Wiccionaire
wawiktionary
https://wa.wiktionary.org/wiki/Wiccionaire:Mwaisse_p%C3%A5dje
MediaWiki 1.47.0-wmf.16
case-sensitive
Media
Sipeciås
Copene
Uzeu
Uzeu copene
Wiccionaire
Wiccionaire copene
Imådje
Imådje copene
MediaWiki
MediaWiki copene
Modele
Modele copene
Aidance
Aidance copene
Categoreye
Categoreye copene
Rawete
Rawete copene
Sourdant
Sourdant copene
Motyince
Motyince copene
TimedText
TimedText talk
Module
Discussion module
Event
Event talk
Sujet
menir
0
10587
435129
433545
2026-08-18T21:12:02Z
Lucyin
218
/* {{H|sustantif}} */
435129
wikitext
text/x-wiki
== {{L|wa}} ==
{{dal}}
=== {{H|etimolodjeye|wa|1}} ===
{{Calc|mijneer|nl}}.
==== {{H|prononçaedje}} ====
Disfondowes: mènîr, minîr, mènêr, mèn'hêr, mèn'hîr.
=== {{H|sustantif}} ===
{{~}} {{o}}
# ritche Flamind u Brusselwès.
#* Rotez dins Nameur, ki veyoz ? Des Espagnols, des Almands, des menirs, des plins d' cwårs ki fwaiynut aler l' comiece namurwès {{s-rif|JOss}}
# grand [[monsieu]].
#* Gn aveut cénk xhames dins l’ begnon,<br>On pindou, èn accidinté,<br>On gros {{~}}, on makignon,<br>Mins on n’ s’ a waire hanté. {{s-rif|JDhs|2011, p.55, ''L’ôte, avou s’ grande faus'', [[s:Homo sapiens/p.55|mwaisse modele so Wikisourd vaici]]}}<br>[[File:Jacques Desmet Homo sapiens 2025 p 55 02.ogg]] ''(Léjhou pa l' oteur, fevrî 2026)''
#: On dit eto: grosse [[legume]], gros [[colé]].
# li ci ki s' prind po on [[sfwait]].
#* Li solea plake sol vizaedje Des ptits menirs des ptits viyaedjes''. {{s-rif|LWar}}
==== {{H|ortografeyes}} ====
{{Orto
| menir = R13
| minîr = O4
| mèn’hêr = E1
}}
==== {{H|ratournaedjes}} ====
{{ratour|
| fr = {{+|fr|personnalité}}
}}
{{ratour|
| fr = {{t+|fr|monsieur}}
}}
=== {{H|etimolodjeye|wa|2}} ===
=== {{H|sustantif}} ===
{{~}} {{o}}
# grosse pire dressêye pås Omes di l' ådje del pire (5000 divant Djezus-Cri).
#* Ene grossse biestreye k' a stî cossemêye avou les Asterix, c' est ki les Gålwès fabriként des {{~s}}.
#* Poirteu d' {{~s}} di s' mestî, rafåré d' singlés, todi prumî pol margaye. {{s-rif|PHT|ratournant ''Astérix amon lès Bèljes'', 2022, {{p.|4}}}}
==== {{H|sinonimeye}} ====
* [[pire levêye]]
==== {{H|ortografeyes}} ====
{{Orto
| ménhir = {{s|PHT}}
| menir = R10:39098
| mènîr = R10:39098
| mèn'hîr = R10:39098
}}
==== {{H|ratournaedjes}} ====
{{ratour|pire levêye del preyistwere
| fr = {{t+|fr|ménhir}}
}}
1bke2gcnhkb27a1ftpvja7of7h15hxx
435130
435129
2026-08-18T21:17:37Z
Lucyin
218
435130
wikitext
text/x-wiki
== {{L|wa}} ==
=== {{H|etimolodjeye|wa|1}} ===
{{Epr|mijneer|nl}}.
==== {{H|prononçaedje}} ====
Disfondowes: mènîr, minîr, mènêr, mèn'hêr, mèn'hîr.
==== {{H|sustantif}} ====
{{-su-}}
{{~}} {{o}}
# ritche Flamind u Brusselwès.
#* Rotez dins Nameur, ki veyoz ? Des Espagnols, des Almands, des menirs, des plins d' cwårs ki fwaiynut aler l' comiece namurwès {{s-rif|JOss}}
# grand [[monsieu]].
#* Gn aveut cénk xhames dins l’ begnon,<br>On pindou, èn accidinté,<br>On gros {{~}}, on makignon,<br>Mins on n’ s’ a waire hanté. {{s-rif|JDhs|2011, p.55, ''L’ôte, avou s’ grande faus'', [[s:Homo sapiens/p.55|mwaisse modele so Wikisourd vaici]]}}<br>[[File:Jacques Desmet Homo sapiens 2025 p 55 02.ogg]] ''(Léjhou pa l' oteur, fevrî 2026)''
# li ci ki s' prind po on [[sfwait]].
#* Li solea plake sol vizaedje Des ptits menirs des ptits viyaedjes''. {{s-rif|LWar}}
==== {{H|sinonimeye}} ====
* [[grosse legume]]
* [[gros colé]]
===== {{H|ortografeyes}} =====
{{Orto
| menir = R13
| minîr = O4
| mèn’hêr = E1
}}
===== {{H|ratournaedjes}} =====
{{ratour|ome impôrtant
| fr = {{t+|fr|personnalité}}, grand {{t+|fr|personnalité}}
}}
=== {{H|etimolodjeye|wa|2}} ===
{{Epr|maen-hir, longowe pire|br}}, pal voye do {{p|menhir|fr}}.
=== {{H|sustantif}} ===
{{~}} {{o}}
# grosse pire dressêye pås Omes di l' ådje del pire (5000 divant Djezus-Cri).
#* Ene grosse biestreye k' a stî cossemêye avou les Asterix, c' est ki les Gålwès fabriként des {{~s}}.
#* Poirteu d' {{~s}} di s' mestî, rafåré d' singlés, todi prumî pol margaye. {{s-rif|PHT|ratournant ''Astérix amon lès Bèljes'', 2022, {{p.|4}}}}
==== {{H|sinonimeye}} ====
* [[pire levêye]]
==== {{H|ortografeyes}} ====
{{Orto
| ménhir = {{s|PHT}}
| menir = R10:39098
| mènîr = R10:39098
| mèn'hîr = R10:39098
}}
==== {{H|ratournaedjes}} ====
{{ratour|pire levêye del preyistwere
| fr = {{t+|fr|menhir}}
}}
=== {{H|waitîz eto}} ===
*{{wp}}
503ptx0kh5kbr4gtk7fp1nnzmpb9ipb
435131
435130
2026-08-18T21:18:23Z
Lucyin
218
/* {{H|etimolodjeye|wa|2}} */
435131
wikitext
text/x-wiki
== {{L|wa}} ==
=== {{H|etimolodjeye|wa|1}} ===
{{Epr|mijneer|nl}}.
==== {{H|prononçaedje}} ====
Disfondowes: mènîr, minîr, mènêr, mèn'hêr, mèn'hîr.
