Wiccionaire wawiktionary https://wa.wiktionary.org/wiki/Wiccionaire:Mwaisse_p%C3%A5dje MediaWiki 1.47.0-wmf.7 case-sensitive Media Sipeciås Copene Uzeu Uzeu copene Wiccionaire Wiccionaire copene Imådje Imådje copene MediaWiki MediaWiki copene Modele Modele copene Aidance Aidance copene Categoreye Categoreye copene Rawete Rawete copene Sourdant Sourdant copene Motyince Motyince copene TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk Sujet bontins 0 5526 433944 406953 2026-06-19T12:57:22Z Lucyin 218 433944 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == ==={{H|etimolodjeye}}=== {{Aplti-addj}} «[[bon]]» + «[[tins]]» ==={{H|prononçaedje}}=== * {{AFEW}} ** {{prcoi}} *** {{AFE|bɔ̃.'tɛ̃|bõ.'tɛ̃}} *** {{frcjh}} {{AFE|bɔ̃.'tɑ̃}} ** {{pzc}} {{AFE|bɔ̃.'tɛ̃|odio=Wa bontins.ogg|ling=wa}} * {{Ric|bon·tins}} === {{H|sustantif|wa}} === {{~}} {{o}} # {{cron|wa}} prumire såjhon d' l' anêye, ki cmince li 21 di måss et-z esse houte li 20 di djun. #* Å {{~}}, i fåt fé s' djårdén. {{s-rif~|C62}} #* Les hôts meurs tot coviets di mosseas plorént tos les djoûs d' l' anêye et s' veyeut on soude des yebes inte les djonteures des pavés ene feye ki l' {{~}} rivneut. {{s-rif|JVri|« Li pope d'Anvers » (1896), p.46}} #* Vos estoz cokete et vs inmez l' candjmint !<br>Bleuwe al floreye Påke, vete avou l' {{~}},<br>Et grijhe di dseulance ås aireurs d' octôbe. {{s-rif|LLaginm|''Tchanson po l’êwe d’Oûte'', (1947), p. 157}} #* C' est l' {{~}} k' est rivnou, dijheut on, sins lyi dner èn ôte no, come po l' ivier oubén l' esté. {{s-rif|LSom}} #* El {{~}} fexhe ene corone di fleurs al campagne. {{s-rif|CTho}} #* C' est l' veur k' e {{~}}, tolmonde si ra tot. {{s-rif|PHT}} <gallery> Bontins Atrivå åmeyes årdispenes sapéns.jpg </gallery> ==== {{H|Reu}} ==== # {{r|å bontins, i gn a l' vî bwès ki crake}} : å prétins minme les vîs si rsintèt amoreus. Etimolodjeye: aplacaedje addjectif (bon) + no (tins). ==== {{H|sinonimeye}} ==== {{Boesse|c=2|tite=boket d’ a| * [[boune såjhon]] * [[prétins]] * [[florixhåjhe]] * [[rivnowe do tins]] * [[rinovea]] }} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | bontimps = O92 | bontins = R10,R13 | bon timps = O2 | bon-timps = C1,C62 | bon-tins = O0 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|prumire såjhon d' l' anêye |fr= {{t+|fr|printemps}} |en= {{t+|en|spring}} |nl= {{t+|nl|lente}} }} ==={{H|VE}}=== {{wp}} la0ulw6xqa16pqp1ou8eoal9jmzn78q 433945 433944 2026-06-19T15:19:01Z Geoffroi 4795 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Bontins Atrivå åmeyes årdispenes sapéns.jpg]] → [[File:Bontins Atrivå åmayes årdispenes sapéns.jpg]] [[c:COM:FR#FR1|Criterion 1]] (original uploader’s request) 433945 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == ==={{H|etimolodjeye}}=== {{Aplti-addj}} «[[bon]]» + «[[tins]]» ==={{H|prononçaedje}}=== * {{AFEW}} ** {{prcoi}} *** {{AFE|bɔ̃.'tɛ̃|bõ.'tɛ̃}} *** {{frcjh}} {{AFE|bɔ̃.'tɑ̃}} ** {{pzc}} {{AFE|bɔ̃.'tɛ̃|odio=Wa bontins.ogg|ling=wa}} * {{Ric|bon·tins}} === {{H|sustantif|wa}} === {{~}} {{o}} # {{cron|wa}} prumire såjhon d' l' anêye, ki cmince li 21 di måss et-z esse houte li 20 di djun. #* Å {{~}}, i fåt fé s' djårdén. {{s-rif~|C62}} #* Les hôts meurs tot coviets di mosseas plorént tos les djoûs d' l' anêye et s' veyeut on soude des yebes inte les djonteures des pavés ene feye ki l' {{~}} rivneut. {{s-rif|JVri|« Li pope d'Anvers » (1896), p.46}} #* Vos estoz cokete et vs inmez l' candjmint !