Wikipedia
xhwiki
https://xh.wikipedia.org/wiki/Iphepha_Elingundoqo
MediaWiki 1.47.0-wmf.6
first-letter
iMedia
Mahluko
Ingxoxo
Ilungu
Ingxoxo nelungu
Wikipedia
Ingxoxo ngeWikipedia
Ngokweenkcukacha
Ingxoxo ngokweenkcukacha
iMediaWiki
Ingxoxo ngeMediaWiki
iThemplethi
Ingxoxo yethemplethi
Uncedo
Ingxoxo ngoncedo
Uluhlu
Ingxoxo ngoluhlu
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Indlovu ayisindws ngumboko wayo
0
6075
40873
36732
2026-06-16T01:27:04Z
Mkhusel
16135
/* */
40873
wikitext
text/x-wiki
Eli qhalo lithetha ukuba umntu akasindwa ngumthwalo wakhe.
Lisifundisa ukuba sibe nenyameko. Nokuba kunzima kangakanani na kufuneka singazibalekeli ingxaki zethu. Ukhumbule [[Ukubala|ukuba]] impumelelo iza namahla ndenyuka awo
Ikwa dlulisa umyalezo wokuba sinyamezele sibe ngabantu abanoxanduva kuba ezinye izinto angeke sikwazi ukuzitshintsha njenge ndlovu engeke ikwazi ukutshintsha umboko wayo iwenze ube mfutshane
[[Category:Amaqhalo amaXhosa]]
2ie3xd775ntjcpuqek89vb9xu2pim9o
IziDuko zomzi wakwaXhosa
0
6901
40874
39929
2026-06-16T03:29:42Z
~2026-35178-34
16137
40874
wikitext
text/x-wiki
IziDuko ngamagama wookhokho bakho bantlandlalo kude phaya abangasekho (amathongo, amawenu, abaphantsi, izinyanya zakho), kwaye yindlela yokuzichaza phakathi kwabanye abantu ukuba ungubani kabani nokuzazi imvelaphi yakho, nomsuka wakho.
Iziduko esiXhoseni zibaluleke ngendlela yokuba ukwazi ukuzilanda ngokomnombo wakho.
==IziDuko==
IziDuko zamaXhosa nezizwe ezisondeleyo kuso:
AmaNzotho, ooKhawuta kaGcaleka, ooLwaganda kaMlawu, ooMaphango, ooMalambedlile, ooNgxale, ooNyelenzi, ooPhalo, ooTogu, ooTshiwo kaTswawe, kaMalangana (AmaXhosa omthonyama).
* '''AmaGiqwa''': Jikijwa, Belethe, Mvaba, Meqo, Ncudwana, Nkosana, Thotywayo, Mdeyama, Xhe, Bhaxa, Qhirama, Nonesi, Qobo, OoNtshinga ay'khwazwa ikhwazwa ngabayazo.
* '''AmaZangwa''': Mzangwa, Khwalo,Ncuthu, Mlanjana, Sohobese, Nkuma, Mpondozephela.
* '''Bhayi''' (Khetshe, Mkhumbeni, Msuthu, Gwaca, Camsholo, Nyokemnyama ecand'iziziba, Nkonjane ebhabh' emafini, Mkentane, Mevamhlophe, Vundle, Khayisa – bangabantu/iqela lamaVundle).
* '''Bhele''' Sikwethu;Makubalo; Mzozo; Nozulu; Mavuso; Notell; Nondela; Bharhodi; Nebhunda; Salaivha;Phei; Kaifur; Kuptar; Mbai; Bhungezi; safi; dez; Pheketha; Mbeko; Ndzikame; Madzikana; Cii; Ciya; Gume; gamle; Ngamlana; Qwiba; Ndizakazi; Ntulo; Siqenduka; Nduku; Mfunisa; Masela; Ndzeku; Lahilathi; Msomi; Mzaku; Ntamonde; Hasheki; Mishekwi; Mbidaniso; Rhamente; Mzotho; Mandela; Msuku; Mthengana; mantambo; ntuli; Mthembu; Mtembu; Ntuka; Nteko; Ntoni; Ntonga; David; Favors; Fu; festile; huh; Jonnas; Bele;Gqokoma; Gontsana; Fakude; Fezela; Gugushe; Gagashe; Mehlomade; Masengi; Nyembe; Maduna; Mqwathi, qwasana; Nxasana; Zwai; Bhala; Shezi; Mbekeni; mathole; mathambo; Mazwai; Fukutha;Gwara; Tshawe; Shumeka; Tamse; Luthuli; Magidela; Mgabadeli; Ntsele; Ndayi; Nqala; Ludeke; Madikizela; Ngutyana; Mtengwana; Ngcingwana; Khuluza; matumatu; Photshozwayo; Majeke; mtholesi; Nodada; Mfikeni; Mafikeni; Mofokeng; Twala; Thwasa; Mgoma; mMgeza; Mlaba; Jereka; Jere; Jele; Vhoni; Mfeka; Ka Mvumbi ka Ngigame Notha; Matomela.
*"uBhele, uLanga, uQunta, uMafu, uKhuboni, uNdabezitha, uNyathi, uMadibanandlela, uSilokazi, uMbutho, uMdluli, uNkomi'nala, uMbikazi, uNontandukuphakanyiswa"
*'''Bhele''' (Bikane, Njonjo, Yoyose,Skhutyana, Ngcambizikile, Luvuno, Mahlangabeza)
*Bhedla (Bhedla ka Mpulana, Mnqabe, Khanju, Nondiza, uBhang'is'abeNguni ngentololwane, isishlahla sesuNdu esithi sigawulwa sibe sihluma, Mth'ontsingalala phezu komlanjana uMdumbi, Mlambo awuwelwa uwelwa ziintaka zodwa kuba zinamaphiko)
*'''Bhlangwe''' (Mnyamana, Mtshikitsha, Mpembe, Mphube, Mbhongozi, Bulisa, Bhekizulu, Mgungubelana, Nothwalana, NtongazaseChefane). Ubukhulu becala esisiduko sifumaneka Engcobo nase Lady Frere.
* '''Bhukhwana''' (ooMbara, ooMpofu, Mtshobo, Phaphulesilo, Phaphulengonyama, Into ezingaphathwa mntu ngoba zizinkosi ngokwazo).
* ''' Bhisha''' (Xhelindlovu, Mntambo, Gigaba, Mvundl'olubhelu, Gantsa, Ndize, Zotsho, Bathi ngunonyawana zincinane kanti zinkulu oku kwe Bhlayi letolofiya).
*''' Bhuku''' (Sinqasha, Nkamangane, Mbhamla, Mfazi obele lide oncancisela ngaphesheya komfula, iingonyama ezigqumela ngaphakathi ngokuthanda isizwe sama Xesibe).
* '''Cethe''' (ooChizama)OoBhurhuma, Ncenceza, Wele, Gobe, Mnyapha, Ntsimini, Bhenqingwe, Solugcelu, Sisu side, Mlowa, Mawel'umlambo izele, Mbambozinomongo, Ootyinyamikrwada, mlanjana, njoloza, ngcok.
* '''Cetshe''' (Jaba, Rhuba, Mlamb'okhwel'iintaba, Mlamb'owelwa ziinkonjane).
* '''Cirha''' (Ntu, Hlanga, Langa, Mnguni, Ngoni, Malangana, Nkosiyamntu, Nkosiyane, Xhosa, Cirha, Qhangqolo, Nciba[ne], Ntswentswe, Nojaholo, Hasa - Ntlokw'enyani, Mhlantl'endlovu, Dlakalashe, Malandela, Nyembezi[ana], Rhubusana, Tyiwa, Bonga, Gabha, Oniwe, Sihlobo SikaTshawe, Hloml'phuthu lidala lineempondo).
* '''Dala''' (Mganu, Wanga, Dibandlela, Nteyi, Ciko, Yolasha, Jalamba, nkomo'zibomvu nezirhwexu).
* '''Deyi''' (Ncume, Cume; Cum; Wei; Wayisi; Bhangushe; Bhengu; Cebisa; Deyiso; Dei; Deii; Gabisa; Manzini; Mdeyi; Mtame; Hlathi; Hlabe; Mjoli; Makhoba, Mako; Xolo, Meko; Ngcolosi; Sengwayo; Mthwakazi; Jabavu; Nonina; Dlakana; Ngilana; Ndleko; Vezi; Ndeki; Murr; Nkuna; Mbokazi; Wushe; Khusi; Khusher, Sinyali; Phakwe; Pepu; Mphephu; Babalo; Phaahla; Phoi; Hambashe; Ham; Herr; Nkatha; Nkhatha; Gwabini; Gqwaru; Ngoni; Ngozi; Fusana; Geda; Phephu; Ndudane; Farru; Fini; Finini; Mbelani; Bhekiswa; Bekiswa; Qhakaza; Bekiso; Mase; Manci; Mancini; Noconjo; Zikhali; Mzungulu; Zungulu; Mzungu; Mphafane; Kheswa; Mphafa; Qamata; Qubulashe; Gqigqigqi; Duur; Diya; Diko; Xhonti; Ntoyanto; Xarru; Xhakaza; Xakaza; Shwawu; Mshwawu; Zotsho; Somdeyi; Sukwini; Mahoyi; Motsa; Zungu; Velelo; Valela; Phaala; Mtebele; Lambatha ; Nduli; Mbovu; Xoi; Xarr; Sarru; Soreh; Soi and Noma-Ndzo-Ndzo ka Phika'ne'langa.
* '''Mnkabane''' - Majeke, Mthwembotyi, Noqazo, Mayeye, Nduntsha, Nkomo zika Marhama, zika Ngxalenye, zika Khamanzana, unyawo zipinki noba zinentsente, uMthondwana, Mbuswana, Nywabelemntwini, mfaz'obele linye, uNkomo zakwa Ntleki, Mabandla ka Rhanjana, Mzilanto. Undlunkulu wamaNkabane use Dutywa kwisithili sase Taleni*"Lunga Mdunyelwa".
* '''Debeza''' – OoDebeza, ngoJebe, Nonyanya, Nongoqo, Mbeka Ntshiyini Bathi uqumbile, Khonkcoshe Mbokodo engava mkwetsho (These are royalty in the Amampondomse group. Their main concentration is in the former [[Transkei]], in Tsolo, Qumbu and Umthatha in the Eastern Cape).
* '''Dikela'''' Mqwathi, Bhlangwe, Yongose, Noni, Mfuyo, Ntswayibane Lindile Thuthani Mdantsane
* '''Dlamini''' Jama kasjadu zizi elimnyama nenkomo zalo ezmanqina amhlophe kukuwela inkonjane nethukela' (Sibakhulu; Senzeni; Gqibheto; Luku; Lukha; mesiMankuthu; Debesi; Vakasheli; Ndosile; Leki; Ndasuka; Mziyaso; Sokhanyile; Madinga; Susela; Ndosi; Mlotshwa; Ndabazabantu; Mpangazitha; Seku; Mabhida; Peleng; Sokhula; Shange; Nxasabe; Nkulukazi; Mkhiza; Mzizi; Sejamu; Sejadu; Jinineka; Mjele; Jaziya; Jali; Mawawa; Ngubengu; Sonci; Qhineba; Ndelekana; Nyathi; Ngwcabe; Ndasa; Fuleka; Sifumba; Ndlambe; Mjevu; Jevu; Jambasile; Ndalasi; Ntesi; Tyesi; Mbele; Ntume; Nibe; Mcube; Ngcobo; Gumede; Hoffman; Sesesako; Mbusiye; Hadebe; Sibaya; Williams; Buleki; Mtshengo; Nduna; Ntlanga; Mfolosa; Lefifi; Mpuluka; Zondi; Mjeleku; Sabani; Langasika;Khabazela; Nyuzwa; Fanana; Mbeko; Mbingwa; Ntokuza; Ledimo; Leremi; Manyathela; Mashile; Mashaba; Dhlamini; Ngonyama; Mkize; Nzimakhwe; Shenge; Ngwenya; Solomons; Khumalo; Sabelo; Kelso; Daniels; Mzimba; Mndzima; Msebendzi; Ntshona; Ndlovu; Mbeki ka
* '''Dodo''' yirha, mzondi, sambu ziyddd '''Dlomo''' (Sopitsho, Ngqolomsila, Yem yem, Vela bambentsele)
* '''Dontsa'''- oDludlu, oNoDlabathi, uDontsa ongena mafinyila, Intlanzi enkulu yase Mzimkhulu, Nyathikazi ka Luvuno, oBele lide linyisele ngaphesheya ngomfula, oSwahla, oMaphanga, oMntungwa uNdukuMkhonto, uShembe, bath' uDontsa akananyongo kant' abay'bon' uba igqunywe ngesbhadlalala so mhlehlo... Thupha lengwe elabonwa ngabathezi bentaba bathi bakulibona balithandabuza, uMagawula ngo jece abanye begawula nge zembe ...... ([[amaHlubi|Hlubi clan]])
* '''Dzana''' Dzana, Khatsini, Ncwabe, Nongalo, Ngxabalala, Swaz'ilobetha izifebe, Ngcofela, Nonunu, Dzan'ibedzu, Mkhuma omnandi njenge zambane, Mayeye, iBhaca, mabheka Phantsi njenge zambane. ''''''Mziwodidi Majiya'''''' (amabhaca)
* '''Dzanibe''' (Nqolo, Gaba kaThsayisa, Mntu wasemanzini, Ndzabedvolo, abakhibexonya-bengalaluki, ningayiqabi mpobovana nizawudlula nabadluli bendlela, Ndzathsane, Mahlambahlaletyeni, Nomvalo etc.
* '''Faku''' (Nyawuza, Thahla, Ndayeni, Ziqelekazi, Ngqungqushe, Dakhile, Mpondo, Hlamba ngobubend'amanz'ekhona)
* '''Fundzo''' (Tyani bude bongamel' iziziba, Mduma, Gabela, Mbulukazi, Sodladla)
* '''Gaba''' (Mgweba, Mngqosini, Mjobi, Thithiba, Cihoshe, Nozinga, Mnt'womlambo, Thikoloshe, Ndoko, Mbokodw'emnyama Kahili, Msuthu, Mfazi obelenye, )
* '''Gadluma''' (Cekwana, Ndulini, Gando, Tshutsha, Tyhopho, Mbomb'emfene, Izinto ezadla igusha zabelungu zathi ziziduli zethafa - AmaHlubi)
* '''Gambu''' (Memela, Msuthu Nontuli, Ngwekazi - AmaHlubi)p
* '''Gamede''' (or Gamedze) (Nogele, Skhutyana, Phosibe), Mzamani, Ngonyama, Silwa kaMasikani, Nomasi, Gele, Mphubani, Maqaqasi, Mbew'enkulu engahlungulwa, etc. [[Swazi people|emaSwati]]
* '''Ganu'''
* '''Gatyeni''' Nywabe (Mamali, ndondela,nkomo zibomvu nenkunzi yazo,Mshe,Nxopho,Tyelebana,Msengana, Niko,indoda uyivumi nepokoto, Bhobho,Tyelebana,ocubungu)
* '''Gcina''', Helushe, Xhamela Ncancashe, Magwebulikhula, Malambedlile, Nokwindla, Thyopho (Bahamba bepheth'isali – ihashe bakulifuman'emlungwini. The Gcina clan is originally from Lady Frere in the Eastern Cape. The amaGcina are thought to be kings of Lady Frere as they are the dominant clan. OR Amagcina Amarhula (Xhamela Ncancashe, Nogawul'ikhula, Malambayendle elambel'inyama yenyamakazi, nokwindla, uthyopho, uhamba epheth'isali ihashe ulifumana emfengwini, izinto zabantu abazibi koko bayazigcina, bathi iigusha ziziduli zethafa, ibhokhwe ngumnqabaza wehlathi, Isizukulwana sika Nomagwayi, umbon'obomvu wase mbo.
* '''Gcuma''', (Gcuma, Jola, Dzabela, Mayaba, Nonga yintombi, Malandelwa yintomb' ithi ndizeke.
*Maya, (mntungwa, mbuyisa,
* '''Mgebe''' (Ngobe, Ngaleka, Mkhasela Mduduma nje ngezulu, Bazindlovu, Holomisa, Mthembu)
* '''Godlwana''' (Nompunzi, Gcodi, Lusalu, Catala ka Qoyi, mbumbulu inye zingabambini ziyadubulana)
*Goqolo (Ntshintshi, Thanana, Tyebelangaphakathi, Mjoli, Sheya, Ganeka)
* '''Gqunu''' (Tshawe, Gcaleka, tshiwo, togu, rharhabe, mdange, ngconde, khawuta)
* '''Gqwashu''' gxiya, mvambo, lawu, manzini, ''uyabase , uyeye , unyembezana , usandlalanca , amagqwashu amnyama ne nkomo zawo zakwa nuse , ndotshayisa , siyaphi'' (with [[Khoikhoi]] ancestry)<ref name="curragh-labs">{{cite web|url=http://www.curragh-labs.org/research/sharing_cultures/personal-nm2.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20131003032037/http://www.curragh-labs.org/research/sharing_cultures/personal-nm2.html |archive-date=2013-10-03 |url-status=dead |title=Sharing Cultures: Personal Revelations: Ncedisa Mayeko|access-date=2015-07-04}}</ref>
* '''Gqwarhu''' – Deyi, omhlophe, Khawu, ngoszi, Mtabasa ka Dingana, cebisa
* '''Gxarha''', Cwerha, Vambane, Mahlahla, Siyoyo, Mlawu, Potwana (Mpodomise subgroup clan name)
* '''Hegebe''' (Mduduma, Ndala, Ngubengcuka, Holomisa, Ngwiti, Mkhaselwa, Bazindlovu)
* '''Jali''' (juda, Mpemvu, Ntlotshane, Mvetshane, Jonas, Tshira, Mabhala, Gwatshu - AmaHlubi)
*'''Jevu''' (tolo, zulu, mchenge, mabhanekazi, nonywaxhwa, vumbalempongo iyanuka inika ngoku nukiswa, maxhwabaxhwaba.
* '''Jola''' SingaMampondomise ngohlanga, ooJola, ooJoliNkomo, ooMphaNkomo, ooQengeba, OoNgwanya, nomakhala, njuza, sthukuthezi, sithandwa mhla kukubi, hoshode, hakaha, mfaz' obelel 'nye omabele made, oncancisa naphesheya komlambo (The royalties of the Mpondomise)<ref name="google2">{{cite book|title=South African voices: The way we travelled : oral history and poetry|author1=Zenani, N.M.|author2=Bhotomane, N.|author3=Scheub, H.|date=2006|publisher=Parallel Press, University of Wisconsin-Madison Libraries|isbn=9781893311718|url=https://books.google.com/books?id=pTaFDi1tNzMC&pg=PA22|page=22|access-date=2015-07-04}}</ref>
* '''Jwarha''' (Ntu, Hlanga, Langa, Mnguni, Ngoni, Malangana, Nkosiyamntu, Nkosiyane, Xhosa, Jwarha, Vongwe, Mtika, Mazaleni, Jotela, Khatiti, Mnangwe, Mayarha, Tiyo, Soga, Mnguyane, Mbelu, Ndabase, Bantw'abahle noba bapheth' izikhali, Ntame'nemida njengeye nkunzi, mabujwe'bhidlika njengodaka)
* '''Khawuta'''
* '''Khiwa''' (Qwebeda) (Khonjwayo, Chithwayo, Ngcekula, Ndzondela, Hlaka, Ngetu, Phoswa, Silwanyana, Makalanyana, Sikhehlana a Pondo clan)
* '''AmaKhonjwayo''' Isizwe noMnombo (Tribe Genealogy): Sizakuwubeka ngokokuzalwa kwabo, sithatha nje iintloko zabo, uChithwayo uzala uKhonjwayo, uKhonjwayo azale uKhiwa, uKhiwa uzele amawele elokuqala nguNgcekula elesibini nguNtsikinyane kundlunkulu wakhe (Great house) uKhiwa ezele uNdanya ekunene, (amaNdanya akhokelwa nguNkosi uVelile Mkono)waza kwiQadi wazala uTshizi, indlu kaTshizi ikhokelwa nguSiqukwana.(Inkosi eyayiphethe ngexesha lakudala ihlonitshiwe nguNgcekula)uNgcekula (iwele lokuqala) uzele uNdzondela, uNdzondela wazala uHlaka, uHlaka wazala uNgetu, uNgetu wazala uPhoswa, uPhoswa wazala uSilwanyana, uSilwanyana wazala uMakalanyana, uMakalanyana wazala uSikhehlana, uSikhehlana yena uzala uTatana. Ngoku singena kwinzala yewele lesibini. UNtsikinyane iwele lesibini uzele uMakhanda, uMakhanda wazala uNogemane kwiGreat House, kwiRight house wazala uThungana. Masiqale kwindlu enkulu, uNogemane uzele uGwadiso (Dumile), uGwadiso wazala uGodloza, uGodloza yena wazala uNtenteni, uNtenteni wazala uGobizithwana (uZwelidumile) waza ke yena uGobizithwana wazala uDumisani inkosi enkulu ephethe isizwe samaKhonjwayo ngoku. Kanti ke uThungana yena wobunene buka Makhanda uzele uSithelo, uSithelo wazala uPhonyela, uPhonyela wazala uMakhizinyani, uMakhizinyani yena wazala uHlathikhulu, uHlathikhulu yena uzala uThulani.
* '''Khumalo''' (Mzilikazi kaMashobane - Hlubi clan name), mntungwa, dibandlela, imidletye, noyila, sichaba, oomadibanisa indonga, ah! ndabezitha
* '''Khwetshube''' (Xhanga, Ngcawukana, Thamse, Bipha, Bhongxa, kaXhanga; Mhlang'olal 'intake Kaz' utshile nje zolala phi! Ndlu kaYokazi. (Mabude, Ndelemane, Detshe, Njenjani) (Isiduko sakwaMpondo)
* '''Ngconde, Kwayi - Gando - Ziko''' (Ntu, Hlanga, Langa, Mnguni, Ngoni, Malangana, Nkosiyamntu, Nkosiyane, Xhosa, Tshawe, Ngcwangu, Sikhomo, Togu, Ngconde, Gandowentshaba, Nciba, Phazima, Noyi, Phuthise,Gciniwe,Makhaphela ,Nduku zomsenge zikhaphukhaphu kodwa ziwubetha umkholwane ulengalenge)
* '''Tshawe''', (Ntu, Hlanga, Langa, Mnguni, Ngoni, Malangana, Nkosiyamntu, Nkosiyane, Xhosa, TSHAWE, NGCWANGU, SIKHOMO, TOGU, NGCONDE, GANDO - TSHIWO, PHALO, GCALEKA, KHAWUTA, HINTSA, SARHILI/ KRELE, SIGCAWU, GWEBINKUMBI, NGANGOMHLABA - MPISEKHAYA, XOLILIZWE...
* '''Madiba''' (Mthikrakra, Ngangelizwe, Dalindyebo, Joyi, Jumba, Sabatha, Buyelekhaya)
* '''Maduna''' (Gubevu, Nokhala, Jiyana, Tiba, Matoetoe, Msuthu, Sjekula salakulandela, Umnt'abesi gejebe nkomo sekhona, malobola gesegadana, Umnt'owaw'edakeni kwathi nqa abantu - amaHlubi)
* '''Majola''' (see Jola)
*'''Mambi''' (Nxontsa ka Xesibe, uBhulingwe kuvele imamba, uNtabazikude zikuMganu, Mntshontsho uSabela uyabizwa emazibukweni)
*'''Mhlwane''' (ozibula, AmaHlwane, oMkhaliphi, oSigayela, oMasabisa, Nontsiya, oShlahla somnquma sigawulwa sibe sisahluma, osthebe sibanzi sisikela amavilakazi Lubelo Mdabe)
*'''Manci''' (Mbali, Wabane, Tshitshis'intaba, Mdludla, Zinde Zinde Zinemiqala)
* /'''Hlanga''' (Hlanga, Nobetha, Mqiya, Mndlovu, Mntada, Xhinela, Maleku, Nxeko, Dlangamakhandlela, Yokhwe, Maphuza, Mgweleta, Zilenzi, uMfaz'obelenye phesheya komlanjana) Thembu clan *'''Masiba ''' Nyawuza, Mhlongwane, Jesese, Mlaza.
* '''Matshaya''' Mbathane, Xesibe, Mkhuma, Khandanyawana
* '''Mbanjwa''', Gebane, Mpethwane, Gubulundu, Nongoma, Ntimela, Mhlabeka, Mantiyantiyane, Hlubi
* '''Mbatha'''
* '''Mbongwe''', Mbuyisa, Mvemnyama, Khoza, Sondisa, Mathobela, Nqalela, Ndimande ka qaqaqa, Sigudu sebhokhwe, Sandamela, Ndawonde, Madas'elangeni, Nkob'aziphekwa ngamavila ziphekwa zizikhuthali - AmaHlubi
* '''Mbotho''' Mbotho, Mazama, Mtshikilana, Myalo, Fulela mfaz' olivila kuyanetha, Sibasa manzini kuvuth' umlilo, Nyawo zibomvu nokuba zinentsente, Ntsindane, Malala nentombi ivuke ithi ndizeke, Sibasa Manzini kuvith’umlilo, Thoyane.
* '''mNdlane''', Tutuse, Nomdimba, Ntlokwan'ibanzana. Basisizukulwana sakwaMThembu*
* '''Mdlangathi''': Mome mome Sirhama Somntwana, Juta, Ngwenduna, Mencwa, ntshozina, Nobhedu, Ntaba ayikhonjwa ikhonjwa Ngamadlangathi odwa, Nyonyoza ka Nyinywa, Nyame'enja eyafel'emfuleni yeza ngokunuka elalini, Ntlangwane, Mkhobela, Bhalangile ka toto, mth'ugawlwe ngabangangaye ngamapilinya, u-hagu hagu ndibolek'umbombo ndiqebul'amafusi ndakuph'iingqweqwe mhla ndafula, nzipho zekati ziyi nkcalankcala zithul'ibhekile yetiki ixhonywe emahlantini ob'hlanti, mfaz'othakathayo ubonwa ngeempund'uxweba xa kbanda, ndakthum'ebhisdolophu walibala kusel'iti enempukane, mbembe ka mahlalela, u juba lalal'emthini ngokuzbonakalisa, nkunz'emnyana bakhuz'ukuhlaba ngoba zonk'izizwe ziyzwil'ukulila.
* '''Mfene Lisa''', Jambase, Hlathi, Msuthu, Buswayo, Canzi, Sanzanza, Uzango'mva Eliweni, Uyibeka Elityeni Ityiwe Zimbovane.
* '''Mgiqwa''', Magele, Thotywayo, Jikijwa, Mvaba, Nkosana, Tshobo, Ntshinga ka Khwaza, Ntiya, Bambani
* '''Mhaga''' (noSabe, Amawel'ukuzana, uQwetha no Gqubushe)
* '''Miya''', Gcwanini, Munja, Sibewu, Sijekula, Salakulandelwa, Maguqa agalele njenge ngonyama, Malebomvu, Rhengqwa, Mja
* '''Mjoli''' (Deyi, Shishi, Qubulashe, Wushe, Ngilana, Nonina, Bharhuzi, Fusani, Khusi, Bhedle, Mpulana, vebi, Zulu)
* '''Mkhwane''' -Mwelase, Sigasa, Ntukela, Mlalase, Cikilili, Ngwekazi, Mqingwana - AmaHlubi
* '''Mkhwemte''' Dabane Sgadi Meka Ntwentswe Fulashe Nojaholo Ncibane Qhanqolo Ntlokwenyathi Ngququ venge
* '''Mngxongo''' (oNtsundu, oYem-yem, oVelebem'bhentsele, oZondwa zintshaba zingazubenza nto, oSophitsho, oMadiba, oNgqolomsila, oDlomo, oMthikrakra, Qhayiya (Descendants of the AbaThembu, see Madiba, Dlomo, Mmaya)
* '''Mmaya''' (oYem-yem, oSophitsho, oMagwa, oNgqolomsila, oBhomoyi)
* '''Mlambo''' (Hlubi, oMbinga, Onoxhaka, oDladla, oLubisi, oSenene, Mlambo ongawelwayo owelwa zinkonjane zodwa pho nazo ukuba zinempiko) siszalo sika Gxiva
* '''Mnganga '''(ooKrila, Thangane, Mbamba, Bhodl'inja, Ngcondozimhlophe, Mgquba)
* '''Mpangela''', Mvinjwa, Rhoshana, Ndlazi, Dlomo, Sibetho, Magwala, Gwadzi elisilika bubuhle, Oogudlilwandle bade balifanela. AmaHlubi
* '''Mpehle''' : Cabashe, Dikane, uVete, Notyedo, Goc' iNyonga, Masila, Nkomo z'bomvu (a Mpodomise clan name)
* '''Mpemvu''' : uJali, uJuda, uNtlotshane, Bumela, uNgciva (a Thembu clan name)
* '''Mpinga''', Mawawa, Mbala kaNkqoshe, Mpondomise, Ntose, Ntomntwana, Ngwangwashe, uSenzwa, Sineka, Mbetshane, Hlahla lamsik' umntu es*ndeni, Ngceza, Sintila, Nyaw'zinoshukela, mzukulu kaSityulu, kheth'omthandayo, Mawawa, yazi b'inobaya ifanelwe ngabafana): the clan of [[Enoch Sontonga]], author of "[[Nkosi Sikelel' iAfrika]]", part of National Anthem of Republic of South Africa.
* '''Mphuthi''', Nyathi, Msuthu, uRhahla, Rhabani, Tsiki, Nhose; Oogaxel’umbengo, boya beNyathi, Amathol’enkomo zikaNyathi, abeSuthu, ebePhuth'ephuthini! Oozishuba zimdakana phesheya komlanjana wegqili, Izilwana zona zehla ezintabeni zokhahlamba ngeziluluthwana, sithetha ngenzala ka Nose (Nhose) kubafazi bakhe abathathu kuMawushe ewe uMatshezi naye uMamhlwane. Esikhoyo isikululwana sesabo OoQhaziyana, OoGeorge kwa noLanga iinkulu zakhe. Ziintsuthu zaseQuthini (Sotho) ngokomlandu kodwa ngenxa yemfuduko zokhokho bafumaneka Eastern Cape kuTsolo kwela maMpondomise eMcwangele [amaMpondomise ngokuma] “Nje ngoko namagama ezixela ziintsuthu ezi ngobuhlanga”
* '''Mqwambi''', Ntu, Hlanga, Langa, Mnguni, Ngoni, Malangana, Nkosiyamntu, Nkosiyane, Xhosa, MQWAMBl, TSHAZIBANE, HOLOMI, SOMJEMBU, JELWAYO, TYHALA, MPAKU, NTSHINGOLO, DUBANI, MANANA, NKWAZI, MANYHANYHA, BHONGA, BHANGQA, MAROLOMA, SAHLUKO, NTSUNSWANA, MAGUDUMANA, INTO EZINEZTHENDE EZKHULU, INTO EZAPHUMA ZABHEKE’NGQINA ZABUYA NETHAMBO LE BHUBESI, IMBIZENYAM’ISEMLANJENI, INTSIMBEBOMVU, GAGALAGAGA, NYAWO ZINENTSENTE...
* '''Mtakwenda''' (Leta, Libele, Tyebelendle, Ngcwadi, Kwangeshe, Mentuko, Mboyi, Solizembe)
* '''Mthunzi''' (Nyukwana, Homposhe, Njifile, Ntibane, Pepepe, Nkayi, Thambo lihlab'elimzondayo, Qabel'eliweni, Mthwakazi)
*'''Mtshengu -''' Ntshantsha, Mfudukwana, Mbhabhama, S’khalaze, Sketekete, Dlelanga, Nofleyithi ayibethwa - ibethwa ngabayaziyo, Goqo, Mzimb’okhalimali uthi khelekenkce
*'''Mtipha''' - Bhayeni, Sodaka, Yiwa, Manzimade angango Lwandle, Mkhonto ka Lusiba, Njubela, Tshewu, Tyutyutyu, Lalo, Hobo, Ndab' enyamakazi, Nambethafa, Ngubengwe, Jongisilimela, Gwaba, Sifuba sibanzi, Ngcola, Mbhobho, Zakude, Nqeno, Nzilane, Ngqakayi, Tshiwo, Tshengutshane, Skhumba senyamakazi, iNgwe' betha ngomsil' emanzini, Skhakha sentong' owel' ezizibeni, Ngonyam' eyajonga zathoba zonk' inyamakazi.
* '''Mvulane''' (Khetshe, Ncilashe, Bhayi
* - Separate from the amaVundle)
* '''Mweli''' (Jili, Msingawuthi, Ngqambela, Masengwa, Gqagqangana, Thukela, Mchemane, Sibakhulu, Mkhont’ obomvu, Ntlangwini's enebatha yaseMakhuzeni), AmaKhuze
* '''Myingwa''' (Ndzelu, Blose, Shinga, shoba shobane I shoba le ndlovu, oma jojobela bathi Akutshingi thina kutshinga isibongo)
* Shinga bathi Akutshthina kutshinga isibongo, o jojobela) ingi
* '''Myirha''' Mzondi Sampu Ziyeka (Ithambo lenyoka lihlaba elimzondayo)
*'''Nala''' (Ngqume , Mpembe, , Nojakadelana,Osibhekuza,Ndokose ozila zimkhonto zimangqangqase, inkomo enhle yaphiwa amaNala nobuhle bayo, osibhekuza , bona abaphembela umlilo emanzini uvuthe, omakhanya ehlungwini kuhlwile : '''amaHlubi'''. Uyokubafumana phesheya KweNciba, ikomkhulu LiseNgcobo. Bakhona o-''''''Avile Bantwini'''''' eGcuwa kuNdabakazi,kwilali yase Khobodi . Ahhh Inkosi Madoda.'''Amaxhosa''' ke lawo. '''Ndokose akanatyala noba watya gush'mntu''' )
* ''' Ncuthu, Mzangwa, Khwalo, Mlanjana, Songobese, Nkume'''
* '''Ncobeni''' (Mthunzi, Gema, Sibakhulu, Thabethe, Dlekedle, Tiba, Khuze), AmaKhuze
* '''Ndaba''' (Tshibase, Bhadela, Mntungwa, Nonunu, Nomangcangca, Nogubel'egoduka, Nzipho zimnyama kukuqhwaya, Nkuluka, Dzujana, Choboka nje ngomkhuma woThukela, Nyawo zimhlophe noxa zinodaka, Ntombezintle nabayeni bazo, Bharuza, Manyuza, Njujane, Nothuli, Nomangcangca, Mvelase, Magutywa, Mgubo odliwa ngabahambi bendlela, Mntungwa ombulazi owadl'umntu emyenga ngeendaba, Nompundwana zincinane yanga zingongiwa linunu entle engadli mntu, Khand'iyeza etyeni, Ngabaphakela umyeni esithebeni kuba besonga amazimba, AmaHlubi)
* '''Ndala''' (Ndala ka Momamana, uMncotshe, Msunu Sdumbu, Thole, Ngxunga Smukumuku, Ndithinina, Ntombi ubentseleni inkomo zimkaje)
* '''Ndila''' Ndila, Nyezile, Qangaza, KaNgqili, Ndlwan'inisematyeni, Ndulin'Ophezulu, Mndini, Fulela Kunetha/Fulela Kwanetha, Tshunguza, Cekwana, Gadluma, Tshutsha, Simnde, Mtshakazi, Phaphu lengonyamam Jamel'jekeja, Msili kaNonceba, Roqolombashe, Nomatsinyane, Nomathebe, Mpondimise
* '''Ndlovu''' Mntungwa Gengesi Malunga Mancoba (zidlekhaya ngokuswela umalusi), AmaHlubi
* '''Ndlela''' (sibhekuza, nodabekhula, nodada, nala, AmaHlubi Amahle)
*'''Ntsethe''' Zakane,Sabelo, valela amadada kubha engena nkomo, Gwintsa, Ndindwa, Ngcwina, Bhotwe, Mfaz'obelelinye ngaphesheya komlambo
* '''Nduli''' (Bhoma, Phutha, Mayoli, Bhodwayo, Mqula, Nkcala, Mbombose, Qiya, Nditha, Cabekancidisi, Silandas’iyingcangula, Mkhont’uyimesi, Sonkazothuthu, Sikhumba senkomo siyasongwa siyasombuluka)
* '''Ndungwane''' (Bhejula, Velabambentsele, Yem yem, Bukhali bentonga, Sophitsho, UKrali, uSoze, Ngibiselwano, Isagweba esavala iindonga kukubi, uSandla senkosi, uMsimelelo, uNgqolomsila, Buhle bendoda ziinkomo, Themba lamagwala.), Dlomo, Sophitsho, Ngqolomsila, Diya, Mngxongo, Abathembu descendants,
* '''Ndunu''' (Maphini, Makhetha, Mrhali, Phoyiyane, Twabu)
* '''Ndzaba ; Msuthu''', Bhili, Mancoba ,inkomo zika '''Majozi''' zika '''Mwelase''' zika '''Mbuzini''', Vangane, Nkonyeni, Sishuba Ngajuse mabandla akwa '''Mqhamo''' akwa '''Rhawuza''' mabandla akwa '''Gasa''', Besuthu abanesishuba bokhokhozela njengefu lemvula bewela uThukela, into ezehla ezintabeni/ezinkahlambeni zishubele ngenqatha lehashe( '''Magqagqane''' '''Msuthu''' odla amahashi wohlanga lwaseLundini)... '''amaHlubi''' KZN
*
*
*
*
* '''Ngcitshane''' (nkwenkwezana, mev'amhlophe, Qam, Tshaba sikungene, Dwabadwaba Rhasibe, Schume ka Schongoma, Ndanisa ka Mkhahlela, Mhlanga ka Mhlongwane, Nocubul'inyama ngozipho isitshetshe sikhona, sithebe esimananga-nanga sokwaphulelela intlala yethokazii Ahh!! Thole Lesilo)
* '''Ngcwangule''' (Mpondo clan name, Tita, Phelwani, Nqashiya, Sikhuni somga nesomthole, mfazii obelelinye owaliphosa pheheya komlanjana bahlutha bonke abasemangcwaguleni, ntombi ziyamlilela zithi Bhuti usishiyela ntoni sikhuthanda nje, Ntombi zithi ndizeke Bhuti noba awunankomo, umntu awagwazumntu emasendeni
* '''Ngwane''' (Hlongwane, Ngwane kaNgwadi, Masumpa, Masenga sileke,Khenisa,Mlitwa,Cemle,Mgele,Mushe, Nduku Zinobulongwe, Masobuza, nina besizwe sikaMatiwane, usozisela kaMasumpa noTshali, nina bebutho likaSangweni, Zikhali ezingalingani nezamaxhegwana, Mphayise)
* '''Hlongwane''' (Hlongwane is the royal family name of AmaNgwane) Hlongwane, Sangweni, Mtungwa, Ngwane, Ngwadi, Tshanibudekansele, Masumpa)
* '''Sangweni''' (The Hlongwane Royal Family is also called BakaSangweni)
* '''Ngxabani''' (Meyiwa, Rhibela, Bhabha nomhlehlo, uMdatshi, ubodi kaNcokazi, Nontwenja yinkongolo, bebal' iinkomo nje thina sibal'iinkwenkwezi)
* '''Ngwanya''' (see Jola)
* '''Nkomo''' (Mrhaberhu, Nkumbuzo, Golela, Magajana, Malinga - wena walinga ukupheka inkomo ngembiza ka nopotyi, Mafinyangolwimi, Mkhont' ozilolayo, Mntungwa, Yengwayo)
*'''Mtshengu''' (Ntshantsha, skhalaze, unomfudukwana, umadlelanga, unoflethi ayibethwa ibethwa babayaziyo.)
* '''Nkwali''' (''a Hlubi clan name'': Bhukula, Mkhwanazi, Nkwali yeNkosi). The Nkwalis were born ebukhosini (kingdom) buka Ndwandwa and they were famous during the rule of Dlomo the Hlubi king. Nkwali originates from Mkhwanazi. Nkwali joined the amaHlubi tribe. Nkwali gave birth to Mlabatheki who gave birth to Bhukula. Same as Bhukula, Maphela also comes from Nkwali. Maphela ''(Hlubi name for cockroach)'' got the name because he was so wealthy that his wealth was all over like cockroaches (abundance).
* '''Abakwa''' Nkwali bazalwa ebukhosini, kunjalo nje baduma kakhulu ngolawulo likaDlomo. UMlabatheki wayengumfo wakwaNkwali; yena uzala uBhukula, lo ufungwayo ngabo.
uBukula ngulo wamisela uNtsele kubukhulu bamaHlubi, gokusuka amkhelele amanzi ngophondo ukuba awase kuise-mkhulu uDlomo.