==== {{H|sustantif}} ====
{{-su-}}
{{~}} {{o}}
# ritche Flamind u Brusselwès.
#* Rotez dins Nameur, ki veyoz ? Des Espagnols, des Almands, des menirs, des plins d' cwårs ki fwaiynut aler l' comiece namurwès {{s-rif|JOss}}
# grand [[monsieu]].
#* Gn aveut cénk xhames dins l’ begnon,<br>On pindou, èn accidinté,<br>On gros {{~}}, on makignon,<br>Mins on n’ s’ a waire hanté. {{s-rif|JDhs|2011, p.55, ''L’ôte, avou s’ grande faus'', [[s:Homo sapiens/p.55|mwaisse modele so Wikisourd vaici]]}}<br>[[File:Jacques Desmet Homo sapiens 2025 p 55 02.ogg]] ''(Léjhou pa l' oteur, fevrî 2026)''
# li ci ki s' prind po on [[sfwait]].
#* Li solea plake sol vizaedje Des ptits menirs des ptits viyaedjes''. {{s-rif|LWar}}
==== {{H|sinonimeye}} ====
* [[grosse legume]]
* [[gros colé]]
===== {{H|ortografeyes}} =====
{{Orto
| menir = R13
| minîr = O4
| mèn’hêr = E1
}}
===== {{H|ratournaedjes}} =====
{{ratour|ome impôrtant
| fr = {{t+|fr|personnalité}}, grand {{t+|fr|personnalité}}
}}
=== {{H|etimolodjeye|wa|2}} ===
{{Epr|maen-hir|br}} (longowe pire), pal voye do {{p|menhir|fr}}.
=== {{H|sustantif}} ===
{{~}} {{o}}
# grosse pire dressêye pås Omes di l' ådje del pire (5000 divant Djezus-Cri).
#* Ene grosse biestreye k' a stî cossemêye avou les Asterix, c' est ki les Gålwès fabriként des {{~s}}.
#* Poirteu d' {{~s}} di s' mestî, rafåré d' singlés, todi prumî pol margaye. {{s-rif|PHT|ratournant ''Astérix amon lès Bèljes'', 2022, {{p.|4}}}}
==== {{H|sinonimeye}} ====
* [[pire levêye]]
==== {{H|ortografeyes}} ====
{{Orto
| ménhir = {{s|PHT}}
| menir = R10:39098
| mènîr = R10:39098
| mèn'hîr = R10:39098
}}
==== {{H|ratournaedjes}} ====
{{ratour|pire levêye del preyistwere
| fr = {{t+|fr|menhir}}
}}
=== {{H|waitîz eto}} ===
*{{wp}}
0mvzlev18fm4zbp9oonvrcaf0oa42j3
435132
435131
2026-08-18T21:18:58Z
Lucyin
218
/* {{H|ratournaedjes}} */
435132
wikitext
text/x-wiki
== {{L|wa}} ==
=== {{H|etimolodjeye|wa|1}} ===
{{Epr|mijneer|nl}}.
==== {{H|prononçaedje}} ====
Disfondowes: mènîr, minîr, mènêr, mèn'hêr, mèn'hîr.
==== {{H|sustantif}} ====
{{-su-}}
{{~}} {{o}}
# ritche Flamind u Brusselwès.
#* Rotez dins Nameur, ki veyoz ? Des Espagnols, des Almands, des menirs, des plins d' cwårs ki fwaiynut aler l' comiece namurwès {{s-rif|JOss}}
# grand [[monsieu]].
#* Gn aveut cénk xhames dins l’ begnon,<br>On pindou, èn accidinté,<br>On gros {{~}}, on makignon,<br>Mins on n’ s’ a waire hanté. {{s-rif|JDhs|2011, p.55, ''L’ôte, avou s’ grande faus'', [[s:Homo sapiens/p.55|mwaisse modele so Wikisourd vaici]]}}<br>[[File:Jacques Desmet Homo sapiens 2025 p 55 02.ogg]] ''(Léjhou pa l' oteur, fevrî 2026)''
# li ci ki s' prind po on [[sfwait]].
#* Li solea plake sol vizaedje Des ptits menirs des ptits viyaedjes''. {{s-rif|LWar}}
==== {{H|sinonimeye}} ====
* [[grosse legume]]
* [[gros colé]]
===== {{H|ortografeyes}} =====
{{Orto
| menir = R13
| minîr = O4
| mèn’hêr = E1
}}
===== {{H|ratournaedjes}} =====
{{ratour|ome impôrtant
| fr = {{t+|fr|personnalité}}, grand {{t+|fr|monsieur}}
}}
=== {{H|etimolodjeye|wa|2}} ===
{{Epr|maen-hir|br}} (longowe pire), pal voye do {{p|menhir|fr}}.
=== {{H|sustantif}} ===
{{~}} {{o}}
# grosse pire dressêye pås Omes di l' ådje del pire (5000 divant Djezus-Cri).
#* Ene grosse biestreye k' a stî cossemêye avou les Asterix, c' est ki les Gålwès fabriként des {{~s}}.
#* Poirteu d' {{~s}} di s' mestî, rafåré d' singlés, todi prumî pol margaye. {{s-rif|PHT|ratournant ''Astérix amon lès Bèljes'', 2022, {{p.|4}}}}
==== {{H|sinonimeye}} ====
* [[pire levêye]]
==== {{H|ortografeyes}} ====
{{Orto
| ménhir = {{s|PHT}}
| menir = R10:39098
| mènîr = R10:39098
| mèn'hîr = R10:39098
}}
==== {{H|ratournaedjes}} ====
{{ratour|pire levêye del preyistwere
| fr = {{t+|fr|menhir}}
}}
=== {{H|waitîz eto}} ===
*{{wp}}
qwypfzrvt0n35ywt88sfly1y6bdjg53
435133
435132
2026-08-18T21:20:36Z
Lucyin
218
435133
wikitext
text/x-wiki
== {{L|wa}} ==
=== {{H|etimolodjeye|wa|1}} ===
{{Epr|mijneer|nl}}.
==== {{H|prononçaedje}} ====
Disfondowes: mènîr, minîr, mènêr, mèn'hêr, mèn'hîr.
==== {{H|sustantif}} ====
{{-su-}}
{{~}} {{o}}
# ritche Flamind u Brusselwès.
#* Rotez dins Nameur, ki veyoz ? Des Espagnols, des Almands, des menirs, des plins d' cwårs ki fwaiynut aler l' comiece namurwès {{s-rif|JOss}}
# grand [[monsieu]].
#* Gn aveut cénk xhames dins l’ begnon,<br>On pindou, èn accidinté,<br>On gros {{~}}, on makignon,<br>Mins on n’ s’ a waire hanté. {{s-rif|JDhs|2011, p.55, ''L’ôte, avou s’ grande faus'', [[s:Homo sapiens/p.55|mwaisse modele so Wikisourd vaici]]}}<br>[[File:Jacques Desmet Homo sapiens 2025 p 55 02.ogg]] ''(Léjhou pa l' oteur, fevrî 2026)''
# li ci ki s' prind po on [[sfwait]].
#* Li solea plake sol vizaedje Des ptits menirs des ptits viyaedjes''. {{s-rif|LWar}}
===== {{H|sinonimeye}} =====
* [[grosse legume]]
* [[gros colé]]
===== {{H|ortografeyes}} =====
{{Orto
| menir = R13
| minîr = O4
| mèn’hêr = E1
}}
===== {{H|ratournaedjes}} =====
{{ratour|ome impôrtant
| fr = {{t+|fr|personnalité}}, grand {{t+|fr|monsieur}}
}}
=== {{H|etimolodjeye|wa|2}} ===
{{Epr|maen-hir|br}} (longowe pire), pal voye do {{p|menhir|fr}}.
==== {{H|sustantif}} ====
{{-su-}}
{{~}} {{o}}
# grosse pire dressêye pås Omes di l' ådje del pire (5000 divant Djezus-Cri).
#* Ene grosse biestreye k' a stî cossemêye avou les Asterix, c' est ki les Gålwès fabriként des {{~s}}.