<br>Bleuwe al floreye Påke, vete avou l' {{~}},<br>Et grijhe di dseulance ås aireurs d' octôbe. {{s-rif|LLaginm|''Tchanson po l’êwe d’Oûte'', (1947), p. 157}} #* C' est l' {{~}} k' est rivnou, dijheut on, sins lyi dner èn ôte no, come po l' ivier oubén l' esté. {{s-rif|LSom}} #* El {{~}} fexhe ene corone di fleurs al campagne. {{s-rif|CTho}} #* C' est l' veur k' e {{~}}, tolmonde si ra tot. {{s-rif|PHT}} <gallery> Bontins Atrivå åmayes årdispenes sapéns.jpg </gallery> ==== {{H|Reu}} ==== # {{r|å bontins, i gn a l' vî bwès ki crake}} : å prétins minme les vîs si rsintèt amoreus. Etimolodjeye: aplacaedje addjectif (bon) + no (tins). ==== {{H|sinonimeye}} ==== {{Boesse|c=2|tite=boket d’ a| * [[boune såjhon]] * [[prétins]] * [[florixhåjhe]] * [[rivnowe do tins]] * [[rinovea]] }} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | bontimps = O92 | bontins = R10,R13 | bon timps = O2 | bon-timps = C1,C62 | bon-tins = O0 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|prumire såjhon d' l' anêye |fr= {{t+|fr|printemps}} |en= {{t+|en|spring}} |nl= {{t+|nl|lente}} }} ==={{H|VE}}=== {{wp}} 5jc87n5kmn9slftxnadrhmuvfzv8h8v chamter 0 6159 433947 419362 2026-06-19T16:22:09Z Lucyin 218 Li contnou a stî replaecî pa « {{!Rif|shamter}} == {{L|wa}} == » 433947 wikitext text/x-wiki {{!Rif|shamter}} == {{L|wa}} == iglj4tn1g1oorv7lz5hif0ztnwpkvgq 433948 433947 2026-06-19T16:30:01Z Lucyin 218 433948 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == {{!Rif|shamter}} == {{H|S}} == Etimolodjeye et rfondaedje: {{BRIF|3124}} j69ho0xrjuwjqeo73yd9g1xikxnhcvx lambozete 0 10148 433956 359625 2026-06-20T09:50:41Z Lucyin 218 433956 wikitext text/x-wiki {{MR|Lambozetes}} =={{L|wa}}== ==={{H|etimolodjeye}}=== {{Bdj|lamb-|lambene}} (spêye tinowe a deus mwins) {{dcaw|ozete|s|wa}} {{e?}}. ==={{H|prononçaedje}}=== * {{WAFE}} ** {{pzc}} {{AFE|lã.bɔ.'zɛt|odio=Wa lambozete.oga|ling=wa}} {{1pr}} * {{Ric|lam·bo·zete}} ==={{H|sustantif|wa}}=== {{-su-}} {{~}} {{f}} # {{ah-ma|wa}} [[coutea]] ki n' côpe nén. #* Li bårbî taeyive si raezoe a pô près come ene {{~}}. {{s-rif|EJP}} # lame ki n' côpe pus. ==== {{H|ratourneures}} ==== # [[on n’ candje nén s’ coutea po ene lambozete]] # [[d’ on coutea, fé ene lambozete]] ==== {{H|Si}} ==== * [[amedroûle]] * [[hamlete]] ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|coutea ki n' côpe nén |fr= {{t+|fr|coupe-beurre}}, {{t+|fr|gratte-cul}} ''(Kebec)'' }} {{ratour|lame ki n' côpe pus |fr= lame {{t+|fr|émoussée}}, {{t+|fr|épointée}} }} s4i5umcfwozmpa5h5tmebf4mhzn79eo prétins 0 11990 433943 433942 2026-06-19T12:38:11Z Lucyin 218 433943 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Epr|printemps|fr|wa}} {{m-s}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{AFEW}} ** {{prcoi}} {{AFE|pʀe.'tɛ̃|pʀɛ̃.'tɛ̃}} {{c1pr}} ** {{pzc}} {{AFE|pʀe.'tɛ̃|odio=Wa prétins.ogg|ling=wa}} * {{Ric|pré.tins}} === {{H|sustantif|wa}} === {{~}} {{o}} # {{cron|wa}} prumire såjhon d’ l’ anêye. #* Louke on pô ki c’ est bea l’ {{~}} ! Tot ravike, tot rboute foû tere… {{s-rif|PHT|ratourtnant ''Tchantchès, c'èst po rîre'', 2023, p.7}} # fiesse, rapoûlaedje ki s’ fwait å bontins. # [[revintreye]] (d’ on vî spotchant sistinme veyou come l’ ivier). #* li {{~}} amazir ; li {{~}} arabe. # beni [[trevén]], moumint. #* Tuzant come on pierdou</br>Asteure, dji voe ndaler,</br>Tot parey k' e-n on sondje,</br>Li {{~}} di m' djonnesse. {{s-rif|JDcoh|1939, p.63, ''Djônèsse è doû'' (1933)}} <gallery> Bontins Atrivå åmeyes årdispenes sapéns.jpg </gallery> ==== {{H|ratourneures}} ==== # {{r|Li prétins do teyåte e walon}} : festivål di teyåte e walon k’ a skepyî e 1990. #* {{~|Li prétins do teyåte e walon}}, c’ est l’ fén del såjhon mins ki poite divintrinnmint çou ki va soude do tins del novele. {{s|GFon}} ==== {{H|sinonimeye}} ==== * (prumire såjhon d’ l’ anêye) : {{Lka-si|bontins}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | prétins = S0, G203 [https://alw.uliege.be/alw/?alw_volume=3&alw_page=185 p. 185], R10, R13 | prétimps = E34,E200,O92 | prétins = R13 | prétimp = E170 | printins = G203 p. 185 | printemps = O4 (a « autone » et « rabiati »), FO4 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|prumire såjhon d’ l’ anêye {{Lka-ra|bontins}} |fr= {{t+|fr|printemps}} }} === {{H|VE}} === {{wp}} tumrrg7cctpn80xv8cgregiddw42ww5 433946 433943 2026-06-19T15:19:02Z Geoffroi 4795 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Bontins Atrivå åmeyes årdispenes sapéns.jpg]] → [[File:Bontins Atrivå åmayes årdispenes sapéns.jpg]] [[c:COM:FR#FR1|Criterion 1]] (original uploader’s request) 433946 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Epr|printemps|fr|wa}} {{m-s}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{AFEW}} ** {{prcoi}} {{AFE|pʀe.'tɛ̃|pʀɛ̃.'tɛ̃}} {{c1pr}} ** {{pzc}} {{AFE|pʀe.'tɛ̃|odio=Wa prétins.ogg|ling=wa}} * {{Ric|pré.tins}} === {{H|sustantif|wa}} === {{~}} {{o}} # {{cron|wa}} prumire såjhon d’ l’ anêye. #* Louke on pô ki c’ est bea l’ {{~}} ! Tot ravike, tot rboute foû tere… {{s-rif|PHT|ratourtnant ''Tchantchès, c'èst po rîre'', 2023, p.7}} # fiesse, rapoûlaedje ki s’ fwait å bontins. # [[revintreye]] (d’ on vî spotchant sistinme veyou come l’ ivier). #* li {{~}} amazir ; li {{~}} arabe. # beni [[trevén]], moumint. #* Tuzant come on pierdou</br>Asteure, dji voe ndaler,</br>Tot parey k' e-n on sondje,</br>Li {{~}} di m' djonnesse. {{s-rif|JDcoh|1939, p.63, ''Djônèsse è doû'' (1933)}} <gallery> Bontins Atrivå åmayes årdispenes sapéns.jpg </gallery> ==== {{H|ratourneures}} ==== # {{r|Li prétins do teyåte e walon}} : festivål di teyåte e walon k’ a skepyî e 1990. #* {{~|Li prétins do teyåte e walon}}, c’ est l’ fén del såjhon mins ki poite divintrinnmint çou ki va soude do tins del novele. {{s|GFon}} ==== {{H|sinonimeye}} ==== * (prumire såjhon d’ l’ anêye) : {{Lka-si|bontins}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | prétins = S0, G203 [https://alw.uliege.be/alw/?alw_volume=3&alw_page=185 p. 185], R10, R13 | prétimps = E34,E200,O92 | prétins = R13 | prétimp = E170 | printins = G203 p. 185 | printemps = O4 (a « autone » et « rabiati »), FO4 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|prumire såjhon d’ l’ anêye {{Lka-ra|bontins}} |fr= {{t+|fr|printemps}} }} === {{H|VE}} === {{wp}} 4hlfh67wo5arxe03r2d0c3wgbl6mo7s lambrer 0 60771 433952 344188 2026-06-19T17:37:51Z Lucyin 218 433952 wikitext text/x-wiki =={{L|wa}}== ==={{H|etimolodjeye}}=== {{Bdj|ambulare|sourd=la}}, {{çdom}} {{caw|er|v|wa}}. ==={{H|prononçaedje}}=== * {{AFEW}} ** {{pzc}} {{AFE|lɑ̃.'bʀe}} {{1pr}} * {{Ric|lam·brer}} ==={{H|viebe|wa}}=== {{-codjow-|troke=1|A=lambr|B=lamber|come=shofler}} {{~}} {{vsc}} # cori rade. #* I {{~|lambere}} avou ses grandès skeyes ki vos nel sårîz shure. {{s-rif|C105}} #* Li marixhå est pressé: i l' fåreut vir {{~}}. {{s-rif|C65}} #* Del vey {{~}} a piede alinne<BR>Nost Azor s' aveut dit:<BR> «Rote todi»<BR>Do tins ki dj’ so-st al tchinne<BR>I t’ fårè byin cori<BR>Po t’ nouri. {{s-rif|LSov|oteur=Marcelle Fochon|redjårbant ene [[w:fåve da Lafontinne|fåve da Lafontinne]] (li leu et l’ tchén), l° 373, måss 2020, p. 5}} #* Sol côp, dj' {{~|a lambré}}, xhoré, voré minme, passé l' tournant ewou k' i n' mi plént pus vey. {{s-rif|CW|oteur=LNam|l° 1, 1994, p. 4}} #* Pus çk' on {{~|lambere}} et pus çk' i powe. {{s-rif|JuNo|ûtins 2, 2025}} ==== {{H|Sp}} ==== {{WM}} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|cori rade |fr= {{t+|fr|déguerpir}}, {{t+|fr|se presser}}, {{t+|fr|filer}}, {{t+|fr|se ruer}} }} === {{H|S}} === Etimolodjeye: [[Sourdant|G217]] ([https://alw.uliege.be/alw/?alw_volume=17&alw_page=209 p. 209, notule 63] 0wvsb3ic5c67grhp8e6spxn2l5fu1fw 433953 433952 2026-06-19T17:38:33Z Lucyin 218 /* {{H|S}} */ 433953 wikitext text/x-wiki =={{L|wa}}== ==={{H|etimolodjeye}}=== {{Bdj|ambulare|sourd=la}}, {{çdom}} {{caw|er|v|wa}}. ==={{H|prononçaedje}}=== * {{AFEW}} ** {{pzc}} {{AFE|lɑ̃.'bʀe}} {{1pr}} * {{Ric|lam·brer}} ==={{H|viebe|wa}}=== {{-codjow-|troke=1|A=lambr|B=lamber|come=shofler}} {{~}} {{vsc}} # cori rade. #* I {{~|lambere}} avou ses grandès skeyes ki vos nel sårîz shure. {{s-rif|C105}} #* Li marixhå est pressé: i l' fåreut vir {{~}}. {{s-rif|C65}} #* Del vey {{~}} a piede alinne<BR>Nost Azor s' aveut dit:<BR> «Rote todi»<BR>Do tins ki dj’ so-st al tchinne<BR>I t’ fårè byin cori<BR>Po t’ nouri. {{s-rif|LSov|oteur=Marcelle Fochon|redjårbant ene [[w:fåve da Lafontinne|fåve da Lafontinne]] (li leu et l’ tchén), l° 373, måss 2020, p. 5}} #* Sol côp, dj' {{~|a lambré}}, xhoré, voré minme, passé l' tournant ewou k' i n' mi plént pus vey. {{s-rif|CW|oteur=LNam|l° 1, 1994, p. 4}} #* Pus çk' on {{~|lambere}} et pus çk' i powe. {{s-rif|JuNo|ûtins 2, 2025}} ==== {{H|Sp}} ==== {{WM}} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|cori rade |fr= {{t+|fr|déguerpir}}, {{t+|fr|se presser}}, {{t+|fr|filer}}, {{t+|fr|se ruer}} }} === {{H|S}} === Etimolodjeye: [[Sourdant:G217|G217]] ([https://alw.uliege.be/alw/?alw_volume=17&alw_page=209 p. 209, notule 63]) p396su6rsrurdis6d8dtlop9w0kp7vd 433954 433953 2026-06-19T17:39:31Z Lucyin 218 /* {{H|viebe|wa}} */ 433954 wikitext text/x-wiki =={{L|wa}}== ==={{H|etimolodjeye}}=== {{Bdj|ambulare|sourd=la}}, {{çdom}} {{caw|er|v|wa}}. ==={{H|prononçaedje}}=== * {{AFEW}} ** {{pzc}} {{AFE|lɑ̃.'bʀe}} {{1pr}} * {{Ric|lam·brer}} ==={{H|viebe|wa}}=== {{-codjow-|troke=1|A=lambr|B=lamber|come=shofler}} {{~}} {{vsc}} # cori rade. #* I {{~|lambere}} avou ses grandès skeyes ki vos nel sårîz shure. {{s-rif|C105}} #* Li marixhå est pressé: i l' fåreut vir {{~}}. {{s-rif|C65}} #* Del vey {{~}} a piede alinne,<BR>Nost Azor s' aveut dit:<BR> «Rote todi»<BR>Do tins ki dj’ so-st al tchinne,<BR>I t’ fårè byin cori<BR>Po t’ nouri. {{s-rif|LSov|oteur=Marcelle Fochon|redjårbant ene [[w:fåve da Lafontinne|fåve da Lafontinne]] (li leu et l’ tchén), l° 373, måss 2020, p. 5}} #* Sol côp, dj' {{~|a lambré}}, xhoré, voré minme, passé l' tournant ewou k' i n' mi plént pus vey. {{s-rif|CW|oteur=LNam|l° 1, 1994, p. 4}} #* Pus çk' on {{~|lambere}} et pus çk' i powe. {{s-rif|JuNo|ûtins 2, 2025}} ==== {{H|Sp}} ==== {{WM}} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|cori rade |fr= {{t+|fr|déguerpir}}, {{t+|fr|se presser}}, {{t+|fr|filer}}, {{t+|fr|se ruer}} }} === {{H|S}} === Etimolodjeye: [[Sourdant:G217|G217]] ([https://alw.uliege.be/alw/?alw_volume=17&alw_page=209 p. 209, notule 63]) kz2i6xf1dh73gaeh0aldbi8lsp8gp0a 433955 433954 2026-06-19T17:40:45Z Lucyin 218 433955 wikitext text/x-wiki =={{L|wa}}== ==={{H|etimolodjeye}}=== {{Bdj|ambulare|sourd=la}}, {{çdom}} {{caw|er|v|wa}}. ==={{H|prononçaedje}}=== * {{AFEW}} ** {{pzc}} {{AFE|lɑ̃.'bʀe}} {{1pr}} * {{Ric|lam·brer}} ==={{H|viebe|wa}}=== {{-codjow-|troke=1|A=lambr|B=lamber|come=shofler}} {{~}} {{vsc}} # cori rade. #* I {{~|lambere}} avou ses grandès skeyes ki vos nel sårîz shure. {{s-rif|C105}} #* Li marixhå est pressé: i l' fåreut vir {{~}}. {{s-rif|C65}} #* Del vey {{~}} a piede alinne,<BR>Nost Azor s' aveut dit:<BR> «Rote todi»<BR>Do tins ki dj’ so-st al tchinne,<BR>I t’ fårè byin cori<BR>Po t’ nouri. {{s-rif|LSov|oteur=Marcelle Fochon|redjårbant ene [[w:fåve da Lafontinne|fåve da Lafontinne]] (li leu et l’ tchén), l° 373, måss 2020, p. 5}} #* Sol côp, dj' {{~|a lambré}}, xhoré, voré minme, passé l' tournant ewou k' i n' mi plént pus vey. {{s-rif|CW|oteur=LNam|l° 1, 1994, p. 4}} #* Pus çk' on {{~|lambere}} et pus çk' i powe. {{s-rif|JuNo|ûtins 2, 2025}} ==== {{H|Sp}} ==== {{WM}} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|cori rade |fr= {{t+|fr|déguerpir}}, {{t+|fr|se presser}}, {{t+|fr|se dépêcher}} {{t+|fr|filer}}, {{t+|fr|se ruer}} }} === {{H|S}} === Etimolodjeye: [[Sourdant:G217|G217]] ([https://alw.uliege.be/alw/?alw_volume=17&alw_page=209 p. 209, notule 63]) sqzju081d9j2236bquoqgctl7jubrn4 shamter 0 76933 433949 2026-06-19T17:08:11Z Lucyin 218 Pådje ahivêye avou « === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{BdjV|A|sam|samer}} (endaler rade po on djonnea d' moxhes al låme), mins k' a prins li chwintante namurwesse dins toplin des disfondowes {{çdom}} avou l' {{bdj|*sham}} ey {{caw|ter|v|wa}} === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|ʃam.'te|ʃam.'tɛ|ʃam.'tje|ʃam.'ʧe|ʃɔm.'te|ʃim.'te|ʃɛm.'te}} ** {{pzc}} {{AFE|ʃam.'te}} * {{Ric|cham·ter}} === {{H|viebe|wa}} === {{-codjow-|troke=1|A=shamt|B=shamtêy|come=tch...» 433949 wikitext text/x-wiki === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{BdjV|A|sam|samer}} (endaler rade po on djonnea d' moxhes al låme), mins k' a prins li chwintante namurwesse dins toplin des disfondowes {{çdom}} avou l' {{bdj|*sham}} ey {{caw|ter|v|wa}} === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|ʃam.'te|ʃam.'tɛ|ʃam.'tje|ʃam.'