ვიკიპედია xmfwiki https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%93%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%B7%E1%83%9A%E1%83%90 MediaWiki 1.46.0-wmf.22 first-letter მედია სპეციალური განხილვა მომხმარებელი მომხმარებლის განხილვა ვიკიპედია ვიკიპედია სხუნუა ფაილი ფაილის განხილვა მედიავიკი მედიავიკის განხილვა თარგი თარგის განხილვა დახმარება დახმარების განხილვა კატეგორია კატეგორიის განხილვა TimedText TimedText talk მოდული მოდულის განხილვა Event Event talk 0 413 248709 186799 2026-04-06T00:18:33Z Emperor of Emperors 12203 248709 wikitext text/x-wiki [[File:Georgians (montage of 35).jpg|thumb|350px|[[ფარნავაზ I]], [[ფარსმან I დიდი]], [[რადამისტი]], [[ფარსმან II ქველი]], [[პეტრე იბერი]], [[ვახტანგ I გორგასალი]], [[ილარიონ ქორთუ]], [[თორნიკე ერისთავი]], [[დავით III კურაპალატი]], [[გიორგი მთაწმიდელი]], [[იმპერატრიცა მარიამი]], [[დავით IV აღმაშენებელი]], [[შოთა რუსთაველი]], [[თამარ მაფა]], [[სიმონ I]], [[ქეთევან წამებული]], [[გიორგი სააკაძე]], [[ანთიმოზ ივერიელი]], [[ვახტანგ VI]], [[დავით გურამიშვილი]], [[ერეკლე II]], [[სოლომონ I]], [[ბესიკი]], [[პეტრე ბაგრატიონი]], [[ნინო ბატონიშვილი]], [[ალექსანდრე ჭავჭავაძე]], [[ნიკოლოზ ბარათაშვილი]], [[ილია ჭავჭავაძე]], [[ვაჟა ფშაველა]], [[ნიკო ფიროსმანი]], [[იოსებ სტალინი]], [[მერი ერისთავი]], [[ჯორჯ ბალანჩინი]], [[ქეთი მელუა]], [[ხვიჩა კვარაცხელია]].]] '''ქორთუეფი''' — ერი, ეთნიკური ბუნა (ეთნოსი), [[კავკაცია|კავკაციაშ]] აბორიგენი (ავტოქთონი) მახორობა. მუდანობა რე 7 200 000-იშ უმოსი. აკმადგინანა [[საქორთუო|საქორთუოშ]] მახორობაშ 83,8%-ს (მეხოლაფირო 4 000 000). თეშ მოხ, 157 803 კოჩი ოხორანს [[რუსეთი|რუსეთიშ ფედერაციას]], 3 მილიონიშ უმოსი ოხორანს [[თურქეთი|თურქეთის]], ისტორიულ ქორთულ ტერიტორიეფს ([[ტაო-კლარჯეთი]], [[არტაანი]] (ამდღარი [[არდაგანი]]). ქორთული ერუანული იდენტობა უღუ [[ლაზეფი|ლაზეფიშ]] ართ ნორთის, უმოსო ოფუტე [[სარფი|სარფიშ]] მახორუეფს ([[აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკა|აჭარაშ ავტონომიურ რესპუბლიკას]], მეხოლაფირო 300 000 [[ირანიშ ისლამური რესპუბლიკა|ირანს]] ([[ფერეიდუნ შაჰრი]], ნეჯაფ აბადი, რაჰშათ აბადი, ორჯი მაჰალე, თავრიზი, თეირანი, შირაზი, თაქ ქორთუეფი გინახორეს XVII—XVIII ოშწანურეფს), მეხოლაფირო 150 000 [[ავღანეთი|ავღანეთის]] (ქორთუეფი თაქ ხოლო XVII—XVIII ოშწანურეფს გინახორეს), 50.000-შ უმოსი [[აზერბაიჯანი|აზერბაიჯანს]], (ისტორიულ ქორთული ოლქი [[ჰერეთი]], ამდღარი [[კახიშ რაიონი|კახიშ]], [[ზაქათალაშ რაიონი|ზაქათალაშ]] დო [[ბელაქანიშ რაიონი|ბელაქანიშ]] რაიონეფს), მეხოლაფირო 50.000 [[უკრაინა|უკრაინას]], 200.000-შახ [[ამერიკაშ აკოშქუმალირი შტატეფი|ააშ-ს]] დო [[ევროპა|ევროპაშ]] შხვადოშხვა ქიანეფს (უმოსო [[გერმანია|გერმანიას]], [[საფრანგეთი]]ს, [[ნიდერლანდეფი|ნიდერლანდეფს]], [[ბელგია|ბელგიას]] დო შხვა ქიანეფს). კანადაშ ერუანული სტატისტიკაშ ოაგენტეშ მეჯინათ, [[კანადა]]ს 2190-იშ უმოსი ქორთუ რე. ქორთუეფი გაჯინალო იხასიათებუნა, მუჭოთ ოშქარშე მაღალეფი, ბონი ეგაფილობათ. ბჟადაალ საქორთუოშ ეთნიკური ქორთული მახორობაშ დიდი ნორთი ოშქარშე უმოსი ღილე ფერიშ თუმათ დო ღილე ფერიშ თოლეფით რე გჷშაგორილი, ბჟაეიოლ საქორთუოშ რზენიშ დო ობჟათეშ ქორთუეფი უმოსი დაბალეფი რენა, ოშქარშე უმოს რუმე ფერიშ თუმათ დო ოშქარშე უმოს რუმე თოლეფით გჷშეგორუნა. ისტორიული ობჟათე-ბჟადაალ საქორთუოშ პროვინციეფიშ, ტაო-კლარჯეთიშ, შავშეთიშ, ობჟათე აჭარაშ, ერუშეთიშ დო ჭანეთიშ ვა თურქიზებულ ქორთულ მახორობა ღილე ფერიშ თოლეფით, ღილე ფერიშ თუმათ დო მაღალ ეგაფილობათ გჷშეგორუ. == ქორთუ ერიშ ისტორია == საქორთუოშ ამდღარი ტერიტორია დო მუში ობჟათე-ბჟადაალ მუხურეფიშ დიხეფი უჯვეშაშ ბორჯიშე რდჷ დოხორელი ქართველური ტომეფით. თინეფ შქას ართიანწკჷმა კონტაქტიშ დო ართიანწკჷმა აკოწყორუაშ გეშა ანთასობათ წანეფიშ წოხლე დიჭყჷ ქორთუ ერიშ აკოშქუმალაქ. ამდღარი ქორთული ნინაშ გოჭყაფაშა თია მიშეღეს ჯვეშ ქორთულქ, მარგალურ-ლაზურ დო შონურ ნინეფქ. ქართველური კათეფიშ აკოშქუმალას ხე შეუნწყუეს VIII-VII დო IV-III ოშწანურეფს გოჭყაფილ ქორთულ სახენწჷფოეფქ - [[კოლხა|კოლხაქ]] დო [[იბერია|იბერიაქ]]. ქორთუეფიშ ართ ერო გინოშქუმალას ხე შუნწყუ IV ოშწანურას სახენწჷფო რელიგიათ ქირსიანობაშ გინორთინაქ, ქორთული ქირსიანული ჭარილობაშ მუშაღალაქ დო უმოს გვიანო (X ო.) ქორთული ომაფე-ოთარეეფიშ აკოშქუმალაშ შარათ ართამი ფეოდალური სახენწჷფოშ გოჭყაფაქ. === ქორთუეფიშ ისტორია XVIII ოშწანურაშე === XVIII ოშწანურაშ მაართა გვერდიშე საქორთუოს გლახა დემოგრაფიულ სიტუაციაქ იუ თურქეფიშ დო სპარსარეფიშ მუშაციმეფიშ დო დინოხოლენი ეფაჩილობეფიშ გეშა. თე პერიოდის საქორთუოშ მახორობა მინიმუმშა რდჷ მეულირი დო 750-770.000 კოჩი რდჷ დოხოლაფირო. XIX ოშწანურას ქჷდიჭყჷ ეთნიკური ქორთუეფიშ მოძინაქ საქორთუოს, მარა თე პერიოდეფშე დიჭყჷ შხვა ნაციეფიშ დოხორაფაქ საქორთუოშ ნოღეფს დო ოფუტეეფს, მუშ გეშათ დიჭყჷ აბორიგენი მახორობაშ ფარდობითი თიაშ ჭიე-ჭიეთ რკებაქ. 1939 წანაშო საქორთუოშ მახორობაშ 61,4%-ს აკმადგინანდეს ეთნიკური ქორთუეფი. ვართ თეიშა დო ვართ უკული, მახორობაშ ეჭარუეფს ვა დუდგინუნა ქორთუეფიშ თეშნერი ჭიჭე ფარდობითი წონა თელ მახორობას. XX ოშწანურას ქორთუ ერიშ მუდანობაშ მოძინა აკობორკჷ ჟირ მოსოფელიშ ლჷმაქ დო 20-30-იანი წანეფიშ ზჷსხჷრამ რეპრესიეფქ. 1926-89 წანეფს ქორთუეფიშ მუდანობაქ საქორთუოს მიძინჷ 2,1-შა, სხუნუეფიშ შხვა რესპუბლიკეფს 5,8-შა. === ქორთუეფიშ რიცხუანობაშ დინამიკა 1800-2002 წანეფს === * 1800 წ.----622,6 ვითოში---- 79,4% * 1832 წ.----677,1 ვითოში----75,9% * 1865 წ.----950,6 ვითოში----73,8% * 1886 წ.----1188,1 ვითოში----72,4% * 1897 წ.----1331,3 ვითოში----69,4% * 1926 წ.----1788,2 ვითოში----66,8% * 1939 წ.----2173,6 ვითოში----61,4% * 1959 წ.----2600,6 ვითოში----64,3% * 1970 წ.----3130,7 ვითოში----66,8% * 1979 წ.----3433,0 ვითოში----68,8% * 1989 წ.----3787,4 ვითოში----70,1% * 2002 წ.----3661,1 ვითოში----83,8% == ეთნოგრაფიული ბუნეფი == * [[აჭარალეფი]] * [[გუდამაყარალეფი]] * [[გურულეფი]] * [[თუშეფი]] * [[იმერალეფი]] * [[იმერხევალეფი]] * [[ჰერეფი]] * [[კახარეფი]] * [[ლაზეფი]] * [[ლეჩხუმარეფი]] * [[მარგალეფი]] * [[მესხეფი]] * [[მთიულეფი]] * [[მოხევეეფი]] * [[რაჭალეფი]] * [[შონეფი]] * [[ფერეიდანალეფი]] * [[ფშავარეფი]] * [[ქართლარეფი]] * [[ხევსურეფი]] == ნინა დო ჭარალუა == * '''ნინეფი''': [[ქორთული ნინა|ქორთული]], [[შონური ნინა|შონური]], [[მარგალური ნინა|მარგალური]], [[ლაზური ნინა|ლაზური]] (ქართველური ნინეფიშ ბუნა), წოვა - [[ბაცბური ნინა|თუშური]] (ბაცბური) (ვაინახური ნინეფიშ ბუნაშე). * '''ჭარალუა''': [[ქორთული ჭარალუა|ქორთული]]. == რელიგია == ქორთუეფიშ 90% ქრისთიანი (მართლმადიდებელი) რე, რენა კათოლიკეფი დო მუსულმანეფი ხოლო. == ლიტერატურა == * სამსონ ფირცხალავა: ქართველთა წინაპრები და მათი მონათესავე ტომები წინა აზიაში 40 - 6 ს.ს. ძვ.წ * როლანდ თოფჩიშვილი: ქართველთა ეთნიკური ისტორია და საქართველოს ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მხარეები * Г. Меликишвили: Некоторые вопросы древнейшей истории грузинского народа * პ.გუგუშვილი, საქართველოსა და ამიერკავკასიის ეკონომიკური განვითარება XIX-XX სს. ტ.I, თბილისი 1949, გვ. 456-611; * ქართული სახელმწიფოებრიობის სათავეებთან, თბ., 2001. (სამეცნიერო დისკუსიის მასალები); * ვ.ჯაოშვილი, საქართველოს მოსახლეობა XVIII-XX საუკუნეებში, თბილისი 1984; * ვ.ჯაოშვილი, საქართველოს მოსახლეობა. თბილისი, 1996 გვ. 297-305. * საქართველოს მოსახლეობის აღწერის ძირითადი შედეგები, თბილისი 2002, ტ. I-II. {{მერკე}} [[კატეგორია:ქორთუეფი|*]] [[კატეგორია:კავკაციაშ კათეფი]] [[კატეგორია:მოსოფელიშ კათეფი]] jyfdflpuwxep92ionozedimn64abiop 0 3603 248713 243677 2026-04-06T08:44:18Z Narazeni 826 /* ეტიმოლოგია */ 248713 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = <small>{{lang-de|Fürstentum Liechtenstein}}</small> |ედომუშამი_ჯოხო = ლიხტენშტაინიშ სათარო |ოართე_ჯოხო =ლიხტენშტაინი |შილა = Flag of Liechtenstein.svg |გერბი = Staatswappen-Liechtensteins.svg |რუკა = Europe-Liechtenstein.svg |ჰიმნი = <center>[[ფაილი:Oben am jungen Rhein, by the U.S. Navy Band.ogg]]</center> |დევიზი =„Für Gott, Fürst und Vaterland”<br>„ღორონთიშო, თარიშო დო ოდაბადეშო” |ზოხორინალაშ თარიღი = [[1866]] წანა ([[გერმანიაშ რსხუ]]) |ოფიციალური_ნინეფი = [[გერმანული ნინა|გერმანული]] |რელიგია= {{Tree list}} * 79.4 % [[ქირსიანობა]] ** 69.6 % [[კათოლიკური ოხვამე ლიხტენშტაინს|კათოლიციზმი]] <small>([[სახენწჷფო რელიგია|ოფიციალური]])</small> ** 9.8 % შხვა [[ქირსიანული გემაჸვენჯობეფიშ ერკებული|ქირსიანეფი]] {{Tree list/end}} * 9.6 % [[ვარელიგიურობა|ვა რელიგიური]] * 6.0 % [[ისლამი ლიშტენშტაინს|ისლამი]] * 5.0 % [[Rრელიგია ლიშტენშტაინს|შხვა]] |ნანანოღა= [[ვადუცი]] |latd=47 |latm=9 |latNS=N |longd=9 |longm=33 |longEW=E |უდიდაში_ნოღა =[[შაანი]]{{efn|შაანი დო ვადუცი ჟირ გინორთ მუნიციპალიტეტ რე ლიხტენშტაინს. ვადუცი რე ნანანოღა დო თარობაშ ორენი, ჩინებულ რე მუჭოთ ქიანაშ პოლიტიკური დო კულტურული ცენტრი. მუშჸურე შაანი მახორობაშ მეჯინათ რე არძაშ უკაბეტაშ მუნიციპალიტეტ, შანულამ ეკონომიკურ დო ოხორუე არან. მუჟანსჷთ ვადუცი ჩინებულ რე ადმინისტრაციულ შანულობათ, შაანს უმოსო წუმოძინელ რე ხერეჭუა დო კომერციულ საქვარეფ. ჟირხოლო ქიანაშ ცენტრის იდვალუაფუ, მარა ოინალჷნა შხვადოშხვა ფუნქციეფს<ref>\"Liechtenstein.\" Encyclopædia Britannica, https://www.britannica.com/place/Liechtenstein</ref><ref>Government of Liechtenstein, Official Portal, https://www.liechtenstein.li/en/</ref>}} |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარულ]] საპარლამენტო [[კონსტიტუციური მონარქია|გვერდო-კონსტიტუციურ მონარქია]] [[ბონი დემოკრატია|ბონ დემოკრატიაშ]] ელემენტეფით |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[ლიხტენშტაინიშ მონარქია|მონარქი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[ჰანს-ადამ II]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[რეგენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[ალოიზი (ლიხტენშტაინიშ მონძე მაფასკირი)|ალოიზი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = [[ლიხტენშტაინიშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = [[ბრიგიტა ჰაასი]] |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 190-ა |ფართობი =160.50<ref>{{cite web|title=Liechtenstein in Figures 2024|url=https://www.statistikportal.li/statistikportal/publications/103-liechtenstein-in-figures/2024/01/1/103.2024.01.1_01_liechtenstein-in-figures-2024.pdf|website=statistikportal.li|publisher={{interlanguage link|Liechtensteinische Landesverwaltung|de}}|access-date=12 October 2024}}</ref> |წყარი_% =2.7<ref>[http://www.llv.li/pdf-llv-as-jb_2011_1.1_geografie__raumnutzung_2011 Raum, Umwelt und Energie] {{webarchive |url= https://web.archive.org/web/20111012083302/http://www.llv.li/pdf-llv-as-jb_2011_1.1_geografie__raumnutzung_2011 |date=12 October 2011 }} Landesverwaltung Liechtenstein. Retrieved 2 October 2011.</ref> |ოეგებიე_მახორობა = 41,232<ref>{{cite web |title=Bevölkerungsstand per 31. Dezember 2023|url=https://www.statistikportal.li/de/themen/bevoelkerung/bevoelkerungsstand|website=statistikportal.li|publisher={{interlanguage link|Liechtensteinische Landesverwaltung|de}} |access-date=12 October 2024}}</ref> |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 189-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2023 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 249 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 56-ა |ედპ_ppp_წანა = 2024 |ედპ_ppp = {{ძინა}} $7.172 მილიარდი<ref name="TWF">{{cite web|title=Liechtenstein|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/liechtenstein/factsheets/ |publisher=[[Central Intelligence Agency]]|access-date=13 September 2025}}</ref> |ედპ_ppp_რანგი = 169-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე ={{ძინა}} $210,600<ref name="TWF"/> |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = |აგი ={{ძინა}} 0.938 |აგი_ტენდენცია = |აგი_კატეგორია = |აგი_რანგი =17-ო |აგი_წანა =2023 |ვალუტა= [[შვეიცარიული ფრანკი]] |ვალუტაშ_კოდი =CHF |ქიანაშ_კოდი =LI |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC+1]] |ზარხულიშ_ბორჯი =[[UTC+2]] |cctld =[[.li]] |ოტელეფონე_კოდი =+423 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= {{maplink|frame=yes|frame-align=right|frame-width=300|type=line|id=Q347|text=<center>ლიხტენშტაინიშ ინტერაქტიულ რუკა</center>}} }} '''ლიხტენშტაინი'''{{efn|ჯოხოდვალა „ლიხტენშტაინი“ მოურს გერმანულნინამ გვარშე [[ლიხტენშტაინეფი]], ნამუეფსჷთ ჯინჯ ავსტიაშე უღჷნა.<ref>{{cite web |url=https://shunculture.com/article/was-lietchenstian-part-of-austria |title=Liechtenstein's Historical Ties With Austria: A Complex Past |publisher=Ruqayyah Snyder |website=shunculture.com |access-date=2025-05-20}}</ref> ფანიაქ რეგიონ [[XVIII ოშწანურა]]ს იჸიდჷ დო [[1719]] წანას ქუდარსხჷ ლიხტენშტაინიშ სათარო.<ref>{{cite web |url=https://fuerstenhaus.li/en/die-biographien-aller-fuersten/18-century/ |title=18th century: Das Fürstenhaus von Liechtenstein |website=fuerstenhaus.li |access-date=2025-05-20}}</ref>}} ({{lang-de|{{აუდიო|De-Liechtenstein2.ogg|Liechtenstein}}}} {{IPA|[ˈlɪçtn̩ʃtaɪn]}}); ალემან-გერმ. Liachtaschta; ოფიციალურ ჯოხოდვალა — '''ლიხტენშტაინიშ სათარო''' ({{lang-de|{{აუდიო|De-Fürstentum Liechtenstein.ogg|Fürstentum Liechtenstein}}}}{{efn|თეხანობას, Fürstentum Liechtenstein შანენს სათაროს, ნამუსჷთ გამაგენს [[კონსტიტუციური მონარქია|კონსტიტუციურ მონარქია]].<ref>{{cite web |url=https://en.langenscheidt.com/german-english/fuerstentum |title=Fürstentum - Translation in English - Langenscheidt dictionary German-English |website=en.langenscheidt.com |access-date=2025-05-20}}</ref><ref>{{cite web |url=https://fuerstenhaus.li/en/the-monarchy/ |title=The Monarchy |website=fuerstenhaus.li |date=9 April 2021 |access-date=2025-05-20}}</ref> Fürst-ში (მაფასქირიშ) ტიტული უღჷ სახენწჷფოშ მადუდეს, ნამუთ ლიხტენშტაინეფიშ დინასტიაშ მაკათურ რე.<ref>{{cite web |url=https://www.liechtensteinusa.org/index.php/page/princely-house |title=Princely House |website=liechtensteinusa.org |access-date=2025-05-20}}</ref>}}<ref>''Duden Aussprachewörterbuch'', s.v. "Liechtenstein[er]".</ref> {{IPA|[ˈfʏʁstn̩tuːm ˈlɪçtn̩ˌʃtaɪ̯n]}}) — [[ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენი სახენწჷფოეფი#ფირფათ ინოკილერი|ჟირფათ ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენ]] [[გერმანული ნინა|გერმანულნინამ]] [[ჯუკუ სახენწჷფო]] ცენტრალურ [[ევროპა|ევროპულ]] [[ალპეფი|ალპეფს]], ნამუსჷთ ბჟაეიოლშე დო ოორუე-ბჟაეიოლშე უხურგანს [[ავსტრია]], ოორუე-ბჟადალშე, ბჟადალშე დო ობჟათეშე — [[შვეიცარია]].<ref>{{Cite journal |year=1992 |title=IGU regional conference on environment and quality of life in central Europe |journal=GeoJournal |volume=28 |issue=4 |page=483 |doi=10.1007/BF00273120 |bibcode=1992GeoJo..28..483. |s2cid=189889904}}</ref> ლიხტენშტაინი რე [[კონსტიტუციური მონარქია|გვერდო-კონსტიტუციურ მონარქია]], ნამუსჷთ დუდენს [[ლიხტენშატინიშ თარი]] [[ლიხტენშტაინეფი|ლიხტენშტაინეფიშ დინასტიაშე]], ასეიან მონარქ რე [[ჰანს-ადამ II]]. სახენწჷფო რე [[ევროპაშ ქიანეფიშ ერკენბული ქიანეფიშ მეჯინათ|ევროპაშ მაანთხა სახენწჷფო ფართობიშ მეჯინათ]], ნამუშ ტერიტორია 160 კმ^{<small>2</small>}-შე ონდეთ უმოსის აკმადგინსჷნ, მახორობა — 40 023 ადამიერ.<ref>[https://www.statistikportal.li/de/themen/bevoelkerung/bevoelkerungsstand]. Amt für Statistik. Liechtenstein. 30 June 2019</ref> ლიხტენშტაინ რე მოსოფელიშ არძაშე უჭიჭაშ ქიანა, ნამუთ ჟირ ქიანას უხურგანსჷნ<ref>{{Cite web |title=The smallest countries in the world by area |url=https://www.countries-ofthe-world.com/smallest-countries.html |access-date=3 July 2018 |website=www.countries-ofthe-world.com |language=en}}</ref> დო ართ-ართ რე თი აკაკა ქიანეფს შქას, ნამუეფსჷთ ვალ ვაუღჷნან.<ref>{{Cite web |title=The World Factbook |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2079rank.html#ls |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190317104350/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2079rank.html#ls |archive-date=2019-03-17 |access-date=2017-05-07 |website=CIA |publisher=Central Intelligence Agency}}</ref> ლიხტენშტაინი [[ლიხტენშტაინიშ მუნიციპალიტეტეფი|11 მუნიციპალიტეტო]] ირთჷ. ქიანაშ ნანანოღა რე [[ვადუცი]], უკაბეტაშ მუნიციპალიტეტ — [[შაანი]]. [[გოერო]]შ, [[ევროპაშ დუდიშული ვაჭუაშ ასოციაცია|ევროპაშ დუდიშულ ვაჭუაშ ასოციაციაშ]] დო [[ევროპაშ სხუნუ]]შ მაკათური რე. ვა რე [[ევროპაშ რსხუ]]შ მაკათური სახენწჷფო, მარა ოკათჷ მუჭოთ [[შენგენიშ ზონა|შენგენიშ ზონასჷნ]], თეშ [[ევროპაშ ეკონომიკური ზონა|ევროპაშ ეკონომიკურ ზონას]]. ქიანას უღჷ [[საბაჟო რსხუ|საბაჟო]] დო [[სავალუტო რსხუ]] შვეიცარიაწკჷმა, [[შვეიცარიული ფრანკი]]შ გჷმორინაფათ. პოლიტიკურო, [[2003]] წანას მანჯებულჷ საკონსტიტუციო რეფერენდუმქ მონარქის უმოსი მეტ ხემანჭუობეფ მეჩჷ, თიშ უკულ, მუთ თიქ რეფერენდუმიშ აკორცუაფაშ შვანს ქიანაშ დოტებათ დირცქინჷნ. თე ხემანჭუოფეფშა მიშმურს თარობაშ გინორინაფაშ, მოსამართალეფიშ დორინაფაშ დო კანონდვალაუშა ვეტო გედვალაშ ნება.<ref>{{cite web |last1=Osborn |first1=Andrew |title=European prince wins new powers |url=https://www.theguardian.com/world/2003/mar/17/andrewosborn |website=The Guardian |access-date=20 March 2024 |date=17 March 2003}}</ref> ეკონომიკურო, ლიხტენშტაინს ართ შურ მახორუშა ართ-ართ არძაშე მაღალ [[ედომშამი დინოხოელნი პროდუქტი|ედპ]] უღჷ მოსოფელს, [[ჸიდირიშ უნარიშ პარიტეტი]]შ გოთოლწონუათ.<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html CIA – The World Factbook – Country Comparison :: GDP – per capita (PPP)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130424075526/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html|date=24 April 2013}} Cia.gov. Retrieved 24 December 2011.</ref> ქიანას უღჷ ჸონიერ ფინანსურ სექტორი, ნამუშ ცენტრ ვადუცის რე. ქიანა ნამდგარდია ბორჯის მილიარდერეფიშ ოგინაგაფუე ხვაშიათ რდჷ ჩინებული, ნამუქჷთ [[2008]] წანას ოგინოგაფუე სკანდალით გეთჷ, მარა თიშ უკულ სათაროქ შანულამო გიახანდჷ თე რეპუტაციაშ ჩათხინაფალო. ლიხტენშტაინი, ნამუთ [[ალპური ქიანეფი|ალპურ ქიანა]] რენ, გვალამი რე, ნამუსჷთ ქიანას ზოთონჯიშ სპორტულ მეკონაჭაფო გჷნმართინუანს. == ეტიმოლოგია == * '''ოფიციალური''' — ლიხტენშტაინიშ ოთარე. * '''ოდაბადური''' — Liechtenstein; Furstentum Liechtenstein. * '''ეტიმოლოგია'''. ჯოხოდვალა შანენს ''ქექე ქუას'' დო გიადჷ ლიხტენშტაინიშ დინასტიაშ მეჯინათ, ნამუეფქჷთ მიძინეს დო აკაშქვეს შელენბერგიშ დო ვადუციშ საგრაფოეფიშ ტერიტორიეფინ. [[ფაილი: Liechtenstein-CIA WFB Map.png |thumb|left|ლიხტენშტაინი]] == გეოგრაფია == ლიხტენშტაინიშ ოთარე სუვერენულ ქიანა რე. იდვალუაფუ [[ავსტრია]] დო [[შვეიცარია]]შ ოშქაშეთ, წყარმალუ [[რაინი]]შ პიჯის. ლიხტენშტაინიშ ნანანოღა რე ვადუცი, უდიდაში ნოღა — შაანი. ქიანას ვა უღჷ ზუღაშა გჷშალი, თეწკჷმა, ლიხტენშტაინი ჟირჲ ქიანაშე ართ-ართი რე, ნამუსჷთ ვანძღჷ ნამთინი ოზუღე ქიანანჲ. ლიხტენშტაინი ჯუკუ სახენწჷფო რე დო მუში ფართობი რე 160,48 კვ. კმ. სანძღოეფიშ სიგინძა რე 76,6 კმ. ტერიტორიაშა მიშმურს მუჭოთ რზენი, თეშ - ალპეფი. არძაშე უმაღალაშ გვალა რე გრაუშპიცი — 2599 მ. ქიანას რე ჟირი წყარმალუ — რაინი დო ზამინა. ქიანაშ მაქსიმალური სიგინძა რე 24,56 კმ, სიგანა — 12,36 კმ. ქიანას რე ხვალე ართი ტობა ''გამპრინერ ზეელე'' ([[გერმანული ნინა|გერმ]]. das Gampriner Seele), ნამუქუთ 1927 წანას წყარმალუ რაინიშ ედიდაფაშ უკული აკიქიმინჷნჲ. == სახენწჷფო == ლიხტენშტაინს კონსტიტუციური მონარქია რე, მუთ გერსხუაფილი რე დემოკრატიულ პარლამენტიშა. ოფიციალური ნინა რე [[გერმანული ნინა|გერმანული]], ვალუტა — შვეიცარიული ფრანკი. 1989 წანაშე სახენწჷფოშ მადუდე რე პატჷნი Hans Adam II. სახენწჷფო საქვარეფს 2004 წანაშე დუდენს მონძე პრინცი Alois von und zu Liechtenstein. კანონიშდუმადვალუ ორგანო რე ართპალატამი ''ლიხტენშტაინიშ ლანდტაგი'', აკმოდირთუ 25 მაკათურშე, ნამუსჷთ გიშმაგორუნს კათა 4 წანაშე ართშა. სასამართო ხეშუულობას რე 5 მოსამართე. 1868 წანაშე ქიანას ვა ჸუნს ჯარი. ქიანაშ დინოხოლენჲ უშქურანჯალას პოლიცია თხილანს. ლიხტენშტაინიშ საელჩო რე [[ვენა]]ს, [[ბერნი|ბერნის]], [[ბერლინი|ბერლინს]], [[ბრიუსელი|ბრიუსელს]], [[სტრასბურგი|სტრასბურგის]], [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონს]] დო [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკის]] (გოართოიანაფილი ერეფიშ ორგანიზაცია). ადმინისტრაციულო ირთუ 2 ისტორიულ რეგიონო — ობერლანდი (ცენტრი ვადუცი) დო უნტერლანდი (ცენტრი შელენბერგი). თეშ მოხ, ქიანა 11 ოეპისკოპოსეთ ირთუ. == დემოგრაფია == ქიანას ოხორანს 35,365 კოჩი. რელიგია რე [[კათოლიციზმი]], ნანანოღა — [[ვადუცი]]. == ეკონომიკა == ლიხტენშტაინიშ ჭიჭე ფართობიშ დო ღარჷბი რესურსეფიშ უმკუჯინუო, ეკონომიკაშ დონე გვალო მაღალი რე. ქიანას მახორუეფიშე უმოსი კომპანიეფი რე. ქიანას ირ წანას 1.786 მილიარდი ააშ დოლარიშ ღირებაშ პროდუქცია იწარმებუ დო ოშქაშეთ 25 000 დოლარი მოურს ართ შურ მახორუშე. ინდუსტრიულ სექტორს ჩინებული ფირმეფი რე Hilti (ობურღალი ტექნიკა); Ivoclar Vivadent (სტომატოლოგიური ტექნიკა); Hoval (გოტჷბაფაშ დო ვენტილაციაშ სისტემეფი); Ospelt-Gruppe დო Halicona (ოჭკომალი პროდუქტეფი); Neutrik (ელექტროტექნიკა). == მონძალა == * ოფოსტე მარკეფიშ მუზეუმი, ოთარეშ ჯიხაზურგა (XVI ოშწ.). * XIV ოშწანურაშ ოხვამე. ==კომენტარეფი== <references group="კომ."/> == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.liechtenstein.li/index.php?id=54&L=1 The Principality of Liechtenstein] * [http://www.fuerstenhaus.li/en/ The Princely House of Liechtenstein] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190816193920/https://www.fuerstenhaus.li/en/ |date=2019-08-16 }} * [http://www.as.llv.li/ Statistics Liechtenstein] გერმანულო * [http://www.landtag.li/default.aspx?auswahl=1&id=390 Parliament] * [http://www.tourismus.li/en/welcome.cfm Tourism Liechtenstein] * [http://www.kunstmuseum.li/ National Art Museum of Liechtenstein] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ევროპაშ ქიანეფი}} [[კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:ლიხტენშტაინი]] ji3l5moc6hp2iuz9ceafpq7zyrz9d5d 248717 248713 2026-04-06T09:43:20Z Narazeni 826 /* ეტიმოლოგია */ 248717 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = <small>{{lang-de|Fürstentum Liechtenstein}}</small> |ედომუშამი_ჯოხო = ლიხტენშტაინიშ სათარო |ოართე_ჯოხო =ლიხტენშტაინი |შილა = Flag of Liechtenstein.svg |გერბი = Staatswappen-Liechtensteins.svg |რუკა = Europe-Liechtenstein.svg |ჰიმნი = <center>[[ფაილი:Oben am jungen Rhein, by the U.S. Navy Band.ogg]]</center> |დევიზი =„Für Gott, Fürst und Vaterland”<br>„ღორონთიშო, თარიშო დო ოდაბადეშო” |ზოხორინალაშ თარიღი = [[1866]] წანა ([[გერმანიაშ რსხუ]]) |ოფიციალური_ნინეფი = [[გერმანული ნინა|გერმანული]] |რელიგია= {{Tree list}} * 79.4 % [[ქირსიანობა]] ** 69.6 % [[კათოლიკური ოხვამე ლიხტენშტაინს|კათოლიციზმი]] <small>([[სახენწჷფო რელიგია|ოფიციალური]])</small> ** 9.8 % შხვა [[ქირსიანული გემაჸვენჯობეფიშ ერკებული|ქირსიანეფი]] {{Tree list/end}} * 9.6 % [[ვარელიგიურობა|ვა რელიგიური]] * 6.0 % [[ისლამი ლიშტენშტაინს|ისლამი]] * 5.0 % [[Rრელიგია ლიშტენშტაინს|შხვა]] |ნანანოღა= [[ვადუცი]] |latd=47 |latm=9 |latNS=N |longd=9 |longm=33 |longEW=E |უდიდაში_ნოღა =[[შაანი]]{{efn|შაანი დო ვადუცი ჟირ გინორთ მუნიციპალიტეტ რე ლიხტენშტაინს. ვადუცი რე ნანანოღა დო თარობაშ ორენი, ჩინებულ რე მუჭოთ ქიანაშ პოლიტიკური დო კულტურული ცენტრი. მუშჸურე შაანი მახორობაშ მეჯინათ რე არძაშ უკაბეტაშ მუნიციპალიტეტ, შანულამ ეკონომიკურ დო ოხორუე არან. მუჟანსჷთ ვადუცი ჩინებულ რე ადმინისტრაციულ შანულობათ, შაანს უმოსო წუმოძინელ რე ხერეჭუა დო კომერციულ საქვარეფ. ჟირხოლო ქიანაშ ცენტრის იდვალუაფუ, მარა ოინალჷნა შხვადოშხვა ფუნქციეფს<ref>\"Liechtenstein.\" Encyclopædia Britannica, https://www.britannica.com/place/Liechtenstein</ref><ref>Government of Liechtenstein, Official Portal, https://www.liechtenstein.li/en/</ref>}} |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარულ]] საპარლამენტო [[კონსტიტუციური მონარქია|გვერდო-კონსტიტუციურ მონარქია]] [[ბონი დემოკრატია|ბონ დემოკრატიაშ]] ელემენტეფით |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[ლიხტენშტაინიშ მონარქია|მონარქი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[ჰანს-ადამ II]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[რეგენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[ალოიზი (ლიხტენშტაინიშ მონძე მაფასკირი)|ალოიზი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = [[ლიხტენშტაინიშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = [[ბრიგიტა ჰაასი]] |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 190-ა |ფართობი =160.50<ref>{{cite web|title=Liechtenstein in Figures 2024|url=https://www.statistikportal.li/statistikportal/publications/103-liechtenstein-in-figures/2024/01/1/103.2024.01.1_01_liechtenstein-in-figures-2024.pdf|website=statistikportal.li|publisher={{interlanguage link|Liechtensteinische Landesverwaltung|de}}|access-date=12 October 2024}}</ref> |წყარი_% =2.7<ref>[http://www.llv.li/pdf-llv-as-jb_2011_1.1_geografie__raumnutzung_2011 Raum, Umwelt und Energie] {{webarchive |url= https://web.archive.org/web/20111012083302/http://www.llv.li/pdf-llv-as-jb_2011_1.1_geografie__raumnutzung_2011 |date=12 October 2011 }} Landesverwaltung Liechtenstein. Retrieved 2 October 2011.