AbakwaMaphela isekwa ngabakwaNkwali. Balifumana eli gama kuba ubutyebi babo buska banyakasela ngokwamaphela, kwaba se kusithiwas ngabakwaMaphela.
"Ngabakwa Nkwali Bhukukala Mkhwanasi, Makhwanasi amahle, amaHlubi kaShamase Nkwal’ enkosi,
Enyon’ engadliwa ngabafokazana idliwa ngamakhosi.
Ngabakwa Buz’ elikhul’ elagedl’ umhlanga,
Kwavel’ amaBuz’ abuzwana.
NgabakwaNongubo-ntloko.
Abanye bazitetil’ abanye bazithwele.
Inkwali yintak’ engcondo zibomvu
Edla ikhethe lomfula
isihlobo sobugotsho
isihlobo sobuwanguwangu
uMosulelwa ngamafutha inyama engayidlanga
uMntana akafani noyise angalivezandlebe
intombi ithi ngizeke noba awunankomo
Mthulukwa lowathulukwa entabeni njengengqatha zempundzi
Bhukula,
Mkhwanazi,
Nkwali yeNkosi
Shamase
Somlomoti
Spheshu
Madubandlela
Mkhwanasi
Msuthu
Sokhethabahle
Somkhele
Mtubatuba
Dlangezwa
Phalane
Mntongenankundla
Luvuno
Veyane (Velane)
Mayanda (Malanda)
Masukumbeya (Mashukumbela)
Nzama kaBelisi
Magcoba
Mhabahaba
Sontuyi (Sontuli)
Gagisa:
(source: IZiduko zama Hlubi, ibhalwe ngu Henry Masila Ndawo. Published by Lovedale Press, 1939. Found at Rhodes University Library).
[Last updated 12/03/2013 nguNkwali, uBhukula, uThando wakwa Mjebeza kaNokuni (nomaMkhuma) ozalwa nguMsithi (noMaTshibase) yena ozalwangu Delihlazo (noMaDlangamandla, intombi yakwaNgoyi kuNgqwela), uDelihlazo ozalwa nguMjebeza eGobozana eQonce.]
* '''Nozulu''' (Deyi, Kheswa, Mpafane, Mchumane, Mpangazitha, Macocobela, Mzimkhulu, Ndokoma, Dosini, Thukela, amaHlubi)
* '''Nqarhwane''' (ooZiduli, ooHintsabe, ooMaqhula, ooHlabilawu)
* '''Ntlane''' (uNtlanga, uNqabashe, uMdingi, uHlwayela, ooMpilo, ooMkhondwana, oobhal'esendeni ngonqaba kwephepha, ooGcuta, oSinje, oomthwa kaSihula, amawele ukwezana ancanciswa apha nangaphesheya)
* '' Ntlangeni''' (Nkomo. Mafinya ngolimi, Mntungwa, Yengwayo, Rhaberhu, Marhewula ntaba, Nzipho zimnyama kuqhwayana, Magajana, Malinga, Wen'owalinga ukpheka inkomo ngembiza kanopotyi, Golela, Nkumbuzo, Siqgwabana, Mkhont' ozilolayo)
* '''Ntshilibe''' (Bhanqo, Ndize, Langa, Mdumane, Bobese, Gawul'abathakathi, Nqambodada, Nyokony'elinyam'enyameni, Ntshontshololo, Mgcaleka, senior Counselors in the Xhosa Royal House, "ama andina tata ndizeke ndingowakho".
* '''Ntshiza''', Rhadu, Gubhe, Nakazana, Simelela, Mbamba, Qwangqwa, Manqashe, Ngonyama, Malilelwa ziiNtombi zithi bhuti ndizeke andinabazali, Mpumlo-Nkulu, Bhayi Ka Mcetywa
* '''Nxasana''', Thaba, Dunjane, Skhonza, Gazo, Mkhiwa, Totoba, Malilelwa zintombi zithi "Bhuti ndizeke andina mama andina tata", Gqunu kaNomphakatshane, NoMbhekela, Malunguz' udonga andulukuwela
* '''Nxotwe''' (Gabazi, Qamkazi, Mfuza afulele okwelifu lemvula, Mpondomise)
* '''Nxuba''' (Mduma, Rhudulu)
*'''Nyase''' (uMduma, uBhobhoza kaMgqiwane, uNothintwa ongathintwayo ungamthinti lo mntwana uzakukuxaka, icala lenkomo emdaka, uNdzabela, uNtsebeza, umfaz'obelelinye oncancis'okungaphetsheya, uFenjana kafebana ogangathel'abanye bedl'ubomi, oonoshukumis'imivalo, oohombe...Found in Ntabankulu and Lusikisiki, petsheya kweThina, phetsheya kweTsitsa, phetsheya koMzimvubu [AmaMpondo]) ongathintwayo ungamthinti lo mntwana uzakukuxaka, icala lenkomo emdaka, uNzabela, uNtsebeza, umfaz'obelelinye oncancis'okungaphetsheya, ofenjana kafebana ogangathela abanye bedl'ubomi, onoshukumis'imivalo, ohombe .. Found in Ntabankulu eDumsi, eMacwerheni, Lusikisiki, phetsheya kwe Thina, phetsheya kweTsitsa, phetsheya koMzimvubu)
*'''Nyathi''' uMsuthu, uMphuthi, uRhahla, uRhabani, uTsiki, uNhose; Oogaxel’umbengo, boya beNyathi, Amathol’enkomo zikaNyathi, abeSuthu, ebePhuth'ephuthini! Oozishuba zimdakana phesheya komlanjana wegqili, Izilwana zona zehla ezintabeni ngeziluluthwana, Nje ngoko namagama ezixela ziintsuthu ezi ngobuhlanga” sithetha ngenzala ka Nose (Nhose) kubafazi bakhe abathathu kuMawushe, uMatshezi naye umaMhlwane. Esikhoyo isikululwana sesabo oonyana neenkulu zakhe, uQhaziyana uGeorge kwa noLanga. Ziintsuthu zaseQuthini (Sotho) ngokomlandu kodwa ngenxa yemfuduko/ mfeguza zokhokho bafumaneka Eastern Cape kuTsolo kwela maMpondomise eMcwangele [amaMpondomise ngokuma]
* '''Nyawuza''' (Faku, Mpondo ruling line, chiefs including Faku, Sigcau, Bokleni, Ndamase)
*'''Nyosi''' (Khwange, cesane ndabazana nyosi, jokweni, nodala, khwange, zalamzi, ntunwana, ntozakhe, dlula, cuba, mbewana, ntimela, msuthu, cesana, nophungula, maswakuza njengenyamazana, mbona obomvu, abantu abathunda enkundleni, kuvel' ithokazi lenkomo nyos' eneqeba ngaphambili, ayilum'iyahlangula, baphakuli beenyosi eziphezulu, ngoba eziphantsi ziyabasinekela khwange lenkomo, babangalithena liyabhebha)
* '''Nzotho''' (Nyelezi, Maphongo)
* '''Mqadi''' Qadi, Ngcinase, Ngcwina, Mpondomise, Mdlana, Mbaba, Mbinyashe, Maphilakuzenzela, Gongqa, Ngxowazimdaka Kugcwalimali, Wungushe, Mabiyangomgquba Amahlahla ekhona, Deku, Qushwana, Malaleqhingen'avuke Necebo
* '''Qhinebe''' – (clan of Wonga Guntu, born 6 June 1912) Phalela owazala uSunduza, uMkhomanzi, yena wazala uMlunjwa uGqugqugqu, Zithonga-zithathu, Haha, Duka namahlathi, nkonjan' émnyama edlal'émafini, amaGorha ezwelethu.
* '''Qocwa''' (Deyi, Zikhali, Mazembe, Jojo, Tiyeka, Butsolo Beentonga Mbizana, Mabombo, Ngcolosi)
* '''Qoma''' (Qomukuyitya, ooMvand'inyama, Nyohela, Nwaba ndikwenze, ooSigqo, Sisiqobo eso)
* '''Qithi''' (Ndinga, Nkomo ayizali izala ngokuzaliswa, Yem-yem, Sopitsho, Ngqolomsila, Velabembhentsele, Zondwa, Thembu)
* '''Qwathi''' – Iinkomo zikaXesibe, zikaJojo, zikaMtshutshumbe, ogqaz'indlel'ebhek'ebuNguni. (The amaQwathi are not a clan but an independent nation founded by Mtshutshumbe kaMthetho who split from the amaXesibe nation and settled in the Mqanduli area in Thembuland some 350 years ago. Later they settled in their present capital of [[Ngcobo|Engcobo]] during the reign of King Dlomo of abaThembu, about 1680. This small but fiercely independent and anti-colonial nation divides into several clans: amaDikela, amaTshaba, ooSdindi, ooBhlangwe, ooBhose, amaNzolo, imiNcayi, amaNtondo, amaKhombayo, ooMkhondweni, amaVumbe, ooKhebesi, amaBangula, amaDumba, ooMhotho, ooCakeni, ooBhabha, amaMvala, amaDabisa, ooS'ximba, etc. Prominent chiefs include the anti-colonial Stokwe ka-Ndlela, Dalasile kaFubu, Fubu himself (who fought and killed both Rharhabe and his son Mlawu in 1782, defended his capital and defeated [[Madzikane]] of the [[Bhaca people|Bhaca]] in 1824 and Matiwane of Ngwane in 1828 during the [[Mfecane]] wars triggered by [[Shaka]], etc.), Zwelakhe (present chief))<ref>[https://web.archive.org/web/20131213000000/https://web.archive.org/web/20131213103314/http://eprints.ru.ac.za/1751/5/Ndima-MA-ch8.pdf The origin of the Qwathi] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20131213103314/http://eprints.ru.ac.za/1751/5/Ndima-MA-ch8.pdf |date=13 December 2013 }}</ref>
* '''Rhadebe''' SingamaNgelengele, sisi sizwe esizi mele. Asingo maXhosa, Sotho, nor Zulu. Sithi amakhosi kwisizwe sama Hlubi.
Ndambe; Fafa; Rhudulu; Teyise; Mfunguma; Goduka; Sandali; Thole; Ncayiyana; Thetho; Holomika; Jambase; Mthimkhulu; Ngqeleni; Mkhence; Mafahla; Joseph; January; Mphela; Ndumazi; Bhaziya; Ncuthu; Rheme; Jayiya; Zusana; Ngwana; Molomeka; Malema; Fandesi; Sethima; Sidima; Ngconde; mkhabela; Ncusamba; Mfikazwe; Masinga; Msiza; Yawa; Yaso; Ohoiwa; Qoqoba; Ntsunde; Bandezi; Mqikela; Mqhayi; Mkabani; Sonto; Mai; Vrekke; Damane;Jiyaso; Ntsima; Ndeze; Zenzile; Maphanga; Zuma; Jombose; Ndayisa; Ndila; ndzimande; Bhodlo; Mzimkhulu; Mbotho; Doseni; Dosini; mMqinase; Coko; Vilane; mzoyiyana; Mzozoyana; Tuni; Tau; Baloyi; Valoi; vabooi; Booi; Saliso; Mndima; Mdingi; Ndlobeni; Ndlovukazi; Ndaba; tshaziya; tshaka; lembe; Nemba; Lemba; Bhekuzulu; Bhekezulu; Mantantayise; Sesulu; Sisulu; Ngiba; Ngidi; Goreh; Ngcandana; Mtsamai; Bereng;Tsaitsai; Ncede;Zukulu; Mkhonde; Chitwayo; Ndengane; Feketha; Ndala; Bhubesi; Lamaani; Ndrishan; Drouze; Fulmake and Solika ka Ndebela Mande; Makubalo
* '''Rharha'''-(Rharh'orhalayo ongarhaleli nto yamntu, Nokhwel'thole, Vuyani, Ndulwini, Tshwentshwe, Mfaz'obele'linye phesheya komlanjana)
* '''Rhoyi''' (Ntanzi, Dedeza, Mhlambiso, Sakhele, Ndima, Ndzube, Nzimande, Masoka, Mzimkhulu - amaHlubi Amahle)
* '''Shweme''', (Shweme, Limakhwe, Zilamkhonto,Nolundi, Nogqagqa, Malilelwa Zintombi zisithi bhuti ndizeke, Soyingwa)
* '''Sithathu''' –means 'third', the third Khoi-khoi ancestry clan, the two other ones are Gqwashu and Sukwini– oChisana, Khopoyi, Ndebe, Hasa, Lawu]
* '''Skhosana''' "Ndebele ancestry "(Skhosana, Nozulu, Ntuthwana eyabikela izizwe nezizwana ngoSkhosana, Musi ka Mhlanga ayihlangani ihlangana etla kwesithebe, Novaphi, Mntungwa, Thukela, Suza, Mpafana, Ndebele) by Andisiwe Volwana also by Athi Bahle Monakali
* '''Skhoji''' (A group of Xhosa speaking people who mainly occupy the small town called Tsolo on the Tsitsa valley. They are the direct descendants of a Scottish man by the name of William Saunders who befriended a Xhosa girl and later had issue.)
* '''Shiya'''
*'''Siyagalala'''
* '''Sohobese'''
* '''Sonani''', ntshiza, phokela, ntshantsha ka- mpisi, bhovula zime nkqo, into'ezawela umlambo nge peni, omazanenkungu, imvula lubabalo kuzo, umabuya, umhlab'ohlul' abafokazana, usndindindi, mfazi omabele made owancancisa amawele ngaphesheya komfula wase leng
* '''S'thathu''', Chisana, Ndebe, Khophoyi, AmaLawu, S'dwashu, Nkomo ezibomvu ezimnyama ziyatyiwa (AmaGqunukhwebe clan
* '''Sukude''' (Mkhondwane; Gxarh’eliphezulu; Mancam’iinkomo ethenga iyeza kuba ngugqirha wamaMpondo; Umfo olal’ebanjiwe kodwa avuke kusasa engenatyala; Sikhonza esikhonz’ufaz’obele linye phesheya komlanjana; Zika Hlambangobubende; Zika Mthwa ka Sihula; Zika Gxarha; Zika Gxarheliphezulu; Zika Sitshwili; UNontwemnandi; Izibaya zika Santsabe; Umthondo omhle ozala amakhosi; Mbokod’ebomvu yokusil’ucumsi; Rharh’orhalayo engarhalel’izityalo zabelungu (Mpondo clan name)).
* '''Sukwini''' (with Khoi-khoi ancestry) – [Deyi, Chwama, Lawu, Dibashe, Tik'ayivumani nepokotho, Somda, Somchiza, Ndlela, Ndlakhwe, Lubisi, Nja-bomvu, Sandlala-ngca, Ithole loMthwakazi, Nobinye masiyixhele Zininzi entabeni, Bhunguza yintloko, Mvaba yiketile, Zazi ngezulu].
* '''Thangana''' (Krila, Mtengwana, Rhaso, M'bamba, Bodlinja, Gobingca)
* '''Thiyane''' (Zengele, Ngele-ngele, Mahlangabeza owahlangabeza iNkosi isiza ngobuso ezweni, Nonkosi, Zulu, Buhlungu Benyoka, Nomphumela, Mpundwana zincinci zingazingongiwa, amaHlubi)
* '''Thole''' (Gqagqane, Buzini, Ndlangisa, Mzimshe, Lwandle)
* '''Tiyana''' (Tshulasi, Nongqwangile, Mbambalalana, Sigquma-Nkungwini kutsho kothuk'izindlwana, Nhanhi, Mpheke, Mlamb'okhal'iintaka) ubukhulu becala esi siduko sifumaneka e[[Mqanduli]] nangakwicala lase mpuma kumlambo uMthatha (the clan of Bonke Xakatha "Aah! Zwelobuntu").
* '''Mtolo''' (Tolo, Nongwadla, Mchenge, Bhanekazi, Ngwenyankomo, Dlangamandla, Zulu, Masali, Mfingo, Amajubantlantsi, Vumba lempongo liyanuka, Nozinja ziyakhonkotha, Kuba zithi : "Hawi! Hawu! Hawu! Xa zibon’umnt’ozayo, Nozinja ziyafulathelana, Kanti zenz’umntwana, Umlamb’ awuwelwa, Uwelwa ziinkonjane kuphela, Zona zimaphiko made, Nkomo zikaGaxaza! Oonkuni azothiwa, kuba zithezwe yinkosazana, Bona babasa amadaka eenkomo zabo, Izinto ezifuye inkomo zafuya negusha nehashe.)
* '''Mngwevu''' (Zulu, Skhomo, Mhlatyana, Rhudulu, Tshangisa, Bhodlinyama, Snuka, Nxuba, Fak'inyama emlanjeni iphume ivuthiwe)Aah Rhudulu Nabele mntwini Abantu bomlambo Yena oowavuthekwa wafa
* '''Tshatshu''' (ooTubane, ooHoza, Inkomo ezibomvu zikaMphasala)
* '''Tshawe''' (the ruling house among all the Xhosa. Chiefs include Khawuta, [[Hintsa kaKhawuta|Hintsa]], [[Gcaleka kaPhalo|Sigcawu]], [[Sarili kaHintsa|Sarhili]], [[Xolilizwe Mzikayise Sigcawu|Xolilizwe]], Xhosa, Malangana, Nkosi-Yamntu, iiou, Skhomo, Togu, Ngconde]]etc.)Kubekho inkwenkwana egama lingu Songe yona imagazimane ingumtshana emaSukwinini nasemaTshaweni ibe ingu Mpinga ingumpondo aze abe uyisemkhulu wakhe ezalwa yintombi yama Dlamini ojola
* ''' Tshawuza''' (Mnguni)
* '''Tshezi''' (the ruling Bomvana clan of the Jalamba-Gambushe line, with European shipwreck ancestry)
* '''Tshomane''' (with shipwreck ancestry, split from the ruling Nyawuza clan of the Mpondo)
* '''Tyani''' (Mbulu, Mdumo, Noqobo, Nontshatsha, Manci, The clan of AmaZotsho)
* '''Tshonyane''' (The clan name of [[Chris Hani]]) -Aphuma kubelungu abatyekezwa yinqanawe) – Ndalase, Tshaka, Chungwa, Dikiza, Sawu, Sido, Toda, Simnke, Khwane, Hani, Mth'uzimele, Gqunukhwebe, Nkomo.<ref name="wordpress">{{cite web|url=http://abongisocial.wordpress.com/2010/08/20/iziduko-nezinqulo-zamaxhosa-jikelele/|title=Iziduko nezinqulo zamaXhosa jikelele (Xhosa clans) | Abongisocial's Blog|publisher=abongisocial.wordpress.com|access-date=2015-07-04|date=20 August 2010}}</ref> One of the 5 original Gqunukhwebe clans along with Sithathu, Sukwini, Gqwashu and Giqwa.
* '''Thwane''' (Fulela wanetha, Mfazi olivila, Mpemvu, Sabelo, Wuwu)
* '''Xaba''' (ooNonkosi, ooNonxa asikhathali, ooNomjoli, ooLinda, ooMwelase, ooMlotywa, ooShwabada, owashwabadel'inkomo neempondo zazo, Apho kungavalwa ngamivalo kuvalwa ngamakhand'amadoda, aMahlubi amahle.)
* '''Xesibe''' (AmaXesibe are a nation made up of several clans and tribes but their history, Mbathane, Tshomela ka Matsho, Matshaya, Makhuma)(Mbathane, Matshaya, Xesibe, Khanda'nyawana, Matshin'ayibheke, Ibhaca
* '''Xhamela''' (They are also called amaGcina, found in Thembuland).
* '''Xoko''' (Mpinga, Mawawa, Ntomtwana, Ngceza...Mostly populated in Bizana and Surrounding areas)
* '''Zangwa''' (Khwalo, Ncuthu, Sohobese, oonkuma – amaMpondo).
* '''Zulu''' Zulu, Malandela ka Luzumane, Ntombela, Gumede, Tshaka, Lombeki, Mtungwa, Mhlehluwile, Sikamade, Mpungose, Mpundzima, Ndabakazi, Mbilingati, Sakhephi, Seme, Ndlovana, Ngwana, Lemba, Phungula, Zulu
* '''ZIMA''' (Bhomoyi, Timane, Nyakwezi, Ceduma, uNxengo, Zima Ka Bhomoyi ka Thembu
* '''Zoko''' ( Chatha, Dlokovana, Mathathesuka njeNyamazane, Ngqambashe, Diya malandelwa yintombi ithi ngizeke noma awunkomo, mntomhle njenjomi, Bekwa, Mafumbatha, Kitana, Gojana, Maniza, Mbhantso, Makhawini, Mazwana, Matana, Mkhosana, Nduluka, Nyumbana, Tseku, Bhokomela)
The tribes under the Xhosa confederacy are the:
* AmaXhosa
* AbaThembu
* AmaGqunukhwebe
* AmaRigwa
* AmaHigwa
* AbaThwa - AmaSan and Khoi
* AmaMpondo
* AmaMpondomise
* AmaBomvana
* AmaMfengu
* AmaXesibe
* AmaQadi
* AmaFingwa
* AmaNgwevu
In Terms temporals was Alikednth Not Xhoosa Was Laerthghyu
Ikumkanikazhii Kuxeshaa Nghamaxhoosa Emhilhonhi Kusekudhalhenhi
* Amagqhunhukhweba - Zhandholhoo Ndhimaa Ngqhamhakhwe Qaamaataa
* AmaMpomse - Nqabeki Sumhako Saandhandha Mbhetsholomee
* AmaMfenghuu - Ndhasii Ndhoa Ndelemi Ntsakamu Lithekaaa
* AmaGQadi - Quma Xarru Langmaan Xoi Sun Velelaa Xaam
* AmaMpondhoo - Gxizhaa Qaa Lalhefhii Qe Qaukaa Qawukelo
* AmaXesibe - Lejaais Nkoi D'Nkoi Nkoi Plaatoonhath Rhoi
* AmaBomvhanha - Lesjhaku Lhankumhaa Nhekwathi Selebhamthi Se
* AmaFinghwaa - Sondhomhaa Lhidhirhaa Rhazhiswamhee Rhaletshu
* AmaFinghoo - Solentsu Nghibhanghiso Lhamnghethuu Nghonhiii
* AbaThwaa - Ntselekiso Sabalelhii Hintsaa Selaamtshadhi Ncia Ciyaa Ncu Xaa
* AmaRigwa - Ntelekeso Selhuya Mpita Se Silanto Ntintalantsu Ntsola
* AmaHighwa - Nhikhwelase Siyhaselwase Mhikwase Lidhirhaswe Mhavhekisa Gwijhaa*Suthu, Ncwane, Rhayeni, Ncwane, Mahlatsi, Mahlatsi, Mrhena, Shuba seguusha emnyama
*AmaNdambane -mvulotshe, Nohali, Ndlungwane, Maqolo, squngelo, ngubo nkulu Mayiwa
Amacwerha-Cwerha, Gxarha, Mlawu, Mahlahlana, Siyoyo
*Msuthu:Mtlokwa, tsotetsi, sbilwana, *msuthukazi or Females
*Mpandla:Mbona, Tshayingwe
Heka, Nangu, Tiya, Tyibashe
Nxele, Tyhethe, Dlumvubo
Gastyeketye, Nunu, Bhuse, Mvabebhokhwe
Dobo, Nonjonjo, Nombamba, Rharhabe
Mandlana, Sende liyahlaba likhuphi gazi ngomlomo
Isilo sehlathi esigquma phezi ko mlambo
OoZiduli zibomvu zokuzimela kuba zibalek'intaka
uMbon'obomvu ongatyiwa batshakazi kuba uyaba ghabhisa
Dobo liyatsha licinywa ngegazi leNgwe
NGWE ndini ezidla ngamabala!!.
Gantsa:(OoBisha, Wabani, Mhlonyani okakayo njenge ncindi yekhala, Mdludla kabekisi, Tshoba lenkomo noba yeyakwabani, Qholo, Mbali, zinde zinemiqala, Mfazi obele lide oncisela naphesheya komfula, Phuzi luka somanqanqa unqanqazayo, amaNtombo, Gaba, Xho'ndlovu, Gogoba, Zotsho, Bathi Nonyawo Zincane kanti Zinkulu okwe Bhlayi yetolofiya, Mvundl'ubhelu, Malandelwa yintombi, Tshitshis'intaba)
Zondi: Ntsele, langa, gqagqagqa, Madlalangemdlovu, mlomane, mbutho, vaphi, khuboni, qunta, Nontandukutatanyiswa, Nondaba, mbilin'awudliwa, dlanamhlotshana, uluqa, ushibane, utetemane, umabonw'abulawe njengenyamazane, umbutho, lusibalikhulu, ugagashe kaBhambatha.
UZondi uNtsele sisizukulu sika Dulaze, Gwente, Gqingeni no Jwambi
Ntchiza: Ghuba, nakazana, malilelwa, ongonyama
ocxhu68ilzpp8y5xni27xioky281m81
40875
40874
2026-06-16T04:15:06Z
~2026-35270-89
16138
40875
wikitext
text/x-wiki
IziDuko ngamagama wookhokho bakho bantlandlalo kude phaya abangasekho (amathongo, amawenu, abaphantsi, izinyanya zakho), kwaye yindlela yokuzichaza phakathi kwabanye abantu ukuba ungubani kabani nokuzazi imvelaphi yakho, nomsuka wakho.
Iziduko esiXhoseni zibaluleke ngendlela yokuba ukwazi ukuzilanda ngokomnombo wakho.
==IziDuko==
IziDuko zamaXhosa nezizwe ezisondeleyo kuso:
AmaNzotho, ooKhawuta kaGcaleka, ooLwaganda kaMlawu, ooMaphango, ooMalambedlile, ooNgxale, ooNyelenzi, ooPhalo, ooTogu, ooTshiwo kaTswawe, kaMalangana (AmaXhosa omthonyama).
* '''AmaGiqwa''': Jikijwa, Belethe, Mvaba, Meqo, Ncudwana, Nkosana, Thotywayo, Mdeyama, Xhe, Bhaxa, Qhirama, Nonesi, Qobo, OoNtshinga ay'khwazwa ikhwazwa ngabayazo.
* '''AmaZangwa''': Mzangwa, Khwalo,Ncuthu, Mlanjana, Sohobese, Nkuma, Mpondozephela.
* '''Bhayi''' (Khetshe, Mkhumbeni, Msuthu, Gwaca, Camsholo, Nyokemnyama ecand'iziziba, Nkonjane ebhabh' emafini, Mkentane, Mevamhlophe, Vundle, Khayisa – bangabantu/iqela lamaVundle).
* '''Bhele''' Sikwethu;Makubalo; Mzozo; Nozulu; Mavuso; Notell; Nondela; Bharhodi; Nebhunda; Salaivha;Phei; Kaifur; Kuptar; Mbai; Bhungezi; safi; dez; Pheketha; Mbeko; Ndzikame; Madzikana; Cii; Ciya; Gume; gamle; Ngamlana; Qwiba; Ndizakazi; Ntulo; Siqenduka; Nduku; Mfunisa; Masela; Ndzeku; Lahilathi; Msomi; Mzaku; Ntamonde; Hasheki; Mishekwi; Mbidaniso; Rhamente; Mzotho; Mandela; Msuku; Mthengana; mantambo; ntuli; Mthembu; Mtembu; Ntuka; Nteko; Ntoni; Ntonga; David; Favors; Fu; festile; huh; Jonnas; Bele;Gqokoma; Gontsana; Fakude; Fezela; Gugushe; Gagashe; Mehlomade; Masengi; Nyembe; Maduna; Mqwathi, qwasana; Nxasana; Zwai; Bhala; Shezi; Mbekeni; mathole; mathambo; Mazwai; Fukutha;Gwara; Tshawe; Shumeka; Tamse; Luthuli; Magidela; Mgabadeli; Ntsele; Ndayi; Nqala; Ludeke; Madikizela; Ngutyana; Mtengwana; Ngcingwana; Khuluza; matumatu; Photshozwayo; Majeke; mtholesi; Nodada; Mfikeni; Mafikeni; Mofokeng; Twala; Thwasa; Mgoma; mMgeza; Mlaba; Jereka; Jere; Jele; Vhoni; Mfeka; Ka Mvumbi ka Ngigame Notha; Matomela.
*"uBhele, uLanga, uQunta, uMafu, uKhuboni, uNdabezitha, uNyathi, uMadibanandlela, uSilokazi, uMbutho, uMdluli, uNkomi'nala, uMbikazi, uNontandukuphakanyiswa"
*'''Bhele''' (Bikane, Njonjo, Yoyose,Skhutyana, Ngcambizikile, Luvuno, Mahlangabeza)
*Bhedla (Bhedla ka Mpulana, Mnqabe, Khanju, Nondiza, uBhang'is'abeNguni ngentololwane, isishlahla sesuNdu esithi sigawulwa sibe sihluma, Mth'ontsingalala phezu komlanjana uMdumbi, Mlambo awuwelwa uwelwa ziintaka zodwa kuba zinamaphiko)
*'''Bhlangwe''' (Mnyamana, Mtshikitsha, Mpembe, Mphube, Mbhongozi, Bulisa, Bhekizulu, Mgungubelana, Nothwalana, NtongazaseChefane). Ubukhulu becala esisiduko sifumaneka Engcobo nase Lady Frere.
* '''Bhukhwana''' (ooMbara, ooMpofu, Mtshobo, Phaphulesilo, Phaphulengonyama, Into ezingaphathwa mntu ngoba zizinkosi ngokwazo).
* ''' Bhisha''' (Xhelindlovu, Mntambo, Gigaba, Mvundl'olubhelu, Gantsa, Ndize, Zotsho, Bathi ngunonyawana zincinane kanti zinkulu oku kwe Bhlayi letolofiya).
*''' Bhuku''' (Sinqasha, Nkamangane, Mbhamla, Mfazi obele lide oncancisela ngaphesheya komfula, iingonyama ezigqumela ngaphakathi ngokuthanda isizwe sama Xesibe).
* '''Cethe''' (ooChizama)OoBhurhuma, Ncenceza, Wele, Gobe, Mnyapha, Ntsimini, Bhenqingwe, Solugcelu, Sisu side, Mlowa, Mawel'umlambo izele, Mbambozinomongo, Ootyinyamikrwada, mlanjana, njoloza, ngcok.
* '''Cetshe''' (Jaba, Rhuba, Mlamb'okhwel'iintaba, Mlamb'owelwa ziinkonjane).
* '''Cirha''' (Ntu, Hlanga, Langa, Mnguni, Ngoni, Malangana, Nkosiyamntu, Nkosiyane, Xhosa, Cirha, Qhangqolo, Nciba[ne], Ntswentswe, Nojaholo, Hasa - Ntlokw'enyani, Mhlantl'endlovu, Dlakalashe, Malandela, Nyembezi[ana], Rhubusana, Tyiwa, Bonga, Gabha, Oniwe, Sihlobo SikaTshawe, Hloml'phuthu lidala lineempondo).
* '''Dala''' (Mganu, Wanga, Dibandlela, Nteyi, Ciko, Yolasha, Jalamba, nkomo'zibomvu nezirhwexu).
* '''Deyi''' (Ncume, Cume; Cum; Wei; Wayisi; Bhangushe; Bhengu; Cebisa; Deyiso; Dei; Deii; Gabisa; Manzini; Mdeyi; Mtame; Hlathi; Hlabe; Mjoli; Makhoba, Mako; Xolo, Meko; Ngcolosi; Sengwayo; Mthwakazi; Jabavu; Nonina; Dlakana; Ngilana; Ndleko; Vezi; Ndeki; Murr; Nkuna; Mbokazi; Wushe; Khusi; Khusher, Sinyali; Phakwe; Pepu; Mphephu; Babalo; Phaahla; Phoi; Hambashe; Ham; Herr; Nkatha; Nkhatha; Gwabini; Gqwaru; Ngoni; Ngozi; Fusana; Geda; Phephu; Ndudane; Farru; Fini; Finini; Mbelani; Bhekiswa; Bekiswa; Qhakaza; Bekiso; Mase; Manci; Mancini; Noconjo; Zikhali; Mzungulu; Zungulu; Mzungu; Mphafane; Kheswa; Mphafa; Qamata; Qubulashe; Gqigqigqi; Duur; Diya; Diko; Xhonti; Ntoyanto; Xarru; Xhakaza; Xakaza; Shwawu; Mshwawu; Zotsho; Somdeyi; Sukwini; Mahoyi; Motsa; Zungu; Velelo; Valela; Phaala; Mtebele; Lambatha ; Nduli; Mbovu; Xoi; Xarr; Sarru; Soreh; Soi and Noma-Ndzo-Ndzo ka Phika'ne'langa.
* '''Mnkabane''' - Majeke, Mthwembotyi, Noqazo, Mayeye, Nduntsha, Nkomo zika Marhama, zika Ngxalenye, zika Khamanzana, unyawo zipinki noba zinentsente, uMthondwana, Mbuswana, Nywabelemntwini, mfaz'obele linye, uNkomo zakwa Ntleki, Mabandla ka Rhanjana, Mzilanto. Undlunkulu wamaNkabane use Dutywa kwisithili sase Taleni*"Lunga Mdunyelwa".
* '''Debeza''' – OoDebeza, ngoJebe, Nonyanya, Nongoqo, Mbeka Ntshiyini Bathi uqumbile, Khonkcoshe Mbokodo engava mkwetsho (These are royalty in the Amampondomse group. Their main concentration is in the former [[Transkei]], in Tsolo, Qumbu and Umthatha in the Eastern Cape).
* '''Dikela'''' Mqwathi, Bhlangwe, Yongose, Noni, Mfuyo, Ntswayibane Lindile Thuthani Mdantsane
* '''Dlamini''' Jama kasjadu zizi elimnyama nenkomo zalo ezmanqina amhlophe kukuwela inkonjane nethukela' (Sibakhulu; Senzeni; Gqibheto; Luku; Lukha; mesiMankuthu; Debesi; Vakasheli; Ndosile; Leki; Ndasuka; Mziyaso; Sokhanyile; Madinga; Susela; Ndosi; Mlotshwa; Ndabazabantu; Mpangazitha; Seku; Mabhida; Peleng; Sokhula; Shange; Nxasabe; Nkulukazi; Mkhiza; Mzizi; Sejamu; Sejadu; Jinineka; Mjele; Jaziya; Jali; Mawawa; Ngubengu; Sonci; Qhineba; Ndelekana; Nyathi; Ngwcabe; Ndasa; Fuleka; Sifumba; Ndlambe; Mjevu; Jevu; Jambasile; Ndalasi; Ntesi; Tyesi; Mbele; Ntume; Nibe; Mcube; Ngcobo; Gumede; Hoffman; Sesesako; Mbusiye; Hadebe; Sibaya; Williams; Buleki; Mtshengo; Nduna; Ntlanga; Mfolosa; Lefifi; Mpuluka; Zondi; Mjeleku; Sabani; Langasika;Khabazela; Nyuzwa; Fanana; Mbeko; Mbingwa; Ntokuza; Ledimo; Leremi; Manyathela; Mashile; Mashaba; Dhlamini; Ngonyama; Mkize; Nzimakhwe; Shenge; Ngwenya; Solomons; Khumalo; Sabelo; Kelso; Daniels; Mzimba; Mndzima; Msebendzi; Ntshona; Ndlovu; Mbeki ka
* '''Dodo''' yirha, mzondi, sambu ziyddd '''Dlomo''' (Sopitsho, Ngqolomsila, Yem yem, Vela bambentsele)
* '''Dontsa'''- oDludlu, oNoDlabathi, uDontsa ongena mafinyila, Intlanzi enkulu yase Mzimkhulu, Nyathikazi ka Luvuno, oBele lide linyisele ngaphesheya ngomfula, oSwahla, oMaphanga, oMntungwa uNdukuMkhonto, uShembe, bath' uDontsa akananyongo kant' abay'bon' uba igqunywe ngesbhadlalala so mhlehlo... Thupha lengwe elabonwa ngabathezi bentaba bathi bakulibona balithandabuza, uMagawula ngo jece abanye begawula nge zembe ...... ([[amaHlubi|Hlubi clan]])
* '''Dzana''' Dzana, Khatsini, Ncwabe, Nongalo, Ngxabalala, Swaz'ilobetha izifebe, Ngcofela, Nonunu, Dzan'ibedzu, Mkhuma omnandi njenge zambane, Mayeye, iBhaca, mabheka Phantsi njenge zambane. ''''''Mziwodidi Majiya'''''' (amabhaca)
* '''Dzanibe''' (Nqolo, Gaba kaThsayisa, Mntu wasemanzini, Ndzabedvolo, abakhibexonya-bengalaluki, ningayiqabi mpobovana nizawudlula nabadluli bendlela, Ndzathsane, Mahlambahlaletyeni, Nomvalo etc.
* '''Faku''' (Nyawuza, Thahla, Ndayeni, Ziqelekazi, Ngqungqushe, Dakhile, Mpondo, Hlamba ngobubend'amanz'ekhona)
* '''Fundzo''' (Tyani bude bongamel' iziziba, Mduma, Gabela, Mbulukazi, Sodladla)
* '''Gaba''' (Mgweba, Mngqosini, Mjobi, Thithiba, Cihoshe, Nozinga, Mnt'womlambo, Thikoloshe, Ndoko, Mbokodw'emnyama Kahili, Msuthu, Mfazi obelenye, )
* '''Gadluma''' (Cekwana, Ndulini, Gando, Tshutsha, Tyhopho, Mbomb'emfene, Izinto ezadla igusha zabelungu zathi ziziduli zethafa - AmaHlubi)
* '''Gambu''' (Memela, Msuthu Nontuli, Ngwekazi - AmaHlubi)p
* '''Gamede''' (or Gamedze) (Nogele, Skhutyana, Phosibe), Mzamani, Ngonyama, Silwa kaMasikani, Nomasi, Gele, Mphubani, Maqaqasi, Mbew'enkulu engahlungulwa, etc. [[Swazi people|emaSwati]]
* '''Ganu'''
* '''Gatyeni''' Nywabe (Mamali, ndondela,nkomo zibomvu nenkunzi yazo,Mshe,Nxopho,Tyelebana,Msengana, Niko,indoda uyivumi nepokoto, Bhobho,Tyelebana,ocubungu)
* '''Gcina''', Helushe, Xhamela Ncancashe, Magwebulikhula, Malambedlile, Nokwindla, Thyopho (Bahamba bepheth'isali – ihashe bakulifuman'emlungwini. The Gcina clan is originally from Lady Frere in the Eastern Cape. The amaGcina are thought to be kings of Lady Frere as they are the dominant clan. OR Amagcina Amarhula (Xhamela Ncancashe, Nogawul'ikhula, Malambayendle elambel'inyama yenyamakazi, nokwindla, uthyopho, uhamba epheth'isali ihashe ulifumana emfengwini, izinto zabantu abazibi koko bayazigcina, bathi iigusha ziziduli zethafa, ibhokhwe ngumnqabaza wehlathi, Isizukulwana sika Nomagwayi, umbon'obomvu wase mbo.
* '''Gcuma''', (Gcuma, Jola, Dzabela, Mayaba, Nonga yintombi, Malandelwa yintomb' ithi ndizeke.
*Maya, (mntungwa, mbuyisa,
* '''Mgebe''' (Ngobe, Ngaleka, Mkhasela Mduduma nje ngezulu, Bazindlovu, Holomisa, Mthembu)
* '''Godlwana''' (Nompunzi, Gcodi, Lusalu, Catala ka Qoyi, mbumbulu inye zingabambini ziyadubulana)
*Goqolo (Ntshintshi, Thanana, Tyebelangaphakathi, Mjoli, Sheya, Ganeka)
* '''Gqunu''' (Tshawe, Gcaleka, tshiwo, togu, rharhabe, mdange, ngconde, khawuta)
* '''Gqwashu''' gxiya, mvambo, lawu, manzini, ''uyabase , uyeye , unyembezana , usandlalanca , amagqwashu amnyama ne nkomo zawo zakwa nuse , ndotshayisa , siyaphi'' (with [[Khoikhoi]] ancestry)<ref name="curragh-labs">{{cite web|url=http://www.curragh-labs.org/research/sharing_cultures/personal-nm2.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20131003032037/http://www.curragh-labs.org/research/sharing_cultures/personal-nm2.html |archive-date=2013-10-03 |url-status=dead |title=Sharing Cultures: Personal Revelations: Ncedisa Mayeko|access-date=2015-07-04}}</ref>
* '''Gqwarhu''' – Deyi, omhlophe, Khawu, ngoszi, Mtabasa ka Dingana, cebisa
* '''Gxarha''', Cwerha, Vambane, Mahlahla, Siyoyo, Mlawu, Potwana (Mpodomise subgroup clan name)
* '''Hegebe''' (Mduduma, Ndala, Ngubengcuka, Holomisa, Ngwiti, Mkhaselwa, Bazindlovu)
* '''Jali''' (juda, Mpemvu, Ntlotshane, Mvetshane, Jonas, Tshira, Mabhala, Gwatshu - AmaHlubi)
*'''Jevu''' (tolo, zulu, mchenge, mabhanekazi, nonywaxhwa, vumbalempongo iyanuka inika ngoku nukiswa, maxhwabaxhwaba.
