Wiccionaire wawiktionary https://wa.wiktionary.org/wiki/Wiccionaire:Mwaisse_p%C3%A5dje MediaWiki 1.47.0-wmf.7 case-sensitive Media Sipeciås Copene Uzeu Uzeu copene Wiccionaire Wiccionaire copene Imådje Imådje copene MediaWiki MediaWiki copene Modele Modele copene Aidance Aidance copene Categoreye Categoreye copene Rawete Rawete copene Sourdant Sourdant copene Motyince Motyince copene TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk Sujet 0 10173 433899 80778 2026-06-17T10:30:14Z Lucyin 218 Redjiblaedje disfacé viè [[latén]] 433899 wikitext text/x-wiki {{MR|latène|Latene|Laténe}} == {{L|wa}} == ==={{H|etimolodjeye}}=== {{Bdj|latinus|sourd=la}} (do Laciom, payis dilé Rome) {{çdom}} {{caw|ene|s|wa}}. ==={{H|prononçaedje}}=== * {{AFEW}} ** {{prcoi}} {{AFE|la.'tɛn|la.'tin|la.'tœn}} ** {{pzc}} {{AFE|la.'tɛn}} * {{Ric|la·tene}} === {{H|addjectif|wa}} === {{-addjwa-tpdr|o=latén|f=latene}} {{o}} {{a-tpdr}} # a vey avou l' lingaedje latén. #* C' est ene divancete {{~}}. # a vey avou les peupes k' eploynut ene langue latene. #* C' est l' minme payis civilizåcion {{~}} ki nozôtes. ==== {{H|A}} ==== * [[Amerike latene]] * umanités [[grekelatenes]] ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|a vey avou l' latén |fr= {{t+|fr|latine}} }} === {{H|Su|wa}} === {{~}} {{f}} # {{plu}} {{Lka}} « [[latenes]] ». 1tkepzrfkxxb5qfpyxu5vco3b2d70u4 433900 433899 2026-06-17T10:30:59Z Lucyin 218 433900 wikitext text/x-wiki {{MR|latène|Latene|Laténe}} == {{L|wa}} == ==={{H|etimolodjeye}}=== {{Bdj|latinus|sourd=la}} (do Laciom, payis dilé Rome), {{çdom}} {{caw|ene|a+s|wa}}. ==={{H|prononçaedje}}=== * {{AFEW}} ** {{prcoi}} {{AFE|la.'tɛn|la.'tin|la.'tœn}} ** {{pzc}} {{AFE|la.'tɛn}} * {{Ric|la·tene}} === {{H|addjectif|wa}} === {{-addjwa-tpdr|o=latén|f=latene}} {{o}} {{a-tpdr}} # a vey avou l' lingaedje latén. #* C' est ene divancete {{~}}. # a vey avou les peupes k' eploynut ene langue latene. #* C' est l' minme payis civilizåcion {{~}} ki nozôtes. ==== {{H|A}} ==== * [[Amerike latene]] * umanités [[grekelatenes]] ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|a vey avou l' latén |fr= {{t+|fr|latine}} }} === {{H|Su|wa}} === {{~}} {{f}} # {{plu}} {{Lka}} « [[latenes]] ». judsn5lpujw3kat516d8o9np8yaqod9 433901 433900 2026-06-17T10:31:41Z Lucyin 218 /* {{H|addjectif|wa}} */ 433901 wikitext text/x-wiki {{MR|latène|Latene|Laténe}} == {{L|wa}} == ==={{H|etimolodjeye}}=== {{Bdj|latinus|sourd=la}} (do Laciom, payis dilé Rome), {{çdom}} {{caw|ene|a+s|wa}}. ==={{H|prononçaedje}}=== * {{AFEW}} ** {{prcoi}} {{AFE|la.'tɛn|la.'tin|la.'tœn}} ** {{pzc}} {{AFE|la.'tɛn}} * {{Ric|la·tene}} === {{H|addjectif|wa}} === {{-addjwa-tpdr|o=latén|f=latene}} {{o}} {{a-tpdr}} # a vey avou l' lingaedje latén. #* C' est ene divancete {{~}}. # a vey avou les peupes k' eploynut ene langue latene. #* C' est l' minme payis civilizåcion {{~}} ki nozôtes. ==== {{H|A}} ==== * [[Amerike latene]] * umanités [[grekelatenes]] ([[grekes-et-latenes]]) ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|a vey avou l' latén |fr= {{t+|fr|latine}} }} === {{H|Su|wa}} === {{~}} {{f}} # {{plu}} {{Lka}} « [[latenes]] ». jv7o69qhq0x7au9on0lijvkp0m0d9tw 433907 433901 2026-06-17T10:51:22Z Lucyin 218 433907 wikitext text/x-wiki {{MR|latène|Latene|Laténe}} == {{L|wa}} == ==={{H|etimolodjeye}}=== {{Bdj|latinus|sourd=la}} (do Laciom, payis dilé Rome), {{çdom}} {{caw|ene|a+s|wa}}. ==={{H|prononçaedje}}=== * {{AFEW}} ** {{prcoi}} {{AFE|la.'tɛn|la.'tin|la.'tœn}} ** {{pzc}} {{AFE|la.'tɛn}} * {{Ric|la·tene}} === {{H|addjectif|wa}} === {{-addjwa-tpdr|o=latén|f=latene}} {{o}} {{a-tpdr}} # a vey avou l' lingaedje latén. #* C' est ene divancete {{~}}. # a vey avou les peupes k’ eploynut ene langue latene. #* C' est l' minme payis civilizåcion {{~}} ki nozôtes. ==== {{H|A}} ==== * [[Amerike latene]] * umanités [[grekelatenes]] ([[grekes-et-latenes]]) ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|a vey avou l' latén |fr= {{t+|fr|latine}} }} === {{H|Su|wa}} === {{~}} {{f}} # {{plu}} {{Lka}} « [[latenes]] ». 68ro3jdl3bbhuf4pd94j03kjbxyn18b 0 10175 433911 423167 2026-06-17T10:53:11Z Lucyin 218 433911 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == ==={{H|etimolodjeye}}=== {{Bdj|latinus|sourd=la}} (do Laciom, payis dilé Rome) {{çdom}} {{caw|én|a+s|wa}}. ==={{H|prononçaedje}}=== * {{AFEW}} ** {{prcoi}} {{AFE|la.'tẽ|la.'tɛ̃|la.'te}} {{BS|én}} ** {{pzc}} {{AFE|la.'tẽ|odio=Wa latén.oga|ling=wa}} * {{Ric|la·tén}} === {{H|Su|wa}} === {{~}} {{o}} # {{ling|wa}} lingaedje djåzé pås Romins, k' a dné tos les lingaedjes romans d' asteure, inte di zels li walon. #* Ouy, gråce ås ovraedjes des savants k' ont bén volou s' ocuper d' lu, tot l' monde sait bén ki l' walon e-st on lingaedje come li francès ou l' itålyin, lingaedje flori todroet sol {{~}}. {{s-rif|JMign|"Li walon å payîs di Lîdje" (1938), p.10}} #* Li walon, c' est do {{~}} k' a vnou a pî do fond des ådjes. {{s-rif|JBeau}} <center><gallery> La-malmundariensis.jpg La Louwis 14 Bouyon 1684.jpg </gallery></center> ==== {{H|ratourneures}} ==== # [[î piede si latén]] ==== {{H|parintaedje}} ==== {{Boesse|c=2| * [[latinisse]] * [[latenes]] * [[latinité]] * [[latinijhî]] * [[rilatnijhî]] }} ==== {{H|A}} ==== {{Boesse|c=2| * [[latén d’ eglijhe]] * [[latén del Hôte Mîtrinne Ådje]] / [[latén del Hôte Moyinådje]] * [[sincieus latén]] * [[latén-cåzant]] }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|lingaedje des Romins |fr= {{t+|fr|latin}} |nl= {{t+|nl|latijns}} |en= {{t+|en|latin}} }} === {{H|addjectif|wa}} === {{-addjwa-tpdr|o=latén|f=latene}} {{o}} {{a-tpdr}} # a vey avou l' lingaedje latén. #* C' est on mot {{~}}. # a vey avou les peupes k' eploynut ene langue latene. #* C' est l' minme payis civilizåcion {{~e}} ki nozôtes. ==== {{H|A}} ==== * [[patwès latén]] * [[Amerike latene]]: Mîtrinne Amerike et Amerike nonnrece. #* Dj' a tuzé ås Amerikes, k' on lome latenes, sapinse les civilijheus. {{s-rif|YPaq}} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|a vey avou l' latén |fr= {{t+|fr|latin}} |en= {{t+|en|latin}} }} === {{H|waitîz eto}} === {{wp}} 4bzlw9fuym422jv2r2mhjnugfvvjqeu 0 68013 433898 377329 2026-06-16T23:28:09Z ~2026-35486-37 4983 433898 wikitext text/x-wiki {{RA|ber}} == {{L|ber}} == === {{H|ralfabetijhaedje}} === * {{=ral}} [[dihya]] * {{=ral}} [[ديهْيا]] ==={{H|Pr}}=== * {{WAFE}} {{AFE|dih.ja|odio=Zgh dihya ⴷⵉⵀⵢⴰ.ogg|ling=zgh}} === {{H|NP|zgh}} === {{~}} {{o}} # {{pitit no|femrin|Diya|zgh}}. <gallery> Dihya.jpg </gallery> ==== {{H|rilomêye do mot}} ==== {{PN}} * [[w:Dihya|Dihya]]: tchîftinne amazire d' Aldjereye ===={{H|Or}}==== {{Orto|lang=zgh | ⴷⵉⵀⵢⴰ = TFN5 p. 123, [[c:File:Dihya.jpg|Imådje di so les Cmons]] | dihya = TFN5 p. 123 | Juba = [[:w:fr:Juba|Wikipedia francès]] | Tahiya = [[w:Dihya|ancyinne ortografeye sol Wiki walon, riprinjhe di scrîts e francès]] }} ckqo6xp5e6rb1m9wgv6xdd25tz86ged 3 68194 433904 431517 2026-06-17T10:46:41Z Lucyin 218 /* Ratourneures walones avou les minmes mots k' e francès */ novele seccion 433904 wikitext text/x-wiki == Wilicom amon nozôtes ! == {{Bénvnowe}} [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 3 d' avri 2023 a 23:37 (UTC) == [[viyoler]] => [[violer]] == Proficiate po vos årtikes (dji vén fok di discovri l' prumî). "violer" shût li rîle des rîlêyes come "violon", "violete", rais "ultraviolés". https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=7860#7860 Si vos avoz les "dialogues de paysans" et ki Haust a rortografyî avou -iyo-, vos ploz rcopyî li scrijha Feller so [[viyoler]] Si vos vloz ki dji "rpasse" des noveas årtikes, metoz m' on messaedje so m' pådje di copene. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 18 di djulete 2023 a 12:33 (UTC) == kékes amidraedjes == so [[valet manké]]n vos vieroz kékes amidraedjes ki vos ploz fé: * tåvlea des pluriyals * rimete ki definixha (pus court, kécfeye avou des ôtes mots), dins "ratournaedjes". * pont d' pont (.) divant <nowiki>{{s-rif}}</nowiki> Dji vén fok di discovri totes vos novelès pådjes. Proficiate co on côp !!! ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' djulete 2023 a 19:43 (UTC) == Fråzes da Jean-François Renkin == Dji vos a fwait on modele; si vos vloz, vos ploz revoyî so Wikisourd po lére tot l' tecse. Loukîz a [[plake]]. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 30 di djulete 2023 a 11:27 (UTC) == Barillié + 4 payizans == po fé des modeles sourdants, [[Sujet:Xmvjsyjr82otpmlo|loukîz so m' pådje]] Ci sereut clapant ki vos metrîz les nouvès pådjes ki vos fjhoz, et les cis ki vos rboutez dsu so vosse pådje d' uzeu, come [[Uzeu:Souzanemahin|mi feye el fwait]]. Ci sereut pus åjhey por mi d' î aler taper èn ouy. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 2 d' awousse 2023 a 20:37 (UTC) :Dj a fwait l' modele po Tchantchet Bariyî: c' est "FrBa" (ca "FBar" esteut ddja prins pa Félicien Barry). Loukîz a [[schite]]. :Come vos l' veyoz, deus d' ses ouves sont ddja scanêyes so Wikisourd. Fåt djusse aveuri li scanaedje. Dj' a fwait l' pådje di coviete: [[s:Pådje:Chanchet (François) Barillié - Li Camarad’ dè l’joie, 1852.djvu/1|Pådje:Chanchet (François) Barillié - Li Camarad’ dè l’joie]]. :--[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 3 d' awousse 2023 a 11:19 (UTC) == Modele des rahoucas (referinces) == Gråces d' awè metou tos vos ovraedje so vosse pådje d' uzeu. Dj' a rpassé [[souwé come ene hatchrote]] Pol [[modele:Sh-m]] vos ploz mete tos les mots ådvins des crolêyès åtchetes ({{}}) [[Modele:s|Pol rahouca]], si vos avoz des ôtes fråze di l' "imitåcion", metoz l' come dji l' a rmetou lavola. Dins èn årtike e rfondou, les fråzes divèt esse e rfondou. Vos ploz mete li fråze téle ké si vos scrijhoz li minme årtike e Feller. Metans: [[souwé come ine hatcherote]]. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 14 d' awousse 2023 a 14:25 (UTC) == Kékès idêyes == Dj' a rbouté so deus d' vos novelès intrêyes: [[kifession]] & [[fé faccion]]. Loukîz les piceures k' ont stî candjeyes. Dji vos a fwait èn egzimpe po mete li mot et l' fråze dins ene pådje tote seule (po les vîs scrijhaedjes): [[qu’feſſion]]. Co gråces po tot vost ovraedje ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' awousse 2023 a 21:17 (UTC) == Candjmint d' voyale "copene" => "copiner" == Come [[ansene]] => [[ansinî]] Foirt corant. Vost årtike a don stî rcandjî a [[ansenî]] (rifondaedje nén standård) eyet [[ancènî]] (scrijha Feller, ou puvite did divant Feller, ki n' est nén dins les motîs, mins ki rshonne å ci da Forir: ancènî). [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 13 di setimbe 2023 a 11:39 (UTC) == Pititès bouyes come manaedjeu == Proficiate po vosse "montaedje e gråde". Pôrîz ramidrer les pådjes avou l' modele <nowiki>{{caw-ete}}</nowiki> et mete e l' plaece <nowiki>{{caw|ete|s|wa}}</nowiki> ? [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete]] Cwand vos åroz tot fwait, disfacer li pådje [[Modele:caw-ete]]. Gråces. ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 10 di nôvimbe 2023 a 18:59 (UTC) Djel fijhreus voltî, mins dji n' sé waire co cmint m' î prinde. Sårîz vs m' escoler? ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 11 di nôvimbe 2023 a 11:13 (UTC) : Lucyin dmande di candjî (a l' mwin) dins totes [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete|les pådjes cial]] li wikicôde <code><nowiki>{{caw-ete}}</nowiki></code> pa l' wikicôde <code><nowiki>{{caw|ete|s|wa}}</nowiki></code>, come dj' a fwait [[Special:diff/387914|la]] ; paski l' modele {{modele|caw-ete}} c' est on vî ki n' fåt plus eployî. Si vos n' î arivoz nén djel pou otomatijhî. [[Uzeu:Reptilien.19831209BE1|Reptilien.19831209BE1]] ([[Uzeu copene:Reptilien.19831209BE1|copene]]) 11 di nôvimbe 2023 a 20:04 (UTC) Mins cmint lzès trover? Si dji tape "{{caw-ete}} sol ricwirrece, dji n' trouve rén. ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 12 di nôvimbe 2023 a 16:56 (UTC) : Cwand vos clitchîz so [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete|ci loyén ci]], vos av ene djivêye (ene lisse) di pådjes. C' est totes les pådjes ki loynut aviè l' modele, la k' el modele si trove (divins l' wikicôde). Avou vosse manire di fé ça n' pout roter k' si vos tapez : [https://wa.wiktionary.org/w/index.php?search=insource%3A%2F%5C%7B%5C%7Bcaw-ete%5C%7D%5C%7D%2F&title=Sipeci%C3%A5s%3ACweri&ns0=1 <code>insource:/\{\{caw-ete\}\}/</code>]. [[Uzeu:Reptilien.19831209BE1|Reptilien.19831209BE1]] ([[Uzeu copene:Reptilien.19831209BE1|copene]]) 12 di nôvimbe 2023 a 16:03 (UTC) == Modele caw-ea == Come l' ôte parey. Les pådjes sont cial: [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ea]] <nowiki>{{caw-ea}} => {{caw|ea|s|wa}}</nowiki> Gråces co 13 côps [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 2 d' decimbe 2023 a 19:23 (UTC) == [[haetche]] & [[hetche]] == Merci po vos årtikes ki dj' discovere a l' astcheyance. Po ene trinnêye al tere, on corwaite pus voltî l' mot come vinant di [[hertchî]] (trinner al tere) ki di [[haetchî]] (saetchî, metans a ene coide). Ri-boune anêye ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 28 di decimbe 2023 a 19:53 (UTC) == Av co ene miete di tins ? == Ké novele ? Av trové d' l' ovraedje ? Si vos av co on pô d' tins, i fåreut ricandjî, divins les mots rahoukî so: [[Categoreye:Mots_do_walon_d'_etimolodjeye_tîxhone]] li modele <nowiki>{{Bdjti}} / {{bdjti}}</nowiki> pa <nowiki>{{Bdj|*mot tîxhon|sourd=gem}}</nowiki>. Gråces co 13 côps ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 17 di djanvî 2024 a 17:42 (UTC) == Spameu a bloker == Bondjoû Scribus, <br /> Dj' a veyou ki @[[Uzeu:Srtxg|Pablo]] a disfacé on candjmint d' on spameu. Pôrîz bloker l' [https://wa.wiktionary.org/w/index.php?title=Categoreye%3AMots_do_franc%C3%A8s&diff=391415&oldid=391410 ipé rwaitêye] ? <br /> Ki ça vos våye bén, <br /> [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 8 di fevrî 2024 a 18:47 (UTC) == Bondjoû Scribus == Dji n' comprind rén å wiccionaire, ni comint ç' k' on fwait po-z aidî (åjheymint). Dji n' voe nén ddja cmint ç' ki dji doe fé po responde å messaedje ki vos m' avoz leyî å dfait di "èn aveur après". Ça fwait ki dji respond vaici. Dins tos les egzimpes ki vos dnez ("èn pus awè ki l’ pea so les oxhs", "èn pont awè d’ ouxh padrî", "èn nén esse a ene barbôjhe près" et tchik et tchak), "èn" e-st l' adviebe di niyaedje do walon d' Tchålerwè (francès: "ne... pas", "ne... plus"...). Dins m' walon, ou a Lidje, on dîreut: "NI pus awè ki l’ pea so les oxhs", "NI pont awè d’ ouxh padrî", "NI nén esse a ene barbôjhe près"...). Mins dins "èn aveur après", li "èn" doet esse li cogne sipotcheye di l' adviebe/prono "ENDE". Dins m' walon (ou a Lidje) on direut: "dj' end a après lu", "elle ènd a après lu", "i nd a après lu..." (Feller: dj' ènn' a après lu, èlle ènn' a après lu, i 'nn' a après lu..."; francès: "en", come dins "en vouloir à"). Mâria k' c' est målåjhey di s' î rtrover po dner on côp d' mwin sol wiccionnaire! I fåreut d' abôrd awè on doctorå e wiccionairaedje. Dj' espere ki vos vieroz ci messaedje ci, et dj' endè (eco on côp "ENDÈ" :-) ) profite po v' dire on grand proféciyate po l' fel ovraedje ki vos fjhoz, c' e-st a n' nén croere come vos estoz on vayant et come vos boutez bén! A onk di ces djoûs! Li Bioutî [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 16 di måss 2024 a 17:56 (UTC) ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 16 di måss 2024 a 19:55 (UTC) Meya coulpa [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ! * [[endè låtchî ene]] * [[endè prinde po s’ catåre]] * [[endè raler]] * [[endè…dipus]] * [[endè…pont]] * [[endè…pus]] Vos avoz pår råjhon! Dj' a stî forovoyî cåze do walon di Lidje "ènnè"/"ènn’"/‘nnè/‘nn’. Houte di çoula "èn" n' î egzistêye nén ossu. Po candjî, dji vis va mostrer: A vosse droete, i gn a ene colone Outils masquer Actions Displaecî Général Pådjes ki loynut cial evnd. Aspoyî so "Displaecî" Metoz l' boune ortografeye tot-z acsegnant "titre mal orthographié". '''Mins asteme ! Po les tites des pådjes, i fåt nén di côpyî-plaker li sene « ’ » ki n' est nén l' minme ki « ' »''' si ene voyale est spotcheye. Dji voerè cwè mi-minme po vos candjmints et respondrè voltî a vos kesses. N' åyîz nole sogne : mi ossu i gn a co toplin d' sacwès tecnikes ki dji n' sai co nén fé ! Et cwand dji lé mes prumîs, årtikes, i m' avizèt seur nén teribes. Mins c' est tot foirdjant k' on dvént foirdjeu … == Arondêye == Sereut motoit bén a rfonde avou « enondêye », pus corant. Tchålerwè a- done e- ôte påt. [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 20 d' måss 2024 a 16:52 (UTC) == awè idêye == Dins l' egzimpe da Paul-Henri Thomsin "... dj' a-st idêye ki Cadoudal ni taprè nén djus", "awè idêye" ni vout nén dire "voleur sayî di (fé ene novele sacwè)" come dins l' definicion, mins simplumint: pinser, supôzer, wadjî, croere. Dj' a l' idêye, todi! [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 21 di måss 2024 a 07:46 (UTC) == Des kesses == Bondjoû Scribus Electronicus, et gråces poz awè ramîdré sacwantes di mes årtikes, metans "djowea" enute. Dji voe k' vos avoz metou des longous tites come: H|ratournaedjes estô des courts tites come: H|Ra et des ôtes candjmints d' tites del minme cogne. Les longous tites sont bråmint pus clair, dji doe dire. Est ç' k' i gn a ene pådje/ene plaece eyu ç' ki ces afwaires la sont-st esplikêyes, por mi comprinde on pô mî kimint fé ? [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 3 d' avri 2024 a 19:31 (UTC) == Dji fwai des biestreyes == 'mande escuze, dj' a stî fé des candjmints dins troes årtikes sins vey ki c' esteut des årtikes "Feller". Come dji voeyeu bén k' ça åreut dvou esse rifondou mins k' i gn aveut nén "tchivålî", "schayete" et "arpéje", dj' a fwait des candjmints trop rade. Dji waitrè do fé atincion a ça, a l' avni. [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 4 d' avri 2024 a 20:24 (UTC) == Prononçaedje zero-cnoxheu do betchfessî ô == Asteme ! Li prononçaedje zero-cnoxheu [[w:Betchfessî_ô|Betchfessî_ô]], ci n' est nén /ɔː/ (çoula, c' est l' betchfessî å). C' est õ, on long O naziålijhî, li prononçaedje di toplin des plaeces, lomé ossu [[w:rastrindou long O|rastrindou long O]] (''O long entravé''). Les prononçaedjes coinreces foirt rilomés c' est /oː/ (Nameur, ...). Mins lavola, il est omofone do betchfessî å (les 2 estént scrîts "au" divinltins). Loukîz a: [[w:Scrijha_au|Scrijha_au]]. ----[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 13 d' avri 2024 a 17:54 (UTC) == Sacwants/sacwantes == Dj' a l' idêye ki ça n' est nén ene dobe rifondowe: "sacwants/sacwantès" e-st on determinant ("dj' a veyou sacwants gaméns, sacwantès crapôdes") et "sacwants/sacwantes" (sins li -ès) e-st on prono ("des vatches, li cinsî end a sacwantes; des pourceas i nd a sacwants"). Infin dji croe. [[Sipeciås:Contributions/170.255.255.185|170.255.255.185]] 23 d' avri 2024 a 09:08 (UTC) == mousse == Divins l' fråze: "Mins d'one sôte, i vint à l'ôte. Come s'i causeut li tot seû. Mi, ça m' '''mousse''' ci qu'i dit. I gn'a rin qui s' pièd, di nos djôyes, s'apinse li, si wêre qui ç' seûye ; co mwins′ di nos pwin.nes {{s|ALal|Li ptit Bert}}", "mousse" mi shonne esse li codjowaedje do Coûtchant walon di "[[moustrer]]" => e rfondou: [[mostere]]. Dji rmete li fråze a [[https://wa.wiktionary.org/wiki/mousse#Codjowa]]. Froz on papî pol Rantoele 110 (i n' dimeure ki 5 djoûs) ? [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 26 di may 2024 a 11:20 (UTC) == biscoirnaedje (etimolodjeye) == Merci po l' årtike. Po l' etimolodjeye, on n' sait mete ene cawete -aedje so èn addjectif. C' est 95 å cint so on viebe. Kékes cas so on no : Categoreye:Sustantifs do walon avou l' cawete -aedje acawêye a on no (https://wa.wiktionary.org/wiki/Categoreye:Sustantifs_do_walon_avou_l%27_cawete_-aedje_acaw%C3%AAye_a_on_no) Cial, come gn a l' viebe "biscoirner" (https://dtw.walon.org/index.php?id=6386), c' est s' no d' fijhaedje. ----[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 6 di djun 2024 a 19:53 (UTC) == Fråzes e Feller dins èn årtike e rfondou == Shuvant ene bat di dvizes avou Lorint Hendschel https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?t=2981 ki si sbare di trover des fråzes e Feller dins les årtikes e rfondou, dj' a-st atåvlé ki, si on n' a waire li tins di rfé èn årtike Feller po les î rmete, di stitchî l' fråze divins l' modele shuvant : {{lang|wa-fel|.... fråze e Feller}}. Si vos avoz l' tins, pitchote a midjote... Mins l' mî, ci sereut di les rfonde tot wårdant li mwaisse ortogrefeye so ene pådje e Feller. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 7 di djulete 2024 a 11:09 (UTC) == Referinces == Dj' a respondou a vosse messaedje "Referinces" so l' ôte pådje mins - diåle m' arawe - dji n' a co måy compris cmint ç' k' on fwait po taper ene divize/responde a ene sakî so Wikipedia. Ktvvb [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 8 di djulete 2024 a 16:03 (UTC) == Po les kesses so li rfondaedje... == ... våt mî fé on seu sudjet pa kesse po poleur wårder des egurniyaedjes del bate di dvizes åjheys a lére (et revoyî so on mier sudjet do Wiccionaire). *twezer : https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=8360 *moustî: https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=8361 Po les ponts al fén del fråze, c' est l' Bioutî k' est dins l' bon. Dji n' voe nén wice k' i fåt responde. Eyet: wårder on deujhinme pont après l' sourdant u nén ? Pol novea modele so les cmeres, oyi, vos l' ploz ahiver. ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 12 di djulete 2024 a 09:59 (UTC) == hazi == so [[hazi]], dj' a assez bén rcandjî les definixhas et les ratournaedjes, pus près des dnêyes des motîs et do prumî sinse do tayon-bodje (tchåfer, broûler). Li mwaisse sinse, c' est broûler & souwer, çou ki sait espliker les fråzes "hazi inte cwate plantche" (coir d' on moirt ki sowe e waxhea), l' amour ki restchåfe li cour; les grands sintimints ki "tchåfèt" (si diswalpèt) emey ene ureuse famile. Sol DTW, dj' a wårdé deus intrêyes diferinnes po les 2 sinses ki E1 schåye (hazi 1, hazi 2), mins ki E212b shonne revoyî å minme bodje (francike haitjan =~ almand heizen di E1). ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 14 di setimbe 2024 a 12:26 (UTC) == rifondaedje mar(i)xhå, pir(i)xheus, magn(i)jhon, tinr(i)jhon, bat(i)jhî == On a ptchî di wårder li "i" dins tote li rîlêye. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 24 di setimbe 2024 a 21:54 (UTC) == kékès tchitchêyes == Ké novele ? Bén passé les egzamins d' djanvî ? cwand gn a l' francès "en" si l' mot est femrin, våt mî mete "e l'" (u "el", mins asteure, dji wåde "el" djusse po l' årtike eyet l' prono. => [[viker come on cok e l’ påsse]]. les fotos, on aveut decidé d' elzès mete dizo l' mwaisse hagnon (sustantif...) a môde di galreye. Insi, on è pout mete sacwantes, ey ele ni disrindjèt nén li tåvlea croejhetrece. A bénrade. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' måss 2025 a 17:41 (UTC) == Modele:Epr == Loukîz a [[Uzeu_copene:Srtxg]] ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 20 d' djulete 2025 a 21:06 (UTC) == L' ortografe d' oridjene == Bondjoû Dåvide, <br /> Pôrîz-mi dner l' ortografe d' oridjene di cisse fråze ci : « Cwand c' est k' ourit fwait cisse pertinne. ». C' est dvins ''Ine cohe so l'aute'' di Jean Dessard, al pådje 141 ? <br /> Dedja gråces eyet ki ça vos våye bén, <br /> [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 7 di måss 2026 a 12:53 (UTC) == Ratourneures walones avou les minmes mots k' e francès == I m' shonne ki, po les ratourneures dedja bén eployeyes - k' on rtrouve dins les motîs et les scrijhaedjes do 20inme sieke -, i n' les fåt nén corwaitî come des calcaedjes do francès (<nowiki>{{calc|...[fr|wa}}</nowiki>. C' est motoit l' francès k' a calké l' walon (comme [[prendre ses jambes à son cou]]). Metans: [[î mete li mwin]]. Dj' a ptchî di scrire - cwand vos avoz ddja metou l' cogne francesse -: "li minme k' e (<nowiki>{{p|y mettre la main|fr}}"</nowiki>). Dji metreu motoit cisse fôrmule la po des ratourneures clairmint copieyes do francès al fén do 20inme sieke u å 21inme, et djusse siervowes pa onk u deus scrijheus, come: * [[prinde si pî]] (Jean Goffart, Jacques Lefèvre) * [[riprinde do poyaedje del biesse]] ([[w:tchansons d' Måmdiy|tchansons d' Måmdiy]]) * [[n’ î nén aler avou l’ dos del coyire]] (Jean Goffart, [[w:Èl famîye Walmère (live di sinnetes)|Èl famîye Walmère]]) [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 17 di djun 2026 a 10:46 (UTC) lwog1lhprr7dpxiwa7p9bdrp8slnsa4 433905 433904 2026-06-17T10:47:14Z Lucyin 218 /* Ratourneures walones avou les minmes mots k' e francès */ 433905 wikitext text/x-wiki == Wilicom amon nozôtes ! == {{Bénvnowe}} [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 3 d' avri 2023 a 23:37 (UTC) == [[viyoler]] => [[violer]] == Proficiate po vos årtikes (dji vén fok di discovri l' prumî). "violer" shût li rîle des rîlêyes come "violon", "violete", rais "ultraviolés". https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=7860#7860 Si vos avoz les "dialogues de paysans" et ki Haust a rortografyî avou -iyo-, vos ploz rcopyî li scrijha Feller so [[viyoler]] Si vos vloz ki dji "rpasse" des noveas årtikes, metoz m' on messaedje so m' pådje di copene. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 18 di djulete 2023 a 12:33 (UTC) == kékes amidraedjes == so [[valet manké]]n vos vieroz kékes amidraedjes ki vos ploz fé: * tåvlea des pluriyals * rimete ki definixha (pus court, kécfeye avou des ôtes mots), dins "ratournaedjes". * pont d' pont (.) divant <nowiki>{{s-rif}}</nowiki> Dji vén fok di discovri totes vos novelès pådjes. Proficiate co on côp !!! ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' djulete 2023 a 19:43 (UTC) == Fråzes da Jean-François Renkin == Dji vos a fwait on modele; si vos vloz, vos ploz revoyî so Wikisourd po lére tot l' tecse. Loukîz a [[plake]]. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 30 di djulete 2023 a 11:27 (UTC) == Barillié + 4 payizans == po fé des modeles sourdants, [[Sujet:Xmvjsyjr82otpmlo|loukîz so m' pådje]] Ci sereut clapant ki vos metrîz les nouvès pådjes ki vos fjhoz, et les cis ki vos rboutez dsu so vosse pådje d' uzeu, come [[Uzeu:Souzanemahin|mi feye el fwait]]. Ci sereut pus åjhey por mi d' î aler taper èn ouy. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 2 d' awousse 2023 a 20:37 (UTC) :Dj a fwait l' modele po Tchantchet Bariyî: c' est "FrBa" (ca "FBar" esteut ddja prins pa Félicien Barry). Loukîz a [[schite]]. :Come vos l' veyoz, deus d' ses ouves sont ddja scanêyes so Wikisourd. Fåt djusse aveuri li scanaedje. Dj' a fwait l' pådje di coviete: [[s:Pådje:Chanchet (François) Barillié - Li Camarad’ dè l’joie, 1852.djvu/1|Pådje:Chanchet (François) Barillié - Li Camarad’ dè l’joie]]. :--[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 3 d' awousse 2023 a 11:19 (UTC) == Modele des rahoucas (referinces) == Gråces d' awè metou tos vos ovraedje so vosse pådje d' uzeu. Dj' a rpassé [[souwé come ene hatchrote]] Pol [[modele:Sh-m]] vos ploz mete tos les mots ådvins des crolêyès åtchetes ({{}}) [[Modele:s|Pol rahouca]], si vos avoz des ôtes fråze di l' "imitåcion", metoz l' come dji l' a rmetou lavola. Dins èn årtike e rfondou, les fråzes divèt esse e rfondou. Vos ploz mete li fråze téle ké si vos scrijhoz li minme årtike e Feller. Metans: [[souwé come ine hatcherote]]. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 14 d' awousse 2023 a 14:25 (UTC) == Kékès idêyes == Dj' a rbouté so deus d' vos novelès intrêyes: [[kifession]] & [[fé faccion]]. Loukîz les piceures k' ont stî candjeyes. Dji vos a fwait èn egzimpe po mete li mot et l' fråze dins ene pådje tote seule (po les vîs scrijhaedjes): [[qu’feſſion]]. Co gråces po tot vost ovraedje ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' awousse 2023 a 21:17 (UTC) == Candjmint d' voyale "copene" => "copiner" == Come [[ansene]] => [[ansinî]] Foirt corant. Vost årtike a don stî rcandjî a [[ansenî]] (rifondaedje nén standård) eyet [[ancènî]] (scrijha Feller, ou puvite did divant Feller, ki n' est nén dins les motîs, mins ki rshonne å ci da Forir: ancènî). [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 13 di setimbe 2023 a 11:39 (UTC) == Pititès bouyes come manaedjeu == Proficiate po vosse "montaedje e gråde". Pôrîz ramidrer les pådjes avou l' modele <nowiki>{{caw-ete}}</nowiki> et mete e l' plaece <nowiki>{{caw|ete|s|wa}}</nowiki> ? [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete]] Cwand vos åroz tot fwait, disfacer li pådje [[Modele:caw-ete]]. Gråces. ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 10 di nôvimbe 2023 a 18:59 (UTC) Djel fijhreus voltî, mins dji n' sé waire co cmint m' î prinde. Sårîz vs m' escoler? ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 11 di nôvimbe 2023 a 11:13 (UTC) : Lucyin dmande di candjî (a l' mwin) dins totes [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete|les pådjes cial]] li wikicôde <code><nowiki>{{caw-ete}}</nowiki></code> pa l' wikicôde <code><nowiki>{{caw|ete|s|wa}}</nowiki></code>, come dj' a fwait [[Special:diff/387914|la]] ; paski l' modele {{modele|caw-ete}} c' est on vî ki n' fåt plus eployî. Si vos n' î arivoz nén djel pou otomatijhî. [[Uzeu:Reptilien.19831209BE1|Reptilien.19831209BE1]] ([[Uzeu copene:Reptilien.19831209BE1|copene]]) 11 di nôvimbe 2023 a 20:04 (UTC) Mins cmint lzès trover? Si dji tape "{{caw-ete}} sol ricwirrece, dji n' trouve rén. ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 12 di nôvimbe 2023 a 16:56 (UTC) : Cwand vos clitchîz so [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete|ci loyén ci]], vos av ene djivêye (ene lisse) di pådjes. C' est totes les pådjes ki loynut aviè l' modele, la k' el modele si trove (divins l' wikicôde). Avou vosse manire di fé ça n' pout roter k' si vos tapez : [https://wa.wiktionary.org/w/index.php?search=insource%3A%2F%5C%7B%5C%7Bcaw-ete%5C%7D%5C%7D%2F&title=Sipeci%C3%A5s%3ACweri&ns0=1 <code>insource:/\{\{caw-ete\}\}/</code>]. [[Uzeu:Reptilien.19831209BE1|Reptilien.19831209BE1]] ([[Uzeu copene:Reptilien.19831209BE1|copene]]) 12 di nôvimbe 2023 a 16:03 (UTC) == Modele caw-ea == Come l' ôte parey. Les pådjes sont cial: [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ea]] <nowiki>{{caw-ea}} => {{caw|ea|s|wa}}</nowiki> Gråces co 13 côps [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 2 d' decimbe 2023 a 19:23 (UTC) == [[haetche]] & [[hetche]] == Merci po vos årtikes ki dj' discovere a l' astcheyance. Po ene trinnêye al tere, on corwaite pus voltî l' mot come vinant di [[hertchî]] (trinner al tere) ki di [[haetchî]] (saetchî, metans a ene coide). Ri-boune anêye ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 28 di decimbe 2023 a 19:53 (UTC) == Av co ene miete di tins ? == Ké novele ? Av trové d' l' ovraedje ? Si vos av co on pô d' tins, i fåreut ricandjî, divins les mots rahoukî so: [[Categoreye:Mots_do_walon_d'_etimolodjeye_tîxhone]] li modele <nowiki>{{Bdjti}} / {{bdjti}}</nowiki> pa <nowiki>{{Bdj|*mot tîxhon|sourd=gem}}</nowiki>. Gråces co 13 côps ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 17 di djanvî 2024 a 17:42 (UTC) == Spameu a bloker == Bondjoû Scribus, <br /> Dj' a veyou ki @[[Uzeu:Srtxg|Pablo]] a disfacé on candjmint d' on spameu. Pôrîz bloker l' [https://wa.wiktionary.org/w/index.php?title=Categoreye%3AMots_do_franc%C3%A8s&diff=391415&oldid=391410 ipé rwaitêye] ? <br /> Ki ça vos våye bén, <br /> [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 8 di fevrî 2024 a 18:47 (UTC) == Bondjoû Scribus == Dji n' comprind rén å wiccionaire, ni comint ç' k' on fwait po-z aidî (åjheymint). Dji n' voe nén ddja cmint ç' ki dji doe fé po responde å messaedje ki vos m' avoz leyî å dfait di "èn aveur après". Ça fwait ki dji respond vaici. Dins tos les egzimpes ki vos dnez ("èn pus awè ki l’ pea so les oxhs", "èn pont awè d’ ouxh padrî", "èn nén esse a ene barbôjhe près" et tchik et tchak), "èn" e-st l' adviebe di niyaedje do walon d' Tchålerwè (francès: "ne... pas", "ne... plus"...). Dins m' walon, ou a Lidje, on dîreut: "NI pus awè ki l’ pea so les oxhs", "NI pont awè d’ ouxh padrî", "NI nén esse a ene barbôjhe près"...). Mins dins "èn aveur après", li "èn" doet esse li cogne sipotcheye di l' adviebe/prono "ENDE". Dins m' walon (ou a Lidje) on direut: "dj' end a après lu", "elle ènd a après lu", "i nd a après lu..." (Feller: dj' ènn' a après lu, èlle ènn' a après lu, i 'nn' a après lu..."; francès: "en", come dins "en vouloir à"). Mâria k' c' est målåjhey di s' î rtrover po dner on côp d' mwin sol wiccionnaire! I fåreut d' abôrd awè on doctorå e wiccionairaedje. Dj' espere ki vos vieroz ci messaedje ci, et dj' endè (eco on côp "ENDÈ" :-) ) profite po v' dire on grand proféciyate po l' fel ovraedje ki vos fjhoz, c' e-st a n' nén croere come vos estoz on vayant et come vos boutez bén! A onk di ces djoûs! Li Bioutî [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 16 di måss 2024 a 17:56 (UTC) ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 16 di måss 2024 a 19:55 (UTC) Meya coulpa [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ! * [[endè låtchî ene]] * [[endè prinde po s’ catåre]] * [[endè raler]] * [[endè…dipus]] * [[endè…pont]] * [[endè…pus]] Vos avoz pår råjhon! Dj' a stî forovoyî cåze do walon di Lidje "ènnè"/"ènn’"/‘nnè/‘nn’. Houte di çoula "èn" n' î egzistêye nén ossu. Po candjî, dji vis va mostrer: A vosse droete, i gn a ene colone Outils masquer Actions Displaecî Général Pådjes ki loynut cial evnd. Aspoyî so "Displaecî" Metoz l' boune ortografeye tot-z acsegnant "titre mal orthographié". '''Mins asteme ! Po les tites des pådjes, i fåt nén di côpyî-plaker li sene « ’ » ki n' est nén l' minme ki « ' »''' si ene voyale est spotcheye. Dji voerè cwè mi-minme po vos candjmints et respondrè voltî a vos kesses. N' åyîz nole sogne : mi ossu i gn a co toplin d' sacwès tecnikes ki dji n' sai co nén fé ! Et cwand dji lé mes prumîs, årtikes, i m' avizèt seur nén teribes. Mins c' est tot foirdjant k' on dvént foirdjeu … == Arondêye == Sereut motoit bén a rfonde avou « enondêye », pus corant. Tchålerwè a- done e- ôte påt. [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 20 d' måss 2024 a 16:52 (UTC) == awè idêye == Dins l' egzimpe da Paul-Henri Thomsin "... dj' a-st idêye ki Cadoudal ni taprè nén djus", "awè idêye" ni vout nén dire "voleur sayî di (fé ene novele sacwè)" come dins l' definicion, mins simplumint: pinser, supôzer, wadjî, croere. Dj' a l' idêye, todi! [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 21 di måss 2024 a 07:46 (UTC) == Des kesses == Bondjoû Scribus Electronicus, et gråces poz awè ramîdré sacwantes di mes årtikes, metans "djowea" enute. Dji voe k' vos avoz metou des longous tites come: H|ratournaedjes estô des courts tites come: H|Ra et des ôtes candjmints d' tites del minme cogne. Les longous tites sont bråmint pus clair, dji doe dire. Est ç' k' i gn a ene pådje/ene plaece eyu ç' ki ces afwaires la sont-st esplikêyes, por mi comprinde on pô mî kimint fé ? [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 3 d' avri 2024 a 19:31 (UTC) == Dji fwai des biestreyes == 'mande escuze, dj' a stî fé des candjmints dins troes årtikes sins vey ki c' esteut des årtikes "Feller". Come dji voeyeu bén k' ça åreut dvou esse rifondou mins k' i gn aveut nén "tchivålî", "schayete" et "arpéje", dj' a fwait des candjmints trop rade. Dji waitrè do fé atincion a ça, a l' avni. [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 4 d' avri 2024 a 20:24 (UTC) == Prononçaedje zero-cnoxheu do betchfessî ô == Asteme ! Li prononçaedje zero-cnoxheu [[w:Betchfessî_ô|Betchfessî_ô]], ci n' est nén /ɔː/ (çoula, c' est l' betchfessî å). C' est õ, on long O naziålijhî, li prononçaedje di toplin des plaeces, lomé ossu [[w:rastrindou long O|rastrindou long O]] (''O long entravé''). Les prononçaedjes coinreces foirt rilomés c' est /oː/ (Nameur, ...). Mins lavola, il est omofone do betchfessî å (les 2 estént scrîts "au" divinltins). Loukîz a: [[w:Scrijha_au|Scrijha_au]]. ----[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 13 d' avri 2024 a 17:54 (UTC) == Sacwants/sacwantes == Dj' a l' idêye ki ça n' est nén ene dobe rifondowe: "sacwants/sacwantès" e-st on determinant ("dj' a veyou sacwants gaméns, sacwantès crapôdes") et "sacwants/sacwantes" (sins li -ès) e-st on prono ("des vatches, li cinsî end a sacwantes; des pourceas i nd a sacwants"). Infin dji croe. [[Sipeciås:Contributions/170.255.255.185|170.255.255.185]] 23 d' avri 2024 a 09:08 (UTC) == mousse == Divins l' fråze: "Mins d'one sôte, i vint à l'ôte. Come s'i causeut li tot seû. Mi, ça m' '''mousse''' ci qu'i dit. I gn'a rin qui s' pièd, di nos djôyes, s'apinse li, si wêre qui ç' seûye ; co mwins′ di nos pwin.nes {{s|ALal|Li ptit Bert}}", "mousse" mi shonne esse li codjowaedje do Coûtchant walon di "[[moustrer]]" => e rfondou: [[mostere]]. Dji rmete li fråze a [[https://wa.wiktionary.org/wiki/mousse#Codjowa]]. Froz on papî pol Rantoele 110 (i n' dimeure ki 5 djoûs) ? [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 26 di may 2024 a 11:20 (UTC) == biscoirnaedje (etimolodjeye) == Merci po l' årtike. Po l' etimolodjeye, on n' sait mete ene cawete -aedje so èn addjectif. C' est 95 å cint so on viebe. Kékes cas so on no : Categoreye:Sustantifs do walon avou l' cawete -aedje acawêye a on no (https://wa.wiktionary.org/wiki/Categoreye:Sustantifs_do_walon_avou_l%27_cawete_-aedje_acaw%C3%AAye_a_on_no) Cial, come gn a l' viebe "biscoirner" (https://dtw.walon.org/index.php?id=6386), c' est s' no d' fijhaedje. ----[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 6 di djun 2024 a 19:53 (UTC) == Fråzes e Feller dins èn årtike e rfondou == Shuvant ene bat di dvizes avou Lorint Hendschel https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?t=2981 ki si sbare di trover des fråzes e Feller dins les årtikes e rfondou, dj' a-st atåvlé ki, si on n' a waire li tins di rfé èn årtike Feller po les î rmete, di stitchî l' fråze divins l' modele shuvant : {{lang|wa-fel|.... fråze e Feller}}. Si vos avoz l' tins, pitchote a midjote... Mins l' mî, ci sereut di les rfonde tot wårdant li mwaisse ortogrefeye so ene pådje e Feller. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 7 di djulete 2024 a 11:09 (UTC) == Referinces == Dj' a respondou a vosse messaedje "Referinces" so l' ôte pådje mins - diåle m' arawe - dji n' a co måy compris cmint ç' k' on fwait po taper ene divize/responde a ene sakî so Wikipedia. Ktvvb [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 8 di djulete 2024 a 16:03 (UTC) == Po les kesses so li rfondaedje... == ... våt mî fé on seu sudjet pa kesse po poleur wårder des egurniyaedjes del bate di dvizes åjheys a lére (et revoyî so on mier sudjet do Wiccionaire). *twezer : https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=8360 *moustî: https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=8361 Po les ponts al fén del fråze, c' est l' Bioutî k' est dins l' bon. Dji n' voe nén wice k' i fåt responde. Eyet: wårder on deujhinme pont après l' sourdant u nén ? Pol novea modele so les cmeres, oyi, vos l' ploz ahiver. ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 12 di djulete 2024 a 09:59 (UTC) == hazi == so [[hazi]], dj' a assez bén rcandjî les definixhas et les ratournaedjes, pus près des dnêyes des motîs et do prumî sinse do tayon-bodje (tchåfer, broûler). Li mwaisse sinse, c' est broûler & souwer, çou ki sait espliker les fråzes "hazi inte cwate plantche" (coir d' on moirt ki sowe e waxhea), l' amour ki restchåfe li cour; les grands sintimints ki "tchåfèt" (si diswalpèt) emey ene ureuse famile. Sol DTW, dj' a wårdé deus intrêyes diferinnes po les 2 sinses ki E1 schåye (hazi 1, hazi 2), mins ki E212b shonne revoyî å minme bodje (francike haitjan =~ almand heizen di E1). ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 14 di setimbe 2024 a 12:26 (UTC) == rifondaedje mar(i)xhå, pir(i)xheus, magn(i)jhon, tinr(i)jhon, bat(i)jhî == On a ptchî di wårder li "i" dins tote li rîlêye. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 24 di setimbe 2024 a 21:54 (UTC) == kékès tchitchêyes == Ké novele ? Bén passé les egzamins d' djanvî ? cwand gn a l' francès "en" si l' mot est femrin, våt mî mete "e l'" (u "el", mins asteure, dji wåde "el" djusse po l' årtike eyet l' prono. => [[viker come on cok e l’ påsse]]. les fotos, on aveut decidé d' elzès mete dizo l' mwaisse hagnon (sustantif...) a môde di galreye. Insi, on è pout mete sacwantes, ey ele ni disrindjèt nén li tåvlea croejhetrece. A bénrade. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' måss 2025 a 17:41 (UTC) == Modele:Epr == Loukîz a [[Uzeu_copene:Srtxg]] ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 20 d' djulete 2025 a 21:06 (UTC) == L' ortografe d' oridjene == Bondjoû Dåvide, <br /> Pôrîz-mi dner l' ortografe d' oridjene di cisse fråze ci : « Cwand c' est k' ourit fwait cisse pertinne. ». C' est dvins ''Ine cohe so l'aute'' di Jean Dessard, al pådje 141 ? <br /> Dedja gråces eyet ki ça vos våye bén, <br /> [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 7 di måss 2026 a 12:53 (UTC) == Ratourneures walones avou les minmes mots k' e francès == I m' shonne ki, po les ratourneures dedja bén eployeyes - k' on rtrouve dins les motîs, les scrijhaedjes et les cåzaedjes do 20inme sieke -, i n' les fåt nén corwaitî come des calcaedjes do francès (<nowiki>{{calc|...[fr|wa}}</nowiki>. C' est motoit l' francès k' a calké l' walon (comme [[prendre ses jambes à son cou]]). Metans: [[î mete li mwin]]. Dj' a ptchî di scrire - cwand vos avoz ddja metou l' cogne francesse -: "li minme k' e (<nowiki>{{p|y mettre la main|fr}}"</nowiki>). Dji metreu motoit cisse fôrmule la po des ratourneures clairmint copieyes do francès al fén do 20inme sieke u å 21inme, et djusse siervowes pa onk u deus scrijheus, come: * [[prinde si pî]] (Jean Goffart, Jacques Lefèvre) * [[riprinde do poyaedje del biesse]] ([[w:tchansons d' Måmdiy|tchansons d' Måmdiy]]) * [[n’ î nén aler avou l’ dos del coyire]] (Jean Goffart, [[w:Èl famîye Walmère (live di sinnetes)|Èl famîye Walmère]]) [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 17 di djun 2026 a 10:46 (UTC) dzmifqeg222rxq2c64c1qssjigk8ci4 433906 433905 2026-06-17T10:51:02Z Lucyin 218 /* Ratourneures walones avou les minmes mots k' e francès */ 433906 wikitext text/x-wiki == Wilicom amon nozôtes ! == {{Bénvnowe}} [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 3 d' avri 2023 a 23:37 (UTC) == [[viyoler]] => [[violer]] == Proficiate po vos årtikes (dji vén fok di discovri l' prumî). "violer" shût li rîle des rîlêyes come "violon", "violete", rais "ultraviolés". https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=7860#7860 Si vos avoz les "dialogues de paysans" et ki Haust a rortografyî avou -iyo-, vos ploz rcopyî li scrijha Feller so [[viyoler]] Si vos vloz ki dji "rpasse" des noveas årtikes, metoz m' on messaedje so m' pådje di copene. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 18 di djulete 2023 a 12:33 (UTC) == kékes amidraedjes == so [[valet manké]]n vos vieroz kékes amidraedjes ki vos ploz fé: * tåvlea des pluriyals * rimete ki definixha (pus court, kécfeye avou des ôtes mots), dins "ratournaedjes". * pont d' pont (.) divant <nowiki>{{s-rif}}</nowiki> Dji vén fok di discovri totes vos novelès pådjes. Proficiate co on côp !!! ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' djulete 2023 a 19:43 (UTC) == Fråzes da Jean-François Renkin == Dji vos a fwait on modele; si vos vloz, vos ploz revoyî so Wikisourd po lére tot l' tecse. Loukîz a [[plake]]. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 30 di djulete 2023 a 11:27 (UTC) == Barillié + 4 payizans == po fé des modeles sourdants, [[Sujet:Xmvjsyjr82otpmlo|loukîz so m' pådje]] Ci sereut clapant ki vos metrîz les nouvès pådjes ki vos fjhoz, et les cis ki vos rboutez dsu so vosse pådje d' uzeu, come [[Uzeu:Souzanemahin|mi feye el fwait]]. Ci sereut pus åjhey por mi d' î aler taper èn ouy. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 2 d' awousse 2023 a 20:37 (UTC) :Dj a fwait l' modele po Tchantchet Bariyî: c' est "FrBa" (ca "FBar" esteut ddja prins pa Félicien Barry). Loukîz a [[schite]]. :Come vos l' veyoz, deus d' ses ouves sont ddja scanêyes so Wikisourd. Fåt djusse aveuri li scanaedje. Dj' a fwait l' pådje di coviete: [[s:Pådje:Chanchet (François) Barillié - Li Camarad’ dè l’joie, 1852.djvu/1|Pådje:Chanchet (François) Barillié - Li Camarad’ dè l’joie]]. :--[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 3 d' awousse 2023 a 11:19 (UTC) == Modele des rahoucas (referinces) == Gråces d' awè metou tos vos ovraedje so vosse pådje d' uzeu. Dj' a rpassé [[souwé come ene hatchrote]] Pol [[modele:Sh-m]] vos ploz mete tos les mots ådvins des crolêyès åtchetes ({{}}) [[Modele:s|Pol rahouca]], si vos avoz des ôtes fråze di l' "imitåcion", metoz l' come dji l' a rmetou lavola. Dins èn årtike e rfondou, les fråzes divèt esse e rfondou. Vos ploz mete li fråze téle ké si vos scrijhoz li minme årtike e Feller. Metans: [[souwé come ine hatcherote]]. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 14 d' awousse 2023 a 14:25 (UTC) == Kékès idêyes == Dj' a rbouté so deus d' vos novelès intrêyes: [[kifession]] & [[fé faccion]]. Loukîz les piceures k' ont stî candjeyes. Dji vos a fwait èn egzimpe po mete li mot et l' fråze dins ene pådje tote seule (po les vîs scrijhaedjes): [[qu’feſſion]]. Co gråces po tot vost ovraedje ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' awousse 2023 a 21:17 (UTC) == Candjmint d' voyale "copene" => "copiner" == Come [[ansene]] => [[ansinî]] Foirt corant. Vost årtike a don stî rcandjî a [[ansenî]] (rifondaedje nén standård) eyet [[ancènî]] (scrijha Feller, ou puvite did divant Feller, ki n' est nén dins les motîs, mins ki rshonne å ci da Forir: ancènî). [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 13 di setimbe 2023 a 11:39 (UTC) == Pititès bouyes come manaedjeu == Proficiate po vosse "montaedje e gråde". Pôrîz ramidrer les pådjes avou l' modele <nowiki>{{caw-ete}}</nowiki> et mete e l' plaece <nowiki>{{caw|ete|s|wa}}</nowiki> ? [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete]] Cwand vos åroz tot fwait, disfacer li pådje [[Modele:caw-ete]]. Gråces. ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 10 di nôvimbe 2023 a 18:59 (UTC) Djel fijhreus voltî, mins dji n' sé waire co cmint m' î prinde. Sårîz vs m' escoler? ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 11 di nôvimbe 2023 a 11:13 (UTC) : Lucyin dmande di candjî (a l' mwin) dins totes [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete|les pådjes cial]] li wikicôde <code><nowiki>{{caw-ete}}</nowiki></code> pa l' wikicôde <code><nowiki>{{caw|ete|s|wa}}</nowiki></code>, come dj' a fwait [[Special:diff/387914|la]] ; paski l' modele {{modele|caw-ete}} c' est on vî ki n' fåt plus eployî. Si vos n' î arivoz nén djel pou otomatijhî. [[Uzeu:Reptilien.19831209BE1|Reptilien.19831209BE1]] ([[Uzeu copene:Reptilien.19831209BE1|copene]]) 11 di nôvimbe 2023 a 20:04 (UTC) Mins cmint lzès trover? Si dji tape "{{caw-ete}} sol ricwirrece, dji n' trouve rén. ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 12 di nôvimbe 2023 a 16:56 (UTC) : Cwand vos clitchîz so [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete|ci loyén ci]], vos av ene djivêye (ene lisse) di pådjes. C' est totes les pådjes ki loynut aviè l' modele, la k' el modele si trove (divins l' wikicôde). Avou vosse manire di fé ça n' pout roter k' si vos tapez : [https://wa.wiktionary.org/w/index.php?search=insource%3A%2F%5C%7B%5C%7Bcaw-ete%5C%7D%5C%7D%2F&title=Sipeci%C3%A5s%3ACweri&ns0=1 <code>insource:/\{\{caw-ete\}\}/</code>]. [[Uzeu:Reptilien.19831209BE1|Reptilien.19831209BE1]] ([[Uzeu copene:Reptilien.19831209BE1|copene]]) 12 di nôvimbe 2023 a 16:03 (UTC) == Modele caw-ea == Come l' ôte parey. Les pådjes sont cial: [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ea]] <nowiki>{{caw-ea}} => {{caw|ea|s|wa}}</nowiki> Gråces co 13 côps [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 2 d' decimbe 2023 a 19:23 (UTC) == [[haetche]] & [[hetche]] == Merci po vos årtikes ki dj' discovere a l' astcheyance. Po ene trinnêye al tere, on corwaite pus voltî l' mot come vinant di [[hertchî]] (trinner al tere) ki di [[haetchî]] (saetchî, metans a ene coide). Ri-boune anêye ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 28 di decimbe 2023 a 19:53 (UTC) == Av co ene miete di tins ? == Ké novele ? Av trové d' l' ovraedje ? Si vos av co on pô d' tins, i fåreut ricandjî, divins les mots rahoukî so: [[Categoreye:Mots_do_walon_d'_etimolodjeye_tîxhone]] li modele <nowiki>{{Bdjti}} / {{bdjti}}</nowiki> pa <nowiki>{{Bdj|*mot tîxhon|sourd=gem}}</nowiki>. Gråces co 13 côps ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 17 di djanvî 2024 a 17:42 (UTC) == Spameu a bloker == Bondjoû Scribus, <br /> Dj' a veyou ki @[[Uzeu:Srtxg|Pablo]] a disfacé on candjmint d' on spameu. Pôrîz bloker l' [https://wa.wiktionary.org/w/index.php?title=Categoreye%3AMots_do_franc%C3%A8s&diff=391415&oldid=391410 ipé rwaitêye] ? <br /> Ki ça vos våye bén, <br /> [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 8 di fevrî 2024 a 18:47 (UTC) == Bondjoû Scribus == Dji n' comprind rén å wiccionaire, ni comint ç' k' on fwait po-z aidî (åjheymint). Dji n' voe nén ddja cmint ç' ki dji doe fé po responde å messaedje ki vos m' avoz leyî å dfait di "èn aveur après". Ça fwait ki dji respond vaici. Dins tos les egzimpes ki vos dnez ("èn pus awè ki l’ pea so les oxhs", "èn pont awè d’ ouxh padrî", "èn nén esse a ene barbôjhe près" et tchik et tchak), "èn" e-st l' adviebe di niyaedje do walon d' Tchålerwè (francès: "ne... pas", "ne... plus"...). Dins m' walon, ou a Lidje, on dîreut: "NI pus awè ki l’ pea so les oxhs", "NI pont awè d’ ouxh padrî", "NI nén esse a ene barbôjhe près"...). Mins dins "èn aveur après", li "èn" doet esse li cogne sipotcheye di l' adviebe/prono "ENDE". Dins m' walon (ou a Lidje) on direut: "dj' end a après lu", "elle ènd a après lu", "i nd a après lu..." (Feller: dj' ènn' a après lu, èlle ènn' a après lu, i 'nn' a après lu..."; francès: "en", come dins "en vouloir à"). Mâria k' c' est målåjhey di s' î rtrover po dner on côp d' mwin sol wiccionnaire! I fåreut d' abôrd awè on doctorå e wiccionairaedje. Dj' espere ki vos vieroz ci messaedje ci, et dj' endè (eco on côp "ENDÈ" :-) ) profite po v' dire on grand proféciyate po l' fel ovraedje ki vos fjhoz, c' e-st a n' nén croere come vos estoz on vayant et come vos boutez bén! A onk di ces djoûs! Li Bioutî [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 16 di måss 2024 a 17:56 (UTC) ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 16 di måss 2024 a 19:55 (UTC) Meya coulpa [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ! * [[endè låtchî ene]] * [[endè prinde po s’ catåre]] * [[endè raler]] * [[endè…dipus]] * [[endè…pont]] * [[endè…pus]] Vos avoz pår råjhon! Dj' a stî forovoyî cåze do walon di Lidje "ènnè"/"ènn’"/‘nnè/‘nn’. Houte di çoula "èn" n' î egzistêye nén ossu. Po candjî, dji vis va mostrer: A vosse droete, i gn a ene colone Outils masquer Actions Displaecî Général Pådjes ki loynut cial evnd. Aspoyî so "Displaecî" Metoz l' boune ortografeye tot-z acsegnant "titre mal orthographié". '''Mins asteme ! Po les tites des pådjes, i fåt nén di côpyî-plaker li sene « ’ » ki n' est nén l' minme ki « ' »''' si ene voyale est spotcheye. Dji voerè cwè mi-minme po vos candjmints et respondrè voltî a vos kesses. N' åyîz nole sogne : mi ossu i gn a co toplin d' sacwès tecnikes ki dji n' sai co nén fé ! Et cwand dji lé mes prumîs, årtikes, i m' avizèt seur nén teribes. Mins c' est tot foirdjant k' on dvént foirdjeu … == Arondêye == Sereut motoit bén a rfonde avou « enondêye », pus corant. Tchålerwè a- done e- ôte påt. [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 20 d' måss 2024 a 16:52 (UTC) == awè idêye == Dins l' egzimpe da Paul-Henri Thomsin "... dj' a-st idêye ki Cadoudal ni taprè nén djus", "awè idêye" ni vout nén dire "voleur sayî di (fé ene novele sacwè)" come