</ref> |ოეგებიე_მახორობა = 41,232<ref>{{cite web |title=Bevölkerungsstand per 31. Dezember 2023|url=https://www.statistikportal.li/de/themen/bevoelkerung/bevoelkerungsstand|website=statistikportal.li|publisher={{interlanguage link|Liechtensteinische Landesverwaltung|de}} |access-date=12 October 2024}}</ref> |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 189-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2023 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 249 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 56-ა |ედპ_ppp_წანა = 2024 |ედპ_ppp = {{ძინა}} $7.172 მილიარდი<ref name="TWF">{{cite web|title=Liechtenstein|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/liechtenstein/factsheets/ |publisher=[[Central Intelligence Agency]]|access-date=13 September 2025}}</ref> |ედპ_ppp_რანგი = 169-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე ={{ძინა}} $210,600<ref name="TWF"/> |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = |აგი ={{ძინა}} 0.938 |აგი_ტენდენცია = |აგი_კატეგორია = |აგი_რანგი =17-ო |აგი_წანა =2023 |ვალუტა= [[შვეიცარიული ფრანკი]] |ვალუტაშ_კოდი =CHF |ქიანაშ_კოდი =LI |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC+1]] |ზარხულიშ_ბორჯი =[[UTC+2]] |cctld =[[.li]] |ოტელეფონე_კოდი =+423 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= {{maplink|frame=yes|frame-align=right|frame-width=300|type=line|id=Q347|text=<center>ლიხტენშტაინიშ ინტერაქტიულ რუკა</center>}} }} '''ლიხტენშტაინი'''{{efn|ჯოხოდვალა „ლიხტენშტაინი“ მოურს გერმანულნინამ გვარშე [[ლიხტენშტაინეფი]], ნამუეფსჷთ ჯინჯ ავსტიაშე უღჷნა.<ref>{{cite web |url=https://shunculture.com/article/was-lietchenstian-part-of-austria |title=Liechtenstein's Historical Ties With Austria: A Complex Past |publisher=Ruqayyah Snyder |website=shunculture.com |access-date=2025-05-20}}</ref> ფანიაქ რეგიონ [[XVIII ოშწანურა]]ს იჸიდჷ დო [[1719]] წანას ქუდარსხჷ ლიხტენშტაინიშ სათარო.<ref>{{cite web |url=https://fuerstenhaus.li/en/die-biographien-aller-fuersten/18-century/ |title=18th century: Das Fürstenhaus von Liechtenstein |website=fuerstenhaus.li |access-date=2025-05-20}}</ref>}} ({{lang-de|{{აუდიო|De-Liechtenstein2.ogg|Liechtenstein}}}} {{IPA|[ˈlɪçtn̩ʃtaɪn]}}); ალემან-გერმ. Liachtaschta; ოფიციალურ ჯოხოდვალა — '''ლიხტენშტაინიშ სათარო''' ({{lang-de|{{აუდიო|De-Fürstentum Liechtenstein.ogg|Fürstentum Liechtenstein}}}}{{efn|თეხანობას, Fürstentum Liechtenstein შანენს სათაროს, ნამუსჷთ გამაგენს [[კონსტიტუციური მონარქია|კონსტიტუციურ მონარქია]].<ref>{{cite web |url=https://en.langenscheidt.com/german-english/fuerstentum |title=Fürstentum - Translation in English - Langenscheidt dictionary German-English |website=en.langenscheidt.com |access-date=2025-05-20}}</ref><ref>{{cite web |url=https://fuerstenhaus.li/en/the-monarchy/ |title=The Monarchy |website=fuerstenhaus.li |date=9 April 2021 |access-date=2025-05-20}}</ref> Fürst-ში (მაფასქირიშ) ტიტული უღჷ სახენწჷფოშ მადუდეს, ნამუთ ლიხტენშტაინეფიშ დინასტიაშ მაკათურ რე.<ref>{{cite web |url=https://www.liechtensteinusa.org/index.php/page/princely-house |title=Princely House |website=liechtensteinusa.org |access-date=2025-05-20}}</ref>}}<ref>''Duden Aussprachewörterbuch'', s.v. "Liechtenstein[er]".</ref> {{IPA|[ˈfʏʁstn̩tuːm ˈlɪçtn̩ˌʃtaɪ̯n]}}) — [[ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენი სახენწჷფოეფი#ფირფათ ინოკილერი|ჟირფათ ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენ]] [[გერმანული ნინა|გერმანულნინამ]] [[ჯუკუ სახენწჷფო]] ცენტრალურ [[ევროპა|ევროპულ]] [[ალპეფი|ალპეფს]], ნამუსჷთ ბჟაეიოლშე დო ოორუე-ბჟაეიოლშე უხურგანს [[ავსტრია]], ოორუე-ბჟადალშე, ბჟადალშე დო ობჟათეშე — [[შვეიცარია]].<ref>{{Cite journal |year=1992 |title=IGU regional conference on environment and quality of life in central Europe |journal=GeoJournal |volume=28 |issue=4 |page=483 |doi=10.1007/BF00273120 |bibcode=1992GeoJo..28..483. |s2cid=189889904}}</ref> ლიხტენშტაინი რე [[კონსტიტუციური მონარქია|გვერდო-კონსტიტუციურ მონარქია]], ნამუსჷთ დუდენს [[ლიხტენშატინიშ თარი]] [[ლიხტენშტაინეფი|ლიხტენშტაინეფიშ დინასტიაშე]], ასეიან მონარქ რე [[ჰანს-ადამ II]]. სახენწჷფო რე [[ევროპაშ ქიანეფიშ ერკენბული ქიანეფიშ მეჯინათ|ევროპაშ მაანთხა სახენწჷფო ფართობიშ მეჯინათ]], ნამუშ ტერიტორია 160 კმ^{<small>2</small>}-შე ონდეთ უმოსის აკმადგინსჷნ, მახორობა — 40 023 ადამიერ.<ref>[https://www.statistikportal.li/de/themen/bevoelkerung/bevoelkerungsstand]. Amt für Statistik. Liechtenstein. 30 June 2019</ref> ლიხტენშტაინ რე მოსოფელიშ არძაშე უჭიჭაშ ქიანა, ნამუთ ჟირ ქიანას უხურგანსჷნ<ref>{{Cite web |title=The smallest countries in the world by area |url=https://www.countries-ofthe-world.com/smallest-countries.html |access-date=3 July 2018 |website=www.countries-ofthe-world.com |language=en}}</ref> დო ართ-ართ რე თი აკაკა ქიანეფს შქას, ნამუეფსჷთ ვალ ვაუღჷნან.<ref>{{Cite web |title=The World Factbook |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2079rank.html#ls |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190317104350/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2079rank.html#ls |archive-date=2019-03-17 |access-date=2017-05-07 |website=CIA |publisher=Central Intelligence Agency}}</ref> ლიხტენშტაინი [[ლიხტენშტაინიშ მუნიციპალიტეტეფი|11 მუნიციპალიტეტო]] ირთჷ. ქიანაშ ნანანოღა რე [[ვადუცი]], უკაბეტაშ მუნიციპალიტეტ — [[შაანი]]. [[გოერო]]შ, [[ევროპაშ დუდიშული ვაჭუაშ ასოციაცია|ევროპაშ დუდიშულ ვაჭუაშ ასოციაციაშ]] დო [[ევროპაშ სხუნუ]]შ მაკათური რე. ვა რე [[ევროპაშ რსხუ]]შ მაკათური სახენწჷფო, მარა ოკათჷ მუჭოთ [[შენგენიშ ზონა|შენგენიშ ზონასჷნ]], თეშ [[ევროპაშ ეკონომიკური ზონა|ევროპაშ ეკონომიკურ ზონას]]. ქიანას უღჷ [[საბაჟო რსხუ|საბაჟო]] დო [[სავალუტო რსხუ]] შვეიცარიაწკჷმა, [[შვეიცარიული ფრანკი]]შ გჷმორინაფათ. პოლიტიკურო, [[2003]] წანას მანჯებულჷ საკონსტიტუციო რეფერენდუმქ მონარქის უმოსი მეტ ხემანჭუობეფ მეჩჷ, თიშ უკულ, მუთ თიქ რეფერენდუმიშ აკორცუაფაშ შვანს ქიანაშ დოტებათ დირცქინჷნ. თე ხემანჭუოფეფშა მიშმურს თარობაშ გინორინაფაშ, მოსამართალეფიშ დორინაფაშ დო კანონდვალაუშა ვეტო გედვალაშ ნება.<ref>{{cite web |last1=Osborn |first1=Andrew |title=European prince wins new powers |url=https://www.theguardian.com/world/2003/mar/17/andrewosborn |website=The Guardian |access-date=20 March 2024 |date=17 March 2003}}</ref> ეკონომიკურო, ლიხტენშტაინს ართ შურ მახორუშა ართ-ართ არძაშე მაღალ [[ედომშამი დინოხოელნი პროდუქტი|ედპ]] უღჷ მოსოფელს, [[ჸიდირიშ უნარიშ პარიტეტი]]შ გოთოლწონუათ.<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html CIA – The World Factbook – Country Comparison :: GDP – per capita (PPP)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130424075526/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html|date=24 April 2013}} Cia.gov. Retrieved 24 December 2011.</ref> ქიანას უღჷ ჸონიერ ფინანსურ სექტორი, ნამუშ ცენტრ ვადუცის რე. ქიანა ნამდგარდია ბორჯის მილიარდერეფიშ ოგინაგაფუე ხვაშიათ რდჷ ჩინებული, ნამუქჷთ [[2008]] წანას ოგინოგაფუე სკანდალით გეთჷ, მარა თიშ უკულ სათაროქ შანულამო გიახანდჷ თე რეპუტაციაშ ჩათხინაფალო. ლიხტენშტაინი, ნამუთ [[ალპური ქიანეფი|ალპურ ქიანა]] რენ, გვალამი რე, ნამუსჷთ ქიანას ზოთონჯიშ სპორტულ მეკონაჭაფო გჷნმართინუანს. == ეტიმოლოგია == * '''ოფიციალური''' — ლიხტენშტაინიშ ოთარე. * '''ოდაბადური''' — Liechtenstein; Furstentum Liechtenstein. * '''ეტიმოლოგია'''. ჯოხოდვალა შანენს ''ქექე ქუას'' დო გიადჷ ლიხტენშტაინიშ დინასტიაშ მეჯინათ, ნამუეფქჷთ მიძინეს დო აკაშქვეს შელენბერგიშ დო ვადუციშ საგრაფოეფიშ ტერიტორიეფინ. [[ფაილი: Liechtenstein-CIA WFB Map.png |thumb|left|ლიხტენშტაინი]] ==ისტორია== {{თარი|ლიხტენშტაინიშ ისტორია}} ===ორდოიან ისტორია=== [[ფაილი:Liechtenstein asv2022-10 img25 Balzers Burg Gutenberg.jpg|thumb|[[გუტენბერგიშ ჯიხა]], ბალზერსი, ლიხტენშტაინი]] [[ფაილი:Castillo, Vaduz, Liechtenstein, 2022-10-23, DD 65.jpg|thumb|[[ვადუციშ ჯიხა]], მიოჯინით ნანანოღაშა, სოდე ოხორანს ლიხტენშტაინშ თარ [[ჰანს-ადამ II]].]] [[ფაილი:Johann Josef I von Liechtenstein.jpg|thumb|upright|1805-1806 დო 1814-1836 წწ. ლიხტენშტაინიშ თარ [[იოჰან I ფონ ლიხტენშტაინი]]შ სურათი, [[იოჰან ბაპტისტ ლამპი უნჩაში]]შ ნახანტა. [[ლიხტენშტაინიშ მუზეუმი]], ვენა]] ლიხტენშტაინიშ ტერიტორიას ადამიერეფიშ რინაშ პირველ ნოქურ [[შქა პალეოლითი]]შ ხანას ორხველჷ<ref name="Early">[https://web.archive.org/web/20100419174957/http://www.swissworld.org/en/history/prehistory_to_romans/prehistoric_times/ History]. swissworld.org. Retrieved 27 June 2009</ref>. თენა თიშა მიოწურუანს, ნამჷ-და ადამიერეფ ალპეფიშ თე ნორთის დიო ხოლო უჯვეშაშ ბორჯის ოხორანდესჷნ. ჯვ. წ. 5300 წანაშო, ლეხერეფს გეგმორჩქინდჷ [[ნეოლითი|ნეოლითურ]] დიხაშხანდურ ხორუეფქ. თე ბორჯშე ადამიერეფქ: ქჷდიჭყეს დიხაშ დამუშება, აკაგეს პირველ იროიან ხორუეფი, ქჷდიჭყეს ჩხოლარეფიშ დოჭყანაფა. ლიხტენშტაინიშ ტერიტორიას ნეოლითური ხორუეფიშ მეგრაფა ძალამ შანულამ რე, ანდანდე თენა ოძირანს, ნამჷ-და თე რეგიონიშ უკაჭულ რელიეფიშ უმკუჯინალო, ადამიერეფს 5000 წანაშ წოხოლეთ შეულებუდეს ალპურ ლეხერეფს წჷმოძინელ ოფუტეშ მეურნობაშ დოჭყაფა. ლიხტენშტაინიშ ტერიტორიას გვიან რკინაშ ხანას (ჯვ. წ. 450 წანაშე) [[ჰალშტატიშ კულტურა|ჰალშტატიშ]] დო [[ლა-ტენიშ კულტურა|ლა-ტენიშ კულტურეფ]] პეულანდეს. მერჩქინელ რე, ნამჷ-და თე კულტურეფს ჯვეშ ბერძენულ დო ეტრუსკულ ცივილიზაციეფიშ გაულა უღუდესჷნ. რკინაშ ხანაშ განწეხანს დო რომაულ ეპოქაშა, ალპურ რაინიშ ლეხერს აბორიგენულ თური — [[ვენონეფი]] ოხორანდჷ. თე რეგიონიშ [[ჯვეში რომი|რომაულ]] ანექსია ეტაპობურო მიშჷ, ჯვ. წ. 58 წანა: [[იულიუს კეისარი|იულიუს კეისარქ]] [[ბიბრაქტეშ ლჷმა]]ს დამარცხჷ ალპურ თურეფი, ნამუშით რეგიონქ რომიშ გაულაშა გენშართჷ. ჯვ. წ. 15 წანა: იმპერატორ [[ავგუსტუსი]]შ სქუაჸონერეფქ — [[ტიბერიუსი]]ქ (მუმალს რომიშ მაჟირა იმპერატორქ) დო [[ნერონ კლავდიუს დრუზუსი|დრუზუსი]]ქ საბოლათ ქჷდიჸუნუეს ედომუშამ ალპურ ოფირჩა<ref name="Römerzeit – Historisches Lexikon">{{Cite web |title=Römerzeit – Historisches Lexikon |url=https://historisches-lexikon.li/R%C3%B6merzeit |access-date=2023-01-05 |website=historisches-lexikon.li |language=de}}</ref>. თი დიხეფქ, ნამუეფჷთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინიშ ჯოხოთ გინირთჷნ, [[რომიშ პროვინციეფი|რომიშ პროვინცია]] [[რეცია]]შ (Raetia) ნორთო გინირთჷ. ათე არანს [[რომიშ იმპერიაშ არმია|რომიშ არმია]] აკონტროლენდჷ, ნამუსჷთ კაბეტ ლეგიონერულ კარეეფ უღუდჷ [[ბრეგენცი|ბრიგანტიუმს]] (Bregenz, ავსტრია), [[ბოდენიშ ტობა|ბოდენიშ ტობაშ]] გოხოლუას დო [[მაიენფელდი|მაგიას]] (Maienfeld, შვეიცარია). რომაალეფქ აკაგეს დო ულუანდეს [[რომაულ შარეფი|შარეფს]], ნამუთ თე ტერიტორიას გიშმეშჷნ. მეხოლაფირო ახ. წ. 260 წანას ბრიგანტიუმი [[ალემანეფი|ალემანეფქ]] აკორაბადეს — თენა რდჷ [[გერმანულ თურეფი|გერმანულ თური]], ნამუქჷთ მოგვიანეთ, 450 წანაშო, თე დიხეფს ქჷდიხორესჷნ.<ref name="Römerzeit – Historisches Lexikon"/> [[ორდოიან შქა ოშწანურეფი|ორდოიან შქა ოშწანურეფს]], [[ალემანეფი|ალემანეფქ]] V ოშწანურაშო ბჟაეიოლ [[შვეიცარიაშ გაბარი|შვეიცარიაშ გაბარს]] ქჷდიხორეს, [[VIII ოშწანურა]]შ დათებუშო — [[ალპეფი|ალპეფიშ ლეხერეფს]]. ტერიტორია, ნამუთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინიშ ჯოხოთ იჸუაფუდჷ ჩინებულინ, [[ალემანია|ალემანიაშ]] ბჟაეიოლ კირდეს იდვალუაფუდჷ. [[VI ოშწანურა]]ს, ათე არანქ [[ფრანკეფიშ იმპერია|ფრანკეფიშ იმპერიაშ]] ნორთო გინირთჷ თიშ უკული, მუთ [[ხლოდვიგ I|ხლოდვიგ I]]-ქ [[504]] წანას [[ცულპიხი|ტოლბიაკწკჷმა]] ალემანეფს გიორჯგინჷნ.<ref name="Nationsencyclopedia">[http://www.nationsencyclopedia.com/Europe/Switzerland-HISTORY.html Switzerland history] Nationsencyclopedia.com. Retrieved 27 November 2009</ref><ref name="Nationsonline">[http://www.nationsonline.org/oneworld/History/Switzerland-history.htm History of Switzerland] Nationsonline.org. Retrieved 27 November 2009.</ref> ტერიტორია, ნამუქჷთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინიშ ჯოხოთ გინირთჷნ, ფრანკეფიშ ჰეგემონიაშ ([[მეროვინგეფი|მეროვინგეფიშ]] დო [[კაროლინგეფიშ იმპერია|კაროლინგეფიშ]] დინასტიეფი) თუდო სქიდუდჷ 843 წანაშახ, სოიშა [[ვერდენიშ აპიჯალა|ვერდენიშ აპიჯალაქ]] კაროლინგეფიშ იმპერია ვაგორთჷნ; თექ მოხვადჷ [[814]] წანას [[კარლოს დიდი|კარლოს დიდიშ]] ღურაშ უკული.<ref name = Early /> ტერიტორია, ნამუთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინო გინირთჷნ, [[ბჟაეიოლ ფრანკეფიშ ომაფე|ბჟაეიოლ ფრანკეფიშ ომაფეშ]] (East Francia) ნორთ რდჷ, მოგვიანეთ — მეხოლაფირო 1000 წანაშო, კჷნე აკიკათეს [[შქა ფრანკეფიშ ომაფე|შქა ფრანკეფიშ ომაფეწკჷმა]] [[საღორონთო რომიშ იმპერია|საღორონთო რომიშ იმპერიაშ]] აკოდგინალუას.<ref name = Early /> მეხოლაფირო [[1100]] წანაშა, თე არანს თარ ენა [[რეტორომანული ნინა|რეტორომანულ]] (Romansch) რდჷ; თეშ უკული, ტერიტორიას [[გერმანული ნინა|გერმანულ ნინაქ]] ქჷდიჭყუ მოდვალა. [[1300]] წანას, რეგიონს ქაკათჷ დო ქჷდიხორუ ხოლო ართ ალემანურ მახორობაქ — [[ვალზერეფი|ვალზერეფქ]], ნამუეფჷთ გოჭყაფათ [[ვალე (კანტონი)|ვალეშე]] (Valais) რდეს; მაღალგვალამ ოფუტე [[ტრიზენბერგი]] ამდღარშათ ეთმისქილიდუანს [[ვალზერულ გერმანულ ნინა|ვალზერულ დიალექტიშ]] მახასიათებელეფს.<ref>{{Cite book |last=Klieger |first=P. Christiaan |url=https://books.google.com/books?id=CrfwGa4aCwYC |title=The Microstates of Europe: Designer Nations in a Post-Modern World |publisher=Lexington Books |isbn=978-0-7391-7427-2 |series=Anthropology, political science |location=Lanham, Maryland |publication-date=2012 |page=41 |chapter=Principality of Liechtenstein |date=29 November 2012 |quote=In 1300, the Walsers, a mountain-dwelling Alemannic speaking group from Valais in Switzerland, entered and inhabited the modern eastern Switzerland, Liechtenstein, and Vorarlberg, Austria. The mountain village of Triesenberg is a modern preserve of the Walser people and their dialect. |access-date=27 January 2021}}</ref> 1200 წანაშო, ალპური გაბარიშ ედომუშამ დომინიონეფს (დიხეფს) სავოიაშ, ცერინგენიშ, ჰაბსბურგიშ დო კიბურგიშ გვარიშეფი აკონტროლენდეს. შხვა რეგიონეფს იმპერიულ დუდიშულიშ სტატუსიქ მიაჩესჷნ, ნამუთ იმპერიას გვალაშ გინაულარეფშა ბონ კონტროლიშ მეშქაშობას არზენდჷ. მუჟანსჷთ 1264 წანას კიბურგიშ დინასტიაქ აკოცუნ, ჰაბსბურგეფქ, მაფა [[რუდოლფ I ჰაბსბურგი|რუდოლფ I]]-იშ (ნამუქჷთ 1273 წანას საღორონთო რომიშ იმპერატორო გინირთჷნ) ხემანჯღვერალათ, მუნეფიშ ტერიტორიეფს ბჟაეიოლ ალპურ გაბარშახ გუძინეს.<ref name = Nationsencyclopedia /> [[1396]] წანას, [[ვადუცი]]ქ, ნამუთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინიშ ობჟათე რეგიონო გინირთჷნ, იმპერიულ დუდიშულ სტატუს მიპალუ; თენა შანენდჷ თის, ნამჷ-და თინა ხვალე [[საღორონთო რომიშ იმპერია|საღორონთო რომიშ იმპერატორს]] დუთმოჸუნდჷნ.<ref name="Eccardt 2005 176">{{Cite book |last=Eccardt |first=Thomas |title=Secrets of the Seven Smallest States of Europe |date=2005 |publisher=Hippocrene Books |isbn=978-0-7818-1032-6 |pages=176}}</ref> == გეოგრაფია == ლიხტენშტაინიშ ოთარე სუვერენულ ქიანა რე. იდვალუაფუ [[ავსტრია]] დო [[შვეიცარია]]შ ოშქაშეთ, წყარმალუ [[რაინი]]შ პიჯის. ლიხტენშტაინიშ ნანანოღა რე ვადუცი, უდიდაში ნოღა — შაანი. ქიანას ვა უღჷ ზუღაშა გჷშალი, თეწკჷმა, ლიხტენშტაინი ჟირჲ ქიანაშე ართ-ართი რე, ნამუსჷთ ვანძღჷ ნამთინი ოზუღე ქიანანჲ. ლიხტენშტაინი ჯუკუ სახენწჷფო რე დო მუში ფართობი რე 160,48 კვ. კმ. სანძღოეფიშ სიგინძა რე 76,6 კმ. ტერიტორიაშა მიშმურს მუჭოთ რზენი, თეშ - ალპეფი. არძაშე უმაღალაშ გვალა რე გრაუშპიცი — 2599 მ. ქიანას რე ჟირი წყარმალუ — რაინი დო ზამინა. ქიანაშ მაქსიმალური სიგინძა რე 24,56 კმ, სიგანა — 12,36 კმ. ქიანას რე ხვალე ართი ტობა ''გამპრინერ ზეელე'' ([[გერმანული ნინა|გერმ]]. das Gampriner Seele), ნამუქუთ 1927 წანას წყარმალუ რაინიშ ედიდაფაშ უკული აკიქიმინჷნჲ. == სახენწჷფო == ლიხტენშტაინს კონსტიტუციური მონარქია რე, მუთ გერსხუაფილი რე დემოკრატიულ პარლამენტიშა. ოფიციალური ნინა რე [[გერმანული ნინა|გერმანული]], ვალუტა — შვეიცარიული ფრანკი. 1989 წანაშე სახენწჷფოშ მადუდე რე პატჷნი Hans Adam II. სახენწჷფო საქვარეფს 2004 წანაშე დუდენს მონძე პრინცი Alois von und zu Liechtenstein. კანონიშდუმადვალუ ორგანო რე ართპალატამი ''ლიხტენშტაინიშ ლანდტაგი'', აკმოდირთუ 25 მაკათურშე, ნამუსჷთ გიშმაგორუნს კათა 4 წანაშე ართშა. სასამართო ხეშუულობას რე 5 მოსამართე. 1868 წანაშე ქიანას ვა ჸუნს ჯარი. ქიანაშ დინოხოლენჲ უშქურანჯალას პოლიცია თხილანს. ლიხტენშტაინიშ საელჩო რე [[ვენა]]ს, [[ბერნი|ბერნის]], [[ბერლინი|ბერლინს]], [[ბრიუსელი|ბრიუსელს]], [[სტრასბურგი|სტრასბურგის]], [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონს]] დო [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკის]] (გოართოიანაფილი ერეფიშ ორგანიზაცია). ადმინისტრაციულო ირთუ 2 ისტორიულ რეგიონო — ობერლანდი (ცენტრი ვადუცი) დო უნტერლანდი (ცენტრი შელენბერგი). თეშ მოხ, ქიანა 11 ოეპისკოპოსეთ ირთუ. == დემოგრაფია == ქიანას ოხორანს 35,365 კოჩი. რელიგია რე [[კათოლიციზმი]], ნანანოღა — [[ვადუცი]]. == ეკონომიკა == ლიხტენშტაინიშ ჭიჭე ფართობიშ დო ღარჷბი რესურსეფიშ უმკუჯინუო, ეკონომიკაშ დონე გვალო მაღალი რე. ქიანას მახორუეფიშე უმოსი კომპანიეფი რე. ქიანას ირ წანას 1.786 მილიარდი ააშ დოლარიშ ღირებაშ პროდუქცია იწარმებუ დო ოშქაშეთ 25 000 დოლარი მოურს ართ შურ მახორუშე. ინდუსტრიულ სექტორს ჩინებული ფირმეფი რე Hilti (ობურღალი ტექნიკა); Ivoclar Vivadent (სტომატოლოგიური ტექნიკა); Hoval (გოტჷბაფაშ დო ვენტილაციაშ სისტემეფი); Ospelt-Gruppe დო Halicona (ოჭკომალი პროდუქტეფი); Neutrik (ელექტროტექნიკა). == მონძალა == * ოფოსტე მარკეფიშ მუზეუმი, ოთარეშ ჯიხაზურგა (XVI ოშწ.). * XIV ოშწანურაშ ოხვამე. ==კომენტარეფი== <references group="კომ."/> == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.liechtenstein.li/index.php?id=54&L=1 The Principality of Liechtenstein] * [http://www.fuerstenhaus.li/en/ The Princely House of Liechtenstein] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190816193920/https://www.fuerstenhaus.li/en/ |date=2019-08-16 }} * [http://www.as.llv.li/ Statistics Liechtenstein] გერმანულო * [http://www.landtag.li/default.aspx?auswahl=1&id=390 Parliament] * [http://www.tourismus.li/en/welcome.cfm Tourism Liechtenstein] * [http://www.kunstmuseum.li/ National Art Museum of Liechtenstein] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ევროპაშ ქიანეფი}} [[კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:ლიხტენშტაინი]] szlvj940qopasifynwkofkjd7hoziwu 248718 248717 2026-04-06T10:05:30Z Narazeni 826 /* გეოგრაფია */ 248718 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = <small>{{lang-de|Fürstentum Liechtenstein}}</small> |ედომუშამი_ჯოხო = ლიხტენშტაინიშ სათარო |ოართე_ჯოხო =ლიხტენშტაინი |შილა = Flag of Liechtenstein.svg |გერბი = Staatswappen-Liechtensteins.svg |რუკა = Europe-Liechtenstein.svg |ჰიმნი = <center>[[ფაილი:Oben am jungen Rhein, by the U.S. Navy Band.ogg]]</center> |დევიზი =„Für Gott, Fürst und Vaterland”<br>„ღორონთიშო, თარიშო დო ოდაბადეშო” |ზოხორინალაშ თარიღი = [[1866]] წანა ([[გერმანიაშ რსხუ]]) |ოფიციალური_ნინეფი = [[გერმანული ნინა|გერმანული]] |რელიგია= {{Tree list}} * 79.4 % [[ქირსიანობა]] ** 69.6 % [[კათოლიკური ოხვამე ლიხტენშტაინს|კათოლიციზმი]] <small>([[სახენწჷფო რელიგია|ოფიციალური]])</small> ** 9.8 % შხვა [[ქირსიანული გემაჸვენჯობეფიშ ერკებული|ქირსიანეფი]] {{Tree list/end}} * 9.6 % [[ვარელიგიურობა|ვა რელიგიური]] * 6.0 % [[ისლამი ლიშტენშტაინს|ისლამი]] * 5.0 % [[Rრელიგია ლიშტენშტაინს|შხვა]] |ნანანოღა= [[ვადუცი]] |latd=47 |latm=9 |latNS=N |longd=9 |longm=33 |longEW=E |უდიდაში_ნოღა =[[შაანი]]{{efn|შაანი დო ვადუცი ჟირ გინორთ მუნიციპალიტეტ რე ლიხტენშტაინს. ვადუცი რე ნანანოღა დო თარობაშ ორენი, ჩინებულ რე მუჭოთ ქიანაშ პოლიტიკური დო კულტურული ცენტრი. მუშჸურე შაანი მახორობაშ მეჯინათ რე არძაშ უკაბეტაშ მუნიციპალიტეტ, შანულამ ეკონომიკურ დო ოხორუე არან. მუჟანსჷთ ვადუცი ჩინებულ რე ადმინისტრაციულ შანულობათ, შაანს უმოსო წუმოძინელ რე ხერეჭუა დო კომერციულ საქვარეფ. ჟირხოლო ქიანაშ ცენტრის იდვალუაფუ, მარა ოინალჷნა შხვადოშხვა ფუნქციეფს<ref>\"Liechtenstein.\" Encyclopædia Britannica, https://www.britannica.com/place/Liechtenstein</ref><ref>Government of Liechtenstein, Official Portal, https://www.liechtenstein.li/en/</ref>}} |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარულ]] საპარლამენტო [[კონსტიტუციური მონარქია|გვერდო-კონსტიტუციურ მონარქია]] [[ბონი დემოკრატია|ბონ დემოკრატიაშ]] ელემენტეფით |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[ლიხტენშტაინიშ მონარქია|მონარქი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[ჰანს-ადამ II]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[რეგენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[ალოიზი (ლიხტენშტაინიშ მონძე მაფასკირი)|ალოიზი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = [[ლიხტენშტაინიშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = [[ბრიგიტა ჰაასი]] |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 190-ა |ფართობი =160.50<ref>{{cite web|title=Liechtenstein in Figures 2024|url=https://www.statistikportal.li/statistikportal/publications/103-liechtenstein-in-figures/2024/01/1/103.2024.01.1_01_liechtenstein-in-figures-2024.pdf|website=statistikportal.li|publisher={{interlanguage link|Liechtensteinische Landesverwaltung|de}}|access-date=12 October 2024}}</ref> |წყარი_% =2.7<ref>[http://www.llv.li/pdf-llv-as-jb_2011_1.1_geografie__raumnutzung_2011 Raum, Umwelt und Energie] {{webarchive |url= https://web.archive.org/web/20111012083302/http://www.llv.li/pdf-llv-as-jb_2011_1.1_geografie__raumnutzung_2011 |date=12 October 2011 }} Landesverwaltung Liechtenstein. Retrieved 2 October 2011.</ref> |ოეგებიე_მახორობა = 41,232<ref>{{cite web |title=Bevölkerungsstand per 31. Dezember 2023|url=https://www.statistikportal.li/de/themen/bevoelkerung/bevoelkerungsstand|website=statistikportal.li|publisher={{interlanguage link|Liechtensteinische Landesverwaltung|de}} |access-date=12 October 2024}}</ref> |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 189-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2023 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 249 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 56-ა |ედპ_ppp_წანა = 2024 |ედპ_ppp = {{ძინა}} $7.172 მილიარდი<ref name="TWF">{{cite web|title=Liechtenstein|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/liechtenstein/factsheets/ |publisher=[[Central Intelligence Agency]]|access-date=13 September 2025}}</ref> |ედპ_ppp_რანგი = 169-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე ={{ძინა}} $210,600<ref name="TWF"/> |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = |აგი ={{ძინა}} 0.938 |აგი_ტენდენცია = |აგი_კატეგორია = |აგი_რანგი =17-ო |აგი_წანა =2023 |ვალუტა= [[შვეიცარიული ფრანკი]] |ვალუტაშ_კოდი =CHF |ქიანაშ_კოდი =LI |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC+1]] |ზარხულიშ_ბორჯი =[[UTC+2]] |cctld =[[.li]] |ოტელეფონე_კოდი =+423 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= {{maplink|frame=yes|frame-align=right|frame-width=300|type=line|id=Q347|text=<center>ლიხტენშტაინიშ ინტერაქტიულ რუკა</center>}} }} '''ლიხტენშტაინი'''{{efn|ჯოხოდვალა „ლიხტენშტაინი“ მოურს გერმანულნინამ გვარშე [[ლიხტენშტაინეფი]], ნამუეფსჷთ ჯინჯ ავსტიაშე უღჷნა.<ref>{{cite web |url=https://shunculture.com/article/was-lietchenstian-part-of-austria |title=Liechtenstein's Historical Ties With Austria: A Complex Past |publisher=Ruqayyah Snyder |website=shunculture.com |access-date=2025-05-20}}</ref> ფანიაქ რეგიონ [[XVIII ოშწანურა]]ს იჸიდჷ დო [[1719]] წანას ქუდარსხჷ ლიხტენშტაინიშ სათარო.<ref>{{cite web |url=https://fuerstenhaus.li/en/die-biographien-aller-fuersten/18-century/ |title=18th century: Das Fürstenhaus von Liechtenstein |website=fuerstenhaus.li |access-date=2025-05-20}}</ref>}} ({{lang-de|{{აუდიო|De-Liechtenstein2.ogg|Liechtenstein}}}} {{IPA|[ˈlɪçtn̩ʃtaɪn]}}); ალემან-გერმ. Liachtaschta; ოფიციალურ ჯოხოდვალა — '''ლიხტენშტაინიშ სათარო''' ({{lang-de|{{აუდიო|De-Fürstentum Liechtenstein.ogg|Fürstentum Liechtenstein}}}}{{efn|თეხანობას, Fürstentum Liechtenstein შანენს სათაროს, ნამუსჷთ გამაგენს [[კონსტიტუციური მონარქია|კონსტიტუციურ მონარქია]].<ref>{{cite web |url=https://en.langenscheidt.com/german-english/fuerstentum |title=Fürstentum - Translation in English - Langenscheidt dictionary German-English |website=en.langenscheidt.com |access-date=2025-05-20}}</ref><ref>{{cite web |url=https://fuerstenhaus.li/en/the-monarchy/ |title=The Monarchy |website=fuerstenhaus.li |date=9 April 2021 |access-date=2025-05-20}}</ref> Fürst-ში (მაფასქირიშ) ტიტული უღჷ სახენწჷფოშ მადუდეს, ნამუთ ლიხტენშტაინეფიშ დინასტიაშ მაკათურ რე.