* '''Jola''' SingaMampondomise ngohlanga, ooJola, ooJoliNkomo, ooMphaNkomo, ooQengeba, OoNgwanya, nomakhala, njuza, sthukuthezi, sithandwa mhla kukubi, hoshode, hakaha, mfaz' obelel 'nye omabele made, oncancisa naphesheya komlambo (The royalties of the Mpondomise)<ref name="google2">{{cite book|title=South African voices: The way we travelled : oral history and poetry|author1=Zenani, N.M.|author2=Bhotomane, N.|author3=Scheub, H.|date=2006|publisher=Parallel Press, University of Wisconsin-Madison Libraries|isbn=9781893311718|url=https://books.google.com/books?id=pTaFDi1tNzMC&pg=PA22|page=22|access-date=2015-07-04}}</ref>
* '''Jwarha''' (Ntu, Hlanga, Langa, Mnguni, Ngoni, Malangana, Nkosiyamntu, Nkosiyane, Xhosa, Jwarha, Vongwe, Mtika, Mazaleni, Jotela, Khatiti, Mnangwe, Mayarha, Tiyo, Soga, Mnguyane, Mbelu, Ndabase, Bantw'abahle noba bapheth' izikhali, Ntame'nemida njengeye nkunzi, mabujwe'bhidlika njengodaka)
* '''Phalo'''
* '''Gcaleka'''
* '''Khawuta'''
* '''Khiwa''' (Qwebeda) (Khonjwayo, Chithwayo, Ngcekula, Ndzondela, Hlaka, Ngetu, Phoswa, Silwanyana, Makalanyana, Sikhehlana a Pondo clan)
* '''AmaKhonjwayo''' Isizwe noMnombo (Tribe Genealogy): Sizakuwubeka ngokokuzalwa kwabo, sithatha nje iintloko zabo, uChithwayo uzala uKhonjwayo, uKhonjwayo azale uKhiwa, uKhiwa uzele amawele elokuqala nguNgcekula elesibini nguNtsikinyane kundlunkulu wakhe (Great house) uKhiwa ezele uNdanya ekunene, (amaNdanya akhokelwa nguNkosi uVelile Mkono)waza kwiQadi wazala uTshizi, indlu kaTshizi ikhokelwa nguSiqukwana.(Inkosi eyayiphethe ngexesha lakudala ihlonitshiwe nguNgcekula)uNgcekula (iwele lokuqala) uzele uNdzondela, uNdzondela wazala uHlaka, uHlaka wazala uNgetu, uNgetu wazala uPhoswa, uPhoswa wazala uSilwanyana, uSilwanyana wazala uMakalanyana, uMakalanyana wazala uSikhehlana, uSikhehlana yena uzala uTatana. Ngoku singena kwinzala yewele lesibini. UNtsikinyane iwele lesibini uzele uMakhanda, uMakhanda wazala uNogemane kwiGreat House, kwiRight house wazala uThungana. Masiqale kwindlu enkulu, uNogemane uzele uGwadiso (Dumile), uGwadiso wazala uGodloza, uGodloza yena wazala uNtenteni, uNtenteni wazala uGobizithwana (uZwelidumile) waza ke yena uGobizithwana wazala uDumisani inkosi enkulu ephethe isizwe samaKhonjwayo ngoku. Kanti ke uThungana yena wobunene buka Makhanda uzele uSithelo, uSithelo wazala uPhonyela, uPhonyela wazala uMakhizinyani, uMakhizinyani yena wazala uHlathikhulu, uHlathikhulu yena uzala uThulani.
* '''Khumalo''' (Mzilikazi kaMashobane - Hlubi clan name), Mntungwa, ndabezitha, dibandlela, imidletye, noyila, sichaba, oomadibanisa indonga, ah! ndabezitha
* '''Khwetshube''' (Xhanga, Ngcawukana, Thamse, Bipha, Bhongxa, kaXhanga; Mhlang'olal 'intake Kaz' utshile nje zolala phi! Ndlu kaYokazi. (Mabude, Ndelemane, Detshe, Njenjani) (Isiduko sakwaMpondo)
* '''Ngconde, Kwayi - Gando - Ziko''' (Ntu, Hlanga, Langa, Mnguni, Ngoni, Malangana, Nkosiyamntu, Nkosiyane, Xhosa, Tshawe, Ngcwangu, Sikhomo, Togu, Ngconde, Gandowentshaba, Nciba, Phazima, Noyi, Phuthise,Gciniwe,Makhaphela ,Nduku zomsenge zikhaphukhaphu kodwa ziwubetha umkholwane ulengalenge)
* '''Tshawe''', (Ntu, Hlanga, Langa, Mnguni, Ngoni, Malangana, Nkosiyamntu, Nkosiyane, Xhosa, TSHAWE, NGCWANGU, SIKHOMO, TOGU, NGCONDE, GANDO - TSHIWO, PHALO, GCALEKA, KHAWUTA, HINTSA, SARHILI/ KRELE, SIGCAWU, GWEBINKUMBI, NGANGOMHLABA - MPISEKHAYA, XOLILIZWE...
* '''Madiba''' Dlomo, Yem-Yem, Sophitsho, Ngqolomsila, Vela bambhentsele, Tubhana, Qhumpase, Ntande, MThembu, Ncikoza, Mtshikilana, Malangana, Bhomoyi.
* '''Madiba''' (Mthikrakra, Ngangelizwe, Dalindyebo, Joyi, Jumba, Sabatha, Buyelekhaya)
* '''Maduna''' (Gubevu, Nokhala, Jiyana, Tiba, Matoetoe, Msuthu, Sjekula salakulandela, Umnt'abesi gejebe nkomo sekhona, malobola gesegadana, Umnt'owaw'edakeni kwathi nqa abantu - Hlubi)
* '''Majola''' (see Jola)
*'''Mambi''' (Nxontsa ka Xesibe, uBhulingwe kuvele imamba, uNtabazikude zikuMganu, Mntshontsho uSabela uyabizwa emazibukweni)
*'''Mhlwane''' (ozibula, AmaHlwane, oMkhaliphi, oSigayela, oMasabisa, Nontsiya, oShlahla somnquma sigawulwa sibe sisahluma, osthebe sibanzi sisikela amavilakazi Lubelo Mdabe)
*'''Manci''' (Mbali, Wabane, Tshitshis'intaba, Mdludla, Zinde Zinde Zinemiqala)
* /'''Hlanga''' (Hlanga, Nobetha, Mqiya, Mndlovu, Mntada, Xhinela, Maleku, Nxeko, Dlangamakhandlela, Yokhwe, Maphuza, Mgweleta, Zilenzi, uMfaz'obelenye phesheya komlanjana) Thembu clan *'''Masiba ''' Nyawuza, Mhlongwane, Jesese, Mlaza.
* '''Matshaya''' Mbathane, Xesibe, Mkhuma, Khandanyawana
* '''Mbanjwa''', Gebane, Mpethwane, Gubulundu, Nongoma, Ntimela, Mhlabeka, Mantiyantiyane, Hlubi
* '''Mbatha'''
* '''Mbongwe''', Mbuyisa, Mvemnyama, Khoza, Sondisa, Mathobela, Nqalela, Ndimande ka qaqaqa, Sigudu sebhokhwe, Sandamela, Ndawonde, Madas'elangeni, Nkob'aziphekwa ngamavila ziphekwa zizikhuthali - AmaHlubi
* '''Mbotho''' Mbotho, Mazama, Mtshikilana, Myalo, Fulela mfaz' olivila kuyanetha, Sibasa manzini kuvuth' umlilo, Nyawo zibomvu nokuba zinentsente, Ntsindane, Malala nentombi ivuke ithi ndizeke, Sibasa Manzini kuvith’umlilo, Thoyane.
* '''mNdlane''', Tutuse, Nomdimba, Ntlokwan'ibanzana. Basisizukulwana sakwaMThembu*
* '''Mdlangathi''': Mome mome Sirhama Somntwana, Juta, Ngwenduna, Mencwa, ntshozina, Nobhedu, Ntaba ayikhonjwa ikhonjwa Ngamadlangathi odwa, Nyonyoza ka Nyinywa, Nyame'enja eyafel'emfuleni yeza ngokunuka elalini, Ntlangwane, Mkhobela, Bhalangile ka toto, mth'ugawlwe ngabangangaye ngamapilinya, u-hagu hagu ndibolek'umbombo ndiqebul'amafusi ndakuph'iingqweqwe mhla ndafula, nzipho zekati ziyi nkcalankcala zithul'ibhekile yetiki ixhonywe emahlantini ob'hlanti, mfaz'othakathayo ubonwa ngeempund'uxweba xa kbanda, ndakthum'ebhisdolophu walibala kusel'iti enempukane, mbembe ka mahlalela, u juba lalal'emthini ngokuzbonakalisa, nkunz'emnyana bakhuz'ukuhlaba ngoba zonk'izizwe ziyzwil'ukulila.
* '''Mfene Lisa''', Jambase, Hlathi, Msuthu, Buswayo, Canzi, Sanzanza, Uzango'mva Eliweni, Uyibeka Elityeni Ityiwe Zimbovane.
* '''Mgiqwa''', Magele, Thotywayo, Jikijwa, Mvaba, Nkosana, Tshobo, Ntshinga ka Khwaza, Ntiya, Bambani
* '''Mhaga''' (noSabe, Amawel'ukuzana, uQwetha no Gqubushe)
* '''Miya''', Gcwanini, Munja, Sibewu, Sijekula, Salakulandelwa, Maguqa agalele njenge ngonyama, Malebomvu, Rhengqwa, Mja
* '''Mjoli''' (Deyi, Shishi, Qubulashe, Wushe, Ngilana, Nonina, Bharhuzi, Fusani, Khusi, Bhedle, Mpulana, vebi, Zulu)
* '''Mkhwane''' -Mwelase, Sigasa, Ntukela, Mlalase, Cikilili, Ngwekazi, Mqingwana - AmaHlubi
* '''Mkhwemte''' Dabane Sgadi Meka Ntwentswe Fulashe Nojaholo Ncibane Qhanqolo Ntlokwenyathi Ngququ venge
* '''Mngxongo''' (oNtsundu, oYem-yem, oVelebem'bhentsele, oZondwa zintshaba zingazubenza nto, oSophitsho, oMadiba, oNgqolomsila, oDlomo, oMthikrakra, Qhayiya (Descendants of the AbaThembu, see Madiba, Dlomo, Mmaya)
* '''Mmaya''' (oYem-yem, oSophitsho, oMagwa, oNgqolomsila, oBhomoyi)
* '''Mlambo''' (Hlubi, oMbinga, Onoxhaka, oDladla, oLubisi, oSenene, Mlambo ongawelwayo owelwa zinkonjane zodwa pho nazo ukuba zinempiko) siszalo sika Gxiva
* '''Mnganga '''(ooKrila, Thangane, Mbamba, Bhodl'inja, Ngcondozimhlophe, Mgquba)
* '''Mpangela''', Mvinjwa, Rhoshana, Ndlazi, Dlomo, Sibetho, Magwala, Gwadzi elisilika bubuhle, Oogudlilwandle bade balifanela. AmaHlubi
* '''Mpehle''' : Cabashe, Dikane, uVete, Notyedo, Goc' iNyonga, Masila, Nkomo z'bomvu (a Mpodomise clan name)
* '''Mpemvu''' : uJali, uJuda, uNtlotshane, Bumela, uNgciva (a Thembu clan name)
* '''Mpinga''', Mawawa, Mbala kaNkqoshe, Mpondomise, Ntose, Ntomntwana, Ngwangwashe, uSenzwa, Sineka, Mbetshane, Hlahla lamsik' umntu es*ndeni, Ngceza, Sintila, Nyaw'zinoshukela, mzukulu kaSityulu, kheth'omthandayo, Mawawa, yazi b'inobaya ifanelwe ngabafana): the clan of [[Enoch Sontonga]], author of "[[Nkosi Sikelel' iAfrika]]", part of National Anthem of Republic of South Africa.
* '''Mphuthi''', Nyathi, Msuthu, uRhahla, Rhabani, Tsiki, Nhose; Oogaxel’umbengo, boya beNyathi, Amathol’enkomo zikaNyathi, abeSuthu, ebePhuth'ephuthini! Oozishuba zimdakana phesheya komlanjana wegqili, Izilwana zona zehla ezintabeni zokhahlamba ngeziluluthwana, sithetha ngenzala ka Nose (Nhose) kubafazi bakhe abathathu kuMawushe ewe uMatshezi naye uMamhlwane. Esikhoyo isikululwana sesabo OoQhaziyana, OoGeorge kwa noLanga iinkulu zakhe. Ziintsuthu zaseQuthini (Sotho) ngokomlandu kodwa ngenxa yemfuduko zokhokho bafumaneka Eastern Cape kuTsolo kwela maMpondomise eMcwangele [amaMpondomise ngokuma] “Nje ngoko namagama ezixela ziintsuthu ezi ngobuhlanga”
* '''Mqwambi''', Ntu, Hlanga, Langa, Mnguni, Ngoni, Malangana, Nkosiyamntu, Nkosiyane, Xhosa, MQWAMBl, TSHAZIBANE, HOLOMI, SOMJEMBU, JELWAYO, TYHALA, MPAKU, NTSHINGOLO, DUBANI, MANANA, NKWAZI, MANYHANYHA, BHONGA, BHANGQA, MAROLOMA, SAHLUKO, NTSUNSWANA, MAGUDUMANA, INTO EZINEZTHENDE EZKHULU, INTO EZAPHUMA ZABHEKE’NGQINA ZABUYA NETHAMBO LE BHUBESI, IMBIZENYAM’ISEMLANJENI, INTSIMBEBOMVU, GAGALAGAGA, NYAWO ZINENTSENTE...
* '''Mtakwenda''' (Leta, Libele, Tyebelendle, Ngcwadi, Kwangeshe, Mentuko, Mboyi, Solizembe)
* '''Mthunzi''' (Nyukwana, Homposhe, Njifile, Ntibane, Pepepe, Nkayi, Thambo lihlab'elimzondayo, Qabel'eliweni, Mthwakazi)
*'''Mtshengu -''' Ntshantsha, Mfudukwana, Mbhabhama, S’khalaze, Sketekete, Dlelanga, Nofleyithi ayibethwa - ibethwa ngabayaziyo, Goqo, Mzimb’okhalimali uthi khelekenkce
*'''Mtipha''' - Bhayeni, Sodaka, Yiwa, Manzimade angango Lwandle, Mkhonto ka Lusiba, Njubela, Tshewu, Tyutyutyu, Lalo, Hobo, Ndab' enyamakazi, Nambethafa, Ngubengwe, Jongisilimela, Gwaba, Sifuba sibanzi, Ngcola, Mbhobho, Zakude, Nqeno, Nzilane, Ngqakayi, Tshiwo, Tshengutshane, Skhumba senyamakazi, iNgwe' betha ngomsil' emanzini, Skhakha sentong' owel' ezizibeni, Ngonyam' eyajonga zathoba zonk' inyamakazi.
* '''Mvulane''' (Khetshe, Ncilashe, Bhayi
* - Separate from the amaVundle)
* '''Mweli''' (Jili, Msingawuthi, Ngqambela, Masengwa, Gqagqangana, Thukela, Mchemane, Sibakhulu, Mkhont’ obomvu, Ntlangwini's enebatha yaseMakhuzeni), AmaKhuze
* '''Myingwa''' (Ndzelu, Blose, Shinga, shoba shobane I shoba le ndlovu, oma jojobela bathi Akutshingi thina kutshinga isibongo)
* Shinga bathi Akutshthina kutshinga isibongo, o jojobela) ingi
* '''Myirha''' Mzondi Sampu Ziyeka (Ithambo lenyoka lihlaba elimzondayo)
*'''Nala''' (Ngqume , Mpembe, , Nojakadelana,Osibhekuza,Ndokose ozila zimkhonto zimangqangqase, inkomo enhle yaphiwa amaNala nobuhle bayo, osibhekuza , bona abaphembela umlilo emanzini uvuthe, omakhanya ehlungwini kuhlwile : '''amaHlubi'''. Uyokubafumana phesheya KweNciba, ikomkhulu LiseNgcobo. Bakhona o-''''''Avile Bantwini'''''' eGcuwa kuNdabakazi,kwilali yase Khobodi . Ahhh Inkosi Madoda.'''Amaxhosa''' ke lawo. '''Ndokose akanatyala noba watya gush'mntu''' )
* ''' Ncuthu, Mzangwa, Khwalo, Mlanjana, Songobese, Nkume'''
* '''Ncobeni''' (Mthunzi, Gema, Sibakhulu, Thabethe, Dlekedle, Tiba, Khuze), AmaKhuze
* '''Ndaba''' (Tshibase, Bhadela, Mntungwa, Nonunu, Nomangcangca, Nogubel'egoduka, Nzipho zimnyama kukuqhwaya, Nkuluka, Dzujana, Choboka nje ngomkhuma woThukela, Nyawo zimhlophe noxa zinodaka, Ntombezintle nabayeni bazo, Bharuza, Manyuza, Njujane, Nothuli, Nomangcangca, Mvelase, Magutywa, Mgubo odliwa ngabahambi bendlela, Mntungwa ombulazi owadl'umntu emyenga ngeendaba, Nompundwana zincinane yanga zingongiwa linunu entle engadli mntu, Khand'iyeza etyeni, Ngabaphakela umyeni esithebeni kuba besonga amazimba, AmaHlubi)
* '''Ndala''' (Ndala ka Momamana, uMncotshe, Msunu Sdumbu, Thole, Ngxunga Smukumuku, Ndithinina, Ntombi ubentseleni inkomo zimkaje)
* '''Ndila''' Ndila, Nyezile, Qangaza, KaNgqili, Ndlwan'inisematyeni, Ndulin'Ophezulu, Mndini, Fulela Kunetha/Fulela Kwanetha, Tshunguza, Cekwana, Gadluma, Tshutsha, Simnde, Mtshakazi, Phaphu lengonyamam Jamel'jekeja, Msili kaNonceba, Roqolombashe, Nomatsinyane, Nomathebe, Mpondimise
* '''Ndlovu''' Mntungwa, benyathi abusongwa, (ndlovu zidlekhaya ngokuswela umalusi, zoluswa yintombazana uDemazane), Hlubi, AmaHlubi
* '''Ndlela''' (sibhekuza, nodabekhula, nodada, nala, AmaHlubi Amahle)
*'''Ntsethe''' Zakane,Sabelo, valela amadada kubha engena nkomo, Gwintsa, Ndindwa, Ngcwina, Bhotwe, Mfaz'obelelinye ngaphesheya komlambo
* '''Nduli''' (Bhoma, Phutha, Mayoli, Bhodwayo, Mqula, Nkcala, Mbombose, Qiya, Nditha, Cabekancidisi, Silandas’iyingcangula, Mkhont’uyimesi, Sonkazothuthu, Sikhumba senkomo siyasongwa siyasombuluka)
* '''Ndungwane''' (Bhejula, Velabambentsele, Yem yem, Bukhali bentonga, Sophitsho, UKrali, uSoze, Ngibiselwano, Isagweba esavala iindonga kukubi, uSandla senkosi, uMsimelelo, uNgqolomsila, Buhle bendoda ziinkomo, Themba lamagwala.), Dlomo, Sophitsho, Ngqolomsila, Diya, Mngxongo, Abathembu descendants,
* '''Ndunu''' (Maphini, Makhetha, Mrhali, Phoyiyane, Twabu)
* '''Ndzaba ; Msuthu''', Bhili, Mancoba ,inkomo zika '''Majozi''' zika '''Mwelase''' zika '''Mbuzini''', Vangane, Nkonyeni, Sishuba Ngajuse mabandla akwa '''Mqhamo''' akwa '''Rhawuza''' mabandla akwa '''Gasa''', Besuthu abanesishuba bokhokhozela njengefu lemvula bewela uThukela, into ezehla ezintabeni/ezinkahlambeni zishubele ngenqatha lehashe( '''Magqagqane''' '''Msuthu''' odla amahashi wohlanga lwaseLundini)... '''amaHlubi''' KZN
* '''Ngcitshane''' (nkwenkwezana, mev'amhlophe, Qam, Tshaba sikungene, Dwabadwaba Rhasibe, Schume ka Schongoma, Ndanisa ka Mkhahlela, Mhlanga ka Mhlongwane, Nocubul'inyama ngozipho isitshetshe sikhona, sithebe esimananga-nanga sokwaphulelela intlala yethokazii Ahh!! Thole Lesilo)
* '''Ngcwangule''' (Mpondo clan name, Tita, Phelwani, Nqashiya, Sikhuni somga nesomthole, mfazii obelelinye owaliphosa pheheya komlanjana bahlutha bonke abasemangcwaguleni, ntombi ziyamlilela zithi Bhuti usishiyela ntoni sikhuthanda nje, Ntombi zithi ndizeke Bhuti noba awunankomo, umntu awagwazumntu emasendeni
* '''Ngwane''' (Hlongwane, Sangweni, Mtungwa, Ngwane, Ndabezitha, NgwaneKaNgwadi, Masumpa, Masenga sileke, Nduku Zinobulongwe, Masobuza, nina besizwe sikaMatiwane, usozisela kaMasumpa noTshali, nina bebutho likaSangweni, Zikhali ezingalingani nezamaxhegwana, Mphayise. Battle of Mbholompho, Thunyiswa, S.E.K Mqhayi)
* '''Hlongwane''' (Hlongwane is the royal family name of AmaNgwane) Hlongwane, Sangweni, Mtungwa, Ngwane, Ngwadi, Tshanibudekansele, Masumpa) The groups that break away from Mntungwa Hlongwane are Sangweni, Tshani/Tyani, Masumpa, Zikhali, Khanyile, Tunyiswa/Thunyiswa, Ntsimango, Khondlo, Sono, Mzamo, Kobese, Mphayise.
* '''Sangweni''' (The Hlongwane Royal Family is also called BakaSangweni)
* '''Ngxabani''' (Meyiwa, Rhibela, Bhabha nomhlehlo, uMdatshi, ubodi kaNcokazi, Nontwenja yinkongolo, bebal' iinkomo nje thina sibal'iinkwenkwezi)
* '''Ngwanya''' (see Jola)
* '''Nkomo''' (Ngubeni WaNkomo, Luvuno, Jele, Mntungwa, Ndabezitha)
* '''Nkomo''' (Mrhaberhu, Nkumbuzo, Golela, Magajana, Malinga - wena walinga ukupheka inkomo ngembiza ka nopotyi, Mafinyangolwimi, Mkhont' ozilolayo, Mntungwa, Yengwayo)
*'''Mtshengu''' (Ntshantsha, skhalaze, unomfudukwana, umadlelanga, unoflethi ayibethwa ibethwa babayaziyo.)
* '''Nkwali''' (''a Hlubi clan name'': Bhukula, Mkhwanazi, Nkwali yeNkosi). The Nkwalis were born ebukhosini (kingdom) buka Ndwandwa and they were famous during the rule of Dlomo the Hlubi king. Nkwali originates from Mkhwanazi. Nkwali joined the amaHlubi tribe. Nkwali gave birth to Mlabatheki who gave birth to Bhukula. Same as Bhukula, Maphela also comes from Nkwali. Maphela ''(Hlubi name for cockroach)'' got the name because he was so wealthy that his wealth was all over like cockroaches (abundance).
* Abakwa Nkwali bazalwa ebukhosini, kunjalo nje baduma kakhulu ngolawulo likaDlomo. UMlabatheki wayengumfo wakwaNkwali; yena uzala uBhukula, lo ufungwayo ngabo.
uBukula ngulo wamisela uNtsele kubukhulu bamaHlubi, gokusuka amkhelele amanzi ngophondo ukuba awase kuise-mkhulu uDlomo.
AbakwaMaphela isekwa ngabakwaNkwali. Balifumana eli gama kuba ubutyebi babo buska banyakasela ngokwamaphela, kwaba se kusithiwas ngabakwaMaphela.
"Ngabakwa Nkwali Bhukukala Mkhwanasi, Makhwanasi amahle, amaHlubi kaShamase Nkwal’ enkosi,
Enyon’ engadliwa ngabafokazana idliwa ngamakhosi.
Ngabakwa Buz’ elikhul’ elagedl’ umhlanga,
Kwavel’ amaBuz’ abuzwana.
NgabakwaNongubo-ntloko.
Abanye bazitetil’ abanye bazithwele.
Inkwali yintak’ engcondo zibomvu
Edla ikhethe lomfula
isihlobo sobugotsho
isihlobo sobuwanguwangu
uMosulelwa ngamafutha inyama engayidlanga
uMntana akafani noyise angalivezandlebe
intombi ithi ngizeke noba awunankomo
Mthulukwa lowathulukwa entabeni njengengqatha zempundzi
Bhukula,
Mkhwanazi,
Nkwali yeNkosi
Shamase
Somlomoti
Spheshu
Madubandlela
Mkhwanasi
Msuthu
Sokhethabahle
Somkhele
Mtubatuba
Dlangezwa
Phalane
Mntongenankundla
Luvuno
Veyane (Velane)
Mayanda (Malanda)
Masukumbeya (Mashukumbela)
Nzama kaBelisi
Magcoba
Mhabahaba
Sontuyi (Sontuli)
Gagisa:
(source: IZiduko zama Hlubi, ibhalwe ngu Henry Masila Ndawo. Published by Lovedale Press, 1939. Found at Rhodes University Library).
[Last updated 12/03/2013 nguNkwali, uBhukula, uThando wakwa Mjebeza kaNokuni (nomaMkhuma) ozalwa nguMsithi (noMaTshibase) yena ozalwangu Delihlazo (noMaDlangamandla, intombi yakwaNgoyi kuNgqwela), uDelihlazo ozalwa nguMjebeza eGobozana eQonce.]
* '''Nozulu''' (Deyi, Kheswa, Mpafane, Mchumane, Mpangazitha, Macocobela, Mzimkhulu, Ndokoma, Dosini, Thukela, amaHlubi)
* '''Nqarhwane''' (ooZiduli, ooHintsabe, ooMaqhula, ooHlabilawu)
* '''Ntlane''' (uNtlanga, uNqabashe, uMdingi, uHlwayela, ooMpilo, ooMkhondwana, oobhal'esendeni ngonqaba kwephepha, ooGcuta, oSinje, oomthwa kaSihula, amawele ukwezana ancanciswa apha nangaphesheya)
* '' Ntlangeni''' (Nkomo. Mafinya ngolimi, Mntungwa, Yengwayo, Rhaberhu, Marhewula ntaba, Nzipho zimnyama kuqhwayana, Magajana, Malinga, Wen'owalinga ukpheka inkomo ngembiza kanopotyi, Golela, Nkumbuzo, Siqgwabana, Mkhont' ozilolayo)
* '''Ntshilibe''' (Bhanqo, Ndize, Langa, Mdumane, Bobese, Gawul'abathakathi, Nqambodada, Nyokony'elinyam'enyameni, Ntshontshololo, Mgcaleka, senior Counselors in the Xhosa Royal House, "ama andina tata ndizeke ndingowakho".
* '''Ntshiza''', Rhadu, Gubhe, Nakazana, Simelela, Mbamba, Qwangqwa, Manqashe, Ngonyama, Malilelwa ziiNtombi zithi bhuti ndizeke andinabazali, Mpumlo-Nkulu, Bhayi Ka Mcetywa
* '''Nxasana''', Thaba, Dunjane, Skhonza, Gazo, Mkhiwa, Totoba, Malilelwa zintombi zithi "Bhuti ndizeke andina mama andina tata", Gqunu kaNomphakatshane, NoMbhekela, Malunguz' udonga andulukuwela
* '''Nxotwe''' (Gabazi, Qamkazi, Mfuza afulele okwelifu lemvula, Mpondomise)
* '''Nxuba''' (Mduma, Rhudulu)
*'''Nyase''' (uMduma, uBhobhoza kaMgqiwane, uNothintwa ongathintwayo ungamthinti lo mntwana uzakukuxaka, icala lenkomo emdaka, uNdzabela, uNtsebeza, umfaz'obelelinye oncancis'okungaphetsheya, uFenjana kafebana ogangathel'abanye bedl'ubomi, oonoshukumis'imivalo, oohombe...Found in Ntabankulu and Lusikisiki, petsheya kweThina, phetsheya kweTsitsa, phetsheya koMzimvubu [AmaMpondo]) ongathintwayo ungamthinti lo mntwana uzakukuxaka, icala lenkomo emdaka, uNzabela, uNtsebeza, umfaz'obelelinye oncancis'okungaphetsheya, ofenjana kafebana ogangathela abanye bedl'ubomi, onoshukumis'imivalo, ohombe .. Found in Ntabankulu eDumsi, eMacwerheni, Lusikisiki, phetsheya kwe Thina, phetsheya kweTsitsa, phetsheya koMzimvubu)
*'''Nyathi''' uMsuthu, uMphuthi, uRhahla, uRhabani, uTsiki, uNhose; Oogaxel’umbengo, boya beNyathi, Amathol’enkomo zikaNyathi, abeSuthu, ebePhuth'ephuthini! Oozishuba zimdakana phesheya komlanjana wegqili, Izilwana zona zehla ezintabeni ngeziluluthwana, Nje ngoko namagama ezixela ziintsuthu ezi ngobuhlanga” sithetha ngenzala ka Nose (Nhose) kubafazi bakhe abathathu kuMawushe, uMatshezi naye umaMhlwane. Esikhoyo isikululwana sesabo oonyana neenkulu zakhe, uQhaziyana uGeorge kwa noLanga. Ziintsuthu zaseQuthini (Sotho) ngokomlandu kodwa ngenxa yemfuduko/ mfeguza zokhokho bafumaneka Eastern Cape kuTsolo kwela maMpondomise eMcwangele [amaMpondomise ngokuma]
* '''Nyawuza''' (Faku, AmaMpondo nation ruling family name, chiefs including Faku, Sigcau, Bokleni, Ndamase)
*'''Nyosi''' (Khwange, cesane ndabazana nyosi, jokweni, nodala, khwange, zalamzi, ntunwana, ntozakhe, dlula, cuba, mbewana, ntimela, msuthu, cesana, nophungula, maswakuza njengenyamazana, mbona obomvu, abantu abathunda enkundleni, kuvel' ithokazi lenkomo nyos' eneqeba ngaphambili, ayilum'iyahlangula, baphakuli beenyosi eziphezulu, ngoba eziphantsi ziyabasinekela khwange lenkomo, babangalithena liyabhebha)
* '''Nzotho''' (Nyelezi, Maphongo)
* '''Mqadi''' Qadi, Ngcinase, Ngcwina, Mpondomise, Mdlana, Mbaba, Mbinyashe, Maphilakuzenzela, Gongqa, Ngxowazimdaka Kugcwalimali, Wungushe, Mabiyangomgquba Amahlahla ekhona, Deku, Qushwana, Malaleqhingen'avuke Necebo
* '''Qhinebe''' – Gqugqugqu, Zithonga-zithathu, (clan of Wonga Guntu, born 6 June 1912) Phalela owazala uSunduza, uMkhomanzi, yena wazala uMlunjwa, Haha, Duka namahlathi, nkonjan' émnyama edlal'émafini, amaGorha ezwelethu.
* '''Qocwa''' (Deyi, Zikhali, Mazembe, Jojo, Tiyeka, Butsolo Beentonga Mbizana, Mabombo, Ngcolosi)
* '''Qoma''' (Qomukuyitya, ooMvand'inyama, Nyohela, Nwaba ndikwenze, ooSigqo, Sisiqobo eso)
* '''Qithi''' (Ndinga, Nkomo ayizali izala ngokuzaliswa, Yem-yem, Sopitsho, Ngqolomsila, Velabembhentsele, Zondwa, Thembu)
* '''Qwathi''' – Iinkomo zikaXesibe, zikaJojo, zikaMtshutshumbe, ogqaz'indlel'ebhek'ebuNguni, Dikela. (The amaQwathi are not a clan but an independent nation founded by Mtshutshumbe kaMthetho who split from the amaXesibe nation and settled in the Mqanduli area in Thembuland some 350 years ago. Later they settled in their present capital of [[Ngcobo|Engcobo]] during the reign of King Dlomo of abaThembu, about 1680. This small but fiercely independent and anti-colonial nation divides into several clans: amaDikela, amaTshaba, ooSdindi, ooBhlangwe, ooBhose, amaNzolo, imiNcayi, amaNtondo, amaKhombayo, ooMkhondweni, amaVumbe, ooKhebesi, amaBangula, amaDumba, ooMhotho, ooCakeni, ooBhabha, amaMvala, amaDabisa, ooS'ximba, etc. Prominent chiefs include the anti-colonial Stokwe ka-Ndlela, Dalasile kaFubu, Fubu himself (who fought and killed both Rharhabe and his son Mlawu in 1782, defended his capital and defeated [[Madzikane]] of the [[Bhaca people|Bhaca]] in 1824 and Matiwane of Masumpa Ka Tshani of the AmaNgwane at the Battle of Mholompo, Zwelakhe (present chief))<ref>[https://web.archive.org/web/20131213000000/https://web.archive.org/web/20131213103314/http://eprints.ru.ac.za/1751/5/Ndima-MA-ch8.pdf The origin of the Qwathi] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20131213103314/http://eprints.ru.ac.za/1751/5/Ndima-MA-ch8.pdf |date=13 December 2013 }}</ref>
* '''Rhadebe''' Mthimkhulu, Bhungane, Langalibalele, Dlomo, Hlubi, SingamaNgelengele, sisi sizwe esizi mele. Sithi amakhosi kwisizwe sama Hlubi.
Ndambe; Fafa; Rhudulu; Teyise; Mfunguma; Goduka; Sandali; Thole; Ncayiyana; Thetho; Holomika; Jambase; Mthimkhulu; Ngqeleni; Mkhence; Mafahla; Joseph; January; Mphela; Ndumazi; Bhaziya; Ncuthu; Rheme; Jayiya; Zusana; Ngwana; Molomeka; Malema; Fandesi; Sethima; Sidima; Ngconde; mkhabela; Ncusamba; Mfikazwe; Masinga; Msiza; Yawa; Yaso; Ohoiwa; Qoqoba; Ntsunde; Bandezi; Mqikela; Mqhayi; Mkabani; Sonto; Mai; Vrekke; Damane;Jiyaso; Ntsima; Ndeze; Zenzile; Maphanga; Zuma; Jombose; Ndayisa; Ndila; ndzimande; Bhodlo; Mzimkhulu; Mbotho; Doseni; Dosini; mMqinase; Coko; Vilane; mzoyiyana; Mzozoyana; Tuni; Tau; Baloyi; Valoi; vabooi; Booi; Saliso; Mndima; Mdingi; Ndlobeni; Ndlovukazi; Ndaba; tshaziya; tshaka; lembe; Nemba; Lemba; Bhekuzulu; Bhekezulu; Mantantayise; Sesulu; Sisulu; Ngiba; Ngidi; Goreh; Ngcandana; Mtsamai; Bereng;Tsaitsai; Ncede;Zukulu; Mkhonde; Chitwayo; Ndengane; Feketha; Ndala; Bhubesi; Lamaani; Ndrishan; Drouze; Fulmake and Solika ka Ndebela Mande; Makubalo
* '''Rharha'''-(Rharh'orhalayo ongarhaleli nto yamntu, Nokhwel'thole, Vuyani, Ndulwini, Tshwentshwe, Mfaz'obele'linye phesheya komlanjana)
* '''Rhoyi''' (Ntanzi, Dedeza, Mhlambiso, Sakhele, Ndima, Ndzube, Nzimande, Masoka, Mzimkhulu - amaHlubi Amahle)
* '''Shweme''', (Shweme, Limakhwe, Zilamkhonto,Nolundi, Nogqagqa, Malilelwa Zintombi zisithi bhuti ndizeke, Soyingwa)
* '''Sithathu''' –means 'third', the third Khoi-khoi ancestry clan, the two other ones are Gqwashu and Sukwini– oChisana, Khopoyi, Ndebe, Hasa, Lawu]
* '''Skhosana''' AmaHlubi (Skhosana, Musi ka Mhlanga, Ndlovu, Mntungwa, Dlamini, Ntuthwana eyabikela izizwe nezizwana ngoSkhosana, Musi ka Mhlanga ayihlangani ihlangana etla kwesithebe, Novaphi, Mntungwa, Thukela, Suza, Mpafana, Ndebele) by Andisiwe Volwana also by Athi Bahle Monakali
* '''Skhoji''' (A group of Xhosa speaking people who mainly occupy the small town called Tsolo on the Tsitsa valley. They are the direct descendants of a Scottish man by the name of William Saunders who befriended a Xhosa girl and later had issue.)
* '''Shiya'''
*'''Siyagalala'''
* '''Sohobese'''
* '''Sonani''', ntshiza, phokela, ntshantsha ka- mpisi, bhovula zime nkqo, into'ezawela umlambo nge peni, omazanenkungu, imvula lubabalo kuzo, umabuya, umhlab'ohlul' abafokazana, usndindindi, mfazi omabele made owancancisa amawele ngaphesheya komfula wase leng
* '''S'thathu''', Chisana, Ndebe, Khophoyi, AmaLawu, S'dwashu, Nkomo ezibomvu ezimnyama ziyatyiwa (AmaGqunukhwebe clan
* '''Sukude''' (Mkhondwane; Gxarh’eliphezulu; Mancam’iinkomo ethenga iyeza kuba ngugqirha wamaMpondo; Umfo olal’ebanjiwe kodwa avuke kusasa engenatyala; Sikhonza esikhonz’ufaz’obele linye phesheya komlanjana; Zika Hlambangobubende; Zika Mthwa ka Sihula; Zika Gxarha; Zika Gxarheliphezulu; Zika Sitshwili; UNontwemnandi; Izibaya zika Santsabe; Umthondo omhle ozala amakhosi; Mbokod’ebomvu yokusil’ucumsi; Rharh’orhalayo engarhalel’izityalo zabelungu (Mpondo clan name)).
* '''Sukwini''' (with Khoi-khoi ancestry) – [Deyi, Chwama, Lawu, Dibashe, Tik'ayivumani nepokotho, Somda, Somchiza, Ndlela, Ndlakhwe, Lubisi, Nja-bomvu, Sandlala-ngca, Ithole loMthwakazi, Nobinye masiyixhele Zininzi entabeni, Bhunguza yintloko, Mvaba yiketile, Zazi ngezulu].
* '''Thangana''' (Krila, Mtengwana, Rhaso, M'bamba, Bodlinja, Gobingca)
* '''Thiyane''' (Zengele, Ngele-ngele, Mahlangabeza owahlangabeza iNkosi isiza ngobuso ezweni, Nonkosi, Zulu, Buhlungu Benyoka, Nomphumela, Mpundwana zincinci zingazingongiwa, amaHlubi)
* '''Thole''' (Gqagqane, Buzini, Ndlangisa, Mzimshe, Lwandle)
* '''Tiyana''' (Tshulasi, Nongqwangile, Mbambalalana, Sigquma-Nkungwini kutsho kothuk'izindlwana, Nhanhi, Mpheke, Mlamb'okhal'iintaka) ubukhulu becala esi siduko sifumaneka e[[Mqanduli]] nangakwicala lase mpuma kumlambo uMthatha (the clan of Bonke Xakatha "Aah! Zwelobuntu").
* '''Mtolo''' (Tolo, Nongwadla, Mchenge, Bhanekazi, Ngwenyankomo, Dlangamandla, Zulu, Masali, Mfingo, Amajubantlantsi, Vumba lempongo liyanuka, Nozinja ziyakhonkotha, Kuba zithi : "Hawi! Hawu! Hawu! Xa zibon’umnt’ozayo, Nozinja ziyafulathelana, Kanti zenz’umntwana, Umlamb’ awuwelwa, Uwelwa ziinkonjane kuphela, Zona zimaphiko made, Nkomo zikaGaxaza! Oonkuni azothiwa, kuba zithezwe yinkosazana, Bona babasa amadaka eenkomo zabo, Izinto ezifuye inkomo zafuya negusha nehashe.)