ʧe|ʃɔm.'te|ʃim.'te|ʃɛm.'te}} ** {{pzc}} {{AFE|ʃam.'te}} * {{Ric|cham·ter}} === {{H|viebe|wa}} === {{-codjow-|troke=1|A=shamt|B=shamtêy|come=tchicter}} {{~}} {{vsc}} # [[roter]] raddimint. #* Et haydaday li ptite Liza e {{~|chamtant}} disk' al grande måjhon k' elle a rwaitî si sovint då lon {{s-rif|AHen}} #* Tante Mareye {{~|a chamté}} d' ses pus vite po vni rdjonde Sofeye, si dzôrnêye {{s-rif|PJD}} # roter tot fjhant do brut. #* I n' aveut nén ddja oyou {{~}} dins l' colidôr {{s-rif|CDen}} #* Et on pô après l' orire do bwès d' Djimbe, il ôt {{~}} padrî lu {{s-rif|LM}} #*Il ôt on leu {{~}} padrî li. # bouter d' foice. #* Merci, avou, vos, Mwaisse,<BR>Di nos aveur diné des parints<BR>K' ont bouté des ans et des razans<BR>Po k' on n' nos rotaxhe måy so nos pîs<BR>Et nos fé {{~}} come des biesses {{s-rif|EGil}} # aler vite po fé ene ovraedje. #* Nos pôrans bén {{~}} po-z aveur fwait dvant l' nute {{s|R10}} # endaler e corant. #* On l' a fwait {{~}}. #* Vos l' årîz veyou {{~}}. #* Elle a veyou l' leu ki {{~|chamtéve}} e baxhant l' cawe {{s-rif|JCal}} #*Les gaméns ont souné a l' ouxh, eyet après, il {{~|ont}} rade {{~|chamté}} {{s-rif|O105}} ==== {{H|ratourneures}} ==== #[[fé chamter]] : fé cori, etrinner. #*El mwaisse vos l' fwait chamter, roed come li vint d' bijhe, padvant lu dins l' escole {{s-rif|BGen}} #* Fåt fé chamter les dierins. {{lang|fr|F. driller.}} #* Li matinêye s' a dschiré a bouxhî avou l' mayet et a fé {{~}} goupe, terére, coyîre, boutoe et gretrece {{s-rif|JCsha}} ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[chamtaedje]] * [[chamteu]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== {{Boesse|tite=roter rade| * [[li trossî]] * [[li steper]] * [[li lever]] }} {{Boesse|tite=fé do brut (tot rotant)| * [[ramxhî]] * [[dramter]] }} {{Boesse|tite=aler rade po fé åk| * [[si dixhombrer]] * [[si dispaitchî]] * [[xhårer]] [[xhaerpi]] }} {{Boesse|tite=bouter deur| * [[xhaerpi]] * [[greter]] }} {{Boesse|tite=endaler e corant| * [[bizer evoye]] * [[fritchî evoye]] * [[cori evoye]]; {{Lka-si|cori evoye}} }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{Orto | chametè = C1,C8,C13 | chameter = C106 | cham’ter = C9, E1, O0, S109,S117, G217 p.206 | châmter = S117 | chom’ter = O0,O4, G217 p.206 | chom'tér = O101 | chop’ter = O4 | chometer = C106 | chèmeter = C106 | chim’ter = O0,O105 | cham’tier = S117 | cham’tcher = S117 | samer = G217 p.206 | sam’ter = E1 | zam'ter = E1, G217 p.206 <!-- motoit dzo l' influwince di zayter--> | - = E89,E203 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|roter raddimint |fr= {{t+|fr|marcher}}, {{t+|fr|avancer}}, {{t+|fr|trotter}}, {{t+|fr|trottiner}} }} {{ratour|bouter d' foice |fr= {{t+|fr|oeuvrer en vitesse}}, {{t+|fr|travailler durement}} }} {{ratour|aler vite po èn ovraedje |fr= {{t+|fr|filer}} }} {{ratour|si dispaitchî, cori evoye |fr= {{t+|fr|se dépêcher}}, {{t+|fr|se hâter}} }} {{ratour|endaler e corant |fr= {{t+|fr|décamper}}, {{t+|fr|déguerpir}}, {{t+|fr|fuir}} }} == {{H|S}} == Etimolodjeye et rfondaedje: [https://alw.uliege.be/alw/?alw_volume=17&alw_page=206 G217] 2b5edf9tfyzo6ifu11syj6c02qp1b7c 433950 433949 2026-06-19T17:10:14Z Lucyin 218 433950 wikitext text/x-wiki === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{BdjV|A|sam|samer}} (endaler rade po on djonnea d' moxhes al låme), mins k' a prins li chwintante namurwesse dins toplin des disfondowes {{çdom}} avou l' {{bdj|*sham}} ey {{caw|ter|v|wa}} === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|ʃam.'te|ʃam.'tɛ|ʃam.'tje|ʃam.'