<ref>{{cite web |url=https://www.liechtensteinusa.org/index.php/page/princely-house |title=Princely House |website=liechtensteinusa.org |access-date=2025-05-20}}</ref>}}<ref>''Duden Aussprachewörterbuch'', s.v. "Liechtenstein[er]".</ref> {{IPA|[ˈfʏʁstn̩tuːm ˈlɪçtn̩ˌʃtaɪ̯n]}}) — [[ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენი სახენწჷფოეფი#ფირფათ ინოკილერი|ჟირფათ ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენ]] [[გერმანული ნინა|გერმანულნინამ]] [[ჯუკუ სახენწჷფო]] ცენტრალურ [[ევროპა|ევროპულ]] [[ალპეფი|ალპეფს]], ნამუსჷთ ბჟაეიოლშე დო ოორუე-ბჟაეიოლშე უხურგანს [[ავსტრია]], ოორუე-ბჟადალშე, ბჟადალშე დო ობჟათეშე — [[შვეიცარია]].<ref>{{Cite journal |year=1992 |title=IGU regional conference on environment and quality of life in central Europe |journal=GeoJournal |volume=28 |issue=4 |page=483 |doi=10.1007/BF00273120 |bibcode=1992GeoJo..28..483. |s2cid=189889904}}</ref> ლიხტენშტაინი რე [[კონსტიტუციური მონარქია|გვერდო-კონსტიტუციურ მონარქია]], ნამუსჷთ დუდენს [[ლიხტენშატინიშ თარი]] [[ლიხტენშტაინეფი|ლიხტენშტაინეფიშ დინასტიაშე]], ასეიან მონარქ რე [[ჰანს-ადამ II]]. სახენწჷფო რე [[ევროპაშ ქიანეფიშ ერკენბული ქიანეფიშ მეჯინათ|ევროპაშ მაანთხა სახენწჷფო ფართობიშ მეჯინათ]], ნამუშ ტერიტორია 160 კმ^{<small>2</small>}-შე ონდეთ უმოსის აკმადგინსჷნ, მახორობა — 40 023 ადამიერ.<ref>[https://www.statistikportal.li/de/themen/bevoelkerung/bevoelkerungsstand]. Amt für Statistik. Liechtenstein. 30 June 2019</ref> ლიხტენშტაინ რე მოსოფელიშ არძაშე უჭიჭაშ ქიანა, ნამუთ ჟირ ქიანას უხურგანსჷნ<ref>{{Cite web |title=The smallest countries in the world by area |url=https://www.countries-ofthe-world.com/smallest-countries.html |access-date=3 July 2018 |website=www.countries-ofthe-world.com |language=en}}</ref> დო ართ-ართ რე თი აკაკა ქიანეფს შქას, ნამუეფსჷთ ვალ ვაუღჷნან.<ref>{{Cite web |title=The World Factbook |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2079rank.html#ls |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190317104350/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2079rank.html#ls |archive-date=2019-03-17 |access-date=2017-05-07 |website=CIA |publisher=Central Intelligence Agency}}</ref> ლიხტენშტაინი [[ლიხტენშტაინიშ მუნიციპალიტეტეფი|11 მუნიციპალიტეტო]] ირთჷ. ქიანაშ ნანანოღა რე [[ვადუცი]], უკაბეტაშ მუნიციპალიტეტ — [[შაანი]]. [[გოერო]]შ, [[ევროპაშ დუდიშული ვაჭუაშ ასოციაცია|ევროპაშ დუდიშულ ვაჭუაშ ასოციაციაშ]] დო [[ევროპაშ სხუნუ]]შ მაკათური რე. ვა რე [[ევროპაშ რსხუ]]შ მაკათური სახენწჷფო, მარა ოკათჷ მუჭოთ [[შენგენიშ ზონა|შენგენიშ ზონასჷნ]], თეშ [[ევროპაშ ეკონომიკური ზონა|ევროპაშ ეკონომიკურ ზონას]]. ქიანას უღჷ [[საბაჟო რსხუ|საბაჟო]] დო [[სავალუტო რსხუ]] შვეიცარიაწკჷმა, [[შვეიცარიული ფრანკი]]შ გჷმორინაფათ. პოლიტიკურო, [[2003]] წანას მანჯებულჷ საკონსტიტუციო რეფერენდუმქ მონარქის უმოსი მეტ ხემანჭუობეფ მეჩჷ, თიშ უკულ, მუთ თიქ რეფერენდუმიშ აკორცუაფაშ შვანს ქიანაშ დოტებათ დირცქინჷნ. თე ხემანჭუოფეფშა მიშმურს თარობაშ გინორინაფაშ, მოსამართალეფიშ დორინაფაშ დო კანონდვალაუშა ვეტო გედვალაშ ნება.<ref>{{cite web |last1=Osborn |first1=Andrew |title=European prince wins new powers |url=https://www.theguardian.com/world/2003/mar/17/andrewosborn |website=The Guardian |access-date=20 March 2024 |date=17 March 2003}}</ref> ეკონომიკურო, ლიხტენშტაინს ართ შურ მახორუშა ართ-ართ არძაშე მაღალ [[ედომშამი დინოხოელნი პროდუქტი|ედპ]] უღჷ მოსოფელს, [[ჸიდირიშ უნარიშ პარიტეტი]]შ გოთოლწონუათ.<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html CIA – The World Factbook – Country Comparison :: GDP – per capita (PPP)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130424075526/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html|date=24 April 2013}} Cia.gov. Retrieved 24 December 2011.</ref> ქიანას უღჷ ჸონიერ ფინანსურ სექტორი, ნამუშ ცენტრ ვადუცის რე. ქიანა ნამდგარდია ბორჯის მილიარდერეფიშ ოგინაგაფუე ხვაშიათ რდჷ ჩინებული, ნამუქჷთ [[2008]] წანას ოგინოგაფუე სკანდალით გეთჷ, მარა თიშ უკულ სათაროქ შანულამო გიახანდჷ თე რეპუტაციაშ ჩათხინაფალო. ლიხტენშტაინი, ნამუთ [[ალპური ქიანეფი|ალპურ ქიანა]] რენ, გვალამი რე, ნამუსჷთ ქიანას ზოთონჯიშ სპორტულ მეკონაჭაფო გჷნმართინუანს. == ეტიმოლოგია == * '''ოფიციალური''' — ლიხტენშტაინიშ ოთარე. * '''ოდაბადური''' — Liechtenstein; Furstentum Liechtenstein. * '''ეტიმოლოგია'''. ჯოხოდვალა შანენს ''ქექე ქუას'' დო გიადჷ ლიხტენშტაინიშ დინასტიაშ მეჯინათ, ნამუეფქჷთ მიძინეს დო აკაშქვეს შელენბერგიშ დო ვადუციშ საგრაფოეფიშ ტერიტორიეფინ. [[ფაილი: Liechtenstein-CIA WFB Map.png |thumb|left|ლიხტენშტაინი]] ==ისტორია== {{თარი|ლიხტენშტაინიშ ისტორია}} ===ორდოიან ისტორია=== [[ფაილი:Liechtenstein asv2022-10 img25 Balzers Burg Gutenberg.jpg|thumb|[[გუტენბერგიშ ჯიხა]], ბალზერსი, ლიხტენშტაინი]] [[ფაილი:Castillo, Vaduz, Liechtenstein, 2022-10-23, DD 65.jpg|thumb|[[ვადუციშ ჯიხა]], მიოჯინით ნანანოღაშა, სოდე ოხორანს ლიხტენშტაინშ თარ [[ჰანს-ადამ II]].]] [[ფაილი:Johann Josef I von Liechtenstein.jpg|thumb|upright|1805-1806 დო 1814-1836 წწ. ლიხტენშტაინიშ თარ [[იოჰან I ფონ ლიხტენშტაინი]]შ სურათი, [[იოჰან ბაპტისტ ლამპი უნჩაში]]შ ნახანტა. [[ლიხტენშტაინიშ მუზეუმი]], ვენა]] ლიხტენშტაინიშ ტერიტორიას ადამიერეფიშ რინაშ პირველ ნოქურ [[შქა პალეოლითი]]შ ხანას ორხველჷ<ref name="Early">[https://web.archive.org/web/20100419174957/http://www.swissworld.org/en/history/prehistory_to_romans/prehistoric_times/ History]. swissworld.org. Retrieved 27 June 2009</ref>. თენა თიშა მიოწურუანს, ნამჷ-და ადამიერეფ ალპეფიშ თე ნორთის დიო ხოლო უჯვეშაშ ბორჯის ოხორანდესჷნ. ჯვ. წ. 5300 წანაშო, ლეხერეფს გეგმორჩქინდჷ [[ნეოლითი|ნეოლითურ]] დიხაშხანდურ ხორუეფქ. თე ბორჯშე ადამიერეფქ: ქჷდიჭყეს დიხაშ დამუშება, აკაგეს პირველ იროიან ხორუეფი, ქჷდიჭყეს ჩხოლარეფიშ დოჭყანაფა. ლიხტენშტაინიშ ტერიტორიას ნეოლითური ხორუეფიშ მეგრაფა ძალამ შანულამ რე, ანდანდე თენა ოძირანს, ნამჷ-და თე რეგიონიშ უკაჭულ რელიეფიშ უმკუჯინალო, ადამიერეფს 5000 წანაშ წოხოლეთ შეულებუდეს ალპურ ლეხერეფს წჷმოძინელ ოფუტეშ მეურნობაშ დოჭყაფა. ლიხტენშტაინიშ ტერიტორიას გვიან რკინაშ ხანას (ჯვ. წ. 450 წანაშე) [[ჰალშტატიშ კულტურა|ჰალშტატიშ]] დო [[ლა-ტენიშ კულტურა|ლა-ტენიშ კულტურეფ]] პეულანდეს. მერჩქინელ რე, ნამჷ-და თე კულტურეფს ჯვეშ ბერძენულ დო ეტრუსკულ ცივილიზაციეფიშ გაულა უღუდესჷნ. რკინაშ ხანაშ განწეხანს დო რომაულ ეპოქაშა, ალპურ რაინიშ ლეხერს აბორიგენულ თური — [[ვენონეფი]] ოხორანდჷ. თე რეგიონიშ [[ჯვეში რომი|რომაულ]] ანექსია ეტაპობურო მიშჷ, ჯვ. წ. 58 წანა: [[იულიუს კეისარი|იულიუს კეისარქ]] [[ბიბრაქტეშ ლჷმა]]ს დამარცხჷ ალპურ თურეფი, ნამუშით რეგიონქ რომიშ გაულაშა გენშართჷ. ჯვ. წ. 15 წანა: იმპერატორ [[ავგუსტუსი]]შ სქუაჸონერეფქ — [[ტიბერიუსი]]ქ (მუმალს რომიშ მაჟირა იმპერატორქ) დო [[ნერონ კლავდიუს დრუზუსი|დრუზუსი]]ქ საბოლათ ქჷდიჸუნუეს ედომუშამ ალპურ ოფირჩა<ref name="Römerzeit – Historisches Lexikon">{{Cite web |title=Römerzeit – Historisches Lexikon |url=https://historisches-lexikon.li/R%C3%B6merzeit |access-date=2023-01-05 |website=historisches-lexikon.li |language=de}}</ref>. თი დიხეფქ, ნამუეფჷთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინიშ ჯოხოთ გინირთჷნ, [[რომიშ პროვინციეფი|რომიშ პროვინცია]] [[რეცია]]შ (Raetia) ნორთო გინირთჷ. ათე არანს [[რომიშ იმპერიაშ არმია|რომიშ არმია]] აკონტროლენდჷ, ნამუსჷთ კაბეტ ლეგიონერულ კარეეფ უღუდჷ [[ბრეგენცი|ბრიგანტიუმს]] (Bregenz, ავსტრია), [[ბოდენიშ ტობა|ბოდენიშ ტობაშ]] გოხოლუას დო [[მაიენფელდი|მაგიას]] (Maienfeld, შვეიცარია). რომაალეფქ აკაგეს დო ულუანდეს [[რომაულ შარეფი|შარეფს]], ნამუთ თე ტერიტორიას გიშმეშჷნ. მეხოლაფირო ახ. წ. 260 წანას ბრიგანტიუმი [[ალემანეფი|ალემანეფქ]] აკორაბადეს — თენა რდჷ [[გერმანულ თურეფი|გერმანულ თური]], ნამუქჷთ მოგვიანეთ, 450 წანაშო, თე დიხეფს ქჷდიხორესჷნ.<ref name="Römerzeit – Historisches Lexikon"/> [[ორდოიან შქა ოშწანურეფი|ორდოიან შქა ოშწანურეფს]], [[ალემანეფი|ალემანეფქ]] V ოშწანურაშო ბჟაეიოლ [[შვეიცარიაშ გაბარი|შვეიცარიაშ გაბარს]] ქჷდიხორეს, [[VIII ოშწანურა]]შ დათებუშო — [[ალპეფი|ალპეფიშ ლეხერეფს]]. ტერიტორია, ნამუთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინიშ ჯოხოთ იჸუაფუდჷ ჩინებულინ, [[ალემანია|ალემანიაშ]] ბჟაეიოლ კირდეს იდვალუაფუდჷ. [[VI ოშწანურა]]ს, ათე არანქ [[ფრანკეფიშ იმპერია|ფრანკეფიშ იმპერიაშ]] ნორთო გინირთჷ თიშ უკული, მუთ [[ხლოდვიგ I|ხლოდვიგ I]]-ქ [[504]] წანას [[ცულპიხი|ტოლბიაკწკჷმა]] ალემანეფს გიორჯგინჷნ.<ref name="Nationsencyclopedia">[http://www.nationsencyclopedia.com/Europe/Switzerland-HISTORY.html Switzerland history] Nationsencyclopedia.com. Retrieved 27 November 2009</ref><ref name="Nationsonline">[http://www.nationsonline.org/oneworld/History/Switzerland-history.htm History of Switzerland] Nationsonline.org. Retrieved 27 November 2009.</ref> ტერიტორია, ნამუქჷთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინიშ ჯოხოთ გინირთჷნ, ფრანკეფიშ ჰეგემონიაშ ([[მეროვინგეფი|მეროვინგეფიშ]] დო [[კაროლინგეფიშ იმპერია|კაროლინგეფიშ]] დინასტიეფი) თუდო სქიდუდჷ 843 წანაშახ, სოიშა [[ვერდენიშ აპიჯალა|ვერდენიშ აპიჯალაქ]] კაროლინგეფიშ იმპერია ვაგორთჷნ; თექ მოხვადჷ [[814]] წანას [[კარლოს დიდი|კარლოს დიდიშ]] ღურაშ უკული.<ref name = Early /> ტერიტორია, ნამუთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინო გინირთჷნ, [[ბჟაეიოლ ფრანკეფიშ ომაფე|ბჟაეიოლ ფრანკეფიშ ომაფეშ]] (East Francia) ნორთ რდჷ, მოგვიანეთ — მეხოლაფირო 1000 წანაშო, კჷნე აკიკათეს [[შქა ფრანკეფიშ ომაფე|შქა ფრანკეფიშ ომაფეწკჷმა]] [[საღორონთო რომიშ იმპერია|საღორონთო რომიშ იმპერიაშ]] აკოდგინალუას.<ref name = Early /> მეხოლაფირო [[1100]] წანაშა, თე არანს თარ ენა [[რეტორომანული ნინა|რეტორომანულ]] (Romansch) რდჷ; თეშ უკული, ტერიტორიას [[გერმანული ნინა|გერმანულ ნინაქ]] ქჷდიჭყუ მოდვალა. [[1300]] წანას, რეგიონს ქაკათჷ დო ქჷდიხორუ ხოლო ართ ალემანურ მახორობაქ — [[ვალზერეფი|ვალზერეფქ]], ნამუეფჷთ გოჭყაფათ [[ვალე (კანტონი)|ვალეშე]] (Valais) რდეს; მაღალგვალამ ოფუტე [[ტრიზენბერგი]] ამდღარშათ ეთმისქილიდუანს [[ვალზერულ გერმანულ ნინა|ვალზერულ დიალექტიშ]] მახასიათებელეფს.<ref>{{Cite book |last=Klieger |first=P. Christiaan |url=https://books.google.com/books?id=CrfwGa4aCwYC |title=The Microstates of Europe: Designer Nations in a Post-Modern World |publisher=Lexington Books |isbn=978-0-7391-7427-2 |series=Anthropology, political science |location=Lanham, Maryland |publication-date=2012 |page=41 |chapter=Principality of Liechtenstein |date=29 November 2012 |quote=In 1300, the Walsers, a mountain-dwelling Alemannic speaking group from Valais in Switzerland, entered and inhabited the modern eastern Switzerland, Liechtenstein, and Vorarlberg, Austria. The mountain village of Triesenberg is a modern preserve of the Walser people and their dialect. |access-date=27 January 2021}}</ref> 1200 წანაშო, ალპური გაბარიშ ედომუშამ დომინიონეფს (დიხეფს) სავოიაშ, ცერინგენიშ, ჰაბსბურგიშ დო კიბურგიშ გვარიშეფი აკონტროლენდეს. შხვა რეგიონეფს იმპერიულ დუდიშულიშ სტატუსიქ მიაჩესჷნ, ნამუთ იმპერიას გვალაშ გინაულარეფშა ბონ კონტროლიშ მეშქაშობას არზენდჷ. მუჟანსჷთ 1264 წანას კიბურგიშ დინასტიაქ აკოცუნ, ჰაბსბურგეფქ, მაფა [[რუდოლფ I ჰაბსბურგი|რუდოლფ I]]-იშ (ნამუქჷთ 1273 წანას საღორონთო რომიშ იმპერატორო გინირთჷნ) ხემანჯღვერალათ, მუნეფიშ ტერიტორიეფს ბჟაეიოლ ალპურ გაბარშახ გუძინეს.<ref name = Nationsencyclopedia /> [[1396]] წანას, [[ვადუცი]]ქ, ნამუთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინიშ ობჟათე რეგიონო გინირთჷნ, იმპერიულ დუდიშულ სტატუს მიპალუ; თენა შანენდჷ თის, ნამჷ-და თინა ხვალე [[საღორონთო რომიშ იმპერია|საღორონთო რომიშ იმპერატორს]] დუთმოჸუნდჷნ.<ref name="Eccardt 2005 176">{{Cite book |last=Eccardt |first=Thomas |title=Secrets of the Seven Smallest States of Europe |date=2005 |publisher=Hippocrene Books |isbn=978-0-7818-1032-6 |pages=176}}</ref> ===დინასტიაშ გოჭყაფა=== საგვარო, ნამუშეთ ჯოხოდვალა ლიხტენშტაინი მოურსჷნ, გოჭყაფათ [[ვენა]]შ ობჟათეშე, [[თუდონი ავსტრია|თუდოლენ ავსტრიას]] მადვალუ [[ლიხტენშტაინიშ ჯიხაზურგა]]-შე რდჷ. თე ჯიხაზურგა თინეფ არძაშ უკულაშ [[1140]] წანაშე [[XIII ოშწანურა]]]შა აპალჷდეს დო კჷნე [[1807]] წანაშე მოჸუნაფილ ასეშა. [[ლიხტენშტაინეფი|ლიხტენშტაინარეფქ]] დიხეფ ქიჸიდეს, თარო [[მორავია]]ს, თუდონ ავსტრიას, [[სილეზია]]ს დო [[შტირიაშ საჰერცოგო]]ს. რახანსუნ თე ტერიტორიეფ ფეოდალურ ოპალუეს ([[ფეოდი]]) რდჷ დო უმოს მაღალ რანგის ფეოდალეფს, გიშაკერზაფილო [[ჰაბსბურგეფი]]შ შხვადოშხვა შტოშ მინჯალას რდჷნ, კერზოთ, ლიხტენშტეინიშ დინასტიაქ ვეშალებუ იმპერიულ პარლამენტშა (საიმპერატორო დიეტშა) აბანიშ მოპალუაშო თარ მოთხირიშ რსულებაქ. თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და ლიხტენშტეინიშ მუზმარენ თარ ჰაბსბურგეფიშ მუსხირენ გამაგეშ არხო ელმაჩამალო მოღალენდესჷნ, იმპერიულ ხვისტაშ ბონ კონტროლიშ გიმე მარენჯ ტერიტორიეფიშ უმუშო, თინეფს მორჩილ ხემანჭუაფა უღუდეს საღორონთო რომის იმპერიას. ათე სამანჯელით, ფანია ოცადუდჷ საღორონთო რომიშ იმპერიაშ იმპერატორშე ქიჸიდუკო თიცალ დიხეფი, ნამუეფჷთ მირჩქინუაფუდჷ მუჭოთ იმპერიულ დუდიშულას მაღვენჯი, ანუ ნამუეფჷთ შქამალ ფეოდალურ დოჸუნალობაშ უმუშო. [[XVII ოშწანურა]]შ დაჭყაფუს, [[კარლ I ფონ ლიხტენშტაინი|კარლ I ლიხტენშტაინს]] საღორონთო რომიშ იმპერატორ [[მათე (სრი)|მათექ]] თავადიშ (Fürst) ტიტულ მეჩჷ, მუჟანსჷთ კარლქ პოლიტიკურ ბურჯაფის თიშ ხუჯ ქუდეკინჷნ.<ref name=":0">{{Cite web |last=Vaduz-Vienna |first=LIECHTENSTEIN The Princely Collections |title=Prince Karl I von Liechtenstein |url=https://www.liechtensteincollections.at/en/princes/prince-karl-i-von-liechtenstein |access-date=2025-04-19 |website=LIECHTENSTEIN. The Princely Collections, Vaduz–Vienna |language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web |title=17th century {{!}} Das Fürstenhaus von Liechtenstein |url=https://fuerstenhaus.li/en/die-biographien-aller-fuersten/17-century/ |access-date=2025-04-19 |language=en-US}}</ref> მოგვიანეთ, [[ჰანს-ადამ I|ჰანს-ადამ I]]-ს ნება ქიმეჩეს ჰოჰენემსეფშე ქიჸიდუკონ მორჩილ შელენბერგიშ ოპალუე ([[1699]] წანას) დო [[ვადუციშ საგრაფო]] ([[1712]] წანას). ათე მორჩილ ტერიტორიეფს ზუსტას თი პოლიტიკურ სტატუსი უღუდეს, მუთ ოხვილურ რდჷნ: იმპერატორიშ მოხ, თინეფს შხვა ნამთინე ფეოდალ უჟინაშ გამაგე (სიუზერენი) ვაჸუნდეს.<ref name=":0" /> == გეოგრაფია == ლიხტენშტაინიშ ოთარე სუვერენულ ქიანა რე. იდვალუაფუ [[ავსტრია]] დო [[შვეიცარია]]შ ოშქაშეთ, წყარმალუ [[რაინი]]შ პიჯის. ლიხტენშტაინიშ ნანანოღა რე ვადუცი, უდიდაში ნოღა — შაანი. ქიანას ვა უღჷ ზუღაშა გჷშალი, თეწკჷმა, ლიხტენშტაინი ჟირჲ ქიანაშე ართ-ართი რე, ნამუსჷთ ვანძღჷ ნამთინი ოზუღე ქიანანჲ. ლიხტენშტაინი ჯუკუ სახენწჷფო რე დო მუში ფართობი რე 160,48 კვ. კმ. სანძღოეფიშ სიგინძა რე 76,6 კმ. ტერიტორიაშა მიშმურს მუჭოთ რზენი, თეშ - ალპეფი. არძაშე უმაღალაშ გვალა რე გრაუშპიცი — 2599 მ. ქიანას რე ჟირი წყარმალუ — რაინი დო ზამინა. ქიანაშ მაქსიმალურ სიგჷნძა რე 24,56 კმ, სიგანა — 12,36 კმ. ქიანას რე ხვალე ართ ტობა ''გამპრინერ ზეელე'' ([[გერმანული ნინა|გერმ]]. das Gampriner Seele), ნამუქუთ 1927 წანას წყარმალუ რაინიშ მოძინაშ უკულ გორჩქინდჷ. == სახენწჷფო == ლიხტენშტაინს კონსტიტუციური მონარქია რე, მუთ გერსხუაფილი რე დემოკრატიულ პარლამენტიშა. ოფიციალური ნინა რე [[გერმანული ნინა|გერმანული]], ვალუტა — შვეიცარიული ფრანკი. 1989 წანაშე სახენწჷფოშ მადუდე რე პატჷნი Hans Adam II. სახენწჷფო საქვარეფს 2004 წანაშე დუდენს მონძე პრინცი Alois von und zu Liechtenstein. კანონიშდუმადვალუ ორგანო რე ართპალატამი ''ლიხტენშტაინიშ ლანდტაგი'', აკმოდირთუ 25 მაკათურშე, ნამუსჷთ გიშმაგორუნს კათა 4 წანაშე ართშა. სასამართო ხეშუულობას რე 5 მოსამართე. 1868 წანაშე ქიანას ვა ჸუნს ჯარი. ქიანაშ დინოხოლენჲ უშქურანჯალას პოლიცია თხილანს. ლიხტენშტაინიშ საელჩო რე [[ვენა]]ს, [[ბერნი|ბერნის]], [[ბერლინი|ბერლინს]], [[ბრიუსელი|ბრიუსელს]], [[სტრასბურგი|სტრასბურგის]], [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონს]] დო [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკის]] (გოართოიანაფილი ერეფიშ ორგანიზაცია). ადმინისტრაციულო ირთუ 2 ისტორიულ რეგიონო — ობერლანდი (ცენტრი ვადუცი) დო უნტერლანდი (ცენტრი შელენბერგი). თეშ მოხ, ქიანა 11 ოეპისკოპოსეთ ირთუ. == დემოგრაფია == ქიანას ოხორანს 35,365 კოჩი. რელიგია რე [[კათოლიციზმი]], ნანანოღა — [[ვადუცი]]. == ეკონომიკა == ლიხტენშტაინიშ ჭიჭე ფართობიშ დო ღარჷბი რესურსეფიშ უმკუჯინუო, ეკონომიკაშ დონე გვალო მაღალი რე. ქიანას მახორუეფიშე უმოსი კომპანიეფი რე. ქიანას ირ წანას 1.786 მილიარდი ააშ დოლარიშ ღირებაშ პროდუქცია იწარმებუ დო ოშქაშეთ 25 000 დოლარი მოურს ართ შურ მახორუშე. ინდუსტრიულ სექტორს ჩინებული ფირმეფი რე Hilti (ობურღალი ტექნიკა); Ivoclar Vivadent (სტომატოლოგიური ტექნიკა); Hoval (გოტჷბაფაშ დო ვენტილაციაშ სისტემეფი); Ospelt-Gruppe დო Halicona (ოჭკომალი პროდუქტეფი); Neutrik (ელექტროტექნიკა). == მონძალა == * ოფოსტე მარკეფიშ მუზეუმი, ოთარეშ ჯიხაზურგა (XVI ოშწ.). * XIV ოშწანურაშ ოხვამე. ==კომენტარეფი== <references group="კომ."/> == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.liechtenstein.li/index.php?id=54&L=1 The Principality of Liechtenstein] * [http://www.fuerstenhaus.li/en/ The Princely House of Liechtenstein] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190816193920/https://www.fuerstenhaus.li/en/ |date=2019-08-16 }} * [http://www.as.llv.li/ Statistics Liechtenstein] გერმანულო * [http://www.landtag.li/default.aspx?auswahl=1&id=390 Parliament] * [http://www.tourismus.li/en/welcome.cfm Tourism Liechtenstein] * [http://www.kunstmuseum.li/ National Art Museum of Liechtenstein] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ევროპაშ ქიანეფი}} [[კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:ლიხტენშტაინი]] ovi5l3isb0rlul6kt4m99u2cxqzv4yx 248719 248718 2026-04-06T10:06:02Z Narazeni 826 /* დინასტიაშ გოჭყაფა */ 248719 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = <small>{{lang-de|Fürstentum Liechtenstein}}</small> |ედომუშამი_ჯოხო = ლიხტენშტაინიშ სათარო |ოართე_ჯოხო =ლიხტენშტაინი |შილა = Flag of Liechtenstein.svg |გერბი = Staatswappen-Liechtensteins.svg |რუკა = Europe-Liechtenstein.svg |ჰიმნი = <center>[[ფაილი:Oben am jungen Rhein, by the U.S. Navy Band.ogg]]</center> |დევიზი =„Für Gott, Fürst und Vaterland”<br>„ღორონთიშო, თარიშო დო ოდაბადეშო” |ზოხორინალაშ თარიღი = [[1866]] წანა ([[გერმანიაშ რსხუ]]) |ოფიციალური_ნინეფი = [[გერმანული ნინა|გერმანული]] |რელიგია= {{Tree list}} * 79.4 % [[ქირსიანობა]] ** 69.6 % [[კათოლიკური ოხვამე ლიხტენშტაინს|კათოლიციზმი]] <small>([[სახენწჷფო რელიგია|ოფიციალური]])</small> ** 9.8 % შხვა [[ქირსიანული გემაჸვენჯობეფიშ ერკებული|ქირსიანეფი]] {{Tree list/end}} * 9.6 % [[ვარელიგიურობა|ვა რელიგიური]] * 6.0 % [[ისლამი ლიშტენშტაინს|ისლამი]] * 5.0 % [[Rრელიგია ლიშტენშტაინს|შხვა]] |ნანანოღა= [[ვადუცი]] |latd=47 |latm=9 |latNS=N |longd=9 |longm=33 |longEW=E |უდიდაში_ნოღა =[[შაანი]]{{efn|შაანი დო ვადუცი ჟირ გინორთ მუნიციპალიტეტ რე ლიხტენშტაინს. ვადუცი რე ნანანოღა დო თარობაშ ორენი, ჩინებულ რე მუჭოთ ქიანაშ პოლიტიკური დო კულტურული ცენტრი. მუშჸურე შაანი მახორობაშ მეჯინათ რე არძაშ უკაბეტაშ მუნიციპალიტეტ, შანულამ ეკონომიკურ დო ოხორუე არან. მუჟანსჷთ ვადუცი ჩინებულ რე ადმინისტრაციულ შანულობათ, შაანს უმოსო წუმოძინელ რე ხერეჭუა დო კომერციულ საქვარეფ. ჟირხოლო ქიანაშ ცენტრის იდვალუაფუ, მარა ოინალჷნა შხვადოშხვა ფუნქციეფს<ref>\"Liechtenstein.\" Encyclopædia Britannica, https://www.britannica.com/place/Liechtenstein</ref><ref>Government of Liechtenstein, Official Portal, https://www.liechtenstein.li/en/</ref>}} |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარულ]] საპარლამენტო [[კონსტიტუციური მონარქია|გვერდო-კონსტიტუციურ მონარქია]] [[ბონი დემოკრატია|ბონ დემოკრატიაშ]] ელემენტეფით |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[ლიხტენშტაინიშ მონარქია|მონარქი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[ჰანს-ადამ II]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[რეგენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[ალოიზი (ლიხტენშტაინიშ მონძე მაფასკირი)|ალოიზი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = [[ლიხტენშტაინიშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = [[ბრიგიტა ჰაასი]] |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 190-ა |ფართობი =160.50<ref>{{cite web|title=Liechtenstein in Figures 2024|url=https://www.statistikportal.li/statistikportal/publications/103-liechtenstein-in-figures/2024/01/1/103.2024.01.1_01_liechtenstein-in-figures-2024.pdf|website=statistikportal.li|publisher={{interlanguage link|Liechtensteinische Landesverwaltung|de}}|access-date=12 October 2024}}</ref> |წყარი_% =2.7<ref>[http://www.llv.li/pdf-llv-as-jb_2011_1.1_geografie__raumnutzung_2011 Raum, Umwelt und Energie] {{webarchive |url= https://web.archive.org/web/20111012083302/http://www.llv.li/pdf-llv-as-jb_2011_1.1_geografie__raumnutzung_2011 |date=12 October 2011 }} Landesverwaltung Liechtenstein. Retrieved 2 October 2011.</ref> |ოეგებიე_მახორობა = 41,232<ref>{{cite web |title=Bevölkerungsstand per 31. Dezember 2023|url=https://www.statistikportal.li/de/themen/bevoelkerung/bevoelkerungsstand|website=statistikportal.li|publisher={{interlanguage link|Liechtensteinische Landesverwaltung|de}} |access-date=12 October 2024}}</ref> |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 189-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2023 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 249 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 56-ა |ედპ_ppp_წანა = 2024 |ედპ_ppp = {{ძინა}} $7.172 მილიარდი<ref name="TWF">{{cite web|title=Liechtenstein|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/liechtenstein/factsheets/ |publisher=[[Central Intelligence Agency]]|access-date=13 September 2025}}</ref> |ედპ_ppp_რანგი = 169-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე ={{ძინა}} $210,600<ref name="TWF"/> |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = |აგი ={{ძინა}} 0.938 |აგი_ტენდენცია = |აგი_კატეგორია = |აგი_რანგი =17-ო |აგი_წანა =2023 |ვალუტა= [[შვეიცარიული ფრანკი]] |ვალუტაშ_კოდი =CHF |ქიანაშ_კოდი =LI |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC+1]] |ზარხულიშ_ბორჯი =[[UTC+2]] |cctld =[[.li]] |ოტელეფონე_კოდი =+423 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= {{maplink|frame=yes|frame-align=right|frame-width=300|type=line|id=Q347|text=<center>ლიხტენშტაინიშ ინტერაქტიულ რუკა</center>}} }} '''ლიხტენშტაინი'''{{efn|ჯოხოდვალა „ლიხტენშტაინი“ მოურს გერმანულნინამ გვარშე [[ლიხტენშტაინეფი]], ნამუეფსჷთ ჯინჯ ავსტიაშე უღჷნა.<ref>{{cite web |url=https://shunculture.com/article/was-lietchenstian-part-of-austria |title=Liechtenstein's Historical Ties With Austria: A Complex Past |publisher=Ruqayyah Snyder |website=shunculture.com |access-date=2025-05-20}}</ref> ფანიაქ რეგიონ [[XVIII ოშწანურა]]ს იჸიდჷ დო [[1719]] წანას ქუდარსხჷ ლიხტენშტაინიშ სათარო.<ref>{{cite web |url=https://fuerstenhaus.li/en/die-biographien-aller-fuersten/18-century/ |title=18th century: Das Fürstenhaus von Liechtenstein |website=fuerstenhaus.li |access-date=2025-05-20}}</ref>}} ({{lang-de|{{აუდიო|De-Liechtenstein2.ogg|Liechtenstein}}}} {{IPA|[ˈlɪçtn̩ʃtaɪn]}}); ალემან-გერმ. Liachtaschta; ოფიციალურ ჯოხოდვალა — '''ლიხტენშტაინიშ სათარო''' ({{lang-de|{{აუდიო|De-Fürstentum Liechtenstein.ogg|Fürstentum Liechtenstein}}}}{{efn|თეხანობას, Fürstentum Liechtenstein შანენს სათაროს, ნამუსჷთ გამაგენს [[კონსტიტუციური მონარქია|კონსტიტუციურ მონარქია]].<ref>{{cite web |url=https://en.langenscheidt.com/german-english/fuerstentum |title=Fürstentum - Translation in English - Langenscheidt dictionary German-English |website=en.langenscheidt.com |access-date=2025-05-20}}</ref><ref>{{cite web |url=https://fuerstenhaus.li/en/the-monarchy/ |title=The Monarchy |website=fuerstenhaus.li |date=9 April 2021 |access-date=2025-05-20}}</ref> Fürst-ში (მაფასქირიშ) ტიტული უღჷ სახენწჷფოშ მადუდეს, ნამუთ ლიხტენშტაინეფიშ დინასტიაშ მაკათურ რე.<ref>{{cite web |url=https://www.liechtensteinusa.org/index.php/page/princely-house |title=Princely House |website=liechtensteinusa.org |access-date=2025-05-20}}</ref>}}<ref>''Duden Aussprachewörterbuch'', s.v. "Liechtenstein[er]".</ref> {{IPA|[ˈfʏʁstn̩tuːm ˈlɪçtn̩ˌʃtaɪ̯n]}}) — [[ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენი სახენწჷფოეფი#ფირფათ ინოკილერი|ჟირფათ ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენ]] [[გერმანული ნინა|გერმანულნინამ]] [[ჯუკუ სახენწჷფო]] ცენტრალურ [[ევროპა|ევროპულ]] [[ალპეფი|ალპეფს]], ნამუსჷთ ბჟაეიოლშე დო ოორუე-ბჟაეიოლშე უხურგანს [[ავსტრია]], ოორუე-ბჟადალშე, ბჟადალშე დო ობჟათეშე — [[შვეიცარია]].