* '''Mngwevu''' (Zulu, Skhomo, Mhlatyana, Rhudulu, Tshangisa, Bhodlinyama, Snuka, Nxuba, Fak'inyama emlanjeni iphume ivuthiwe)Aah Rhudulu Nabele mntwini Abantu bomlambo Yena oowavuthekwa wafa
* '''Tshatshu''' (ooTubane, ooHoza, Inkomo ezibomvu zikaMphasala)
* '''Tshawe''' The ancient royal family name of AmaXhosa (This the ruling house among all the Xhosa. Chiefs include [[:en:Khawuta_kaGcaleka|Khawuta]], [[Hintsa kaKhawuta|Hintsa]], [[Gcaleka kaPhalo|Sigcawu]], [[Sarili kaHintsa|Sarhili]], [[Xolilizwe Mzikayise Sigcawu|Xolilizwe]], Xhosa, Malangana, Nkosi-Yamntu, Skhomo, Togu, Ngcondeetc.) Kubekho inkwenkwana egama lingu Songe yona imagazimane ingumtshana emaSukwinini nasemaTshaweni ibe ingu Mpinga ingumpondo aze abe uyisemkhulu wakhe ezalwa yintombi yama Dlamini ojola
* ''' Tshawuza''' (Mnguni)
* '''Tshezi''' (the ruling Bomvana clan of the Jalamba-Gambushe line, with European shipwreck ancestry)
* '''Tshomane''' (with shipwreck ancestry, split from the ruling Nyawuza clan of the Mpondo)
* '''Tyani''' (Mbulu, Mdumo, Noqobo, Nontshatsha, Manci, The clan of AmaZotsho)
* '''Tshonyane''' (The clan name of [[Chris Hani]]) -Aphuma kubelungu abatyekezwa yinqanawe) – Ndalase, Tshaka, Chungwa, Dikiza, Sawu, Sido, Toda, Simnke, Khwane, Hani, Mth'uzimele, Gqunukhwebe, Nkomo.<ref name="wordpress">{{cite web|url=http://abongisocial.wordpress.com/2010/08/20/iziduko-nezinqulo-zamaxhosa-jikelele/|title=Iziduko nezinqulo zamaXhosa jikelele (Xhosa clans) | Abongisocial's Blog|publisher=abongisocial.wordpress.com|access-date=2015-07-04|date=20 August 2010}}</ref> One of the 5 original Gqunukhwebe clans along with Sithathu, Sukwini, Gqwashu and Giqwa.
* '''Thwane''' (Fulela wanetha, Mfazi olivila, Mpemvu, Sabelo, Wuwu)
* '''Xaba''' (ooNonkosi, ooNonxa asikhathali, ooNomjoli, ooLinda, ooMwelase, ooMlotywa, ooShwabada, owashwabadel'inkomo neempondo zazo, Apho kungavalwa ngamivalo kuvalwa ngamakhand'amadoda, aMahlubi amahle.)
* '''Xesibe''' (AmaXesibe are a nation made up of several clans and tribes but their history, Mbathane, Tshomela ka Matsho, Matshaya, Makhuma)(Mbathane, Matshaya, Xesibe, Khanda'nyawana, Matshin'ayibheke, Ibhaca
* '''Xhamela''' (They are also called amaGcina, found in Thembuland).
* '''Xoko''' (Mpinga, Mawawa, Ntomtwana, Ngceza...Mostly populated in Bizana and Surrounding areas)
* '''Zangwa''' (Khwalo, Ncuthu, Sohobese, oonkuma – amaMpondo).
* '''Zulu''' Zulu, Malandela ka Luzumane, Ntombela, Gumede, Tshaka, Lombeki, Mtungwa, Mhlehluwile, Sikamade, Mpungose, Mpundzima, Ndabakazi, Mbilingati, Sakhephi, Seme, Ndlovana, Ngwana, Lemba, Phungula, Zulu
* '''ZIMA''' (Bhomoyi, Timane, Nyakwezi, Ceduma, uNxengo, Zima Ka Bhomoyi ka Thembu
* '''Zoko''' ( Chatha, Dlokovana, Mathathesuka njeNyamazane, Ngqambashe, Diya malandelwa yintombi ithi ngizeke noma awunkomo, mntomhle njenjomi, Bekwa, Mafumbatha, Kitana, Gojana, Maniza, Mbhantso, Makhawini, Mazwana, Matana, Mkhosana, Nduluka, Nyumbana, Tseku, Bhokomela)
The tribes under the Xhosa confederacy are the:
* AmaXhosa
* AbaThembu
* AmaGqunukhwebe
* AmaRigwa
* AmaHigwa
* AbaThwa - AmaSan and Khoi
* AmaMpondo
* AmaMpondomise
* AmaBomvana
* AmaMfengu
* AmaXesibe
* AmaQadi
* AmaFingwa
* AmaNgwevu
In Terms temporals was Alikednth Not Xhoosa Was Laerthghyu
Ikumkanikazhii Kuxeshaa Nghamaxhoosa Emhilhonhi Kusekudhalhenhi
* Amagqhunhukhweba - Zhandholhoo Ndhimaa Ngqhamhakhwe Qaamaataa
* AmaMpomse - Nqabeki Sumhako Saandhandha Mbhetsholomee
* AmaMfenghuu - Ndhasii Ndhoa Ndelemi Ntsakamu Lithekaaa
* AmaGQadi - Quma Xarru Langmaan Xoi Sun Velelaa Xaam
* AmaMpondhoo - Gxizhaa Qaa Lalhefhii Qe Qaukaa Qawukelo
* AmaXesibe - Lejaais Nkoi D'Nkoi Nkoi Plaatoonhath Rhoi
* AmaBomvhanha - Lesjhaku Lhankumhaa Nhekwathi Selebhamthi Se
* AmaFinghwaa - Sondhomhaa Lhidhirhaa Rhazhiswamhee Rhaletshu
* AmaFinghoo - Solentsu Nghibhanghiso Lhamnghethuu Nghonhiii
* AbaThwaa - Ntselekiso Sabalelhii Hintsaa Selaamtshadhi Ncia Ciyaa Ncu Xaa
* AmaRigwa - Ntelekeso Selhuya Mpita Se Silanto Ntintalantsu Ntsola
* AmaHighwa - Nhikhwelase Siyhaselwase Mhikwase Lidhirhaswe Mhavhekisa Gwijhaa*Suthu, Ncwane, Rhayeni, Ncwane, Mahlatsi, Mahlatsi, Mrhena, Shuba seguusha emnyama
*AmaNdambane -mvulotshe, Nohali, Ndlungwane, Maqolo, squngelo, ngubo nkulu Mayiwa
Amacwerha-Cwerha, Gxarha, Mlawu, Mahlahlana, Siyoyo
*Msuthu:Mtlokwa, tsotetsi, sbilwana, *msuthukazi or Females
*Mpandla:Mbona, Tshayingwe
Heka, Nangu, Tiya, Tyibashe
Nxele, Tyhethe, Dlumvubo
Gastyeketye, Nunu, Bhuse, Mvabebhokhwe
Dobo, Nonjonjo, Nombamba, Rharhabe
Mandlana, Sende liyahlaba likhuphi gazi ngomlomo
Isilo sehlathi esigquma phezi ko mlambo
OoZiduli zibomvu zokuzimela kuba zibalek'intaka
uMbon'obomvu ongatyiwa batshakazi kuba uyaba ghabhisa
Dobo liyatsha licinywa ngegazi leNgwe
NGWE ndini ezidla ngamabala!!.
Gantsa:(OoBisha, Wabani, Mhlonyani okakayo njenge ncindi yekhala, Mdludla kabekisi, Tshoba lenkomo noba yeyakwabani, Qholo, Mbali, zinde zinemiqala, Mfazi obele lide oncisela naphesheya komfula, Phuzi luka somanqanqa unqanqazayo, amaNtombo, Gaba, Xho'ndlovu, Gogoba, Zotsho, Bathi Nonyawo Zincane kanti Zinkulu okwe Bhlayi yetolofiya, Mvundl'ubhelu, Malandelwa yintombi, Tshitshis'intaba)
Zondi: Ntsele, langa, gqagqagqa, Madlalangemdlovu, mlomane, mbutho, vaphi, khuboni, qunta, Nontandukutatanyiswa, Nondaba, mbilin'awudliwa, dlanamhlotshana, uluqa, ushibane, utetemane, umabonw'abulawe njengenyamazane, umbutho, lusibalikhulu, ugagashe kaBhambatha.
UZondi uNtsele sisizukulu sika Dulaze, Gwente, Gqingeni no Jwambi
Ntchiza: Ghuba, nakazana, malilelwa, ongonyama
97mdmn6di1tooxxehg6auy7xatglp0y
40876
40875
2026-06-16T04:20:19Z
~2026-35270-89
16138
40876
wikitext
text/x-wiki
IziDuko ngamagama wookhokho bakho bantlandlalo kude phaya abangasekho (amathongo, amawenu, abaphantsi, izinyanya zakho), kwaye yindlela yokuzichaza phakathi kwabanye abantu ukuba ungubani kabani nokuzazi imvelaphi yakho, nomsuka wakho.
Iziduko esiXhoseni zibaluleke ngendlela yokuba ukwazi ukuzilanda ngokomnombo wakho.
==IziDuko==
IziDuko zamaXhosa nezizwe ezisondeleyo kuso:
AmaNzotho, ooKhawuta kaGcaleka, ooLwaganda kaMlawu, ooMaphango, ooMalambedlile, ooNgxale, ooNyelenzi, ooPhalo, ooTogu, ooTshiwo kaTswawe, kaMalangana (AmaXhosa omthonyama).
* '''AmaGiqwa''': Jikijwa, Belethe, Mvaba, Meqo, Ncudwana, Nkosana, Thotywayo, Mdeyama, Xhe, Bhaxa, Qhirama, Nonesi, Qobo, OoNtshinga ay'khwazwa ikhwazwa ngabayazo.
* '''AmaZangwa''': Mzangwa, Khwalo,Ncuthu, Mlanjana, Sohobese, Nkuma, Mpondozephela.
* '''Bhayi''' (Khetshe, Mkhumbeni, Msuthu, Gwaca, Camsholo, Nyokemnyama ecand'iziziba, Nkonjane ebhabh' emafini, Mkentane, Mevamhlophe, Vundle, Khayisa – bangabantu/iqela lamaVundle).
* '''Bhele''' Sikwethu;Makubalo; Mzozo; Nozulu; Mavuso; Notell; Nondela; Bharhodi; Nebhunda; Salaivha;Phei; Kaifur; Kuptar; Mbai; Bhungezi; safi; dez; Pheketha; Mbeko; Ndzikame; Madzikana; Cii; Ciya; Gume; gamle; Ngamlana; Qwiba; Ndizakazi; Ntulo; Siqenduka; Nduku; Mfunisa; Masela; Ndzeku; Lahilathi; Msomi; Mzaku; Ntamonde; Hasheki; Mishekwi; Mbidaniso; Rhamente; Mzotho; Mandela; Msuku; Mthengana; mantambo; ntuli; Mthembu; Mtembu; Ntuka; Nteko; Ntoni; Ntonga; David; Favors; Fu; festile; huh; Jonnas; Bele;Gqokoma; Gontsana; Fakude; Fezela; Gugushe; Gagashe; Mehlomade; Masengi; Nyembe; Maduna; Mqwathi, qwasana; Nxasana; Zwai; Bhala; Shezi; Mbekeni; mathole; mathambo; Mazwai; Fukutha;Gwara; Tshawe; Shumeka; Tamse; Luthuli; Magidela; Mgabadeli; Ntsele; Ndayi; Nqala; Ludeke; Madikizela; Ngutyana; Mtengwana; Ngcingwana; Khuluza; matumatu; Photshozwayo; Majeke; mtholesi; Nodada; Mfikeni; Mafikeni; Mofokeng; Twala; Thwasa; Mgoma; mMgeza; Mlaba; Jereka; Jere; Jele; Vhoni; Mfeka; Ka Mvumbi ka Ngigame Notha; Matomela.
*"uBhele, uLanga, uQunta, uMafu, uKhuboni, uNdabezitha, uNyathi, uMadibanandlela, uSilokazi, uMbutho, uMdluli, uNkomi'nala, uMbikazi, uNontandukuphakanyiswa"
*'''Bhele''' (Bikane, Njonjo, Yoyose,Skhutyana, Ngcambizikile, Luvuno, Mahlangabeza)
*Bhedla (Bhedla ka Mpulana, Mnqabe, Khanju, Nondiza, uBhang'is'abeNguni ngentololwane, isishlahla sesuNdu esithi sigawulwa sibe sihluma, Mth'ontsingalala phezu komlanjana uMdumbi, Mlambo awuwelwa uwelwa ziintaka zodwa kuba zinamaphiko)
*'''Bhlangwe''' (Mnyamana, Mtshikitsha, Mpembe, Mphube, Mbhongozi, Bulisa, Bhekizulu, Mgungubelana, Nothwalana, NtongazaseChefane). Ubukhulu becala esisiduko sifumaneka Engcobo nase Lady Frere.
* '''Bhukhwana''' (ooMbara, ooMpofu, Mtshobo, Phaphulesilo, Phaphulengonyama, Into ezingaphathwa mntu ngoba zizinkosi ngokwazo).
* ''' Bhisha''' (Xhelindlovu, Mntambo, Gigaba, Mvundl'olubhelu, Gantsa, Ndize, Zotsho, Bathi ngunonyawana zincinane kanti zinkulu oku kwe Bhlayi letolofiya).
*''' Bhuku''' (Sinqasha, Nkamangane, Mbhamla, Mfazi obele lide oncancisela ngaphesheya komfula, iingonyama ezigqumela ngaphakathi ngokuthanda isizwe sama Xesibe).
* '''Cethe''' (ooChizama)OoBhurhuma, Ncenceza, Wele, Gobe, Mnyapha, Ntsimini, Bhenqingwe, Solugcelu, Sisu side, Mlowa, Mawel'umlambo izele, Mbambozinomongo, Ootyinyamikrwada, mlanjana, njoloza, ngcok.
* '''Cetshe''' (Jaba, Rhuba, Mlamb'okhwel'iintaba, Mlamb'owelwa ziinkonjane).
* '''Cirha''' Royal Familly among all AmaXhosa. Cirha's father was King Nkosiyamntu, a ruler in the early Xhosa Kingdom (Ntu, Hlanga, Langa, Mnguni, Ngoni, Malangana, Nkosiyamntu, Nkosiyane, Xhosa, Cirha, Qhangqolo, Nciba[ne], Ntswentswe, Nojaholo, Hasa Ntlokw'enyani, Mhlantl'endlovu, Dlakalashe, Malandela, Nyembezi[ana], Rhubusana, Tyiwa, Bonga, Gabha, Oniwe, Sihlobo SikaTshawe, Hloml'phuthu lidala lineempondo.
* '''Dala''' (Mganu, Wanga, Dibandlela, Nteyi, Ciko, Yolasha, Jalamba, nkomo'zibomvu nezirhwexu).
* '''Deyi''' (Ncume, Cume; Cum; Wei; Wayisi; Bhangushe; Bhengu; Cebisa; Deyiso; Dei; Deii; Gabisa; Manzini; Mdeyi; Mtame; Hlathi; Hlabe; Mjoli; Makhoba, Mako; Xolo, Meko; Ngcolosi; Sengwayo; Mthwakazi; Jabavu; Nonina; Dlakana; Ngilana; Ndleko; Vezi; Ndeki; Murr; Nkuna; Mbokazi; Wushe; Khusi; Khusher, Sinyali; Phakwe; Pepu; Mphephu; Babalo; Phaahla; Phoi; Hambashe; Ham; Herr; Nkatha; Nkhatha; Gwabini; Gqwaru; Ngoni; Ngozi; Fusana; Geda; Phephu; Ndudane; Farru; Fini; Finini; Mbelani; Bhekiswa; Bekiswa; Qhakaza; Bekiso; Mase; Manci; Mancini; Noconjo; Zikhali; Mzungulu; Zungulu; Mzungu; Mphafane; Kheswa; Mphafa; Qamata; Qubulashe; Gqigqigqi; Duur; Diya; Diko; Xhonti; Ntoyanto; Xarru; Xhakaza; Xakaza; Shwawu; Mshwawu; Zotsho; Somdeyi; Sukwini; Mahoyi; Motsa; Zungu; Velelo; Valela; Phaala; Mtebele; Lambatha ; Nduli; Mbovu; Xoi; Xarr; Sarru; Soreh; Soi and Noma-Ndzo-Ndzo ka Phika'ne'langa.
* '''Mnkabane''' - Majeke, Mthwembotyi, Noqazo, Mayeye, Nduntsha, Nkomo zika Marhama, zika Ngxalenye, zika Khamanzana, unyawo zipinki noba zinentsente, uMthondwana, Mbuswana, Nywabelemntwini, mfaz'obele linye, uNkomo zakwa Ntleki, Mabandla ka Rhanjana, Mzilanto. Undlunkulu wamaNkabane use Dutywa kwisithili sase Taleni*"Lunga Mdunyelwa".
* '''Debeza''' – OoDebeza, ngoJebe, Nonyanya, Nongoqo, Mbeka Ntshiyini Bathi uqumbile, Khonkcoshe Mbokodo engava mkwetsho (These are royalty in the Amampondomse group. Their main concentration is in the former [[Transkei]], in Tsolo, Qumbu and Umthatha in the Eastern Cape).
* '''Dikela'''' Mqwathi, Bhlangwe, Yongose, Noni, Mfuyo, Ntswayibane Lindile Thuthani Mdantsane, AmaXesibe
* '''Dlamini''' Jama kasjadu zizi elimnyama nenkomo zalo ezmanqina amhlophe kukuwela inkonjane nethukela' (Sibakhulu; Senzeni; Gqibheto; Luku; Lukha; mesiMankuthu; Debesi; Vakasheli; Ndosile; Leki; Ndasuka; Mziyaso; Sokhanyile; Madinga; Susela; Ndosi; Mlotshwa; Ndabazabantu; Mpangazitha; Seku; Mabhida; Peleng; Sokhula; Shange; Nxasabe; Nkulukazi; Mkhiza; Mzizi; Sejamu; Sejadu; Jinineka; Mjele; Jaziya; Jali; Mawawa; Ngubengu; Sonci; Qhineba; Ndelekana; Nyathi; Ngwcabe; Ndasa; Fuleka; Sifumba; Ndlambe; Mjevu; Jevu; Jambasile; Ndalasi; Ntesi; Tyesi; Mbele; Ntume; Nibe; Mcube; Ngcobo; Gumede; Hoffman; Sesesako; Mbusiye; Hadebe; Sibaya; Williams; Buleki; Mtshengo; Nduna; Ntlanga; Mfolosa; Lefifi; Mpuluka; Zondi; Mjeleku; Sabani; Langasika;Khabazela; Nyuzwa; Fanana; Mbeko; Mbingwa; Ntokuza; Ledimo; Leremi; Manyathela; Mashile; Mashaba; Dhlamini; Ngonyama; Mkize; Nzimakhwe; Shenge; Ngwenya; Solomons; Khumalo; Sabelo; Kelso; Daniels; Mzimba; Mndzima; Msebendzi; Ntshona; Ndlovu; Mbeki ka
* '''Dodo''' yirha, mzondi, sambu ziyddd '''Dlomo''' (Sopitsho, Ngqolomsila, Yem yem, Vela bambentsele)
* '''Dontsa'''- oDludlu, oNoDlabathi, uDontsa ongena mafinyila, Intlanzi enkulu yase Mzimkhulu, Nyathikazi ka Luvuno, oBele lide linyisele ngaphesheya ngomfula, oSwahla, oMaphanga, oMntungwa uNdukuMkhonto, uShembe, bath' uDontsa akananyongo kant' abay'bon' uba igqunywe ngesbhadlalala so mhlehlo... Thupha lengwe elabonwa ngabathezi bentaba bathi bakulibona balithandabuza, uMagawula ngo jece abanye begawula nge zembe ...... ([[amaHlubi|Hlubi clan]])
* '''Dzana''' Dzana, Khatsini, Ncwabe, Nongalo, Ngxabalala, Swaz'ilobetha izifebe, Ngcofela, Nonunu, Dzan'ibedzu, Mkhuma omnandi njenge zambane, Mayeye, iBhaca, mabheka Phantsi njenge zambane. ''''''Mziwodidi Majiya'''''' (amabhaca)
* '''Dzanibe''' (Nqolo, Gaba kaThsayisa, Mntu wasemanzini, Ndzabedvolo, abakhibexonya-bengalaluki, ningayiqabi mpobovana nizawudlula nabadluli bendlela, Ndzathsane, Mahlambahlaletyeni, Nomvalo etc.
* '''Faku''' (Nyawuza, Thahla, Ndayeni, Ziqelekazi, Ngqungqushe, Dakhile, Mpondo, Hlamba ngobubend'amanz'ekhona)
* '''Fundzo''' (Tyani bude bongamel' iziziba, Mduma, Gabela, Mbulukazi, Sodladla)
* '''Gaba''' (Mgweba, Mngqosini, Mjobi, Thithiba, Cihoshe, Nozinga, Mnt'womlambo, Thikoloshe, Ndoko, Mbokodw'emnyama Kahili, Msuthu, Mfazi obelenye, )
* '''Gadluma''' (Cekwana, Ndulini, Gando, Tshutsha, Tyhopho, Mbomb'emfene, Izinto ezadla igusha zabelungu zathi ziziduli zethafa - AmaHlubi)
* '''Gambu''' (Memela, Msuthu Nontuli, Ngwekazi - AmaHlubi)p
* '''Gamede''' (or Gamedze) (Nogele, Skhutyana, Phosibe), Mzamani, Ngonyama, Silwa kaMasikani, Nomasi, Gele, Mphubani, Maqaqasi, Mbew'enkulu engahlungulwa, etc. [[Swazi people|emaSwati]]
* '''Ganu'''
* '''Gatyeni''' Nywabe (Mamali, ndondela,nkomo zibomvu nenkunzi yazo,Mshe,Nxopho,Tyelebana,Msengana, Niko,indoda uyivumi nepokoto, Bhobho,Tyelebana,ocubungu)
* '''Gcina''', Helushe, Xhamela Ncancashe, Magwebulikhula, Malambedlile, Nokwindla, Thyopho (Bahamba bepheth'isali – ihashe bakulifuman'emlungwini. The Gcina clan is originally from Lady Frere in the Eastern Cape. The amaGcina are thought to be kings of Lady Frere as they are the dominant clan. OR Amagcina Amarhula (Xhamela Ncancashe, Nogawul'ikhula, Malambayendle elambel'inyama yenyamakazi, nokwindla, uthyopho, uhamba epheth'isali ihashe ulifumana emfengwini, izinto zabantu abazibi koko bayazigcina, bathi iigusha ziziduli zethafa, ibhokhwe ngumnqabaza wehlathi, Isizukulwana sika Nomagwayi, umbon'obomvu wase mbo.
* '''Gcuma''', (Gcuma, Jola, Dzabela, Mayaba, Nonga yintombi, Malandelwa yintomb' ithi ndizeke.
*Maya, (mntungwa, mbuyisa,
* '''Mgebe''' (Ngobe, Ngaleka, Mkhasela Mduduma nje ngezulu, Bazindlovu, Holomisa, Mthembu)
* '''Godlwana''' (Nompunzi, Gcodi, Lusalu, Catala ka Qoyi, mbumbulu inye zingabambini ziyadubulana)
*Goqolo (Ntshintshi, Thanana, Tyebelangaphakathi, Mjoli, Sheya, Ganeka)
* '''Gqunu''' (Tshawe, Gcaleka, tshiwo, togu, rharhabe, mdange, ngconde, khawuta)
* '''Gqwashu''' gxiya, mvambo, lawu, manzini, ''uyabase , uyeye , unyembezana , usandlalanca , amagqwashu amnyama ne nkomo zawo zakwa nuse , ndotshayisa , siyaphi'' (with [[Khoikhoi]] ancestry)<ref name="curragh-labs">{{cite web|url=http://www.curragh-labs.org/research/sharing_cultures/personal-nm2.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20131003032037/http://www.curragh-labs.org/research/sharing_cultures/personal-nm2.html |archive-date=2013-10-03 |url-status=dead |title=Sharing Cultures: Personal Revelations: Ncedisa Mayeko|access-date=2015-07-04}}</ref>
* '''Gqwarhu''' – Deyi, omhlophe, Khawu, ngoszi, Mtabasa ka Dingana, cebisa
* '''Gxarha''', Cwerha, Vambane, Mahlahla, Siyoyo, Mlawu, Potwana (Mpodomise subgroup clan name)
* '''Hegebe''' (Mduduma, Ndala, Ngubengcuka, Holomisa, Ngwiti, Mkhaselwa, Bazindlovu)
* '''Jali''' (juda, Mpemvu, Ntlotshane, Mvetshane, Jonas, Tshira, Mabhala, Gwatshu - AmaHlubi)
*'''Jevu''' (tolo, zulu, mchenge, mabhanekazi, nonywaxhwa, vumbalempongo iyanuka inika ngoku nukiswa, maxhwabaxhwaba.
* '''Jola''' SingaMampondomise ngohlanga, ooJola, ooJoliNkomo, ooMphaNkomo, ooQengeba, OoNgwanya, Mhaga, nomakhala, njuza, sthukuthezi, sithandwa mhla kukubi, hoshode, hakaha, mfaz' obelel 'nye omabele made, oncancisa naphesheya komlambo (The royalties of the Mpondomise)<ref name="google2">{{cite book|title=South African voices: The way we travelled : oral history and poetry|author1=Zenani, N.M.|author2=Bhotomane, N.|author3=Scheub, H.|date=2006|publisher=Parallel Press, University of Wisconsin-Madison Libraries|isbn=9781893311718|url=https://books.google.com/books?id=pTaFDi1tNzMC&pg=PA22|page=22|access-date=2015-07-04}}</ref>
* '''Jwarha''' (Ntu, Hlanga, Langa, Mnguni, Ngoni, Malangana, Nkosiyamntu, Nkosiyane, Xhosa, Jwarha, Vongwe, Mtika, Mazaleni, Jotela, Khatiti, Mnangwe, Mayarha, Tiyo, Soga, Mnguyane, Mbelu, Ndabase, Bantw'abahle noba bapheth' izikhali, Ntame'nemida njengeye nkunzi, mabujwe'bhidlika njengodaka)
* '''Phalo'''
* '''Gcaleka'''
* '''Khawuta'''
* '''Khiwa''' (Qwebeda) (Khonjwayo, Chithwayo, Ngcekula, Ndzondela, Hlaka, Ngetu, Phoswa, Silwanyana, Makalanyana, Sikhehlana a Pondo clan)
* '''AmaKhonjwayo''' Isizwe noMnombo (Tribe Genealogy): Sizakuwubeka ngokokuzalwa kwabo, sithatha nje iintloko zabo, uChithwayo uzala uKhonjwayo, uKhonjwayo azale uKhiwa, uKhiwa uzele amawele elokuqala nguNgcekula elesibini nguNtsikinyane kundlunkulu wakhe (Great house) uKhiwa ezele uNdanya ekunene, (amaNdanya akhokelwa nguNkosi uVelile Mkono)waza kwiQadi wazala uTshizi, indlu kaTshizi ikhokelwa nguSiqukwana.(Inkosi eyayiphethe ngexesha lakudala ihlonitshiwe nguNgcekula)uNgcekula (iwele lokuqala) uzele uNdzondela, uNdzondela wazala uHlaka, uHlaka wazala uNgetu, uNgetu wazala uPhoswa, uPhoswa wazala uSilwanyana, uSilwanyana wazala uMakalanyana, uMakalanyana wazala uSikhehlana, uSikhehlana yena uzala uTatana. Ngoku singena kwinzala yewele lesibini. UNtsikinyane iwele lesibini uzele uMakhanda, uMakhanda wazala uNogemane kwiGreat House, kwiRight house wazala uThungana. Masiqale kwindlu enkulu, uNogemane uzele uGwadiso (Dumile), uGwadiso wazala uGodloza, uGodloza yena wazala uNtenteni, uNtenteni wazala uGobizithwana (uZwelidumile) waza ke yena uGobizithwana wazala uDumisani inkosi enkulu ephethe isizwe samaKhonjwayo ngoku. Kanti ke uThungana yena wobunene buka Makhanda uzele uSithelo, uSithelo wazala uPhonyela, uPhonyela wazala uMakhizinyani, uMakhizinyani yena wazala uHlathikhulu, uHlathikhulu yena uzala uThulani.
* '''Khumalo''' ( Mtungwa, Mzilikazi kaMashobane - Hlubi clan name), Mntungwa, Ndabezitha, dibandlela, imidletye, noyila, sichaba, oomadibanisa indonga, ah! ndabezitha
* '''Khwetshube''' (Xhanga, Ngcawukana, Thamse, Bipha, Bhongxa, kaXhanga; Mhlang'olal 'intake Kaz' utshile nje zolala phi! Ndlu kaYokazi. (Mabude, Ndelemane, Detshe, Njenjani) (Isiduko sakwaMpondo)
* '''Ngconde, Kwayi - Gando - Ziko''' (Ntu, Hlanga, Langa, Mnguni, Ngoni, Malangana, Nkosiyamntu, Nkosiyane, Xhosa, Tshawe, Ngcwangu, Sikhomo, Togu, Ngconde, Gandowentshaba, Nciba, Phazima, Noyi, Phuthise,Gciniwe,Makhaphela ,Nduku zomsenge zikhaphukhaphu kodwa ziwubetha umkholwane ulengalenge)
* '''Tshawe''', (Ntu, Hlanga, Langa, Mnguni, Ngoni, Malangana, Nkosiyamntu, Nkosiyane, Xhosa, TSHAWE, NGCWANGU, SIKHOMO, TOGU, NGCONDE, GANDO - TSHIWO, PHALO, GCALEKA, KHAWUTA, HINTSA, SARHILI/ KRELE, SIGCAWU, GWEBINKUMBI, NGANGOMHLABA - MPISEKHAYA, XOLILIZWE...
* '''Madiba''' Dlomo, Yem-Yem, Sophitsho, Ngqolomsila, Vela bambhentsele, Tubhana, Qhumpase, Ntande, MThembu, Ncikoza, Mtshikilana, Malangana, Bhomoyi.
* '''Madiba''' (Mthikrakra, Ngangelizwe, Dalindyebo, Joyi, Jumba, Sabatha, Buyelekhaya)
* '''Maduna''' (Gubevu, Nokhala, Jiyana, Tiba, Matoetoe, Msuthu, Sjekula salakulandela, Umnt'abesi gejebe nkomo sekhona, malobola gesegadana, Umnt'owaw'edakeni kwathi nqa abantu - Hlubi)
* '''Majola''' (see Jola)
*'''Mambi''' (Nxontsa ka Xesibe, uBhulingwe kuvele imamba, uNtabazikude zikuMganu, Mntshontsho uSabela uyabizwa emazibukweni)
*'''Mhlwane''' (ozibula, AmaHlwane, oMkhaliphi, oSigayela, oMasabisa, Nontsiya, oShlahla somnquma sigawulwa sibe sisahluma, osthebe sibanzi sisikela amavilakazi Lubelo Mdabe)
*'''Manci''' (Mbali, Wabane, Tshitshis'intaba, Mdludla, Zinde Zinde Zinemiqala)
* /'''Hlanga''' (Hlanga, Nobetha, Mqiya, Mndlovu, Mntada, Xhinela, Maleku, Nxeko, Dlangamakhandlela, Yokhwe, Maphuza, Mgweleta, Zilenzi, uMfaz'obelenye phesheya komlanjana) Thembu clan *'''Masiba ''' Nyawuza, Mhlongwane, Jesese, Mlaza.
* '''Matshaya''' Mbathane, Xesibe, Mkhuma, Khandanyawana
* '''Mbanjwa''', Gebane, Mpethwane, Gubulundu, Nongoma, Ntimela, Mhlabeka, Mantiyantiyane, Hlubi
* '''Mbatha'''
* '''Mbongwe''', Mbuyisa, Mvemnyama, Khoza, Sondisa, Mathobela, Nqalela, Ndimande ka qaqaqa, Sigudu sebhokhwe, Sandamela, Ndawonde, Madas'elangeni, Nkob'aziphekwa ngamavila ziphekwa zizikhuthali - AmaHlubi
* '''Mbotho''' Mbotho, Mazama, Mtshikilana, Myalo, Fulela mfaz' olivila kuyanetha, Sibasa manzini kuvuth' umlilo, Nyawo zibomvu nokuba zinentsente, Ntsindane, Malala nentombi ivuke ithi ndizeke, Sibasa Manzini kuvith’umlilo, Thoyane.
* '''mNdlane''', Tutuse, Nomdimba, Ntlokwan'ibanzana. Basisizukulwana sakwaMThembu*
* '''Mdlangathi''': Mome mome Sirhama Somntwana, Juta, Ngwenduna, Mencwa, ntshozina, Nobhedu, Ntaba ayikhonjwa ikhonjwa Ngamadlangathi odwa, Nyonyoza ka Nyinywa, Nyame'enja eyafel'emfuleni yeza ngokunuka elalini, Ntlangwane, Mkhobela, Bhalangile ka toto, mth'ugawlwe ngabangangaye ngamapilinya, u-hagu hagu ndibolek'umbombo ndiqebul'amafusi ndakuph'iingqweqwe mhla ndafula, nzipho zekati ziyi nkcalankcala zithul'ibhekile yetiki ixhonywe emahlantini ob'hlanti, mfaz'othakathayo ubonwa ngeempund'uxweba xa kbanda, ndakthum'ebhisdolophu walibala kusel'iti enempukane, mbembe ka mahlalela, u juba lalal'emthini ngokuzbonakalisa, nkunz'emnyana bakhuz'ukuhlaba ngoba zonk'izizwe ziyzwil'ukulila.
* '''Mfene Lisa''', Jambase, Hlathi, Msuthu, Buswayo, Canzi, Sanzanza, Uzango'mva Eliweni, Uyibeka Elityeni Ityiwe Zimbovane.
* '''Mgiqwa''', Magele, Thotywayo, Jikijwa, Mvaba, Nkosana, Tshobo, Ntshinga ka Khwaza, Ntiya, Bambani
* '''Mhaga''' (noSabe, Amawel'ukuzana, uQwetha no Gqubushe)
* '''Miya''', Gcwanini, Munja, Sibewu, Sijekula, Salakulandelwa, Maguqa agalele njenge ngonyama, Malebomvu, Rhengqwa, Mja
* '''Mjoli''' (Deyi, Shishi, Qubulashe, Wushe, Ngilana, Nonina, Bharhuzi, Fusani, Khusi, Bhedle, Mpulana, vebi, Zulu)
* '''Mkhwane''' -Mwelase, Sigasa, Ntukela, Mlalase, Cikilili, Ngwekazi, Mqingwana - AmaHlubi
* '''Mkhwemte''' Dabane Sgadi Meka Ntwentswe Fulashe Nojaholo Ncibane Qhanqolo Ntlokwenyathi Ngququ venge
* '''Mngxongo''' (oNtsundu, oYem-yem, oVelebem'bhentsele, oZondwa zintshaba zingazubenza nto, oSophitsho, oMadiba, oNgqolomsila, oDlomo, oMthikrakra, Qhayiya (Descendants of the AbaThembu, see Madiba, Dlomo, Mmaya)
* '''Mmaya''' (oYem-yem, oSophitsho, oMagwa, oNgqolomsila, oBhomoyi)
* '''Mlambo''' (Hlubi, oMbinga, Onoxhaka, oDladla, oLubisi, oSenene, Mlambo ongawelwayo owelwa zinkonjane zodwa pho nazo ukuba zinempiko) siszalo sika Gxiva
* '''Mnganga '''(ooKrila, Thangane, Mbamba, Bhodl'inja, Ngcondozimhlophe, Mgquba)
* '''Mpangela''', Mvinjwa, Rhoshana, Ndlazi, Dlomo, Sibetho, Magwala, Gwadzi elisilika bubuhle, Oogudlilwandle bade balifanela. AmaHlubi
* '''Mpehle''' : Cabashe, Dikane, uVete, Notyedo, Goc' iNyonga, Masila, Nkomo z'bomvu (a Mpodomise clan name)
* '''Mpemvu''' : uJali, uJuda, uNtlotshane, Bumela, uNgciva (a Thembu clan name)
* '''Mpinga''', Mawawa, Mbala kaNkqoshe, Mpondomise, Ntose, Ntomntwana, Ngwangwashe, uSenzwa, Sineka, Mbetshane, Hlahla lamsik' umntu es*ndeni, Ngceza, Sintila, Nyaw'zinoshukela, mzukulu kaSityulu, kheth'omthandayo, Mawawa, yazi b'inobaya ifanelwe ngabafana): the clan of [[Enoch Sontonga]], author of "[[Nkosi Sikelel' iAfrika]]", part of National Anthem of Republic of South Africa.
* '''Mphuthi''', Nyathi, Msuthu, uRhahla, Rhabani, Tsiki, Nhose; Oogaxel’umbengo, boya beNyathi, Amathol’enkomo zikaNyathi, abeSuthu, ebePhuth'ephuthini! Oozishuba zimdakana phesheya komlanjana wegqili, Izilwana zona zehla ezintabeni zokhahlamba ngeziluluthwana, sithetha ngenzala ka Nose (Nhose) kubafazi bakhe abathathu kuMawushe ewe uMatshezi naye uMamhlwane. Esikhoyo isikululwana sesabo OoQhaziyana, OoGeorge kwa noLanga iinkulu zakhe. Ziintsuthu zaseQuthini (Sotho) ngokomlandu kodwa ngenxa yemfuduko zokhokho bafumaneka Eastern Cape kuTsolo kwela maMpondomise eMcwangele [amaMpondomise ngokuma] “Nje ngoko namagama ezixela ziintsuthu ezi ngobuhlanga”
* '''Mqwambi''', Ntu, Hlanga, Langa, Mnguni, Ngoni, Malangana, Nkosiyamntu, Nkosiyane, Xhosa, MQWAMBl, TSHAZIBANE, HOLOMI, SOMJEMBU, JELWAYO, TYHALA, MPAKU, NTSHINGOLO, DUBANI, MANANA, NKWAZI, MANYHANYHA, BHONGA, BHANGQA, MAROLOMA, SAHLUKO, NTSUNSWANA, MAGUDUMANA, INTO EZINEZTHENDE EZKHULU, INTO EZAPHUMA ZABHEKE’NGQINA ZABUYA NETHAMBO LE BHUBESI, IMBIZENYAM’ISEMLANJENI, INTSIMBEBOMVU, GAGALAGAGA, NYAWO ZINENTSENTE...
* '''Mtakwenda''' (Leta, Libele, Tyebelendle, Ngcwadi, Kwangeshe, Mentuko, Mboyi, Solizembe)
* '''Mthunzi''' (Nyukwana, Homposhe, Njifile, Ntibane, Pepepe, Nkayi, Thambo lihlab'elimzondayo, Qabel'eliweni, Mthwakazi)
*'''Mtshengu -''' Ntshantsha, Mfudukwana, Mbhabhama, S’khalaze, Sketekete, Dlelanga, Nofleyithi ayibethwa - ibethwa ngabayaziyo, Goqo, Mzimb’okhalimali uthi khelekenkce
*'''Mtipha''' - Bhayeni, Sodaka, Yiwa, Manzimade angango Lwandle, Mkhonto ka Lusiba, Njubela, Tshewu, Tyutyutyu, Lalo, Hobo, Ndab' enyamakazi, Nambethafa, Ngubengwe, Jongisilimela, Gwaba, Sifuba sibanzi, Ngcola, Mbhobho, Zakude, Nqeno, Nzilane, Ngqakayi, Tshiwo, Tshengutshane, Skhumba senyamakazi, iNgwe' betha ngomsil' emanzini, Skhakha sentong' owel' ezizibeni, Ngonyam' eyajonga zathoba zonk' inyamakazi.