#* Poirteu d' {{~s}} di s' mestî, rafåré d' singlés, todi prumî pol margaye. {{s-rif|PHT|ratournant ''Astérix amon lès Bèljes'', 2022, {{p.|4}}}}
===== {{H|sinonimeye}} =====
* [[pire levêye]]
* [[pire dresseye]]
===== {{H|ortografeyes}} =====
{{Orto
| ménhir = {{s|PHT}}
| menir = R10:39098
| mènîr = R10:39098
| mèn'hîr = R10:39098
}}
===== {{H|ratournaedjes}} =====
{{ratour|pire levêye del preyistwere
| fr = {{t+|fr|menhir}}
}}
=== {{H|waitîz eto}} ===
*{{wp}}
54qhffj66bqgmx3khk5c11yaik6rahm
xherbea
0
15798
435119
427877
2026-08-18T14:57:46Z
Lucyin
218
435119
wikitext
text/x-wiki
{{MR|xherpea|xhervea}}
== {{L|wa-vrif}} ==
{{~virfon|xherbin}}
34eue1bwl25yfwueuf4y9ouw7qyq33h
xherbin
0
32175
435122
435112
2026-08-18T15:04:39Z
Lucyin
218
/* {{H|S}} */
435122
wikitext
text/x-wiki
{{MR|xherpea}}
== {{L|wa}} ==
==={{H|etimolodjeye|wa}}===
{{Bdj|Scherbe|sourd=de}} (spiyeure di pot) {{caw|in|s|wa}}; {{FEW|17|33b}}.
==={{H|prononçaedje}}===
* {{WAFE}}
** {{prcoi}} {{AFE|ʃɛʀ.'bɛ̃|hɛʀ.'bɛ̃|hɛʀ.'bæː|hɛʀ.'vɛː|ʃɛʀ.'pɛː}} {{BS|xh}}
** {{pzc}} {{AFE|ʃɛʀ.'bɛ̃}}
* {{Ric|xher·bin}}
=== {{H|sustantif|wa}} ===
{{-su-}}
{{~}} {{o}} {{spl|wa}}
# {{bast|wa}} grosse sipesse [[eschaye]], k' on fjheut les toets avou, divant l' arivêye des fenès [[schaye]]s et des eternites.
#* Il ont rfwait on toet d' {{~s}} come dinltins. {{s-rif~|S0}}
# {{munu|wa}} grosse schete di bwès, kécfeye po fé les toets come avou les gros boket di schaye.
# boket d' pot, di veule.
#* On spiyive des {{~s}} azès poyes po leu djezî. {{s-rif~|E200}}
#* On casse des {{~s}} po les poyes fé leu schåve e l' ivier. {{s-rif~|E181}}
# {{bast|wa}} pitit cwåré d' ceramike metou so on meur.
#* Amon Matagne, tot esteut gårni avou des {{~s}}. {{s-rif|E213}}
# {{ah-ma|wa}} pot u ôte sacwè sins grande valeur metowe po gårni ene måjhon, u k' on vout fote evoye.
#* Cwand ti n' as pus po boere,<br>Ti cminces a t' acweri<br>Onk po k' ti poyes ti cscheure<br>Et ti t' fwais tot cxhiyî<br>Après fåt k' dji t' rakeuze<br>Ti n' as k' tos vîs {{~s}}<br>Pus tård, i fåt k' dji voeye</br>Vini foû tes cwîneas<!--kuînais-->. {{s-rif|''Li camrade dè l'joie'', Chanchet Barillié, 1852}}
#* N a todi on {{~}} po onk ki dvént po èn ôte ene pîce ki merite si plaece sol djivå. {{s-rif|MSla}}
#* Del coujhene å gurnî, tot rlût, minme les {{~s}}. {{s-rif|EPech}}
#* Après aveur rôbalé dvant tos ces {{~s}} do muzêye, dji m' ashia, moirt nåjhi del tiesse, divant sacwantes viyès posteures di porçulinne, et dji tuza, tuza lontins. {{s-rif|LLpvb|p. 11}}
#* — Tins, atrape, {{lang|fr|Beau Nuage}} !<br>Patch ! ene savate après l’ sôlêye. Ci fout l’ signål, et les {{~s}} di totes les cognes aplovît so li screne do pôve potince, ki n’ sava wice si herer et houkî s’ feme. {{s|JVri|''Tot tûsant'' (1924), ''Beau nuage'', p.300}}
# {{djeu|wa}} bokets di ceramike ki les efants djouwèt avou.
#* Ni djouwez nén avou vosse bele, vos l' abimroz ; vocial des {{~s}}; amuzez vs avou çoula. {{s-rif|JVri|« Li pope d'Anvers » (1896), p.7}}
<gallery>
Xherbins.jpg
20130420 burnontige02.JPG|toet d' xherbins
Tèt d' chèrbins a Wéris.JPG|toet d' xherbins
Warmich meur schayes.jpg|meur di xherbins
</gallery>
==== {{H|ratourneures}} ====
# {{r|[[fé des xherbins]]}} ([[fé des bokets]])
# {{r|[[vî xherbin]]}}
==== {{H|mots d' aplacaedje}} ====
* [[banc ås xherbins]] (''Architecture rurale en Wallonie, Fagne et Famenne - Page 167'')
==== {{H|sinonimeye}} ====
{{Boesse|c=2|tite=pot k' on håynêye po gårni|
* [[cantea]]
* [[taexhon]]
* [[casson]]
* [[testea]]
}}
{{Boesse|c=2|tite=sacwè k' on vout fote evoye|
* [[rikete]]
* [[trigu]]
* [[rahisse]]
* [[vizreye]]
}}
==== {{H|dizeutrins mots}} ====
[[schaye]], [[edjåjhe]]
==== {{H|omofoneye}} ====
* /ʃɛʀpɛː/: [[xherpea]]
==== {{H|ortografeye}} ====
{{Orto
| hèrbin = E1, E181
| herbin = [!s20es]''Architecture rurale en Wallonie\, Fagne et Famenne''\, Mardaga\, Lidje\, 1988\, page 167
| cherbin = S45
| chèrbin = S0,S200,[!s20es]''Architecture rurale en Wallonie\, Fagne et Famenne''\, Mardaga\, Lidje\, 1988\, page 167
| sherpê = E165 p. 73
| hèrvê = E1, G205 p. ,E213
| hervai = E203,G0
| hyèrpê = E200
| xherbin = R10
| xherbea = R9,R11 {{Rif?}}
|- = C13,C60,C106,O0,R13
}}
==== {{H|ratournaedjes}} ====
{{ratour|grosse eschaye des vîs toets
|fr= {{t+|fr|fendis}}, {{t+|fr|cherbin}} ''(Wallonie)''
|en= {{t+|en|slate}}
}}
{{ratour|boket d' casson
|fr= {{t+|fr|tesson}}, {{t+|fr|débris de faïence}}
}}
{{ratour|viye sacwè k' on wåde
|fr= {{t+|fr|bibelot}}, {{t+|fr|objet décoratif}}
}}
=== {{H|S}} ===
Rifondaedje :
* [https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=6047 bate di dvizes xherbin ≠ xherbea]
* [https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=8510 bates di dvizes xherbin ≠ xhervea]
0i1uxtx5yetqk12l62w53cmudoisdh6
droldimint
0
39889
435115
433616
2026-08-18T14:35:52Z
Lucyin
218
435115
wikitext
text/x-wiki
== {{L|wa}} ==
=== {{H|etimolodjeye|wa}} ===
{{Bdj|drole}} {{dcaw|dimint|adv|wa}}, {{çdom}} {{caw|mint|adv|wa}}.