<ref>{{Cite journal |year=1992 |title=IGU regional conference on environment and quality of life in central Europe |journal=GeoJournal |volume=28 |issue=4 |page=483 |doi=10.1007/BF00273120 |bibcode=1992GeoJo..28..483. |s2cid=189889904}}</ref> ლიხტენშტაინი რე [[კონსტიტუციური მონარქია|გვერდო-კონსტიტუციურ მონარქია]], ნამუსჷთ დუდენს [[ლიხტენშატინიშ თარი]] [[ლიხტენშტაინეფი|ლიხტენშტაინეფიშ დინასტიაშე]], ასეიან მონარქ რე [[ჰანს-ადამ II]]. სახენწჷფო რე [[ევროპაშ ქიანეფიშ ერკენბული ქიანეფიშ მეჯინათ|ევროპაშ მაანთხა სახენწჷფო ფართობიშ მეჯინათ]], ნამუშ ტერიტორია 160 კმ^{<small>2</small>}-შე ონდეთ უმოსის აკმადგინსჷნ, მახორობა — 40 023 ადამიერ.<ref>[https://www.statistikportal.li/de/themen/bevoelkerung/bevoelkerungsstand]. Amt für Statistik. Liechtenstein. 30 June 2019</ref> ლიხტენშტაინ რე მოსოფელიშ არძაშე უჭიჭაშ ქიანა, ნამუთ ჟირ ქიანას უხურგანსჷნ<ref>{{Cite web |title=The smallest countries in the world by area |url=https://www.countries-ofthe-world.com/smallest-countries.html |access-date=3 July 2018 |website=www.countries-ofthe-world.com |language=en}}</ref> დო ართ-ართ რე თი აკაკა ქიანეფს შქას, ნამუეფსჷთ ვალ ვაუღჷნან.<ref>{{Cite web |title=The World Factbook |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2079rank.html#ls |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190317104350/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2079rank.html#ls |archive-date=2019-03-17 |access-date=2017-05-07 |website=CIA |publisher=Central Intelligence Agency}}</ref> ლიხტენშტაინი [[ლიხტენშტაინიშ მუნიციპალიტეტეფი|11 მუნიციპალიტეტო]] ირთჷ. ქიანაშ ნანანოღა რე [[ვადუცი]], უკაბეტაშ მუნიციპალიტეტ — [[შაანი]]. [[გოერო]]შ, [[ევროპაშ დუდიშული ვაჭუაშ ასოციაცია|ევროპაშ დუდიშულ ვაჭუაშ ასოციაციაშ]] დო [[ევროპაშ სხუნუ]]შ მაკათური რე. ვა რე [[ევროპაშ რსხუ]]შ მაკათური სახენწჷფო, მარა ოკათჷ მუჭოთ [[შენგენიშ ზონა|შენგენიშ ზონასჷნ]], თეშ [[ევროპაშ ეკონომიკური ზონა|ევროპაშ ეკონომიკურ ზონას]]. ქიანას უღჷ [[საბაჟო რსხუ|საბაჟო]] დო [[სავალუტო რსხუ]] შვეიცარიაწკჷმა, [[შვეიცარიული ფრანკი]]შ გჷმორინაფათ. პოლიტიკურო, [[2003]] წანას მანჯებულჷ საკონსტიტუციო რეფერენდუმქ მონარქის უმოსი მეტ ხემანჭუობეფ მეჩჷ, თიშ უკულ, მუთ თიქ რეფერენდუმიშ აკორცუაფაშ შვანს ქიანაშ დოტებათ დირცქინჷნ. თე ხემანჭუოფეფშა მიშმურს თარობაშ გინორინაფაშ, მოსამართალეფიშ დორინაფაშ დო კანონდვალაუშა ვეტო გედვალაშ ნება.<ref>{{cite web |last1=Osborn |first1=Andrew |title=European prince wins new powers |url=https://www.theguardian.com/world/2003/mar/17/andrewosborn |website=The Guardian |access-date=20 March 2024 |date=17 March 2003}}</ref> ეკონომიკურო, ლიხტენშტაინს ართ შურ მახორუშა ართ-ართ არძაშე მაღალ [[ედომშამი დინოხოელნი პროდუქტი|ედპ]] უღჷ მოსოფელს, [[ჸიდირიშ უნარიშ პარიტეტი]]შ გოთოლწონუათ.<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html CIA – The World Factbook – Country Comparison :: GDP – per capita (PPP)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130424075526/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html|date=24 April 2013}} Cia.gov. Retrieved 24 December 2011.</ref> ქიანას უღჷ ჸონიერ ფინანსურ სექტორი, ნამუშ ცენტრ ვადუცის რე. ქიანა ნამდგარდია ბორჯის მილიარდერეფიშ ოგინაგაფუე ხვაშიათ რდჷ ჩინებული, ნამუქჷთ [[2008]] წანას ოგინოგაფუე სკანდალით გეთჷ, მარა თიშ უკულ სათაროქ შანულამო გიახანდჷ თე რეპუტაციაშ ჩათხინაფალო. ლიხტენშტაინი, ნამუთ [[ალპური ქიანეფი|ალპურ ქიანა]] რენ, გვალამი რე, ნამუსჷთ ქიანას ზოთონჯიშ სპორტულ მეკონაჭაფო გჷნმართინუანს. == ეტიმოლოგია == * '''ოფიციალური''' — ლიხტენშტაინიშ ოთარე. * '''ოდაბადური''' — Liechtenstein; Furstentum Liechtenstein. * '''ეტიმოლოგია'''. ჯოხოდვალა შანენს ''ქექე ქუას'' დო გიადჷ ლიხტენშტაინიშ დინასტიაშ მეჯინათ, ნამუეფქჷთ მიძინეს დო აკაშქვეს შელენბერგიშ დო ვადუციშ საგრაფოეფიშ ტერიტორიეფინ. [[ფაილი: Liechtenstein-CIA WFB Map.png |thumb|left|ლიხტენშტაინი]] ==ისტორია== {{თარი|ლიხტენშტაინიშ ისტორია}} ===ორდოიან ისტორია=== [[ფაილი:Liechtenstein asv2022-10 img25 Balzers Burg Gutenberg.jpg|thumb|[[გუტენბერგიშ ჯიხა]], ბალზერსი, ლიხტენშტაინი]] [[ფაილი:Castillo, Vaduz, Liechtenstein, 2022-10-23, DD 65.jpg|thumb|[[ვადუციშ ჯიხა]], მიოჯინით ნანანოღაშა, სოდე ოხორანს ლიხტენშტაინშ თარ [[ჰანს-ადამ II]].]] [[ფაილი:Johann Josef I von Liechtenstein.jpg|thumb|upright|1805-1806 დო 1814-1836 წწ. ლიხტენშტაინიშ თარ [[იოჰან I ფონ ლიხტენშტაინი]]შ სურათი, [[იოჰან ბაპტისტ ლამპი უნჩაში]]შ ნახანტა. [[ლიხტენშტაინიშ მუზეუმი]], ვენა]] ლიხტენშტაინიშ ტერიტორიას ადამიერეფიშ რინაშ პირველ ნოქურ [[შქა პალეოლითი]]შ ხანას ორხველჷ<ref name="Early">[https://web.archive.org/web/20100419174957/http://www.swissworld.org/en/history/prehistory_to_romans/prehistoric_times/ History]. swissworld.org. Retrieved 27 June 2009</ref>. თენა თიშა მიოწურუანს, ნამჷ-და ადამიერეფ ალპეფიშ თე ნორთის დიო ხოლო უჯვეშაშ ბორჯის ოხორანდესჷნ. ჯვ. წ. 5300 წანაშო, ლეხერეფს გეგმორჩქინდჷ [[ნეოლითი|ნეოლითურ]] დიხაშხანდურ ხორუეფქ. თე ბორჯშე ადამიერეფქ: ქჷდიჭყეს დიხაშ დამუშება, აკაგეს პირველ იროიან ხორუეფი, ქჷდიჭყეს ჩხოლარეფიშ დოჭყანაფა. ლიხტენშტაინიშ ტერიტორიას ნეოლითური ხორუეფიშ მეგრაფა ძალამ შანულამ რე, ანდანდე თენა ოძირანს, ნამჷ-და თე რეგიონიშ უკაჭულ რელიეფიშ უმკუჯინალო, ადამიერეფს 5000 წანაშ წოხოლეთ შეულებუდეს ალპურ ლეხერეფს წჷმოძინელ ოფუტეშ მეურნობაშ დოჭყაფა. ლიხტენშტაინიშ ტერიტორიას გვიან რკინაშ ხანას (ჯვ. წ. 450 წანაშე) [[ჰალშტატიშ კულტურა|ჰალშტატიშ]] დო [[ლა-ტენიშ კულტურა|ლა-ტენიშ კულტურეფ]] პეულანდეს. მერჩქინელ რე, ნამჷ-და თე კულტურეფს ჯვეშ ბერძენულ დო ეტრუსკულ ცივილიზაციეფიშ გაულა უღუდესჷნ. რკინაშ ხანაშ განწეხანს დო რომაულ ეპოქაშა, ალპურ რაინიშ ლეხერს აბორიგენულ თური — [[ვენონეფი]] ოხორანდჷ. თე რეგიონიშ [[ჯვეში რომი|რომაულ]] ანექსია ეტაპობურო მიშჷ, ჯვ. წ. 58 წანა: [[იულიუს კეისარი|იულიუს კეისარქ]] [[ბიბრაქტეშ ლჷმა]]ს დამარცხჷ ალპურ თურეფი, ნამუშით რეგიონქ რომიშ გაულაშა გენშართჷ. ჯვ. წ. 15 წანა: იმპერატორ [[ავგუსტუსი]]შ სქუაჸონერეფქ — [[ტიბერიუსი]]ქ (მუმალს რომიშ მაჟირა იმპერატორქ) დო [[ნერონ კლავდიუს დრუზუსი|დრუზუსი]]ქ საბოლათ ქჷდიჸუნუეს ედომუშამ ალპურ ოფირჩა<ref name="Römerzeit – Historisches Lexikon">{{Cite web |title=Römerzeit – Historisches Lexikon |url=https://historisches-lexikon.li/R%C3%B6merzeit |access-date=2023-01-05 |website=historisches-lexikon.li |language=de}}</ref>. თი დიხეფქ, ნამუეფჷთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინიშ ჯოხოთ გინირთჷნ, [[რომიშ პროვინციეფი|რომიშ პროვინცია]] [[რეცია]]შ (Raetia) ნორთო გინირთჷ. ათე არანს [[რომიშ იმპერიაშ არმია|რომიშ არმია]] აკონტროლენდჷ, ნამუსჷთ კაბეტ ლეგიონერულ კარეეფ უღუდჷ [[ბრეგენცი|ბრიგანტიუმს]] (Bregenz, ავსტრია), [[ბოდენიშ ტობა|ბოდენიშ ტობაშ]] გოხოლუას დო [[მაიენფელდი|მაგიას]] (Maienfeld, შვეიცარია). რომაალეფქ აკაგეს დო ულუანდეს [[რომაულ შარეფი|შარეფს]], ნამუთ თე ტერიტორიას გიშმეშჷნ. მეხოლაფირო ახ. წ. 260 წანას ბრიგანტიუმი [[ალემანეფი|ალემანეფქ]] აკორაბადეს — თენა რდჷ [[გერმანულ თურეფი|გერმანულ თური]], ნამუქჷთ მოგვიანეთ, 450 წანაშო, თე დიხეფს ქჷდიხორესჷნ.<ref name="Römerzeit – Historisches Lexikon"/> [[ორდოიან შქა ოშწანურეფი|ორდოიან შქა ოშწანურეფს]], [[ალემანეფი|ალემანეფქ]] V ოშწანურაშო ბჟაეიოლ [[შვეიცარიაშ გაბარი|შვეიცარიაშ გაბარს]] ქჷდიხორეს, [[VIII ოშწანურა]]შ დათებუშო — [[ალპეფი|ალპეფიშ ლეხერეფს]]. ტერიტორია, ნამუთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინიშ ჯოხოთ იჸუაფუდჷ ჩინებულინ, [[ალემანია|ალემანიაშ]] ბჟაეიოლ კირდეს იდვალუაფუდჷ. [[VI ოშწანურა]]ს, ათე არანქ [[ფრანკეფიშ იმპერია|ფრანკეფიშ იმპერიაშ]] ნორთო გინირთჷ თიშ უკული, მუთ [[ხლოდვიგ I|ხლოდვიგ I]]-ქ [[504]] წანას [[ცულპიხი|ტოლბიაკწკჷმა]] ალემანეფს გიორჯგინჷნ.<ref name="Nationsencyclopedia">[http://www.nationsencyclopedia.com/Europe/Switzerland-HISTORY.html Switzerland history] Nationsencyclopedia.com. Retrieved 27 November 2009</ref><ref name="Nationsonline">[http://www.nationsonline.org/oneworld/History/Switzerland-history.htm History of Switzerland] Nationsonline.org. Retrieved 27 November 2009.</ref> ტერიტორია, ნამუქჷთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინიშ ჯოხოთ გინირთჷნ, ფრანკეფიშ ჰეგემონიაშ ([[მეროვინგეფი|მეროვინგეფიშ]] დო [[კაროლინგეფიშ იმპერია|კაროლინგეფიშ]] დინასტიეფი) თუდო სქიდუდჷ 843 წანაშახ, სოიშა [[ვერდენიშ აპიჯალა|ვერდენიშ აპიჯალაქ]] კაროლინგეფიშ იმპერია ვაგორთჷნ; თექ მოხვადჷ [[814]] წანას [[კარლოს დიდი|კარლოს დიდიშ]] ღურაშ უკული.<ref name = Early /> ტერიტორია, ნამუთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინო გინირთჷნ, [[ბჟაეიოლ ფრანკეფიშ ომაფე|ბჟაეიოლ ფრანკეფიშ ომაფეშ]] (East Francia) ნორთ რდჷ, მოგვიანეთ — მეხოლაფირო 1000 წანაშო, კჷნე აკიკათეს [[შქა ფრანკეფიშ ომაფე|შქა ფრანკეფიშ ომაფეწკჷმა]] [[საღორონთო რომიშ იმპერია|საღორონთო რომიშ იმპერიაშ]] აკოდგინალუას.<ref name = Early /> მეხოლაფირო [[1100]] წანაშა, თე არანს თარ ენა [[რეტორომანული ნინა|რეტორომანულ]] (Romansch) რდჷ; თეშ უკული, ტერიტორიას [[გერმანული ნინა|გერმანულ ნინაქ]] ქჷდიჭყუ მოდვალა. [[1300]] წანას, რეგიონს ქაკათჷ დო ქჷდიხორუ ხოლო ართ ალემანურ მახორობაქ — [[ვალზერეფი|ვალზერეფქ]], ნამუეფჷთ გოჭყაფათ [[ვალე (კანტონი)|ვალეშე]] (Valais) რდეს; მაღალგვალამ ოფუტე [[ტრიზენბერგი]] ამდღარშათ ეთმისქილიდუანს [[ვალზერულ გერმანულ ნინა|ვალზერულ დიალექტიშ]] მახასიათებელეფს.<ref>{{Cite book |last=Klieger |first=P. Christiaan |url=https://books.google.com/books?id=CrfwGa4aCwYC |title=The Microstates of Europe: Designer Nations in a Post-Modern World |publisher=Lexington Books |isbn=978-0-7391-7427-2 |series=Anthropology, political science |location=Lanham, Maryland |publication-date=2012 |page=41 |chapter=Principality of Liechtenstein |date=29 November 2012 |quote=In 1300, the Walsers, a mountain-dwelling Alemannic speaking group from Valais in Switzerland, entered and inhabited the modern eastern Switzerland, Liechtenstein, and Vorarlberg, Austria. The mountain village of Triesenberg is a modern preserve of the Walser people and their dialect. |access-date=27 January 2021}}</ref> 1200 წანაშო, ალპური გაბარიშ ედომუშამ დომინიონეფს (დიხეფს) სავოიაშ, ცერინგენიშ, ჰაბსბურგიშ დო კიბურგიშ გვარიშეფი აკონტროლენდეს. შხვა რეგიონეფს იმპერიულ დუდიშულიშ სტატუსიქ მიაჩესჷნ, ნამუთ იმპერიას გვალაშ გინაულარეფშა ბონ კონტროლიშ მეშქაშობას არზენდჷ. მუჟანსჷთ 1264 წანას კიბურგიშ დინასტიაქ აკოცუნ, ჰაბსბურგეფქ, მაფა [[რუდოლფ I ჰაბსბურგი|რუდოლფ I]]-იშ (ნამუქჷთ 1273 წანას საღორონთო რომიშ იმპერატორო გინირთჷნ) ხემანჯღვერალათ, მუნეფიშ ტერიტორიეფს ბჟაეიოლ ალპურ გაბარშახ გუძინეს.<ref name = Nationsencyclopedia /> [[1396]] წანას, [[ვადუცი]]ქ, ნამუთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინიშ ობჟათე რეგიონო გინირთჷნ, იმპერიულ დუდიშულ სტატუს მიპალუ; თენა შანენდჷ თის, ნამჷ-და თინა ხვალე [[საღორონთო რომიშ იმპერია|საღორონთო რომიშ იმპერატორს]] დუთმოჸუნდჷნ.<ref name="Eccardt 2005 176">{{Cite book |last=Eccardt |first=Thomas |title=Secrets of the Seven Smallest States of Europe |date=2005 |publisher=Hippocrene Books |isbn=978-0-7818-1032-6 |pages=176}}</ref> ===დინასტიაშ გოჭყაფა=== საგვარო, ნამუშეთ ჯოხოდვალა ლიხტენშტაინი მოურსჷნ, გოჭყაფათ [[ვენა]]შ ობჟათეშე, [[თუდონი ავსტრია|თუდოლენ ავსტრიას]] მადვალუ [[ლიხტენშტაინიშ ჯიხაზურგა]]-შე რდჷ. თე ჯიხაზურგა თინეფ არძაშ უკულაშ [[1140]] წანაშე [[XIII ოშწანურა]]შა აპალჷდეს დო კჷნე [[1807]] წანაშე მოჸუნაფილ ასეშა. [[ლიხტენშტაინეფი|ლიხტენშტაინარეფქ]] დიხეფ ქიჸიდეს, თარო [[მორავია]]ს, თუდონ ავსტრიას, [[სილეზია]]ს დო [[შტირიაშ საჰერცოგო]]ს. რახანსუნ თე ტერიტორიეფ ფეოდალურ ოპალუეს ([[ფეოდი]]) რდჷ დო უმოს მაღალ რანგის ფეოდალეფს, გიშაკერზაფილო [[ჰაბსბურგეფი]]შ შხვადოშხვა შტოშ მინჯალას რდჷნ, კერზოთ, ლიხტენშტეინიშ დინასტიაქ ვეშალებუ იმპერიულ პარლამენტშა (საიმპერატორო დიეტშა) აბანიშ მოპალუაშო თარ მოთხირიშ რსულებაქ. თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და ლიხტენშტეინიშ მუზმარენ თარ ჰაბსბურგეფიშ მუსხირენ გამაგეშ არხო ელმაჩამალო მოღალენდესჷნ, იმპერიულ ხვისტაშ ბონ კონტროლიშ გიმე მარენჯ ტერიტორიეფიშ უმუშო, თინეფს მორჩილ ხემანჭუაფა უღუდეს საღორონთო რომის იმპერიას. ათე სამანჯელით, ფანია ოცადუდჷ საღორონთო რომიშ იმპერიაშ იმპერატორშე ქიჸიდუკო თიცალ დიხეფი, ნამუეფჷთ მირჩქინუაფუდჷ მუჭოთ იმპერიულ დუდიშულას მაღვენჯი, ანუ ნამუეფჷთ შქამალ ფეოდალურ დოჸუნალობაშ უმუშო. [[XVII ოშწანურა]]შ დაჭყაფუს, [[კარლ I ფონ ლიხტენშტაინი|კარლ I ლიხტენშტაინს]] საღორონთო რომიშ იმპერატორ [[მათე (სრი)|მათექ]] თავადიშ (Fürst) ტიტულ მეჩჷ, მუჟანსჷთ კარლქ პოლიტიკურ ბურჯაფის თიშ ხუჯ ქუდეკინჷნ.<ref name=":0">{{Cite web |last=Vaduz-Vienna |first=LIECHTENSTEIN The Princely Collections |title=Prince Karl I von Liechtenstein |url=https://www.liechtensteincollections.at/en/princes/prince-karl-i-von-liechtenstein |access-date=2025-04-19 |website=LIECHTENSTEIN. The Princely Collections, Vaduz–Vienna |language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web |title=17th century {{!}} Das Fürstenhaus von Liechtenstein |url=https://fuerstenhaus.li/en/die-biographien-aller-fuersten/17-century/ |access-date=2025-04-19 |language=en-US}}</ref> მოგვიანეთ, [[ჰანს-ადამ I|ჰანს-ადამ I]]-ს ნება ქიმეჩეს ჰოჰენემსეფშე ქიჸიდუკონ მორჩილ შელენბერგიშ ოპალუე ([[1699]] წანას) დო [[ვადუციშ საგრაფო]] ([[1712]] წანას). ათე მორჩილ ტერიტორიეფს ზუსტას თი პოლიტიკურ სტატუსი უღუდეს, მუთ ოხვილურ რდჷნ: იმპერატორიშ მოხ, თინეფს შხვა ნამთინე ფეოდალ უჟინაშ გამაგე (სიუზერენი) ვაჸუნდეს.<ref name=":0" /> == გეოგრაფია == ლიხტენშტაინიშ ოთარე სუვერენულ ქიანა რე. იდვალუაფუ [[ავსტრია]] დო [[შვეიცარია]]შ ოშქაშეთ, წყარმალუ [[რაინი]]შ პიჯის. ლიხტენშტაინიშ ნანანოღა რე ვადუცი, უდიდაში ნოღა — შაანი. ქიანას ვა უღჷ ზუღაშა გჷშალი, თეწკჷმა, ლიხტენშტაინი ჟირჲ ქიანაშე ართ-ართი რე, ნამუსჷთ ვანძღჷ ნამთინი ოზუღე ქიანანჲ. ლიხტენშტაინი ჯუკუ სახენწჷფო რე დო მუში ფართობი რე 160,48 კვ. კმ. სანძღოეფიშ სიგინძა რე 76,6 კმ. ტერიტორიაშა მიშმურს მუჭოთ რზენი, თეშ - ალპეფი. არძაშე უმაღალაშ გვალა რე გრაუშპიცი — 2599 მ. ქიანას რე ჟირი წყარმალუ — რაინი დო ზამინა. ქიანაშ მაქსიმალურ სიგჷნძა რე 24,56 კმ, სიგანა — 12,36 კმ. ქიანას რე ხვალე ართ ტობა ''გამპრინერ ზეელე'' ([[გერმანული ნინა|გერმ]]. das Gampriner Seele), ნამუქუთ 1927 წანას წყარმალუ რაინიშ მოძინაშ უკულ გორჩქინდჷ. == სახენწჷფო == ლიხტენშტაინს კონსტიტუციური მონარქია რე, მუთ გერსხუაფილი რე დემოკრატიულ პარლამენტიშა. ოფიციალური ნინა რე [[გერმანული ნინა|გერმანული]], ვალუტა — შვეიცარიული ფრანკი. 1989 წანაშე სახენწჷფოშ მადუდე რე პატჷნი Hans Adam II. სახენწჷფო საქვარეფს 2004 წანაშე დუდენს მონძე პრინცი Alois von und zu Liechtenstein. კანონიშდუმადვალუ ორგანო რე ართპალატამი ''ლიხტენშტაინიშ ლანდტაგი'', აკმოდირთუ 25 მაკათურშე, ნამუსჷთ გიშმაგორუნს კათა 4 წანაშე ართშა. სასამართო ხეშუულობას რე 5 მოსამართე. 1868 წანაშე ქიანას ვა ჸუნს ჯარი. ქიანაშ დინოხოლენჲ უშქურანჯალას პოლიცია თხილანს. ლიხტენშტაინიშ საელჩო რე [[ვენა]]ს, [[ბერნი|ბერნის]], [[ბერლინი|ბერლინს]], [[ბრიუსელი|ბრიუსელს]], [[სტრასბურგი|სტრასბურგის]], [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონს]] დო [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკის]] (გოართოიანაფილი ერეფიშ ორგანიზაცია). ადმინისტრაციულო ირთუ 2 ისტორიულ რეგიონო — ობერლანდი (ცენტრი ვადუცი) დო უნტერლანდი (ცენტრი შელენბერგი). თეშ მოხ, ქიანა 11 ოეპისკოპოსეთ ირთუ. == დემოგრაფია == ქიანას ოხორანს 35,365 კოჩი. რელიგია რე [[კათოლიციზმი]], ნანანოღა — [[ვადუცი]]. == ეკონომიკა == ლიხტენშტაინიშ ჭიჭე ფართობიშ დო ღარჷბი რესურსეფიშ უმკუჯინუო, ეკონომიკაშ დონე გვალო მაღალი რე. ქიანას მახორუეფიშე უმოსი კომპანიეფი რე. ქიანას ირ წანას 1.786 მილიარდი ააშ დოლარიშ ღირებაშ პროდუქცია იწარმებუ დო ოშქაშეთ 25 000 დოლარი მოურს ართ შურ მახორუშე. ინდუსტრიულ სექტორს ჩინებული ფირმეფი რე Hilti (ობურღალი ტექნიკა); Ivoclar Vivadent (სტომატოლოგიური ტექნიკა); Hoval (გოტჷბაფაშ დო ვენტილაციაშ სისტემეფი); Ospelt-Gruppe დო Halicona (ოჭკომალი პროდუქტეფი); Neutrik (ელექტროტექნიკა). == მონძალა == * ოფოსტე მარკეფიშ მუზეუმი, ოთარეშ ჯიხაზურგა (XVI ოშწ.). * XIV ოშწანურაშ ოხვამე. ==კომენტარეფი== <references group="კომ."/> == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.liechtenstein.li/index.php?id=54&L=1 The Principality of Liechtenstein] * [http://www.fuerstenhaus.li/en/ The Princely House of Liechtenstein] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190816193920/https://www.fuerstenhaus.li/en/ |date=2019-08-16 }} * [http://www.as.llv.li/ Statistics Liechtenstein] გერმანულო * [http://www.landtag.li/default.aspx?auswahl=1&id=390 Parliament] * [http://www.tourismus.li/en/welcome.cfm Tourism Liechtenstein] * [http://www.kunstmuseum.li/ National Art Museum of Liechtenstein] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ევროპაშ ქიანეფი}} [[კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:ლიხტენშტაინი]] qvm7gl609ooap7k01wpb5laedjjyvvb 248720 248719 2026-04-06T10:06:44Z Narazeni 826 /* დინასტიაშ გოჭყაფა */ 248720 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = <small>{{lang-de|Fürstentum Liechtenstein}}</small> |ედომუშამი_ჯოხო = ლიხტენშტაინიშ სათარო |ოართე_ჯოხო =ლიხტენშტაინი |შილა = Flag of Liechtenstein.svg |გერბი = Staatswappen-Liechtensteins.svg |რუკა = Europe-Liechtenstein.svg |ჰიმნი = <center>[[ფაილი:Oben am jungen Rhein, by the U.S. Navy Band.ogg]]</center> |დევიზი =„Für Gott, Fürst und Vaterland”<br>„ღორონთიშო, თარიშო დო ოდაბადეშო” |ზოხორინალაშ თარიღი = [[1866]] წანა ([[გერმანიაშ რსხუ]]) |ოფიციალური_ნინეფი = [[გერმანული ნინა|გერმანული]] |რელიგია= {{Tree list}} * 79.4 % [[ქირსიანობა]] ** 69.6 % [[კათოლიკური ოხვამე ლიხტენშტაინს|კათოლიციზმი]] <small>([[სახენწჷფო რელიგია|ოფიციალური]])</small> ** 9.8 % შხვა [[ქირსიანული გემაჸვენჯობეფიშ ერკებული|ქირსიანეფი]] {{Tree list/end}} * 9.6 % [[ვარელიგიურობა|ვა რელიგიური]] * 6.0 % [[ისლამი ლიშტენშტაინს|ისლამი]] * 5.0 % [[Rრელიგია ლიშტენშტაინს|შხვა]] |ნანანოღა= [[ვადუცი]] |latd=47 |latm=9 |latNS=N |longd=9 |longm=33 |longEW=E |უდიდაში_ნოღა =[[შაანი]]{{efn|შაანი დო ვადუცი ჟირ გინორთ მუნიციპალიტეტ რე ლიხტენშტაინს. ვადუცი რე ნანანოღა დო თარობაშ ორენი, ჩინებულ რე მუჭოთ ქიანაშ პოლიტიკური დო კულტურული ცენტრი. მუშჸურე შაანი მახორობაშ მეჯინათ რე არძაშ უკაბეტაშ მუნიციპალიტეტ, შანულამ ეკონომიკურ დო ოხორუე არან. მუჟანსჷთ ვადუცი ჩინებულ რე ადმინისტრაციულ შანულობათ, შაანს უმოსო წუმოძინელ რე ხერეჭუა დო კომერციულ საქვარეფ. ჟირხოლო ქიანაშ ცენტრის იდვალუაფუ, მარა ოინალჷნა შხვადოშხვა ფუნქციეფს<ref>\"Liechtenstein.\" Encyclopædia Britannica, https://www.britannica.com/place/Liechtenstein</ref><ref>Government of Liechtenstein, Official Portal, https://www.liechtenstein.li/en/</ref>}} |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარულ]] საპარლამენტო [[კონსტიტუციური მონარქია|გვერდო-კონსტიტუციურ მონარქია]] [[ბონი დემოკრატია|ბონ დემოკრატიაშ]] ელემენტეფით |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[ლიხტენშტაინიშ მონარქია|მონარქი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[ჰანს-ადამ II]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[რეგენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[ალოიზი (ლიხტენშტაინიშ მონძე მაფასკირი)|ალოიზი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = [[ლიხტენშტაინიშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = [[ბრიგიტა ჰაასი]] |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 190-ა |ფართობი =160.50<ref>{{cite web|title=Liechtenstein in Figures 2024|url=https://www.statistikportal.li/statistikportal/publications/103-liechtenstein-in-figures/2024/01/1/103.2024.01.1_01_liechtenstein-in-figures-2024.pdf|website=statistikportal.li|publisher={{interlanguage link|Liechtensteinische Landesverwaltung|de}}|access-date=12 October 2024}}</ref> |წყარი_% =2.7<ref>[http://www.llv.li/pdf-llv-as-jb_2011_1.1_geografie__raumnutzung_2011 Raum, Umwelt und Energie] {{webarchive |url= https://web.archive.org/web/20111012083302/http://www.llv.li/pdf-llv-as-jb_2011_1.1_geografie__raumnutzung_2011 |date=12 October 2011 }} Landesverwaltung Liechtenstein. Retrieved 2 October 2011.</ref> |ოეგებიე_მახორობა = 41,232<ref>{{cite web |title=Bevölkerungsstand per 31. Dezember 2023|url=https://www.statistikportal.li/de/themen/bevoelkerung/bevoelkerungsstand|website=statistikportal.li|publisher={{interlanguage link|Liechtensteinische Landesverwaltung|de}} |access-date=12 October 2024}}</ref> |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 189-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2023 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 249 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 56-ა |ედპ_ppp_წანა = 2024 |ედპ_ppp = {{ძინა}} $7.172 მილიარდი<ref name="TWF">{{cite web|title=Liechtenstein|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/liechtenstein/factsheets/ |publisher=[[Central Intelligence Agency]]|access-date=13 September 2025}}</ref> |ედპ_ppp_რანგი = 169-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე ={{ძინა}} $210,600<ref name="TWF"/> |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = |აგი ={{ძინა}} 0.938 |აგი_ტენდენცია = |აგი_კატეგორია = |აგი_რანგი =17-ო |აგი_წანა =2023 |ვალუტა= [[შვეიცარიული ფრანკი]] |ვალუტაშ_კოდი =CHF |ქიანაშ_კოდი =LI |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC+1]] |ზარხულიშ_ბორჯი =[[UTC+2]] |cctld =[[.li]] |ოტელეფონე_კოდი =+423 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= {{maplink|frame=yes|frame-align=right|frame-width=300|type=line|id=Q347|text=<center>ლიხტენშტაინიშ ინტერაქტიულ რუკა</center>}} }} '''ლიხტენშტაინი'''{{efn|ჯოხოდვალა „ლიხტენშტაინი“ მოურს გერმანულნინამ გვარშე [[ლიხტენშტაინეფი]], ნამუეფსჷთ ჯინჯ ავსტიაშე უღჷნა.<ref>{{cite web |url=https://shunculture.com/article/was-lietchenstian-part-of-austria |title=Liechtenstein's Historical Ties With Austria: A Complex Past |publisher=Ruqayyah Snyder |website=shunculture.com |access-date=2025-05-20}}</ref> ფანიაქ რეგიონ [[XVIII ოშწანურა]]ს იჸიდჷ დო [[1719]] წანას ქუდარსხჷ ლიხტენშტაინიშ სათარო.<ref>{{cite web |url=https://fuerstenhaus.li/en/die-biographien-aller-fuersten/18-century/ |title=18th century: Das Fürstenhaus von Liechtenstein |website=fuerstenhaus.li |access-date=2025-05-20}}</ref>}} ({{lang-de|{{აუდიო|De-Liechtenstein2.ogg|Liechtenstein}}}} {{IPA|[ˈlɪçtn̩ʃtaɪn]}}); ალემან-გერმ. Liachtaschta; ოფიციალურ ჯოხოდვალა — '''ლიხტენშტაინიშ სათარო''' ({{lang-de|{{აუდიო|De-Fürstentum Liechtenstein.ogg|Fürstentum Liechtenstein}}}}{{efn|თეხანობას, Fürstentum Liechtenstein შანენს სათაროს, ნამუსჷთ გამაგენს [[კონსტიტუციური მონარქია|კონსტიტუციურ მონარქია]].<ref>{{cite web |url=https://en.langenscheidt.com/german-english/fuerstentum |title=Fürstentum - Translation in English - Langenscheidt dictionary German-English |website=en.langenscheidt.com |access-date=2025-05-20}}</ref><ref>{{cite web |url=https://fuerstenhaus.li/en/the-monarchy/ |title=The Monarchy |website=fuerstenhaus.li |date=9 April 2021 |access-date=2025-05-20}}</ref> Fürst-ში (მაფასქირიშ) ტიტული უღჷ სახენწჷფოშ მადუდეს, ნამუთ ლიხტენშტაინეფიშ დინასტიაშ მაკათურ რე.<ref>{{cite web |url=https://www.liechtensteinusa.org/index.php/page/princely-house |title=Princely House |website=liechtensteinusa.org |access-date=2025-05-20}}</ref>}}<ref>''Duden Aussprachewörterbuch'', s.v. "Liechtenstein[er]".</ref> {{IPA|[ˈfʏʁstn̩tuːm ˈlɪçtn̩ˌʃtaɪ̯n]}}) — [[ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენი სახენწჷფოეფი#ფირფათ ინოკილერი|ჟირფათ ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენ]] [[გერმანული ნინა|გერმანულნინამ]] [[ჯუკუ სახენწჷფო]] ცენტრალურ [[ევროპა|ევროპულ]] [[ალპეფი|ალპეფს]], ნამუსჷთ ბჟაეიოლშე დო ოორუე-ბჟაეიოლშე უხურგანს [[ავსტრია]], ოორუე-ბჟადალშე, ბჟადალშე დო ობჟათეშე — [[შვეიცარია]].<ref>{{Cite journal |year=1992 |title=IGU regional conference on environment and quality of life in central Europe |journal=GeoJournal |volume=28 |issue=4 |page=483 |doi=10.1007/BF00273120 |bibcode=1992GeoJo..28..483. |s2cid=189889904}}</ref> ლიხტენშტაინი რე [[კონსტიტუციური მონარქია|გვერდო-კონსტიტუციურ მონარქია]], ნამუსჷთ დუდენს [[ლიხტენშატინიშ თარი]] [[ლიხტენშტაინეფი|ლიხტენშტაინეფიშ დინასტიაშე]], ასეიან მონარქ რე [[ჰანს-ადამ II]]. სახენწჷფო რე [[ევროპაშ ქიანეფიშ ერკენბული ქიანეფიშ მეჯინათ|ევროპაშ მაანთხა სახენწჷფო ფართობიშ მეჯინათ]], ნამუშ ტერიტორია 160 კმ^{<small>2</small>}-შე ონდეთ უმოსის აკმადგინსჷნ, მახორობა — 40 023 ადამიერ.<ref>[https://www.statistikportal.li/de/themen/bevoelkerung/bevoelkerungsstand]. Amt für Statistik. Liechtenstein. 30 June 2019</ref> ლიხტენშტაინ რე მოსოფელიშ არძაშე უჭიჭაშ ქიანა, ნამუთ ჟირ ქიანას უხურგანსჷნ<ref>{{Cite web |title=The smallest countries in the world by area |url=https://www.countries-ofthe-world.com/smallest-countries.html |access-date=3 July 2018 |website=www.countries-ofthe-world.com |language=en}}</ref> დო ართ-ართ რე თი აკაკა ქიანეფს შქას, ნამუეფსჷთ ვალ ვაუღჷნან.