* '''Mvulane''' (Khetshe, Ncilashe, Bhayi
* - Separate from the amaVundle)
* '''Mweli''' (Jili, Msingawuthi, Ngqambela, Masengwa, Gqagqangana, Thukela, Mchemane, Sibakhulu, Mkhont’ obomvu, Ntlangwini's enebatha yaseMakhuzeni), AmaKhuze
* '''Myingwa''' (Ndzelu, Blose, Shinga, shoba shobane I shoba le ndlovu, oma jojobela bathi Akutshingi thina kutshinga isibongo)
* Shinga bathi Akutshthina kutshinga isibongo, o jojobela) ingi
* '''Myirha''' Mzondi Sampu Ziyeka (Ithambo lenyoka lihlaba elimzondayo)
*'''Nala''' (Ngqume , Mpembe, , Nojakadelana,Osibhekuza,Ndokose ozila zimkhonto zimangqangqase, inkomo enhle yaphiwa amaNala nobuhle bayo, osibhekuza , bona abaphembela umlilo emanzini uvuthe, omakhanya ehlungwini kuhlwile : '''amaHlubi'''. Uyokubafumana phesheya KweNciba, ikomkhulu LiseNgcobo. Bakhona o-''''''Avile Bantwini'''''' eGcuwa kuNdabakazi,kwilali yase Khobodi . Ahhh Inkosi Madoda.'''Amaxhosa''' ke lawo. '''Ndokose akanatyala noba watya gush'mntu''' )
* ''' Ncuthu, Mzangwa, Khwalo, Mlanjana, Songobese, Nkume'''
* '''Ncobeni''' (Mthunzi, Gema, Sibakhulu, Thabethe, Dlekedle, Tiba, Khuze), AmaKhuze
* '''Ndaba''' (Tshibase, Bhadela, Mntungwa, Nonunu, Nomangcangca, Nogubel'egoduka, Nzipho zimnyama kukuqhwaya, Nkuluka, Dzujana, Choboka nje ngomkhuma woThukela, Nyawo zimhlophe noxa zinodaka, Ntombezintle nabayeni bazo, Bharuza, Manyuza, Njujane, Nothuli, Nomangcangca, Mvelase, Magutywa, Mgubo odliwa ngabahambi bendlela, Mntungwa ombulazi owadl'umntu emyenga ngeendaba, Nompundwana zincinane yanga zingongiwa linunu entle engadli mntu, Khand'iyeza etyeni, Ngabaphakela umyeni esithebeni kuba besonga amazimba, AmaHlubi)
* '''Ndala''' (Ndala ka Momamana, uMncotshe, Msunu Sdumbu, Thole, Ngxunga Smukumuku, Ndithinina, Ntombi ubentseleni inkomo zimkaje)
* '''Ndila''' Ndila, Nyezile, Qangaza, KaNgqili, Ndlwan'inisematyeni, Ndulin'Ophezulu, Mndini, Fulela Kunetha/Fulela Kwanetha, Tshunguza, Cekwana, Gadluma, Tshutsha, Simnde, Mtshakazi, Phaphu lengonyamam Jamel'jekeja, Msili kaNonceba, Roqolombashe, Nomatsinyane, Nomathebe, Mpondimise
* '''Ndlovu''' Mntungwa, benyathi abusongwa, (ndlovu zidlekhaya ngokuswela umalusi, zoluswa yintombazana uDemazane), Hlubi, AmaHlubi
* '''Ndlela''' (sibhekuza, nodabekhula, nodada, nala, AmaHlubi Amahle)
*'''Ntsethe''' Zakane,Sabelo, valela amadada kubha engena nkomo, Gwintsa, Ndindwa, Ngcwina, Bhotwe, Mfaz'obelelinye ngaphesheya komlambo
* '''Nduli''' (Bhoma, Phutha, Mayoli, Bhodwayo, Mqula, Nkcala, Mbombose, Qiya, Nditha, Cabekancidisi, Silandas’iyingcangula, Mkhont’uyimesi, Sonkazothuthu, Sikhumba senkomo siyasongwa siyasombuluka)
* '''Ndungwane''' (Bhejula, Velabambentsele, Yem yem, Bukhali bentonga, Sophitsho, UKrali, uSoze, Ngibiselwano, Isagweba esavala iindonga kukubi, uSandla senkosi, uMsimelelo, uNgqolomsila, Buhle bendoda ziinkomo, Themba lamagwala.), Dlomo, Sophitsho, Ngqolomsila, Diya, Mngxongo, Abathembu descendants,
* '''Ndunu''' (Maphini, Makhetha, Mrhali, Phoyiyane, Twabu)
* '''Ndzaba ; Msuthu''', Bhili, Mancoba ,inkomo zika '''Majozi''' zika '''Mwelase''' zika '''Mbuzini''', Vangane, Nkonyeni, Sishuba Ngajuse mabandla akwa '''Mqhamo''' akwa '''Rhawuza''' mabandla akwa '''Gasa''', Besuthu abanesishuba bokhokhozela njengefu lemvula bewela uThukela, into ezehla ezintabeni/ezinkahlambeni zishubele ngenqatha lehashe( '''Magqagqane''' '''Msuthu''' odla amahashi wohlanga lwaseLundini)... '''amaHlubi''' KZN
* '''Ngcitshane''' (nkwenkwezana, mev'amhlophe, Qam, Tshaba sikungene, Dwabadwaba Rhasibe, Schume ka Schongoma, Ndanisa ka Mkhahlela, Mhlanga ka Mhlongwane, Nocubul'inyama ngozipho isitshetshe sikhona, sithebe esimananga-nanga sokwaphulelela intlala yethokazii Ahh!! Thole Lesilo)
* '''Ngcwangule''' (Mpondo clan name, Tita, Phelwani, Nqashiya, Sikhuni somga nesomthole, mfazii obelelinye owaliphosa pheheya komlanjana bahlutha bonke abasemangcwaguleni, ntombi ziyamlilela zithi Bhuti usishiyela ntoni sikhuthanda nje, Ntombi zithi ndizeke Bhuti noba awunankomo, umntu awagwazumntu emasendeni
* '''Ngwane''' (Hlongwane, Sangweni, Mtungwa, Ngwane, Ndabezitha, NgwaneKaNgwadi, Masumpa, Masenga sileke, Nduku Zinobulongwe, Masobuza, nina besizwe sikaMatiwane, usozisela kaMasumpa noTshali, nina bebutho likaSangweni, Zikhali ezingalingani nezamaxhegwana, Mphayise. Battle of Mbholompho, Thunyiswa, S.E.K Mqhayi)
* '''Hlongwane''' (Hlongwane is the royal family name of AmaNgwane) Hlongwane, Sangweni, Mtungwa, Ngwane, Ngwadi, Tshanibudekansele, Masumpa) The groups that break away from Mntungwa Hlongwane are Sangweni, Tshani/Tyani, Masumpa, Zikhali, Khanyile, Tunyiswa/Thunyiswa, Ntsimango, Khondlo, Sono, Mzamo, Kobese, Mphayise.
* '''Sangweni''' (The Hlongwane Royal Family is also called BakaSangweni)
* '''Ngxabani''' (Meyiwa, Rhibela, Bhabha nomhlehlo, uMdatshi, ubodi kaNcokazi, Nontwenja yinkongolo, bebal' iinkomo nje thina sibal'iinkwenkwezi)
* '''Ngwanya''' (see Jola)
* '''Nkomo''' (Ngubeni WaNkomo, Luvuno, Jele, Mntungwa, Ndabezitha)
* '''Nkomo''' (Mrhaberhu, Nkumbuzo, Golela, Magajana, Malinga - wena walinga ukupheka inkomo ngembiza ka nopotyi, Mafinyangolwimi, Mkhont' ozilolayo, Mntungwa, Yengwayo)
*'''Mtshengu''' (Ntshantsha, skhalaze, unomfudukwana, umadlelanga, unoflethi ayibethwa ibethwa babayaziyo.)
* '''Nkwali''' (''a Hlubi clan name'': Bhukula, Mkhwanazi, Nkwali yeNkosi). The Nkwalis were born ebukhosini (kingdom) buka Ndwandwa and they were famous during the rule of Dlomo the Hlubi king. Nkwali originates from Mkhwanazi. Nkwali joined the amaHlubi tribe. Nkwali gave birth to Mlabatheki who gave birth to Bhukula. Same as Bhukula, Maphela also comes from Nkwali. Maphela ''(Hlubi name for cockroach)'' got the name because he was so wealthy that his wealth was all over like cockroaches (abundance).
* Abakwa Nkwali bazalwa ebukhosini, kunjalo nje baduma kakhulu ngolawulo likaDlomo. UMlabatheki wayengumfo wakwaNkwali; yena uzala uBhukula, lo ufungwayo ngabo.
uBukula ngulo wamisela uNtsele kubukhulu bamaHlubi, gokusuka amkhelele amanzi ngophondo ukuba awase kuise-mkhulu uDlomo.
AbakwaMaphela isekwa ngabakwaNkwali. Balifumana eli gama kuba ubutyebi babo buska banyakasela ngokwamaphela, kwaba se kusithiwas ngabakwaMaphela.
"Ngabakwa Nkwali Bhukukala Mkhwanasi, Makhwanasi amahle, amaHlubi kaShamase Nkwal’ enkosi,
Enyon’ engadliwa ngabafokazana idliwa ngamakhosi.
Ngabakwa Buz’ elikhul’ elagedl’ umhlanga,
Kwavel’ amaBuz’ abuzwana.
NgabakwaNongubo-ntloko.
Abanye bazitetil’ abanye bazithwele.
Inkwali yintak’ engcondo zibomvu
Edla ikhethe lomfula
isihlobo sobugotsho
isihlobo sobuwanguwangu
uMosulelwa ngamafutha inyama engayidlanga
uMntana akafani noyise angalivezandlebe
intombi ithi ngizeke noba awunankomo
Mthulukwa lowathulukwa entabeni njengengqatha zempundzi
Bhukula,
Mkhwanazi,
Nkwali yeNkosi
Shamase
Somlomoti
Spheshu
Madubandlela
Mkhwanasi
Msuthu
Sokhethabahle
Somkhele
Mtubatuba
Dlangezwa
Phalane
Mntongenankundla
Luvuno
Veyane (Velane)
Mayanda (Malanda)
Masukumbeya (Mashukumbela)
Nzama kaBelisi
Magcoba
Mhabahaba
Sontuyi (Sontuli)
Gagisa:
(source: IZiduko zama Hlubi, ibhalwe ngu Henry Masila Ndawo. Published by Lovedale Press, 1939. Found at Rhodes University Library).
[Last updated 12/03/2013 nguNkwali, uBhukula, uThando wakwa Mjebeza kaNokuni (nomaMkhuma) ozalwa nguMsithi (noMaTshibase) yena ozalwangu Delihlazo (noMaDlangamandla, intombi yakwaNgoyi kuNgqwela), uDelihlazo ozalwa nguMjebeza eGobozana eQonce.]
* '''Nozulu''' (Deyi, Kheswa, Mpafane, Mchumane, Mpangazitha, Macocobela, Mzimkhulu, Ndokoma, Dosini, Thukela, amaHlubi)
* '''Nqarhwane''' (ooZiduli, ooHintsabe, ooMaqhula, ooHlabilawu)
* '''Ntlane''' (uNtlanga, uNqabashe, uMdingi, uHlwayela, ooMpilo, ooMkhondwana, oobhal'esendeni ngonqaba kwephepha, ooGcuta, oSinje, oomthwa kaSihula, amawele ukwezana ancanciswa apha nangaphesheya)
* '' Ntlangeni''' (Nkomo. Mafinya ngolimi, Mntungwa, Yengwayo, Rhaberhu, Marhewula ntaba, Nzipho zimnyama kuqhwayana, Magajana, Malinga, Wen'owalinga ukpheka inkomo ngembiza kanopotyi, Golela, Nkumbuzo, Siqgwabana, Mkhont' ozilolayo)
* '''Ntshilibe''' (Bhanqo, Ndize, Langa, Mdumane, Bobese, Gawul'abathakathi, Nqambodada, Nyokony'elinyam'enyameni, Ntshontshololo, Mgcaleka, senior Counselors in the Xhosa Royal House, "ama andina tata ndizeke ndingowakho".
* '''Ntshiza''', Rhadu, Gubhe, Nakazana, Simelela, Mbamba, Qwangqwa, Manqashe, Ngonyama, Malilelwa ziiNtombi zithi bhuti ndizeke andinabazali, Mpumlo-Nkulu, Bhayi Ka Mcetywa
* '''Nxasana''', Thaba, Dunjane, Skhonza, Gazo, Mkhiwa, Totoba, Malilelwa zintombi zithi "Bhuti ndizeke andina mama andina tata", Gqunu kaNomphakatshane, NoMbhekela, Malunguz' udonga andulukuwela
* '''Nxotwe''' (Gabazi, Qamkazi, Mfuza afulele okwelifu lemvula, Mpondomise)
* '''Nxuba''' (Mduma, Rhudulu)
*'''Nyase''' (uMduma, uBhobhoza kaMgqiwane, uNothintwa ongathintwayo ungamthinti lo mntwana uzakukuxaka, icala lenkomo emdaka, uNdzabela, uNtsebeza, umfaz'obelelinye oncancis'okungaphetsheya, uFenjana kafebana ogangathel'abanye bedl'ubomi, oonoshukumis'imivalo, oohombe...Found in Ntabankulu and Lusikisiki, petsheya kweThina, phetsheya kweTsitsa, phetsheya koMzimvubu [AmaMpondo]) ongathintwayo ungamthinti lo mntwana uzakukuxaka, icala lenkomo emdaka, uNzabela, uNtsebeza, umfaz'obelelinye oncancis'okungaphetsheya, ofenjana kafebana ogangathela abanye bedl'ubomi, onoshukumis'imivalo, ohombe .. Found in Ntabankulu eDumsi, eMacwerheni, Lusikisiki, phetsheya kwe Thina, phetsheya kweTsitsa, phetsheya koMzimvubu)
*'''Nyathi''' uMsuthu, uMphuthi, uRhahla, uRhabani, uTsiki, uNhose; Oogaxel’umbengo, boya beNyathi, Amathol’enkomo zikaNyathi, abeSuthu, ebePhuth'ephuthini! Oozishuba zimdakana phesheya komlanjana wegqili, Izilwana zona zehla ezintabeni ngeziluluthwana, Nje ngoko namagama ezixela ziintsuthu ezi ngobuhlanga” sithetha ngenzala ka Nose (Nhose) kubafazi bakhe abathathu kuMawushe, uMatshezi naye umaMhlwane. Esikhoyo isikululwana sesabo oonyana neenkulu zakhe, uQhaziyana uGeorge kwa noLanga. Ziintsuthu zaseQuthini (Sotho) ngokomlandu kodwa ngenxa yemfuduko/ mfeguza zokhokho bafumaneka Eastern Cape kuTsolo kwela maMpondomise eMcwangele [amaMpondomise ngokuma]
* '''Nyawuza''' (Faku, AmaMpondo nation ruling family name, chiefs including Faku, Sigcau, Bokleni, Ndamase)
*'''Nyosi''' (Khwange, cesane ndabazana nyosi, jokweni, nodala, khwange, zalamzi, ntunwana, ntozakhe, dlula, cuba, mbewana, ntimela, msuthu, cesana, nophungula, maswakuza njengenyamazana, mbona obomvu, abantu abathunda enkundleni, kuvel' ithokazi lenkomo nyos' eneqeba ngaphambili, ayilum'iyahlangula, baphakuli beenyosi eziphezulu, ngoba eziphantsi ziyabasinekela khwange lenkomo, babangalithena liyabhebha)
* '''Nzotho''' (Nyelezi, Maphongo)
* '''Mqadi''' Qadi, Ngcinase, Ngcwina, Mpondomise, Mdlana, Mbaba, Mbinyashe, Maphilakuzenzela, Gongqa, Ngxowazimdaka Kugcwalimali, Wungushe, Mabiyangomgquba Amahlahla ekhona, Deku, Qushwana, Malaleqhingen'avuke Necebo
* '''Qhinebe''' – Gqugqugqu, Zithonga-zithathu, (clan of Wonga Guntu, born 6 June 1912) Phalela owazala uSunduza, uMkhomanzi, yena wazala uMlunjwa, Haha, Duka namahlathi, nkonjan' émnyama edlal'émafini, amaGorha ezwelethu.
* '''Qocwa''' (Deyi, Zikhali, Mazembe, Jojo, Tiyeka, Butsolo Beentonga Mbizana, Mabombo, Ngcolosi)
* '''Qoma''' (Qomukuyitya, ooMvand'inyama, Nyohela, Nwaba ndikwenze, ooSigqo, Sisiqobo eso)
* '''Qithi''' (Ndinga, Nkomo ayizali izala ngokuzaliswa, Yem-yem, Sopitsho, Ngqolomsila, Velabembhentsele, Zondwa, Thembu)
* '''Qwathi''' – Iinkomo zikaXesibe, zikaJojo, zikaMtshutshumbe, ogqaz'indlel'ebhek'ebuNguni, Dikela. (The amaQwathi are not a clan but an independent nation founded by Mtshutshumbe kaMthetho who split from the amaXesibe nation and settled in the Mqanduli area in Thembuland some 350 years ago. Later they settled in their present capital of [[Ngcobo|Engcobo]] during the reign of King Dlomo of abaThembu, about 1680. This small but fiercely independent and anti-colonial nation divides into several clans: amaDikela, amaTshaba, ooSdindi, ooBhlangwe, ooBhose, amaNzolo, imiNcayi, amaNtondo, amaKhombayo, ooMkhondweni, amaVumbe, ooKhebesi, amaBangula, amaDumba, ooMhotho, ooCakeni, ooBhabha, amaMvala, amaDabisa, ooS'ximba, etc. Prominent chiefs include the anti-colonial Stokwe ka-Ndlela, Dalasile kaFubu, Fubu himself (who fought and killed both Rharhabe and his son Mlawu in 1782, defended his capital and defeated [[Madzikane]] of the [[Bhaca people|Bhaca]] in 1824 and Matiwane of Masumpa Ka Tshani of the AmaNgwane at the Battle of Mholompo, Zwelakhe (present chief))<ref>[https://web.archive.org/web/20131213000000/https://web.archive.org/web/20131213103314/http://eprints.ru.ac.za/1751/5/Ndima-MA-ch8.pdf The origin of the Qwathi] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20131213103314/http://eprints.ru.ac.za/1751/5/Ndima-MA-ch8.pdf |date=13 December 2013 }}</ref>
* '''Rhadebe''' Mthimkhulu, Bhungane, Langalibalele, Dlomo, Hlubi, SingamaNgelengele, sisi sizwe esizi mele. Sithi amakhosi kwisizwe sama Hlubi.
Ndambe; Fafa; Rhudulu; Teyise; Mfunguma; Goduka; Sandali; Thole; Ncayiyana; Thetho; Holomika; Jambase; Mthimkhulu; Ngqeleni; Mkhence; Mafahla; Joseph; January; Mphela; Ndumazi; Bhaziya; Ncuthu; Rheme; Jayiya; Zusana; Ngwana; Molomeka; Malema; Fandesi; Sethima; Sidima; Ngconde; mkhabela; Ncusamba; Mfikazwe; Masinga; Msiza; Yawa; Yaso; Ohoiwa; Qoqoba; Ntsunde; Bandezi; Mqikela; Mqhayi; Mkabani; Sonto; Mai; Vrekke; Damane;Jiyaso; Ntsima; Ndeze; Zenzile; Maphanga; Zuma; Jombose; Ndayisa; Ndila; ndzimande; Bhodlo; Mzimkhulu; Mbotho; Doseni; Dosini; mMqinase; Coko; Vilane; mzoyiyana; Mzozoyana; Tuni; Tau; Baloyi; Valoi; vabooi; Booi; Saliso; Mndima; Mdingi; Ndlobeni; Ndlovukazi; Ndaba; tshaziya; tshaka; lembe; Nemba; Lemba; Bhekuzulu; Bhekezulu; Mantantayise; Sesulu; Sisulu; Ngiba; Ngidi; Goreh; Ngcandana; Mtsamai; Bereng;Tsaitsai; Ncede;Zukulu; Mkhonde; Chitwayo; Ndengane; Feketha; Ndala; Bhubesi; Lamaani; Ndrishan; Drouze; Fulmake and Solika ka Ndebela Mande; Makubalo
* '''Rharha'''-(Rharh'orhalayo ongarhaleli nto yamntu, Nokhwel'thole, Vuyani, Ndulwini, Tshwentshwe, Mfaz'obele'linye phesheya komlanjana)
* '''Rhoyi''' (Ntanzi, Dedeza, Mhlambiso, Sakhele, Ndima, Ndzube, Nzimande, Masoka, Mzimkhulu - amaHlubi Amahle)
* '''Shweme''', (Shweme, Limakhwe, Zilamkhonto,Nolundi, Nogqagqa, Malilelwa Zintombi zisithi bhuti ndizeke, Soyingwa)
* '''Sithathu''' –means 'third', the third Khoi-khoi ancestry clan, the two other ones are Gqwashu and Sukwini– oChisana, Khopoyi, Ndebe, Hasa, Lawu]
* '''Skhosana''' AmaHlubi (Skhosana, Musi ka Mhlanga, Ndlovu, Mntungwa, Dlamini, Ntuthwana eyabikela izizwe nezizwana ngoSkhosana, Musi ka Mhlanga ayihlangani ihlangana etla kwesithebe, Novaphi, Mntungwa, Thukela, Suza, Mpafana, Ndebele) by Andisiwe Volwana also by Athi Bahle Monakali
* '''Skhoji''' (A group of Xhosa speaking people who mainly occupy the small town called Tsolo on the Tsitsa valley. They are the direct descendants of a Scottish man by the name of William Saunders who befriended a Xhosa girl and later had issue.)
* '''Shiya'''
*'''Siyagalala'''
* '''Sohobese'''
* '''Sonani''', ntshiza, phokela, ntshantsha ka- mpisi, bhovula zime nkqo, into'ezawela umlambo nge peni, omazanenkungu, imvula lubabalo kuzo, umabuya, umhlab'ohlul' abafokazana, usndindindi, mfazi omabele made owancancisa amawele ngaphesheya komfula wase leng
* '''S'thathu''', Chisana, Ndebe, Khophoyi, AmaLawu, S'dwashu, Nkomo ezibomvu ezimnyama ziyatyiwa (AmaGqunukhwebe clan
* '''Sukude''' (Mkhondwane; Gxarh’eliphezulu; Mancam’iinkomo ethenga iyeza kuba ngugqirha wamaMpondo; Umfo olal’ebanjiwe kodwa avuke kusasa engenatyala; Sikhonza esikhonz’ufaz’obele linye phesheya komlanjana; Zika Hlambangobubende; Zika Mthwa ka Sihula; Zika Gxarha; Zika Gxarheliphezulu; Zika Sitshwili; UNontwemnandi; Izibaya zika Santsabe; Umthondo omhle ozala amakhosi; Mbokod’ebomvu yokusil’ucumsi; Rharh’orhalayo engarhalel’izityalo zabelungu (Mpondo clan name)).
* '''Sukwini''' (with Khoi-khoi ancestry) – [Deyi, Chwama, Lawu, Dibashe, Tik'ayivumani nepokotho, Somda, Somchiza, Ndlela, Ndlakhwe, Lubisi, Nja-bomvu, Sandlala-ngca, Ithole loMthwakazi, Nobinye masiyixhele Zininzi entabeni, Bhunguza yintloko, Mvaba yiketile, Zazi ngezulu].
* '''Thangana''' (Krila, Mtengwana, Rhaso, M'bamba, Bodlinja, Gobingca)
* '''Thiyane''' (Zengele, Ngele-ngele, Mahlangabeza owahlangabeza iNkosi isiza ngobuso ezweni, Nonkosi, Zulu, Buhlungu Benyoka, Nomphumela, Mpundwana zincinci zingazingongiwa, amaHlubi)
* '''Thole''' (Gqagqane, Buzini, Ndlangisa, Mzimshe, Lwandle)
* '''Tiyana''' (Tshulasi, Nongqwangile, Mbambalalana, Sigquma-Nkungwini kutsho kothuk'izindlwana, Nhanhi, Mpheke, Mlamb'okhal'iintaka) ubukhulu becala esi siduko sifumaneka e[[Mqanduli]] nangakwicala lase mpuma kumlambo uMthatha (the clan of Bonke Xakatha "Aah! Zwelobuntu").
* '''Mtolo''' (Tolo, Nongwadla, Mchenge, Bhanekazi, Ngwenyankomo, Dlangamandla, Zulu, Masali, Mfingo, Amajubantlantsi, Vumba lempongo liyanuka, Nozinja ziyakhonkotha, Kuba zithi : "Hawi! Hawu! Hawu! Xa zibon’umnt’ozayo, Nozinja ziyafulathelana, Kanti zenz’umntwana, Umlamb’ awuwelwa, Uwelwa ziinkonjane kuphela, Zona zimaphiko made, Nkomo zikaGaxaza! Oonkuni azothiwa, kuba zithezwe yinkosazana, Bona babasa amadaka eenkomo zabo, Izinto ezifuye inkomo zafuya negusha nehashe.)
* '''Mngwevu''' (Zulu, Skhomo, Mhlatyana, Rhudulu, Tshangisa, Bhodlinyama, Snuka, Nxuba, Fak'inyama emlanjeni iphume ivuthiwe)Aah Rhudulu Nabele mntwini Abantu bomlambo Yena oowavuthekwa wafa
* '''Tshatshu''' (ooTubane, ooHoza, Inkomo ezibomvu zikaMphasala)
* '''Tshawe''' The ancient royal family name of AmaXhosa (This the ruling house among all the Xhosa. Chiefs include [[:en:Khawuta_kaGcaleka|Khawuta]], [[Hintsa kaKhawuta|Hintsa]], [[Gcaleka kaPhalo|Sigcawu]], [[Sarili kaHintsa|Sarhili]], [[Xolilizwe Mzikayise Sigcawu|Xolilizwe]], Xhosa, Malangana, Nkosi-Yamntu, Skhomo, Togu, Ngcondeetc.) Kubekho inkwenkwana egama lingu Songe yona imagazimane ingumtshana emaSukwinini nasemaTshaweni ibe ingu Mpinga ingumpondo aze abe uyisemkhulu wakhe ezalwa yintombi yama Dlamini ojola
* ''' Tshawuza''' (Mnguni)
* '''Tshezi''' (the ruling Bomvana clan of the Jalamba-Gambushe line, with European shipwreck ancestry)
* '''Tshomane''' (with shipwreck ancestry, split from the ruling Nyawuza clan of the Mpondo)
* '''Tyani''' (Mbulu, Mdumo, Noqobo, Nontshatsha, Manci, The clan of AmaZotsho)
* '''Tshonyane''' (The clan name of [[Chris Hani]]) -Aphuma kubelungu abatyekezwa yinqanawe) – Ndalase, Tshaka, Chungwa, Dikiza, Sawu, Sido, Toda, Simnke, Khwane, Hani, Mth'uzimele, Gqunukhwebe, Nkomo.<ref name="wordpress">{{cite web|url=http://abongisocial.wordpress.com/2010/08/20/iziduko-nezinqulo-zamaxhosa-jikelele/|title=Iziduko nezinqulo zamaXhosa jikelele (Xhosa clans) | Abongisocial's Blog|publisher=abongisocial.wordpress.com|access-date=2015-07-04|date=20 August 2010}}</ref> One of the 5 original Gqunukhwebe clans along with Sithathu, Sukwini, Gqwashu and Giqwa.
* '''Thwane''' (Fulela wanetha, Mfazi olivila, Mpemvu, Sabelo, Wuwu)
* '''Xaba''' (ooNonkosi, ooNonxa asikhathali, ooNomjoli, ooLinda, ooMwelase, ooMlotywa, ooShwabada, owashwabadel'inkomo neempondo zazo, Apho kungavalwa ngamivalo kuvalwa ngamakhand'amadoda, aMahlubi amahle.)
* '''Xesibe''' (AmaXesibe are a nation made up of several clans and tribes but their history, Mbathane, Tshomela ka Matsho, Matshaya, Makhuma)(Mbathane, Matshaya, Xesibe, Khanda'nyawana, Matshin'ayibheke, Ibhaca
* '''Xhamela''' (They are also called amaGcina, found in Thembuland).
* '''Xoko''' (Mpinga, Mawawa, Ntomtwana, Ngceza...Mostly populated in Bizana and Surrounding areas)
* '''Zangwa''' (Khwalo, Ncuthu, Sohobese, oonkuma – amaMpondo).
* '''Zulu''' Zulu, Malandela ka Luzumane, Ntombela, Gumede, Tshaka, Lombeki, Mtungwa, Mhlehluwile, Sikamade, Mpungose, Mpundzima, Ndabakazi, Mbilingati, Sakhephi, Seme, Ndlovana, Ngwana, Lemba, Phungula, Zulu
* '''ZIMA''' (Bhomoyi, Timane, Nyakwezi, Ceduma, uNxengo, Zima Ka Bhomoyi ka Thembu
* '''Zoko''' ( Chatha, Dlokovana, Mathathesuka njeNyamazane, Ngqambashe, Diya malandelwa yintombi ithi ngizeke noma awunkomo, mntomhle njenjomi, Bekwa, Mafumbatha, Kitana, Gojana, Maniza, Mbhantso, Makhawini, Mazwana, Matana, Mkhosana, Nduluka, Nyumbana, Tseku, Bhokomela)
The tribes under the Xhosa confederacy are the:
* AmaXhosa
* AbaThembu
* AmaGqunukhwebe
* AmaRigwa
* AmaHigwa
* AbaThwa - AmaSan and Khoi
* AmaMpondo
* AmaMpondomise
* AmaBomvana
* AmaMfengu
* AmaXesibe
* AmaQadi
* AmaFingwa
* AmaNgwevu
In Terms temporals was Alikednth Not Xhoosa Was Laerthghyu
Ikumkanikazhii Kuxeshaa Nghamaxhoosa Emhilhonhi Kusekudhalhenhi
* Amagqhunhukhweba - Zhandholhoo Ndhimaa Ngqhamhakhwe Qaamaataa
* AmaMpomse - Nqabeki Sumhako Saandhandha Mbhetsholomee
* AmaMfenghuu - Ndhasii Ndhoa Ndelemi Ntsakamu Lithekaaa
* AmaGQadi - Quma Xarru Langmaan Xoi Sun Velelaa Xaam
* AmaMpondhoo - Gxizhaa Qaa Lalhefhii Qe Qaukaa Qawukelo
* AmaXesibe - Lejaais Nkoi D'Nkoi Nkoi Plaatoonhath Rhoi
* AmaBomvhanha - Lesjhaku Lhankumhaa Nhekwathi Selebhamthi Se
* AmaFinghwaa - Sondhomhaa Lhidhirhaa Rhazhiswamhee Rhaletshu
* AmaFinghoo - Solentsu Nghibhanghiso Lhamnghethuu Nghonhiii
* AbaThwaa - Ntselekiso Sabalelhii Hintsaa Selaamtshadhi Ncia Ciyaa Ncu Xaa
* AmaRigwa - Ntelekeso Selhuya Mpita Se Silanto Ntintalantsu Ntsola
* AmaHighwa - Nhikhwelase Siyhaselwase Mhikwase Lidhirhaswe Mhavhekisa Gwijhaa*Suthu, Ncwane, Rhayeni, Ncwane, Mahlatsi, Mahlatsi, Mrhena, Shuba seguusha emnyama
*AmaNdambane -mvulotshe, Nohali, Ndlungwane, Maqolo, squngelo, ngubo nkulu Mayiwa
Amacwerha-Cwerha, Gxarha, Mlawu, Mahlahlana, Siyoyo
*Msuthu:Mtlokwa, tsotetsi, sbilwana, *msuthukazi or Females
*Mpandla:Mbona, Tshayingwe
Heka, Nangu, Tiya, Tyibashe
Nxele, Tyhethe, Dlumvubo
Gastyeketye, Nunu, Bhuse, Mvabebhokhwe
Dobo, Nonjonjo, Nombamba, Rharhabe
Mandlana, Sende liyahlaba likhuphi gazi ngomlomo
Isilo sehlathi esigquma phezi ko mlambo
OoZiduli zibomvu zokuzimela kuba zibalek'intaka
uMbon'obomvu ongatyiwa batshakazi kuba uyaba ghabhisa
Dobo liyatsha licinywa ngegazi leNgwe
NGWE ndini ezidla ngamabala!!.
Gantsa:(OoBisha, Wabani, Mhlonyani okakayo njenge ncindi yekhala, Mdludla kabekisi, Tshoba lenkomo noba yeyakwabani, Qholo, Mbali, zinde zinemiqala, Mfazi obele lide oncisela naphesheya komfula, Phuzi luka somanqanqa unqanqazayo, amaNtombo, Gaba, Xho'ndlovu, Gogoba, Zotsho, Bathi Nonyawo Zincane kanti Zinkulu okwe Bhlayi yetolofiya, Mvundl'ubhelu, Malandelwa yintombi, Tshitshis'intaba)
Zondi: Ntsele, langa, gqagqagqa, Madlalangemdlovu, mlomane, mbutho, vaphi, khuboni, qunta, Nontandukutatanyiswa, Nondaba, mbilin'awudliwa, dlanamhlotshana, uluqa, ushibane, utetemane, umabonw'abulawe njengenyamazane, umbutho, lusibalikhulu, ugagashe kaBhambatha.
UZondi uNtsele sisizukulu sika Dulaze, Gwente, Gqingeni no Jwambi
Ntchiza: Ghuba, nakazana, malilelwa, ongonyama
5d8jxst0bv9htqajjydzphs0c57th29
40877
40876
2026-06-16T04:22:11Z
~2026-35270-89
16138
40877
wikitext
text/x-wiki
IziDuko ngamagama wookhokho bakho bantlandlalo kude phaya abangasekho (amathongo, amawenu, abaphantsi, izinyanya zakho), kwaye yindlela yokuzichaza phakathi kwabanye abantu ukuba ungubani kabani nokuzazi imvelaphi yakho, nomsuka wakho.
Iziduko esiXhoseni zibaluleke ngendlela yokuba ukwazi ukuzilanda ngokomnombo wakho.
==IziDuko==
IziDuko zamaXhosa nezizwe ezisondeleyo kuso:
AmaNzotho, ooKhawuta kaGcaleka, ooLwaganda kaMlawu, ooMaphango, ooMalambedlile, ooNgxale, ooNyelenzi, ooPhalo, ooTogu, ooTshiwo kaTswawe, kaMalangana (AmaXhosa omthonyama).
* '''AmaGiqwa''': Jikijwa, Belethe, Mvaba, Meqo, Ncudwana, Nkosana, Thotywayo, Mdeyama, Xhe, Bhaxa, Qhirama, Nonesi, Qobo, OoNtshinga ay'khwazwa ikhwazwa ngabayazo.
* '''AmaZangwa''': Mzangwa, Khwalo,Ncuthu, Mlanjana, Sohobese, Nkuma, Mpondozephela.
* '''Bhayi''' (Khetshe, Mkhumbeni, Msuthu, Gwaca, Camsholo, Nyokemnyama ecand'iziziba, Nkonjane ebhabh' emafini, Mkentane, Mevamhlophe, Vundle, Khayisa – bangabantu/iqela lamaVundle).
* '''Bhele''' Sikwethu;Makubalo; Mzozo; Nozulu; Mavuso; Notell; Nondela; Bharhodi; Nebhunda; Salaivha;Phei; Kaifur; Kuptar; Mbai; Bhungezi; safi; dez; Pheketha; Mbeko; Ndzikame; Madzikana; Cii; Ciya; Gume; gamle; Ngamlana; Qwiba; Ndizakazi; Ntulo; Siqenduka; Nduku; Mfunisa; Masela; Ndzeku; Lahilathi; Msomi; Mzaku; Ntamonde; Hasheki; Mishekwi; Mbidaniso; Rhamente; Mzotho; Mandela; Msuku; Mthengana; mantambo; ntuli; Mthembu; Mtembu; Ntuka; Nteko; Ntoni; Ntonga; David; Favors; Fu; festile; huh; Jonnas; Bele;Gqokoma; Gontsana; Fakude; Fezela; Gugushe; Gagashe; Mehlomade; Masengi; Nyembe; Maduna; Mqwathi, qwasana; Nxasana; Zwai; Bhala; Shezi; Mbekeni; mathole; mathambo; Mazwai; Fukutha;Gwara; Tshawe; Shumeka; Tamse; Luthuli; Magidela; Mgabadeli; Ntsele; Ndayi; Nqala; Ludeke; Madikizela; Ngutyana; Mtengwana; Ngcingwana; Khuluza; matumatu; Photshozwayo; Majeke; mtholesi; Nodada; Mfikeni; Mafikeni; Mofokeng; Twala; Thwasa; Mgoma; mMgeza; Mlaba; Jereka; Jere; Jele; Vhoni; Mfeka; Ka Mvumbi ka Ngigame Notha; Matomela.
*"uBhele, uLanga, uQunta, uMafu, uKhuboni, uNdabezitha, uNyathi, uMadibanandlela, uSilokazi, uMbutho, uMdluli, uNkomi'nala, uMbikazi, uNontandukuphakanyiswa"
*'''Bhele''' (Bikane, Njonjo, Yoyose,Skhutyana, Ngcambizikile, Luvuno, Mahlangabeza)
*Bhedla (Bhedla ka Mpulana, Mnqabe, Khanju, Nondiza, uBhang'is'abeNguni ngentololwane, isishlahla sesuNdu esithi sigawulwa sibe sihluma, Mth'ontsingalala phezu komlanjana uMdumbi, Mlambo awuwelwa uwelwa ziintaka zodwa kuba zinamaphiko)
*'''Bhlangwe''' (Mnyamana, Mtshikitsha, Mpembe, Mphube, Mbhongozi, Bulisa, Bhekizulu, Mgungubelana, Nothwalana, NtongazaseChefane). Ubukhulu becala esisiduko sifumaneka Engcobo nase Lady Frere.
* '''Bhukhwana''' (ooMbara, ooMpofu, Mtshobo, Phaphulesilo, Phaphulengonyama, Into ezingaphathwa mntu ngoba zizinkosi ngokwazo).
* ''' Bhisha''' (Xhelindlovu, Mntambo, Gigaba, Mvundl'olubhelu, Gantsa, Ndize, Zotsho, Bathi ngunonyawana zincinane kanti zinkulu oku kwe Bhlayi letolofiya).
*''' Bhuku''' (Sinqasha, Nkamangane, Mbhamla, Mfazi obele lide oncancisela ngaphesheya komfula, iingonyama ezigqumela ngaphakathi ngokuthanda isizwe sama Xesibe).
* '''Cethe''' (ooChizama)OoBhurhuma, Ncenceza, Wele, Gobe, Mnyapha, Ntsimini, Bhenqingwe, Solugcelu, Sisu side, Mlowa, Mawel'umlambo izele, Mbambozinomongo, Ootyinyamikrwada, mlanjana, njoloza, ngcok.
* '''Cetshe''' (Jaba, Rhuba, Mlamb'okhwel'iintaba, Mlamb'owelwa ziinkonjane).
* '''Cirha''' Royal Familly among all AmaXhosa. Cirha's father was King Nkosiyamntu, a ruler in the early Xhosa Kingdom (Ntu, Hlanga, Langa, Mnguni, Ngoni, Malangana, Nkosiyamntu, Nkosiyane, Xhosa, Cirha, Qhangqolo, Nciba[ne], Ntswentswe, Nojaholo, Hasa Ntlokw'enyani, Mhlantl'endlovu, Dlakalashe, Malandela, Nyembezi[ana], Rhubusana, Tyiwa, Bonga, Gabha, Oniwe, Sihlobo SikaTshawe, Hloml'phuthu lidala lineempondo.
* '''Dala''' (Mganu, Wanga, Dibandlela, Nteyi, Ciko, Yolasha, Jalamba, nkomo'zibomvu nezirhwexu).
* '''Deyi''' (Ncume, Cume; Cum; Wei; Wayisi; Bhangushe; Bhengu; Cebisa; Deyiso; Dei; Deii; Gabisa; Manzini; Mdeyi; Mtame; Hlathi; Hlabe; Mjoli; Makhoba, Mako; Xolo, Meko; Ngcolosi; Sengwayo; Mthwakazi; Jabavu; Nonina; Dlakana; Ngilana; Ndleko; Vezi; Ndeki; Murr; Nkuna; Mbokazi; Wushe; Khusi; Khusher, Sinyali; Phakwe; Pepu; Mphephu; Babalo; Phaahla; Phoi; Hambashe; Ham; Herr; Nkatha; Nkhatha; Gwabini; Gqwaru; Ngoni; Ngozi; Fusana; Geda; Phephu; Ndudane; Farru; Fini; Finini; Mbelani; Bhekiswa; Bekiswa; Qhakaza; Bekiso; Mase; Manci; Mancini; Noconjo; Zikhali; Mzungulu; Zungulu; Mzungu; Mphafane; Kheswa; Mphafa; Qamata; Qubulashe; Gqigqigqi; Duur; Diya; Diko; Xhonti; Ntoyanto; Xarru; Xhakaza; Xakaza; Shwawu; Mshwawu; Zotsho; Somdeyi; Sukwini; Mahoyi; Motsa; Zungu; Velelo; Valela; Phaala; Mtebele; Lambatha ; Nduli; Mbovu; Xoi; Xarr; Sarru; Soreh; Soi and Noma-Ndzo-Ndzo ka Phika'ne'langa.