ʧe|ʃɔm.'te|ʃim.'te|ʃɛm.'te}} ** {{pzc}} {{AFE|ʃam.'te}} * {{Ric|sham·ter}} === {{H|viebe|wa}} === {{-codjow-|troke=1|A=shamt|B=shamtêy|come=tchicter}} {{~}} {{vsc}} # [[roter]] raddimint. #* Et haydaday li ptite Liza e {{~|shamtant}} disk' al grande måjhon k' elle a rwaitî si sovint då lon. {{s-rif|AHen}} #* Tante Mareye {{~|a shamté}} d' ses pus vite po vni rdjonde Sofeye, si dzôrnêye. {{s-rif|PJD}} # roter tot fjhant do brut. #* I n' aveut nén ddja oyou {{~}} dins l' colidôr. {{s-rif|CDen}} #* Et on pô après l' orire do bwès d' Djimbe, il ôt {{~}} padrî lu. {{s-rif|LM}} #*Il ôt on leu {{~}} padrî li. # bouter d' foice. #* Merci, avou, vos, Mwaisse,<BR>Di nos aveur diné des parints<BR>K' ont bouté des ans et des razans<BR>Po k' on n' nos rotaxhe måy so nos pîs<BR>Et nos fé {{~}} come des biesses. {{s-rif|EGil}} # aler vite po fé ene ovraedje. #* Nos pôrans bén {{~}} po-z aveur fwait dvant l' nute. {{s|R10}} # endaler e corant. #* On l' a fwait {{~}}. #* Vos l' årîz veyou {{~}}. #* Elle a veyou l' leu ki {{~|shamtéve}} e baxhant l' cawe. {{s-rif|JCal}} #* Les gaméns ont souné a l' ouxh, eyet après, il {{~|ont}} rade {{~|shamté}}. {{s-rif|O105}} ==== {{H|ratourneures}} ==== # [[fé shamter]] : fé cori, etrinner. #* El mwaisse vos l' fwait shamter, roed come li vint d' bijhe, padvant lu dins l' escole. {{s-rif|BGen}} #* Fåt fé shamter les dierins. {{lang|fr|F. driller.}} #* Li matinêye s' a dschiré a bouxhî avou l' mayet et a fé {{~}} goupe, terére, coyîre, boutoe et gretrece. {{s-rif|JCsha}} ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[chamtaedje]] * [[chamteu]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== {{Boesse|tite=roter rade| * [[li trossî]] * [[li steper]] * [[li lever]] }} {{Boesse|tite=fé do brut (tot rotant)| * [[ramxhî]] * [[dramter]] }} {{Boesse|tite=aler rade po fé åk| * [[si dixhombrer]] * [[si dispaitchî]] * [[xhårer]] [[xhaerpi]] }} {{Boesse|tite=bouter deur| * [[xhaerpi]] * [[greter]] }} {{Boesse|tite=endaler e corant| * [[bizer evoye]] * [[fritchî evoye]] * [[cori evoye]]; {{Lka-si|cori evoye}} }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{Orto | chametè = C1,C8,C13 | chameter = C106 | cham’ter = C9, E1, O0, S109,S117, G217 p.206 | châmter = S117 | chom’ter = O0,O4, G217 p.206 | chom'tér = O101 | chop’ter = O4 | chometer = C106 | chèmeter = C106 | chim’ter = O0,O105 | cham’tier = S117 | cham’tcher = S117 | samer = G217 p.206 | sam’ter = E1 | zam'ter = E1, G217 p.206 <!-- motoit dzo l' influwince di zayter--> | - = E89,E203 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|roter raddimint |fr= {{t+|fr|marcher}}, {{t+|fr|avancer}}, {{t+|fr|trotter}}, {{t+|fr|trottiner}} }} {{ratour|bouter d' foice |fr= {{t+|fr|oeuvrer en vitesse}}, {{t+|fr|travailler durement}} }} {{ratour|aler vite po èn ovraedje |fr= {{t+|fr|filer}} }} {{ratour|si dispaitchî, cori evoye |fr= {{t+|fr|se dépêcher}}, {{t+|fr|se hâter}} }} {{ratour|endaler e corant |fr= {{t+|fr|décamper}}, {{t+|fr|déguerpir}}, {{t+|fr|fuir}} }} == {{H|S}} == Etimolodjeye et rfondaedje: [https://alw.uliege.be/alw/?alw_volume=17&alw_page=206 G217] ddoixeaaxzob8tj2wa6o0sd6d6mrk05 433951 433950 2026-06-19T17:11:03Z Lucyin 218 433951 wikitext text/x-wiki === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{BdjV|A|sam|samer}} (si såver del tchetoere, po on djonnea d' moxhes al låme), mins k' a prins li chwintante namurwesse dins toplin des disfondowes {{çdom}} avou l' {{bdj|*sham}} ey {{caw|ter|v|wa}} === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|ʃam.'te|ʃam.'tɛ|ʃam.'tje|ʃam.'