<ref>{{Cite web |title=The World Factbook |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2079rank.html#ls |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190317104350/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2079rank.html#ls |archive-date=2019-03-17 |access-date=2017-05-07 |website=CIA |publisher=Central Intelligence Agency}}</ref> ლიხტენშტაინი [[ლიხტენშტაინიშ მუნიციპალიტეტეფი|11 მუნიციპალიტეტო]] ირთჷ. ქიანაშ ნანანოღა რე [[ვადუცი]], უკაბეტაშ მუნიციპალიტეტ — [[შაანი]]. [[გოერო]]შ, [[ევროპაშ დუდიშული ვაჭუაშ ასოციაცია|ევროპაშ დუდიშულ ვაჭუაშ ასოციაციაშ]] დო [[ევროპაშ სხუნუ]]შ მაკათური რე. ვა რე [[ევროპაშ რსხუ]]შ მაკათური სახენწჷფო, მარა ოკათჷ მუჭოთ [[შენგენიშ ზონა|შენგენიშ ზონასჷნ]], თეშ [[ევროპაშ ეკონომიკური ზონა|ევროპაშ ეკონომიკურ ზონას]]. ქიანას უღჷ [[საბაჟო რსხუ|საბაჟო]] დო [[სავალუტო რსხუ]] შვეიცარიაწკჷმა, [[შვეიცარიული ფრანკი]]შ გჷმორინაფათ. პოლიტიკურო, [[2003]] წანას მანჯებულჷ საკონსტიტუციო რეფერენდუმქ მონარქის უმოსი მეტ ხემანჭუობეფ მეჩჷ, თიშ უკულ, მუთ თიქ რეფერენდუმიშ აკორცუაფაშ შვანს ქიანაშ დოტებათ დირცქინჷნ. თე ხემანჭუოფეფშა მიშმურს თარობაშ გინორინაფაშ, მოსამართალეფიშ დორინაფაშ დო კანონდვალაუშა ვეტო გედვალაშ ნება.<ref>{{cite web |last1=Osborn |first1=Andrew |title=European prince wins new powers |url=https://www.theguardian.com/world/2003/mar/17/andrewosborn |website=The Guardian |access-date=20 March 2024 |date=17 March 2003}}</ref> ეკონომიკურო, ლიხტენშტაინს ართ შურ მახორუშა ართ-ართ არძაშე მაღალ [[ედომშამი დინოხოელნი პროდუქტი|ედპ]] უღჷ მოსოფელს, [[ჸიდირიშ უნარიშ პარიტეტი]]შ გოთოლწონუათ.<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html CIA – The World Factbook – Country Comparison :: GDP – per capita (PPP)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130424075526/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html|date=24 April 2013}} Cia.gov. Retrieved 24 December 2011.</ref> ქიანას უღჷ ჸონიერ ფინანსურ სექტორი, ნამუშ ცენტრ ვადუცის რე. ქიანა ნამდგარდია ბორჯის მილიარდერეფიშ ოგინაგაფუე ხვაშიათ რდჷ ჩინებული, ნამუქჷთ [[2008]] წანას ოგინოგაფუე სკანდალით გეთჷ, მარა თიშ უკულ სათაროქ შანულამო გიახანდჷ თე რეპუტაციაშ ჩათხინაფალო. ლიხტენშტაინი, ნამუთ [[ალპური ქიანეფი|ალპურ ქიანა]] რენ, გვალამი რე, ნამუსჷთ ქიანას ზოთონჯიშ სპორტულ მეკონაჭაფო გჷნმართინუანს. == ეტიმოლოგია == * '''ოფიციალური''' — ლიხტენშტაინიშ ოთარე. * '''ოდაბადური''' — Liechtenstein; Furstentum Liechtenstein. * '''ეტიმოლოგია'''. ჯოხოდვალა შანენს ''ქექე ქუას'' დო გიადჷ ლიხტენშტაინიშ დინასტიაშ მეჯინათ, ნამუეფქჷთ მიძინეს დო აკაშქვეს შელენბერგიშ დო ვადუციშ საგრაფოეფიშ ტერიტორიეფინ. [[ფაილი: Liechtenstein-CIA WFB Map.png |thumb|left|ლიხტენშტაინი]] ==ისტორია== {{თარი|ლიხტენშტაინიშ ისტორია}} ===ორდოიან ისტორია=== [[ფაილი:Liechtenstein asv2022-10 img25 Balzers Burg Gutenberg.jpg|thumb|[[გუტენბერგიშ ჯიხა]], ბალზერსი, ლიხტენშტაინი]] [[ფაილი:Castillo, Vaduz, Liechtenstein, 2022-10-23, DD 65.jpg|thumb|[[ვადუციშ ჯიხა]], მიოჯინით ნანანოღაშა, სოდე ოხორანს ლიხტენშტაინშ თარ [[ჰანს-ადამ II]].]] [[ფაილი:Johann Josef I von Liechtenstein.jpg|thumb|upright|1805-1806 დო 1814-1836 წწ. ლიხტენშტაინიშ თარ [[იოჰან I ფონ ლიხტენშტაინი]]შ სურათი, [[იოჰან ბაპტისტ ლამპი უნჩაში]]შ ნახანტა. [[ლიხტენშტაინიშ მუზეუმი]], ვენა]] ლიხტენშტაინიშ ტერიტორიას ადამიერეფიშ რინაშ პირველ ნოქურ [[შქა პალეოლითი]]შ ხანას ორხველჷ<ref name="Early">[https://web.archive.org/web/20100419174957/http://www.swissworld.org/en/history/prehistory_to_romans/prehistoric_times/ History]. swissworld.org. Retrieved 27 June 2009</ref>. თენა თიშა მიოწურუანს, ნამჷ-და ადამიერეფ ალპეფიშ თე ნორთის დიო ხოლო უჯვეშაშ ბორჯის ოხორანდესჷნ. ჯვ. წ. 5300 წანაშო, ლეხერეფს გეგმორჩქინდჷ [[ნეოლითი|ნეოლითურ]] დიხაშხანდურ ხორუეფქ. თე ბორჯშე ადამიერეფქ: ქჷდიჭყეს დიხაშ დამუშება, აკაგეს პირველ იროიან ხორუეფი, ქჷდიჭყეს ჩხოლარეფიშ დოჭყანაფა. ლიხტენშტაინიშ ტერიტორიას ნეოლითური ხორუეფიშ მეგრაფა ძალამ შანულამ რე, ანდანდე თენა ოძირანს, ნამჷ-და თე რეგიონიშ უკაჭულ რელიეფიშ უმკუჯინალო, ადამიერეფს 5000 წანაშ წოხოლეთ შეულებუდეს ალპურ ლეხერეფს წჷმოძინელ ოფუტეშ მეურნობაშ დოჭყაფა. ლიხტენშტაინიშ ტერიტორიას გვიან რკინაშ ხანას (ჯვ. წ. 450 წანაშე) [[ჰალშტატიშ კულტურა|ჰალშტატიშ]] დო [[ლა-ტენიშ კულტურა|ლა-ტენიშ კულტურეფ]] პეულანდეს. მერჩქინელ რე, ნამჷ-და თე კულტურეფს ჯვეშ ბერძენულ დო ეტრუსკულ ცივილიზაციეფიშ გაულა უღუდესჷნ. რკინაშ ხანაშ განწეხანს დო რომაულ ეპოქაშა, ალპურ რაინიშ ლეხერს აბორიგენულ თური — [[ვენონეფი]] ოხორანდჷ. თე რეგიონიშ [[ჯვეში რომი|რომაულ]] ანექსია ეტაპობურო მიშჷ, ჯვ. წ. 58 წანა: [[იულიუს კეისარი|იულიუს კეისარქ]] [[ბიბრაქტეშ ლჷმა]]ს დამარცხჷ ალპურ თურეფი, ნამუშით რეგიონქ რომიშ გაულაშა გენშართჷ. ჯვ. წ. 15 წანა: იმპერატორ [[ავგუსტუსი]]შ სქუაჸონერეფქ — [[ტიბერიუსი]]ქ (მუმალს რომიშ მაჟირა იმპერატორქ) დო [[ნერონ კლავდიუს დრუზუსი|დრუზუსი]]ქ საბოლათ ქჷდიჸუნუეს ედომუშამ ალპურ ოფირჩა<ref name="Römerzeit – Historisches Lexikon">{{Cite web |title=Römerzeit – Historisches Lexikon |url=https://historisches-lexikon.li/R%C3%B6merzeit |access-date=2023-01-05 |website=historisches-lexikon.li |language=de}}</ref>. თი დიხეფქ, ნამუეფჷთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინიშ ჯოხოთ გინირთჷნ, [[რომიშ პროვინციეფი|რომიშ პროვინცია]] [[რეცია]]შ (Raetia) ნორთო გინირთჷ. ათე არანს [[რომიშ იმპერიაშ არმია|რომიშ არმია]] აკონტროლენდჷ, ნამუსჷთ კაბეტ ლეგიონერულ კარეეფ უღუდჷ [[ბრეგენცი|ბრიგანტიუმს]] (Bregenz, ავსტრია), [[ბოდენიშ ტობა|ბოდენიშ ტობაშ]] გოხოლუას დო [[მაიენფელდი|მაგიას]] (Maienfeld, შვეიცარია). რომაალეფქ აკაგეს დო ულუანდეს [[რომაულ შარეფი|შარეფს]], ნამუთ თე ტერიტორიას გიშმეშჷნ. მეხოლაფირო ახ. წ. 260 წანას ბრიგანტიუმი [[ალემანეფი|ალემანეფქ]] აკორაბადეს — თენა რდჷ [[გერმანულ თურეფი|გერმანულ თური]], ნამუქჷთ მოგვიანეთ, 450 წანაშო, თე დიხეფს ქჷდიხორესჷნ.<ref name="Römerzeit – Historisches Lexikon"/> [[ორდოიან შქა ოშწანურეფი|ორდოიან შქა ოშწანურეფს]], [[ალემანეფი|ალემანეფქ]] V ოშწანურაშო ბჟაეიოლ [[შვეიცარიაშ გაბარი|შვეიცარიაშ გაბარს]] ქჷდიხორეს, [[VIII ოშწანურა]]შ დათებუშო — [[ალპეფი|ალპეფიშ ლეხერეფს]]. ტერიტორია, ნამუთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინიშ ჯოხოთ იჸუაფუდჷ ჩინებულინ, [[ალემანია|ალემანიაშ]] ბჟაეიოლ კირდეს იდვალუაფუდჷ. [[VI ოშწანურა]]ს, ათე არანქ [[ფრანკეფიშ იმპერია|ფრანკეფიშ იმპერიაშ]] ნორთო გინირთჷ თიშ უკული, მუთ [[ხლოდვიგ I|ხლოდვიგ I]]-ქ [[504]] წანას [[ცულპიხი|ტოლბიაკწკჷმა]] ალემანეფს გიორჯგინჷნ.<ref name="Nationsencyclopedia">[http://www.nationsencyclopedia.com/Europe/Switzerland-HISTORY.html Switzerland history] Nationsencyclopedia.com. Retrieved 27 November 2009</ref><ref name="Nationsonline">[http://www.nationsonline.org/oneworld/History/Switzerland-history.htm History of Switzerland] Nationsonline.org. Retrieved 27 November 2009.</ref> ტერიტორია, ნამუქჷთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინიშ ჯოხოთ გინირთჷნ, ფრანკეფიშ ჰეგემონიაშ ([[მეროვინგეფი|მეროვინგეფიშ]] დო [[კაროლინგეფიშ იმპერია|კაროლინგეფიშ]] დინასტიეფი) თუდო სქიდუდჷ 843 წანაშახ, სოიშა [[ვერდენიშ აპიჯალა|ვერდენიშ აპიჯალაქ]] კაროლინგეფიშ იმპერია ვაგორთჷნ; თექ მოხვადჷ [[814]] წანას [[კარლოს დიდი|კარლოს დიდიშ]] ღურაშ უკული.<ref name = Early /> ტერიტორია, ნამუთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინო გინირთჷნ, [[ბჟაეიოლ ფრანკეფიშ ომაფე|ბჟაეიოლ ფრანკეფიშ ომაფეშ]] (East Francia) ნორთ რდჷ, მოგვიანეთ — მეხოლაფირო 1000 წანაშო, კჷნე აკიკათეს [[შქა ფრანკეფიშ ომაფე|შქა ფრანკეფიშ ომაფეწკჷმა]] [[საღორონთო რომიშ იმპერია|საღორონთო რომიშ იმპერიაშ]] აკოდგინალუას.<ref name = Early /> მეხოლაფირო [[1100]] წანაშა, თე არანს თარ ენა [[რეტორომანული ნინა|რეტორომანულ]] (Romansch) რდჷ; თეშ უკული, ტერიტორიას [[გერმანული ნინა|გერმანულ ნინაქ]] ქჷდიჭყუ მოდვალა. [[1300]] წანას, რეგიონს ქაკათჷ დო ქჷდიხორუ ხოლო ართ ალემანურ მახორობაქ — [[ვალზერეფი|ვალზერეფქ]], ნამუეფჷთ გოჭყაფათ [[ვალე (კანტონი)|ვალეშე]] (Valais) რდეს; მაღალგვალამ ოფუტე [[ტრიზენბერგი]] ამდღარშათ ეთმისქილიდუანს [[ვალზერულ გერმანულ ნინა|ვალზერულ დიალექტიშ]] მახასიათებელეფს.<ref>{{Cite book |last=Klieger |first=P. Christiaan |url=https://books.google.com/books?id=CrfwGa4aCwYC |title=The Microstates of Europe: Designer Nations in a Post-Modern World |publisher=Lexington Books |isbn=978-0-7391-7427-2 |series=Anthropology, political science |location=Lanham, Maryland |publication-date=2012 |page=41 |chapter=Principality of Liechtenstein |date=29 November 2012 |quote=In 1300, the Walsers, a mountain-dwelling Alemannic speaking group from Valais in Switzerland, entered and inhabited the modern eastern Switzerland, Liechtenstein, and Vorarlberg, Austria. The mountain village of Triesenberg is a modern preserve of the Walser people and their dialect. |access-date=27 January 2021}}</ref> 1200 წანაშო, ალპური გაბარიშ ედომუშამ დომინიონეფს (დიხეფს) სავოიაშ, ცერინგენიშ, ჰაბსბურგიშ დო კიბურგიშ გვარიშეფი აკონტროლენდეს. შხვა რეგიონეფს იმპერიულ დუდიშულიშ სტატუსიქ მიაჩესჷნ, ნამუთ იმპერიას გვალაშ გინაულარეფშა ბონ კონტროლიშ მეშქაშობას არზენდჷ. მუჟანსჷთ 1264 წანას კიბურგიშ დინასტიაქ აკოცუნ, ჰაბსბურგეფქ, მაფა [[რუდოლფ I ჰაბსბურგი|რუდოლფ I]]-იშ (ნამუქჷთ 1273 წანას საღორონთო რომიშ იმპერატორო გინირთჷნ) ხემანჯღვერალათ, მუნეფიშ ტერიტორიეფს ბჟაეიოლ ალპურ გაბარშახ გუძინეს.<ref name = Nationsencyclopedia /> [[1396]] წანას, [[ვადუცი]]ქ, ნამუთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინიშ ობჟათე რეგიონო გინირთჷნ, იმპერიულ დუდიშულ სტატუს მიპალუ; თენა შანენდჷ თის, ნამჷ-და თინა ხვალე [[საღორონთო რომიშ იმპერია|საღორონთო რომიშ იმპერატორს]] დუთმოჸუნდჷნ.<ref name="Eccardt 2005 176">{{Cite book |last=Eccardt |first=Thomas |title=Secrets of the Seven Smallest States of Europe |date=2005 |publisher=Hippocrene Books |isbn=978-0-7818-1032-6 |pages=176}}</ref> ===დინასტიაშ გოჭყაფა=== საგვარო, ნამუშეთ ჯოხოდვალა ლიხტენშტაინი მოურსჷნ, გოჭყაფათ [[ვენა]]შ ობჟათეშე, [[თუდონი ავსტრია|თუდოლენ ავსტრიას]] მადვალუ [[ლიხტენშტაინიშ ჯიხაზურგა]]-შე რდჷ. თე ჯიხაზურგა თინეფ არძაშ უკულაშ [[1140]] წანაშე [[XIII ოშწანურა]]შა აპალჷდეს დო კჷნე [[1807]] წანაშე მოჸუნაფილ ასეშა. [[ლიხტენშტაინეფი|ლიხტენშტაინარეფქ]] დიხეფ ქიჸიდეს, თარო [[მორავია]]ს, თუდონ ავსტრიას, [[სილეზია]]ს დო [[შტირიაშ საჰერცოგო]]ს. რახანსუნ თე ტერიტორიეფ ფეოდალურ ოპალუეს ([[ფეოდი]]) რდჷ დო უმოს მაღალ რანგის ფეოდალეფს, გიშაკერზაფილო [[ჰაბსბურგეფი]]შ შხვადოშხვა შტოშ მინჯალას რდჷნ, კერზოთ, ლიხტენშტეინიშ დინასტიაქ ვეშალებუ იმპერიულ პარლამენტშა (საიმპერატორო დიეტშა) აბანიშ მოპალუაშო თარ მოთხირიშ რსულებაქ. თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და ლიხტენშტეინიშ მუზმარენ თარ ჰაბსბურგეფიშ მუსხირენ გამაგეშ არხო ელმაჩამალო მოღალენდესჷნ, იმპერიულ ხვისტაშ ბონ კონტროლიშ გიმე მარენჯ ტერიტორიეფიშ უმუშო, თინეფს მორჩილ ხემანჭუაფა უღუდეს საღორონთო რომის იმპერიას. ათე სამანჯელით, ფანია ოცადუდჷ საღორონთო რომიშ იმპერიაშ იმპერატორშე ქიჸიდუკო თიცალ დიხეფი, ნამუეფჷთ მირჩქინუაფუდჷ მუჭოთ იმპერიულ დუდიშულას მაღვენჯი, ანუ ნამუეფჷთ შქამალ ფეოდალურ დოჸუნალობაშ უმუშო რდესჷნ. [[XVII ოშწანურა]]შ დაჭყაფუს, [[კარლ I ფონ ლიხტენშტაინი|კარლ I ლიხტენშტაინს]] საღორონთო რომიშ იმპერატორ [[მათე (სრი)|მათექ]] თავადიშ (Fürst) ტიტულ მეჩჷ, მუჟანსჷთ კარლქ პოლიტიკურ ბურჯაფის თიშ ხუჯ ქუდეკინჷნ.<ref name=":0">{{Cite web |last=Vaduz-Vienna |first=LIECHTENSTEIN The Princely Collections |title=Prince Karl I von Liechtenstein |url=https://www.liechtensteincollections.at/en/princes/prince-karl-i-von-liechtenstein |access-date=2025-04-19 |website=LIECHTENSTEIN. The Princely Collections, Vaduz–Vienna |language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web |title=17th century {{!}} Das Fürstenhaus von Liechtenstein |url=https://fuerstenhaus.li/en/die-biographien-aller-fuersten/17-century/ |access-date=2025-04-19 |language=en-US}}</ref> მოგვიანეთ, [[ჰანს-ადამ I|ჰანს-ადამ I]]-ს ნება ქიმეჩეს ჰოჰენემსეფშე ქიჸიდუკონ მორჩილ შელენბერგიშ ოპალუე ([[1699]] წანას) დო [[ვადუციშ საგრაფო]] ([[1712]] წანას). ათე მორჩილ ტერიტორიეფს ზუსტას თი პოლიტიკურ სტატუსი უღუდეს, მუთ ოხვილურ რდჷნ: იმპერატორიშ მოხ, თინეფს შხვა ნამთინე ფეოდალ უჟინაშ გამაგე (სიუზერენი) ვაჸუნდეს.<ref name=":0" /> == გეოგრაფია == ლიხტენშტაინიშ ოთარე სუვერენულ ქიანა რე. იდვალუაფუ [[ავსტრია]] დო [[შვეიცარია]]შ ოშქაშეთ, წყარმალუ [[რაინი]]შ პიჯის. ლიხტენშტაინიშ ნანანოღა რე ვადუცი, უდიდაში ნოღა — შაანი. ქიანას ვა უღჷ ზუღაშა გჷშალი, თეწკჷმა, ლიხტენშტაინი ჟირჲ ქიანაშე ართ-ართი რე, ნამუსჷთ ვანძღჷ ნამთინი ოზუღე ქიანანჲ. ლიხტენშტაინი ჯუკუ სახენწჷფო რე დო მუში ფართობი რე 160,48 კვ. კმ. სანძღოეფიშ სიგინძა რე 76,6 კმ. ტერიტორიაშა მიშმურს მუჭოთ რზენი, თეშ - ალპეფი. არძაშე უმაღალაშ გვალა რე გრაუშპიცი — 2599 მ. ქიანას რე ჟირი წყარმალუ — რაინი დო ზამინა. ქიანაშ მაქსიმალურ სიგჷნძა რე 24,56 კმ, სიგანა — 12,36 კმ. ქიანას რე ხვალე ართ ტობა ''გამპრინერ ზეელე'' ([[გერმანული ნინა|გერმ]]. das Gampriner Seele), ნამუქუთ 1927 წანას წყარმალუ რაინიშ მოძინაშ უკულ გორჩქინდჷ. == სახენწჷფო == ლიხტენშტაინს კონსტიტუციური მონარქია რე, მუთ გერსხუაფილი რე დემოკრატიულ პარლამენტიშა. ოფიციალური ნინა რე [[გერმანული ნინა|გერმანული]], ვალუტა — შვეიცარიული ფრანკი. 1989 წანაშე სახენწჷფოშ მადუდე რე პატჷნი Hans Adam II. სახენწჷფო საქვარეფს 2004 წანაშე დუდენს მონძე პრინცი Alois von und zu Liechtenstein. კანონიშდუმადვალუ ორგანო რე ართპალატამი ''ლიხტენშტაინიშ ლანდტაგი'', აკმოდირთუ 25 მაკათურშე, ნამუსჷთ გიშმაგორუნს კათა 4 წანაშე ართშა. სასამართო ხეშუულობას რე 5 მოსამართე. 1868 წანაშე ქიანას ვა ჸუნს ჯარი. ქიანაშ დინოხოლენჲ უშქურანჯალას პოლიცია თხილანს. ლიხტენშტაინიშ საელჩო რე [[ვენა]]ს, [[ბერნი|ბერნის]], [[ბერლინი|ბერლინს]], [[ბრიუსელი|ბრიუსელს]], [[სტრასბურგი|სტრასბურგის]], [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონს]] დო [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკის]] (გოართოიანაფილი ერეფიშ ორგანიზაცია). ადმინისტრაციულო ირთუ 2 ისტორიულ რეგიონო — ობერლანდი (ცენტრი ვადუცი) დო უნტერლანდი (ცენტრი შელენბერგი). თეშ მოხ, ქიანა 11 ოეპისკოპოსეთ ირთუ. == დემოგრაფია == ქიანას ოხორანს 35,365 კოჩი. რელიგია რე [[კათოლიციზმი]], ნანანოღა — [[ვადუცი]]. == ეკონომიკა == ლიხტენშტაინიშ ჭიჭე ფართობიშ დო ღარჷბი რესურსეფიშ უმკუჯინუო, ეკონომიკაშ დონე გვალო მაღალი რე. ქიანას მახორუეფიშე უმოსი კომპანიეფი რე. ქიანას ირ წანას 1.786 მილიარდი ააშ დოლარიშ ღირებაშ პროდუქცია იწარმებუ დო ოშქაშეთ 25 000 დოლარი მოურს ართ შურ მახორუშე. ინდუსტრიულ სექტორს ჩინებული ფირმეფი რე Hilti (ობურღალი ტექნიკა); Ivoclar Vivadent (სტომატოლოგიური ტექნიკა); Hoval (გოტჷბაფაშ დო ვენტილაციაშ სისტემეფი); Ospelt-Gruppe დო Halicona (ოჭკომალი პროდუქტეფი); Neutrik (ელექტროტექნიკა). == მონძალა == * ოფოსტე მარკეფიშ მუზეუმი, ოთარეშ ჯიხაზურგა (XVI ოშწ.). * XIV ოშწანურაშ ოხვამე. ==კომენტარეფი== <references group="კომ."/> == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.liechtenstein.li/index.php?id=54&L=1 The Principality of Liechtenstein] * [http://www.fuerstenhaus.li/en/ The Princely House of Liechtenstein] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190816193920/https://www.fuerstenhaus.li/en/ |date=2019-08-16 }} * [http://www.as.llv.li/ Statistics Liechtenstein] გერმანულო * [http://www.landtag.li/default.aspx?auswahl=1&id=390 Parliament] * [http://www.tourismus.li/en/welcome.cfm Tourism Liechtenstein] * [http://www.kunstmuseum.li/ National Art Museum of Liechtenstein] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ევროპაშ ქიანეფი}} [[კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:ლიხტენშტაინი]] jovrtxmjuc8kqzmcm34przfobkgigk0 248721 248720 2026-04-06T10:07:02Z Narazeni 826 /* დინასტიაშ გოჭყაფა */ 248721 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = <small>{{lang-de|Fürstentum Liechtenstein}}</small> |ედომუშამი_ჯოხო = ლიხტენშტაინიშ სათარო |ოართე_ჯოხო =ლიხტენშტაინი |შილა = Flag of Liechtenstein.svg |გერბი = Staatswappen-Liechtensteins.svg |რუკა = Europe-Liechtenstein.svg |ჰიმნი = <center>[[ფაილი:Oben am jungen Rhein, by the U.S. Navy Band.ogg]]</center> |დევიზი =„Für Gott, Fürst und Vaterland”<br>„ღორონთიშო, თარიშო დო ოდაბადეშო” |ზოხორინალაშ თარიღი = [[1866]] წანა ([[გერმანიაშ რსხუ]]) |ოფიციალური_ნინეფი = [[გერმანული ნინა|გერმანული]] |რელიგია= {{Tree list}} * 79.4 % [[ქირსიანობა]] ** 69.6 % [[კათოლიკური ოხვამე ლიხტენშტაინს|კათოლიციზმი]] <small>([[სახენწჷფო რელიგია|ოფიციალური]])</small> ** 9.8 % შხვა [[ქირსიანული გემაჸვენჯობეფიშ ერკებული|ქირსიანეფი]] {{Tree list/end}} * 9.6 % [[ვარელიგიურობა|ვა რელიგიური]] * 6.0 % [[ისლამი ლიშტენშტაინს|ისლამი]] * 5.0 % [[Rრელიგია ლიშტენშტაინს|შხვა]] |ნანანოღა= [[ვადუცი]] |latd=47 |latm=9 |latNS=N |longd=9 |longm=33 |longEW=E |უდიდაში_ნოღა =[[შაანი]]{{efn|შაანი დო ვადუცი ჟირ გინორთ მუნიციპალიტეტ რე ლიხტენშტაინს. ვადუცი რე ნანანოღა დო თარობაშ ორენი, ჩინებულ რე მუჭოთ ქიანაშ პოლიტიკური დო კულტურული ცენტრი. მუშჸურე შაანი მახორობაშ მეჯინათ რე არძაშ უკაბეტაშ მუნიციპალიტეტ, შანულამ ეკონომიკურ დო ოხორუე არან. მუჟანსჷთ ვადუცი ჩინებულ რე ადმინისტრაციულ შანულობათ, შაანს უმოსო წუმოძინელ რე ხერეჭუა დო კომერციულ საქვარეფ. ჟირხოლო ქიანაშ ცენტრის იდვალუაფუ, მარა ოინალჷნა შხვადოშხვა ფუნქციეფს<ref>\"Liechtenstein.\" Encyclopædia Britannica, https://www.britannica.com/place/Liechtenstein</ref><ref>Government of Liechtenstein, Official Portal, https://www.liechtenstein.li/en/</ref>}} |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარულ]] საპარლამენტო [[კონსტიტუციური მონარქია|გვერდო-კონსტიტუციურ მონარქია]] [[ბონი დემოკრატია|ბონ დემოკრატიაშ]] ელემენტეფით |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[ლიხტენშტაინიშ მონარქია|მონარქი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[ჰანს-ადამ II]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[რეგენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[ალოიზი (ლიხტენშტაინიშ მონძე მაფასკირი)|ალოიზი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = [[ლიხტენშტაინიშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = [[ბრიგიტა ჰაასი]] |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 190-ა |ფართობი =160.50<ref>{{cite web|title=Liechtenstein in Figures 2024|url=https://www.statistikportal.li/statistikportal/publications/103-liechtenstein-in-figures/2024/01/1/103.2024.01.1_01_liechtenstein-in-figures-2024.pdf|website=statistikportal.li|publisher={{interlanguage link|Liechtensteinische Landesverwaltung|de}}|access-date=12 October 2024}}</ref> |წყარი_% =2.7<ref>[http://www.llv.li/pdf-llv-as-jb_2011_1.1_geografie__raumnutzung_2011 Raum, Umwelt und Energie] {{webarchive |url= https://web.archive.org/web/20111012083302/http://www.llv.li/pdf-llv-as-jb_2011_1.1_geografie__raumnutzung_2011 |date=12 October 2011 }} Landesverwaltung Liechtenstein. Retrieved 2 October 2011.</ref> |ოეგებიე_მახორობა = 41,232<ref>{{cite web |title=Bevölkerungsstand per 31. Dezember 2023|url=https://www.statistikportal.li/de/themen/bevoelkerung/bevoelkerungsstand|website=statistikportal.li|publisher={{interlanguage link|Liechtensteinische Landesverwaltung|de}} |access-date=12 October 2024}}</ref> |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 189-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2023 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 249 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 56-ა |ედპ_ppp_წანა = 2024 |ედპ_ppp = {{ძინა}} $7.172 მილიარდი<ref name="TWF">{{cite web|title=Liechtenstein|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/liechtenstein/factsheets/ |publisher=[[Central Intelligence Agency]]|access-date=13 September 2025}}</ref> |ედპ_ppp_რანგი = 169-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე ={{ძინა}} $210,600<ref name="TWF"/> |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = |აგი ={{ძინა}} 0.938 |აგი_ტენდენცია = |აგი_კატეგორია = |აგი_რანგი =17-ო |აგი_წანა =2023 |ვალუტა= [[შვეიცარიული ფრანკი]] |ვალუტაშ_კოდი =CHF |ქიანაშ_კოდი =LI |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC+1]] |ზარხულიშ_ბორჯი =[[UTC+2]] |cctld =[[.li]] |ოტელეფონე_კოდი =+423 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= {{maplink|frame=yes|frame-align=right|frame-width=300|type=line|id=Q347|text=<center>ლიხტენშტაინიშ ინტერაქტიულ რუკა</center>}} }} '''ლიხტენშტაინი'''{{efn|ჯოხოდვალა „ლიხტენშტაინი“ მოურს გერმანულნინამ გვარშე [[ლიხტენშტაინეფი]], ნამუეფსჷთ ჯინჯ ავსტიაშე უღჷნა.<ref>{{cite web |url=https://shunculture.com/article/was-lietchenstian-part-of-austria |title=Liechtenstein's Historical Ties With Austria: A Complex Past |publisher=Ruqayyah Snyder |website=shunculture.com |access-date=2025-05-20}}</ref> ფანიაქ რეგიონ [[XVIII ოშწანურა]]ს იჸიდჷ დო [[1719]] წანას ქუდარსხჷ ლიხტენშტაინიშ სათარო.<ref>{{cite web |url=https://fuerstenhaus.li/en/die-biographien-aller-fuersten/18-century/ |title=18th century: Das Fürstenhaus von Liechtenstein |website=fuerstenhaus.li |access-date=2025-05-20}}</ref>}} ({{lang-de|{{აუდიო|De-Liechtenstein2.ogg|Liechtenstein}}}} {{IPA|[ˈlɪçtn̩ʃtaɪn]}}); ალემან-გერმ. Liachtaschta; ოფიციალურ ჯოხოდვალა — '''ლიხტენშტაინიშ სათარო''' ({{lang-de|{{აუდიო|De-Fürstentum Liechtenstein.ogg|Fürstentum Liechtenstein}}}}{{efn|თეხანობას, Fürstentum Liechtenstein შანენს სათაროს, ნამუსჷთ გამაგენს [[კონსტიტუციური მონარქია|კონსტიტუციურ მონარქია]].<ref>{{cite web |url=https://en.langenscheidt.com/german-english/fuerstentum |title=Fürstentum - Translation in English - Langenscheidt dictionary German-English |website=en.langenscheidt.com |access-date=2025-05-20}}</ref><ref>{{cite web |url=https://fuerstenhaus.li/en/the-monarchy/ |title=The Monarchy |website=fuerstenhaus.li |date=9 April 2021 |access-date=2025-05-20}}</ref> Fürst-ში (მაფასქირიშ) ტიტული უღჷ სახენწჷფოშ მადუდეს, ნამუთ ლიხტენშტაინეფიშ დინასტიაშ მაკათურ რე.<ref>{{cite web |url=https://www.liechtensteinusa.org/index.php/page/princely-house |title=Princely House |website=liechtensteinusa.org |access-date=2025-05-20}}</ref>}}<ref>''Duden Aussprachewörterbuch'', s.v. "Liechtenstein[er]".</ref> {{IPA|[ˈfʏʁstn̩tuːm ˈlɪçtn̩ˌʃtaɪ̯n]}}) — [[ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენი სახენწჷფოეფი#ფირფათ ინოკილერი|ჟირფათ ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენ]] [[გერმანული ნინა|გერმანულნინამ]] [[ჯუკუ სახენწჷფო]] ცენტრალურ [[ევროპა|ევროპულ]] [[ალპეფი|ალპეფს]], ნამუსჷთ ბჟაეიოლშე დო ოორუე-ბჟაეიოლშე უხურგანს [[ავსტრია]], ოორუე-ბჟადალშე, ბჟადალშე დო ობჟათეშე — [[შვეიცარია]].<ref>{{Cite journal |year=1992 |title=IGU regional conference on environment and quality of life in central Europe |journal=GeoJournal |volume=28 |issue=4 |page=483 |doi=10.1007/BF00273120 |bibcode=1992GeoJo..28..483. |s2cid=189889904}}</ref> ლიხტენშტაინი რე [[კონსტიტუციური მონარქია|გვერდო-კონსტიტუციურ მონარქია]], ნამუსჷთ დუდენს [[ლიხტენშატინიშ თარი]] [[ლიხტენშტაინეფი|ლიხტენშტაინეფიშ დინასტიაშე]], ასეიან მონარქ რე [[ჰანს-ადამ II]]. სახენწჷფო რე [[ევროპაშ ქიანეფიშ ერკენბული ქიანეფიშ მეჯინათ|ევროპაშ მაანთხა სახენწჷფო ფართობიშ მეჯინათ]], ნამუშ ტერიტორია 160 კმ^{<small>2</small>}-შე ონდეთ უმოსის აკმადგინსჷნ, მახორობა — 40 023 ადამიერ.<ref>[https://www.statistikportal.li/de/themen/bevoelkerung/bevoelkerungsstand]. Amt für Statistik. Liechtenstein. 30 June 2019</ref> ლიხტენშტაინ რე მოსოფელიშ არძაშე უჭიჭაშ ქიანა, ნამუთ ჟირ ქიანას უხურგანსჷნ<ref>{{Cite web |title=The smallest countries in the world by area |url=https://www.countries-ofthe-world.com/smallest-countries.html |access-date=3 July 2018 |website=www.countries-ofthe-world.com |language=en}}</ref> დო ართ-ართ რე თი აკაკა ქიანეფს შქას, ნამუეფსჷთ ვალ ვაუღჷნან.<ref>{{Cite web |title=The World Factbook |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2079rank.html#ls |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190317104350/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2079rank.html#ls |archive-date=2019-03-17 |access-date=2017-05-07 |website=CIA |publisher=Central Intelligence Agency}}</ref> ლიხტენშტაინი [[ლიხტენშტაინიშ მუნიციპალიტეტეფი|11 მუნიციპალიტეტო]] ირთჷ. ქიანაშ ნანანოღა რე [[ვადუცი]], უკაბეტაშ მუნიციპალიტეტ — [[შაანი]]. [[გოერო]]შ, [[ევროპაშ დუდიშული ვაჭუაშ ასოციაცია|ევროპაშ დუდიშულ ვაჭუაშ ასოციაციაშ]] დო [[ევროპაშ სხუნუ]]შ მაკათური რე. ვა რე [[ევროპაშ რსხუ]]შ მაკათური სახენწჷფო, მარა ოკათჷ მუჭოთ [[შენგენიშ ზონა|შენგენიშ ზონასჷნ]], თეშ [[ევროპაშ ეკონომიკური ზონა|ევროპაშ ეკონომიკურ ზონას]]. ქიანას უღჷ [[საბაჟო რსხუ|საბაჟო]] დო [[სავალუტო რსხუ]] შვეიცარიაწკჷმა, [[შვეიცარიული ფრანკი]]შ გჷმორინაფათ. პოლიტიკურო, [[2003]] წანას მანჯებულჷ საკონსტიტუციო რეფერენდუმქ მონარქის უმოსი მეტ ხემანჭუობეფ მეჩჷ, თიშ უკულ, მუთ თიქ რეფერენდუმიშ აკორცუაფაშ შვანს ქიანაშ დოტებათ დირცქინჷნ. თე ხემანჭუოფეფშა მიშმურს თარობაშ გინორინაფაშ, მოსამართალეფიშ დორინაფაშ დო კანონდვალაუშა ვეტო გედვალაშ ნება.