* '''Mnkabane''' - Majeke, Mthwembotyi, Noqazo, Mayeye, Nduntsha, Nkomo zika Marhama, zika Ngxalenye, zika Khamanzana, unyawo zipinki noba zinentsente, uMthondwana, Mbuswana, Nywabelemntwini, mfaz'obele linye, uNkomo zakwa Ntleki, Mabandla ka Rhanjana, Mzilanto. Undlunkulu wamaNkabane use Dutywa kwisithili sase Taleni*"Lunga Mdunyelwa".
* '''Debeza''' – OoDebeza, ngoJebe, Nonyanya, Nongoqo, Mbeka Ntshiyini Bathi uqumbile, Khonkcoshe Mbokodo engava mkwetsho (These are royalty in the Amampondomse group. Their main concentration is in the former [[Transkei]], in Tsolo, Qumbu and Umthatha in the Eastern Cape).
* '''Dikela'''' Mqwathi, Bhlangwe, Yongose, Noni, Mfuyo, Ntswayibane Lindile Thuthani Mdantsane, AmaXesibe
* '''Dlamini''' Jama kasjadu zizi elimnyama nenkomo zalo ezmanqina amhlophe kukuwela inkonjane nethukela' (Sibakhulu; Senzeni; Gqibheto; Luku; Lukha; mesiMankuthu; Debesi; Vakasheli; Ndosile; Leki; Ndasuka; Mziyaso; Sokhanyile; Madinga; Susela; Ndosi; Mlotshwa; Ndabazabantu; Mpangazitha; Seku; Mabhida; Peleng; Sokhula; Shange; Nxasabe; Nkulukazi; Mkhiza; Mzizi; Sejamu; Sejadu; Jinineka; Mjele; Jaziya; Jali; Mawawa; Ngubengu; Sonci; Qhineba; Ndelekana; Nyathi; Ngwcabe; Ndasa; Fuleka; Sifumba; Ndlambe; Mjevu; Jevu; Jambasile; Ndalasi; Ntesi; Tyesi; Mbele; Ntume; Nibe; Mcube; Ngcobo; Gumede; Hoffman; Sesesako; Mbusiye; Hadebe; Sibaya; Williams; Buleki; Mtshengo; Nduna; Ntlanga; Mfolosa; Lefifi; Mpuluka; Zondi; Mjeleku; Sabani; Langasika;Khabazela; Nyuzwa; Fanana; Mbeko; Mbingwa; Ntokuza; Ledimo; Leremi; Manyathela; Mashile; Mashaba; Dhlamini; Ngonyama; Mkize; Nzimakhwe; Shenge; Ngwenya; Solomons; Khumalo; Sabelo; Kelso; Daniels; Mzimba; Mndzima; Msebendzi; Ntshona; Ndlovu; Mbeki ka
* '''Dodo''' yirha, mzondi, sambu ziyddd '''Dlomo''' (Sopitsho, Ngqolomsila, Yem yem, Vela bambentsele)
* '''Dontsa'''- oDludlu, oNoDlabathi, uDontsa ongena mafinyila, Intlanzi enkulu yase Mzimkhulu, Nyathikazi ka Luvuno, oBele lide linyisele ngaphesheya ngomfula, oSwahla, oMaphanga, oMntungwa uNdukuMkhonto, uShembe, bath' uDontsa akananyongo kant' abay'bon' uba igqunywe ngesbhadlalala so mhlehlo... Thupha lengwe elabonwa ngabathezi bentaba bathi bakulibona balithandabuza, uMagawula ngo jece abanye begawula nge zembe ...... ([[amaHlubi|Hlubi clan]])
* '''Dzana''' Dzana, Khatsini, Ncwabe, Nongalo, Ngxabalala, Swaz'ilobetha izifebe, Ngcofela, Nonunu, Dzan'ibedzu, Mkhuma omnandi njenge zambane, Mayeye, iBhaca, mabheka Phantsi njenge zambane. ''''''Mziwodidi Majiya'''''' (amabhaca)
* '''Dzanibe''' (Nqolo, Gaba kaThsayisa, Mntu wasemanzini, Ndzabedvolo, abakhibexonya-bengalaluki, ningayiqabi mpobovana nizawudlula nabadluli bendlela, Ndzathsane, Mahlambahlaletyeni, Nomvalo etc.
* '''Faku''' (Nyawuza, Thahla, Ndayeni, Ziqelekazi, Ngqungqushe, Dakhile, Mpondo, Hlamba ngobubend'amanz'ekhona)
* '''Fundzo''' (Tyani bude bongamel' iziziba, Mduma, Gabela, Mbulukazi, Sodladla)
* '''Gaba''' (Mgweba, Mngqosini, Mjobi, Thithiba, Cihoshe, Nozinga, Mnt'womlambo, Thikoloshe, Ndoko, Mbokodw'emnyama Kahili, Msuthu, Mfazi obelenye, )
* '''Gadluma''' (Cekwana, Ndulini, Gando, Tshutsha, Tyhopho, Mbomb'emfene, Izinto ezadla igusha zabelungu zathi ziziduli zethafa - AmaHlubi)
* '''Gambu''' (Memela, Msuthu Nontuli, Ngwekazi - AmaHlubi)p
* '''Gamede''' (or Gamedze) (Nogele, Skhutyana, Phosibe), Mzamani, Ngonyama, Silwa kaMasikani, Nomasi, Gele, Mphubani, Maqaqasi, Mbew'enkulu engahlungulwa, etc. [[Swazi people|emaSwati]]
* '''Ganu'''
* '''Gatyeni''' Nywabe (Mamali, ndondela,nkomo zibomvu nenkunzi yazo,Mshe,Nxopho,Tyelebana,Msengana, Niko,indoda uyivumi nepokoto, Bhobho,Tyelebana,ocubungu)
* '''Gcina''', Helushe, Xhamela Ncancashe, Magwebulikhula, Malambedlile, Nokwindla, Thyopho (Bahamba bepheth'isali – ihashe bakulifuman'emlungwini. The Gcina clan is originally from Lady Frere in the Eastern Cape. The amaGcina are thought to be kings of Lady Frere as they are the dominant clan. OR Amagcina Amarhula (Xhamela Ncancashe, Nogawul'ikhula, Malambayendle elambel'inyama yenyamakazi, nokwindla, uthyopho, uhamba epheth'isali ihashe ulifumana emfengwini, izinto zabantu abazibi koko bayazigcina, bathi iigusha ziziduli zethafa, ibhokhwe ngumnqabaza wehlathi, Isizukulwana sika Nomagwayi, umbon'obomvu wase mbo.
* '''Gcuma''', (Gcuma, Jola, Dzabela, Mayaba, Nonga yintombi, Malandelwa yintomb' ithi ndizeke.
*Maya, (mntungwa, mbuyisa,
* '''Mgebe''' (Ngobe, Ngaleka, Mkhasela Mduduma nje ngezulu, Bazindlovu, Holomisa, Mthembu)
* '''Godlwana''' (Nompunzi, Gcodi, Lusalu, Catala ka Qoyi, mbumbulu inye zingabambini ziyadubulana)
*Goqolo (Ntshintshi, Thanana, Tyebelangaphakathi, Mjoli, Sheya, Ganeka)
* '''Gqunu''' (Tshawe, Gcaleka, tshiwo, togu, rharhabe, mdange, ngconde, khawuta)
* '''Gqwashu''' gxiya, mvambo, lawu, manzini, ''uyabase , uyeye , unyembezana , usandlalanca , amagqwashu amnyama ne nkomo zawo zakwa nuse , ndotshayisa , siyaphi'' (with [[Khoikhoi]] ancestry)<ref name="curragh-labs">{{cite web|url=http://www.curragh-labs.org/research/sharing_cultures/personal-nm2.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20131003032037/http://www.curragh-labs.org/research/sharing_cultures/personal-nm2.html |archive-date=2013-10-03 |url-status=dead |title=Sharing Cultures: Personal Revelations: Ncedisa Mayeko|access-date=2015-07-04}}</ref>
* '''Gqwarhu''' – Deyi, omhlophe, Khawu, ngoszi, Mtabasa ka Dingana, cebisa
* '''Gxarha''', Cwerha, Vambane, Mahlahla, Siyoyo, Mlawu, Potwana (Mpodomise subgroup clan name)
* '''Hegebe''' (Mduduma, Ndala, Ngubengcuka, Holomisa, Ngwiti, Mkhaselwa, Bazindlovu)
* '''Jali''' (juda, Mpemvu, Ntlotshane, Mvetshane, Jonas, Tshira, Mabhala, Gwatshu - AmaHlubi)
*'''Jevu''' (tolo, zulu, mchenge, mabhanekazi, nonywaxhwa, vumbalempongo iyanuka inika ngoku nukiswa, maxhwabaxhwaba.
* '''Jola''' SingaMampondomise ngohlanga, ooJola, ooJoliNkomo, ooMphaNkomo, ooQengeba, OoNgwanya, Mhaga, nomakhala, njuza, sthukuthezi, sithandwa mhla kukubi, hoshode, hakaha, mfaz' obelel 'nye omabele made, oncancisa naphesheya komlambo (The royalties of the Mpondomise)<ref name="google2">{{cite book|title=South African voices: The way we travelled : oral history and poetry|author1=Zenani, N.M.|author2=Bhotomane, N.|author3=Scheub, H.|date=2006|publisher=Parallel Press, University of Wisconsin-Madison Libraries|isbn=9781893311718|url=https://books.google.com/books?id=pTaFDi1tNzMC&pg=PA22|page=22|access-date=2015-07-04}}</ref>
* '''Jwarha''' (Ntu, Hlanga, Langa, Mnguni, Ngoni, Malangana, Nkosiyamntu, Nkosiyane, Xhosa, Jwarha, Vongwe, Mtika, Mazaleni, Jotela, Khatiti, Mnangwe, Mayarha, Tiyo, Soga, Mnguyane, Mbelu, Ndabase, Bantw'abahle noba bapheth' izikhali, Ntame'nemida njengeye nkunzi, mabujwe'bhidlika njengodaka)
* '''Phalo'''
* '''Gcaleka'''
* '''Khawuta'''
* '''Khiwa''' (Qwebeda) (Khonjwayo, Chithwayo, Ngcekula, Ndzondela, Hlaka, Ngetu, Phoswa, Silwanyana, Makalanyana, Sikhehlana a Pondo clan)
* '''AmaKhonjwayo''' Isizwe noMnombo (Tribe Genealogy): Sizakuwubeka ngokokuzalwa kwabo, sithatha nje iintloko zabo, uChithwayo uzala uKhonjwayo, uKhonjwayo azale uKhiwa, uKhiwa uzele amawele elokuqala nguNgcekula elesibini nguNtsikinyane kundlunkulu wakhe (Great house) uKhiwa ezele uNdanya ekunene, (amaNdanya akhokelwa nguNkosi uVelile Mkono)waza kwiQadi wazala uTshizi, indlu kaTshizi ikhokelwa nguSiqukwana.(Inkosi eyayiphethe ngexesha lakudala ihlonitshiwe nguNgcekula)uNgcekula (iwele lokuqala) uzele uNdzondela, uNdzondela wazala uHlaka, uHlaka wazala uNgetu, uNgetu wazala uPhoswa, uPhoswa wazala uSilwanyana, uSilwanyana wazala uMakalanyana, uMakalanyana wazala uSikhehlana, uSikhehlana yena uzala uTatana. Ngoku singena kwinzala yewele lesibini. UNtsikinyane iwele lesibini uzele uMakhanda, uMakhanda wazala uNogemane kwiGreat House, kwiRight house wazala uThungana. Masiqale kwindlu enkulu, uNogemane uzele uGwadiso (Dumile), uGwadiso wazala uGodloza, uGodloza yena wazala uNtenteni, uNtenteni wazala uGobizithwana (uZwelidumile) waza ke yena uGobizithwana wazala uDumisani inkosi enkulu ephethe isizwe samaKhonjwayo ngoku. Kanti ke uThungana yena wobunene buka Makhanda uzele uSithelo, uSithelo wazala uPhonyela, uPhonyela wazala uMakhizinyani, uMakhizinyani yena wazala uHlathikhulu, uHlathikhulu yena uzala uThulani.
* '''Khumalo''' ( Mtungwa, Mzilikazi kaMashobane - Hlubi clan name), Mntungwa, Ndabezitha, dibandlela, imidletye, noyila, sichaba, oomadibanisa indonga, ah! ndabezitha
* '''Khwetshube''' (Xhanga, Ngcawukana, Thamse, Bipha, Bhongxa, kaXhanga; Mhlang'olal 'intake Kaz' utshile nje zolala phi! Ndlu kaYokazi. (Mabude, Ndelemane, Detshe, Njenjani) (Isiduko sakwaMpondo)
* '''Ngconde, Kwayi - Gando - Ziko''' (Ntu, Hlanga, Langa, Mnguni, Ngoni, Malangana, Nkosiyamntu, Nkosiyane, Xhosa, Tshawe, Ngcwangu, Sikhomo, Togu, Ngconde, Gandowentshaba, Nciba, Phazima, Noyi, Phuthise,Gciniwe,Makhaphela ,Nduku zomsenge zikhaphukhaphu kodwa ziwubetha umkholwane ulengalenge)
* '''Tshawe''', (Ntu, Hlanga, Langa, Mnguni, Ngoni, Malangana, Nkosiyamntu, Nkosiyane, Xhosa, TSHAWE, NGCWANGU, SIKHOMO, TOGU, NGCONDE, GANDO - TSHIWO, PHALO, GCALEKA, KHAWUTA, HINTSA, SARHILI/ KRELE, SIGCAWU, GWEBINKUMBI, NGANGOMHLABA - MPISEKHAYA, XOLILIZWE...
* '''Madiba''' Dlomo, Yem-Yem, Sophitsho, Ngqolomsila, Vela bambhentsele, Tubhana, Qhumpase, Ntande, MThembu, Ncikoza, Mtshikilana, Malangana, Bhomoyi.
* '''Madiba''' (Mthikrakra, Ngangelizwe, Dalindyebo, Joyi, Jumba, Sabatha, Buyelekhaya)
* '''Maduna''' (Gubevu, Nokhala, Jiyana, Tiba, Matoetoe, Msuthu, Sjekula salakulandela, Umnt'abesi gejebe nkomo sekhona, malobola gesegadana, Umnt'owaw'edakeni kwathi nqa abantu - Hlubi)
* '''Majola''' (see Jola)
*'''Mambi''' (Nxontsa ka Xesibe, uBhulingwe kuvele imamba, uNtabazikude zikuMganu, Mntshontsho uSabela uyabizwa emazibukweni)
*'''Mhlwane''' (ozibula, AmaHlwane, oMkhaliphi, oSigayela, oMasabisa, Nontsiya, oShlahla somnquma sigawulwa sibe sisahluma, osthebe sibanzi sisikela amavilakazi Lubelo Mdabe)
*'''Manci''' (Mbali, Wabane, Tshitshis'intaba, Mdludla, Zinde Zinde Zinemiqala)
* /'''Hlanga''' (Hlanga, Nobetha, Mqiya, Mndlovu, Mntada, Xhinela, Maleku, Nxeko, Dlangamakhandlela, Yokhwe, Maphuza, Mgweleta, Zilenzi, uMfaz'obelenye phesheya komlanjana) Thembu clan *'''Masiba ''' Nyawuza, Mhlongwane, Jesese, Mlaza.
* '''Matshaya''' Mbathane, Xesibe, Mkhuma, Khandanyawana
* '''Mbanjwa''', Gebane, Mpethwane, Gubulundu, Nongoma, Ntimela, Mhlabeka, Mantiyantiyane, Hlubi
* '''Mbatha'''
* '''Mbongwe''', Mbuyisa, Mvemnyama, Khoza, Sondisa, Mathobela, Nqalela, Ndimande ka qaqaqa, Sigudu sebhokhwe, Sandamela, Ndawonde, Madas'elangeni, Nkob'aziphekwa ngamavila ziphekwa zizikhuthali - AmaHlubi
* '''Mbotho''' Mbotho, Mazama, Mtshikilana, Myalo, Fulela mfaz' olivila kuyanetha, Sibasa manzini kuvuth' umlilo, Nyawo zibomvu nokuba zinentsente, Ntsindane, Malala nentombi ivuke ithi ndizeke, Sibasa Manzini kuvith’umlilo, Thoyane.
* '''mNdlane''', Tutuse, Nomdimba, Ntlokwan'ibanzana. Basisizukulwana sakwaMThembu*
* '''Mdlangathi''': Mome mome Sirhama Somntwana, Juta, Ngwenduna, Mencwa, ntshozina, Nobhedu, Ntaba ayikhonjwa ikhonjwa Ngamadlangathi odwa, Nyonyoza ka Nyinywa, Nyame'enja eyafel'emfuleni yeza ngokunuka elalini, Ntlangwane, Mkhobela, Bhalangile ka toto, mth'ugawlwe ngabangangaye ngamapilinya, u-hagu hagu ndibolek'umbombo ndiqebul'amafusi ndakuph'iingqweqwe mhla ndafula, nzipho zekati ziyi nkcalankcala zithul'ibhekile yetiki ixhonywe emahlantini ob'hlanti, mfaz'othakathayo ubonwa ngeempund'uxweba xa kbanda, ndakthum'ebhisdolophu walibala kusel'iti enempukane, mbembe ka mahlalela, u juba lalal'emthini ngokuzbonakalisa, nkunz'emnyana bakhuz'ukuhlaba ngoba zonk'izizwe ziyzwil'ukulila.
* '''Mfene Lisa''', Jambase, Hlathi, Msuthu, Buswayo, Canzi, Sanzanza, Uzango'mva Eliweni, Uyibeka Elityeni Ityiwe Zimbovane.
* '''Mgiqwa''', Magele, Thotywayo, Jikijwa, Mvaba, Nkosana, Tshobo, Ntshinga ka Khwaza, Ntiya, Bambani
* '''Mhaga''' (noSabe, Amawel'ukuzana, uQwetha no Gqubushe)
* '''Miya''', Gcwanini, Munja, Sibewu, Sijekula, Salakulandelwa, Maguqa agalele njenge ngonyama, Malebomvu, Rhengqwa, Mja
* '''Mjoli''' (Deyi, Shishi, Qubulashe, Wushe, Ngilana, Nonina, Bharhuzi, Fusani, Khusi, Bhedle, Mpulana, vebi, Zulu)
* '''Mkhwane''' -Mwelase, Sigasa, Ntukela, Mlalase, Cikilili, Ngwekazi, Mqingwana - AmaHlubi
* '''Mkhwemte''' Dabane Sgadi Meka Ntwentswe Fulashe Nojaholo Ncibane Qhanqolo Ntlokwenyathi Ngququ venge
* '''Mngxongo''' (oNtsundu, oYem-yem, oVelebem'bhentsele, oZondwa zintshaba zingazubenza nto, oSophitsho, oMadiba, oNgqolomsila, oDlomo, oMthikrakra, Qhayiya (Descendants of the AbaThembu, see Madiba, Dlomo, Mmaya)
* '''Mmaya''' (oYem-yem, oSophitsho, oMagwa, oNgqolomsila, oBhomoyi)
* '''Mlambo''' (Hlubi, oMbinga, Onoxhaka, oDladla, oLubisi, oSenene, Mlambo ongawelwayo owelwa zinkonjane zodwa pho nazo ukuba zinempiko) siszalo sika Gxiva
* '''Mnganga '''(ooKrila, Thangane, Mbamba, Bhodl'inja, Ngcondozimhlophe, Mgquba)
* '''Mpangela''', Mvinjwa, Rhoshana, Ndlazi, Dlomo, Sibetho, Magwala, Gwadzi elisilika bubuhle, Oogudlilwandle bade balifanela. AmaHlubi
* '''Mpehle''' : Cabashe, Dikane, uVete, Notyedo, Goc' iNyonga, Masila, Nkomo z'bomvu (a Mpodomise clan name)
* '''Mpemvu''' : uJali, uJuda, uNtlotshane, Bumela, uNgciva (a Thembu clan name)
* '''Mpinga''', Mawawa, Mbala kaNkqoshe, Mpondomise, Ntose, Ntomntwana, Ngwangwashe, uSenzwa, Sineka, Mbetshane, Hlahla lamsik' umntu es*ndeni, Ngceza, Sintila, Nyaw'zinoshukela, mzukulu kaSityulu, kheth'omthandayo, Mawawa, yazi b'inobaya ifanelwe ngabafana): the clan of [[Enoch Sontonga]], author of "[[Nkosi Sikelel' iAfrika]]", part of National Anthem of Republic of South Africa.
* '''Mphuthi''', Nyathi, Msuthu, uRhahla, Rhabani, Tsiki, Nhose; Oogaxel’umbengo, boya beNyathi, Amathol’enkomo zikaNyathi, abeSuthu, ebePhuth'ephuthini! Oozishuba zimdakana phesheya komlanjana wegqili, Izilwana zona zehla ezintabeni zokhahlamba ngeziluluthwana, sithetha ngenzala ka Nose (Nhose) kubafazi bakhe abathathu kuMawushe ewe uMatshezi naye uMamhlwane. Esikhoyo isikululwana sesabo OoQhaziyana, OoGeorge kwa noLanga iinkulu zakhe. Ziintsuthu zaseQuthini (Sotho) ngokomlandu kodwa ngenxa yemfuduko zokhokho bafumaneka Eastern Cape kuTsolo kwela maMpondomise eMcwangele [amaMpondomise ngokuma] “Nje ngoko namagama ezixela ziintsuthu ezi ngobuhlanga”
* '''Mqwambi''', Ntu, Hlanga, Langa, Mnguni, Ngoni, Malangana, Nkosiyamntu, Nkosiyane, Xhosa, MQWAMBl, TSHAZIBANE, HOLOMI, SOMJEMBU, JELWAYO, TYHALA, MPAKU, NTSHINGOLO, DUBANI, MANANA, NKWAZI, MANYHANYHA, BHONGA, BHANGQA, MAROLOMA, SAHLUKO, NTSUNSWANA, MAGUDUMANA, INTO EZINEZTHENDE EZKHULU, INTO EZAPHUMA ZABHEKE’NGQINA ZABUYA NETHAMBO LE BHUBESI, IMBIZENYAM’ISEMLANJENI, INTSIMBEBOMVU, GAGALAGAGA, NYAWO ZINENTSENTE...
* '''Mtakwenda''' (Leta, Libele, Tyebelendle, Ngcwadi, Kwangeshe, Mentuko, Mboyi, Solizembe)
* '''Mthunzi''' (Nyukwana, Homposhe, Njifile, Ntibane, Pepepe, Nkayi, Thambo lihlab'elimzondayo, Qabel'eliweni, Mthwakazi)
*'''Mtshengu -''' Ntshantsha, Mfudukwana, Mbhabhama, S’khalaze, Sketekete, Dlelanga, Nofleyithi ayibethwa - ibethwa ngabayaziyo, Goqo, Mzimb’okhalimali uthi khelekenkce
*'''Mtipha''' - Bhayeni, Sodaka, Yiwa, Manzimade angango Lwandle, Mkhonto ka Lusiba, Njubela, Tshewu, Tyutyutyu, Lalo, Hobo, Ndab' enyamakazi, Nambethafa, Ngubengwe, Jongisilimela, Gwaba, Sifuba sibanzi, Ngcola, Mbhobho, Zakude, Nqeno, Nzilane, Ngqakayi, Tshiwo, Tshengutshane, Skhumba senyamakazi, iNgwe' betha ngomsil' emanzini, Skhakha sentong' owel' ezizibeni, Ngonyam' eyajonga zathoba zonk' inyamakazi.
* '''Mvulane''' (Khetshe, Ncilashe, Bhayi
* - Separate from the amaVundle)
* '''Mweli''' (Jili, Msingawuthi, Ngqambela, Masengwa, Gqagqangana, Thukela, Mchemane, Sibakhulu, Mkhont’ obomvu, Ntlangwini's enebatha yaseMakhuzeni), AmaKhuze
* '''Myingwa''' (Ndzelu, Blose, Shinga, shoba shobane I shoba le ndlovu, oma jojobela bathi Akutshingi thina kutshinga isibongo)
* Shinga bathi Akutshthina kutshinga isibongo, o jojobela) ingi
* '''Myirha''' Mzondi Sampu Ziyeka (Ithambo lenyoka lihlaba elimzondayo)
*'''Nala''' (Ngqume , Mpembe, , Nojakadelana,Osibhekuza,Ndokose ozila zimkhonto zimangqangqase, inkomo enhle yaphiwa amaNala nobuhle bayo, osibhekuza , bona abaphembela umlilo emanzini uvuthe, omakhanya ehlungwini kuhlwile : '''amaHlubi'''. Uyokubafumana phesheya KweNciba, ikomkhulu LiseNgcobo. Bakhona o-''''''Avile Bantwini'''''' eGcuwa kuNdabakazi,kwilali yase Khobodi . Ahhh Inkosi Madoda.'''Amaxhosa''' ke lawo. '''Ndokose akanatyala noba watya gush'mntu''' )
* ''' Ncuthu, Mzangwa, Khwalo, Mlanjana, Songobese, Nkume'''
* '''Ncobeni''' (Mthunzi, Gema, Sibakhulu, Thabethe, Dlekedle, Tiba, Khuze), AmaKhuze
* '''Ndaba''' (Tshibase, Bhadela, Mntungwa, Nonunu, Nomangcangca, Nogubel'egoduka, Nzipho zimnyama kukuqhwaya, Nkuluka, Dzujana, Choboka nje ngomkhuma woThukela, Nyawo zimhlophe noxa zinodaka, Ntombezintle nabayeni bazo, Bharuza, Manyuza, Njujane, Nothuli, Nomangcangca, Mvelase, Magutywa, Mgubo odliwa ngabahambi bendlela, Mntungwa ombulazi owadl'umntu emyenga ngeendaba, Nompundwana zincinane yanga zingongiwa linunu entle engadli mntu, Khand'iyeza etyeni, Ngabaphakela umyeni esithebeni kuba besonga amazimba, AmaHlubi)
* '''Ndala''' (Ndala ka Momamana, uMncotshe, Msunu Sdumbu, Thole, Ngxunga Smukumuku, Ndithinina, Ntombi ubentseleni inkomo zimkaje)
* '''Ndila''' Ndila, Nyezile, Qangaza, KaNgqili, Ndlwan'inisematyeni, Ndulin'Ophezulu, Mndini, Fulela Kunetha/Fulela Kwanetha, Tshunguza, Cekwana, Gadluma, Tshutsha, Simnde, Mtshakazi, Phaphu lengonyamam Jamel'jekeja, Msili kaNonceba, Roqolombashe, Nomatsinyane, Nomathebe, Mpondimise
* '''Ndlovu''' Mntungwa, benyathi abusongwa, (ndlovu zidlekhaya ngokuswela umalusi, zoluswa yintombazana uDemazane), Hlubi, AmaHlubi
* '''Ndlela''' (sibhekuza, nodabekhula, nodada, nala, AmaHlubi Amahle)
*'''Ntsethe''' Zakane,Sabelo, valela amadada kubha engena nkomo, Gwintsa, Ndindwa, Ngcwina, Bhotwe, Mfaz'obelelinye ngaphesheya komlambo
* '''Nduli''' (Bhoma, Phutha, Mayoli, Bhodwayo, Mqula, Nkcala, Mbombose, Qiya, Nditha, Cabekancidisi, Silandas’iyingcangula, Mkhont’uyimesi, Sonkazothuthu, Sikhumba senkomo siyasongwa siyasombuluka)
* '''Ndungwane''' (Bhejula, Velabambentsele, Yem yem, Bukhali bentonga, Sophitsho, UKrali, uSoze, Ngibiselwano, Isagweba esavala iindonga kukubi, uSandla senkosi, uMsimelelo, uNgqolomsila, Buhle bendoda ziinkomo, Themba lamagwala.), Dlomo, Sophitsho, Ngqolomsila, Diya, Mngxongo, Abathembu descendants,
* '''Ndunu''' (Maphini, Makhetha, Mrhali, Phoyiyane, Twabu)
* '''Ndzaba ; Msuthu''', Bhili, Mancoba ,inkomo zika '''Majozi''' zika '''Mwelase''' zika '''Mbuzini''', Vangane, Nkonyeni, Sishuba Ngajuse mabandla akwa '''Mqhamo''' akwa '''Rhawuza''' mabandla akwa '''Gasa''', Besuthu abanesishuba bokhokhozela njengefu lemvula bewela uThukela, into ezehla ezintabeni/ezinkahlambeni zishubele ngenqatha lehashe( '''Magqagqane''' '''Msuthu''' odla amahashi wohlanga lwaseLundini)... '''amaHlubi''' KZN
* '''Ngcitshane''' (nkwenkwezana, mev'amhlophe, Qam, Tshaba sikungene, Dwabadwaba Rhasibe, Schume ka Schongoma, Ndanisa ka Mkhahlela, Mhlanga ka Mhlongwane, Nocubul'inyama ngozipho isitshetshe sikhona, sithebe esimananga-nanga sokwaphulelela intlala yethokazii Ahh!! Thole Lesilo)
* '''Ngcwangule''' (Mpondo clan name, Tita, Phelwani, Nqashiya, Sikhuni somga nesomthole, mfazii obelelinye owaliphosa pheheya komlanjana bahlutha bonke abasemangcwaguleni, ntombi ziyamlilela zithi Bhuti usishiyela ntoni sikhuthanda nje, Ntombi zithi ndizeke Bhuti noba awunankomo, umntu awagwazumntu emasendeni
* '''Ngwane''' (Hlongwane, Sangweni, Mtungwa, Ngwane, Ndabezitha, NgwaneKaNgwadi, Masumpa, Masenga sileke, Nduku Zinobulongwe, Masobuza, nina besizwe sikaMatiwane, usozisela kaMasumpa noTshali, nina bebutho likaSangweni, Zikhali ezingalingani nezamaxhegwana, Mphayise. Battle of Mbholompo, Thunyiswa, S.E.K Mqhayi)
* '''Hlongwane''' (Hlongwane is the royal family name of AmaNgwane) Hlongwane, Sangweni, Mtungwa, Ngwane, Ngwadi, Tshanibudekansele, Masumpa) The groups that break away from Mntungwa Hlongwane are Sangweni, Tshani/Tyani, Masumpa, Zikhali, Khanyile, Tunyiswa/Thunyiswa, Ntsimango, Khondlo, Sono, Mzamo, Kobese, Mphayise.
* '''Sangweni''' (The Hlongwane Royal Family is also called BakaSangweni)
* '''Ngxabani''' (Meyiwa, Rhibela, Bhabha nomhlehlo, uMdatshi, ubodi kaNcokazi, Nontwenja yinkongolo, bebal' iinkomo nje thina sibal'iinkwenkwezi)
* '''Ngwanya''' (see Jola)
* '''Nkomo''' (Ngubeni WaNkomo, Luvuno, Jele, Mntungwa, Ndabezitha)
* '''Nkomo''' (Mrhaberhu, Nkumbuzo, Golela, Magajana, Malinga - wena walinga ukupheka inkomo ngembiza ka nopotyi, Mafinyangolwimi, Mkhont' ozilolayo, Mntungwa, Yengwayo)
*'''Mtshengu''' (Ntshantsha, skhalaze, unomfudukwana, umadlelanga, unoflethi ayibethwa ibethwa babayaziyo.)
* '''Nkwali''' (''a Hlubi clan name'': Bhukula, Mkhwanazi, Nkwali yeNkosi). The Nkwalis were born ebukhosini (kingdom) buka Ndwandwa and they were famous during the rule of Dlomo the Hlubi king. Nkwali originates from Mkhwanazi. Nkwali joined the amaHlubi tribe. Nkwali gave birth to Mlabatheki who gave birth to Bhukula. Same as Bhukula, Maphela also comes from Nkwali. Maphela ''(Hlubi name for cockroach)'' got the name because he was so wealthy that his wealth was all over like cockroaches (abundance).
* Abakwa Nkwali bazalwa ebukhosini, kunjalo nje baduma kakhulu ngolawulo likaDlomo. UMlabatheki wayengumfo wakwaNkwali; yena uzala uBhukula, lo ufungwayo ngabo.
uBukula ngulo wamisela uNtsele kubukhulu bamaHlubi, gokusuka amkhelele amanzi ngophondo ukuba awase kuise-mkhulu uDlomo.
AbakwaMaphela isekwa ngabakwaNkwali. Balifumana eli gama kuba ubutyebi babo buska banyakasela ngokwamaphela, kwaba se kusithiwas ngabakwaMaphela.
"Ngabakwa Nkwali Bhukukala Mkhwanasi, Makhwanasi amahle, amaHlubi kaShamase Nkwal’ enkosi,
Enyon’ engadliwa ngabafokazana idliwa ngamakhosi.
Ngabakwa Buz’ elikhul’ elagedl’ umhlanga,
Kwavel’ amaBuz’ abuzwana.
NgabakwaNongubo-ntloko.
Abanye bazitetil’ abanye bazithwele.
Inkwali yintak’ engcondo zibomvu
Edla ikhethe lomfula
isihlobo sobugotsho
isihlobo sobuwanguwangu
uMosulelwa ngamafutha inyama engayidlanga
uMntana akafani noyise angalivezandlebe
intombi ithi ngizeke noba awunankomo
Mthulukwa lowathulukwa entabeni njengengqatha zempundzi
Bhukula,
Mkhwanazi,
Nkwali yeNkosi
Shamase
Somlomoti
Spheshu
Madubandlela
Mkhwanasi
Msuthu
Sokhethabahle
Somkhele
Mtubatuba
Dlangezwa
Phalane
Mntongenankundla
Luvuno
Veyane (Velane)
Mayanda (Malanda)
Masukumbeya (Mashukumbela)
Nzama kaBelisi
Magcoba
Mhabahaba
Sontuyi (Sontuli)
Gagisa:
(source: IZiduko zama Hlubi, ibhalwe ngu Henry Masila Ndawo. Published by Lovedale Press, 1939. Found at Rhodes University Library).
[Last updated 12/03/2013 nguNkwali, uBhukula, uThando wakwa Mjebeza kaNokuni (nomaMkhuma) ozalwa nguMsithi (noMaTshibase) yena ozalwangu Delihlazo (noMaDlangamandla, intombi yakwaNgoyi kuNgqwela), uDelihlazo ozalwa nguMjebeza eGobozana eQonce.]
* '''Nozulu''' (Deyi, Kheswa, Mpafane, Mchumane, Mpangazitha, Macocobela, Mzimkhulu, Ndokoma, Dosini, Thukela, amaHlubi)
* '''Nqarhwane''' (ooZiduli, ooHintsabe, ooMaqhula, ooHlabilawu)
* '''Ntlane''' (uNtlanga, uNqabashe, uMdingi, uHlwayela, ooMpilo, ooMkhondwana, oobhal'esendeni ngonqaba kwephepha, ooGcuta, oSinje, oomthwa kaSihula, amawele ukwezana ancanciswa apha nangaphesheya)
* '' Ntlangeni''' (Nkomo. Mafinya ngolimi, Mntungwa, Yengwayo, Rhaberhu, Marhewula ntaba, Nzipho zimnyama kuqhwayana, Magajana, Malinga, Wen'owalinga ukpheka inkomo ngembiza kanopotyi, Golela, Nkumbuzo, Siqgwabana, Mkhont' ozilolayo)
* '''Ntshilibe''' (Bhanqo, Ndize, Langa, Mdumane, Bobese, Gawul'abathakathi, Nqambodada, Nyokony'elinyam'enyameni, Ntshontshololo, Mgcaleka, senior Counselors in the Xhosa Royal House, "ama andina tata ndizeke ndingowakho".
* '''Ntshiza''', Rhadu, Gubhe, Nakazana, Simelela, Mbamba, Qwangqwa, Manqashe, Ngonyama, Malilelwa ziiNtombi zithi bhuti ndizeke andinabazali, Mpumlo-Nkulu, Bhayi Ka Mcetywa
* '''Nxasana''', Thaba, Dunjane, Skhonza, Gazo, Mkhiwa, Totoba, Malilelwa zintombi zithi "Bhuti ndizeke andina mama andina tata", Gqunu kaNomphakatshane, NoMbhekela, Malunguz' udonga andulukuwela
* '''Nxotwe''' (Gabazi, Qamkazi, Mfuza afulele okwelifu lemvula, Mpondomise)
* '''Nxuba''' (Mduma, Rhudulu)
*'''Nyase''' (uMduma, uBhobhoza kaMgqiwane, uNothintwa ongathintwayo ungamthinti lo mntwana uzakukuxaka, icala lenkomo emdaka, uNdzabela, uNtsebeza, umfaz'obelelinye oncancis'okungaphetsheya, uFenjana kafebana ogangathel'abanye bedl'ubomi, oonoshukumis'imivalo, oohombe...Found in Ntabankulu and Lusikisiki, petsheya kweThina, phetsheya kweTsitsa, phetsheya koMzimvubu [AmaMpondo]) ongathintwayo ungamthinti lo mntwana uzakukuxaka, icala lenkomo emdaka, uNzabela, uNtsebeza, umfaz'obelelinye oncancis'okungaphetsheya, ofenjana kafebana ogangathela abanye bedl'ubomi, onoshukumis'imivalo, ohombe .. Found in Ntabankulu eDumsi, eMacwerheni, Lusikisiki, phetsheya kwe Thina, phetsheya kweTsitsa, phetsheya koMzimvubu)
*'''Nyathi''' uMsuthu, uMphuthi, uRhahla, uRhabani, uTsiki, uNhose; Oogaxel’umbengo, boya beNyathi, Amathol’enkomo zikaNyathi, abeSuthu, ebePhuth'ephuthini! Oozishuba zimdakana phesheya komlanjana wegqili, Izilwana zona zehla ezintabeni ngeziluluthwana, Nje ngoko namagama ezixela ziintsuthu ezi ngobuhlanga” sithetha ngenzala ka Nose (Nhose) kubafazi bakhe abathathu kuMawushe, uMatshezi naye umaMhlwane. Esikhoyo isikululwana sesabo oonyana neenkulu zakhe, uQhaziyana uGeorge kwa noLanga. Ziintsuthu zaseQuthini (Sotho) ngokomlandu kodwa ngenxa yemfuduko/ mfeguza zokhokho bafumaneka Eastern Cape kuTsolo kwela maMpondomise eMcwangele [amaMpondomise ngokuma]
* '''Nyawuza''' (Faku, AmaMpondo nation ruling family name, chiefs including Faku, Sigcau, Bokleni, Ndamase)
*'''Nyosi''' (Khwange, cesane ndabazana nyosi, jokweni, nodala, khwange, zalamzi, ntunwana, ntozakhe, dlula, cuba, mbewana, ntimela, msuthu, cesana, nophungula, maswakuza njengenyamazana, mbona obomvu, abantu abathunda enkundleni, kuvel' ithokazi lenkomo nyos' eneqeba ngaphambili, ayilum'iyahlangula, baphakuli beenyosi eziphezulu, ngoba eziphantsi ziyabasinekela khwange lenkomo, babangalithena liyabhebha)
* '''Nzotho''' (Nyelezi, Maphongo)
* '''Mqadi''' Qadi, Ngcinase, Ngcwina, Mpondomise, Mdlana, Mbaba, Mbinyashe, Maphilakuzenzela, Gongqa, Ngxowazimdaka Kugcwalimali, Wungushe, Mabiyangomgquba Amahlahla ekhona, Deku, Qushwana, Malaleqhingen'avuke Necebo
* '''Qhinebe''' – Gqugqugqu, Zithonga-zithathu, (clan of Wonga Guntu, born 6 June 1912) Phalela owazala uSunduza, uMkhomanzi, yena wazala uMlunjwa, Haha, Duka namahlathi, nkonjan' émnyama edlal'émafini, amaGorha ezwelethu.