ʧe|ʃɔm.'te|ʃim.'te|ʃɛm.'te}} ** {{pzc}} {{AFE|ʃam.'te}} * {{Ric|sham·ter}} === {{H|viebe|wa}} === {{-codjow-|troke=1|A=shamt|B=shamtêy|come=tchicter}} {{~}} {{vsc}} # [[roter]] raddimint. #* Et haydaday li ptite Liza e {{~|shamtant}} disk' al grande måjhon k' elle a rwaitî si sovint då lon. {{s-rif|AHen}} #* Tante Mareye {{~|a shamté}} d' ses pus vite po vni rdjonde Sofeye, si dzôrnêye. {{s-rif|PJD}} # roter tot fjhant do brut. #* I n' aveut nén ddja oyou {{~}} dins l' colidôr. {{s-rif|CDen}} #* Et on pô après l' orire do bwès d' Djimbe, il ôt {{~}} padrî lu. {{s-rif|LM}} #*Il ôt on leu {{~}} padrî li. # bouter d' foice. #* Merci, avou, vos, Mwaisse,<BR>Di nos aveur diné des parints<BR>K' ont bouté des ans et des razans<BR>Po k' on n' nos rotaxhe måy so nos pîs<BR>Et nos fé {{~}} come des biesses. {{s-rif|EGil}} # aler vite po fé ene ovraedje. #* Nos pôrans bén {{~}} po-z aveur fwait dvant l' nute. {{s|R10}} # endaler e corant. #* On l' a fwait {{~}}. #* Vos l' årîz veyou {{~}}. #* Elle a veyou l' leu ki {{~|shamtéve}} e baxhant l' cawe. {{s-rif|JCal}} #* Les gaméns ont souné a l' ouxh, eyet après, il {{~|ont}} rade {{~|shamté}}. {{s-rif|O105}} ==== {{H|ratourneures}} ==== # [[fé shamter]] : fé cori, etrinner. #* El mwaisse vos l' fwait shamter, roed come li vint d' bijhe, padvant lu dins l' escole. {{s-rif|BGen}} #* Fåt fé shamter les dierins. {{lang|fr|F. driller.}} #* Li matinêye s' a dschiré a bouxhî avou l' mayet et a fé {{~}} goupe, terére, coyîre, boutoe et gretrece. {{s-rif|JCsha}} ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[chamtaedje]] * [[chamteu]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== {{Boesse|tite=roter rade| * [[li trossî]] * [[li steper]] * [[li lever]] }} {{Boesse|tite=fé do brut (tot rotant)| * [[ramxhî]] * [[dramter]] }} {{Boesse|tite=aler rade po fé åk| * [[si dixhombrer]] * [[si dispaitchî]] * [[xhårer]] [[xhaerpi]] }} {{Boesse|tite=bouter deur| * [[xhaerpi]] * [[greter]] }} {{Boesse|tite=endaler e corant| * [[bizer evoye]] * [[fritchî evoye]] * [[cori evoye]]; {{Lka-si|cori evoye}} }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{Orto | chametè = C1,C8,C13 | chameter = C106 | cham’ter = C9, E1, O0, S109,S117, G217 p.206 | châmter = S117 | chom’ter = O0,O4, G217 p.206 | chom'tér = O101 | chop’ter = O4 | chometer = C106 | chèmeter = C106 | chim’ter = O0,O105 | cham’tier = S117 | cham’tcher = S117 | samer = G217 p.206 | sam’ter = E1 | zam'ter = E1, G217 p.206 <!-- motoit dzo l' influwince di zayter--> | - = E89,E203 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|roter raddimint |fr= {{t+|fr|marcher}}, {{t+|fr|avancer}}, {{t+|fr|trotter}}, {{t+|fr|trottiner}} }} {{ratour|bouter d' foice |fr= {{t+|fr|oeuvrer en vitesse}}, {{t+|fr|travailler durement}} }} {{ratour|aler vite po èn ovraedje |fr= {{t+|fr|filer}} }} {{ratour|si dispaitchî, cori evoye |fr= {{t+|fr|se dépêcher}}, {{t+|fr|se hâter}} }} {{ratour|endaler e corant |fr= {{t+|fr|décamper}}, {{t+|fr|déguerpir}}, {{t+|fr|fuir}} }} == {{H|S}} == Etimolodjeye et rfondaedje: [https://alw.uliege.be/alw/?alw_volume=17&alw_page=206 G217] 0tgbxrqgln9snz62yw9zg3rvn8fddf4