==={{H|prononçaedje}}===
* {{AFEW}}
** {{prcoi}} {{AFE|dʀɔl.di.'mɛ̃|dʀɔl.dy.'mɛ̃|dʀɔl.dɛ.'mɛ̃}}
** {{pzc}} {{AFE|dʀɔl.di.'mɛ̃}}
* {{Ric|drol·di·mint}}
=== {{H|adviebe|wa}} ===
{{~}} {{n-c|wa}}
# d' ene drole di manire.
#* I m' a {{~}} respondou {{s|R10}}
#* Elle est tofer si {{~}} agadlêye {{s|R10}}
#* Mins nosse monde est {{~}} fwait. {{s-rif|JVpr|(1897), "Li boquet d'wastai", p.14}}
#* Eco bén k’ ene vijhene a vnou faxhî l’ efant et rmete ene gote li mere : Boule-di-Gôme end åreut {{~}} vnou å coron, mågré ki ci n’ est nén l’ prumî côp k’ el voeye fé et k’ ele saye. {{s-rif|AXbg|1912, p.6}}
#* Li foclore, c' est l' mostraedje di djins ki s' moussèt {{~}} et roter avå les voyes, po fiesti ene sacwè, u rmimbrer åk. {{s|LM}}
# dabôrd k' on ratind tot l' contråve.
==== {{H|ratourneures}} ====
# [[droldimint assez]]
==== {{H|sinonimeye}} ====
[[drolmint]], [[sbaranmint]]
==== {{H|ortografeyes}} ====
{{Orto|croejh=Adv
| drol’dèmint = O3,O4
| droldimint = C8,C9,R10
| drôldimint = JVri
| droldumin = E212
| droldumint = S117
| drol’dumint = E21
| droledèmint = O2
droldimint [C8,C9]; drol’dumint [E21]; droldumint [S117]; droledèmint [O2]; drol’dèmint [O3,O4]; droldumin [E212]
}}
==== {{H|ratournaedjes}} ====
{{ratour|d' ene drole di manire
|fr= {{t+|fr|drôlement}}, {{t+|fr|bizarrement}}
|en= {{t+|en|strangely}}
|nl= {{t+|nl|vreemdelijk}}
}}
{{ratour|dabôrd k' on ratind tot l' contråve
|fr= {{t+|fr|paradoxalement}}
|en= {{t+|en|paradoxically}}
}}
gqw7uuo8r3zxz0jggoli149r5t3ccca
ossu
0
41196
435116
434729
2026-08-18T14:42:18Z
Lucyin
218
435116
wikitext
text/x-wiki
{{RAwa}}
== {{L|wa}} ==
=== {{H|etimolodjeye|wa}} ===
Aplacaedje do {{bdjla|alius}} et do {{bdj|{{loyén|si|Latén}}|sourd=la}}, avou ridaedje des deus voyales (a => o ; i => u) ; {{sorw-u}}.
=== {{H|prononçaedje}} ===
* {{WAFE}}
** {{prcoi}}
*** {{AFE|ɔ.sy|ɔ.si|ɔ.sœ}}
*** (dirî cossoune, rålmint) {{AFE|sy}}
** {{pzc}} {{AFE|ɔ.sy}}
* {{Ric|os·su}}
=== {{H|adviebe|wa}} ===
{{~}} {{n-c|wa}}
# divant èn addjectif ou èn adviebe, lu-minme sovint shuvou pa « [[ki]] », mostere on rmetaedje a ene ôte sakî ou sacwè del minme foice (valant « [[si#Walon 2|si]] »).
#* Il est {{~}} biesse ki mes pates.
#* I sont {{~}} grands onk ki l’ ôte. {{s-rif|C8}}
#* Dji n’ a måy veyou {{~}} nawe.
# al fén del fråze, mostere ki l’ novea sudjet va fé come li prumî, come les ôtes, dins ene fråze di djhaedje (valant « [[eto]] »).
#* Oyi, dji vénrè {{~}}. {{s-rif|S25}}
#* Dji mete voltî do côrin so mes tåtes ; et m’ feme {{~}}, åresse.
#* Vénss a Wême {{~}}, ti ? {{s-rif|E145|a « ‘su »}}
# sifwaitmint dins ene fråze di noyaedje, dirî prono sudjet (valant « [[nerén]] »).
#* Lu {{~}} n’ esteut nén la. {{s-rif|S0}}
# pareydimint po mostrer on rafiya ki n’ s’ a nén passé (valant [[insi]]).
#* Åy, mins i n’ l’ a nén avou, {{~}}. {{s-rif|S0}}
#* Et si ça n’ va nén, {{~}} ? {{s-rif|S0}}
# el tiesse del fråze ou del fråzlete, mostere ki çou ki shût est l’ consecwince di çou k’ on vént d’ dire ; [[c’ est po çoula ki]].
#* C’ est on bråve valet ; {{~}} tolmonde el voet voltî. {{s-rif|E34}}
#* Bén seur ! D' après m' fôrtune, i fåt k' dji soeye lodjî.<br>{{~|Ossu}}, sins pus waister, dji va m' aler moussî,<br>Dji m' va cmander des meubes et, mågré vos messaedjes,<br>Dji m' va fé on sålon, ouy, å prumir astaedje. {{s-rif|ERtp|1884, Ake I, Sinne XI, v. 273-276}}
#* {{~|Ossu}}, so moens pô d’ timps, li tere ni serè pus<br>K’ ene grande blanke sitårêye,<br>Ki les håyes et les bwès, les åbes et les bouxhons<br>Markèt d’ ene taetche blouwisse. {{s-rif|HSim|divins : [[s:Li_pan_dè_bon_Diu_(Haust,_1924)/IV|Li pan dè Bon Diu, L'iviér]]}}
#* {{~|Ossu}} dji vs promete k' i gn årè nou bourguimwaisse comme mi dzo l’ solo èt n’ abimrè dj' djamåy di nole manire, l’ etcherpe ki vos m’ dinez. {{s-rif|JDprdj|11 di djun 1927, [[s:Proclamâcion dèl République di Djus-d'là Moûse|Tecse oridjinå lijhåjhe cial]]}}<br>[[File:Proclamèdje République Djus-d'la Moûse 03.ogg]]