* '''Qocwa''' (Deyi, Zikhali, Mazembe, Jojo, Tiyeka, Butsolo Beentonga Mbizana, Mabombo, Ngcolosi)
* '''Qoma''' (Qomukuyitya, ooMvand'inyama, Nyohela, Nwaba ndikwenze, ooSigqo, Sisiqobo eso)
* '''Qithi''' (Ndinga, Nkomo ayizali izala ngokuzaliswa, Yem-yem, Sopitsho, Ngqolomsila, Velabembhentsele, Zondwa, Thembu)
* '''Qwathi''' – Iinkomo zikaXesibe, zikaJojo, zikaMtshutshumbe, ogqaz'indlel'ebhek'ebuNguni, Dikela. (The amaQwathi are not a clan but an independent nation founded by Mtshutshumbe kaMthetho who split from the amaXesibe nation and settled in the Mqanduli area in Thembuland some 350 years ago. Later they settled in their present capital of [[Ngcobo|Engcobo]] during the reign of King Dlomo of abaThembu, about 1680. This small but fiercely independent and anti-colonial nation divides into several clans: amaDikela, amaTshaba, ooSdindi, ooBhlangwe, ooBhose, amaNzolo, imiNcayi, amaNtondo, amaKhombayo, ooMkhondweni, amaVumbe, ooKhebesi, amaBangula, amaDumba, ooMhotho, ooCakeni, ooBhabha, amaMvala, amaDabisa, ooS'ximba, etc. Prominent chiefs include the anti-colonial Stokwe ka-Ndlela, Dalasile kaFubu, Fubu himself (who fought and killed both Rharhabe and his son Mlawu in 1782, defended his capital and defeated [[Madzikane]] of the [[Bhaca people|Bhaca]] in 1824 and Matiwane of Masumpa Ka Tshani of the AmaNgwane at the Battle of Mholompo, Zwelakhe (present chief))<ref>[https://web.archive.org/web/20131213000000/https://web.archive.org/web/20131213103314/http://eprints.ru.ac.za/1751/5/Ndima-MA-ch8.pdf The origin of the Qwathi] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20131213103314/http://eprints.ru.ac.za/1751/5/Ndima-MA-ch8.pdf |date=13 December 2013 }}</ref>
* '''Rhadebe''' Mthimkhulu, Bhungane, Langalibalele, Dlomo, Hlubi, SingamaNgelengele, sisi sizwe esizi mele. Sithi amakhosi kwisizwe sama Hlubi.
Ndambe; Fafa; Rhudulu; Teyise; Mfunguma; Goduka; Sandali; Thole; Ncayiyana; Thetho; Holomika; Jambase; Mthimkhulu; Ngqeleni; Mkhence; Mafahla; Joseph; January; Mphela; Ndumazi; Bhaziya; Ncuthu; Rheme; Jayiya; Zusana; Ngwana; Molomeka; Malema; Fandesi; Sethima; Sidima; Ngconde; mkhabela; Ncusamba; Mfikazwe; Masinga; Msiza; Yawa; Yaso; Ohoiwa; Qoqoba; Ntsunde; Bandezi; Mqikela; Mqhayi; Mkabani; Sonto; Mai; Vrekke; Damane;Jiyaso; Ntsima; Ndeze; Zenzile; Maphanga; Zuma; Jombose; Ndayisa; Ndila; ndzimande; Bhodlo; Mzimkhulu; Mbotho; Doseni; Dosini; mMqinase; Coko; Vilane; mzoyiyana; Mzozoyana; Tuni; Tau; Baloyi; Valoi; vabooi; Booi; Saliso; Mndima; Mdingi; Ndlobeni; Ndlovukazi; Ndaba; tshaziya; tshaka; lembe; Nemba; Lemba; Bhekuzulu; Bhekezulu; Mantantayise; Sesulu; Sisulu; Ngiba; Ngidi; Goreh; Ngcandana; Mtsamai; Bereng;Tsaitsai; Ncede;Zukulu; Mkhonde; Chitwayo; Ndengane; Feketha; Ndala; Bhubesi; Lamaani; Ndrishan; Drouze; Fulmake and Solika ka Ndebela Mande; Makubalo
* '''Rharha'''-(Rharh'orhalayo ongarhaleli nto yamntu, Nokhwel'thole, Vuyani, Ndulwini, Tshwentshwe, Mfaz'obele'linye phesheya komlanjana)
* '''Rhoyi''' (Ntanzi, Dedeza, Mhlambiso, Sakhele, Ndima, Ndzube, Nzimande, Masoka, Mzimkhulu - amaHlubi Amahle)
* '''Shweme''', (Shweme, Limakhwe, Zilamkhonto,Nolundi, Nogqagqa, Malilelwa Zintombi zisithi bhuti ndizeke, Soyingwa)
* '''Sithathu''' –means 'third', the third Khoi-khoi ancestry clan, the two other ones are Gqwashu and Sukwini– oChisana, Khopoyi, Ndebe, Hasa, Lawu]
* '''Skhosana''' AmaHlubi (Skhosana, Musi ka Mhlanga, Ndlovu, Mntungwa, Dlamini, Ntuthwana eyabikela izizwe nezizwana ngoSkhosana, Musi ka Mhlanga ayihlangani ihlangana etla kwesithebe, Novaphi, Mntungwa, Thukela, Suza, Mpafana, Ndebele) by Andisiwe Volwana also by Athi Bahle Monakali
* '''Skhoji''' (A group of Xhosa speaking people who mainly occupy the small town called Tsolo on the Tsitsa valley. They are the direct descendants of a Scottish man by the name of William Saunders who befriended a Xhosa girl and later had issue.)
* '''Shiya'''
*'''Siyagalala'''
* '''Sohobese'''
* '''Sonani''', ntshiza, phokela, ntshantsha ka- mpisi, bhovula zime nkqo, into'ezawela umlambo nge peni, omazanenkungu, imvula lubabalo kuzo, umabuya, umhlab'ohlul' abafokazana, usndindindi, mfazi omabele made owancancisa amawele ngaphesheya komfula wase leng
* '''S'thathu''', Chisana, Ndebe, Khophoyi, AmaLawu, S'dwashu, Nkomo ezibomvu ezimnyama ziyatyiwa (AmaGqunukhwebe clan
* '''Sukude''' (Mkhondwane; Gxarh’eliphezulu; Mancam’iinkomo ethenga iyeza kuba ngugqirha wamaMpondo; Umfo olal’ebanjiwe kodwa avuke kusasa engenatyala; Sikhonza esikhonz’ufaz’obele linye phesheya komlanjana; Zika Hlambangobubende; Zika Mthwa ka Sihula; Zika Gxarha; Zika Gxarheliphezulu; Zika Sitshwili; UNontwemnandi; Izibaya zika Santsabe; Umthondo omhle ozala amakhosi; Mbokod’ebomvu yokusil’ucumsi; Rharh’orhalayo engarhalel’izityalo zabelungu (Mpondo clan name)).
* '''Sukwini''' (with Khoi-khoi ancestry) – [Deyi, Chwama, Lawu, Dibashe, Tik'ayivumani nepokotho, Somda, Somchiza, Ndlela, Ndlakhwe, Lubisi, Nja-bomvu, Sandlala-ngca, Ithole loMthwakazi, Nobinye masiyixhele Zininzi entabeni, Bhunguza yintloko, Mvaba yiketile, Zazi ngezulu].
* '''Thangana''' (Krila, Mtengwana, Rhaso, M'bamba, Bodlinja, Gobingca)
* '''Thiyane''' (Zengele, Ngele-ngele, Mahlangabeza owahlangabeza iNkosi isiza ngobuso ezweni, Nonkosi, Zulu, Buhlungu Benyoka, Nomphumela, Mpundwana zincinci zingazingongiwa, amaHlubi)
* '''Thole''' (Gqagqane, Buzini, Ndlangisa, Mzimshe, Lwandle)
* '''Tiyana''' (Tshulasi, Nongqwangile, Mbambalalana, Sigquma-Nkungwini kutsho kothuk'izindlwana, Nhanhi, Mpheke, Mlamb'okhal'iintaka) ubukhulu becala esi siduko sifumaneka e[[Mqanduli]] nangakwicala lase mpuma kumlambo uMthatha (the clan of Bonke Xakatha "Aah! Zwelobuntu").
* '''Mtolo''' (Tolo, Nongwadla, Mchenge, Bhanekazi, Ngwenyankomo, Dlangamandla, Zulu, Masali, Mfingo, Amajubantlantsi, Vumba lempongo liyanuka, Nozinja ziyakhonkotha, Kuba zithi : "Hawi! Hawu! Hawu! Xa zibon’umnt’ozayo, Nozinja ziyafulathelana, Kanti zenz’umntwana, Umlamb’ awuwelwa, Uwelwa ziinkonjane kuphela, Zona zimaphiko made, Nkomo zikaGaxaza! Oonkuni azothiwa, kuba zithezwe yinkosazana, Bona babasa amadaka eenkomo zabo, Izinto ezifuye inkomo zafuya negusha nehashe.)
* '''Mngwevu''' (Zulu, Skhomo, Mhlatyana, Rhudulu, Tshangisa, Bhodlinyama, Snuka, Nxuba, Fak'inyama emlanjeni iphume ivuthiwe)Aah Rhudulu Nabele mntwini Abantu bomlambo Yena oowavuthekwa wafa
* '''Tshatshu''' (ooTubane, ooHoza, Inkomo ezibomvu zikaMphasala)
* '''Tshawe''' The ancient royal family name of AmaXhosa (This the ruling house among all the Xhosa. Chiefs include [[:en:Khawuta_kaGcaleka|Khawuta]], [[Hintsa kaKhawuta|Hintsa]], [[Gcaleka kaPhalo|Sigcawu]], [[Sarili kaHintsa|Sarhili]], [[Xolilizwe Mzikayise Sigcawu|Xolilizwe]], Xhosa, Malangana, Nkosi-Yamntu, Skhomo, Togu, Ngcondeetc.) Kubekho inkwenkwana egama lingu Songe yona imagazimane ingumtshana emaSukwinini nasemaTshaweni ibe ingu Mpinga ingumpondo aze abe uyisemkhulu wakhe ezalwa yintombi yama Dlamini ojola
* ''' Tshawuza''' (Mnguni)
* '''Tshezi''' (the ruling Bomvana clan of the Jalamba-Gambushe line, with European shipwreck ancestry)
* '''Tshomane''' (with shipwreck ancestry, split from the ruling Nyawuza clan of the Mpondo)
* '''Tyani''' (Mbulu, Mdumo, Noqobo, Nontshatsha, Manci, The clan of AmaZotsho)
* '''Tshonyane''' (The clan name of [[Chris Hani]]) -Aphuma kubelungu abatyekezwa yinqanawe) – Ndalase, Tshaka, Chungwa, Dikiza, Sawu, Sido, Toda, Simnke, Khwane, Hani, Mth'uzimele, Gqunukhwebe, Nkomo.<ref name="wordpress">{{cite web|url=http://abongisocial.wordpress.com/2010/08/20/iziduko-nezinqulo-zamaxhosa-jikelele/|title=Iziduko nezinqulo zamaXhosa jikelele (Xhosa clans) | Abongisocial's Blog|publisher=abongisocial.wordpress.com|access-date=2015-07-04|date=20 August 2010}}</ref> One of the 5 original Gqunukhwebe clans along with Sithathu, Sukwini, Gqwashu and Giqwa.
* '''Thwane''' (Fulela wanetha, Mfazi olivila, Mpemvu, Sabelo, Wuwu)
* '''Xaba''' (ooNonkosi, ooNonxa asikhathali, ooNomjoli, ooLinda, ooMwelase, ooMlotywa, ooShwabada, owashwabadel'inkomo neempondo zazo, Apho kungavalwa ngamivalo kuvalwa ngamakhand'amadoda, aMahlubi amahle.)
* '''Xesibe''' (AmaXesibe are a nation made up of several clans and tribes but their history, Mbathane, Tshomela ka Matsho, Matshaya, Makhuma)(Mbathane, Matshaya, Xesibe, Khanda'nyawana, Matshin'ayibheke, Ibhaca
* '''Xhamela''' (They are also called amaGcina, found in Thembuland).
* '''Xoko''' (Mpinga, Mawawa, Ntomtwana, Ngceza...Mostly populated in Bizana and Surrounding areas)
* '''Zangwa''' (Khwalo, Ncuthu, Sohobese, oonkuma – amaMpondo).
* '''Zulu''' Zulu, Malandela ka Luzumane, Ntombela, Gumede, Tshaka, Lombeki, Mtungwa, Mhlehluwile, Sikamade, Mpungose, Mpundzima, Ndabakazi, Mbilingati, Sakhephi, Seme, Ndlovana, Ngwana, Lemba, Phungula, Zulu
* '''ZIMA''' (Bhomoyi, Timane, Nyakwezi, Ceduma, uNxengo, Zima Ka Bhomoyi ka Thembu
* '''Zoko''' ( Chatha, Dlokovana, Mathathesuka njeNyamazane, Ngqambashe, Diya malandelwa yintombi ithi ngizeke noma awunkomo, mntomhle njenjomi, Bekwa, Mafumbatha, Kitana, Gojana, Maniza, Mbhantso, Makhawini, Mazwana, Matana, Mkhosana, Nduluka, Nyumbana, Tseku, Bhokomela)
The tribes under the Xhosa confederacy are the:
* AmaXhosa
* AbaThembu
* AmaGqunukhwebe
* AmaRigwa
* AmaHigwa
* AbaThwa - AmaSan and Khoi
* AmaMpondo
* AmaMpondomise
* AmaBomvana
* AmaMfengu
* AmaXesibe
* AmaQadi
* AmaFingwa
* AmaNgwevu
In Terms temporals was Alikednth Not Xhoosa Was Laerthghyu
Ikumkanikazhii Kuxeshaa Nghamaxhoosa Emhilhonhi Kusekudhalhenhi
* Amagqhunhukhweba - Zhandholhoo Ndhimaa Ngqhamhakhwe Qaamaataa
* AmaMpomse - Nqabeki Sumhako Saandhandha Mbhetsholomee
* AmaMfenghuu - Ndhasii Ndhoa Ndelemi Ntsakamu Lithekaaa
* AmaGQadi - Quma Xarru Langmaan Xoi Sun Velelaa Xaam
* AmaMpondhoo - Gxizhaa Qaa Lalhefhii Qe Qaukaa Qawukelo
* AmaXesibe - Lejaais Nkoi D'Nkoi Nkoi Plaatoonhath Rhoi
* AmaBomvhanha - Lesjhaku Lhankumhaa Nhekwathi Selebhamthi Se
* AmaFinghwaa - Sondhomhaa Lhidhirhaa Rhazhiswamhee Rhaletshu
* AmaFinghoo - Solentsu Nghibhanghiso Lhamnghethuu Nghonhiii
* AbaThwaa - Ntselekiso Sabalelhii Hintsaa Selaamtshadhi Ncia Ciyaa Ncu Xaa
* AmaRigwa - Ntelekeso Selhuya Mpita Se Silanto Ntintalantsu Ntsola
* AmaHighwa - Nhikhwelase Siyhaselwase Mhikwase Lidhirhaswe Mhavhekisa Gwijhaa*Suthu, Ncwane, Rhayeni, Ncwane, Mahlatsi, Mahlatsi, Mrhena, Shuba seguusha emnyama
*AmaNdambane -mvulotshe, Nohali, Ndlungwane, Maqolo, squngelo, ngubo nkulu Mayiwa
Amacwerha-Cwerha, Gxarha, Mlawu, Mahlahlana, Siyoyo
*Msuthu:Mtlokwa, tsotetsi, sbilwana, *msuthukazi or Females
*Mpandla:Mbona, Tshayingwe
Heka, Nangu, Tiya, Tyibashe
Nxele, Tyhethe, Dlumvubo
Gastyeketye, Nunu, Bhuse, Mvabebhokhwe
Dobo, Nonjonjo, Nombamba, Rharhabe
Mandlana, Sende liyahlaba likhuphi gazi ngomlomo
Isilo sehlathi esigquma phezi ko mlambo
OoZiduli zibomvu zokuzimela kuba zibalek'intaka
uMbon'obomvu ongatyiwa batshakazi kuba uyaba ghabhisa
Dobo liyatsha licinywa ngegazi leNgwe
NGWE ndini ezidla ngamabala!!.
Gantsa:(OoBisha, Wabani, Mhlonyani okakayo njenge ncindi yekhala, Mdludla kabekisi, Tshoba lenkomo noba yeyakwabani, Qholo, Mbali, zinde zinemiqala, Mfazi obele lide oncisela naphesheya komfula, Phuzi luka somanqanqa unqanqazayo, amaNtombo, Gaba, Xho'ndlovu, Gogoba, Zotsho, Bathi Nonyawo Zincane kanti Zinkulu okwe Bhlayi yetolofiya, Mvundl'ubhelu, Malandelwa yintombi, Tshitshis'intaba)
Zondi: Ntsele, langa, gqagqagqa, Madlalangemdlovu, mlomane, mbutho, vaphi, khuboni, qunta, Nontandukutatanyiswa, Nondaba, mbilin'awudliwa, dlanamhlotshana, uluqa, ushibane, utetemane, umabonw'abulawe njengenyamazane, umbutho, lusibalikhulu, ugagashe kaBhambatha.
UZondi uNtsele sisizukulu sika Dulaze, Gwente, Gqingeni no Jwambi
Ntchiza: Ghuba, nakazana, malilelwa, ongonyama
fjgi0j43qnzxbu21xj4cj7cgtl8rs7h
40878
40877
2026-06-16T04:33:11Z
~2026-35270-89
16138
40878
wikitext
text/x-wiki
IziDuko ngamagama wookhokho bakho bantlandlalo kude phaya abangasekho (amathongo, amawenu, abaphantsi, izinyanya zakho), kwaye yindlela yokuzichaza phakathi kwabanye abantu ukuba ungubani kabani nokuzazi imvelaphi yakho, nomsuka wakho.
Iziduko esiXhoseni zibaluleke ngendlela yokuba ukwazi ukuzilanda ngokomnombo wakho.
==IziDuko==
IziDuko zamaXhosa nezizwe ezisondeleyo kuso:
AmaTshawe, ooKhawuta kaGcaleka, ooLwaganda kaMlawu, ooMaphango, ooMalambedlile, ooNgxale, ooNyelenzi, ooPhalo, ooTogu, ooTshiwo kaTswawe, kaMalangana (AmaXhosa omthonyama).
* '''Tshawe''' The royal clan of all the Xhosa (This the ruling house. Chiefs include [[:en:Khawuta_kaGcaleka|Khawuta]], [[Hintsa kaKhawuta|Hintsa]], [[Gcaleka kaPhalo|Sigcawu]], [[Sarili kaHintsa|Sarhili]], [[Xolilizwe Mzikayise Sigcawu|Xolilizwe]], Xhosa, Malangana, Nkosi-Yamntu, Skhomo, Togu, Ngcondeetc.) Kubekho inkwenkwana egama lingu Songe yona imagazimane ingumtshana emaSukwinini nasemaTshaweni ibe ingu Mpinga ingumpondo aze abe uyisemkhulu wakhe ezalwa yintombi yama Dlamini ojola (Ntu, Hlanga, Langa, Mnguni, Ngoni, Malangana, Nkosiyamntu, Nkosiyane, Xhosa, TSHAWE, NGCWANGU, SIKHOMO, TOGU, NGCONDE, GANDO - TSHIWO, PHALO, GCALEKA, KHAWUTA, HINTSA, SARHILI/ KRELE, SIGCAWU, GWEBINKUMBI, NGANGOMHLABA - MPISEKHAYA, XOLILIZWE..
* '''AmaGiqwa''': Jikijwa, Belethe, Mvaba, Meqo, Ncudwana, Nkosana, Thotywayo, Mdeyama, Xhe, Bhaxa, Qhirama, Nonesi, Qobo, OoNtshinga ay'khwazwa ikhwazwa ngabayazo.
* '''AmaZangwa''': Mzangwa, Khwalo,Ncuthu, Mlanjana, Sohobese, Nkuma, Mpondozephela.
* '''Bhayi''' (Khetshe, Mkhumbeni, Msuthu, Gwaca, Camsholo, Nyokemnyama ecand'iziziba, Nkonjane ebhabh' emafini, Mkentane, Mevamhlophe, Vundle, Khayisa – bangabantu/iqela lamaVundle).
* '''Bhele''' Sikwethu;Makubalo; Mzozo; Nozulu; Mavuso; Notell; Nondela; Bharhodi; Nebhunda; Salaivha;Phei; Kaifur; Kuptar; Mbai; Bhungezi; safi; dez; Pheketha; Mbeko; Ndzikame; Madzikana; Cii; Ciya; Gume; gamle; Ngamlana; Qwiba; Ndizakazi; Ntulo; Siqenduka; Nduku; Mfunisa; Masela; Ndzeku; Lahilathi; Msomi; Mzaku; Ntamonde; Hasheki; Mishekwi; Mbidaniso; Rhamente; Mzotho; Mandela; Msuku; Mthengana; mantambo; ntuli; Mthembu; Mtembu; Ntuka; Nteko; Ntoni; Ntonga; David; Favors; Fu; festile; huh; Jonnas; Bele;Gqokoma; Gontsana; Fakude; Fezela; Gugushe; Gagashe; Mehlomade; Masengi; Nyembe; Maduna; Mqwathi, qwasana; Nxasana; Zwai; Bhala; Shezi; Mbekeni; mathole; mathambo; Mazwai; Fukutha;Gwara; Tshawe; Shumeka; Tamse; Luthuli; Magidela; Mgabadeli; Ntsele; Ndayi; Nqala; Ludeke; Madikizela; Ngutyana; Mtengwana; Ngcingwana; Khuluza; matumatu; Photshozwayo; Majeke; mtholesi; Nodada; Mfikeni; Mafikeni; Mofokeng; Twala; Thwasa; Mgoma; mMgeza; Mlaba; Jereka; Jere; Jele; Vhoni; Mfeka; Ka Mvumbi ka Ngigame Notha; Matomela.
*"uBhele, uLanga, uQunta, uMafu, uKhuboni, uNdabezitha, uNyathi, uMadibanandlela, uSilokazi, uMbutho, uMdluli, uNkomi'nala, uMbikazi, uNontandukuphakanyiswa"
*'''Bhele''' (Bikane, Njonjo, Yoyose,Skhutyana, Ngcambizikile, Luvuno, Mahlangabeza)
*Bhedla (Bhedla ka Mpulana, Mnqabe, Khanju, Nondiza, uBhang'is'abeNguni ngentololwane, isishlahla sesuNdu esithi sigawulwa sibe sihluma, Mth'ontsingalala phezu komlanjana uMdumbi, Mlambo awuwelwa uwelwa ziintaka zodwa kuba zinamaphiko)
*'''Bhlangwe''' (Mnyamana, Mtshikitsha, Mpembe, Mphube, Mbhongozi, Bulisa, Bhekizulu, Mgungubelana, Nothwalana, NtongazaseChefane). Ubukhulu becala esisiduko sifumaneka Engcobo nase Lady Frere.
* '''Bhukhwana''' (ooMbara, ooMpofu, Mtshobo, Phaphulesilo, Phaphulengonyama, Into ezingaphathwa mntu ngoba zizinkosi ngokwazo).
* ''' Bhisha''' (Xhelindlovu, Mntambo, Gigaba, Mvundl'olubhelu, Gantsa, Ndize, Zotsho, Bathi ngunonyawana zincinane kanti zinkulu oku kwe Bhlayi letolofiya).
*''' Bhuku''' (Sinqasha, Nkamangane, Mbhamla, Mfazi obele lide oncancisela ngaphesheya komfula, iingonyama ezigqumela ngaphakathi ngokuthanda isizwe sama Xesibe).
* '''Cethe''' (ooChizama)OoBhurhuma, Ncenceza, Wele, Gobe, Mnyapha, Ntsimini, Bhenqingwe, Solugcelu, Sisu side, Mlowa, Mawel'umlambo izele, Mbambozinomongo, Ootyinyamikrwada, mlanjana, njoloza, ngcok.
* '''Cetshe''' (Jaba, Rhuba, Mlamb'okhwel'iintaba, Mlamb'owelwa ziinkonjane).
* '''Cirha''' Royal Familly among all AmaXhosa. Cirha's father was King Nkosiyamntu, a ruler in the early Xhosa Kingdom (Ntu, Hlanga, Langa, Mnguni, Ngoni, Malangana, Nkosiyamntu, Nkosiyane, Xhosa, Cirha, Qhangqolo, Nciba[ne], Ntswentswe, Nojaholo, Hasa Ntlokw'enyani, Mhlantl'endlovu, Dlakalashe, Malandela, Nyembezi[ana], Rhubusana, Tyiwa, Bonga, Gabha, Oniwe, Sihlobo SikaTshawe, Hloml'phuthu lidala lineempondo.
* '''Dala''' (Mganu, Wanga, Dibandlela, Nteyi, Ciko, Yolasha, Jalamba, nkomo'zibomvu nezirhwexu).
* '''Deyi''' (Ncume, Cume; Cum; Wei; Wayisi; Bhangushe; Bhengu; Cebisa; Deyiso; Dei; Deii; Gabisa; Manzini; Mdeyi; Mtame; Hlathi; Hlabe; Mjoli; Makhoba, Mako; Xolo, Meko; Ngcolosi; Sengwayo; Mthwakazi; Jabavu; Nonina; Dlakana; Ngilana; Ndleko; Vezi; Ndeki; Murr; Nkuna; Mbokazi; Wushe; Khusi; Khusher, Sinyali; Phakwe; Pepu; Mphephu; Babalo; Phaahla; Phoi; Hambashe; Ham; Herr; Nkatha; Nkhatha; Gwabini; Gqwaru; Ngoni; Ngozi; Fusana; Geda; Phephu; Ndudane; Farru; Fini; Finini; Mbelani; Bhekiswa; Bekiswa; Qhakaza; Bekiso; Mase; Manci; Mancini; Noconjo; Zikhali; Mzungulu; Zungulu; Mzungu; Mphafane; Kheswa; Mphafa; Qamata; Qubulashe; Gqigqigqi; Duur; Diya; Diko; Xhonti; Ntoyanto; Xarru; Xhakaza; Xakaza; Shwawu; Mshwawu; Zotsho; Somdeyi; Sukwini; Mahoyi; Motsa; Zungu; Velelo; Valela; Phaala; Mtebele; Lambatha ; Nduli; Mbovu; Xoi; Xarr; Sarru; Soreh; Soi and Noma-Ndzo-Ndzo ka Phika'ne'langa.
* '''Mnkabane''' - Majeke, Mthwembotyi, Noqazo, Mayeye, Nduntsha, Nkomo zika Marhama, zika Ngxalenye, zika Khamanzana, unyawo zipinki noba zinentsente, uMthondwana, Mbuswana, Nywabelemntwini, mfaz'obele linye, uNkomo zakwa Ntleki, Mabandla ka Rhanjana, Mzilanto. Undlunkulu wamaNkabane use Dutywa kwisithili sase Taleni*"Lunga Mdunyelwa".
* '''Debeza''' – OoDebeza, ngoJebe, Nonyanya, Nongoqo, Mbeka Ntshiyini Bathi uqumbile, Khonkcoshe Mbokodo engava mkwetsho (These are royalty in the Amampondomse group. Their main concentration is in the former [[Transkei]], in Tsolo, Qumbu and Umthatha in the Eastern Cape).
* '''Dikela'''' Mqwathi, Bhlangwe, Yongose, Noni, Mfuyo, Ntswayibane Lindile Thuthani Mdantsane, AmaXesibe
* '''Dlamini''' Jama kasjadu zizi elimnyama nenkomo zalo ezmanqina amhlophe kukuwela inkonjane nethukela' (Sibakhulu; Senzeni; Gqibheto; Luku; Lukha; mesiMankuthu; Debesi; Vakasheli; Ndosile; Leki; Ndasuka; Mziyaso; Sokhanyile; Madinga; Susela; Ndosi; Mlotshwa; Ndabazabantu; Mpangazitha; Seku; Mabhida; Peleng; Sokhula; Shange; Nxasabe; Nkulukazi; Mkhiza; Mzizi; Sejamu; Sejadu; Jinineka; Mjele; Jaziya; Jali; Mawawa; Ngubengu; Sonci; Qhineba; Ndelekana; Nyathi; Ngwcabe; Ndasa; Fuleka; Sifumba; Ndlambe; Mjevu; Jevu; Jambasile; Ndalasi; Ntesi; Tyesi; Mbele; Ntume; Nibe; Mcube; Ngcobo; Gumede; Hoffman; Sesesako; Mbusiye; Hadebe; Sibaya; Williams; Buleki; Mtshengo; Nduna; Ntlanga; Mfolosa; Lefifi; Mpuluka; Zondi; Mjeleku; Sabani; Langasika;Khabazela; Nyuzwa; Fanana; Mbeko; Mbingwa; Ntokuza; Ledimo; Leremi; Manyathela; Mashile; Mashaba; Dhlamini; Ngonyama; Mkize; Nzimakhwe; Shenge; Ngwenya; Solomons; Khumalo; Sabelo; Kelso; Daniels; Mzimba; Mndzima; Msebendzi; Ntshona; Ndlovu; Mbeki ka
* '''Dodo''' yirha, mzondi, sambu ziyddd '''Dlomo''' (Sopitsho, Ngqolomsila, Yem yem, Vela bambentsele)
* '''Dontsa'''- oDludlu, oNoDlabathi, uDontsa ongena mafinyila, Intlanzi enkulu yase Mzimkhulu, Nyathikazi ka Luvuno, oBele lide linyisele ngaphesheya ngomfula, oSwahla, oMaphanga, oMntungwa uNdukuMkhonto, uShembe, bath' uDontsa akananyongo kant' abay'bon' uba igqunywe ngesbhadlalala so mhlehlo... Thupha lengwe elabonwa ngabathezi bentaba bathi bakulibona balithandabuza, uMagawula ngo jece abanye begawula nge zembe ...... ([[amaHlubi|Hlubi clan]])
* '''Dzana''' Dzana, Khatsini, Ncwabe, Nongalo, Ngxabalala, Swaz'ilobetha izifebe, Ngcofela, Nonunu, Dzan'ibedzu, Mkhuma omnandi njenge zambane, Mayeye, iBhaca, mabheka Phantsi njenge zambane. ''''''Mziwodidi Majiya'''''' (amabhaca)
* '''Dzanibe''' (Nqolo, Gaba kaThsayisa, Mntu wasemanzini, Ndzabedvolo, abakhibexonya-bengalaluki, ningayiqabi mpobovana nizawudlula nabadluli bendlela, Ndzathsane, Mahlambahlaletyeni, Nomvalo etc.
* '''Faku''' (Nyawuza, Thahla, Ndayeni, Ziqelekazi, Ngqungqushe, Dakhile, Mpondo, Hlamba ngobubend'amanz'ekhona)
* '''Fundzo''' (Tyani bude bongamel' iziziba, Mduma, Gabela, Mbulukazi, Sodladla)
* '''Gaba''' (Mgweba, Mngqosini, Mjobi, Thithiba, Cihoshe, Nozinga, Mnt'womlambo, Thikoloshe, Ndoko, Mbokodw'emnyama Kahili, Msuthu, Mfazi obelenye, )
* '''Gadluma''' (Cekwana, Ndulini, Gando, Tshutsha, Tyhopho, Mbomb'emfene, Izinto ezadla igusha zabelungu zathi ziziduli zethafa - AmaHlubi)
* '''Gambu''' (Memela, Msuthu Nontuli, Ngwekazi - AmaHlubi)p
* '''Gamede''' (or Gamedze) (Nogele, Skhutyana, Phosibe), Mzamani, Ngonyama, Silwa kaMasikani, Nomasi, Gele, Mphubani, Maqaqasi, Mbew'enkulu engahlungulwa, etc. [[Swazi people|emaSwati]]
* '''Ganu'''
* '''Gatyeni''' Nywabe (Mamali, ndondela,nkomo zibomvu nenkunzi yazo,Mshe,Nxopho,Tyelebana,Msengana, Niko,indoda uyivumi nepokoto, Bhobho,Tyelebana,ocubungu)
* '''Gcina''', Helushe, Xhamela Ncancashe, Magwebulikhula, Malambedlile, Nokwindla, Thyopho (Bahamba bepheth'isali – ihashe bakulifuman'emlungwini. The Gcina clan is originally from Lady Frere in the Eastern Cape. The amaGcina are thought to be kings of Lady Frere as they are the dominant clan. OR Amagcina Amarhula (Xhamela Ncancashe, Nogawul'ikhula, Malambayendle elambel'inyama yenyamakazi, nokwindla, uthyopho, uhamba epheth'isali ihashe ulifumana emfengwini, izinto zabantu abazibi koko bayazigcina, bathi iigusha ziziduli zethafa, ibhokhwe ngumnqabaza wehlathi, Isizukulwana sika Nomagwayi, umbon'obomvu wase mbo.
* '''Gcuma''', (Gcuma, Jola, Dzabela, Mayaba, Nonga yintombi, Malandelwa yintomb' ithi ndizeke.
*Maya, (mntungwa, mbuyisa,
* '''Mgebe''' (Ngobe, Ngaleka, Mkhasela Mduduma nje ngezulu, Bazindlovu, Holomisa, Mthembu)
* '''Godlwana''' (Nompunzi, Gcodi, Lusalu, Catala ka Qoyi, mbumbulu inye zingabambini ziyadubulana)
*Goqolo (Ntshintshi, Thanana, Tyebelangaphakathi, Mjoli, Sheya, Ganeka)
* '''Gqunu''' (Tshawe, Gcaleka, tshiwo, togu, rharhabe, mdange, ngconde, khawuta)
* '''Gqwashu''' gxiya, mvambo, lawu, manzini, ''uyabase , uyeye , unyembezana , usandlalanca , amagqwashu amnyama ne nkomo zawo zakwa nuse , ndotshayisa , siyaphi'' (with [[Khoikhoi]] ancestry)<ref name="curragh-labs">{{cite web|url=http://www.curragh-labs.org/research/sharing_cultures/personal-nm2.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20131003032037/http://www.curragh-labs.org/research/sharing_cultures/personal-nm2.html |archive-date=2013-10-03 |url-status=dead |title=Sharing Cultures: Personal Revelations: Ncedisa Mayeko|access-date=2015-07-04}}</ref>
* '''Gqwarhu''' – Deyi, omhlophe, Khawu, ngoszi, Mtabasa ka Dingana, cebisa
* '''Gxarha''', Cwerha, Vambane, Mahlahla, Siyoyo, Mlawu, Potwana (Mpodomise subgroup clan name)
* '''Hegebe''' (Mduduma, Ndala, Ngubengcuka, Holomisa, Ngwiti, Mkhaselwa, Bazindlovu)
* '''Jali''' (juda, Mpemvu, Ntlotshane, Mvetshane, Jonas, Tshira, Mabhala, Gwatshu - AmaHlubi)
*'''Jevu''' (tolo, zulu, mchenge, mabhanekazi, nonywaxhwa, vumbalempongo iyanuka inika ngoku nukiswa, maxhwabaxhwaba.
* '''Jola''' SingaMampondomise ngohlanga, ooJola, ooJoliNkomo, ooMphaNkomo, ooQengeba, OoNgwanya, Mhaga, nomakhala, njuza, sthukuthezi, sithandwa mhla kukubi, hoshode, hakaha, mfaz' obelel 'nye omabele made, oncancisa naphesheya komlambo (The royalties of the Mpondomise)<ref name="google2">{{cite book|title=South African voices: The way we travelled : oral history and poetry|author1=Zenani, N.M.|author2=Bhotomane, N.|author3=Scheub, H.|date=2006|publisher=Parallel Press, University of Wisconsin-Madison Libraries|isbn=9781893311718|url=https://books.google.com/books?id=pTaFDi1tNzMC&pg=PA22|page=22|access-date=2015-07-04}}</ref>
* '''Jwarha''' (Ntu, Hlanga, Langa, Mnguni, Ngoni, Malangana, Nkosiyamntu, Nkosiyane, Xhosa, Jwarha, Vongwe, Mtika, Mazaleni, Jotela, Khatiti, Mnangwe, Mayarha, Tiyo, Soga, Mnguyane, Mbelu, Ndabase, Bantw'abahle noba bapheth' izikhali, Ntame'nemida njengeye nkunzi, mabujwe'bhidlika njengodaka)
* '''Phalo'''
* '''Gcaleka'''
* '''Khawuta'''
* '''Khiwa''' (Qwebeda) (Khonjwayo, Chithwayo, Ngcekula, Ndzondela, Hlaka, Ngetu, Phoswa, Silwanyana, Makalanyana, Sikhehlana a Pondo clan)
* '''AmaKhonjwayo''' Isizwe noMnombo (Tribe Genealogy): Sizakuwubeka ngokokuzalwa kwabo, sithatha nje iintloko zabo, uChithwayo uzala uKhonjwayo, uKhonjwayo azale uKhiwa, uKhiwa uzele amawele elokuqala nguNgcekula elesibini nguNtsikinyane kundlunkulu wakhe (Great house) uKhiwa ezele uNdanya ekunene, (amaNdanya akhokelwa nguNkosi uVelile Mkono)waza kwiQadi wazala uTshizi, indlu kaTshizi ikhokelwa nguSiqukwana.(Inkosi eyayiphethe ngexesha lakudala ihlonitshiwe nguNgcekula)uNgcekula (iwele lokuqala) uzele uNdzondela, uNdzondela wazala uHlaka, uHlaka wazala uNgetu, uNgetu wazala uPhoswa, uPhoswa wazala uSilwanyana, uSilwanyana wazala uMakalanyana, uMakalanyana wazala uSikhehlana, uSikhehlana yena uzala uTatana. Ngoku singena kwinzala yewele lesibini. UNtsikinyane iwele lesibini uzele uMakhanda, uMakhanda wazala uNogemane kwiGreat House, kwiRight house wazala uThungana. Masiqale kwindlu enkulu, uNogemane uzele uGwadiso (Dumile), uGwadiso wazala uGodloza, uGodloza yena wazala uNtenteni, uNtenteni wazala uGobizithwana (uZwelidumile) waza ke yena uGobizithwana wazala uDumisani inkosi enkulu ephethe isizwe samaKhonjwayo ngoku. Kanti ke uThungana yena wobunene buka Makhanda uzele uSithelo, uSithelo wazala uPhonyela, uPhonyela wazala uMakhizinyani, uMakhizinyani yena wazala uHlathikhulu, uHlathikhulu yena uzala uThulani.
* '''Khumalo''' ( Mtungwa, Mzilikazi, Mzilakazi kaMashobane - Mntungwa shows associations to early Hlubi and Ndlovu), Mntungwa, Ndabezitha, dibandlela, imidletye, noyila, sichaba, oomadibanisa indonga, ah! Ndabezitha
* '''Khumalo''' founder of the AmaNdebele, Mntungwa, Ndlovu
* '''Khwetshube''' (Xhanga, Ngcawukana, Thamse, Bipha, Bhongxa, kaXhanga; Mhlang'olal 'intake Kaz' utshile nje zolala phi! Ndlu kaYokazi. (Mabude, Ndelemane, Detshe, Njenjani) (Isiduko sakwaMpondo)
* '''Ngconde, Kwayi - Gando - Ziko''' (Ntu, Hlanga, Langa, Mnguni, Ngoni, Malangana, Nkosiyamntu, Nkosiyane, Xhosa, Tshawe, Ngcwangu, Sikhomo, Togu, Ngconde, Gandowentshaba, Nciba, Phazima, Noyi, Phuthise,Gciniwe,Makhaphela ,Nduku zomsenge zikhaphukhaphu kodwa ziwubetha umkholwane ulengalenge)
* '''Madiba''' Dlomo, Yem-Yem, Sophitsho, Ngqolomsila, Vela bambhentsele, Tubhana, Qhumpase, Ntande, MThembu, Ncikoza, Mtshikilana, Malangana, Bhomoyi.
* '''Madiba''' (Mthikrakra, Ngangelizwe, Dalindyebo, Joyi, Jumba, Sabatha, Buyelekhaya)
* '''Maduna''' (Gubevu, Nokhala, Jiyana, Tiba, Matoetoe, Msuthu, Sjekula salakulandela, Umnt'abesi gejebe nkomo sekhona, malobola gesegadana, Umnt'owaw'edakeni kwathi nqa abantu - Hlubi)
* '''Majola''' (see Jola)
*'''Mambi''' (Nxontsa ka Xesibe, uBhulingwe kuvele imamba, uNtabazikude zikuMganu, Mntshontsho uSabela uyabizwa emazibukweni)
*'''Mhlwane''' (ozibula, AmaHlwane, oMkhaliphi, oSigayela, oMasabisa, Nontsiya, oShlahla somnquma sigawulwa sibe sisahluma, osthebe sibanzi sisikela amavilakazi Lubelo Mdabe)
*'''Manci''' (Mbali, Wabane, Tshitshis'intaba, Mdludla, Zinde Zinde Zinemiqala)
* /'''Hlanga''' (Hlanga, Nobetha, Mqiya, Mndlovu, Mntada, Xhinela, Maleku, Nxeko, Dlangamakhandlela, Yokhwe, Maphuza, Mgweleta, Zilenzi, uMfaz'obelenye phesheya komlanjana) Thembu clan *'''Masiba ''' Nyawuza, Mhlongwane, Jesese, Mlaza.