dins l' definicion, mins simplumint: pinser, supôzer, wadjî, croere. Dj' a l' idêye, todi! [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 21 di måss 2024 a 07:46 (UTC) == Des kesses == Bondjoû Scribus Electronicus, et gråces poz awè ramîdré sacwantes di mes årtikes, metans "djowea" enute. Dji voe k' vos avoz metou des longous tites come: H|ratournaedjes estô des courts tites come: H|Ra et des ôtes candjmints d' tites del minme cogne. Les longous tites sont bråmint pus clair, dji doe dire. Est ç' k' i gn a ene pådje/ene plaece eyu ç' ki ces afwaires la sont-st esplikêyes, por mi comprinde on pô mî kimint fé ? [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 3 d' avri 2024 a 19:31 (UTC) == Dji fwai des biestreyes == 'mande escuze, dj' a stî fé des candjmints dins troes årtikes sins vey ki c' esteut des årtikes "Feller". Come dji voeyeu bén k' ça åreut dvou esse rifondou mins k' i gn aveut nén "tchivålî", "schayete" et "arpéje", dj' a fwait des candjmints trop rade. Dji waitrè do fé atincion a ça, a l' avni. [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 4 d' avri 2024 a 20:24 (UTC) == Prononçaedje zero-cnoxheu do betchfessî ô == Asteme ! Li prononçaedje zero-cnoxheu [[w:Betchfessî_ô|Betchfessî_ô]], ci n' est nén /ɔː/ (çoula, c' est l' betchfessî å). C' est õ, on long O naziålijhî, li prononçaedje di toplin des plaeces, lomé ossu [[w:rastrindou long O|rastrindou long O]] (''O long entravé''). Les prononçaedjes coinreces foirt rilomés c' est /oː/ (Nameur, ...). Mins lavola, il est omofone do betchfessî å (les 2 estént scrîts "au" divinltins). Loukîz a: [[w:Scrijha_au|Scrijha_au]]. ----[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 13 d' avri 2024 a 17:54 (UTC) == Sacwants/sacwantes == Dj' a l' idêye ki ça n' est nén ene dobe rifondowe: "sacwants/sacwantès" e-st on determinant ("dj' a veyou sacwants gaméns, sacwantès crapôdes") et "sacwants/sacwantes" (sins li -ès) e-st on prono ("des vatches, li cinsî end a sacwantes; des pourceas i nd a sacwants"). Infin dji croe. [[Sipeciås:Contributions/170.255.255.185|170.255.255.185]] 23 d' avri 2024 a 09:08 (UTC) == mousse == Divins l' fråze: "Mins d'one sôte, i vint à l'ôte. Come s'i causeut li tot seû. Mi, ça m' '''mousse''' ci qu'i dit. I gn'a rin qui s' pièd, di nos djôyes, s'apinse li, si wêre qui ç' seûye ; co mwins′ di nos pwin.nes {{s|ALal|Li ptit Bert}}", "mousse" mi shonne esse li codjowaedje do Coûtchant walon di "[[moustrer]]" => e rfondou: [[mostere]]. Dji rmete li fråze a [[https://wa.wiktionary.org/wiki/mousse#Codjowa]]. Froz on papî pol Rantoele 110 (i n' dimeure ki 5 djoûs) ? [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 26 di may 2024 a 11:20 (UTC) == biscoirnaedje (etimolodjeye) == Merci po l' årtike. Po l' etimolodjeye, on n' sait mete ene cawete -aedje so èn addjectif. C' est 95 å cint so on viebe. Kékes cas so on no : Categoreye:Sustantifs do walon avou l' cawete -aedje acawêye a on no (https://wa.wiktionary.org/wiki/Categoreye:Sustantifs_do_walon_avou_l%27_cawete_-aedje_acaw%C3%AAye_a_on_no) Cial, come gn a l' viebe "biscoirner" (https://dtw.walon.org/index.php?id=6386), c' est s' no d' fijhaedje. ----[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 6 di djun 2024 a 19:53 (UTC) == Fråzes e Feller dins èn årtike e rfondou == Shuvant ene bat di dvizes avou Lorint Hendschel https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?t=2981 ki si sbare di trover des fråzes e Feller dins les årtikes e rfondou, dj' a-st atåvlé ki, si on n' a waire li tins di rfé èn årtike Feller po les î rmete, di stitchî l' fråze divins l' modele shuvant : {{lang|wa-fel|.... fråze e Feller}}. Si vos avoz l' tins, pitchote a midjote... Mins l' mî, ci sereut di les rfonde tot wårdant li mwaisse ortogrefeye so ene pådje e Feller. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 7 di djulete 2024 a 11:09 (UTC) == Referinces == Dj' a respondou a vosse messaedje "Referinces" so l' ôte pådje mins - diåle m' arawe - dji n' a co måy compris cmint ç' k' on fwait po taper ene divize/responde a ene sakî so Wikipedia. Ktvvb [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 8 di djulete 2024 a 16:03 (UTC) == Po les kesses so li rfondaedje... == ... våt mî fé on seu sudjet pa kesse po poleur wårder des egurniyaedjes del bate di dvizes åjheys a lére (et revoyî so on mier sudjet do Wiccionaire). *twezer : https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=8360 *moustî: https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=8361 Po les ponts al fén del fråze, c' est l' Bioutî k' est dins l' bon. Dji n' voe nén wice k' i fåt responde. Eyet: wårder on deujhinme pont après l' sourdant u nén ? Pol novea modele so les cmeres, oyi, vos l' ploz ahiver. ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 12 di djulete 2024 a 09:59 (UTC) == hazi == so [[hazi]], dj' a assez bén rcandjî les definixhas et les ratournaedjes, pus près des dnêyes des motîs et do prumî sinse do tayon-bodje (tchåfer, broûler). Li mwaisse sinse, c' est broûler & souwer, çou ki sait espliker les fråzes "hazi inte cwate plantche" (coir d' on moirt ki sowe e waxhea), l' amour ki restchåfe li cour; les grands sintimints ki "tchåfèt" (si diswalpèt) emey ene ureuse famile. Sol DTW, dj' a wårdé deus intrêyes diferinnes po les 2 sinses ki E1 schåye (hazi 1, hazi 2), mins ki E212b shonne revoyî å minme bodje (francike haitjan =~ almand heizen di E1). ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 14 di setimbe 2024 a 12:26 (UTC) == rifondaedje mar(i)xhå, pir(i)xheus, magn(i)jhon, tinr(i)jhon, bat(i)jhî == On a ptchî di wårder li "i" dins tote li rîlêye. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 24 di setimbe 2024 a 21:54 (UTC) == kékès tchitchêyes == Ké novele ? Bén passé les egzamins d' djanvî ? cwand gn a l' francès "en" si l' mot est femrin, våt mî mete "e l'" (u "el", mins asteure, dji wåde "el" djusse po l' årtike eyet l' prono. => [[viker come on cok e l’ påsse]]. les fotos, on aveut decidé d' elzès mete dizo l' mwaisse hagnon (sustantif...) a môde di galreye. Insi, on è pout mete sacwantes, ey ele ni disrindjèt nén li tåvlea croejhetrece. A bénrade. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' måss 2025 a 17:41 (UTC) == Modele:Epr == Loukîz a [[Uzeu_copene:Srtxg]] ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 20 d' djulete 2025 a 21:06 (UTC) == L' ortografe d' oridjene == Bondjoû Dåvide, <br /> Pôrîz-mi dner l' ortografe d' oridjene di cisse fråze ci : « Cwand c' est k' ourit fwait cisse pertinne. ». C' est dvins ''Ine cohe so l'aute'' di Jean Dessard, al pådje 141 ? <br /> Dedja gråces eyet ki ça vos våye bén, <br /> [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 7 di måss 2026 a 12:53 (UTC) == Ratourneures walones avou les minmes mots k' e francès == I m' shonne ki, po les ratourneures dedja bén eployeyes - k' on rtrouve dins les motîs, les scrijhaedjes et les cåzaedjes do 20inme sieke -, i n' les fåt nén corwaitî come des calcaedjes do francès (<nowiki>{{calc|...[fr|wa}}</nowiki>. C' est motoit l' francès k' a calké l' walon (comme [[prendre ses jambes à son cou]], [[ne pas valoir tripette]]). Metans: [[î mete li mwin]]. Dj' a ptchî di scrire - cwand vos avoz ddja metou l' cogne francesse -: "li minme k' e (<nowiki>{{p|y mettre la main|fr}}"</nowiki>). Dji metreu motoit cisse fôrmule la po des ratourneures clairmint copieyes do francès al fén do 20inme sieke u å 21inme, et djusse siervowes pa onk u deus scrijheus, come: * [[prinde si pî]] (Jean Goffart, Jacques Lefèvre) * [[riprinde do poyaedje del biesse]] ([[w:tchansons d' Måmdiy|tchansons d' Måmdiy]]) * [[n’ î nén aler avou l’ dos del coyire]] (Jean Goffart, [[w:Èl famîye Walmère (live di sinnetes)|Èl famîye Walmère]]). Si ç' sereut d' mi, li ratourneure francesse, dj' el rimetreu djusse dins les ratournaedjes. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 17 di djun 2026 a 10:46 (UTC) noxlhzz45w40tmlw0lo2a63oe408nhg 433914 433906 2026-06-17T10:55:08Z Lucyin 218 /* Ratourneures walones avou les minmes mots k' e francès */ 433914 wikitext text/x-wiki == Wilicom amon nozôtes ! == {{Bénvnowe}} [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 3 d' avri 2023 a 23:37 (UTC) == [[viyoler]] => [[violer]] == Proficiate po vos årtikes (dji vén fok di discovri l' prumî). "violer" shût li rîle des rîlêyes come "violon", "violete", rais "ultraviolés". https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=7860#7860 Si vos avoz les "dialogues de paysans" et ki Haust a rortografyî avou -iyo-, vos ploz rcopyî li scrijha Feller so [[viyoler]] Si vos vloz ki dji "rpasse" des noveas årtikes, metoz m' on messaedje so m' pådje di copene. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 18 di djulete 2023 a 12:33 (UTC) == kékes amidraedjes == so [[valet manké]]n vos vieroz kékes amidraedjes ki vos ploz fé: * tåvlea des pluriyals * rimete ki definixha (pus court, kécfeye avou des ôtes mots), dins "ratournaedjes". * pont d' pont (.) divant <nowiki>{{s-rif}}</nowiki> Dji vén fok di discovri totes vos novelès pådjes. Proficiate co on côp !!! ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' djulete 2023 a 19:43 (UTC) == Fråzes da Jean-François Renkin == Dji vos a fwait on modele; si vos vloz, vos ploz revoyî so Wikisourd po lére tot l' tecse. Loukîz a [[plake]]. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 30 di djulete 2023 a 11:27 (UTC) == Barillié + 4 payizans == po fé des modeles sourdants, [[Sujet:Xmvjsyjr82otpmlo|loukîz so m' pådje]] Ci sereut clapant ki vos metrîz les nouvès pådjes ki vos fjhoz, et les cis ki vos rboutez dsu so vosse pådje d' uzeu, come [[Uzeu:Souzanemahin|mi feye el fwait]]. Ci sereut pus åjhey por mi d' î aler taper èn ouy. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 2 d' awousse 2023 a 20:37 (UTC) :Dj a fwait l' modele po Tchantchet Bariyî: c' est "FrBa" (ca "FBar" esteut ddja prins pa Félicien Barry). Loukîz a [[schite]]. :Come vos l' veyoz, deus d' ses ouves sont ddja scanêyes so Wikisourd. Fåt djusse aveuri li scanaedje. Dj' a fwait l' pådje di coviete: [[s:Pådje:Chanchet (François) Barillié - Li Camarad’ dè l’joie, 1852.djvu/1|Pådje:Chanchet (François) Barillié - Li Camarad’ dè l’joie]]. :--[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 3 d' awousse 2023 a 11:19 (UTC) == Modele des rahoucas (referinces) == Gråces d' awè metou tos vos ovraedje so vosse pådje d' uzeu. Dj' a rpassé [[souwé come ene hatchrote]] Pol [[modele:Sh-m]] vos ploz mete tos les mots ådvins des crolêyès åtchetes ({{}}) [[Modele:s|Pol rahouca]], si vos avoz des ôtes fråze di l' "imitåcion", metoz l' come dji l' a rmetou lavola. Dins èn årtike e rfondou, les fråzes divèt esse e rfondou. Vos ploz mete li fråze téle ké si vos scrijhoz li minme årtike e Feller. Metans: [[souwé come ine hatcherote]]. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 14 d' awousse 2023 a 14:25 (UTC) == Kékès idêyes == Dj' a rbouté so deus d' vos novelès intrêyes: [[kifession]] & [[fé faccion]]. Loukîz les piceures k' ont stî candjeyes. Dji vos a fwait èn egzimpe po mete li mot et l' fråze dins ene pådje tote seule (po les vîs scrijhaedjes): [[qu’feſſion]]. Co gråces po tot vost ovraedje ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' awousse 2023 a 21:17 (UTC) == Candjmint d' voyale "copene" => "copiner" == Come [[ansene]] => [[ansinî]] Foirt corant. Vost årtike a don stî rcandjî a [[ansenî]] (rifondaedje nén standård) eyet [[ancènî]] (scrijha Feller, ou puvite did divant Feller, ki n' est nén dins les motîs, mins ki rshonne å ci da Forir: ancènî). [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 13 di setimbe 2023 a 11:39 (UTC) == Pititès bouyes come manaedjeu == Proficiate po vosse "montaedje e gråde". Pôrîz ramidrer les pådjes avou l' modele <nowiki>{{caw-ete}}</nowiki> et mete e l' plaece <nowiki>{{caw|ete|s|wa}}</nowiki> ? [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete]] Cwand vos åroz tot fwait, disfacer li pådje [[Modele:caw-ete]]. Gråces. ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 10 di nôvimbe 2023 a 18:59 (UTC) Djel fijhreus voltî, mins dji n' sé waire co cmint m' î prinde. Sårîz vs m' escoler? ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 11 di nôvimbe 2023 a 11:13 (UTC) : Lucyin dmande di candjî (a l' mwin) dins totes [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete|les pådjes cial]] li wikicôde <code><nowiki>{{caw-ete}}</nowiki></code> pa l' wikicôde <code><nowiki>{{caw|ete|s|wa}}</nowiki></code>, come dj' a fwait [[Special:diff/387914|la]] ; paski l' modele {{modele|caw-ete}} c' est on vî ki n' fåt plus eployî. Si vos n' î arivoz nén djel pou otomatijhî. [[Uzeu:Reptilien.19831209BE1|Reptilien.19831209BE1]] ([[Uzeu copene:Reptilien.19831209BE1|copene]]) 11 di nôvimbe 2023 a 20:04 (UTC) Mins cmint lzès trover? Si dji tape "{{caw-ete}} sol ricwirrece, dji n' trouve rén. ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 12 di nôvimbe 2023 a 16:56 (UTC) : Cwand vos clitchîz so [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete|ci loyén ci]], vos av ene djivêye (ene lisse) di pådjes. C' est totes les pådjes ki loynut aviè l' modele, la k' el modele si trove (divins l' wikicôde). Avou vosse manire di fé ça n' pout roter k' si vos tapez : [https://wa.wiktionary.org/w/index.php?search=insource%3A%2F%5C%7B%5C%7Bcaw-ete%5C%7D%5C%7D%2F&title=Sipeci%C3%A5s%3ACweri&ns0=1 <code>insource:/\{\{caw-ete\}\}/</code>]. [[Uzeu:Reptilien.19831209BE1|Reptilien.19831209BE1]] ([[Uzeu copene:Reptilien.19831209BE1|copene]]) 12 di nôvimbe 2023 a 16:03 (UTC) == Modele caw-ea == Come l' ôte parey. Les pådjes sont cial: [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ea]] <nowiki>{{caw-ea}} => {{caw|ea|s|wa}}</nowiki> Gråces co 13 côps [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 2 d' decimbe 2023 a 19:23 (UTC) == [[haetche]] & [[hetche]] == Merci po vos årtikes ki dj' discovere a l' astcheyance. Po ene trinnêye al tere, on corwaite pus voltî l' mot come vinant di [[hertchî]] (trinner al tere) ki di [[haetchî]] (saetchî, metans a ene coide). Ri-boune anêye ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 28 di decimbe 2023 a 19:53 (UTC) == Av co ene miete di tins ? == Ké novele ? Av trové d' l' ovraedje ? Si vos av co on pô d' tins, i fåreut ricandjî, divins les mots rahoukî so: [[Categoreye:Mots_do_walon_d'_etimolodjeye_tîxhone]] li modele <nowiki>{{Bdjti}} / {{bdjti}}</nowiki> pa <nowiki>{{Bdj|*mot tîxhon|sourd=gem}}</nowiki>. Gråces co 13 côps ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 17 di djanvî 2024 a 17:42 (UTC) == Spameu a bloker == Bondjoû Scribus, <br /> Dj' a veyou ki @[[Uzeu:Srtxg|Pablo]] a disfacé on candjmint d' on spameu. Pôrîz bloker l' [https://wa.wiktionary.org/w/index.php?title=Categoreye%3AMots_do_franc%C3%A8s&diff=391415&oldid=391410 ipé rwaitêye] ? <br /> Ki ça vos våye bén, <br /> [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 8 di fevrî 2024 a 18:47 (UTC) == Bondjoû Scribus == Dji n' comprind rén å wiccionaire, ni comint ç' k' on fwait po-z aidî (åjheymint). Dji n' voe nén ddja cmint ç' ki dji doe fé po responde å messaedje ki vos m' avoz leyî å dfait di "èn aveur après". Ça fwait ki dji respond vaici. Dins tos les egzimpes ki vos dnez ("èn pus awè ki l’ pea so les oxhs", "èn pont awè d’ ouxh padrî", "èn nén esse a ene barbôjhe près" et tchik et tchak), "èn" e-st l' adviebe di niyaedje do walon d' Tchålerwè (francès: "ne... pas", "ne... plus"...). Dins m' walon, ou a Lidje, on dîreut: "NI pus awè ki l’ pea so les oxhs", "NI pont awè d’ ouxh padrî", "NI nén esse a ene barbôjhe près"...). Mins dins "èn aveur après", li "èn" doet esse li cogne sipotcheye di l' adviebe/prono "ENDE". Dins m' walon (ou a Lidje) on direut: "dj' end a après lu", "elle ènd a après lu", "i nd a après lu..." (Feller: dj' ènn' a après lu, èlle ènn' a après lu, i 'nn' a après lu..."; francès: "en", come dins "en vouloir à"). Mâria k' c' est målåjhey di s' î rtrover po dner on côp d' mwin sol wiccionnaire! I fåreut d' abôrd awè on doctorå e wiccionairaedje. Dj' espere ki vos vieroz ci messaedje ci, et dj' endè (eco on côp "ENDÈ" :-) ) profite po v' dire on grand proféciyate po l' fel ovraedje ki vos fjhoz, c' e-st a n' nén croere come vos estoz on vayant et come vos boutez bén! A onk di ces djoûs! Li Bioutî [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 16 di måss 2024 a 17:56 (UTC) ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 16 di måss 2024 a 19:55 (UTC) Meya coulpa [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ! * [[endè låtchî ene]] * [[endè prinde po s’ catåre]] * [[endè raler]] * [[endè…dipus]] * [[endè…pont]] * [[endè…pus]] Vos avoz pår råjhon! Dj' a stî forovoyî cåze do walon di Lidje "ènnè"/"ènn’"/‘nnè/‘nn’. Houte di çoula "èn" n' î egzistêye nén ossu. Po candjî, dji vis va mostrer: A vosse droete, i gn a ene colone Outils masquer Actions Displaecî Général Pådjes ki loynut cial evnd. Aspoyî so "Displaecî" Metoz l' boune ortografeye tot-z acsegnant "titre mal orthographié". '''Mins asteme ! Po les tites des pådjes, i fåt nén di côpyî-plaker li sene « ’ » ki n' est nén l' minme ki « ' »''' si ene voyale est spotcheye. Dji voerè cwè mi-minme po vos candjmints et respondrè voltî a vos kesses. N' åyîz nole sogne : mi ossu i gn a co toplin d' sacwès tecnikes ki dji n' sai co nén fé ! Et cwand dji lé mes prumîs, årtikes, i m' avizèt seur nén teribes. Mins c' est tot foirdjant k' on dvént foirdjeu … == Arondêye == Sereut motoit bén a rfonde avou « enondêye », pus corant. Tchålerwè a- done e- ôte påt. [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 20 d' måss 2024 a 16:52 (UTC) == awè idêye == Dins l' egzimpe da Paul-Henri Thomsin "... dj' a-st idêye ki Cadoudal ni taprè nén djus", "awè idêye" ni vout nén dire "voleur sayî di (fé ene novele sacwè)" come dins l' definicion, mins simplumint: pinser, supôzer, wadjî, croere. Dj' a l' idêye, todi! [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 21 di måss 2024 a 07:46 (UTC) == Des kesses == Bondjoû Scribus Electronicus, et gråces poz awè ramîdré sacwantes di mes årtikes, metans "djowea" enute. Dji voe k' vos avoz metou des longous tites come: H|ratournaedjes estô des courts tites come: H|Ra et des ôtes candjmints d' tites del minme cogne. Les longous tites sont bråmint pus clair, dji doe dire. Est ç' k' i gn a ene pådje/ene plaece eyu ç' ki ces afwaires la sont-st esplikêyes, por mi comprinde on pô mî kimint fé ? [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 3 d' avri 2024 a 19:31 (UTC) == Dji fwai des biestreyes == 'mande escuze, dj' a stî fé des candjmints dins troes årtikes sins vey ki c' esteut des årtikes "Feller". Come dji voeyeu bén k' ça åreut dvou esse rifondou mins k' i gn aveut nén "tchivålî", "schayete" et "arpéje", dj' a fwait des candjmints trop rade. Dji waitrè do fé atincion a ça, a l' avni. [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 4 d' avri 2024 a 20:24 (UTC) == Prononçaedje zero-cnoxheu do betchfessî ô == Asteme ! Li prononçaedje zero-cnoxheu [[w:Betchfessî_ô|Betchfessî_ô]], ci n' est nén /ɔː/ (çoula, c' est l' betchfessî å). C' est õ, on long O naziålijhî, li prononçaedje di toplin des plaeces, lomé ossu [[w:rastrindou long O|rastrindou long O]] (''O long entravé''). Les prononçaedjes coinreces foirt rilomés c' est /oː/ (Nameur, ...). Mins lavola, il est omofone do betchfessî å (les 2 estént scrîts "au" divinltins). Loukîz a: [[w:Scrijha_au|Scrijha_au]]. ----[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 13 d' avri 2024 a 17:54 (UTC) == Sacwants/sacwantes == Dj' a l' idêye ki ça n' est nén ene dobe rifondowe: "sacwants/sacwantès" e-st on determinant ("dj' a veyou sacwants gaméns, sacwantès crapôdes") et "sacwants/sacwantes" (sins li -ès) e-st on prono ("des vatches, li cinsî end a sacwantes; des pourceas i nd a sacwants"). Infin dji croe. [[Sipeciås:Contributions/170.255.255.185|170.255.255.185]] 23 d' avri 2024 a 09:08 (UTC) == mousse == Divins l' fråze: "Mins d'one sôte, i vint à l'ôte. Come s'i causeut li tot seû. Mi, ça m' '''mousse''' ci qu'i dit. I gn'a rin qui s' pièd, di nos djôyes, s'apinse li, si wêre qui ç' seûye ; co mwins′ di nos pwin.nes {{s|ALal|Li ptit Bert}}", "mousse" mi shonne esse li codjowaedje do Coûtchant walon di "[[moustrer]]" => e rfondou: [[mostere]]. Dji rmete li fråze a [[https://wa.wiktionary.org/wiki/mousse#Codjowa]]. Froz on papî pol Rantoele 110 (i n' dimeure ki 5 djoûs) ? [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 26 di may 2024 a 11:20 (UTC) == biscoirnaedje (etimolodjeye) == Merci po l' årtike. Po l' etimolodjeye, on n' sait mete ene cawete -aedje so èn addjectif. C' est 95 å cint so on viebe. Kékes cas so on no : Categoreye:Sustantifs do walon avou l' cawete -aedje acawêye a on no (https://wa.wiktionary.org/wiki/Categoreye:Sustantifs_do_walon_avou_l%27_cawete_-aedje_acaw%C3%AAye_a_on_no) Cial, come gn a l' viebe "biscoirner" (https://dtw.walon.org/index.php?id=6386), c' est s' no d' fijhaedje. ----[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 6 di djun 2024 a 19:53 (UTC) == Fråzes e Feller dins èn årtike e rfondou == Shuvant ene bat di dvizes avou Lorint Hendschel https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?t=2981 ki si sbare di trover des fråzes e Feller dins les årtikes e rfondou, dj' a-st atåvlé ki, si on n' a waire li tins di rfé èn årtike Feller po les î rmete, di stitchî l' fråze divins l' modele shuvant : {{lang|wa-fel|.... fråze e Feller}}. Si vos avoz l' tins, pitchote a midjote... Mins l' mî, ci sereut di les rfonde tot wårdant li mwaisse ortogrefeye so ene pådje e Feller. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 7 di djulete 2024 a 11:09 (UTC) == Referinces == Dj' a respondou a vosse messaedje "Referinces" so l' ôte pådje mins - diåle m' arawe - dji n' a co måy compris cmint ç' k' on fwait po taper ene divize/responde a ene sakî so Wikipedia. Ktvvb [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 8 di djulete 2024 a 16:03 (UTC) == Po les kesses so li rfondaedje... == ... våt mî fé on seu sudjet pa kesse po poleur wårder des egurniyaedjes del bate di dvizes åjheys a lére (et revoyî so on mier sudjet do Wiccionaire). *twezer : https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=8360 *moustî: https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=8361 Po les ponts al fén del fråze, c' est l' Bioutî k' est dins l' bon. Dji n' voe nén wice k' i fåt responde. Eyet: wårder on deujhinme pont après l' sourdant u nén ? Pol novea modele so les cmeres, oyi, vos l' ploz ahiver. ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 12 di djulete 2024 a 09:59 (UTC) == hazi == so [[hazi]], dj' a assez bén rcandjî les definixhas et les ratournaedjes, pus près des dnêyes des motîs et do prumî sinse do tayon-bodje (tchåfer, broûler). Li mwaisse sinse, c' est broûler & souwer, çou ki sait espliker les fråzes "hazi inte cwate plantche" (coir d' on moirt ki sowe e waxhea), l' amour ki restchåfe li cour; les grands sintimints ki "tchåfèt" (si diswalpèt) emey ene ureuse famile. Sol DTW, dj' a wårdé deus intrêyes diferinnes po les 2 sinses ki E1 schåye (hazi 1, hazi 2), mins ki E212b shonne revoyî å minme bodje (francike haitjan =~ almand heizen di E1). ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 14 di setimbe 2024 a 12:26 (UTC) == rifondaedje mar(i)xhå, pir(i)xheus, magn(i)jhon, tinr(i)jhon, bat(i)jhî == On a ptchî di wårder li "i" dins tote li rîlêye. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 24 di setimbe 2024 a 21:54 (UTC) == kékès tchitchêyes == Ké novele ? Bén passé les egzamins d' djanvî ? cwand gn a l' francès "en" si l' mot est femrin, våt mî mete "e l'" (u "el", mins asteure, dji wåde "el" djusse po l' årtike eyet l' prono. => [[viker come on cok e l’ påsse]]. les fotos, on aveut decidé d' elzès mete dizo l' mwaisse hagnon (sustantif...) a môde di galreye. Insi, on è pout mete sacwantes, ey ele ni disrindjèt nén li tåvlea croejhetrece. A bénrade. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' måss 2025 a 17:41 (UTC) == Modele:Epr == Loukîz a [[Uzeu_copene:Srtxg]] ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 20 d' djulete 2025 a 21:06 (UTC) == L' ortografe d' oridjene == Bondjoû Dåvide, <br /> Pôrîz-mi dner l' ortografe d' oridjene di cisse fråze ci : « Cwand c' est k' ourit fwait cisse pertinne. ». C' est dvins ''Ine cohe so l'aute'' di Jean Dessard, al pådje 141 ? <br /> Dedja gråces eyet ki ça vos våye bén, <br /> [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 7 di måss 2026 a 12:53 (UTC) == Ratourneures walones avou les minmes mots k' e francès == I m' shonne ki, po les ratourneures dedja bén eployeyes - k' on rtrouve dins les motîs, les scrijhaedjes et les cåzaedjes do 20inme sieke -, i n' les fåt nén corwaitî come des calcaedjes do francès (<nowiki>{{calc|...[fr|wa}}</nowiki>. C' est motoit l' francès k' a calké l' walon (comme [[prendre ses jambes à son cou]], [[ne pas valoir tripette]]). Metans: [[î mete li mwin]]. Dj' a ptchî di scrire - cwand vos avoz ddja metou l' cogne francesse -: "li minme k' e (<nowiki>{{p|y mettre la main|fr}}"</nowiki>). Dji metreu motoit cisse fôrmule la po des ratourneures clairmint copieyes do francès al fén do 20inme sieke u å 21inme, et djusse siervowes pa onk u deus scrijheus, come: * [[prinde si pî]] (Jean Goffart, Jacques Lefèvre) * [[riprinde do poyaedje del biesse]] ([[w:tchansons d' Måmdiy|tchansons d' Måmdiy]]) * [[n’ î nén aler avou l’ dos del coyire]] (Jean Goffart, [[w:Èl famîye Walmère (live di sinnetes)|Èl famîye Walmère]]). Si ç' sereut d' mi, li ratourneure francesse, dj' el rimetreu djusse dins les ratournaedjes (come po: "[[î piede si latén]]"). [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 17 di djun 2026 a 10:46 (UTC) 7dvqns9c7blvjmocwz27c62nkjbl8on 433915 433914 2026-06-17T10:56:34Z Lucyin 218 /* Ratourneures walones avou les minmes mots k' e francès */ 433915 wikitext text/x-wiki == Wilicom amon nozôtes ! == {{Bénvnowe}} [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 3 d' avri 2023 a 23:37 (UTC) == [[viyoler]] => [[violer]] == Proficiate po vos årtikes (dji vén fok di discovri l' prumî). "violer" shût li rîle des rîlêyes come "violon", "violete", rais "ultraviolés". https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=7860#7860 Si vos avoz les "dialogues de paysans" et ki Haust a rortografyî avou -iyo-, vos ploz rcopyî li scrijha Feller so [[viyoler]] Si vos vloz ki dji "rpasse" des noveas årtikes, metoz m' on messaedje so m' pådje di copene. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 18 di djulete 2023 a 12:33 (UTC) == kékes amidraedjes == so [[valet manké]]n vos vieroz kékes amidraedjes ki vos ploz fé: * tåvlea des pluriyals * rimete ki definixha (pus court, kécfeye avou des ôtes mots), dins "ratournaedjes". * pont d' pont (.) divant <nowiki>{{s-rif}}</nowiki> Dji vén fok di discovri totes vos novelès pådjes. Proficiate co on côp !!! ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' djulete 2023 a 19:43 (UTC) == Fråzes da Jean-François Renkin == Dji vos a fwait on modele; si vos vloz, vos ploz revoyî so Wikisourd po lére tot l' tecse. Loukîz a [[plake]]. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 30 di djulete 2023 a 11:27 (UTC) == Barillié + 4 payizans == po fé des modeles sourdants, [[Sujet:Xmvjsyjr82otpmlo|loukîz so m' pådje]] Ci sereut clapant ki vos metrîz les nouvès pådjes ki vos fjhoz, et les cis ki vos rboutez dsu so vosse pådje d' uzeu, come [[Uzeu:Souzanemahin|mi feye el fwait]]. Ci sereut pus åjhey por mi d' î aler taper èn ouy. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 2 d' awousse 2023 a 20:37 (UTC) :Dj a fwait l' modele po Tchantchet Bariyî: c' est "FrBa" (ca "FBar" esteut ddja prins pa Félicien Barry). Loukîz a [[schite]]. :Come vos l' veyoz, deus d' ses ouves sont ddja scanêyes so Wikisourd. Fåt djusse aveuri li scanaedje. Dj' a fwait l' pådje di coviete: [[s:Pådje:Chanchet (François) Barillié - Li Camarad’ dè l’joie, 1852.djvu/1|Pådje:Chanchet (François) Barillié - Li Camarad’ dè l’joie]]. :--[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 3 d' awousse 2023 a 11:19 (UTC) == Modele des rahoucas (referinces) == Gråces d' awè metou tos vos ovraedje so vosse pådje d' uzeu. Dj' a rpassé [[souwé come ene hatchrote]] Pol [[modele:Sh-m]] vos ploz mete tos les mots ådvins des crolêyès åtchetes ({{}}) [[Modele:s|Pol rahouca]], si vos avoz des ôtes fråze di l' "imitåcion", metoz l' come dji l' a rmetou lavola. Dins èn årtike e rfondou, les fråzes divèt esse e rfondou. Vos ploz mete li fråze téle ké si vos scrijhoz li minme årtike e Feller. Metans: [[souwé come ine hatcherote]]. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 14 d' awousse 2023 a 14:25 (UTC) == Kékès idêyes == Dj' a rbouté so deus d' vos novelès intrêyes: [[kifession]] & [[fé faccion]]. Loukîz les piceures k' ont stî candjeyes. Dji vos a fwait èn egzimpe po mete li mot et l' fråze dins ene pådje tote seule (po les vîs scrijhaedjes): [[qu’feſſion]]. Co gråces po tot vost ovraedje ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' awousse 2023 a 21:17 (UTC) == Candjmint d' voyale "copene" => "copiner" == Come [[ansene]] => [[ansinî]] Foirt corant. Vost årtike a don stî rcandjî a [[ansenî]] (rifondaedje nén standård) eyet [[ancènî]] (scrijha Feller, ou puvite did divant Feller, ki n' est nén dins les motîs, mins ki rshonne å ci da Forir: ancènî). [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 13 di setimbe 2023 a 11:39 (UTC) == Pititès bouyes come manaedjeu == Proficiate po vosse "montaedje e gråde". Pôrîz ramidrer les pådjes avou l' modele <nowiki>{{caw-ete}}</nowiki> et mete e l' plaece <nowiki>{{caw|ete|s|wa}}</nowiki> ? [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete]] Cwand vos åroz tot fwait, disfacer li pådje [[Modele:caw-ete]]. Gråces. ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 10 di nôvimbe 2023 a 18:59 (UTC) Djel fijhreus voltî, mins dji n' sé waire co cmint m' î prinde. Sårîz vs m' escoler? ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 11 di nôvimbe 2023 a 11:13 (UTC) : Lucyin dmande di candjî (a l' mwin) dins totes [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete|les pådjes cial]] li wikicôde <code><nowiki>{{caw-ete}}</nowiki></code> pa l' wikicôde <code><nowiki>{{caw|ete|s|wa}}</nowiki></code>, come dj' a fwait [[Special:diff/387914|la]] ; paski l' modele {{modele|caw-ete}} c' est on vî ki n' fåt plus eployî. Si vos n' î arivoz nén djel pou otomatijhî. [[Uzeu:Reptilien.19831209BE1|Reptilien.19831209BE1]] ([[Uzeu copene:Reptilien.19831209BE1|copene]]) 11 di nôvimbe 2023 a 20:04 (UTC) Mins cmint lzès trover? Si dji tape "{{caw-ete}} sol ricwirrece, dji n' trouve rén. ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 12 di nôvimbe 2023 a 16:56 (UTC) : Cwand vos clitchîz so [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete|ci loyén ci]], vos av ene djivêye (ene lisse) di pådjes. C' est totes les pådjes ki loynut aviè l' modele, la k' el modele si trove (divins l' wikicôde). Avou vosse manire di fé ça n' pout roter k' si vos tapez : [https://wa.wiktionary.org/w/index.php?search=insource%3A%2F%5C%7B%5C%7Bcaw-ete%5C%7D%5C%7D%2F&title=Sipeci%C3%A5s%3ACweri&ns0=1 <code>insource:/\{\{caw-ete\}\}/</code>]. [[Uzeu:Reptilien.19831209BE1|Reptilien.19831209BE1]] ([[Uzeu copene:Reptilien.19831209BE1|copene]]) 12 di nôvimbe 2023 a 16:03 (UTC) == Modele caw-ea == Come l' ôte parey. Les pådjes sont cial: [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ea]] <nowiki>{{caw-ea}} => {{caw|ea|s|wa}}</nowiki> Gråces co 13 côps [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 2 d' decimbe 2023 a 19:23 (UTC) == [[haetche]] & [[hetche]] == Merci po vos årtikes ki dj' discovere a l' astcheyance. Po ene trinnêye al tere, on corwaite pus voltî l' mot come vinant di [[hertchî]] (trinner al tere) ki di [[haetchî]] (saetchî, metans a ene coide). Ri-boune anêye ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 28 di decimbe 2023 a 19:53 (UTC) == Av co ene miete di tins ? == Ké novele ? Av trové d' l' ovraedje ? Si vos av co on pô d' tins, i fåreut ricandjî, divins les mots rahoukî so: [[Categoreye:Mots_do_walon_d'_etimolodjeye_tîxhone]] li modele <nowiki>{{Bdjti}} / {{bdjti}}</nowiki> pa <nowiki>{{Bdj|*mot tîxhon|sourd=gem}}</nowiki>. Gråces co 13 côps ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 17 di djanvî 2024 a 17:42 (UTC) == Spameu a bloker == Bondjoû Scribus, <br /> Dj' a veyou ki @[[Uzeu:Srtxg|Pablo]] a disfacé on candjmint d' on spameu. Pôrîz bloker l' [https://wa.wiktionary.org/w/index.php?title=Categoreye%3AMots_do_franc%C3%A8s&diff=391415&oldid=391410 ipé rwaitêye] ? <br /> Ki ça vos våye bén, <br /> [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 8 di fevrî 2024 a 18:47 (UTC) == Bondjoû Scribus == Dji n' comprind rén å wiccionaire, ni comint ç' k' on fwait po-z aidî (åjheymint). Dji n' voe nén ddja cmint ç' ki dji doe fé po responde å messaedje ki vos m' avoz leyî å dfait di "èn aveur après". Ça fwait ki dji respond vaici. Dins tos les egzimpes ki vos dnez ("èn pus awè ki l’ pea so les oxhs", "èn pont awè d’ ouxh padrî", "èn nén esse a ene barbôjhe près" et tchik et tchak), "èn" e-st l' adviebe di niyaedje do walon d' Tchålerwè (francès: "ne... pas", "ne... plus"...). Dins m' walon, ou a Lidje, on dîreut: "NI pus awè ki l’ pea so les oxhs", "NI pont awè d’ ouxh padrî", "NI nén esse a ene barbôjhe près"...). Mins dins "èn aveur après", li "èn" doet esse li cogne sipotcheye di l' adviebe/prono "ENDE". Dins m' walon (ou a Lidje) on direut: "dj' end a après lu", "elle ènd a après lu", "i nd a après lu..." (Feller: dj' ènn' a après lu, èlle ènn' a après lu, i 'nn' a après lu..."; francès: "en", come dins "en vouloir à"). Mâria k' c' est målåjhey di s' î rtrover po dner on côp d' mwin sol wiccionnaire! I fåreut d' abôrd awè on doctorå e wiccionairaedje. Dj' espere ki vos vieroz ci messaedje ci, et dj' endè (eco on côp "ENDÈ" :-) ) profite po v' dire on grand proféciyate po l' fel ovraedje ki vos fjhoz, c' e-st a n' nén croere come vos estoz on vayant et come vos boutez bén! A onk di ces djoûs! Li Bioutî [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 16 di måss 2024 a 17:56 (UTC) ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 16 di måss 2024 a 19:55 (UTC) Meya coulpa [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ! * [[endè låtchî ene]] * [[endè prinde po s’ catåre]] * [[endè raler]] * [[endè…dipus]] * [[endè…pont]] * [[endè…pus]] Vos avoz pår råjhon! Dj' a stî forovoyî cåze do walon di Lidje "ènnè"/"ènn’"/‘nnè/‘nn’. Houte di çoula "èn" n' î egzistêye nén ossu. Po candjî, dji vis va mostrer: A vosse droete, i gn a ene colone Outils masquer Actions Displaecî Général Pådjes ki loynut cial evnd. Aspoyî so "Displaecî" Metoz l' boune ortografeye tot-z acsegnant "titre mal orthographié". '''Mins asteme ! Po les tites des pådjes, i fåt nén di côpyî-plaker li sene « ’ » ki n' est nén l' minme ki « ' »''' si ene voyale est spotcheye. Dji voerè cwè mi-minme po vos candjmints et respondrè voltî a vos kesses. N' åyîz nole sogne : mi ossu i gn a co toplin d' sacwès tecnikes ki dji n' sai co nén fé ! Et cwand dji lé mes prumîs, årtikes, i m' avizèt seur nén teribes. Mins c' est tot foirdjant k' on dvént foirdjeu … == Arondêye == Sereut motoit bén a rfonde avou « enondêye », pus corant. Tchålerwè a- done e- ôte påt. [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 20 d' måss 2024 a 16:52 (UTC) == awè idêye == Dins l' egzimpe da Paul-Henri Thomsin "... dj' a-st idêye ki Cadoudal ni taprè nén djus", "awè idêye" ni vout nén dire "voleur sayî di (fé ene novele sacwè)" come dins l' definicion, mins simplumint: pinser, supôzer, wadjî, croere. Dj' a l' idêye, todi! [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 21 di måss 2024 a 07:46 (UTC) == Des kesses == Bondjoû Scribus Electronicus, et gråces poz awè ramîdré sacwantes di mes årtikes, metans "djowea" enute. Dji voe k' vos avoz metou des longous tites come: H|ratournaedjes estô des courts tites come: H|Ra et des ôtes candjmints d' tites del minme cogne. Les longous tites sont bråmint pus clair, dji doe dire. Est ç' k' i gn a ene pådje/ene plaece eyu ç' ki ces afwaires la sont-st esplikêyes, por mi comprinde on pô mî kimint fé ? [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 3 d' avri 2024 a 19:31 (UTC) == Dji fwai des biestreyes == 'mande escuze, dj' a stî fé des candjmints dins troes årtikes sins vey ki c' esteut des årtikes "Feller". Come dji voeyeu bén k' ça åreut dvou esse rifondou mins k' i gn aveut nén "tchivålî", "schayete" et "arpéje", dj' a fwait des candjmints trop rade. Dji waitrè do fé atincion a ça, a l' avni. [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 4 d' avri 2024 a 20:24 (UTC) == Prononçaedje zero-cnoxheu do betchfessî ô == Asteme ! Li prononçaedje zero-cnoxheu [[w:Betchfessî_ô|Betchfessî_ô]], ci n' est nén /ɔː/ (çoula, c' est l' betchfessî å). C' est õ, on long O naziålijhî, li prononçaedje di toplin des plaeces, lomé ossu [[w:rastrindou long O|rastrindou long O]] (''O long entravé''). Les prononçaedjes coinreces foirt rilomés c' est /oː/ (Nameur, ...). Mins lavola, il est omofone do betchfessî å (les 2 estént scrîts "au" divinltins). Loukîz a: [[w:Scrijha_au|Scrijha_au]]. ----[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 13 d' avri 2024 a 17:54 (UTC) == Sacwants/sacwantes == Dj' a l' idêye ki ça n' est nén ene dobe rifondowe: "sacwants/sacwantès" e-st on determinant ("dj' a veyou sacwants gaméns, sacwantès crapôdes") et "sacwants/sacwantes" (sins li -ès) e-st on prono ("des vatches, li cinsî end a sacwantes; des pourceas i nd a sacwants"). Infin dji croe. [[Sipeciås:Contributions/170.255.255.185|170.255.255.185]] 23 d' avri 2024 a 09:08 (UTC) == mousse == Divins l' fråze: "Mins d'one sôte, i vint à l'ôte. Come s'i causeut li tot seû. Mi, ça m' '''mousse''' ci qu'i dit. I gn'a rin qui s' pièd, di nos djôyes, s'apinse li, si wêre qui ç' seûye ; co mwins′ di nos pwin.nes {{s|ALal|Li ptit Bert}}", "mousse" mi shonne esse li codjowaedje do Coûtchant walon di "[[moustrer]]" => e rfondou: [[mostere]]. Dji rmete li fråze a [[https://wa.wiktionary.org/wiki/mousse#Codjowa]]. Froz on papî pol Rantoele 110 (i n' dimeure ki 5 djoûs) ? [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 26 di may 2024 a 11:20 (UTC) == biscoirnaedje (etimolodjeye) == Merci po l' årtike. Po l' etimolodjeye, on n' sait mete ene cawete -aedje so èn addjectif. C' est 95 å cint so on viebe. Kékes cas so on no : Categoreye:Sustantifs do walon avou l' cawete -aedje acawêye a on no (https://wa.wiktionary.org/wiki/Categoreye:Sustantifs_do_walon_avou_l%27_cawete_-aedje_acaw%C3%AAye_a_on_no) Cial, come gn a l' viebe "biscoirner" (https://dtw.walon.org/index.php?id=6386), c' est s' no d' fijhaedje. ----[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 6 di djun 2024 a 19:53 (UTC) == Fråzes e Feller dins èn årtike e rfondou == Shuvant ene bat di dvizes avou Lorint Hendschel https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?t=2981 ki si sbare di trover des fråzes e Feller dins les årtikes e rfondou, dj' a-st atåvlé ki, si on n' a waire li tins di rfé èn årtike Feller po les î rmete, di stitchî l' fråze divins l' modele shuvant : {{lang|wa-fel|.... fråze e Feller}}. Si vos avoz l' tins, pitchote a midjote... Mins l' mî, ci sereut di les rfonde tot wårdant li mwaisse ortogrefeye so ene pådje e Feller. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 7 di djulete 2024 a 11:09 (UTC) == Referinces == Dj' a respondou a vosse messaedje "Referinces" so l' ôte pådje mins - diåle m' arawe - dji n' a co måy compris cmint ç' k' on fwait po taper ene divize/responde a ene sakî so Wikipedia. Ktvvb [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 8 di djulete 2024 a 16:03 (UTC) == Po les kesses so li rfondaedje... == ... våt mî fé on seu sudjet pa kesse po poleur wårder des egurniyaedjes del bate di dvizes åjheys a lére (et revoyî so on mier sudjet do Wiccionaire). *twezer : https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=8360 *moustî: https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=8361 Po les ponts al fén del fråze, c' est l' Bioutî k' est dins l' bon. Dji n' voe nén wice k' i fåt responde. Eyet: wårder on deujhinme pont après l' sourdant u nén ? Pol novea modele so les cmeres, oyi, vos l' ploz ahiver. ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 12 di djulete 2024 a 09:59 (UTC) == hazi == so [[hazi]], dj' a assez bén rcandjî les definixhas et les ratournaedjes, pus près des dnêyes des motîs et do prumî sinse do tayon-bodje (tchåfer, broûler). Li mwaisse sinse, c' est broûler & souwer, çou ki sait espliker les fråzes "hazi inte cwate plantche" (coir d' on moirt ki sowe e waxhea), l' amour ki restchåfe li cour; les grands sintimints ki "tchåfèt" (si diswalpèt) emey ene ureuse famile. Sol DTW, dj' a wårdé deus intrêyes diferinnes po les 2 sinses ki E1 schåye (hazi 1, hazi 2), mins ki E212b shonne revoyî å minme bodje (francike haitjan =~ almand heizen di E1). ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 14 di setimbe 2024 a 12:26 (UTC) == rifondaedje mar(i)xhå, pir(i)xheus, magn(i)jhon, tinr(i)jhon, bat(i)jhî == On a ptchî di wårder li "i" dins tote li rîlêye. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 24 di setimbe 2024 a 21:54 (UTC) == kékès tchitchêyes == Ké novele ? Bén passé les egzamins d' djanvî ? cwand gn a l' francès "en" si l' mot est femrin, våt mî mete "e l'" (u "el", mins asteure, dji wåde "el" djusse po l' årtike eyet l' prono. => [[viker come on cok e l’ påsse]]. les fotos, on aveut decidé d' elzès mete dizo l' mwaisse hagnon (sustantif...) a môde di galreye. Insi, on è pout mete sacwantes, ey ele ni disrindjèt nén li tåvlea croejhetrece. A bénrade. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' måss 2025 a 17:41 (UTC) == Modele:Epr == Loukîz a [[Uzeu_copene:Srtxg]] ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 20 d' djulete 2025 a 21:06 (UTC) == L' ortografe d' oridjene == Bondjoû Dåvide, <br /> Pôrîz-mi dner l' ortografe d' oridjene di cisse fråze ci : « Cwand c' est k' ourit fwait cisse pertinne. ». C' est dvins ''Ine cohe so l'aute'' di Jean Dessard, al pådje 141 ? <br /> Dedja gråces eyet ki ça vos våye bén, <br /> [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 7 di måss 2026 a 12:53 (UTC) == Ratourneures walones avou les minmes mots k' e francès == I m' shonne ki, po les ratourneures dedja bén eployeyes - k' on rtrouve dins les motîs, les scrijhaedjes et les cåzaedjes do 20inme sieke -, i n' les fåt nén corwaitî come des calcaedjes do francès (<nowiki>{{calc|...[fr|wa}}</nowiki>. C' est motoit l' francès k' a calké l' walon (comme [[prendre ses jambes à son cou]], [[ne pas valoir tripette]]). Metans: [[î mete li mwin]]. Dj' a ptchî di scrire - cwand vos avoz ddja metou l' cogne francesse -: "li minme k' e (<nowiki>{{p|y mettre la main|fr}}"</nowiki>). Dji metreu motoit cisse fôrmule la po des ratourneures clairmint copieyes do francès al fén do 20inme sieke u å 21inme, et djusse siervowes pa onk u deus scrijheus, come: * [[prinde si pî]] (Jean Goffart, Jacques Lefèvre) * [[riprinde do poyaedje del biesse]] ([[w:tchansons d' Måmdiy|tchansons d' Måmdiy]]) * [[n’ î nén aler avou l’ dos del coyire]] (Jean Goffart, [[w:Èl famîye Walmère (live di sinnetes)|Èl famîye Walmère]]). Si ç' sereut d' mi, li ratourneure francesse, dj' el rimetreu djusse dins les ratournaedjes (come po: "[[î piede si latén]]"). Parey po des mots ki l' passaedje do latén å walon ni dmande nén d' awè passé på francès come : "[[latén]]". [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 17 di djun 2026 a 10:46 (UTC) navgtz29ub3m1ut4bka1yega9prh9b0 0 73176 433902 409538 2026-06-17T10:33:00Z Lucyin 218 433902 wikitext text/x-wiki =={{L|wa|bl}}== === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Sh-m|î|mete|li|mwin}}, {{p|y mettre la main|fr}}. === {{H|vierbire|wa}} === {{~}} # fé ene foice po s' hiner dvins èn ovraedje. #* C’ e-st on clapant djinti ptit moxhon, alez, po sognî s’ niyå, et s’ n’ a t i vormint k’ lu po-z {{~|î mete li mwin}} ! {{s-rif|AXhi| « Boule-di-Gôme », 1912, p.4}} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|si mete a èn ovraedje |fr= {{t+|fr|mettre la main à la pâte}}, {{t+|fr|y mettre du sien}}, {{t+|fr|s’atteler à la tâche}}, {{t+|fr|se retrousser les manches}} }} 9yjvx9unpmbdygh6xix9od0xk3fqc6c 433903 433902 2026-06-17T10:33:30Z Lucyin 218 433903 wikitext text/x-wiki =={{L|wa|bl}}== === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Sh-m|î|mete|li|mwin}}, li minme ki l' {{p|y mettre la main|fr}}. === {{H|vierbire|wa}} === {{~}} # fé ene foice po s' hiner dvins èn ovraedje. #* C’ e-st on clapant djinti ptit moxhon, alez, po sognî s’ niyå, et s’ n’ a t i vormint k’ lu po-z {{~|î mete li mwin}} ! {{s-rif|AXhi| « Boule-di-Gôme », 1912, p.4}} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|si mete a èn ovraedje |fr= {{t+|fr|mettre la main à la pâte}}, {{t+|fr|y mettre du sien}}, {{t+|fr|s’atteler à la tâche}}, {{t+|fr|se retrousser les manches}} }} atiym03qom2wg5yeo9ehcv8oiyik0xw 433908 433903 2026-06-17T10:51:43Z Lucyin 218 433908 wikitext text/x-wiki =={{L|wa|bl}}== === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Sh-m|î|mete|li|mwin}}, li minme k' e ({{p|y mettre la main|fr}}). === {{H|vierbire|wa}} === {{~}} # fé ene foice po s' hiner dvins èn ovraedje. #* C’ e-st on clapant djinti ptit moxhon, alez, po sognî s’ niyå, et s’ n’ a t i vormint k’ lu po-z {{~|î mete li mwin}} ! {{s-rif|AXhi| « Boule-di-Gôme », 1912, p.4}} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|si mete a èn ovraedje |fr= {{t+|fr|mettre la main à la pâte}}, {{t+|fr|y mettre du sien}}, {{t+|fr|s’atteler à la tâche}}, {{t+|fr|se retrousser les manches}} }} d0glj218ni9uhhmm6deqoggcqp6bqpi 433909 433908 2026-06-17T10:52:05Z Lucyin 218 433909 wikitext text/x-wiki =={{L|wa|bl}}== === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Sh-m|î|mete|li|mwin}}, li minme k' e {{p|y mettre la main|fr}}. === {{H|vierbire|wa}} === {{~}} # fé ene foice po s' hiner dvins èn ovraedje. #* C’ e-st on clapant djinti ptit moxhon, alez, po sognî s’ niyå, et s’ n’ a t i vormint k’ lu po-z {{~|î mete li mwin}} ! {{s-rif|AXhi| « Boule-di-Gôme », 1912, p.4}} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|si mete a èn ovraedje |fr= {{t+|fr|mettre la main à la pâte}}, {{t+|fr|y mettre du sien}}, {{t+|fr|s’atteler à la tâche}}, {{t+|fr|se retrousser les manches}} }} crvwo1zp4g4fhfd7mbo39loxqwvwb03 433910 433909 2026-06-17T10:52:23Z Lucyin 218 433910 wikitext text/x-wiki =={{L|wa|bl}}== === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Sh-m|î|mete|li|mwin}}, li minme ki l' {{p|y mettre la main|fr}}. === {{H|vierbire|wa}} === {{~}} # fé ene foice po s' hiner dvins èn ovraedje. #* C’ e-st on clapant djinti ptit moxhon, alez, po sognî s’ niyå, et s’ n’ a t i vormint k’ lu po-z {{~|î mete li mwin}} ! {{s-rif|AXhi| « Boule-di-Gôme », 1912, p.4}} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|si mete a èn ovraedje |fr= {{t+|fr|mettre la main à la pâte}}, {{t+|fr|y mettre du sien}}, {{t+|fr|s’atteler à la tâche}}, {{t+|fr|se retrousser les manches}} }} atiym03qom2wg5yeo9ehcv8oiyik0xw 0 76928 433912 2026-06-17T10:53:52Z Lucyin 218 Pådje ahivêye avou «=={{L|wa|bl}}== === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Sh-m|î|piede|si|latén}}. === {{H|vierbire|wa}} === {{~}} # èn pus rén comprinde (dins ene sacwè, ene esplikêye complikêye). #* Po l' coûtchî do solea, dji vs amoennrè ene biesse télmint drole, ki vs î piedroz vosse latén et bén seur, vosse boûsse. {{s-rif|EBen}} #* Åtoû d’ leye, li ci k’ est trop franc,<br />Fåt ki {{~|piede si latén}}, c’ est vraiy. {{s-rif|JVri|”Vîx Lîge” (1901), p.10...» 433912 wikitext text/x-wiki =={{L|wa|bl}}== === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Sh-m|î|piede|si|latén}}. === {{H|vierbire|wa}} === {{~}} # èn pus rén comprinde (dins ene sacwè, ene esplikêye complikêye). #* Po l' coûtchî do solea, dji vs amoennrè ene biesse télmint drole, ki vs î piedroz vosse latén et bén seur, vosse boûsse. {{s-rif|EBen}} #* Åtoû d’ leye, li ci k’ est trop franc,<br />Fåt ki {{~|piede si latén}}, c’ est vraiy. {{s-rif|JVri|”Vîx Lîge” (1901), p.10, “A l’Mouse”}} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|èn pus rén comprinde |fr= {{t+|fr|î perdre son latin}} }} 7lqxxidc0dx7szogunfgr2gp6z6u3hg 433913 433912 2026-06-17T10:54:21Z Lucyin 218 433913 wikitext text/x-wiki =={{L|wa|bl}}== === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Sh-m|î|piede|si|latén}}. === {{H|vierbire|wa}} === {{~}} # èn pus rén comprinde (dins ene sacwè, ene esplikêye complikêye). #* Po l' coûtchî do solea, dji vs amoennrè ene biesse télmint drole, ki vs {{~|î piedroz vosse latén}} et bén seur, vosse boûsse. {{s-rif|EBen}} #* Åtoû d’ leye, li ci k’ est trop franc,<br />Fåt ki {{~|piede si latén}}, c’ est vraiy. {{s-rif|JVri|”Vîx Lîge” (1901), p.10, “A l’Mouse”}} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|èn pus rén comprinde |fr= {{t+|fr|î perdre son latin}} }} p03vj3wz6oy0opss8k8ntgraobtw8ny 433916 433913 2026-06-17T11:04:40Z Lucyin 218 433916 wikitext text/x-wiki =={{L|wa|bl}}== === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Sh-m|î|piede|si|latén}}. === {{H|vierbire|wa}} === {{~}} # èn pus rén comprinde (dins on sudjet, èn esplicaedje compliké). #* Po l' coûtchî do solea, dji vs amoennrè ene biesse télmint drole, ki vs {{~|î piedroz vosse latén}} et bén seur, vosse boûsse. {{s-rif|EBen}} #* Åtoû d’ leye, li ci k’ est trop franc,<br />Fåt ki {{~|piede si latén}}, c’ est vraiy. {{s-rif|JVri|”Vîx Lîge” (1901), p.10, “A l’Mouse”}} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|èn pus rén comprinde |fr= {{t+|fr|î perdre son latin}} }} d6i0wv96cido8dd618jp0pzn8bponvw 0 76929 433917 2026-06-17T11:12:43Z Lucyin 218 Pådje ahivêye avou «{{MR|latene|latène|Laténe}} == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{Pnl}} «Lattius» (no prôpe del djin k' åreut stî l' prumî setleu), {{caw|ene|npl|wa}}, {{çdom}} {{caw|ene|np|wa}}; (cinse) da Lattius. === {{H|Pr}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} *** {{AFE|lɑ.'ten}} ** {{pzc}} {{AFE|lɑ.'tɛn}} * {{Ric|La·tene}} === {{H|NP|wa}} === {{~}} {{o}} (mins etimolodjicmint {{f}}) # {{apb}} [[Braive]]. #* I dmeure rowe des Broûs a {{~}}, mins c' e-st a Hosd...» 433917 wikitext text/x-wiki {{MR|latene|latène|Laténe}} == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{Pnl}} «Lattius» (no prôpe del djin k' åreut stî l' prumî setleu), {{caw|ene|npl|wa}}, {{çdom}} {{caw|ene|np|wa}}; (cinse) da Lattius. === {{H|Pr}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} *** {{AFE|lɑ.'ten}} ** {{pzc}} {{AFE|lɑ.'tɛn}} * {{Ric|La·tene}} === {{H|NP|wa}} === {{~}} {{o}} (mins etimolodjicmint {{f}}) # {{apb}} [[Braive]]. #* I dmeure rowe des Broûs a {{~}}, mins c' e-st a Hosdin. ==== {{H|ortografeye}} ==== {{Orto | Latinis = [!LHMA] (1139) TG4 | Laténe = TR1, (laténe) TG1 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|viyaedje |fr= {{t+|fr|Latinne}} }} === {{H|waitîz eto}} === *{{wp}} 5rmsje05se04y1qb2c8fpbckuffmgay 433918 433917 2026-06-17T11:19:25Z Lucyin 218 433918 wikitext text/x-wiki {{MR|latene|latène|Laténe}} == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{Pnl}} «Lattius» (no prôpe del djin k' åreut stî l' prumî setleu), {{caw|ene|npl|wa}}, {{çdom}} {{caw|ene|np|wa}}; (cinse) da Lattius. === {{H|Pr}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} *** {{AFE|lɑ.'ten}} ** {{pzc}} {{AFE|lɑ.'tɛn}} * {{Ric|La·tene}} === {{H|NP|wa}} === {{~}} {{o}} (mins etimolodjicmint {{f}}) # {{apb}} [[Braive]]. #* I dmeure rowe des Broûs a {{~}}, mins c' e-st a Hosdin. <gallery> Hosdin plake tier broûs.jpg|tier des broûs a Hosdin (Latene) </gallery> ==== {{H|ortografeye}} ==== {{Orto | Latinis = [!LHMA] (1139) TG4 | Laténe = TR1, (laténe) TG1 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|viyaedje |fr= {{t+|fr|Latinne}} }} === {{H|waitîz eto}} === *{{wp}} r0fexigbtfzx13hhs8vx5veczw84z6g