==== {{H|ratourneures}} ====
# [[et mi ossu]] !
# [[ossu vite dit, ossu vite fwait]]
# [[ci n’ est nén l’ tot d’ promete ; i fåt tni, ossu]]
# Rimetaedje (addjectifs) bastis avou "ossu"
## [[ossu subtile k’ ene gade di tchivroû]]
## [[ossu poli k’ ene casrole di scroufier]]
## [[ossu seur ki k’ l’ aiwe court a valêye]]
## [[ossu long k’ on djoû sins pwin]]
==== {{H|mots d’ aplacaedje}} ====
* [[ossunon]]
* [[totossu]] / [[ttossu]] / [[totsu]] / [[tossu]]
* [[ossubén]], [[ostant]]
* [[ossutoit]], [[ossuvite]], [[ossuvite ki]], [[ossurade]], [[ossurade ki]]
* [[ossutchî]]
==== {{H|sinonimeye}} ====
* (mostrant l’ ewalisté divant èn addjectif ou èn adviebe) : [[si#Walon 2|si]]
* (mostrant l’ radjoutaedje, al fén del fråze) : [[eto]], [[avou]], del minme manire
** (dins ene fråze di noyaedje) : [[nerén]], [[nén pus]] / [[non pus]]
* (mostrant l’ consecwince, el tiesse del fråze) : [[eto]], [[adon]], [[dabôr]], [[ça fwait ki]], [[c’ est po çoula ki]]
==== {{H|Of}} ====
* {{AFE|ɔ.sy}} [[hossî]] (''[[ossi]]'')
==== {{H|ortografeyes}} ====
{{Orto
| oci = E203
| ossi = E212, E34, E212b, C1, C8, C13, O81, S0, S25,S117
| ossu = E34, S0, R13
| ossë = [!s20es] LSov
| osse̊ = JJG
| èssu = E145 a « ‘su »,E165 p. 141,E200
|- = E2, C65, O100
}}
==== {{H|ratournaedjes}} ====
{{ratour|mostrant l’ ewalisté divant èn addjectif ou èn adviebe
|fr= {{t+|fr|aussi}}
|en= {{t+|en|as}}
|nl= {{t+|nl|zo}}
|de= {{t+|de|so}}, {{t+|de|genau so}}
|es= {{t+|es|tan}}
|ca= {{t+|ca|tan}}
|it= {{t+|it|tanto}}
|sv= {{t+|sv|lika}}, {{t+|sv|likaså}}
|ar= {{t+|ar|مثل|ral=mithl|ar-fafl=مِثْل}}
|ary= {{t+|ary|بحال|ral=b7al|ar-fafl=بْحال}}
}}
{{ratour|mostrant l’ radjoutaedje, al fén del fråze
|fr= {{t+|fr|aussi}}, {{t+|fr|également}}
|en= {{t+|en|also}}
|nl= {{t+|nl|zo}}
|de= {{t+|de|auch}}
|es= {{t+|es|también}}
|ca= {{t+|ca|també}}
|it= {{t+|it|anche}}, {{t+|it|pure}}
|sv= {{t+|sv|också}}, {{t+|sv|även}}
|ar= ʾayḍan {{=ral}} {{t+|ar|أيضا}} {{=dsf-ar}} {{t+|ar|أَيْضاً}}
|ary= {{t+|ary|حبّى|ral=7etta}}
}}
{{ratour|mostrant l’ consecwince, el tiesse del fråze
|fr= {{t+|fr|aussi}}
|en= {{t+|en|so}}, {{t+|en|therefore}}
|nl= {{t+|nl|zo}}, {{t+|nl|daarom}}, {{t+|nl|dus}}
|de= {{t+|de|deswegen}}, {{t+|de|deshalb}}
}}
eb2u00frthm5952bwg72k8zo3h3qvx6
schoice-vint
0
44843
435120
352901
2026-08-18T15:01:30Z
Lucyin
218
/* {{H|Or}} */
435120
wikitext
text/x-wiki
{{MR|Schoice-vint}}
== {{L|wa}} ==
{{-SCH-}}
=== {{H|Su|wa}} ===
{{-su-}}
{{~}} {{o}}
# {{meteyo|wa}} [[vint]] ki shofele del Bijhe coûtchantrece (do Nôr-Ouwess), lomé inla pask' il est télmint froed et foirt k' i vos [[schoiçreut]] (vos rsaetchî vosse pea).
#* Les biesses si polèt waeranti del bijhe et do {{~}} dzo les bouxhons. {{s-rif|JLah}}
#* Ti l' vint, ti li {{~}}; Ti ki skete li copete des sapéns; Ki bijhele, ki hoûle, li hagne et ki shofele {{s|LM|ratournant ene viye tchanson e francès}}.
==== {{H|Si}} ====
[[vint d’ Schoice]], [[vint d’ Escôsse]], [[schoice-vea]].
==== {{H|Or}} ====
{{Orto
| hwèce-vint = E1 a « hwèce-vê », G203 [https://alw.uliege.be/alw/?alw_volume=3&alw_page=130 p. 130]
| wès’vint = G203 p. 130
| hwèce-vê = E1,G203 p. 130
| wèce-vê = G203 p. 130
| wès’vê = G203 p. 130
| scôrtchè-via = G203 p. 130
| schoice-vint = R10,FR13 a « vent »
}}
==== {{H|Ra}} ====
{{ratour|froed vint d' plouve
|fr= vent de Nord-Ouest, mauvaise bise {{wa+fr}}
}}
==={{H|VE}}===
{{wp}}
gj2em973iczpghltc6epw6upgz35zus
435121
435120
2026-08-18T15:03:25Z
Lucyin
218
435121
wikitext
text/x-wiki
{{MR|Schoice-vint}}
== {{L|wa}} ==
{{-SCH-}}
=== {{H|Su|wa}} ===
{{-su-}}
{{~}} {{o}}
# {{meteyo|wa}} [[vint]] ki shofele del Bijhe coûtchantrece (do Nôr-Ouwess), lomé inla pask' il est télmint froed et foirt k' i vos [[schoiçreut]] (vos rsaetchî vosse pea).
#* Les biesses si polèt waeranti del bijhe et do {{~}} dzo les bouxhons. {{s-rif|JLah}}
#* Ti l' vint, ti li {{~}}; Ti ki skete li copete des sapéns; Ki bijhele, ki hoûle, li hagne et ki shofele {{s|LM|ratournant ene viye tchanson e francès}}.
==== {{H|Si}} ====
[[vint d’ Schoice]], [[vint d’ Escôsse]], [[schoice-vea]].
==== {{H|Or}} ====
{{Orto
| hwèce-vint = E1 a « hwèce-vê », G203 [https://alw.uliege.be/alw/?alw_volume=3&alw_page=130 p. 130]
| wès’vint = G203 p. 130
| hwèce-vê = E1,G203 p. 130
| wèce-vê = G203 p. 130
| wès’vê = G203 p. 130
| scôrtchè-via = G203 p. 130
| schoice-vint = R10,FR13 a « vent »
}}
==== {{H|Ra}} ====
{{ratour|froed vint d' plouve
|fr= {{t+|fr|vent de Nord-Ouest}}, mauvaise {{t+|fr|bise}}, vent d’{{t+|fr|Écosse}} ''(Walonreye)'' {{wa+fr}}
}}
==={{H|VE}}===
{{wp}}
g95m6vwm5zuu8fb0kocs7d4cudpu9ul
435124
435121
2026-08-18T15:19:06Z
Lucyin
218
435124
wikitext
text/x-wiki
{{MR|Schoice-vint}}
== {{L|wa}} ==
{{-SCH-}}
=== {{H|etimolodjeye}} ===
{{Aplti}} « [[Schoice]] » (Nôr-Ouwess) + « [[vint]] »
=== {{H|Pr}} ===
* {{WAFE}}
** {{pzc}} {{AFE|pas.'piː}} {{1pr}}
* {{Ric|passe-·pî}}
==={{H|prononçaedje}}===
* {{AFEW}}
** {{prcoi}} {{AFE|çwɛz.'vɛ̃|çwɛz.'væː|çwɛz.'vɛː|χwɛz.'vɛ̃|χwɑz.'væː|wɛz.'vɛ̃|wɛz.'vɛː}} {{miers|203|69}} {{BS|oi|-}} {{BS|sch|-}}
** {{pzc}} {{AFE|skwɑz.'vɛ̃}} {{assim|sv|zv}}
=== {{H|Su|wa}} ===
{{-su-}}
{{~}} {{o}}
# {{meteyo|wa}} [[vint]] ki shofele del Bijhe coûtchantrece (do Nôr-Ouwess), lomé inla pask' il est télmint froed et foirt k' i vos [[schoiçreut]] (vos rsaetchî vosse pea).
#* Les biesses si polèt waeranti del bijhe et do {{~}} dzo les bouxhons. {{s-rif|JLah}}
#* Ti l' vint, ti li {{~}}; Ti ki skete li copete des sapéns; Ki bijhele, ki hoûle, li hagne et ki shofele {{s|LM|ratournant ene viye tchanson e francès}}.
==== {{H|Si}} ====
* [[vint d’ Schoice]]
* [[vint d’ Escôsse]]
* [[schoice-vea]]
==== {{H|Or}} ====
{{Orto
| hwèce-vint = E1 a « hwèce-vê », G203 [https://alw.uliege.be/alw/?alw_volume=3&alw_page=130 p. 130]
| wès’vint = G203 p. 130
| hwèce-vê = E1,G203 p. 130
| wèce-vê = G203 p. 130
| wès’vê = G203 p. 130
| scôrtchè-via = G203 p. 130
| schoice-vint = R10,FR13 a « vent »
}}
==== {{H|Ra}} ====
{{ratour|froed vint d' plouve
|fr= {{t+|fr|vent de Nord-Ouest}}, mauvaise {{t+|fr|bise}}, vent d’{{t+|fr|Écosse}} ''(Walonreye)'' {{wa+fr}}
}}
==={{H|VE}}===
{{wp}}
dy01zoqk81uohg05lw36vf7m5pck592
435125
435124
2026-08-18T15:21:40Z
Lucyin
218
435125
wikitext
text/x-wiki
{{MR|Schoice-vint}}
== {{L|wa}} ==
{{-SCH-}}
=== {{H|etimolodjeye}} ===
{{Aplti}} « [[Schoice]] » (Nôr-Ouwess), lu-minme di « schoircî » + « [[vint]] »; vint ki schoirceye vosse pea.
