnd.) #* Zande l' a taené et lyi côper les amonucions {{s|LM}} #: {{lang|fr|F. couper les vivres.}} # amonucions [f.n.t.pl.] çou k' on mete dins on fizik, on canon, ene ôte [[åre]]. #* Li Duk di Lorinne les aveut si bén ratourné Tot dabôrd k' i pierdît coraedje Et cwitît tertos leus ovraedjes, Leu poure, leus bales et leus canons, Leus moirtîs, leus amonucions, Tintes et bagaedjes, ôr et årdjint ([[Paskeye sol sidje et l' dissidjmint d' Wîne|paskeye do sidje di Viene]]). #: {{lang|fr|F. munitions.}} ==== {{H|Pa}} ==== * [[amonucioner]]. ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | amolution = E165 | amonicion = C8, E1,E34, O0,O2,O4,O90 | amonision = C9a | amonuchon = E1 | amonucion = C1, E1,E21,E145,E203, O3,O4, R9,R10,R11,R13 | amunicion = C13, O90 }} ol8ollui6m30cyeelafiozch072djty stoirdoe 0 14440 432976 360135 2026-04-16T19:22:17Z Lucyin 218 432976 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == {{-spodiv-S|toirdoe}} ==={{H|prononçaedje}}=== * {{AFEW}} ** {{prcoi}} {{AFE|stwɑʀ.'dwɛ|stwɛʀ.'døː|stwɑːʀ.'duːː|}} {{BS|oe}} {{BS|oi}} ** {{pzc}} {{AFE|stwɑʀ.'dwɛ}} * {{Ric|stoir·doe}} === {{H|Su|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{o}} # usteye po stoide les pemes, les olives, les roejhéns. ==== {{H|ratourneures}} ==== # {{r|rowe do stoirdoe}} no d' ene rowe del [[Såvnire]]. ==== {{H|mots vijhéns}} ==== * [[pressoe]] ==== {{H|ortografeye}} ==== {{Orto | stwèrdeû = E1,E34 | stwardwè = C62 | stwârdoû = S17,S117 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|usteye po stoide les pemes |fr= {{t+|fr|pressoir}} }} ha4gwzfo4j0ifup2ryxxyxxd0o8g0y6 432977 432976 2026-04-16T19:22:44Z Lucyin 218 432977 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == {{-spodiv-S|toirdoe}} ==={{H|prononçaedje}}=== * {{AFEW}} ** {{prcoi}} {{AFE|stwɑʀ.'dwɛ|stwɛʀ.'døː|stwɑːʀ.'duː}} {{BS|oe}} {{BS|oi}} ** {{pzc}} {{AFE|stwɑʀ.'dwɛ}} * {{Ric|stoir·doe}} === {{H|Su|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{o}} # usteye po stoide les pemes, les olives, les roejhéns. ==== {{H|ratourneures}} ==== # {{r|rowe do stoirdoe}} no d' ene rowe del [[Såvnire]]. ==== {{H|mots vijhéns}} ==== * [[pressoe]] ==== {{H|ortografeye}} ==== {{Orto | stwèrdeû = E1,E34 | stwardwè = C62 | stwârdoû = S17,S117 |- = S0 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|usteye po stoide les pemes |fr= {{t+|fr|pressoir}} }} sc637jc5rser5nxaf3xh782ux5am0h0 aminer 0 44174 432979 424367 2026-04-16T19:47:08Z Srtxg 1009 /* {{H|ortografeyes}} */ +C9a 432979 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == {{-drif-|amoenner}} === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{V|miner}}, {{bet|a|v|wa|d=aprepiaedje}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|a.mi.ne|a.mɛ̃.ne|a.mwɛ̃.nɛ|a.mwɛ̃ʀ.ne|a.mi.nɛ|a.mwɛ̃ʀ.nɛ|a.mɔ̃.ne}} ** {{pzc}} {{AFE|a.mi.ne}} * {{Ric|a(.)mi.ner}} === {{H|viebe|wa}} === {{-codjow-|troke=1|A=amin|A.2=amoenn|B=amoenn|come=miner}} {{~}} {{loyén