* '''Matshaya''' Mbathane, Xesibe, Mkhuma, Khandanyawana
* '''Mbanjwa''', Gebane, Mpethwane, Gubulundu, Nongoma, Ntimela, Mhlabeka, Mantiyantiyane, Hlubi
* '''Mbatha'''
* '''Mbongwe''', Mbuyisa, Mvemnyama, Khoza, Sondisa, Mathobela, Nqalela, Ndimande ka qaqaqa, Sigudu sebhokhwe, Sandamela, Ndawonde, Madas'elangeni, Nkob'aziphekwa ngamavila ziphekwa zizikhuthali - AmaHlubi
* '''Mbotho''' Mbotho, Mazama, Mtshikilana, Myalo, Fulela mfaz' olivila kuyanetha, Sibasa manzini kuvuth' umlilo, Nyawo zibomvu nokuba zinentsente, Ntsindane, Malala nentombi ivuke ithi ndizeke, Sibasa Manzini kuvith’umlilo, Thoyane.
* '''mNdlane''', Tutuse, Nomdimba, Ntlokwan'ibanzana. Basisizukulwana sakwaMThembu*
* '''Mdlangathi''': Mome mome Sirhama Somntwana, Juta, Ngwenduna, Mencwa, ntshozina, Nobhedu, Ntaba ayikhonjwa ikhonjwa Ngamadlangathi odwa, Nyonyoza ka Nyinywa, Nyame'enja eyafel'emfuleni yeza ngokunuka elalini, Ntlangwane, Mkhobela, Bhalangile ka toto, mth'ugawlwe ngabangangaye ngamapilinya, u-hagu hagu ndibolek'umbombo ndiqebul'amafusi ndakuph'iingqweqwe mhla ndafula, nzipho zekati ziyi nkcalankcala zithul'ibhekile yetiki ixhonywe emahlantini ob'hlanti, mfaz'othakathayo ubonwa ngeempund'uxweba xa kbanda, ndakthum'ebhisdolophu walibala kusel'iti enempukane, mbembe ka mahlalela, u juba lalal'emthini ngokuzbonakalisa, nkunz'emnyana bakhuz'ukuhlaba ngoba zonk'izizwe ziyzwil'ukulila.
* '''Mfene Lisa''', Jambase, Hlathi, Msuthu, Buswayo, Canzi, Sanzanza, Uzango'mva Eliweni, Uyibeka Elityeni Ityiwe Zimbovane.
* '''Mgiqwa''', Magele, Thotywayo, Jikijwa, Mvaba, Nkosana, Tshobo, Ntshinga ka Khwaza, Ntiya, Bambani
* '''Mhaga''' (noSabe, Amawel'ukuzana, uQwetha no Gqubushe)
* '''Miya''', Gcwanini, Munja, Sibewu, Sijekula, Salakulandelwa, Maguqa agalele njenge ngonyama, Malebomvu, Rhengqwa, Mja
* '''Mjoli''' (Deyi, Shishi, Qubulashe, Wushe, Ngilana, Nonina, Bharhuzi, Fusani, Khusi, Bhedle, Mpulana, vebi, Zulu)
* '''Mkhwane''' -Mwelase, Sigasa, Ntukela, Mlalase, Cikilili, Ngwekazi, Mqingwana - AmaHlubi
* '''Mkhwemte''' Dabane Sgadi Meka Ntwentswe Fulashe Nojaholo Ncibane Qhanqolo Ntlokwenyathi Ngququ venge
* '''Mngxongo''' (oNtsundu, oYem-yem, oVelebem'bhentsele, oZondwa zintshaba zingazubenza nto, oSophitsho, oMadiba, oNgqolomsila, oDlomo, oMthikrakra, Qhayiya (Descendants of the AbaThembu, see Madiba, Dlomo, Mmaya)
* '''Mmaya''' (oYem-yem, oSophitsho, oMagwa, oNgqolomsila, oBhomoyi)
* '''Mlambo''' (Hlubi, oMbinga, Onoxhaka, oDladla, oLubisi, oSenene, Mlambo ongawelwayo owelwa zinkonjane zodwa pho nazo ukuba zinempiko) siszalo sika Gxiva
* '''Mnganga '''(ooKrila, Thangane, Mbamba, Bhodl'inja, Ngcondozimhlophe, Mgquba)
* '''Mpangela''', Mvinjwa, Rhoshana, Ndlazi, Dlomo, Sibetho, Magwala, Gwadzi elisilika bubuhle, Oogudlilwandle bade balifanela. AmaHlubi
* '''Mpehle''' : Cabashe, Dikane, uVete, Notyedo, Goc' iNyonga, Masila, Nkomo z'bomvu (a Mpodomise clan name)
* '''Mpemvu''' : uJali, uJuda, uNtlotshane, Bumela, uNgciva (a Thembu clan name)
* '''Mpinga''', Mawawa, Mbala kaNkqoshe, Mpondomise, Ntose, Ntomntwana, Ngwangwashe, uSenzwa, Sineka, Mbetshane, Hlahla lamsik' umntu es*ndeni, Ngceza, Sintila, Nyaw'zinoshukela, mzukulu kaSityulu, kheth'omthandayo, Mawawa, yazi b'inobaya ifanelwe ngabafana): the clan of [[Enoch Sontonga]], author of "[[Nkosi Sikelel' iAfrika]]", part of National Anthem of Republic of South Africa.
* '''Mphuthi''', Nyathi, Msuthu, uRhahla, Rhabani, Tsiki, Nhose; Oogaxel’umbengo, boya beNyathi, Amathol’enkomo zikaNyathi, abeSuthu, ebePhuth'ephuthini! Oozishuba zimdakana phesheya komlanjana wegqili, Izilwana zona zehla ezintabeni zokhahlamba ngeziluluthwana, sithetha ngenzala ka Nose (Nhose) kubafazi bakhe abathathu kuMawushe ewe uMatshezi naye uMamhlwane. Esikhoyo isikululwana sesabo OoQhaziyana, OoGeorge kwa noLanga iinkulu zakhe. Ziintsuthu zaseQuthini (Sotho) ngokomlandu kodwa ngenxa yemfuduko zokhokho bafumaneka Eastern Cape kuTsolo kwela maMpondomise eMcwangele [amaMpondomise ngokuma] “Nje ngoko namagama ezixela ziintsuthu ezi ngobuhlanga”
* '''Mqwambi''', Ntu, Hlanga, Langa, Mnguni, Ngoni, Malangana, Nkosiyamntu, Nkosiyane, Xhosa, MQWAMBl, TSHAZIBANE, HOLOMI, SOMJEMBU, JELWAYO, TYHALA, MPAKU, NTSHINGOLO, DUBANI, MANANA, NKWAZI, MANYHANYHA, BHONGA, BHANGQA, MAROLOMA, SAHLUKO, NTSUNSWANA, MAGUDUMANA, INTO EZINEZTHENDE EZKHULU, INTO EZAPHUMA ZABHEKE’NGQINA ZABUYA NETHAMBO LE BHUBESI, IMBIZENYAM’ISEMLANJENI, INTSIMBEBOMVU, GAGALAGAGA, NYAWO ZINENTSENTE...
* '''Mtakwenda''' (Leta, Libele, Tyebelendle, Ngcwadi, Kwangeshe, Mentuko, Mboyi, Solizembe)
* '''Mthunzi''' (Nyukwana, Homposhe, Njifile, Ntibane, Pepepe, Nkayi, Thambo lihlab'elimzondayo, Qabel'eliweni, Mthwakazi)
*'''Mtshengu -''' Ntshantsha, Mfudukwana, Mbhabhama, S’khalaze, Sketekete, Dlelanga, Nofleyithi ayibethwa - ibethwa ngabayaziyo, Goqo, Mzimb’okhalimali uthi khelekenkce
*'''Mtipha''' - Bhayeni, Sodaka, Yiwa, Manzimade angango Lwandle, Mkhonto ka Lusiba, Njubela, Tshewu, Tyutyutyu, Lalo, Hobo, Ndab' enyamakazi, Nambethafa, Ngubengwe, Jongisilimela, Gwaba, Sifuba sibanzi, Ngcola, Mbhobho, Zakude, Nqeno, Nzilane, Ngqakayi, Tshiwo, Tshengutshane, Skhumba senyamakazi, iNgwe' betha ngomsil' emanzini, Skhakha sentong' owel' ezizibeni, Ngonyam' eyajonga zathoba zonk' inyamakazi.
* '''Mvulane''' (Khetshe, Ncilashe, Bhayi
* - Separate from the amaVundle)
* '''Mweli''' (Jili, Msingawuthi, Ngqambela, Masengwa, Gqagqangana, Thukela, Mchemane, Sibakhulu, Mkhont’ obomvu, Ntlangwini's enebatha yaseMakhuzeni), AmaKhuze
* '''Myingwa''' (Ndzelu, Blose, Shinga, shoba shobane I shoba le ndlovu, oma jojobela bathi Akutshingi thina kutshinga isibongo)
* Shinga bathi Akutshthina kutshinga isibongo, o jojobela) ingi
* '''Myirha''' Mzondi Sampu Ziyeka (Ithambo lenyoka lihlaba elimzondayo)
*'''Nala''' (Ngqume , Mpembe, , Nojakadelana,Osibhekuza,Ndokose ozila zimkhonto zimangqangqase, inkomo enhle yaphiwa amaNala nobuhle bayo, osibhekuza , bona abaphembela umlilo emanzini uvuthe, omakhanya ehlungwini kuhlwile : '''amaHlubi'''. Uyokubafumana phesheya KweNciba, ikomkhulu LiseNgcobo. Bakhona o-''''''Avile Bantwini'''''' eGcuwa kuNdabakazi,kwilali yase Khobodi . Ahhh Inkosi Madoda.'''Amaxhosa''' ke lawo. '''Ndokose akanatyala noba watya gush'mntu''' )
* ''' Ncuthu, Mzangwa, Khwalo, Mlanjana, Songobese, Nkume'''
* '''Ncobeni''' (Mthunzi, Gema, Sibakhulu, Thabethe, Dlekedle, Tiba, Khuze), AmaKhuze
* '''Ndaba''' (Tshibase, Bhadela, Mntungwa, Nonunu, Nomangcangca, Nogubel'egoduka, Nzipho zimnyama kukuqhwaya, Nkuluka, Dzujana, Choboka nje ngomkhuma woThukela, Nyawo zimhlophe noxa zinodaka, Ntombezintle nabayeni bazo, Bharuza, Manyuza, Njujane, Nothuli, Nomangcangca, Mvelase, Magutywa, Mgubo odliwa ngabahambi bendlela, Mntungwa ombulazi owadl'umntu emyenga ngeendaba, Nompundwana zincinane yanga zingongiwa linunu entle engadli mntu, Khand'iyeza etyeni, Ngabaphakela umyeni esithebeni kuba besonga amazimba, AmaHlubi)
* '''Ndala''' (Ndala ka Momamana, uMncotshe, Msunu Sdumbu, Thole, Ngxunga Smukumuku, Ndithinina, Ntombi ubentseleni inkomo zimkaje)
* '''Ndila''' Ndila, Nyezile, Qangaza, KaNgqili, Ndlwan'inisematyeni, Ndulin'Ophezulu, Mndini, Fulela Kunetha/Fulela Kwanetha, Tshunguza, Cekwana, Gadluma, Tshutsha, Simnde, Mtshakazi, Phaphu lengonyamam Jamel'jekeja, Msili kaNonceba, Roqolombashe, Nomatsinyane, Nomathebe, Mpondimise
* '''Ndlovu''' Mntungwa, benyathi abusongwa, (ndlovu zidlekhaya ngokuswela umalusi, zoluswa yintombazana uDemazane), Hlubi, AmaHlubi
* '''Ndlela''' (sibhekuza, nodabekhula, nodada, nala, AmaHlubi Amahle)
*'''Ntsethe''' Zakane,Sabelo, valela amadada kubha engena nkomo, Gwintsa, Ndindwa, Ngcwina, Bhotwe, Mfaz'obelelinye ngaphesheya komlambo
* '''Nduli''' (Bhoma, Phutha, Mayoli, Bhodwayo, Mqula, Nkcala, Mbombose, Qiya, Nditha, Cabekancidisi, Silandas’iyingcangula, Mkhont’uyimesi, Sonkazothuthu, Sikhumba senkomo siyasongwa siyasombuluka)
* '''Ndungwane''' (Bhejula, Velabambentsele, Yem yem, Bukhali bentonga, Sophitsho, UKrali, uSoze, Ngibiselwano, Isagweba esavala iindonga kukubi, uSandla senkosi, uMsimelelo, uNgqolomsila, Buhle bendoda ziinkomo, Themba lamagwala.), Dlomo, Sophitsho, Ngqolomsila, Diya, Mngxongo, Abathembu descendants,
* '''Ndunu''' (Maphini, Makhetha, Mrhali, Phoyiyane, Twabu)
* '''Ndzaba ; Msuthu''', Bhili, Mancoba ,inkomo zika '''Majozi''' zika '''Mwelase''' zika '''Mbuzini''', Vangane, Nkonyeni, Sishuba Ngajuse mabandla akwa '''Mqhamo''' akwa '''Rhawuza''' mabandla akwa '''Gasa''', Besuthu abanesishuba bokhokhozela njengefu lemvula bewela uThukela, into ezehla ezintabeni/ezinkahlambeni zishubele ngenqatha lehashe( '''Magqagqane''' '''Msuthu''' odla amahashi wohlanga lwaseLundini)... '''amaHlubi''' KZN
* '''Ngcitshane''' (nkwenkwezana, mev'amhlophe, Qam, Tshaba sikungene, Dwabadwaba Rhasibe, Schume ka Schongoma, Ndanisa ka Mkhahlela, Mhlanga ka Mhlongwane, Nocubul'inyama ngozipho isitshetshe sikhona, sithebe esimananga-nanga sokwaphulelela intlala yethokazii Ahh!! Thole Lesilo)
* '''Ngcwangule''' (Mpondo clan name, Tita, Phelwani, Nqashiya, Sikhuni somga nesomthole, mfazii obelelinye owaliphosa pheheya komlanjana bahlutha bonke abasemangcwaguleni, ntombi ziyamlilela zithi Bhuti usishiyela ntoni sikhuthanda nje, Ntombi zithi ndizeke Bhuti noba awunankomo, umntu awagwazumntu emasendeni
* '''Hlongwane''' (Hlongwane is the royal family name of AmaNgwane) Hlongwane, Sangweni, Mtungwa, Ngwane, Ngwadi, Tshanibudekansele, Masumpa) The groups that break away from Hlongwane are Sangweni, Tshani/Tyani, Masumpa, Zikhali, Khanyile, Tunyiswa/Thunyiswa, Ntsimango, Khondlo, Sono, Mzamo, Kobese, Mphayise.
* '''Sangweni''' (The Hlongwane Royal Family is also called AbakaSangweni)
* '''Ngwane''' (Hlongwane, Sangweni, Mtungwa, Ngwane, Ndabezitha, Ngwane Ka Ngwadi, Masumpa, Masenga sileke, Nduku Zinobulongwe, Masobuza, nina besizwe sikaMatiwane, usozisela kaMasumpa noTshali, nina bebutho likaSangweni, Zikhali ezingalingani nezamaxhegwana, Mphayise. Battle of Mbholompo, Thunyiswa, S.E.K Mqhayi)
* '''Ngxabani''' (Meyiwa, Rhibela, Bhabha nomhlehlo, uMdatshi, ubodi kaNcokazi, Nontwenja yinkongolo, bebal' iinkomo nje thina sibal'iinkwenkwezi)
* '''Ngwanya''' (see Jola)
* '''Nkomo''' (Ngubeni WaNkomo, Luvuno, Jele, Mntungwa, Ndabezitha)
* '''Nkomo''' (Mrhaberhu, Nkumbuzo, Golela, Magajana, Malinga - wena walinga ukupheka inkomo ngembiza ka nopotyi, Mafinyangolwimi, Mkhont' ozilolayo, Mntungwa, Yengwayo)
*'''Mtshengu''' (Ntshantsha, skhalaze, unomfudukwana, umadlelanga, unoflethi ayibethwa ibethwa babayaziyo.)
* '''Nkwali''' (''a Hlubi clan name'': Bhukula, Mkhwanazi, Nkwali yeNkosi). The Nkwalis were born ebukhosini (kingdom) buka Ndwandwa and they were famous during the rule of Dlomo the Hlubi king. Nkwali originates from Mkhwanazi. Nkwali joined the amaHlubi tribe. Nkwali gave birth to Mlabatheki who gave birth to Bhukula. Same as Bhukula, Maphela also comes from Nkwali. Maphela ''(Hlubi name for cockroach)'' got the name because he was so wealthy that his wealth was all over like cockroaches (abundance).
* Abakwa Nkwali bazalwa ebukhosini, kunjalo nje baduma kakhulu ngolawulo likaDlomo. UMlabatheki wayengumfo wakwaNkwali; yena uzala uBhukula, lo ufungwayo ngabo.
uBukula ngulo wamisela uNtsele kubukhulu bamaHlubi, gokusuka amkhelele amanzi ngophondo ukuba awase kuise-mkhulu uDlomo.
AbakwaMaphela isekwa ngabakwaNkwali. Balifumana eli gama kuba ubutyebi babo buska banyakasela ngokwamaphela, kwaba se kusithiwas ngabakwaMaphela.
"Ngabakwa Nkwali Bhukukala Mkhwanasi, Makhwanasi amahle, amaHlubi kaShamase Nkwal’ enkosi,
Enyon’ engadliwa ngabafokazana idliwa ngamakhosi.
Ngabakwa Buz’ elikhul’ elagedl’ umhlanga,
Kwavel’ amaBuz’ abuzwana.
NgabakwaNongubo-ntloko.
Abanye bazitetil’ abanye bazithwele.
Inkwali yintak’ engcondo zibomvu
Edla ikhethe lomfula
isihlobo sobugotsho
isihlobo sobuwanguwangu
uMosulelwa ngamafutha inyama engayidlanga
uMntana akafani noyise angalivezandlebe
intombi ithi ngizeke noba awunankomo
Mthulukwa lowathulukwa entabeni njengengqatha zempundzi
Bhukula,
Mkhwanazi,
Nkwali yeNkosi
Shamase
Somlomoti
Spheshu
Madubandlela
Mkhwanasi
Msuthu
Sokhethabahle
Somkhele
Mtubatuba
Dlangezwa
Phalane
Mntongenankundla
Luvuno
Veyane (Velane)
Mayanda (Malanda)
Masukumbeya (Mashukumbela)
Nzama kaBelisi
Magcoba
Mhabahaba
Sontuyi (Sontuli)
Gagisa:
(source: IZiduko zama Hlubi, ibhalwe ngu Henry Masila Ndawo. Published by Lovedale Press, 1939. Found at Rhodes University Library).
[Last updated 12/03/2013 nguNkwali, uBhukula, uThando wakwa Mjebeza kaNokuni (nomaMkhuma) ozalwa nguMsithi (noMaTshibase) yena ozalwangu Delihlazo (noMaDlangamandla, intombi yakwaNgoyi kuNgqwela), uDelihlazo ozalwa nguMjebeza eGobozana eQonce.]
* '''Nozulu''' (Deyi, Kheswa, Mpafane, Mchumane, Mpangazitha, Macocobela, Mzimkhulu, Ndokoma, Dosini, Thukela, amaHlubi)
* '''Nqarhwane''' (ooZiduli, ooHintsabe, ooMaqhula, ooHlabilawu)
* '''Ntlane''' (uNtlanga, uNqabashe, uMdingi, uHlwayela, ooMpilo, ooMkhondwana, oobhal'esendeni ngonqaba kwephepha, ooGcuta, oSinje, oomthwa kaSihula, amawele ukwezana ancanciswa apha nangaphesheya)
* '' Ntlangeni''' (Nkomo. Mafinya ngolimi, Mntungwa, Yengwayo, Rhaberhu, Marhewula ntaba, Nzipho zimnyama kuqhwayana, Magajana, Malinga, Wen'owalinga ukpheka inkomo ngembiza kanopotyi, Golela, Nkumbuzo, Siqgwabana, Mkhont' ozilolayo)
* '''Ntshilibe''' (Bhanqo, Ndize, Langa, Mdumane, Bobese, Gawul'abathakathi, Nqambodada, Nyokony'elinyam'enyameni, Ntshontshololo, Mgcaleka, senior Counselors in the Xhosa Royal House, "ama andina tata ndizeke ndingowakho".
* '''Ntshiza''', Rhadu, Gubhe, Nakazana, Simelela, Mbamba, Qwangqwa, Manqashe, Ngonyama, Malilelwa ziiNtombi zithi bhuti ndizeke andinabazali, Mpumlo-Nkulu, Bhayi Ka Mcetywa
* '''Nxasana''', Thaba, Dunjane, Skhonza, Gazo, Mkhiwa, Totoba, Malilelwa zintombi zithi "Bhuti ndizeke andina mama andina tata", Gqunu kaNomphakatshane, NoMbhekela, Malunguz' udonga andulukuwela
* '''Nxotwe''' (Gabazi, Qamkazi, Mfuza afulele okwelifu lemvula, Mpondomise)
* '''Nxuba''' (Mduma, Rhudulu)
*'''Nyase''' (uMduma, uBhobhoza kaMgqiwane, uNothintwa ongathintwayo ungamthinti lo mntwana uzakukuxaka, icala lenkomo emdaka, uNdzabela, uNtsebeza, umfaz'obelelinye oncancis'okungaphetsheya, uFenjana kafebana ogangathel'abanye bedl'ubomi, oonoshukumis'imivalo, oohombe...Found in Ntabankulu and Lusikisiki, petsheya kweThina, phetsheya kweTsitsa, phetsheya koMzimvubu [AmaMpondo]) ongathintwayo ungamthinti lo mntwana uzakukuxaka, icala lenkomo emdaka, uNzabela, uNtsebeza, umfaz'obelelinye oncancis'okungaphetsheya, ofenjana kafebana ogangathela abanye bedl'ubomi, onoshukumis'imivalo, ohombe .. Found in Ntabankulu eDumsi, eMacwerheni, Lusikisiki, phetsheya kwe Thina, phetsheya kweTsitsa, phetsheya koMzimvubu)
*'''Nyathi''' uMsuthu, uMphuthi, uRhahla, uRhabani, uTsiki, uNhose; Oogaxel’umbengo, boya beNyathi, Amathol’enkomo zikaNyathi, abeSuthu, ebePhuth'ephuthini! Oozishuba zimdakana phesheya komlanjana wegqili, Izilwana zona zehla ezintabeni ngeziluluthwana, Nje ngoko namagama ezixela ziintsuthu ezi ngobuhlanga” sithetha ngenzala ka Nose (Nhose) kubafazi bakhe abathathu kuMawushe, uMatshezi naye umaMhlwane. Esikhoyo isikululwana sesabo oonyana neenkulu zakhe, uQhaziyana uGeorge kwa noLanga. Ziintsuthu zaseQuthini (Sotho) ngokomlandu kodwa ngenxa yemfuduko/ mfeguza zokhokho bafumaneka Eastern Cape kuTsolo kwela maMpondomise eMcwangele [amaMpondomise ngokuma]
* '''Nyawuza''' (Faku, AmaMpondo nation ruling family name, chiefs including Faku, Sigcau, Bokleni, Ndamase)
*'''Nyosi''' (Khwange, cesane ndabazana nyosi, jokweni, nodala, khwange, zalamzi, ntunwana, ntozakhe, dlula, cuba, mbewana, ntimela, msuthu, cesana, nophungula, maswakuza njengenyamazana, mbona obomvu, abantu abathunda enkundleni, kuvel' ithokazi lenkomo nyos' eneqeba ngaphambili, ayilum'iyahlangula, baphakuli beenyosi eziphezulu, ngoba eziphantsi ziyabasinekela khwange lenkomo, babangalithena liyabhebha)
* '''Nzotho''' (Nyelezi, Maphongo)
* '''Mqadi''' Qadi, Ngcinase, Ngcwina, Mpondomise, Mdlana, Mbaba, Mbinyashe, Maphilakuzenzela, Gongqa, Ngxowazimdaka Kugcwalimali, Wungushe, Mabiyangomgquba Amahlahla ekhona, Deku, Qushwana, Malaleqhingen'avuke Necebo
* '''Qhinebe''' – Gqugqugqu, Zithonga-zithathu, (clan of Wonga Guntu, born 6 June 1912) Phalela owazala uSunduza, uMkhomanzi, yena wazala uMlunjwa, Haha, Duka namahlathi, nkonjan' émnyama edlal'émafini, amaGorha ezwelethu.
* '''Qocwa''' (Deyi, Zikhali, Mazembe, Jojo, Tiyeka, Butsolo Beentonga Mbizana, Mabombo, Ngcolosi)
* '''Qoma''' (Qomukuyitya, ooMvand'inyama, Nyohela, Nwaba ndikwenze, ooSigqo, Sisiqobo eso)
* '''Qithi''' (Ndinga, Nkomo ayizali izala ngokuzaliswa, Yem-yem, Sopitsho, Ngqolomsila, Velabembhentsele, Zondwa, Thembu)
* '''Qwathi''' – Iinkomo zikaXesibe, zikaJojo, zikaMtshutshumbe, ogqaz'indlel'ebhek'ebuNguni, Dikela. (The amaQwathi are not a clan but an independent nation founded by Mtshutshumbe kaMthetho who split from the amaXesibe nation and settled in the Mqanduli area in Thembuland some 350 years ago. Later they settled in their present capital of [[Ngcobo|Engcobo]] during the reign of King Dlomo of abaThembu, about 1680. This small but fiercely independent and anti-colonial nation divides into several clans: amaDikela, amaTshaba, ooSdindi, ooBhlangwe, ooBhose, amaNzolo, imiNcayi, amaNtondo, amaKhombayo, ooMkhondweni, amaVumbe, ooKhebesi, amaBangula, amaDumba, ooMhotho, ooCakeni, ooBhabha, amaMvala, amaDabisa, ooS'ximba, etc. Prominent chiefs include the anti-colonial Stokwe ka-Ndlela, Dalasile kaFubu, Fubu himself (who fought and killed both Rharhabe and his son Mlawu in 1782, defended his capital and defeated [[Madzikane]] of the [[Bhaca people|Bhaca]] in 1824 and Matiwane of Masumpa Ka Tshani of the AmaNgwane at the Battle of Mholompo, Zwelakhe (present chief))<ref>[https://web.archive.org/web/20131213000000/https://web.archive.org/web/20131213103314/http://eprints.ru.ac.za/1751/5/Ndima-MA-ch8.pdf The origin of the Qwathi] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20131213103314/http://eprints.ru.ac.za/1751/5/Ndima-MA-ch8.pdf |date=13 December 2013 }}</ref>
* '''Rhadebe''' Mthimkhulu, Bhungane, Langalibalele, Dlomo, Hlubi, SingamaNgelengele, sisi sizwe esizi mele. Sithi amakhosi kwisizwe sama Hlubi.
Ndambe; Fafa; Rhudulu; Teyise; Mfunguma; Goduka; Sandali; Thole; Ncayiyana; Thetho; Holomika; Jambase; Mthimkhulu; Ngqeleni; Mkhence; Mafahla; Joseph; January; Mphela; Ndumazi; Bhaziya; Ncuthu; Rheme; Jayiya; Zusana; Ngwana; Molomeka; Malema; Fandesi; Sethima; Sidima; Ngconde; mkhabela; Ncusamba; Mfikazwe; Masinga; Msiza; Yawa; Yaso; Ohoiwa; Qoqoba; Ntsunde; Bandezi; Mqikela; Mqhayi; Mkabani; Sonto; Mai; Vrekke; Damane;Jiyaso; Ntsima; Ndeze; Zenzile; Maphanga; Zuma; Jombose; Ndayisa; Ndila; ndzimande; Bhodlo; Mzimkhulu; Mbotho; Doseni; Dosini; mMqinase; Coko; Vilane; mzoyiyana; Mzozoyana; Tuni; Tau; Baloyi; Valoi; vabooi; Booi; Saliso; Mndima; Mdingi; Ndlobeni; Ndlovukazi; Ndaba; tshaziya; tshaka; lembe; Nemba; Lemba; Bhekuzulu; Bhekezulu; Mantantayise; Sesulu; Sisulu; Ngiba; Ngidi; Goreh; Ngcandana; Mtsamai; Bereng;Tsaitsai; Ncede;Zukulu; Mkhonde; Chitwayo; Ndengane; Feketha; Ndala; Bhubesi; Lamaani; Ndrishan; Drouze; Fulmake and Solika ka Ndebela Mande; Makubalo
* '''Rharha'''-(Rharh'orhalayo ongarhaleli nto yamntu, Nokhwel'thole, Vuyani, Ndulwini, Tshwentshwe, Mfaz'obele'linye phesheya komlanjana)
* '''Rhoyi''' (Ntanzi, Dedeza, Mhlambiso, Sakhele, Ndima, Ndzube, Nzimande, Masoka, Mzimkhulu - amaHlubi Amahle)
* '''Shweme''', (Shweme, Limakhwe, Zilamkhonto,Nolundi, Nogqagqa, Malilelwa Zintombi zisithi bhuti ndizeke, Soyingwa)
* '''Sithathu''' –means 'third', the third Khoi-khoi ancestry clan, the two other ones are Gqwashu and Sukwini– oChisana, Khopoyi, Ndebe, Hasa, Lawu]
* '''Skhosana''' AmaHlubi (Skhosana, Musi ka Mhlanga, Ndlovu, Mntungwa, Dlamini, Ntuthwana eyabikela izizwe nezizwana ngoSkhosana, Musi ka Mhlanga ayihlangani ihlangana etla kwesithebe, Novaphi, Mntungwa, Thukela, Suza, Mpafana, Ndebele) by Andisiwe Volwana also by Athi Bahle Monakali
* '''Skhoji''' (A group of Xhosa speaking people who mainly occupy the small town called Tsolo on the Tsitsa valley. They are the direct descendants of a Scottish man by the name of William Saunders who befriended a Xhosa girl and later had issue.)
* '''Shiya'''
*'''Siyagalala'''
* '''Sohobese'''
* '''Sonani''', ntshiza, phokela, ntshantsha ka- mpisi, bhovula zime nkqo, into'ezawela umlambo nge peni, omazanenkungu, imvula lubabalo kuzo, umabuya, umhlab'ohlul' abafokazana, usndindindi, mfazi omabele made owancancisa amawele ngaphesheya komfula wase leng
* '''S'thathu''', Chisana, Ndebe, Khophoyi, AmaLawu, S'dwashu, Nkomo ezibomvu ezimnyama ziyatyiwa (AmaGqunukhwebe clan
* '''Sukude''' (Mkhondwane; Gxarh’eliphezulu; Mancam’iinkomo ethenga iyeza kuba ngugqirha wamaMpondo; Umfo olal’ebanjiwe kodwa avuke kusasa engenatyala; Sikhonza esikhonz’ufaz’obele linye phesheya komlanjana; Zika Hlambangobubende; Zika Mthwa ka Sihula; Zika Gxarha; Zika Gxarheliphezulu; Zika Sitshwili; UNontwemnandi; Izibaya zika Santsabe; Umthondo omhle ozala amakhosi; Mbokod’ebomvu yokusil’ucumsi; Rharh’orhalayo engarhalel’izityalo zabelungu (Mpondo clan name)).
* '''Sukwini''' (with Khoi-khoi ancestry) – [Deyi, Chwama, Lawu, Dibashe, Tik'ayivumani nepokotho, Somda, Somchiza, Ndlela, Ndlakhwe, Lubisi, Nja-bomvu, Sandlala-ngca, Ithole loMthwakazi, Nobinye masiyixhele Zininzi entabeni, Bhunguza yintloko, Mvaba yiketile, Zazi ngezulu].
* '''Thangana''' (Krila, Mtengwana, Rhaso, M'bamba, Bodlinja, Gobingca)
* '''Thiyane''' (Zengele, Ngele-ngele, Mahlangabeza owahlangabeza iNkosi isiza ngobuso ezweni, Nonkosi, Zulu, Buhlungu Benyoka, Nomphumela, Mpundwana zincinci zingazingongiwa, amaHlubi)
* '''Thole''' (Gqagqane, Buzini, Ndlangisa, Mzimshe, Lwandle)
* '''Tiyana''' (Tshulasi, Nongqwangile, Mbambalalana, Sigquma-Nkungwini kutsho kothuk'izindlwana, Nhanhi, Mpheke, Mlamb'okhal'iintaka) ubukhulu becala esi siduko sifumaneka e[[Mqanduli]] nangakwicala lase mpuma kumlambo uMthatha (the clan of Bonke Xakatha "Aah! Zwelobuntu").
* '''Mtolo''' (Tolo, Nongwadla, Mchenge, Bhanekazi, Ngwenyankomo, Dlangamandla, Zulu, Masali, Mfingo, Amajubantlantsi, Vumba lempongo liyanuka, Nozinja ziyakhonkotha, Kuba zithi : "Hawi! Hawu! Hawu! Xa zibon’umnt’ozayo, Nozinja ziyafulathelana, Kanti zenz’umntwana, Umlamb’ awuwelwa, Uwelwa ziinkonjane kuphela, Zona zimaphiko made, Nkomo zikaGaxaza! Oonkuni azothiwa, kuba zithezwe yinkosazana, Bona babasa amadaka eenkomo zabo, Izinto ezifuye inkomo zafuya negusha nehashe.)
* '''Mngwevu''' (Zulu, Skhomo, Mhlatyana, Rhudulu, Tshangisa, Bhodlinyama, Snuka, Nxuba, Fak'inyama emlanjeni iphume ivuthiwe)Aah Rhudulu Nabele mntwini Abantu bomlambo Yena oowavuthekwa wafa
* '''Tshatshu''' (ooTubane, ooHoza, Inkomo ezibomvu zikaMphasala)
* ''' Tshawuza''' (Mnguni)
* '''Tshezi''' (the ruling Bomvana clan of the Jalamba-Gambushe line, with European shipwreck ancestry)
* '''Tshomane''' (with shipwreck ancestry, split from the ruling Nyawuza clan of the Mpondo)
* '''Tyani''' (Mbulu, Mdumo, Noqobo, Nontshatsha, Manci, The clan of AmaZotsho)
* '''Tshonyane''' (The clan name of [[Chris Hani]]) -Aphuma kubelungu abatyekezwa yinqanawe) – Ndalase, Tshaka, Chungwa, Dikiza, Sawu, Sido, Toda, Simnke, Khwane, Hani, Mth'uzimele, Gqunukhwebe, Nkomo.<ref name="wordpress">{{cite web|url=http://abongisocial.wordpress.com/2010/08/20/iziduko-nezinqulo-zamaxhosa-jikelele/|title=Iziduko nezinqulo zamaXhosa jikelele (Xhosa clans) | Abongisocial's Blog|publisher=abongisocial.wordpress.com|access-date=2015-07-04|date=20 August 2010}}</ref> One of the 5 original Gqunukhwebe clans along with Sithathu, Sukwini, Gqwashu and Giqwa.
* '''Thwane''' (Fulela wanetha, Mfazi olivila, Mpemvu, Sabelo, Wuwu)
* '''Xaba''' (ooNonkosi, ooNonxa asikhathali, ooNomjoli, ooLinda, ooMwelase, ooMlotywa, ooShwabada, owashwabadel'inkomo neempondo zazo, Apho kungavalwa ngamivalo kuvalwa ngamakhand'amadoda, aMahlubi amahle.)
* '''Xesibe''' (AmaXesibe are a nation made up of several clans and tribes but their history, Mbathane, Tshomela ka Matsho, Matshaya, Makhuma)(Mbathane, Matshaya, Xesibe, Khanda'nyawana, Matshin'ayibheke, Ibhaca
* '''Xhamela''' (They are also called amaGcina, found in Thembuland).
* '''Xoko''' (Mpinga, Mawawa, Ntomtwana, Ngceza...Mostly populated in Bizana and Surrounding areas)
* '''Zangwa''' (Khwalo, Ncuthu, Sohobese, oonkuma – amaMpondo).
* '''Zulu''' Zulu, Malandela ka Luzumane, Ntombela, Gumede, Tshaka, Lombeki, Mtungwa, Mhlehluwile, Sikamade, Mpungose, Mpundzima, Ndabakazi, Mbilingati, Sakhephi, Seme, Ndlovana, Ngwana, Lemba, Phungula, Zulu
* '''ZIMA''' (Bhomoyi, Timane, Nyakwezi, Ceduma, uNxengo, Zima Ka Bhomoyi ka Thembu
* '''Zoko''' ( Chatha, Dlokovana, Mathathesuka njeNyamazane, Ngqambashe, Diya malandelwa yintombi ithi ngizeke noma awunkomo, mntomhle njenjomi, Bekwa, Mafumbatha, Kitana, Gojana, Maniza, Mbhantso, Makhawini, Mazwana, Matana, Mkhosana, Nduluka, Nyumbana, Tseku, Bhokomela)
The tribes under the Xhosa confederacy are the:
* AmaXhosa
* AbaThembu
* AmaGqunukhwebe
* AmaRigwa
* AmaHigwa
* AbaThwa - AmaSan and Khoi
* AmaMpondo
* AmaMpondomise
* AmaBomvana
* AmaMfengu
* AmaXesibe
* AmaQadi
* AmaFingwa
* AmaNgwevu
In Terms temporals was Alikednth Not Xhoosa Was Laerthghyu
Ikumkanikazhii Kuxeshaa Nghamaxhoosa Emhilhonhi Kusekudhalhenhi
* Amagqhunhukhweba - Zhandholhoo Ndhimaa Ngqhamhakhwe Qaamaataa
* AmaMpomse - Nqabeki Sumhako Saandhandha Mbhetsholomee
* AmaMfenghuu - Ndhasii Ndhoa Ndelemi Ntsakamu Lithekaaa
* AmaGQadi - Quma Xarru Langmaan Xoi Sun Velelaa Xaam
* AmaMpondhoo - Gxizhaa Qaa Lalhefhii Qe Qaukaa Qawukelo
* AmaXesibe - Lejaais Nkoi D'Nkoi Nkoi Plaatoonhath Rhoi
* AmaBomvhanha - Lesjhaku Lhankumhaa Nhekwathi Selebhamthi Se
* AmaFinghwaa - Sondhomhaa Lhidhirhaa Rhazhiswamhee Rhaletshu
* AmaFinghoo - Solentsu Nghibhanghiso Lhamnghethuu Nghonhiii
* AbaThwaa - Ntselekiso Sabalelhii Hintsaa Selaamtshadhi Ncia Ciyaa Ncu Xaa
* AmaRigwa - Ntelekeso Selhuya Mpita Se Silanto Ntintalantsu Ntsola
* AmaHighwa - Nhikhwelase Siyhaselwase Mhikwase Lidhirhaswe Mhavhekisa Gwijhaa*Suthu, Ncwane, Rhayeni, Ncwane, Mahlatsi, Mahlatsi, Mrhena, Shuba seguusha emnyama
*AmaNdambane -mvulotshe, Nohali, Ndlungwane, Maqolo, squngelo, ngubo nkulu Mayiwa
Amacwerha-Cwerha, Gxarha, Mlawu, Mahlahlana, Siyoyo
*Msuthu:Mtlokwa, tsotetsi, sbilwana, *msuthukazi or Females
*Mpandla:Mbona, Tshayingwe
Heka, Nangu, Tiya, Tyibashe
Nxele, Tyhethe, Dlumvubo
Gastyeketye, Nunu, Bhuse, Mvabebhokhwe
Dobo, Nonjonjo, Nombamba, Rharhabe
Mandlana, Sende liyahlaba likhuphi gazi ngomlomo
Isilo sehlathi esigquma phezi ko mlambo
OoZiduli zibomvu zokuzimela kuba zibalek'intaka
uMbon'obomvu ongatyiwa batshakazi kuba uyaba ghabhisa
Dobo liyatsha licinywa ngegazi leNgwe
NGWE ndini ezidla ngamabala!!.
Gantsa:(OoBisha, Wabani, Mhlonyani okakayo njenge ncindi yekhala, Mdludla kabekisi, Tshoba lenkomo noba yeyakwabani, Qholo, Mbali, zinde zinemiqala, Mfazi obele lide oncisela naphesheya komfula, Phuzi luka somanqanqa unqanqazayo, amaNtombo, Gaba, Xho'ndlovu, Gogoba, Zotsho, Bathi Nonyawo Zincane kanti Zinkulu okwe Bhlayi yetolofiya, Mvundl'ubhelu, Malandelwa yintombi, Tshitshis'intaba)
Zondi: Ntsele, langa, gqagqagqa, Madlalangemdlovu, mlomane, mbutho, vaphi, khuboni, qunta, Nontandukutatanyiswa, Nondaba, mbilin'awudliwa, dlanamhlotshana, uluqa, ushibane, utetemane, umabonw'abulawe njengenyamazane, umbutho, lusibalikhulu, ugagashe kaBhambatha.
UZondi uNtsele sisizukulu sika Dulaze, Gwente, Gqingeni no Jwambi
Ntchiza: Ghuba, nakazana, malilelwa, ongonyama
4qb14vh1tlsb1ouhv8cna0fs5r3m6gh