==={{H|prononçaedje}}===
* {{AFEW}}
** {{prcoi}} {{AFE|çwɛz.'vɛ̃|çwɛz.'væː|çwɛz.'vɛː|χwɛz.'vɛ̃|χwɑz.'væː|wɛz.'vɛ̃|wɛz.'vɛː}} {{miers|203|69}} {{BS|oi|-}} {{BS|sch|-}}
** {{pzc}} {{AFE|skwɑz.'vɛ̃}} {{assim|sv|zv}}
* {{Ric|schoice-·vint}}
=== {{H|Su|wa}} ===
{{-su-}}
{{~}} {{o}}
# {{meteyo|wa}} [[vint]] ki shofele del Bijhe coûtchantrece (do Nôr-Ouwess), lomé inla pask' il est télmint froed et foirt k' i vos [[schoiçreut]] (vos rsaetchî vosse pea).
#* Les biesses si polèt waeranti del bijhe et do {{~}} dzo les bouxhons. {{s-rif|JLah}}
#* Ti l' vint, ti li {{~}}; Ti ki skete li copete des sapéns; Ki bijhele, ki hoûle, li hagne et ki shofele {{s|LM|ratournant ene viye tchanson e francès}}.
==== {{H|Si}} ====
* [[vint d’ Schoice]]
* [[vint d’ Escôsse]]
* [[schoice-vea]]
==== {{H|Or}} ====
{{Orto
| hwèce-vint = E1 a « hwèce-vê », G203 [https://alw.uliege.be/alw/?alw_volume=3&alw_page=130 p. 130]
| wès’vint = G203 p. 130
| hwèce-vê = E1,G203 p. 130
| wèce-vê = G203 p. 130
| wès’vê = G203 p. 130
| scôrtchè-via = G203 p. 130
| schoice-vint = R10,FR13 a « vent »
}}
==== {{H|Ra}} ====
{{ratour|froed vint d' plouve
|fr= {{t+|fr|vent de Nord-Ouest}}, mauvaise {{t+|fr|bise}}, vent d’{{t+|fr|Écosse}} ''(Walonreye)'' {{wa+fr}}
}}
==={{H|VE}}===
{{wp}}
pu3hb3gaaqgn1ffc4op336xuxxpvdxg
435127
435125
2026-08-18T15:25:28Z
Lucyin
218
435127
wikitext
text/x-wiki
{{MR|Schoice-vint}}
== {{L|wa}} ==
{{-SCH-}}
=== {{H|etimolodjeye}} ===
{{Aplti}} « [[Schoice]] » (Nôr-Ouwess), lu-minme di « schoircî » + « [[vint]] »; vint ki schoirceye vosse pea.
==={{H|prononçaedje}}===
* {{AFEW}}
** {{prcoi}} {{AFE|çwɛz.'vɛ̃|çwɛz.'væː|çwɛz.'vɛː|χwɛz.'vɛ̃|χwɑz.'væː|wɛz.'vɛ̃|wɛz.'vɛː}} {{miers|203|69}} {{BS|oi|-}} {{BS|sch|-}}
** {{pzc}} {{AFE|skwɑz.'vɛ̃}} {{assim|s-z}}
* {{Ric|schoice-·vint}}
=== {{H|Su|wa}} ===
{{-su-}}
{{~}} {{o}}
# {{meteyo|wa}} [[vint]] ki shofele del Bijhe coûtchantrece (do Nôr-Ouwess), lomé inla pask' il est télmint froed et foirt k' i vos [[schoiçreut]] (vos rsaetchî vosse pea).
#* Les biesses si polèt waeranti del bijhe et do {{~}} dzo les bouxhons. {{s-rif|JLah}}
#* Ti l' vint, ti li {{~}}; Ti ki skete li copete des sapéns; Ki bijhele, ki hoûle, li hagne et ki shofele {{s|LM|ratournant ene viye tchanson e francès}}.
==== {{H|Si}} ====
* [[vint d’ Schoice]]
* [[vint d’ Escôsse]]
* [[schoice-vea]]
==== {{H|Or}} ====
{{Orto
| hwèce-vint = E1 a « hwèce-vê », G203 [https://alw.uliege.be/alw/?alw_volume=3&alw_page=130 p. 130]
| wès’vint = G203 p. 130
| hwèce-vê = E1,G203 p. 130
| wèce-vê = G203 p. 130
| wès’vê = G203 p. 130
| scôrtchè-via = G203 p. 130
| schoice-vint = R10,FR13 a « vent »
}}
==== {{H|Ra}} ====
{{ratour|froed vint d' plouve
|fr= {{t+|fr|vent de Nord-Ouest}}, mauvaise {{t+|fr|bise}}, vent d’{{t+|fr|Écosse}} ''(Walonreye)'' {{wa+fr}}
}}
==={{H|VE}}===
{{wp}}
qahbtsqd9xfijoqcv7dp3tfcnniw9ms
435128
435127
2026-08-18T15:27:04Z
Lucyin
218
435128
wikitext
text/x-wiki
{{MR|Schoice-vint}}
== {{L|wa}} ==
{{-SCH-}}
=== {{H|etimolodjeye}} ===
{{Aplti}} « [[Schoice]] » (Nôr-Ouwess), lu-minme di « schoircî » (screper l' pea) + « [[vint]] »; vint ki schoirceye vosse pea.
==={{H|prononçaedje}}===
* {{AFEW}}
** {{prcoi}} {{AFE|çwɛz.'vɛ̃|çwɛz.'væː|çwɛz.'vɛː|χwɛz.'vɛ̃|χwɑz.'væː|wɛz.'vɛ̃|wɛz.'vɛː}} {{miers|203|69}} {{BS|oi|-}} {{BS|sch|-}}
** {{pzc}} {{AFE|skwɑz.'vɛ̃}} {{assim|s-z}}
* {{Ric|schoice-·vint}}
=== {{H|Su|wa}} ===
{{-su-}}
{{~}} {{o}}
# {{meteyo|wa}} [[vint]] ki shofele del Bijhe coûtchantrece (do Nôr-Ouwess), lomé inla pask' il est télmint froed et foirt k' i vos [[schoiçreut]] (vos rsaetchî vosse pea).
#* Les biesses si polèt waeranti del bijhe et do {{~}} dzo les bouxhons. {{s-rif|JLah}}
#* Ti l' vint, ti li {{~}}; Ti ki skete li copete des sapéns; Ki bijhele, ki hoûle, li hagne et ki shofele {{s|LM|ratournant ene viye tchanson e francès}}.