prono|wa|'}} # {{vc}} [[vini]] avou (ene sacwè, ene sakî). #* Dj' espere ki t' {{~|amoennes}} li bon tins. # {{vc}} fé vni. #* Li tchmin les trevåtche po vs {{~}}, d' on prumî, å cantea des cinses. {{s-rif|WBal}} #* Li crama tournéve so ses pindeures po-z {{~}} l' tchôdron, li cocmwår et l' cabolea padzeu les andîs. {{s-rif|JHou}} # {{vcnd|a}} tchôkî a fé ene sacwè. #* C' est si bea d' intrer dvins ene wåmire,<br>Tot-z î poirtant ene gote di ricfoirt,<br>Cwand l' rålêye nos {{~|amoenne}} a dire :<br>Tchouf ! I fwait froed ! Vocial l' ivier ! {{s-rif|JDcoh|1939, p.44, ''Vochal l’ivièr'' (1900)}} ==== {{H|sinonimeye}} ==== * (vini avou) : [[apoirter]], [[atcheryî]]; {{Lka-si|apoirter}} * (fé vni) : [[adure]], [[atchessî]], [[assûner]] * (v.pr. vini) : [[s' atcheryî]] ==== {{H|contråve}} ==== * (fé vni) : [[eminer]], [[miner evoye]] ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[amineu]], [[aminaedje]] * [[raminer]], [[raminaedje]] * {{Lka|miner|parintaedje}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | aminè = C13 | aminé = E177a | aminer = C9, E1,E21,E34, R10:1981 | aminez = E212 | aminner = O3,O4 | amin.ner = S17 | amoinrner = C9a | amonner = S117 | amon.ner = S17 | amon-nér = S5 | amounè = S33 | amwinnè = C8 | amwin.ner = C62 | amwinrnè = C1,C13 | amwinrner = C9 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|vini avou {{Lka-ra|apoirter}} |fr= {{t+|fr|amener}} |en= to {{t+|en|bring}}, to {{t+|en|fetch}}, to {{t+|en|take}}, to {{t+|en|get}} | }} {{ratour|fé vni |fr= {{t+|fr|amener}}, {{t+|fr|conduire}} }} {{ratour|tchôkî a fé ene sacwè |fr= {{t+|fr|amener}} à, {{t+|fr|conduire}} à, {{t+|fr|pousser}} à }} fkrjyukhz6gzrvykbb9bgxvfanq2819 amitieus 0 47149 432978 430903 2026-04-16T19:28:27Z Srtxg 1009 /* {{H|ortografeyes}} */ +C9a 432978 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{Calc|amitié|fr|wa}} {{caw|eus|a|wa}}. === {{H|Pr}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} /a.mi.'tjøː/ /a.mi.'ʧøː/ ** {{pzc}} {{AFE|/a.mi.'tjøː/}} * {{Ric|a(·)mi·tieus}} === {{H|Addj|wa}} === {{-addjwa-EUS|amiti}} {{~}} {{o}} {{a-pdvpdr}} # ki dene voltî des betchs, ey esse todi doûs et binamé, tot djåzant d' èn efant. ==== {{H|Pa}} ==== * [[amitieusté]], [[amitieuzmint]] * [[amiståve]], [[amiståvmint]], [[amiståvté]], [[amiståvisté]] * [[amiåve]] * {{Lka-si|amisse}} ==== {{H|Si}} ==== [[djinti]], [[binamé]], [[rabresseu]], [[raboutchteu]] ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto|croejh=Addj | amitieû, amitieûse = O4 | amitieus, amitieuse = R10 | amitieûs, amitieûse = C62, E1, O90 | amitcheûs = E1 | amitieu = C8,C9a | amitieûs = C1,C13, O2 | amityeû = O3 }} ==== {{H|Ra}} ==== {{ratour|todi doûs et binamé, d' èn efant |fr= {{t+|fr|amitieus}} ''(Beldjike et Normandeye)'' }} 1bjyff5ckwmajcz49igyuyoq5qlfi2j amoice 0 63726 432981 414183 2026-04-16T19:52:31Z Srtxg 1009 /* {{H|ortografeyes}} */ +C9a 432981 wikitext text/x-wiki =={{L|wa}}== === {{H|sustantif|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{f}} # {{pexheu|wa}} sacwè k' assaetche on pexhon k' on vout apicî. #*DJi mete des molons come {{~}}. #* Et mes {{~s}}, don, k’ estént cmandêyes ? Dj’ end a dji n’ sé cbén d’ sôrts. ''(i drouve si saetch)''. Loukîz, vola del påsse ; cial, c’ est do sonk, , pwis des viers, di l’ avoenne, des ceréjhes, do froumadje et co deus troes sôres ki dji n’ sai nén mi-minme çou k’ c’ est ! {{s-rif|HSim| « Sètche, i bètche » 1889, (eplaidaedje da Jean Haust e 1936), p.36}} # sacwè k' assaetche ene biesse k' on vout touwer (rinåd). #*I metént des {{~s}} epweznêyes po touwer les rnåds; mins les tchéns les alént ttossu bén prinde. # {{stin|wa}} [[kimince]]. #*Vola ’ne rôye tapêye è mitant :</br>on dîreût ’ne plåye faîte al djouhîre…</br>Mins ç’ n’èst qu’ l’'''amwèce''' : sins måy låker,</br>l’èrére vint rinde si côp d’acîr</br>al tére qui djèmih tot s’ drovant</br>{{s|HSim|''Li pan dè Bon Diu'', ''Li tchèrwèdje''}} #*Tchaeke huzé, tot fir, ligne e coisse</br>Li frisse beaté di s' djonne polet :</br>L' ene est fén noere, l' ôte come {{~}},</br>Håyneye les rflets d' soye di ses blonds tchveas{{s-rif|MLej|"Œuvres lyriques du poète Martin Lejeune" p. 103, "Trop′ èhåstés !"}} ==== {{H|dizotrins mots}} ==== {{Boesse|c=2|tite=sacwè k' assaetche on pexhon k' on vout-st apicî| * [[avoenne]] * [[froumadje]] * [[påsse]] * [[sonk]] * [[tchene]] * [[vier]] }} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto|croejh=Su | amôce = O2 | amoice = R10 | amoiss = E177a,E203 | amorce = O3,O90 | amôrce = C1,C9a, O0 | amôrse = C9 | amoûrce = O4 | amuasse = E212 | amwace = C8,C13, E21 | amwâce = S17 | amwèce = E1,E34 }} === {{H|Cos|wa}} === {{~}} # {{IP13s|amoircî}}. # {{SP13s|amoircî}}. # {{Kim2s|amoircî}}. hgvmct6vkk626bv21hry1bnkbga9sub acuzaedje 0 71612 432973 430958 2026-04-16T19:15:18Z Srtxg 1009 /* {{H|ortografeyes}} */ +E203 432973 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{V|acuzer}}, {{caw|aedje|s|wa}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|a.ky.ˈzɛʧ|a.ky.ˈzaʧ}} {{BS|ae}} ** {{frcjh}} {{AFE|a.ky.ˈzɛʤ}} ** {{pzc}} {{AFE|a.ky.ˈzɛʧ}} * {{Ric|a(.)cu.zaedje}} === {{H|sustantif|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{o}} # {{Fijh}} [[acuzer]]. #: {{djermon-egzimpe|wa}} ==== {{H|parintaedje}} ==== * {{Lka|acuzer}} ==== {{H|sinonimeye}} ==== {{Boesse|c=2| * [[ametaedje]] }} ==== {{H|mots vijhéns}} ==== {{Boesse|c=2| * [[condanåcion]] * [[condanaedje]] }} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | acuzaedje = R10 | acuzèdje = E1 | akuzech = E203:Akuzâcion\,_akuzech | - = C8 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour| | fr = {{t+|fr|accusation}}, {{t+|fr|inculpation}} }} a7a5lzeuyzhphindr6ys08p8p71z3rm pressoe 0 76840 432971 2026-04-16T19:06:34Z Lucyin 218 Pådje ahivêye avou «{{MR|Pressoe}} == {{L|wa}} == ==={{H|prononçaedje}}=== * {{AFEW}} ** {{prcoi}} {{AFE|pʀɛ.'søː}} {{BS|oe|-}} ** {{pzc}} {{AFE|pʀɛ.'swɛ}} * {{Ric|pres·soe}} === {{H|Su|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{o}} # usteye