<ref>{{cite web |last1=Osborn |first1=Andrew |title=European prince wins new powers |url=https://www.theguardian.com/world/2003/mar/17/andrewosborn |website=The Guardian |access-date=20 March 2024 |date=17 March 2003}}</ref> ეკონომიკურო, ლიხტენშტაინს ართ შურ მახორუშა ართ-ართ არძაშე მაღალ [[ედომშამი დინოხოელნი პროდუქტი|ედპ]] უღჷ მოსოფელს, [[ჸიდირიშ უნარიშ პარიტეტი]]შ გოთოლწონუათ.<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html CIA – The World Factbook – Country Comparison :: GDP – per capita (PPP)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130424075526/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html|date=24 April 2013}} Cia.gov. Retrieved 24 December 2011.</ref> ქიანას უღჷ ჸონიერ ფინანსურ სექტორი, ნამუშ ცენტრ ვადუცის რე. ქიანა ნამდგარდია ბორჯის მილიარდერეფიშ ოგინაგაფუე ხვაშიათ რდჷ ჩინებული, ნამუქჷთ [[2008]] წანას ოგინოგაფუე სკანდალით გეთჷ, მარა თიშ უკულ სათაროქ შანულამო გიახანდჷ თე რეპუტაციაშ ჩათხინაფალო. ლიხტენშტაინი, ნამუთ [[ალპური ქიანეფი|ალპურ ქიანა]] რენ, გვალამი რე, ნამუსჷთ ქიანას ზოთონჯიშ სპორტულ მეკონაჭაფო გჷნმართინუანს. == ეტიმოლოგია == * '''ოფიციალური''' — ლიხტენშტაინიშ ოთარე. * '''ოდაბადური''' — Liechtenstein; Furstentum Liechtenstein. * '''ეტიმოლოგია'''. ჯოხოდვალა შანენს ''ქექე ქუას'' დო გიადჷ ლიხტენშტაინიშ დინასტიაშ მეჯინათ, ნამუეფქჷთ მიძინეს დო აკაშქვეს შელენბერგიშ დო ვადუციშ საგრაფოეფიშ ტერიტორიეფინ. [[ფაილი: Liechtenstein-CIA WFB Map.png |thumb|left|ლიხტენშტაინი]] ==ისტორია== {{თარი|ლიხტენშტაინიშ ისტორია}} ===ორდოიან ისტორია=== [[ფაილი:Liechtenstein asv2022-10 img25 Balzers Burg Gutenberg.jpg|thumb|[[გუტენბერგიშ ჯიხა]], ბალზერსი, ლიხტენშტაინი]] [[ფაილი:Castillo, Vaduz, Liechtenstein, 2022-10-23, DD 65.jpg|thumb|[[ვადუციშ ჯიხა]], მიოჯინით ნანანოღაშა, სოდე ოხორანს ლიხტენშტაინშ თარ [[ჰანს-ადამ II]].]] [[ფაილი:Johann Josef I von Liechtenstein.jpg|thumb|upright|1805-1806 დო 1814-1836 წწ. ლიხტენშტაინიშ თარ [[იოჰან I ფონ ლიხტენშტაინი]]შ სურათი, [[იოჰან ბაპტისტ ლამპი უნჩაში]]შ ნახანტა. [[ლიხტენშტაინიშ მუზეუმი]], ვენა]] ლიხტენშტაინიშ ტერიტორიას ადამიერეფიშ რინაშ პირველ ნოქურ [[შქა პალეოლითი]]შ ხანას ორხველჷ<ref name="Early">[https://web.archive.org/web/20100419174957/http://www.swissworld.org/en/history/prehistory_to_romans/prehistoric_times/ History]. swissworld.org. Retrieved 27 June 2009</ref>. თენა თიშა მიოწურუანს, ნამჷ-და ადამიერეფ ალპეფიშ თე ნორთის დიო ხოლო უჯვეშაშ ბორჯის ოხორანდესჷნ. ჯვ. წ. 5300 წანაშო, ლეხერეფს გეგმორჩქინდჷ [[ნეოლითი|ნეოლითურ]] დიხაშხანდურ ხორუეფქ. თე ბორჯშე ადამიერეფქ: ქჷდიჭყეს დიხაშ დამუშება, აკაგეს პირველ იროიან ხორუეფი, ქჷდიჭყეს ჩხოლარეფიშ დოჭყანაფა. ლიხტენშტაინიშ ტერიტორიას ნეოლითური ხორუეფიშ მეგრაფა ძალამ შანულამ რე, ანდანდე თენა ოძირანს, ნამჷ-და თე რეგიონიშ უკაჭულ რელიეფიშ უმკუჯინალო, ადამიერეფს 5000 წანაშ წოხოლეთ შეულებუდეს ალპურ ლეხერეფს წჷმოძინელ ოფუტეშ მეურნობაშ დოჭყაფა. ლიხტენშტაინიშ ტერიტორიას გვიან რკინაშ ხანას (ჯვ. წ. 450 წანაშე) [[ჰალშტატიშ კულტურა|ჰალშტატიშ]] დო [[ლა-ტენიშ კულტურა|ლა-ტენიშ კულტურეფ]] პეულანდეს. მერჩქინელ რე, ნამჷ-და თე კულტურეფს ჯვეშ ბერძენულ დო ეტრუსკულ ცივილიზაციეფიშ გაულა უღუდესჷნ. რკინაშ ხანაშ განწეხანს დო რომაულ ეპოქაშა, ალპურ რაინიშ ლეხერს აბორიგენულ თური — [[ვენონეფი]] ოხორანდჷ. თე რეგიონიშ [[ჯვეში რომი|რომაულ]] ანექსია ეტაპობურო მიშჷ, ჯვ. წ. 58 წანა: [[იულიუს კეისარი|იულიუს კეისარქ]] [[ბიბრაქტეშ ლჷმა]]ს დამარცხჷ ალპურ თურეფი, ნამუშით რეგიონქ რომიშ გაულაშა გენშართჷ. ჯვ. წ. 15 წანა: იმპერატორ [[ავგუსტუსი]]შ სქუაჸონერეფქ — [[ტიბერიუსი]]ქ (მუმალს რომიშ მაჟირა იმპერატორქ) დო [[ნერონ კლავდიუს დრუზუსი|დრუზუსი]]ქ საბოლათ ქჷდიჸუნუეს ედომუშამ ალპურ ოფირჩა<ref name="Römerzeit – Historisches Lexikon">{{Cite web |title=Römerzeit – Historisches Lexikon |url=https://historisches-lexikon.li/R%C3%B6merzeit |access-date=2023-01-05 |website=historisches-lexikon.li |language=de}}</ref>. თი დიხეფქ, ნამუეფჷთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინიშ ჯოხოთ გინირთჷნ, [[რომიშ პროვინციეფი|რომიშ პროვინცია]] [[რეცია]]შ (Raetia) ნორთო გინირთჷ. ათე არანს [[რომიშ იმპერიაშ არმია|რომიშ არმია]] აკონტროლენდჷ, ნამუსჷთ კაბეტ ლეგიონერულ კარეეფ უღუდჷ [[ბრეგენცი|ბრიგანტიუმს]] (Bregenz, ავსტრია), [[ბოდენიშ ტობა|ბოდენიშ ტობაშ]] გოხოლუას დო [[მაიენფელდი|მაგიას]] (Maienfeld, შვეიცარია). რომაალეფქ აკაგეს დო ულუანდეს [[რომაულ შარეფი|შარეფს]], ნამუთ თე ტერიტორიას გიშმეშჷნ. მეხოლაფირო ახ. წ. 260 წანას ბრიგანტიუმი [[ალემანეფი|ალემანეფქ]] აკორაბადეს — თენა რდჷ [[გერმანულ თურეფი|გერმანულ თური]], ნამუქჷთ მოგვიანეთ, 450 წანაშო, თე დიხეფს ქჷდიხორესჷნ.<ref name="Römerzeit – Historisches Lexikon"/> [[ორდოიან შქა ოშწანურეფი|ორდოიან შქა ოშწანურეფს]], [[ალემანეფი|ალემანეფქ]] V ოშწანურაშო ბჟაეიოლ [[შვეიცარიაშ გაბარი|შვეიცარიაშ გაბარს]] ქჷდიხორეს, [[VIII ოშწანურა]]შ დათებუშო — [[ალპეფი|ალპეფიშ ლეხერეფს]]. ტერიტორია, ნამუთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინიშ ჯოხოთ იჸუაფუდჷ ჩინებულინ, [[ალემანია|ალემანიაშ]] ბჟაეიოლ კირდეს იდვალუაფუდჷ. [[VI ოშწანურა]]ს, ათე არანქ [[ფრანკეფიშ იმპერია|ფრანკეფიშ იმპერიაშ]] ნორთო გინირთჷ თიშ უკული, მუთ [[ხლოდვიგ I|ხლოდვიგ I]]-ქ [[504]] წანას [[ცულპიხი|ტოლბიაკწკჷმა]] ალემანეფს გიორჯგინჷნ.<ref name="Nationsencyclopedia">[http://www.nationsencyclopedia.com/Europe/Switzerland-HISTORY.html Switzerland history] Nationsencyclopedia.com. Retrieved 27 November 2009</ref><ref name="Nationsonline">[http://www.nationsonline.org/oneworld/History/Switzerland-history.htm History of Switzerland] Nationsonline.org. Retrieved 27 November 2009.</ref> ტერიტორია, ნამუქჷთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინიშ ჯოხოთ გინირთჷნ, ფრანკეფიშ ჰეგემონიაშ ([[მეროვინგეფი|მეროვინგეფიშ]] დო [[კაროლინგეფიშ იმპერია|კაროლინგეფიშ]] დინასტიეფი) თუდო სქიდუდჷ 843 წანაშახ, სოიშა [[ვერდენიშ აპიჯალა|ვერდენიშ აპიჯალაქ]] კაროლინგეფიშ იმპერია ვაგორთჷნ; თექ მოხვადჷ [[814]] წანას [[კარლოს დიდი|კარლოს დიდიშ]] ღურაშ უკული.<ref name = Early /> ტერიტორია, ნამუთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინო გინირთჷნ, [[ბჟაეიოლ ფრანკეფიშ ომაფე|ბჟაეიოლ ფრანკეფიშ ომაფეშ]] (East Francia) ნორთ რდჷ, მოგვიანეთ — მეხოლაფირო 1000 წანაშო, კჷნე აკიკათეს [[შქა ფრანკეფიშ ომაფე|შქა ფრანკეფიშ ომაფეწკჷმა]] [[საღორონთო რომიშ იმპერია|საღორონთო რომიშ იმპერიაშ]] აკოდგინალუას.<ref name = Early /> მეხოლაფირო [[1100]] წანაშა, თე არანს თარ ენა [[რეტორომანული ნინა|რეტორომანულ]] (Romansch) რდჷ; თეშ უკული, ტერიტორიას [[გერმანული ნინა|გერმანულ ნინაქ]] ქჷდიჭყუ მოდვალა. [[1300]] წანას, რეგიონს ქაკათჷ დო ქჷდიხორუ ხოლო ართ ალემანურ მახორობაქ — [[ვალზერეფი|ვალზერეფქ]], ნამუეფჷთ გოჭყაფათ [[ვალე (კანტონი)|ვალეშე]] (Valais) რდეს; მაღალგვალამ ოფუტე [[ტრიზენბერგი]] ამდღარშათ ეთმისქილიდუანს [[ვალზერულ გერმანულ ნინა|ვალზერულ დიალექტიშ]] მახასიათებელეფს.<ref>{{Cite book |last=Klieger |first=P. Christiaan |url=https://books.google.com/books?id=CrfwGa4aCwYC |title=The Microstates of Europe: Designer Nations in a Post-Modern World |publisher=Lexington Books |isbn=978-0-7391-7427-2 |series=Anthropology, political science |location=Lanham, Maryland |publication-date=2012 |page=41 |chapter=Principality of Liechtenstein |date=29 November 2012 |quote=In 1300, the Walsers, a mountain-dwelling Alemannic speaking group from Valais in Switzerland, entered and inhabited the modern eastern Switzerland, Liechtenstein, and Vorarlberg, Austria. The mountain village of Triesenberg is a modern preserve of the Walser people and their dialect. |access-date=27 January 2021}}</ref> 1200 წანაშო, ალპური გაბარიშ ედომუშამ დომინიონეფს (დიხეფს) სავოიაშ, ცერინგენიშ, ჰაბსბურგიშ დო კიბურგიშ გვარიშეფი აკონტროლენდეს. შხვა რეგიონეფს იმპერიულ დუდიშულიშ სტატუსიქ მიაჩესჷნ, ნამუთ იმპერიას გვალაშ გინაულარეფშა ბონ კონტროლიშ მეშქაშობას არზენდჷ. მუჟანსჷთ 1264 წანას კიბურგიშ დინასტიაქ აკოცუნ, ჰაბსბურგეფქ, მაფა [[რუდოლფ I ჰაბსბურგი|რუდოლფ I]]-იშ (ნამუქჷთ 1273 წანას საღორონთო რომიშ იმპერატორო გინირთჷნ) ხემანჯღვერალათ, მუნეფიშ ტერიტორიეფს ბჟაეიოლ ალპურ გაბარშახ გუძინეს.<ref name = Nationsencyclopedia /> [[1396]] წანას, [[ვადუცი]]ქ, ნამუთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინიშ ობჟათე რეგიონო გინირთჷნ, იმპერიულ დუდიშულ სტატუს მიპალუ; თენა შანენდჷ თის, ნამჷ-და თინა ხვალე [[საღორონთო რომიშ იმპერია|საღორონთო რომიშ იმპერატორს]] დუთმოჸუნდჷნ.<ref name="Eccardt 2005 176">{{Cite book |last=Eccardt |first=Thomas |title=Secrets of the Seven Smallest States of Europe |date=2005 |publisher=Hippocrene Books |isbn=978-0-7818-1032-6 |pages=176}}</ref> ===დინასტიაშ გოჭყაფა=== საგვარო, ნამუშეთ ჯოხოდვალა ლიხტენშტაინი მოურსჷნ, გოჭყაფათ [[ვენა]]შ ობჟათეშე, [[თუდონი ავსტრია|თუდოლენ ავსტრიას]] მადვალუ [[ლიხტენშტაინიშ ჯიხაზურგა]]-შე რდჷ. თე ჯიხაზურგა თინეფ არძაშ უკულაშ [[1140]] წანაშე [[XIII ოშწანურა]]შა აპალჷდეს დო კჷნე [[1807]] წანაშე მოჸუნაფილ ასეშა. [[ლიხტენშტაინეფი|ლიხტენშტაინარეფქ]] დიხეფ ქიჸიდეს, თარო [[მორავია]]ს, თუდონ ავსტრიას, [[სილეზია]]ს დო [[შტირიაშ საჰერცოგო]]ს. რახანსუნ თე ტერიტორიეფ ფეოდალურ ოპალუეს ([[ფეოდი]]) რდჷ დო უმოს მაღალ რანგის ფეოდალეფს, გიშაკერზაფილო [[ჰაბსბურგეფი]]შ შხვადოშხვა შტოშ მინჯალას რდჷნ, კერზოთ, ლიხტენშტეინიშ დინასტიაქ ვეშალებუ იმპერიულ პარლამენტშა (საიმპერატორო დიეტშა) აბანიშ მოპალუაშო თარ მოთხირიშ რსულებაქ. თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და ლიხტენშტეინიშ მუზმარენ თარ ჰაბსბურგეფიშ მუსხირენ გამაგეშ არხო ელმაჩამალო მოღალენდესჷნ, იმპერიულ ხვისტაშ ბონ კონტროლიშ გიმე მარენჯ ტერიტორიეფიშ უმუშო, თინეფს მორჩილ ხემანჭუაფა უღუდეს საღორონთო რომის იმპერიას. ათე სამანჯელით, ფანია ოცადუდჷ საღორონთო რომიშ იმპერიაშ იმპერატორშე ქიჸიდუკო თიცალ დიხეფი, ნამუეფჷთ მირჩქინუაფუდჷ მუჭოთ იმპერიულ დუდიშულაშ მოღვენჯი, ანუ ნამუეფჷთ შქამალ ფეოდალურ დოჸუნალობაშ უმუშო რდესჷნ. [[XVII ოშწანურა]]შ დაჭყაფუს, [[კარლ I ფონ ლიხტენშტაინი|კარლ I ლიხტენშტაინს]] საღორონთო რომიშ იმპერატორ [[მათე (სრი)|მათექ]] თავადიშ (Fürst) ტიტულ მეჩჷ, მუჟანსჷთ კარლქ პოლიტიკურ ბურჯაფის თიშ ხუჯ ქუდეკინჷნ.<ref name=":0">{{Cite web |last=Vaduz-Vienna |first=LIECHTENSTEIN The Princely Collections |title=Prince Karl I von Liechtenstein |url=https://www.liechtensteincollections.at/en/princes/prince-karl-i-von-liechtenstein |access-date=2025-04-19 |website=LIECHTENSTEIN. The Princely Collections, Vaduz–Vienna |language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web |title=17th century {{!}} Das Fürstenhaus von Liechtenstein |url=https://fuerstenhaus.li/en/die-biographien-aller-fuersten/17-century/ |access-date=2025-04-19 |language=en-US}}</ref> მოგვიანეთ, [[ჰანს-ადამ I|ჰანს-ადამ I]]-ს ნება ქიმეჩეს ჰოჰენემსეფშე ქიჸიდუკონ მორჩილ შელენბერგიშ ოპალუე ([[1699]] წანას) დო [[ვადუციშ საგრაფო]] ([[1712]] წანას). ათე მორჩილ ტერიტორიეფს ზუსტას თი პოლიტიკურ სტატუსი უღუდეს, მუთ ოხვილურ რდჷნ: იმპერატორიშ მოხ, თინეფს შხვა ნამთინე ფეოდალ უჟინაშ გამაგე (სიუზერენი) ვაჸუნდეს.<ref name=":0" /> == გეოგრაფია == ლიხტენშტაინიშ ოთარე სუვერენულ ქიანა რე. იდვალუაფუ [[ავსტრია]] დო [[შვეიცარია]]შ ოშქაშეთ, წყარმალუ [[რაინი]]შ პიჯის. ლიხტენშტაინიშ ნანანოღა რე ვადუცი, უდიდაში ნოღა — შაანი. ქიანას ვა უღჷ ზუღაშა გჷშალი, თეწკჷმა, ლიხტენშტაინი ჟირჲ ქიანაშე ართ-ართი რე, ნამუსჷთ ვანძღჷ ნამთინი ოზუღე ქიანანჲ. ლიხტენშტაინი ჯუკუ სახენწჷფო რე დო მუში ფართობი რე 160,48 კვ. კმ. სანძღოეფიშ სიგინძა რე 76,6 კმ. ტერიტორიაშა მიშმურს მუჭოთ რზენი, თეშ - ალპეფი. არძაშე უმაღალაშ გვალა რე გრაუშპიცი — 2599 მ. ქიანას რე ჟირი წყარმალუ — რაინი დო ზამინა. ქიანაშ მაქსიმალურ სიგჷნძა რე 24,56 კმ, სიგანა — 12,36 კმ. ქიანას რე ხვალე ართ ტობა ''გამპრინერ ზეელე'' ([[გერმანული ნინა|გერმ]]. das Gampriner Seele), ნამუქუთ 1927 წანას წყარმალუ რაინიშ მოძინაშ უკულ გორჩქინდჷ. == სახენწჷფო == ლიხტენშტაინს კონსტიტუციური მონარქია რე, მუთ გერსხუაფილი რე დემოკრატიულ პარლამენტიშა. ოფიციალური ნინა რე [[გერმანული ნინა|გერმანული]], ვალუტა — შვეიცარიული ფრანკი. 1989 წანაშე სახენწჷფოშ მადუდე რე პატჷნი Hans Adam II. სახენწჷფო საქვარეფს 2004 წანაშე დუდენს მონძე პრინცი Alois von und zu Liechtenstein. კანონიშდუმადვალუ ორგანო რე ართპალატამი ''ლიხტენშტაინიშ ლანდტაგი'', აკმოდირთუ 25 მაკათურშე, ნამუსჷთ გიშმაგორუნს კათა 4 წანაშე ართშა. სასამართო ხეშუულობას რე 5 მოსამართე. 1868 წანაშე ქიანას ვა ჸუნს ჯარი. ქიანაშ დინოხოლენჲ უშქურანჯალას პოლიცია თხილანს. ლიხტენშტაინიშ საელჩო რე [[ვენა]]ს, [[ბერნი|ბერნის]], [[ბერლინი|ბერლინს]], [[ბრიუსელი|ბრიუსელს]], [[სტრასბურგი|სტრასბურგის]], [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონს]] დო [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკის]] (გოართოიანაფილი ერეფიშ ორგანიზაცია). ადმინისტრაციულო ირთუ 2 ისტორიულ რეგიონო — ობერლანდი (ცენტრი ვადუცი) დო უნტერლანდი (ცენტრი შელენბერგი). თეშ მოხ, ქიანა 11 ოეპისკოპოსეთ ირთუ. == დემოგრაფია == ქიანას ოხორანს 35,365 კოჩი. რელიგია რე [[კათოლიციზმი]], ნანანოღა — [[ვადუცი]]. == ეკონომიკა == ლიხტენშტაინიშ ჭიჭე ფართობიშ დო ღარჷბი რესურსეფიშ უმკუჯინუო, ეკონომიკაშ დონე გვალო მაღალი რე. ქიანას მახორუეფიშე უმოსი კომპანიეფი რე. ქიანას ირ წანას 1.786 მილიარდი ააშ დოლარიშ ღირებაშ პროდუქცია იწარმებუ დო ოშქაშეთ 25 000 დოლარი მოურს ართ შურ მახორუშე. ინდუსტრიულ სექტორს ჩინებული ფირმეფი რე Hilti (ობურღალი ტექნიკა); Ivoclar Vivadent (სტომატოლოგიური ტექნიკა); Hoval (გოტჷბაფაშ დო ვენტილაციაშ სისტემეფი); Ospelt-Gruppe დო Halicona (ოჭკომალი პროდუქტეფი); Neutrik (ელექტროტექნიკა). == მონძალა == * ოფოსტე მარკეფიშ მუზეუმი, ოთარეშ ჯიხაზურგა (XVI ოშწ.). * XIV ოშწანურაშ ოხვამე. ==კომენტარეფი== <references group="კომ."/> == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.liechtenstein.li/index.php?id=54&L=1 The Principality of Liechtenstein] * [http://www.fuerstenhaus.li/en/ The Princely House of Liechtenstein] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190816193920/https://www.fuerstenhaus.li/en/ |date=2019-08-16 }} * [http://www.as.llv.li/ Statistics Liechtenstein] გერმანულო * [http://www.landtag.li/default.aspx?auswahl=1&id=390 Parliament] * [http://www.tourismus.li/en/welcome.cfm Tourism Liechtenstein] * [http://www.kunstmuseum.li/ National Art Museum of Liechtenstein] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ევროპაშ ქიანეფი}} [[კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:ლიხტენშტაინი]] hrspv8r7fg4q43i75j6dqvqsgkzyyzv 248722 248721 2026-04-06T10:12:12Z Narazeni 826 /* ეტიმოლოგია */ 248722 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = <small>{{lang-de|Fürstentum Liechtenstein}}</small> |ედომუშამი_ჯოხო = ლიხტენშტაინიშ სათარო |ოართე_ჯოხო =ლიხტენშტაინი |შილა = Flag of Liechtenstein.svg |გერბი = Staatswappen-Liechtensteins.svg |რუკა = Europe-Liechtenstein.svg |ჰიმნი = <center>[[ფაილი:Oben am jungen Rhein, by the U.S. Navy Band.ogg]]</center> |დევიზი =„Für Gott, Fürst und Vaterland”<br>„ღორონთიშო, თარიშო დო ოდაბადეშო” |ზოხორინალაშ თარიღი = [[1866]] წანა ([[გერმანიაშ რსხუ]]) |ოფიციალური_ნინეფი = [[გერმანული ნინა|გერმანული]] |რელიგია= {{Tree list}} * 79.4 % [[ქირსიანობა]] ** 69.6 % [[კათოლიკური ოხვამე ლიხტენშტაინს|კათოლიციზმი]] <small>([[სახენწჷფო რელიგია|ოფიციალური]])</small> ** 9.8 % შხვა [[ქირსიანული გემაჸვენჯობეფიშ ერკებული|ქირსიანეფი]] {{Tree list/end}} * 9.6 % [[ვარელიგიურობა|ვა რელიგიური]] * 6.0 % [[ისლამი ლიშტენშტაინს|ისლამი]] * 5.0 % [[Rრელიგია ლიშტენშტაინს|შხვა]] |ნანანოღა= [[ვადუცი]] |latd=47 |latm=9 |latNS=N |longd=9 |longm=33 |longEW=E |უდიდაში_ნოღა =[[შაანი]]{{efn|შაანი დო ვადუცი ჟირ გინორთ მუნიციპალიტეტ რე ლიხტენშტაინს. ვადუცი რე ნანანოღა დო თარობაშ ორენი, ჩინებულ რე მუჭოთ ქიანაშ პოლიტიკური დო კულტურული ცენტრი. მუშჸურე შაანი მახორობაშ მეჯინათ რე არძაშ უკაბეტაშ მუნიციპალიტეტ, შანულამ ეკონომიკურ დო ოხორუე არან. მუჟანსჷთ ვადუცი ჩინებულ რე ადმინისტრაციულ შანულობათ, შაანს უმოსო წუმოძინელ რე ხერეჭუა დო კომერციულ საქვარეფ. ჟირხოლო ქიანაშ ცენტრის იდვალუაფუ, მარა ოინალჷნა შხვადოშხვა ფუნქციეფს<ref>\"Liechtenstein.\" Encyclopædia Britannica, https://www.britannica.com/place/Liechtenstein</ref><ref>Government of Liechtenstein, Official Portal, https://www.liechtenstein.li/en/</ref>}} |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარულ]] საპარლამენტო [[კონსტიტუციური მონარქია|გვერდო-კონსტიტუციურ მონარქია]] [[ბონი დემოკრატია|ბონ დემოკრატიაშ]] ელემენტეფით |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[ლიხტენშტაინიშ მონარქია|მონარქი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[ჰანს-ადამ II]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[რეგენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[ალოიზი (ლიხტენშტაინიშ მონძე მაფასკირი)|ალოიზი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = [[ლიხტენშტაინიშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = [[ბრიგიტა ჰაასი]] |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 190-ა |ფართობი =160.50<ref>{{cite web|title=Liechtenstein in Figures 2024|url=https://www.statistikportal.li/statistikportal/publications/103-liechtenstein-in-figures/2024/01/1/103.2024.01.1_01_liechtenstein-in-figures-2024.pdf|website=statistikportal.li|publisher={{interlanguage link|Liechtensteinische Landesverwaltung|de}}|access-date=12 October 2024}}</ref> |წყარი_% =2.7<ref>[http://www.llv.li/pdf-llv-as-jb_2011_1.1_geografie__raumnutzung_2011 Raum, Umwelt und Energie] {{webarchive |url= https://web.archive.org/web/20111012083302/http://www.llv.li/pdf-llv-as-jb_2011_1.1_geografie__raumnutzung_2011 |date=12 October 2011 }} Landesverwaltung Liechtenstein. Retrieved 2 October 2011.</ref> |ოეგებიე_მახორობა = 41,232<ref>{{cite web |title=Bevölkerungsstand per 31. Dezember 2023|url=https://www.statistikportal.li/de/themen/bevoelkerung/bevoelkerungsstand|website=statistikportal.li|publisher={{interlanguage link|Liechtensteinische Landesverwaltung|de}} |access-date=12 October 2024}}</ref> |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 189-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2023 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 249 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 56-ა |ედპ_ppp_წანა = 2024 |ედპ_ppp = {{ძინა}} $7.172 მილიარდი<ref name="TWF">{{cite web|title=Liechtenstein|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/liechtenstein/factsheets/ |publisher=[[Central Intelligence Agency]]|access-date=13 September 2025}}</ref> |ედპ_ppp_რანგი = 169-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე ={{ძინა}} $210,600<ref name="TWF"/> |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = |აგი ={{ძინა}} 0.938 |აგი_ტენდენცია = |აგი_კატეგორია = |აგი_რანგი =17-ო |აგი_წანა =2023 |ვალუტა= [[შვეიცარიული ფრანკი]] |ვალუტაშ_კოდი =CHF |ქიანაშ_კოდი =LI |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC+1]] |ზარხულიშ_ბორჯი =[[UTC+2]] |cctld =[[.li]] |ოტელეფონე_კოდი =+423 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= {{maplink|frame=yes|frame-align=right|frame-width=300|type=line|id=Q347|text=<center>ლიხტენშტაინიშ ინტერაქტიულ რუკა</center>}} }} '''ლიხტენშტაინი'''{{efn|ჯოხოდვალა „ლიხტენშტაინი“ მოურს გერმანულნინამ გვარშე [[ლიხტენშტაინეფი]], ნამუეფსჷთ ჯინჯ ავსტიაშე უღჷნა.<ref>{{cite web |url=https://shunculture.com/article/was-lietchenstian-part-of-austria |title=Liechtenstein's Historical Ties With Austria: A Complex Past |publisher=Ruqayyah Snyder |website=shunculture.com |access-date=2025-05-20}}</ref> ფანიაქ რეგიონ [[XVIII ოშწანურა]]ს იჸიდჷ დო [[1719]] წანას ქუდარსხჷ ლიხტენშტაინიშ სათარო.<ref>{{cite web |url=https://fuerstenhaus.li/en/die-biographien-aller-fuersten/18-century/ |title=18th century: Das Fürstenhaus von Liechtenstein |website=fuerstenhaus.li |access-date=2025-05-20}}</ref>}} ({{lang-de|{{აუდიო|De-Liechtenstein2.ogg|Liechtenstein}}}} {{IPA|[ˈlɪçtn̩ʃtaɪn]}}); ალემან-გერმ. Liachtaschta; ოფიციალურ ჯოხოდვალა — '''ლიხტენშტაინიშ სათარო''' ({{lang-de|{{აუდიო|De-Fürstentum Liechtenstein.ogg|Fürstentum Liechtenstein}}}}{{efn|თეხანობას, Fürstentum Liechtenstein შანენს სათაროს, ნამუსჷთ გამაგენს [[კონსტიტუციური მონარქია|კონსტიტუციურ მონარქია]].<ref>{{cite web |url=https://en.langenscheidt.com/german-english/fuerstentum |title=Fürstentum - Translation in English - Langenscheidt dictionary German-English |website=en.langenscheidt.com |access-date=2025-05-20}}</ref><ref>{{cite web |url=https://fuerstenhaus.li/en/the-monarchy/ |title=The Monarchy |website=fuerstenhaus.li |date=9 April 2021 |access-date=2025-05-20}}</ref> Fürst-ში (მაფასქირიშ) ტიტული უღჷ სახენწჷფოშ მადუდეს, ნამუთ ლიხტენშტაინეფიშ დინასტიაშ მაკათურ რე.<ref>{{cite web |url=https://www.liechtensteinusa.org/index.php/page/princely-house |title=Princely House |website=liechtensteinusa.org |access-date=2025-05-20}}</ref>}}<ref>''Duden Aussprachewörterbuch'', s.v. "Liechtenstein[er]".</ref> {{IPA|[ˈfʏʁstn̩tuːm ˈlɪçtn̩ˌʃtaɪ̯n]}}) — [[ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენი სახენწჷფოეფი#ფირფათ ინოკილერი|ჟირფათ ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენ]] [[გერმანული ნინა|გერმანულნინამ]] [[ჯუკუ სახენწჷფო]] ცენტრალურ [[ევროპა|ევროპულ]] [[ალპეფი|ალპეფს]], ნამუსჷთ ბჟაეიოლშე დო ოორუე-ბჟაეიოლშე უხურგანს [[ავსტრია]], ოორუე-ბჟადალშე, ბჟადალშე დო ობჟათეშე — [[შვეიცარია]].<ref>{{Cite journal |year=1992 |title=IGU regional conference on environment and quality of life in central Europe |journal=GeoJournal |volume=28 |issue=4 |page=483 |doi=10.1007/BF00273120 |bibcode=1992GeoJo..28..483. |s2cid=189889904}}</ref> ლიხტენშტაინი რე [[კონსტიტუციური მონარქია|გვერდო-კონსტიტუციურ მონარქია]], ნამუსჷთ დუდენს [[ლიხტენშატინიშ თარი]] [[ლიხტენშტაინეფი|ლიხტენშტაინეფიშ დინასტიაშე]], ასეიან მონარქ რე [[ჰანს-ადამ II]]. სახენწჷფო რე [[ევროპაშ ქიანეფიშ ერკენბული ქიანეფიშ მეჯინათ|ევროპაშ მაანთხა სახენწჷფო ფართობიშ მეჯინათ]], ნამუშ ტერიტორია 160 კმ^{<small>2</small>}-შე ონდეთ უმოსის აკმადგინსჷნ, მახორობა — 40 023 ადამიერ.<ref>[https://www.statistikportal.li/de/themen/bevoelkerung/bevoelkerungsstand]. Amt für Statistik. Liechtenstein. 30 June 2019</ref> ლიხტენშტაინ რე მოსოფელიშ არძაშე უჭიჭაშ ქიანა, ნამუთ ჟირ ქიანას უხურგანსჷნ<ref>{{Cite web |title=The smallest countries in the world by area |url=https://www.countries-ofthe-world.com/smallest-countries.html |access-date=3 July 2018 |website=www.countries-ofthe-world.com |language=en}}</ref> დო ართ-ართ რე თი აკაკა ქიანეფს შქას, ნამუეფსჷთ ვალ ვაუღჷნან.<ref>{{Cite web |title=The World Factbook |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2079rank.html#ls |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190317104350/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2079rank.html#ls |archive-date=2019-03-17 |access-date=2017-05-07 |website=CIA |publisher=Central Intelligence Agency}}</ref> ლიხტენშტაინი [[ლიხტენშტაინიშ მუნიციპალიტეტეფი|11 მუნიციპალიტეტო]] ირთჷ. ქიანაშ ნანანოღა რე [[ვადუცი]], უკაბეტაშ მუნიციპალიტეტ — [[შაანი]]. [[გოერო]]შ, [[ევროპაშ დუდიშული ვაჭუაშ ასოციაცია|ევროპაშ დუდიშულ ვაჭუაშ ასოციაციაშ]] დო [[ევროპაშ სხუნუ]]შ მაკათური რე. ვა რე [[ევროპაშ რსხუ]]შ მაკათური სახენწჷფო, მარა ოკათჷ მუჭოთ [[შენგენიშ ზონა|შენგენიშ ზონასჷნ]], თეშ [[ევროპაშ ეკონომიკური ზონა|ევროპაშ ეკონომიკურ ზონას]]. ქიანას უღჷ [[საბაჟო რსხუ|საბაჟო]] დო [[სავალუტო რსხუ]] შვეიცარიაწკჷმა, [[შვეიცარიული ფრანკი]]შ გჷმორინაფათ. პოლიტიკურო, [[2003]] წანას მანჯებულჷ საკონსტიტუციო რეფერენდუმქ მონარქის უმოსი მეტ ხემანჭუობეფ მეჩჷ, თიშ უკულ, მუთ თიქ რეფერენდუმიშ აკორცუაფაშ შვანს ქიანაშ დოტებათ დირცქინჷნ. თე ხემანჭუოფეფშა მიშმურს თარობაშ გინორინაფაშ, მოსამართალეფიშ დორინაფაშ დო კანონდვალაუშა ვეტო გედვალაშ ნება.<ref>{{cite web |last1=Osborn |first1=Andrew |title=European prince wins new powers |url=https://www.theguardian.com/world/2003/mar/17/andrewosborn |website=The Guardian |access-date=20 March 2024 |date=17 March 2003}}</ref> ეკონომიკურო, ლიხტენშტაინს ართ შურ მახორუშა ართ-ართ არძაშე მაღალ [[ედომშამი დინოხოელნი პროდუქტი|ედპ]] უღჷ მოსოფელს, [[ჸიდირიშ უნარიშ პარიტეტი]]შ გოთოლწონუათ.<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html CIA – The World Factbook – Country Comparison :: GDP – per capita (PPP)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130424075526/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html|date=24 April 2013}} Cia.gov. Retrieved 24 December 2011.