==== {{H|Si}} ====
* [[vint d’ Schoice]]
* [[vint d’ Escôsse]]
* [[schoice-vea]]
==== {{H|Or}} ====
{{Orto
| hwèce-vint = E1 a « hwèce-vê », G203 [https://alw.uliege.be/alw/?alw_volume=3&alw_page=130 p. 130]
| wès’vint = G203 p. 130
| hwèce-vê = E1,G203 p. 130
| wèce-vê = G203 p. 130
| wès’vê = G203 p. 130
| scôrtchè-via = G203 p. 130
| schoice-vint = R10,FR13 a « vent »
}}
==== {{H|Ra}} ====
{{ratour|froed vint d' plouve
|fr= {{t+|fr|vent de Nord-Ouest}}, mauvaise {{t+|fr|bise}}, vent d’{{t+|fr|Écosse}} ''(Walonreye)'' {{wa+fr}}
}}
==={{H|VE}}===
{{wp}}
pp4z61kx2sga7022rkghtbx29mt0sqd
Modele:assim
10
58847
435126
434007
2026-08-18T15:22:44Z
Lucyin
218
435126
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>(avou [[w:assimilaedje di lete|assimilaedje di lete]]{{#if:{{{1|}}}| {{#switch:{{{1}}}
|bh/ph = dirîtrin bh ⇨ ph
|bn/mn = dirîtrin bn ⇨ mn
|bt/pt = dirîtrin bt ⇨ pt
|cb/gb = dirîtrin cb ⇨ gb
|dch/tch = dirîtrin dch ⇨ tch
|df/tf = dirîtrin df ⇨ tf
|dk/tk = dirîtrin dk ⇨ tk
|ds/ts = dirîtrin ds ⇨ ts
|td/dd = dirîtrin td ⇨ dd
|dt/tt = dirîtrin dt ⇨ tt
|djn/gngn = dirîtrin djn ⇨ gngn
|dp/tp = dirîtrin dp ⇨ tp
|dh/th = dirîtrin dh ⇨ th
|dm/nm = dirîtrin dm ⇨ nm
|dn/nn = dirîtrin dn ⇨ nn
|dsch/tch = dirîtrin dsch ⇨ tch
|dxh/tch = dirîtrin dxh ⇨ tch
|fj/vj = dirîtrin fj ⇨ vj
|sb/zb = dirîtrin sb ⇨ zb
|sd/zd = dirîtrin sd ⇨ zd
|sd/zd = dirîtrin sv ⇨ zv
|zk/sk = dirîtrin zk ⇨ sk
|gt/kt = dirîtrin gt ⇨ ct
|tchv/djv = dirîtrin tchv ⇨ djv{{#ifeq:{{NAMESPACE}}||[[Categoreye:TCHV prononcî DJV]]}}
|tchv/tchf = divantrin tchv ⇨ tchf{{#ifeq:{{NAMESPACE}}||[[Categoreye:TCHV prononcî TCHF]]}}
|vn/mn = dirîtrin vn ⇨ mn
|vt/ft = dirîtrin vt ⇨ ft
|tchv = dirîtrin tchv ⇨ djv ou divantrin tchv ⇨ tchf{{#ifeq:{{NAMESPACE}}||[[Categoreye:TCHV prononcî DJV]][[Categoreye:TCHV prononcî TCHF]]}}
|s-z = s ⇨ z divant ene [[w:vuzlêye cossoune|vuzlêye cossoune]]{{#ifeq:{{NAMESPACE}}||[[Categoreye:Mots do walon avou S prononcî Z]]}}
}}}}){{#ifeq:{{NAMESPACE}}||[[Categoreye:{{Cat-ling|Mots|{{{ling|wa}}}|avou assimilaedje di lete}}]]}}</includeonly><noinclude>[[Categoreye:Modeles po l' etcherpetaedje des mots]][[Categoreye:Modeles pol prononçaedje do walon]]{{doc}}</noinclude>
41vcpx0eoddulko2c7nrz0b4f9qassq
pareymint
0
69995
435118
389214
2026-08-18T14:49:22Z
Lucyin
218
435118
wikitext
text/x-wiki
== {{L|wa}} ==
=== {{H|etimolodjeye}} ===
{{Bdj|parey}} {{caw|mint|adv|wa}}.
=== {{H|Pr}} ===
* {{WAFE}}
** {{prcoi}}
*** {{AFE|pɑ.ʀɛj.mɛ̃}}
*** {{frcjh}} {{AFE|pɑ.ʀɛl.jɛ.mɛ̃|pɑ.ʀɛj.ly.mɛ̃|pɑ.ʀɛ.ljœ.mɛ̃|pɑ.ʀɛ.jœ.mɛ̃}}
** {{pzc}} {{AFE|pɑ.ʀɛj.mɛ̃}}
* {{Ric|pa.rey.mint}}
=== {{H|Adv|wa}} ===
{{~}} {{n-c|wa}}
# Del minme manire, d' ene manire pareye
#* - Dji vos sohaite ene boune anêye et ene boune santé.<br>- Et vos {{~}}.
==== {{H|Or}} ====
{{Orto
| pareymint = R10
| parèymint = C8,S0
| parèy'mint = O4
| parèyemint = E1
| parèlyèmint = C8
| parèliumint = E1
| parèlièmint = E1
| parèylumint = E1
| pareiemin = E212
| pareielumin = E212
| parèyeumint = S0
}}
==== {{H|Ra}} ====
{{ratour
|fr= {{t+|fr|pareillement}}
}}
gcuk78zbuinsv95cqs8fcen7cdaconz
435123
435118
2026-08-18T15:05:46Z
Lucyin
218
435123
wikitext
text/x-wiki
== {{L|wa}} ==
=== {{H|etimolodjeye}} ===
{{Bdj|parey}} {{caw|mint|adv|wa}}.
=== {{H|Pr}} ===
* {{WAFE}}
** {{prcoi}}
*** {{AFE|pɑ.ʀɛj.mɛ̃}}
*** {{frcjh}} {{AFE|pɑ.ʀɛl.jɛ.mɛ̃|pɑ.ʀɛj.ly.mɛ̃|pɑ.ʀɛ.ljœ.mɛ̃|pɑ.ʀɛ.jœ.mɛ̃}}
** {{pzc}} {{AFE|pɑ.ʀɛj.mɛ̃}}
* {{Ric|pa.rey.mint}}
=== {{H|Adv|wa}} ===
{{~}} {{n-c|wa}}
# Del minme manire, d' ene manire pareye
#* - Dji vos sohaite ene boune anêye et ene boune santé.<br>- Et vos {{~}}.
==== {{H|sinonimeye}} ====
* [[pareydimint]]
* [[sifwaitmint]]
==== {{H|Or}} ====
{{Orto
| pareymint = R10
| parèymint = C8,S0
| parèy'mint = O4
| parèyemint = E1
| parèlyèmint = C8
| parèliumint = E1
| parèlièmint = E1
| parèylumint = E1
| pareiemin = E212
| pareielumin = E212
| parèyeumint = S0
}}
==== {{H|Ra}} ====
{{ratour
|fr= {{t+|fr|pareillement}}
}}
8xnttpvh339kqh2zhtjb1q5yo52kw8g
xherpea
0
72558
435113
418541
2026-08-18T13:51:51Z
Lucyin
218
435113
wikitext
text/x-wiki
=={{L|wa}}==
=== {{H|etimolodjeye|wa}} ===
{{V|xherper}}, {{caw|ea|s|wa}}.