po stoide les roejhéns. ==== {{H|Parintaedje}} ==== * [[Pressoe]] ([[Presseu]]) ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|usteye po stoide les roejhéns |fr= {{t+|fr|pressoir}} }}» 432971 wikitext text/x-wiki {{MR|Pressoe}} == {{L|wa}} == ==={{H|prononçaedje}}=== * {{AFEW}} ** {{prcoi}} {{AFE|pʀɛ.'søː}} {{BS|oe|-}} ** {{pzc}} {{AFE|pʀɛ.'swɛ}} * {{Ric|pres·soe}} === {{H|Su|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{o}} # usteye po stoide les roejhéns. ==== {{H|Parintaedje}} ==== * [[Pressoe]] ([[Presseu]]) ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|usteye po stoide les roejhéns |fr= {{t+|fr|pressoir}} }} mr66vtfubj5lex9xlxdpr34dx16csh6 432972 432971 2026-04-16T19:10:45Z Lucyin 218 432972 wikitext text/x-wiki {{MR|Pressoe}} == {{L|wa}} == ==={{H|prononçaedje}}=== * {{AFEW}} ** {{prcoi}} *** {{AFE|pʀɛ.'søː|pʀɛ.'swa}} {{BS|oe|-}} *** {{frcjh}} {{AFE|pʀɛ.'swɛːʀ}} ** {{pzc}} {{AFE|pʀɛ.'swɛ}} * {{Ric|pres·soe}} === {{H|Su|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{o}} # usteye po stoide les roejhéns. ==== {{H|Parintaedje}} ==== * [[Pressoe]] ([[Presseu]]) ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|usteye po stoide les roejhéns |fr= {{t+|fr|pressoir}} }} mgzg0hdj5h7s1w8x94syufj4a2gr9dy 432974 432972 2026-04-16T19:15:26Z Lucyin 218 432974 wikitext text/x-wiki {{MR|Pressoe}} == {{L|wa}} == ==={{H|prononçaedje}}=== * {{AFEW}} ** {{prcoi}} *** {{AFE|pʀɛ.'søː|pʀɛ.'swa}} {{BS|oe|-}} *** {{frcjh}} {{AFE|pʀɛ.'swɛːʀ}} ** {{pzc}} {{AFE|pʀɛ.'swɛ}} * {{Ric|pres·soe}} === {{H|Su|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{o}} # usteye po stoide les roejhéns, les pemes. #* On a poirté les puns å {{~}} po fé do djus. {{s-rif|O105}} ==== {{H|Parintaedje}} ==== * [[Pressoe]] ([[Presseu]]) ==== {{H|ortografeye}} ==== {{Orto | prèswêr = O4,O105 | prèsseûs = (pl.) TG4 a « Presseux » | pressoi = [!vscr] TG4 a « Presseux » }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|usteye po stoide les roejhéns |fr= {{t+|fr|pressoir}} }} l5l67vstewd53oj20wt6qv7qsld5i3d 432975 432974 2026-04-16T19:16:15Z Lucyin 218 /* {{H|ortografeye}} */ 432975 wikitext text/x-wiki {{MR|Pressoe}} == {{L|wa}} == ==={{H|prononçaedje}}=== * {{AFEW}} ** {{prcoi}} *** {{AFE|pʀɛ.'søː|pʀɛ.'swa}} {{BS|oe|-}} *** {{frcjh}} {{AFE|pʀɛ.'swɛːʀ}} ** {{pzc}} {{AFE|pʀɛ.'swɛ}} * {{Ric|pres·soe}} === {{H|Su|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{o}} # usteye po stoide les roejhéns, les pemes. #* On a poirté les puns å {{~}} po fé do djus. {{s-rif|O105}} ==== {{H|Parintaedje}} ==== * [[Pressoe]] ([[Presseu]]) ==== {{H|ortografeye}} ==== {{Orto | prèswêr = O4,O105 | prèsseûs = (pl.) TG4 a « Presseux » | Pressoi = [!vscr] (14inme sieke) TG4 a « Presseux » }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|usteye po stoide les roejhéns |fr= {{t+|fr|pressoir}} }} fty5ikogyjs3gmt8dr3b4vvlzvb1xk9