</ref> ქიანას უღჷ ჸონიერ ფინანსურ სექტორი, ნამუშ ცენტრ ვადუცის რე. ქიანა ნამდგარდია ბორჯის მილიარდერეფიშ ოგინაგაფუე ხვაშიათ რდჷ ჩინებული, ნამუქჷთ [[2008]] წანას ოგინოგაფუე სკანდალით გეთჷ, მარა თიშ უკულ სათაროქ შანულამო გიახანდჷ თე რეპუტაციაშ ჩათხინაფალო. ლიხტენშტაინი, ნამუთ [[ალპური ქიანეფი|ალპურ ქიანა]] რენ, გვალამი რე, ნამუსჷთ ქიანას ზოთონჯიშ სპორტულ მეკონაჭაფო გჷნმართინუანს. == ეტიმოლოგია == * '''ოფიციალური''' — ლიხტენშტაინიშ სათარო. * '''ოდაბადური''' — Liechtenstein; Furstentum Liechtenstein. * '''ეტიმოლოგია'''. ჯოხოდვალა შანენს ''ქექე ქუას'' დო გიადჷ ლიხტენშტაინიშ დინასტიაშ მეჯინათ, ნამუეფქჷთ მიძინეს დო აკაშქვეს შელენბერგიშ დო ვადუციშ საგრაფოეფიშ ტერიტორიეფინ. [[ფაილი: Liechtenstein-CIA WFB Map.png |thumb|left|ლიხტენშტაინი]] ==ისტორია== {{თარი|ლიხტენშტაინიშ ისტორია}} ===ორდოიან ისტორია=== [[ფაილი:Liechtenstein asv2022-10 img25 Balzers Burg Gutenberg.jpg|thumb|[[გუტენბერგიშ ჯიხა]], ბალზერსი, ლიხტენშტაინი]] [[ფაილი:Castillo, Vaduz, Liechtenstein, 2022-10-23, DD 65.jpg|thumb|[[ვადუციშ ჯიხა]], მიოჯინით ნანანოღაშა, სოდე ოხორანს ლიხტენშტაინშ თარ [[ჰანს-ადამ II]].]] [[ფაილი:Johann Josef I von Liechtenstein.jpg|thumb|upright|1805-1806 დო 1814-1836 წწ. ლიხტენშტაინიშ თარ [[იოჰან I ფონ ლიხტენშტაინი]]შ სურათი, [[იოჰან ბაპტისტ ლამპი უნჩაში]]შ ნახანტა. [[ლიხტენშტაინიშ მუზეუმი]], ვენა]] ლიხტენშტაინიშ ტერიტორიას ადამიერეფიშ რინაშ პირველ ნოქურ [[შქა პალეოლითი]]შ ხანას ორხველჷ<ref name="Early">[https://web.archive.org/web/20100419174957/http://www.swissworld.org/en/history/prehistory_to_romans/prehistoric_times/ History]. swissworld.org. Retrieved 27 June 2009</ref>. თენა თიშა მიოწურუანს, ნამჷ-და ადამიერეფ ალპეფიშ თე ნორთის დიო ხოლო უჯვეშაშ ბორჯის ოხორანდესჷნ. ჯვ. წ. 5300 წანაშო, ლეხერეფს გეგმორჩქინდჷ [[ნეოლითი|ნეოლითურ]] დიხაშხანდურ ხორუეფქ. თე ბორჯშე ადამიერეფქ: ქჷდიჭყეს დიხაშ დამუშება, აკაგეს პირველ იროიან ხორუეფი, ქჷდიჭყეს ჩხოლარეფიშ დოჭყანაფა. ლიხტენშტაინიშ ტერიტორიას ნეოლითური ხორუეფიშ მეგრაფა ძალამ შანულამ რე, ანდანდე თენა ოძირანს, ნამჷ-და თე რეგიონიშ უკაჭულ რელიეფიშ უმკუჯინალო, ადამიერეფს 5000 წანაშ წოხოლეთ შეულებუდეს ალპურ ლეხერეფს წჷმოძინელ ოფუტეშ მეურნობაშ დოჭყაფა. ლიხტენშტაინიშ ტერიტორიას გვიან რკინაშ ხანას (ჯვ. წ. 450 წანაშე) [[ჰალშტატიშ კულტურა|ჰალშტატიშ]] დო [[ლა-ტენიშ კულტურა|ლა-ტენიშ კულტურეფ]] პეულანდეს. მერჩქინელ რე, ნამჷ-და თე კულტურეფს ჯვეშ ბერძენულ დო ეტრუსკულ ცივილიზაციეფიშ გაულა უღუდესჷნ. რკინაშ ხანაშ განწეხანს დო რომაულ ეპოქაშა, ალპურ რაინიშ ლეხერს აბორიგენულ თური — [[ვენონეფი]] ოხორანდჷ. თე რეგიონიშ [[ჯვეში რომი|რომაულ]] ანექსია ეტაპობურო მიშჷ, ჯვ. წ. 58 წანა: [[იულიუს კეისარი|იულიუს კეისარქ]] [[ბიბრაქტეშ ლჷმა]]ს დამარცხჷ ალპურ თურეფი, ნამუშით რეგიონქ რომიშ გაულაშა გენშართჷ. ჯვ. წ. 15 წანა: იმპერატორ [[ავგუსტუსი]]შ სქუაჸონერეფქ — [[ტიბერიუსი]]ქ (მუმალს რომიშ მაჟირა იმპერატორქ) დო [[ნერონ კლავდიუს დრუზუსი|დრუზუსი]]ქ საბოლათ ქჷდიჸუნუეს ედომუშამ ალპურ ოფირჩა<ref name="Römerzeit – Historisches Lexikon">{{Cite web |title=Römerzeit – Historisches Lexikon |url=https://historisches-lexikon.li/R%C3%B6merzeit |access-date=2023-01-05 |website=historisches-lexikon.li |language=de}}</ref>. თი დიხეფქ, ნამუეფჷთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინიშ ჯოხოთ გინირთჷნ, [[რომიშ პროვინციეფი|რომიშ პროვინცია]] [[რეცია]]შ (Raetia) ნორთო გინირთჷ. ათე არანს [[რომიშ იმპერიაშ არმია|რომიშ არმია]] აკონტროლენდჷ, ნამუსჷთ კაბეტ ლეგიონერულ კარეეფ უღუდჷ [[ბრეგენცი|ბრიგანტიუმს]] (Bregenz, ავსტრია), [[ბოდენიშ ტობა|ბოდენიშ ტობაშ]] გოხოლუას დო [[მაიენფელდი|მაგიას]] (Maienfeld, შვეიცარია). რომაალეფქ აკაგეს დო ულუანდეს [[რომაულ შარეფი|შარეფს]], ნამუთ თე ტერიტორიას გიშმეშჷნ. მეხოლაფირო ახ. წ. 260 წანას ბრიგანტიუმი [[ალემანეფი|ალემანეფქ]] აკორაბადეს — თენა რდჷ [[გერმანულ თურეფი|გერმანულ თური]], ნამუქჷთ მოგვიანეთ, 450 წანაშო, თე დიხეფს ქჷდიხორესჷნ.<ref name="Römerzeit – Historisches Lexikon"/> [[ორდოიან შქა ოშწანურეფი|ორდოიან შქა ოშწანურეფს]], [[ალემანეფი|ალემანეფქ]] V ოშწანურაშო ბჟაეიოლ [[შვეიცარიაშ გაბარი|შვეიცარიაშ გაბარს]] ქჷდიხორეს, [[VIII ოშწანურა]]შ დათებუშო — [[ალპეფი|ალპეფიშ ლეხერეფს]]. ტერიტორია, ნამუთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინიშ ჯოხოთ იჸუაფუდჷ ჩინებულინ, [[ალემანია|ალემანიაშ]] ბჟაეიოლ კირდეს იდვალუაფუდჷ. [[VI ოშწანურა]]ს, ათე არანქ [[ფრანკეფიშ იმპერია|ფრანკეფიშ იმპერიაშ]] ნორთო გინირთჷ თიშ უკული, მუთ [[ხლოდვიგ I|ხლოდვიგ I]]-ქ [[504]] წანას [[ცულპიხი|ტოლბიაკწკჷმა]] ალემანეფს გიორჯგინჷნ.<ref name="Nationsencyclopedia">[http://www.nationsencyclopedia.com/Europe/Switzerland-HISTORY.html Switzerland history] Nationsencyclopedia.com. Retrieved 27 November 2009</ref><ref name="Nationsonline">[http://www.nationsonline.org/oneworld/History/Switzerland-history.htm History of Switzerland] Nationsonline.org. Retrieved 27 November 2009.</ref> ტერიტორია, ნამუქჷთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინიშ ჯოხოთ გინირთჷნ, ფრანკეფიშ ჰეგემონიაშ ([[მეროვინგეფი|მეროვინგეფიშ]] დო [[კაროლინგეფიშ იმპერია|კაროლინგეფიშ]] დინასტიეფი) თუდო სქიდუდჷ 843 წანაშახ, სოიშა [[ვერდენიშ აპიჯალა|ვერდენიშ აპიჯალაქ]] კაროლინგეფიშ იმპერია ვაგორთჷნ; თექ მოხვადჷ [[814]] წანას [[კარლოს დიდი|კარლოს დიდიშ]] ღურაშ უკული.<ref name = Early /> ტერიტორია, ნამუთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინო გინირთჷნ, [[ბჟაეიოლ ფრანკეფიშ ომაფე|ბჟაეიოლ ფრანკეფიშ ომაფეშ]] (East Francia) ნორთ რდჷ, მოგვიანეთ — მეხოლაფირო 1000 წანაშო, კჷნე აკიკათეს [[შქა ფრანკეფიშ ომაფე|შქა ფრანკეფიშ ომაფეწკჷმა]] [[საღორონთო რომიშ იმპერია|საღორონთო რომიშ იმპერიაშ]] აკოდგინალუას.<ref name = Early /> მეხოლაფირო [[1100]] წანაშა, თე არანს თარ ენა [[რეტორომანული ნინა|რეტორომანულ]] (Romansch) რდჷ; თეშ უკული, ტერიტორიას [[გერმანული ნინა|გერმანულ ნინაქ]] ქჷდიჭყუ მოდვალა. [[1300]] წანას, რეგიონს ქაკათჷ დო ქჷდიხორუ ხოლო ართ ალემანურ მახორობაქ — [[ვალზერეფი|ვალზერეფქ]], ნამუეფჷთ გოჭყაფათ [[ვალე (კანტონი)|ვალეშე]] (Valais) რდეს; მაღალგვალამ ოფუტე [[ტრიზენბერგი]] ამდღარშათ ეთმისქილიდუანს [[ვალზერულ გერმანულ ნინა|ვალზერულ დიალექტიშ]] მახასიათებელეფს.<ref>{{Cite book |last=Klieger |first=P. Christiaan |url=https://books.google.com/books?id=CrfwGa4aCwYC |title=The Microstates of Europe: Designer Nations in a Post-Modern World |publisher=Lexington Books |isbn=978-0-7391-7427-2 |series=Anthropology, political science |location=Lanham, Maryland |publication-date=2012 |page=41 |chapter=Principality of Liechtenstein |date=29 November 2012 |quote=In 1300, the Walsers, a mountain-dwelling Alemannic speaking group from Valais in Switzerland, entered and inhabited the modern eastern Switzerland, Liechtenstein, and Vorarlberg, Austria. The mountain village of Triesenberg is a modern preserve of the Walser people and their dialect. |access-date=27 January 2021}}</ref> 1200 წანაშო, ალპური გაბარიშ ედომუშამ დომინიონეფს (დიხეფს) სავოიაშ, ცერინგენიშ, ჰაბსბურგიშ დო კიბურგიშ გვარიშეფი აკონტროლენდეს. შხვა რეგიონეფს იმპერიულ დუდიშულიშ სტატუსიქ მიაჩესჷნ, ნამუთ იმპერიას გვალაშ გინაულარეფშა ბონ კონტროლიშ მეშქაშობას არზენდჷ. მუჟანსჷთ 1264 წანას კიბურგიშ დინასტიაქ აკოცუნ, ჰაბსბურგეფქ, მაფა [[რუდოლფ I ჰაბსბურგი|რუდოლფ I]]-იშ (ნამუქჷთ 1273 წანას საღორონთო რომიშ იმპერატორო გინირთჷნ) ხემანჯღვერალათ, მუნეფიშ ტერიტორიეფს ბჟაეიოლ ალპურ გაბარშახ გუძინეს.<ref name = Nationsencyclopedia /> [[1396]] წანას, [[ვადუცი]]ქ, ნამუთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინიშ ობჟათე რეგიონო გინირთჷნ, იმპერიულ დუდიშულ სტატუს მიპალუ; თენა შანენდჷ თის, ნამჷ-და თინა ხვალე [[საღორონთო რომიშ იმპერია|საღორონთო რომიშ იმპერატორს]] დუთმოჸუნდჷნ.<ref name="Eccardt 2005 176">{{Cite book |last=Eccardt |first=Thomas |title=Secrets of the Seven Smallest States of Europe |date=2005 |publisher=Hippocrene Books |isbn=978-0-7818-1032-6 |pages=176}}</ref> ===დინასტიაშ გოჭყაფა=== საგვარო, ნამუშეთ ჯოხოდვალა ლიხტენშტაინი მოურსჷნ, გოჭყაფათ [[ვენა]]შ ობჟათეშე, [[თუდონი ავსტრია|თუდოლენ ავსტრიას]] მადვალუ [[ლიხტენშტაინიშ ჯიხაზურგა]]-შე რდჷ. თე ჯიხაზურგა თინეფ არძაშ უკულაშ [[1140]] წანაშე [[XIII ოშწანურა]]შა აპალჷდეს დო კჷნე [[1807]] წანაშე მოჸუნაფილ ასეშა. [[ლიხტენშტაინეფი|ლიხტენშტაინარეფქ]] დიხეფ ქიჸიდეს, თარო [[მორავია]]ს, თუდონ ავსტრიას, [[სილეზია]]ს დო [[შტირიაშ საჰერცოგო]]ს. რახანსუნ თე ტერიტორიეფ ფეოდალურ ოპალუეს ([[ფეოდი]]) რდჷ დო უმოს მაღალ რანგის ფეოდალეფს, გიშაკერზაფილო [[ჰაბსბურგეფი]]შ შხვადოშხვა შტოშ მინჯალას რდჷნ, კერზოთ, ლიხტენშტეინიშ დინასტიაქ ვეშალებუ იმპერიულ პარლამენტშა (საიმპერატორო დიეტშა) აბანიშ მოპალუაშო თარ მოთხირიშ რსულებაქ. თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და ლიხტენშტეინიშ მუზმარენ თარ ჰაბსბურგეფიშ მუსხირენ გამაგეშ არხო ელმაჩამალო მოღალენდესჷნ, იმპერიულ ხვისტაშ ბონ კონტროლიშ გიმე მარენჯ ტერიტორიეფიშ უმუშო, თინეფს მორჩილ ხემანჭუაფა უღუდეს საღორონთო რომის იმპერიას. ათე სამანჯელით, ფანია ოცადუდჷ საღორონთო რომიშ იმპერიაშ იმპერატორშე ქიჸიდუკო თიცალ დიხეფი, ნამუეფჷთ მირჩქინუაფუდჷ მუჭოთ იმპერიულ დუდიშულაშ მოღვენჯი, ანუ ნამუეფჷთ შქამალ ფეოდალურ დოჸუნალობაშ უმუშო რდესჷნ. [[XVII ოშწანურა]]შ დაჭყაფუს, [[კარლ I ფონ ლიხტენშტაინი|კარლ I ლიხტენშტაინს]] საღორონთო რომიშ იმპერატორ [[მათე (სრი)|მათექ]] თავადიშ (Fürst) ტიტულ მეჩჷ, მუჟანსჷთ კარლქ პოლიტიკურ ბურჯაფის თიშ ხუჯ ქუდეკინჷნ.<ref name=":0">{{Cite web |last=Vaduz-Vienna |first=LIECHTENSTEIN The Princely Collections |title=Prince Karl I von Liechtenstein |url=https://www.liechtensteincollections.at/en/princes/prince-karl-i-von-liechtenstein |access-date=2025-04-19 |website=LIECHTENSTEIN. The Princely Collections, Vaduz–Vienna |language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web |title=17th century {{!}} Das Fürstenhaus von Liechtenstein |url=https://fuerstenhaus.li/en/die-biographien-aller-fuersten/17-century/ |access-date=2025-04-19 |language=en-US}}</ref> მოგვიანეთ, [[ჰანს-ადამ I|ჰანს-ადამ I]]-ს ნება ქიმეჩეს ჰოჰენემსეფშე ქიჸიდუკონ მორჩილ შელენბერგიშ ოპალუე ([[1699]] წანას) დო [[ვადუციშ საგრაფო]] ([[1712]] წანას). ათე მორჩილ ტერიტორიეფს ზუსტას თი პოლიტიკურ სტატუსი უღუდეს, მუთ ოხვილურ რდჷნ: იმპერატორიშ მოხ, თინეფს შხვა ნამთინე ფეოდალ უჟინაშ გამაგე (სიუზერენი) ვაჸუნდეს.<ref name=":0" /> == გეოგრაფია == ლიხტენშტაინიშ ოთარე სუვერენულ ქიანა რე. იდვალუაფუ [[ავსტრია]] დო [[შვეიცარია]]შ ოშქაშეთ, წყარმალუ [[რაინი]]შ პიჯის. ლიხტენშტაინიშ ნანანოღა რე ვადუცი, უდიდაში ნოღა — შაანი. ქიანას ვა უღჷ ზუღაშა გჷშალი, თეწკჷმა, ლიხტენშტაინი ჟირჲ ქიანაშე ართ-ართი რე, ნამუსჷთ ვანძღჷ ნამთინი ოზუღე ქიანანჲ. ლიხტენშტაინი ჯუკუ სახენწჷფო რე დო მუში ფართობი რე 160,48 კვ. კმ. სანძღოეფიშ სიგინძა რე 76,6 კმ. ტერიტორიაშა მიშმურს მუჭოთ რზენი, თეშ - ალპეფი. არძაშე უმაღალაშ გვალა რე გრაუშპიცი — 2599 მ. ქიანას რე ჟირი წყარმალუ — რაინი დო ზამინა. ქიანაშ მაქსიმალურ სიგჷნძა რე 24,56 კმ, სიგანა — 12,36 კმ. ქიანას რე ხვალე ართ ტობა ''გამპრინერ ზეელე'' ([[გერმანული ნინა|გერმ]]. das Gampriner Seele), ნამუქუთ 1927 წანას წყარმალუ რაინიშ მოძინაშ უკულ გორჩქინდჷ. == სახენწჷფო == ლიხტენშტაინს კონსტიტუციური მონარქია რე, მუთ გერსხუაფილი რე დემოკრატიულ პარლამენტიშა. ოფიციალური ნინა რე [[გერმანული ნინა|გერმანული]], ვალუტა — შვეიცარიული ფრანკი. 1989 წანაშე სახენწჷფოშ მადუდე რე პატჷნი Hans Adam II. სახენწჷფო საქვარეფს 2004 წანაშე დუდენს მონძე პრინცი Alois von und zu Liechtenstein. კანონიშდუმადვალუ ორგანო რე ართპალატამი ''ლიხტენშტაინიშ ლანდტაგი'', აკმოდირთუ 25 მაკათურშე, ნამუსჷთ გიშმაგორუნს კათა 4 წანაშე ართშა. სასამართო ხეშუულობას რე 5 მოსამართე. 1868 წანაშე ქიანას ვა ჸუნს ჯარი. ქიანაშ დინოხოლენჲ უშქურანჯალას პოლიცია თხილანს. ლიხტენშტაინიშ საელჩო რე [[ვენა]]ს, [[ბერნი|ბერნის]], [[ბერლინი|ბერლინს]], [[ბრიუსელი|ბრიუსელს]], [[სტრასბურგი|სტრასბურგის]], [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონს]] დო [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკის]] (გოართოიანაფილი ერეფიშ ორგანიზაცია). ადმინისტრაციულო ირთუ 2 ისტორიულ რეგიონო — ობერლანდი (ცენტრი ვადუცი) დო უნტერლანდი (ცენტრი შელენბერგი). თეშ მოხ, ქიანა 11 ოეპისკოპოსეთ ირთუ. == დემოგრაფია == ქიანას ოხორანს 35,365 კოჩი. რელიგია რე [[კათოლიციზმი]], ნანანოღა — [[ვადუცი]]. == ეკონომიკა == ლიხტენშტაინიშ ჭიჭე ფართობიშ დო ღარჷბი რესურსეფიშ უმკუჯინუო, ეკონომიკაშ დონე გვალო მაღალი რე. ქიანას მახორუეფიშე უმოსი კომპანიეფი რე. ქიანას ირ წანას 1.786 მილიარდი ააშ დოლარიშ ღირებაშ პროდუქცია იწარმებუ დო ოშქაშეთ 25 000 დოლარი მოურს ართ შურ მახორუშე. ინდუსტრიულ სექტორს ჩინებული ფირმეფი რე Hilti (ობურღალი ტექნიკა); Ivoclar Vivadent (სტომატოლოგიური ტექნიკა); Hoval (გოტჷბაფაშ დო ვენტილაციაშ სისტემეფი); Ospelt-Gruppe დო Halicona (ოჭკომალი პროდუქტეფი); Neutrik (ელექტროტექნიკა). == მონძალა == * ოფოსტე მარკეფიშ მუზეუმი, ოთარეშ ჯიხაზურგა (XVI ოშწ.). * XIV ოშწანურაშ ოხვამე. ==კომენტარეფი== <references group="კომ."/> == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.liechtenstein.li/index.php?id=54&L=1 The Principality of Liechtenstein] * [http://www.fuerstenhaus.li/en/ The Princely House of Liechtenstein] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190816193920/https://www.fuerstenhaus.li/en/ |date=2019-08-16 }} * [http://www.as.llv.li/ Statistics Liechtenstein] გერმანულო * [http://www.landtag.li/default.aspx?auswahl=1&id=390 Parliament] * [http://www.tourismus.li/en/welcome.cfm Tourism Liechtenstein] * [http://www.kunstmuseum.li/ National Art Museum of Liechtenstein] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ევროპაშ ქიანეფი}} [[კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:ლიხტენშტაინი]] 65tsaynso53bz3imstztwnhbc28fnya 248723 248722 2026-04-06T10:33:12Z Narazeni 826 /* გეოგრაფია */ 248723 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = <small>{{lang-de|Fürstentum Liechtenstein}}</small> |ედომუშამი_ჯოხო = ლიხტენშტაინიშ სათარო |ოართე_ჯოხო =ლიხტენშტაინი |შილა = Flag of Liechtenstein.svg |გერბი = Staatswappen-Liechtensteins.svg |რუკა = Europe-Liechtenstein.svg |ჰიმნი = <center>[[ფაილი:Oben am jungen Rhein, by the U.S. Navy Band.ogg]]</center> |დევიზი =„Für Gott, Fürst und Vaterland”<br>„ღორონთიშო, თარიშო დო ოდაბადეშო” |ზოხორინალაშ თარიღი = [[1866]] წანა ([[გერმანიაშ რსხუ]]) |ოფიციალური_ნინეფი = [[გერმანული ნინა|გერმანული]] |რელიგია= {{Tree list}} * 79.4 % [[ქირსიანობა]] ** 69.6 % [[კათოლიკური ოხვამე ლიხტენშტაინს|კათოლიციზმი]] <small>([[სახენწჷფო რელიგია|ოფიციალური]])</small> ** 9.8 % შხვა [[ქირსიანული გემაჸვენჯობეფიშ ერკებული|ქირსიანეფი]] {{Tree list/end}} * 9.6 % [[ვარელიგიურობა|ვა რელიგიური]] * 6.0 % [[ისლამი ლიშტენშტაინს|ისლამი]] * 5.0 % [[Rრელიგია ლიშტენშტაინს|შხვა]] |ნანანოღა= [[ვადუცი]] |latd=47 |latm=9 |latNS=N |longd=9 |longm=33 |longEW=E |უდიდაში_ნოღა =[[შაანი]]{{efn|შაანი დო ვადუცი ჟირ გინორთ მუნიციპალიტეტ რე ლიხტენშტაინს. ვადუცი რე ნანანოღა დო თარობაშ ორენი, ჩინებულ რე მუჭოთ ქიანაშ პოლიტიკური დო კულტურული ცენტრი. მუშჸურე შაანი მახორობაშ მეჯინათ რე არძაშ უკაბეტაშ მუნიციპალიტეტ, შანულამ ეკონომიკურ დო ოხორუე არან. მუჟანსჷთ ვადუცი ჩინებულ რე ადმინისტრაციულ შანულობათ, შაანს უმოსო წუმოძინელ რე ხერეჭუა დო კომერციულ საქვარეფ. ჟირხოლო ქიანაშ ცენტრის იდვალუაფუ, მარა ოინალჷნა შხვადოშხვა ფუნქციეფს<ref>\"Liechtenstein.\" Encyclopædia Britannica, https://www.britannica.com/place/Liechtenstein</ref><ref>Government of Liechtenstein, Official Portal, https://www.liechtenstein.li/en/</ref>}} |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარულ]] საპარლამენტო [[კონსტიტუციური მონარქია|გვერდო-კონსტიტუციურ მონარქია]] [[ბონი დემოკრატია|ბონ დემოკრატიაშ]] ელემენტეფით |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[ლიხტენშტაინიშ მონარქია|მონარქი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[ჰანს-ადამ II]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[რეგენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[ალოიზი (ლიხტენშტაინიშ მონძე მაფასკირი)|ალოიზი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = [[ლიხტენშტაინიშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = [[ბრიგიტა ჰაასი]] |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 190-ა |ფართობი =160.50<ref>{{cite web|title=Liechtenstein in Figures 2024|url=https://www.statistikportal.li/statistikportal/publications/103-liechtenstein-in-figures/2024/01/1/103.2024.01.1_01_liechtenstein-in-figures-2024.pdf|website=statistikportal.li|publisher={{interlanguage link|Liechtensteinische Landesverwaltung|de}}|access-date=12 October 2024}}</ref> |წყარი_% =2.7<ref>[http://www.llv.li/pdf-llv-as-jb_2011_1.1_geografie__raumnutzung_2011 Raum, Umwelt und Energie] {{webarchive |url= https://web.archive.org/web/20111012083302/http://www.llv.li/pdf-llv-as-jb_2011_1.1_geografie__raumnutzung_2011 |date=12 October 2011 }} Landesverwaltung Liechtenstein. Retrieved 2 October 2011.</ref> |ოეგებიე_მახორობა = 41,232<ref>{{cite web |title=Bevölkerungsstand per 31. Dezember 2023|url=https://www.statistikportal.li/de/themen/bevoelkerung/bevoelkerungsstand|website=statistikportal.li|publisher={{interlanguage link|Liechtensteinische Landesverwaltung|de}} |access-date=12 October 2024}}</ref> |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 189-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2023 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 249 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 56-ა |ედპ_ppp_წანა = 2024 |ედპ_ppp = {{ძინა}} $7.172 მილიარდი<ref name="TWF">{{cite web|title=Liechtenstein|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/liechtenstein/factsheets/ |publisher=[[Central Intelligence Agency]]|access-date=13 September 2025}}</ref> |ედპ_ppp_რანგი = 169-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე ={{ძინა}} $210,600<ref name="TWF"/> |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = |აგი ={{ძინა}} 0.938 |აგი_ტენდენცია = |აგი_კატეგორია = |აგი_რანგი =17-ო |აგი_წანა =2023 |ვალუტა= [[შვეიცარიული ფრანკი]] |ვალუტაშ_კოდი =CHF |ქიანაშ_კოდი =LI |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC+1]] |ზარხულიშ_ბორჯი =[[UTC+2]] |cctld =[[.li]] |ოტელეფონე_კოდი =+423 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= {{maplink|frame=yes|frame-align=right|frame-width=300|type=line|id=Q347|text=<center>ლიხტენშტაინიშ ინტერაქტიულ რუკა</center>}} }} '''ლიხტენშტაინი'''{{efn|ჯოხოდვალა „ლიხტენშტაინი“ მოურს გერმანულნინამ გვარშე [[ლიხტენშტაინეფი]], ნამუეფსჷთ ჯინჯ ავსტიაშე უღჷნა.<ref>{{cite web |url=https://shunculture.com/article/was-lietchenstian-part-of-austria |title=Liechtenstein's Historical Ties With Austria: A Complex Past |publisher=Ruqayyah Snyder |website=shunculture.com |access-date=2025-05-20}}</ref> ფანიაქ რეგიონ [[XVIII ოშწანურა]]ს იჸიდჷ დო [[1719]] წანას ქუდარსხჷ ლიხტენშტაინიშ სათარო.<ref>{{cite web |url=https://fuerstenhaus.li/en/die-biographien-aller-fuersten/18-century/ |title=18th century: Das Fürstenhaus von Liechtenstein |website=fuerstenhaus.li |access-date=2025-05-20}}</ref>}} ({{lang-de|{{აუდიო|De-Liechtenstein2.ogg|Liechtenstein}}}} {{IPA|[ˈlɪçtn̩ʃtaɪn]}}); ალემან-გერმ. Liachtaschta; ოფიციალურ ჯოხოდვალა — '''ლიხტენშტაინიშ სათარო''' ({{lang-de|{{აუდიო|De-Fürstentum Liechtenstein.ogg|Fürstentum Liechtenstein}}}}{{efn|თეხანობას, Fürstentum Liechtenstein შანენს სათაროს, ნამუსჷთ გამაგენს [[კონსტიტუციური მონარქია|კონსტიტუციურ მონარქია]].<ref>{{cite web |url=https://en.langenscheidt.com/german-english/fuerstentum |title=Fürstentum - Translation in English - Langenscheidt dictionary German-English |website=en.langenscheidt.com |access-date=2025-05-20}}</ref><ref>{{cite web |url=https://fuerstenhaus.li/en/the-monarchy/ |title=The Monarchy |website=fuerstenhaus.li |date=9 April 2021 |access-date=2025-05-20}}</ref> Fürst-ში (მაფასქირიშ) ტიტული უღჷ სახენწჷფოშ მადუდეს, ნამუთ ლიხტენშტაინეფიშ დინასტიაშ მაკათურ რე.<ref>{{cite web |url=https://www.liechtensteinusa.org/index.php/page/princely-house |title=Princely House |website=liechtensteinusa.org |access-date=2025-05-20}}</ref>}}<ref>''Duden Aussprachewörterbuch'', s.v. "Liechtenstein[er]".</ref> {{IPA|[ˈfʏʁstn̩tuːm ˈlɪçtn̩ˌʃtaɪ̯n]}}) — [[ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენი სახენწჷფოეფი#ფირფათ ინოკილერი|ჟირფათ ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენ]] [[გერმანული ნინა|გერმანულნინამ]] [[ჯუკუ სახენწჷფო]] ცენტრალურ [[ევროპა|ევროპულ]] [[ალპეფი|ალპეფს]], ნამუსჷთ ბჟაეიოლშე დო ოორუე-ბჟაეიოლშე უხურგანს [[ავსტრია]], ოორუე-ბჟადალშე, ბჟადალშე დო ობჟათეშე — [[შვეიცარია]].<ref>{{Cite journal |year=1992 |title=IGU regional conference on environment and quality of life in central Europe |journal=GeoJournal |volume=28 |issue=4 |page=483 |doi=10.1007/BF00273120 |bibcode=1992GeoJo..28..483. |s2cid=189889904}}</ref> ლიხტენშტაინი რე [[კონსტიტუციური მონარქია|გვერდო-კონსტიტუციურ მონარქია]], ნამუსჷთ დუდენს [[ლიხტენშატინიშ თარი]] [[ლიხტენშტაინეფი|ლიხტენშტაინეფიშ დინასტიაშე]], ასეიან მონარქ რე [[ჰანს-ადამ II]]. სახენწჷფო რე [[ევროპაშ ქიანეფიშ ერკენბული ქიანეფიშ მეჯინათ|ევროპაშ მაანთხა სახენწჷფო ფართობიშ მეჯინათ]], ნამუშ ტერიტორია 160 კმ^{<small>2</small>}-შე ონდეთ უმოსის აკმადგინსჷნ, მახორობა — 40 023 ადამიერ.<ref>[https://www.statistikportal.li/de/themen/bevoelkerung/bevoelkerungsstand]. Amt für Statistik. Liechtenstein. 30 June 2019</ref> ლიხტენშტაინ რე მოსოფელიშ არძაშე უჭიჭაშ ქიანა, ნამუთ ჟირ ქიანას უხურგანსჷნ<ref>{{Cite web |title=The smallest countries in the world by area |url=https://www.countries-ofthe-world.com/smallest-countries.html |access-date=3 July 2018 |website=www.countries-ofthe-world.com |language=en}}</ref> დო ართ-ართ რე თი აკაკა ქიანეფს შქას, ნამუეფსჷთ ვალ ვაუღჷნან.<ref>{{Cite web |title=The World Factbook |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2079rank.html#ls |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190317104350/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2079rank.html#ls |archive-date=2019-03-17 |access-date=2017-05-07 |website=CIA |publisher=Central Intelligence Agency}}</ref> ლიხტენშტაინი [[ლიხტენშტაინიშ მუნიციპალიტეტეფი|11 მუნიციპალიტეტო]] ირთჷ. ქიანაშ ნანანოღა რე [[ვადუცი]], უკაბეტაშ მუნიციპალიტეტ — [[შაანი]]. [[გოერო]]შ, [[ევროპაშ დუდიშული ვაჭუაშ ასოციაცია|ევროპაშ დუდიშულ ვაჭუაშ ასოციაციაშ]] დო [[ევროპაშ სხუნუ]]შ მაკათური რე. ვა რე [[ევროპაშ რსხუ]]შ მაკათური სახენწჷფო, მარა ოკათჷ მუჭოთ [[შენგენიშ ზონა|შენგენიშ ზონასჷნ]], თეშ [[ევროპაშ ეკონომიკური ზონა|ევროპაშ ეკონომიკურ ზონას]]. ქიანას უღჷ [[საბაჟო რსხუ|საბაჟო]] დო [[სავალუტო რსხუ]] შვეიცარიაწკჷმა, [[შვეიცარიული ფრანკი]]შ გჷმორინაფათ. პოლიტიკურო, [[2003]] წანას მანჯებულჷ საკონსტიტუციო რეფერენდუმქ მონარქის უმოსი მეტ ხემანჭუობეფ მეჩჷ, თიშ უკულ, მუთ თიქ რეფერენდუმიშ აკორცუაფაშ შვანს ქიანაშ დოტებათ დირცქინჷნ. თე ხემანჭუოფეფშა მიშმურს თარობაშ გინორინაფაშ, მოსამართალეფიშ დორინაფაშ დო კანონდვალაუშა ვეტო გედვალაშ ნება.<ref>{{cite web |last1=Osborn |first1=Andrew |title=European prince wins new powers |url=https://www.theguardian.com/world/2003/mar/17/andrewosborn |website=The Guardian |access-date=20 March 2024 |date=17 March 2003}}</ref> ეკონომიკურო, ლიხტენშტაინს ართ შურ მახორუშა ართ-ართ არძაშე მაღალ [[ედომშამი დინოხოელნი პროდუქტი|ედპ]] უღჷ მოსოფელს, [[ჸიდირიშ უნარიშ პარიტეტი]]შ გოთოლწონუათ.<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html CIA – The World Factbook – Country Comparison :: GDP – per capita (PPP)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130424075526/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html|date=24 April 2013}} Cia.gov. Retrieved 24 December 2011.