=== {{H|prononçaedje}} ===
* {{WAFE}}
** {{prcoi}} {{AFE|hɛʀ.ˈpɛː|hɛʀ.ˈpja|ʃɛʀ.ˈpɛː}} {{BS|xh}}, {{BS|ea}}
** {{pzc}} {{AFE|ʃɛʀ.ˈpja}}
* {{Ric|xher·pea}}
=== {{H|sustantif|wa}} ===
{{-su-}}
{{~}} {{o}}
# cizea di scrinreye, di tcherpetreye.
#* {{~|Xherpea}} di scrinî. {{s-rif|E203}}
# cizea po råyî l' schoice.
# burin a pires, di coibjhî po råyî les clås, drovi des caisses.
#* Ci ridant la strind trop foirt, i fåt dner on côp d' {{~}}. {{s-rif|E203}}
#* Cwand c' est k' dj' etind l' brut do mårtea,</br>Rén n' soune pus ledjir a mi oreye</br>Ki l' eglome et l' tchant des {{~s}}. {{s-rif|JDcoh|1939, p.89, ''Sovenance d’ovrî d’ fôdje'' (1923)}}
#* Mins l’ ovrî bouxhe : on-z ôt tocter s’ {{~}}.</br>Atoû d’ lu, les croes d’ pire s’ dressèt håre et hote</br>Come ene porcession ki s’ disfwait. {{s-rif|JCla| « Airs di flûte et autres poèmes wallons », édition critique de Maurice Piron, 1956, « Dizos l’ovreû d’on tèyeû d’pîres… », 1925, p.57}}
<gallery>
Chisel wood 24mm.jpg|Xherpea di scrinî
Écorçoir.jpg|Schoirçoe
Un cisceau à pierre.JPG|Xherpea al pire
</gallery>
==== {{H|sinonimeye}} ====
{{Boesse|c=2|tite=cizea po råyî l' schoice|
* [[pela]]
* [[peloe]]
* [[schoirçoe]]
}}
==== {{H|sipårdaedje}} ====
{{WL}}, {{BA}}
==== {{H|ortografeyes}} ====
{{Orto
| chèrpê = S0,S24,S105
| cherpai = S100
| herpai = E203
| hèrpê = E1, G206, JDess
| hèrpia = G206
| hyèrpê = E200
| scherpea = vR12
| tchèrpê = S0
| xherpea = R10,R12
| xhierpai = E212
}}
==== {{H|ratournaedjes}} ====
{{ratour|cizea di scrinî, di tcherpetî
|fr= {{t+|fr|ciseau}} ''(de menuiserie, de charpenterie)''
}}
{{ratour|schoirçoe
|fr= {{t+|fr|écorçoir}}, instrument servant à écorcer les arbres
}}
{{ratour|burin ås pires, burin di coibjhî po råyî les clås, drovi des caisses
|fr= {{t+|fr|burin}} ciseleur de pierres, de cordonnier pour enlever les clous, pour ouvrir les caisses
}}
== {{H|S}} ==
Rifondaedje : [https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?t=2257 Bate di dvizes po l' discramyî d' avou « xherbin »]
o0hz6f67b39b8g3g9omrk6aqi3lexua
435114
435113
2026-08-18T13:52:30Z
Lucyin
218
435114
wikitext
text/x-wiki
{{MR|xherbin|xhervea}}
=={{L|wa}}==
=== {{H|etimolodjeye|wa}} ===
{{V|xherper}}, {{caw|ea|s|wa}}.
=== {{H|prononçaedje}} ===
* {{WAFE}}
** {{prcoi}} {{AFE|hɛʀ.ˈpɛː|hɛʀ.ˈpja|ʃɛʀ.ˈpɛː}} {{BS|xh}}, {{BS|ea}}
** {{pzc}} {{AFE|ʃɛʀ.ˈpja}}
* {{Ric|xher·pea}}
=== {{H|sustantif|wa}} ===
{{-su-}}
{{~}} {{o}}
# cizea di scrinreye, di tcherpetreye.
#* {{~|Xherpea}} di scrinî. {{s-rif|E203}}
# cizea po råyî l' schoice.
# burin a pires, di coibjhî po råyî les clås, drovi des caisses.
#* Ci ridant la strind trop foirt, i fåt dner on côp d' {{~}}. {{s-rif|E203}}
#* Cwand c' est k' dj' etind l' brut do mårtea,</br>Rén n' soune pus ledjir a mi oreye</br>Ki l' eglome et l' tchant des {{~s}}. {{s-rif|JDcoh|1939, p.89, ''Sovenance d’ovrî d’ fôdje'' (1923)}}
#* Mins l’ ovrî bouxhe : on-z ôt tocter s’ {{~}}.</br>Atoû d’ lu, les croes d’ pire s’ dressèt håre et hote</br>Come ene porcession ki s’ disfwait. {{s-rif|JCla| « Airs di flûte et autres poèmes wallons », édition critique de Maurice Piron, 1956, « Dizos l’ovreû d’on tèyeû d’pîres… », 1925, p.57}}
<gallery>
Chisel wood 24mm.jpg|Xherpea di scrinî
Écorçoir.jpg|Schoirçoe
Un cisceau à pierre.JPG|Xherpea al pire
</gallery>
==== {{H|sinonimeye}} ====
{{Boesse|c=2|tite=cizea po råyî l' schoice|
* [[pela]]
* [[peloe]]
* [[schoirçoe]]
}}
==== {{H|sipårdaedje}} ====
{{WL}}, {{BA}}
==== {{H|ortografeyes}} ====
{{Orto
| chèrpê = S0,S24,S105
| cherpai = S100
| herpai = E203
| hèrpê = E1, G206, JDess
| hèrpia = G206
| hyèrpê = E200
| scherpea = vR12
| tchèrpê = S0
| xherpea = R10,R12
| xhierpai = E212
}}
==== {{H|ratournaedjes}} ====
{{ratour|cizea di scrinî, di tcherpetî
|fr= {{t+|fr|ciseau}} ''(de menuiserie, de charpenterie)''
}}
{{ratour|schoirçoe
|fr= {{t+|fr|écorçoir}}, instrument servant à écorcer les arbres
}}
{{ratour|burin ås pires, burin di coibjhî po råyî les clås, drovi des caisses
|fr= {{t+|fr|burin}} ciseleur de pierres, de cordonnier pour enlever les clous, pour ouvrir les caisses
}}
== {{H|S}} ==
Rifondaedje : [https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?t=2257 Bate di dvizes po l' discramyî d' avou « xherbin »]
djg5128a6d9bcuri70cjhami57m0nmq
pareydimint
0
77136
435117
2026-08-18T14:45:34Z
Lucyin
218
Pådje ahivêye avou «== {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Bdj|drole}} {{dcaw|dimint|adv|wa}}, {{çdom}} {{caw|mint|adv|wa}}. ==={{H|prononçaedje}}=== * {{AFEW}} ** {{prcoi}} {{AFE|pɑ.ʀɛj.'mɛ̃|pɑ.ʀɛj.dy.'mɛ̃|pɑ.ʀɛj.dɛ.'mɛ̃}} ** {{pzc}} {{AFE|pɑ.ʀɛj.di.'mɛ̃}} * {{Ric|pa·rey·di·mint}} === {{H|adviebe|wa}} === {{~}} {{n-c|wa}} # del minme manire. #* Li prumire foto mostere on såvadje feu e l' Årdene; pareydimint pol deujhinme foto, mins ezès Fagnes....»
435117
wikitext
text/x-wiki
== {{L|wa}} ==
=== {{H|etimolodjeye|wa}} ===
{{Bdj|drole}} {{dcaw|dimint|adv|wa}}, {{çdom}} {{caw|mint|adv|wa}}.
==={{H|prononçaedje}}===
* {{AFEW}}
** {{prcoi}} {{AFE|pɑ.ʀɛj.'mɛ̃|pɑ.ʀɛj.dy.'mɛ̃|pɑ.ʀɛj.dɛ.'mɛ̃}}
** {{pzc}} {{AFE|pɑ.ʀɛj.di.'mɛ̃}}
* {{Ric|pa·rey·di·mint}}
=== {{H|adviebe|wa}} ===
{{~}} {{n-c|wa}}
# del minme manire.
#* Li prumire foto mostere on såvadje feu e l' Årdene; pareydimint pol deujhinme foto, mins ezès Fagnes.
==== {{H|sinonimeye}} ====
* [[pareymint]]
* [[sifwaitmint]]
==== {{H|ratournaedjes}} ====
{{ratour|del minme manire {{Lka|sifwaitmint|Ratournaedjes}}
|fr= {{t+|fr|pareillement}}
}}
ntmuit0155yffugopzv7xury0pbs5as