</ref> ქიანას უღჷ ჸონიერ ფინანსურ სექტორი, ნამუშ ცენტრ ვადუცის რე. ქიანა ნამდგარდია ბორჯის მილიარდერეფიშ ოგინაგაფუე ხვაშიათ რდჷ ჩინებული, ნამუქჷთ [[2008]] წანას ოგინოგაფუე სკანდალით გეთჷ, მარა თიშ უკულ სათაროქ შანულამო გიახანდჷ თე რეპუტაციაშ ჩათხინაფალო. ლიხტენშტაინი, ნამუთ [[ალპური ქიანეფი|ალპურ ქიანა]] რენ, გვალამი რე, ნამუსჷთ ქიანას ზოთონჯიშ სპორტულ მეკონაჭაფო გჷნმართინუანს. == ეტიმოლოგია == * '''ოფიციალური''' — ლიხტენშტაინიშ სათარო. * '''ოდაბადური''' — Liechtenstein; Furstentum Liechtenstein. * '''ეტიმოლოგია'''. ჯოხოდვალა შანენს ''ქექე ქუას'' დო გიადჷ ლიხტენშტაინიშ დინასტიაშ მეჯინათ, ნამუეფქჷთ მიძინეს დო აკაშქვეს შელენბერგიშ დო ვადუციშ საგრაფოეფიშ ტერიტორიეფინ. [[ფაილი: Liechtenstein-CIA WFB Map.png |thumb|left|ლიხტენშტაინი]] ==ისტორია== {{თარი|ლიხტენშტაინიშ ისტორია}} ===ორდოიან ისტორია=== [[ფაილი:Liechtenstein asv2022-10 img25 Balzers Burg Gutenberg.jpg|thumb|[[გუტენბერგიშ ჯიხა]], ბალზერსი, ლიხტენშტაინი]] [[ფაილი:Castillo, Vaduz, Liechtenstein, 2022-10-23, DD 65.jpg|thumb|[[ვადუციშ ჯიხა]], მიოჯინით ნანანოღაშა, სოდე ოხორანს ლიხტენშტაინშ თარ [[ჰანს-ადამ II]].]] [[ფაილი:Johann Josef I von Liechtenstein.jpg|thumb|upright|1805-1806 დო 1814-1836 წწ. ლიხტენშტაინიშ თარ [[იოჰან I ფონ ლიხტენშტაინი]]შ სურათი, [[იოჰან ბაპტისტ ლამპი უნჩაში]]შ ნახანტა. [[ლიხტენშტაინიშ მუზეუმი]], ვენა]] ლიხტენშტაინიშ ტერიტორიას ადამიერეფიშ რინაშ პირველ ნოქურ [[შქა პალეოლითი]]შ ხანას ორხველჷ<ref name="Early">[https://web.archive.org/web/20100419174957/http://www.swissworld.org/en/history/prehistory_to_romans/prehistoric_times/ History]. swissworld.org. Retrieved 27 June 2009</ref>. თენა თიშა მიოწურუანს, ნამჷ-და ადამიერეფ ალპეფიშ თე ნორთის დიო ხოლო უჯვეშაშ ბორჯის ოხორანდესჷნ. ჯვ. წ. 5300 წანაშო, ლეხერეფს გეგმორჩქინდჷ [[ნეოლითი|ნეოლითურ]] დიხაშხანდურ ხორუეფქ. თე ბორჯშე ადამიერეფქ: ქჷდიჭყეს დიხაშ დამუშება, აკაგეს პირველ იროიან ხორუეფი, ქჷდიჭყეს ჩხოლარეფიშ დოჭყანაფა. ლიხტენშტაინიშ ტერიტორიას ნეოლითური ხორუეფიშ მეგრაფა ძალამ შანულამ რე, ანდანდე თენა ოძირანს, ნამჷ-და თე რეგიონიშ უკაჭულ რელიეფიშ უმკუჯინალო, ადამიერეფს 5000 წანაშ წოხოლეთ შეულებუდეს ალპურ ლეხერეფს წჷმოძინელ ოფუტეშ მეურნობაშ დოჭყაფა. ლიხტენშტაინიშ ტერიტორიას გვიან რკინაშ ხანას (ჯვ. წ. 450 წანაშე) [[ჰალშტატიშ კულტურა|ჰალშტატიშ]] დო [[ლა-ტენიშ კულტურა|ლა-ტენიშ კულტურეფ]] პეულანდეს. მერჩქინელ რე, ნამჷ-და თე კულტურეფს ჯვეშ ბერძენულ დო ეტრუსკულ ცივილიზაციეფიშ გაულა უღუდესჷნ. რკინაშ ხანაშ განწეხანს დო რომაულ ეპოქაშა, ალპურ რაინიშ ლეხერს აბორიგენულ თური — [[ვენონეფი]] ოხორანდჷ. თე რეგიონიშ [[ჯვეში რომი|რომაულ]] ანექსია ეტაპობურო მიშჷ, ჯვ. წ. 58 წანა: [[იულიუს კეისარი|იულიუს კეისარქ]] [[ბიბრაქტეშ ლჷმა]]ს დამარცხჷ ალპურ თურეფი, ნამუშით რეგიონქ რომიშ გაულაშა გენშართჷ. ჯვ. წ. 15 წანა: იმპერატორ [[ავგუსტუსი]]შ სქუაჸონერეფქ — [[ტიბერიუსი]]ქ (მუმალს რომიშ მაჟირა იმპერატორქ) დო [[ნერონ კლავდიუს დრუზუსი|დრუზუსი]]ქ საბოლათ ქჷდიჸუნუეს ედომუშამ ალპურ ოფირჩა<ref name="Römerzeit – Historisches Lexikon">{{Cite web |title=Römerzeit – Historisches Lexikon |url=https://historisches-lexikon.li/R%C3%B6merzeit |access-date=2023-01-05 |website=historisches-lexikon.li |language=de}}</ref>. თი დიხეფქ, ნამუეფჷთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინიშ ჯოხოთ გინირთჷნ, [[რომიშ პროვინციეფი|რომიშ პროვინცია]] [[რეცია]]შ (Raetia) ნორთო გინირთჷ. ათე არანს [[რომიშ იმპერიაშ არმია|რომიშ არმია]] აკონტროლენდჷ, ნამუსჷთ კაბეტ ლეგიონერულ კარეეფ უღუდჷ [[ბრეგენცი|ბრიგანტიუმს]] (Bregenz, ავსტრია), [[ბოდენიშ ტობა|ბოდენიშ ტობაშ]] გოხოლუას დო [[მაიენფელდი|მაგიას]] (Maienfeld, შვეიცარია). რომაალეფქ აკაგეს დო ულუანდეს [[რომაულ შარეფი|შარეფს]], ნამუთ თე ტერიტორიას გიშმეშჷნ. მეხოლაფირო ახ. წ. 260 წანას ბრიგანტიუმი [[ალემანეფი|ალემანეფქ]] აკორაბადეს — თენა რდჷ [[გერმანულ თურეფი|გერმანულ თური]], ნამუქჷთ მოგვიანეთ, 450 წანაშო, თე დიხეფს ქჷდიხორესჷნ.<ref name="Römerzeit – Historisches Lexikon"/> [[ორდოიან შქა ოშწანურეფი|ორდოიან შქა ოშწანურეფს]], [[ალემანეფი|ალემანეფქ]] V ოშწანურაშო ბჟაეიოლ [[შვეიცარიაშ გაბარი|შვეიცარიაშ გაბარს]] ქჷდიხორეს, [[VIII ოშწანურა]]შ დათებუშო — [[ალპეფი|ალპეფიშ ლეხერეფს]]. ტერიტორია, ნამუთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინიშ ჯოხოთ იჸუაფუდჷ ჩინებულინ, [[ალემანია|ალემანიაშ]] ბჟაეიოლ კირდეს იდვალუაფუდჷ. [[VI ოშწანურა]]ს, ათე არანქ [[ფრანკეფიშ იმპერია|ფრანკეფიშ იმპერიაშ]] ნორთო გინირთჷ თიშ უკული, მუთ [[ხლოდვიგ I|ხლოდვიგ I]]-ქ [[504]] წანას [[ცულპიხი|ტოლბიაკწკჷმა]] ალემანეფს გიორჯგინჷნ.<ref name="Nationsencyclopedia">[http://www.nationsencyclopedia.com/Europe/Switzerland-HISTORY.html Switzerland history] Nationsencyclopedia.com. Retrieved 27 November 2009</ref><ref name="Nationsonline">[http://www.nationsonline.org/oneworld/History/Switzerland-history.htm History of Switzerland] Nationsonline.org. Retrieved 27 November 2009.</ref> ტერიტორია, ნამუქჷთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინიშ ჯოხოთ გინირთჷნ, ფრანკეფიშ ჰეგემონიაშ ([[მეროვინგეფი|მეროვინგეფიშ]] დო [[კაროლინგეფიშ იმპერია|კაროლინგეფიშ]] დინასტიეფი) თუდო სქიდუდჷ 843 წანაშახ, სოიშა [[ვერდენიშ აპიჯალა|ვერდენიშ აპიჯალაქ]] კაროლინგეფიშ იმპერია ვაგორთჷნ; თექ მოხვადჷ [[814]] წანას [[კარლოს დიდი|კარლოს დიდიშ]] ღურაშ უკული.<ref name = Early /> ტერიტორია, ნამუთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინო გინირთჷნ, [[ბჟაეიოლ ფრანკეფიშ ომაფე|ბჟაეიოლ ფრანკეფიშ ომაფეშ]] (East Francia) ნორთ რდჷ, მოგვიანეთ — მეხოლაფირო 1000 წანაშო, კჷნე აკიკათეს [[შქა ფრანკეფიშ ომაფე|შქა ფრანკეფიშ ომაფეწკჷმა]] [[საღორონთო რომიშ იმპერია|საღორონთო რომიშ იმპერიაშ]] აკოდგინალუას.<ref name = Early /> მეხოლაფირო [[1100]] წანაშა, თე არანს თარ ენა [[რეტორომანული ნინა|რეტორომანულ]] (Romansch) რდჷ; თეშ უკული, ტერიტორიას [[გერმანული ნინა|გერმანულ ნინაქ]] ქჷდიჭყუ მოდვალა. [[1300]] წანას, რეგიონს ქაკათჷ დო ქჷდიხორუ ხოლო ართ ალემანურ მახორობაქ — [[ვალზერეფი|ვალზერეფქ]], ნამუეფჷთ გოჭყაფათ [[ვალე (კანტონი)|ვალეშე]] (Valais) რდეს; მაღალგვალამ ოფუტე [[ტრიზენბერგი]] ამდღარშათ ეთმისქილიდუანს [[ვალზერულ გერმანულ ნინა|ვალზერულ დიალექტიშ]] მახასიათებელეფს.<ref>{{Cite book |last=Klieger |first=P. Christiaan |url=https://books.google.com/books?id=CrfwGa4aCwYC |title=The Microstates of Europe: Designer Nations in a Post-Modern World |publisher=Lexington Books |isbn=978-0-7391-7427-2 |series=Anthropology, political science |location=Lanham, Maryland |publication-date=2012 |page=41 |chapter=Principality of Liechtenstein |date=29 November 2012 |quote=In 1300, the Walsers, a mountain-dwelling Alemannic speaking group from Valais in Switzerland, entered and inhabited the modern eastern Switzerland, Liechtenstein, and Vorarlberg, Austria. The mountain village of Triesenberg is a modern preserve of the Walser people and their dialect. |access-date=27 January 2021}}</ref> 1200 წანაშო, ალპური გაბარიშ ედომუშამ დომინიონეფს (დიხეფს) სავოიაშ, ცერინგენიშ, ჰაბსბურგიშ დო კიბურგიშ გვარიშეფი აკონტროლენდეს. შხვა რეგიონეფს იმპერიულ დუდიშულიშ სტატუსიქ მიაჩესჷნ, ნამუთ იმპერიას გვალაშ გინაულარეფშა ბონ კონტროლიშ მეშქაშობას არზენდჷ. მუჟანსჷთ 1264 წანას კიბურგიშ დინასტიაქ აკოცუნ, ჰაბსბურგეფქ, მაფა [[რუდოლფ I ჰაბსბურგი|რუდოლფ I]]-იშ (ნამუქჷთ 1273 წანას საღორონთო რომიშ იმპერატორო გინირთჷნ) ხემანჯღვერალათ, მუნეფიშ ტერიტორიეფს ბჟაეიოლ ალპურ გაბარშახ გუძინეს.<ref name = Nationsencyclopedia /> [[1396]] წანას, [[ვადუცი]]ქ, ნამუთ მოგვიანეთ ლიხტენშტაინიშ ობჟათე რეგიონო გინირთჷნ, იმპერიულ დუდიშულ სტატუს მიპალუ; თენა შანენდჷ თის, ნამჷ-და თინა ხვალე [[საღორონთო რომიშ იმპერია|საღორონთო რომიშ იმპერატორს]] დუთმოჸუნდჷნ.<ref name="Eccardt 2005 176">{{Cite book |last=Eccardt |first=Thomas |title=Secrets of the Seven Smallest States of Europe |date=2005 |publisher=Hippocrene Books |isbn=978-0-7818-1032-6 |pages=176}}</ref> ===დინასტიაშ გოჭყაფა=== საგვარო, ნამუშეთ ჯოხოდვალა ლიხტენშტაინი მოურსჷნ, გოჭყაფათ [[ვენა]]შ ობჟათეშე, [[თუდონი ავსტრია|თუდოლენ ავსტრიას]] მადვალუ [[ლიხტენშტაინიშ ჯიხაზურგა]]-შე რდჷ. თე ჯიხაზურგა თინეფ არძაშ უკულაშ [[1140]] წანაშე [[XIII ოშწანურა]]შა აპალჷდეს დო კჷნე [[1807]] წანაშე მოჸუნაფილ ასეშა. [[ლიხტენშტაინეფი|ლიხტენშტაინარეფქ]] დიხეფ ქიჸიდეს, თარო [[მორავია]]ს, თუდონ ავსტრიას, [[სილეზია]]ს დო [[შტირიაშ საჰერცოგო]]ს. რახანსუნ თე ტერიტორიეფ ფეოდალურ ოპალუეს ([[ფეოდი]]) რდჷ დო უმოს მაღალ რანგის ფეოდალეფს, გიშაკერზაფილო [[ჰაბსბურგეფი]]შ შხვადოშხვა შტოშ მინჯალას რდჷნ, კერზოთ, ლიხტენშტეინიშ დინასტიაქ ვეშალებუ იმპერიულ პარლამენტშა (საიმპერატორო დიეტშა) აბანიშ მოპალუაშო თარ მოთხირიშ რსულებაქ. თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და ლიხტენშტეინიშ მუზმარენ თარ ჰაბსბურგეფიშ მუსხირენ გამაგეშ არხო ელმაჩამალო მოღალენდესჷნ, იმპერიულ ხვისტაშ ბონ კონტროლიშ გიმე მარენჯ ტერიტორიეფიშ უმუშო, თინეფს მორჩილ ხემანჭუაფა უღუდეს საღორონთო რომის იმპერიას. ათე სამანჯელით, ფანია ოცადუდჷ საღორონთო რომიშ იმპერიაშ იმპერატორშე ქიჸიდუკო თიცალ დიხეფი, ნამუეფჷთ მირჩქინუაფუდჷ მუჭოთ იმპერიულ დუდიშულაშ მოღვენჯი, ანუ ნამუეფჷთ შქამალ ფეოდალურ დოჸუნალობაშ უმუშო რდესჷნ. [[XVII ოშწანურა]]შ დაჭყაფუს, [[კარლ I ფონ ლიხტენშტაინი|კარლ I ლიხტენშტაინს]] საღორონთო რომიშ იმპერატორ [[მათე (სრი)|მათექ]] თავადიშ (Fürst) ტიტულ მეჩჷ, მუჟანსჷთ კარლქ პოლიტიკურ ბურჯაფის თიშ ხუჯ ქუდეკინჷნ.<ref name=":0">{{Cite web |last=Vaduz-Vienna |first=LIECHTENSTEIN The Princely Collections |title=Prince Karl I von Liechtenstein |url=https://www.liechtensteincollections.at/en/princes/prince-karl-i-von-liechtenstein |access-date=2025-04-19 |website=LIECHTENSTEIN. The Princely Collections, Vaduz–Vienna |language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web |title=17th century {{!}} Das Fürstenhaus von Liechtenstein |url=https://fuerstenhaus.li/en/die-biographien-aller-fuersten/17-century/ |access-date=2025-04-19 |language=en-US}}</ref> მოგვიანეთ, [[ჰანს-ადამ I|ჰანს-ადამ I]]-ს ნება ქიმეჩეს ჰოჰენემსეფშე ქიჸიდუკონ მორჩილ შელენბერგიშ ოპალუე ([[1699]] წანას) დო [[ვადუციშ საგრაფო]] ([[1712]] წანას). ათე მორჩილ ტერიტორიეფს ზუსტას თი პოლიტიკურ სტატუსი უღუდეს, მუთ ოხვილურ რდჷნ: იმპერატორიშ მოხ, თინეფს შხვა ნამთინე ფეოდალ უჟინაშ გამაგე (სიუზერენი) ვაჸუნდეს.<ref name=":0" /> === ლიხტენშტაინიშ სათარო === [[ფაილი:Herzogshut Liechtenstein (1).JPG|thumb|left|[[ლიხტენშტაინიშ ჰერცოგიშ ქუდი]]]] [[1719]] წანაშ 23 ღურთუთას,<ref name="creation">{{Cite web |title=History, creation of Liechtenstein |url=https://www.liechtenstein.li/en/country-and-people/history/creation-of-liechtenstein/ |access-date=1 April 2017 |website=liechtenstein.li |publisher=Liechtenstein Marketing |archive-date=10 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210310053248/https://www.liechtenstein.li/en/country-and-people/history/creation-of-liechtenstein/ |url-status=dead }}</ref> თიშ უკული, მუთ დიხეფ ქიჸიდესჷნ, საღორონთო რომიშ იმპერატორ [[კარლ VI (სრი)|კარლ VI]]-ქ გიშაშქჷ ზოჯუა, ნამუშ ნძალათ ვადუც დო შელენბერგ აკოკათეს დო ახალო გოჭყაფილ ტერიტორიას ''რაიხსფურსტენტუმი''შ ({{lang-de|Reichsfürstentum}} — იმპერიულ სათარო) სტატუს ქიმეჩჷ. იმპერატორქ სათაროს ჯოხო „ლიხტენშტაინი“ მუშ „ართგურ მაინალეშ“, [[ანტონ ფლორიან ფონ ლიხტენშტაინი|ანტონ ფლორიან ლიხტენშტაინარიშ]] პატიოცემელო ქეგიოდჷ. ზუსტას თე თარიღშე, ლიხტენშტაინქ გინირთჷ [[საღორონთო რომიშ იმპერია]]შ სუვერენულ დო იმპერიულ დუდიშულაშ მოღვენ მაკათურ სახენწჷფოთ.<ref name="creation" /> [[XIX ოშწანურა]]შ დაჭყაფუს, ევროპას [[ნაპოლეონიშ ლჷმეფი|ნაპოლეონიშ ლჷმეფიშ]] შედეგო, საღორონთო რომიშ იმპერიაქ საფრანგეთიშ ფაქტობურ კონტროლიშ თუდო ქუმოხვადჷ; თეს წჷმი აწოჸუნდჷ, [[1805]] წანას, [[აუსტერლიციშ ლჷმა|აუსტერლიცწკჷმა]] [[ნაპოლეონ ბონაპარტი|ნაპოლეონიშით]] მორინელ მონკა მარცხი. [[1806]] წანას, იმპერატორ [[ფრანც II]]-ქ ხვისტაშე გეგნოდირთჷ დო [[საღორონთო რომიშ იმპერიაშ აკოცჷმა|საღორონთო რომიშ იმპერიაქ აკოცჷ]], ნამუშით 960 ხანერობაშ ფეოდალურ გამაგალაშ ხანაქ გეთუ. ნაპოლეონქ იმპერიაშ კაბეტ ნორთ [[რაინიშ რსხუ|რაინიშ რსხუთ]] (Confederation of the Rhine) გეგნოქიმინჷ. ათე პოლიტიკურ რესტრუქტურიზაციას ლიხტენშტაინშო ფართო შედეგეფ მაჸუნჷ: ისტორიულ იმპერიული, სამართლებურ დო პოლიტიკურ ინსტიტუტეფქ აკოცჷ. სახენწჷფოქ მიოტუ ირნერ ვალდვალუა ნამთინე ფეოდალ უჟინაშიშ წჷმი, ნამუთ თიშ ხურგეფიშ გალე რდჷნ.<ref name="creation" /> ათე მოლინეფი შედეგო, ლიხტენშტაინიშ თავადიქ მიოტუ ირინერ ვალდვალუა ნამთინე [[სიუზერენი|სიუზერენიშ]] წჷმი. [[1806]] წანაშ 25 კვირკვეშე, მუჟანსჷთ [[რაინიშ რსხუ]]ქ დირსხჷნ, ლიხტენშტაინიშ თავად თიშ მაკათური, ფაქტობურო — ვასალ რდჷ თიშ [[ჰეგემონი|ჰეგემონიშ]], ნამუსჷთ „პროტექტორიშ“ ტიტულ უღუდჷნ — საფრანგეთიშ იმპერატორ ნაპოლეონ I-იშ, 1813 წანაშ 19 გჷმათუთას, რსხუშ აკოცჷმაშა. მალას თეშ უკული, ლიხტენშტაინქ ქაკათჷ [[გერმანიაშ რსხუ|გერმანიაშ რსხუს]] (1815 წანაშ 20 მანგი — 1866 წანაშ 23 მარაშინათუთა), ნამუსჷთ [[ავსტრიაშ იმპერატორი]] დუდმახვენჯენდჷ. 1818 წანას, თავად [[იოჰან I ფონ ლიხტენშტაინი|იოჰან I]]-ქ ტერიტორიას გოხურგელ კონსტიტუცია ქიმეჩჷ. ზუსტას თე წანას, თავად [[ალოის II|ალოის II-ქ]] გინირთჷ ლიხტენშტაინეფიშ საგვაროშ პირველ მაკათურო, ნამუქჷთ ფეხი ქეგიოდჷ თინეფიშ ჯოხოშ მაღვენჯი სათაროშა. გეჸვენჯი ვიზიტიქ ხვალე 1842 წანას მოხვადჷ. == გეოგრაფია == ლიხტენშტაინიშ ოთარე სუვერენულ ქიანა რე. იდვალუაფუ [[ავსტრია]] დო [[შვეიცარია]]შ ოშქაშეთ, წყარმალუ [[რაინი]]შ პიჯის. ლიხტენშტაინიშ ნანანოღა რე ვადუცი, უდიდაში ნოღა — შაანი. ქიანას ვა უღჷ ზუღაშა გჷშალი, თეწკჷმა, ლიხტენშტაინი ჟირჲ ქიანაშე ართ-ართი რე, ნამუსჷთ ვანძღჷ ნამთინი ოზუღე ქიანანჲ. ლიხტენშტაინი ჯუკუ სახენწჷფო რე დო მუში ფართობი რე 160,48 კვ. კმ. სანძღოეფიშ სიგინძა რე 76,6 კმ. ტერიტორიაშა მიშმურს მუჭოთ რზენი, თეშ - ალპეფი. არძაშე უმაღალაშ გვალა რე გრაუშპიცი — 2599 მ. ქიანას რე ჟირი წყარმალუ — რაინი დო ზამინა. ქიანაშ მაქსიმალურ სიგჷნძა რე 24,56 კმ, სიგანა — 12,36 კმ. ქიანას რე ხვალე ართ ტობა ''გამპრინერ ზეელე'' ([[გერმანული ნინა|გერმ]]. das Gampriner Seele), ნამუქუთ 1927 წანას წყარმალუ რაინიშ მოძინაშ უკულ გორჩქინდჷ. == სახენწჷფო == ლიხტენშტაინს კონსტიტუციური მონარქია რე, მუთ გერსხუაფილი რე დემოკრატიულ პარლამენტიშა. ოფიციალური ნინა რე [[გერმანული ნინა|გერმანული]], ვალუტა — შვეიცარიული ფრანკი. 1989 წანაშე სახენწჷფოშ მადუდე რე პატჷნი Hans Adam II. სახენწჷფო საქვარეფს 2004 წანაშე დუდენს მონძე პრინცი Alois von und zu Liechtenstein. კანონიშდუმადვალუ ორგანო რე ართპალატამი ''ლიხტენშტაინიშ ლანდტაგი'', აკმოდირთუ 25 მაკათურშე, ნამუსჷთ გიშმაგორუნს კათა 4 წანაშე ართშა. სასამართო ხეშუულობას რე 5 მოსამართე. 1868 წანაშე ქიანას ვა ჸუნს ჯარი. ქიანაშ დინოხოლენჲ უშქურანჯალას პოლიცია თხილანს. ლიხტენშტაინიშ საელჩო რე [[ვენა]]ს, [[ბერნი|ბერნის]], [[ბერლინი|ბერლინს]], [[ბრიუსელი|ბრიუსელს]], [[სტრასბურგი|სტრასბურგის]], [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონს]] დო [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკის]] (გოართოიანაფილი ერეფიშ ორგანიზაცია). ადმინისტრაციულო ირთუ 2 ისტორიულ რეგიონო — ობერლანდი (ცენტრი ვადუცი) დო უნტერლანდი (ცენტრი შელენბერგი). თეშ მოხ, ქიანა 11 ოეპისკოპოსეთ ირთუ. == დემოგრაფია == ქიანას ოხორანს 35,365 კოჩი. რელიგია რე [[კათოლიციზმი]], ნანანოღა — [[ვადუცი]]. == ეკონომიკა == ლიხტენშტაინიშ ჭიჭე ფართობიშ დო ღარჷბი რესურსეფიშ უმკუჯინუო, ეკონომიკაშ დონე გვალო მაღალი რე. ქიანას მახორუეფიშე უმოსი კომპანიეფი რე. ქიანას ირ წანას 1.786 მილიარდი ააშ დოლარიშ ღირებაშ პროდუქცია იწარმებუ დო ოშქაშეთ 25 000 დოლარი მოურს ართ შურ მახორუშე. ინდუსტრიულ სექტორს ჩინებული ფირმეფი რე Hilti (ობურღალი ტექნიკა); Ivoclar Vivadent (სტომატოლოგიური ტექნიკა); Hoval (გოტჷბაფაშ დო ვენტილაციაშ სისტემეფი); Ospelt-Gruppe დო Halicona (ოჭკომალი პროდუქტეფი); Neutrik (ელექტროტექნიკა). == მონძალა == * ოფოსტე მარკეფიშ მუზეუმი, ოთარეშ ჯიხაზურგა (XVI ოშწ.). * XIV ოშწანურაშ ოხვამე. ==კომენტარეფი== <references group="კომ."/> == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.liechtenstein.li/index.php?id=54&L=1 The Principality of Liechtenstein] * [http://www.fuerstenhaus.li/en/ The Princely House of Liechtenstein] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190816193920/https://www.fuerstenhaus.li/en/ |date=2019-08-16 }} * [http://www.as.llv.li/ Statistics Liechtenstein] გერმანულო * [http://www.landtag.li/default.aspx?auswahl=1&id=390 Parliament] * [http://www.tourismus.li/en/welcome.cfm Tourism Liechtenstein] * [http://www.kunstmuseum.li/ National Art Museum of Liechtenstein] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ევროპაშ ქიანეფი}} [[კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:ლიხტენშტაინი]] 6yi0tj5thnrsdcc4d3zqpgowkc06kg5 0 7308 248708 216840 2026-04-05T21:58:18Z Narazeni 826 248708 wikitext text/x-wiki {{short description|კოკ სახენწჷფო ატლანტიშ ოკიანეს}} {{About|კარიბიშ ზუღაშ უკიდაშ ბჟაეიოლშე მადვალუ ქიანაშ|შხვა შანულობეფიშ გეშა|ბარბადოსი (მიარეშანულამი)}} {{Distinguish|ბარბუდა}} {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = {{lang-en|Republic of Barbados}} |ედომუშამი_ჯოხო = ბარბადოსიშ რესპუბლიკა |ოართე_ჯოხო =ბარბადოსი |შილა = Flag of Barbados.svg |გერბი = Coat of arms of Barbados (2).svg |რუკა = BRB orthographic.svg |ჰიმნი = "[[ბარბადოსიშ ჰიმნი|In Plenty and In Time of Need]]"<div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">{{center| }}</div> |დევიზი ="Pride and Industry" |ზოხორინალაშ თარიღი = |ოფიციალური_ნინეფი =[[ინგლისური ნინა|ინგლისური]] |რელიგია= {{vunblist |75.6% [[ქირსიანობა]] |20.6% [[ვარელიგიურობა|ვა რელიგიური]] |2.0% [[ბაჰაიზმი]] |1.1% [[ინდუიზმი]] |0.7% [[რელიგია ბარბადოსის|შხვა]] }} |ნანანოღა= [[ბრიჯტაუნი (ბარბადოსი)|ბრიჯტაუნი]] |latd= |latm= |latNS= |longd= |longm= |longEW= |უდიდაში_ნოღა =ნანანოღა |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარიზმი|უნიტარული]] [[პარლამენტი|ოპარლამენტე]] [[რესპუბლიკა]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[ბარბადოსიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[ჯეფრი ბოსტიკი]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = |ლიდერიშ_ჯოხო_2 = |ლიდერიშ_ტიპი_3 = [[ბარბადოსიშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_3 =[[მია მოტლი]] |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 =ზოხორინალა |ოფიციალური თარიღი 1 =[[2021]] წანაშ [[2 ქირსეთუთა]] ([[გოართოიანაფილი ომაფე]]შე) |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 183-ა |ფართობი =439 |წყარი_% =ვართფერი |ოეგებიე_მახორობა =287,025 |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 182-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2019 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 660 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 15-ა |ედპ_ppp_წანა = 2019 |ედპ_ppp = $5.398 მილიარდი |ედპ_ppp_რანგი = |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =$18,133 |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = |აგი =0.813 |აგი_ტენდენცია = |აგი_კატეგორია = ძალამი მაღალი |აგი_რანგი =56-ა |აგი_წანა =2018 |ვალუტა= [[ბარბადოსულ დოლარი]] |ვალუტაშ_კოდი =BBD) |ქიანაშ_კოდი =BB |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC−4]] |ზარხულიშ_ბორჯი = |cctld = [[.bb]] |ოტელეფონე_კოდი =+1-246 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''ბარბადოსი''', ოფიციალურო '''ბარბადოსიშ რესპუბლიკა''' ({{lang-en|Republic of Barbados}}) — [[სახენწჷფო]] [[კარიბეფი|ვესტ-ინდოეთის]], [[მორჩილი ანტილიშ კოკეფი|მორჩილი ანტილიაშ კოკეფიშ]] ბუნაშ კინემუშ ჯოხოდვალაშ კოკის იდვალუაფუ, [[კარიბიშ ზუღა|კარიბიშ ზუღაშ]] ბჟაეიოლშე. == ლიტერატურა == * {{ქსე|2|202}} {{ოორუე ამერიკაშ ქიანეფი}} [[კატეგორია:კარიბიშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:ინგლისურნინამი ქიანეფი]] [[კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი]] spjveca0hjtc5kb8vrkklk1eqqpr9br 0 17274 248687 237016 2026-04-05T19:10:11Z Narazeni 826 248687 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკური პოსტი |პოსტი =<big>[[პრეზიდენტი]]</big> |ორგანიზაცია =<big>[[ინდოეთი]]შ</big> |შილა =Emblem of India.svg |შილაშ ზჷმა =70პქ |შილაშ მუკნაჭარა =სახენწჷფო ემბლემა |შანი =Flag of India.svg |შანიშ ზჷმა =120პქ |შანიშ მუკნაჭარა =[[ინდოეთიშ შილა]] |ოდაბადური ჯოხო ={{lang-hi|राष्ट्रपति}} |სურათი =Droupadi Murmu official portrait, 2022.jpg |პოსტიშ პიჯი =[[დრაუპადი მურმუ]] |პოსტიშ დაკება =[[25 კვირკვე]], [[2022]] |მემართუაშ სტილი =პატჷნი პრეზიდენტი; თქვანი უდიდაშალა |ტიპი = |სტატუსი = |კუნტას = |მაკათური = |ანგარიშვალდვალირი რე = |რეზიდენცია =[[რაშტრაპატი-ბჰავანი]] |ოლქი = |წჷმმარინაფალი = |პოსტიშა გემარინაფალი =ქიანაშ პარლამენტიშ გოშაგორუეფიშ შედეგეფით |გემარინაფალიშ პოსტი = |ხანიშ განწეობა =5 წანა |წიმოხონი = |დირსხუ =[[26 ღურთუთა]], [[1950]] |დჷმარსხუაფალი = |მაართა პოსტის =[[რაჯენდრა პრასადი]] |გეუქვუ = |აკიდგინჷ= |ბოლო პოსტის = |მონძე = |წორომოხვარე |ხელფასი =150 ვთშ. რუპია (ირთუთას)<ref name="salary hike for president"> {{cite news|url=http://www.indianexpress.com/news/president-okays-her-own-salary-hike-by-300-p/406240/ |title=President okays her own salary hike by 300 per cent |work=The Indian Express |date=3 January 2009 |accessdate=6 May 2012}}</ref> |ვებ-ხასჷლა ={{URL|http://presidentofindia.nic.in|President of India}} }} '''ინდოეთიშ პრეზიდენტი''', ვარდა '''რაშტარაპატი''' ({{lang-hi|राष्ट्रपति}}) — [[ინდოეთი|ინდოეთიშ რესპუბლიკაშ]] მადუდე, ინდოეთიშ მაართა მენოღალე, თაშნეშე [[ინდოეთიშ აკოანჯარაფილი ნძალეფი]]შ უჟინაში [[თარსარდალი]]. თეორიულო, პრეზიდენტის შანულამი ხეშუულება უღჷ. მარა პრაქტიკულო, მუსხირენი გჷმნარკიშ მოხ, ხეშუულებაშ უმენტაშ გოქუნელობებს ასრულენს [[ინდოეთიშ თარობა]], ნამუსჷთ ხემანჯღვერენს [[ინდოეთიშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]]. პრეზიდენტი, უმენტაშო, წჷმმარინაფალიშ ფუნქციეფს ასრულენს, დო ფორმალურო ადასურენს თარობაშ დოდგინილობეფს. კანკალე შვანეფს, შტატეფიშ პარლამენტიშ დოთხირიშ ნება უღჷ, თაშნეშე პატიმარეფიშ ჭყოლოფაშ ნება ხოლო უღჷ.<ref name="gzt1">[https://web.archive.org/web/20070720021709/http://www.gzt.ru/world/2007/07/19/220003.html ინდოეთი გჷშმაგორუნს პრეზიდენტის — მოსოფელს — GZT.RU<!-- დუდჯოხო ბოტიშ გეძინელი რე -->]</ref> == ინდოეთიშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული == გიმე მოჩამილიე ინდოეთიშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული ქრონოლოგიური რანწკით: # [[რაჯენდრა პრასადი]] 1950—1962 (ბიჰარი) # [[სარვეპალი რადჰაკრიშნანი]] 1962—1967 (ბრაჰმანი, ტელუგუ) # [[ზაქირ ჰუსეინი]] 1967—1969 # [[ვარაჰაგირი ვენკატა გირი]] 1969—1974 # [[ფაჰრუდინ ალი აჰმედი ]] 1974—1977 # [[ნილამ სანჯივა რედი]] 1977—1982 # [[ზაილ სინგჰი]] 1982—1987 (სიქხი) # [[რამასვამი ვენკატარამანი]] 1987—1992 (ტამილი) # [[შანკარ დაიალ შარმა]] 1992—1997 ([[ბრაჰმანი]] (კასტა)) # [[კოჩერილ რამან ნარაიანანი]] 1997—2002 ([[უნკუნჭაფუეფი (კასტეფი)|უნკუნჭაფუ]] (კასტა), მალაიალი) # [[აბდულ ქალამი]] 2002—2007 (მუსულმანი) # [[პრატიბა პატილი]] 2007—2012 (მარათჰი) # [[პრანაბ მუხერჯი]] 2012—2017 (ბენგალი ბრაჰმანი) # [[რამ ნათ კოვინდი]] 2017-2022 ([[კოლი (კათა)|კოლი]]) # [[დრაუპადი მურმუ]] 2022—ასეშა ([[სანტალეფი|სანტალი]]) == ინდოეთიშ პრეზიდენტიშ საღალობაშ მასრულებერეფი == # [[ვარაჰაგირი ვენკატა გირი]] (3 მესი 1969 — 20 კვირკვე 1969) # [[მოჰამად ჰიდაიატულაჰი]] (20 კვირკვე 1969 — 24 მარაშინათუთა 1969) # [[ბასაპა დანაპა ჯატი]] (11 ფურთუთა 1977 — 25 კვირკვე 1977) == ქოძირით თაშნეშე == * [[ინდოეთი]] * [[ინდოეთიშ პრემიერ-მინისტრი]] == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://presidentofindia.nic.in/ ინდოეთიშ პრეზიდენტიშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა] == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{ინდოეთიშ პრეზიდენტეფი}} {{ესკიზი-ინდოეთი}} {{აზიაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი}} [[კატეგორია:ინდოეთიშ პოლიტიკა]] [[კატეგორია:პრეზიდენტეფიშ ერკებული|ინდოეთი]] [[კატეგორია:ინდოეთიშ პრეზიდენტეფი|*]] l9s69157q7039arw5z137rwa6s1zr8q 248688 248687 2026-04-05T19:21:52Z Narazeni 826 248688 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკური პოსტი |პოსტი =<big>[[პრეზიდენტი]]</big> |ორგანიზაცია =<big>[[ინდოეთი]]შ</big> |შილა =Emblem of India.svg |შილაშ ზჷმა =70პქ |შილაშ მუკნაჭარა =სახენწჷფო ემბლემა |შანი =Flag of India.svg |შანიშ ზჷმა =120პქ |შანიშ მუკნაჭარა =[[ინდოეთიშ შილა]] |ოდაბადური ჯოხო ={{lang-hi|राष्ट्रपति}} |სურათი =Droupadi Murmu official portrait, 2022.jpg |პოსტიშ პიჯი =[[დრაუპადი მურმუ]] |პოსტიშ დაკება =[[25 კვირკვე]], [[2022]] |მემართუაშ სტილი =პატჷნი პრეზიდენტი; თქვანი უდიდაშალა |ტიპი = |სტატუსი = |კუნტას = |მაკათური = |ანგარიშვალდვალირი რე = |რეზიდენცია =[[რაშტრაპატი-ბჰავანი]] |ოლქი = |წჷმმარინაფალი = |პოსტიშა გემარინაფალი =ქიანაშ პარლამენტიშ გოშაგორუეფიშ შედეგეფით |გემარინაფალიშ პოსტი = |ხანიშ განწეობა =5 წანა |წიმოხონი = |დირსხუ =[[26 ღურთუთა]], [[1950]] |დჷმარსხუაფალი = |მაართა პოსტის =[[რაჯენდრა პრასადი]] |გეუქვუ = |აკიდგინჷ= |ბოლო პოსტის = |მონძე = |წორომოხვარე |ხელფასი =150 ვთშ. რუპია (ირთუთას)<ref name="salary hike for president"> {{cite news|url=http://www.indianexpress.com/news/president-okays-her-own-salary-hike-by-300-p/406240/ |title=President okays her own salary hike by 300 per cent |work=The Indian Express |date=3 January 2009 |accessdate=6 May 2012}}</ref> |ვებ-ხასჷლა ={{URL|http://presidentofindia.nic.in|President of India}} }} '''ინდოეთიშ პრეზიდენტი''' ვარ-და '''რაშტარაპატი''' ({{lang-hi|राष्ट्रपति}}) — [[ინდოეთი|ინდოეთიშ რესპუბლიკაშ]] მადუდე, ინდოეთიშ მაართა მენოღალე, თაშნეშე [[ინდოეთიშ ოურდუმე აკოანჯარაფილ ნძალეფი]]შ უჟინაშ [[დუდოურდუმე]]. თეორიულო, პრეზიდენტის შანულამ ხეშუულება უღჷ, მარა პრაქტიკულო, მუსხირენ გჷმნარკიშ მოხ, ხეშუულებაშ უმენტაშ ხემანჭუაფეფს არსულენს [[ინდოეთიშ თარობა]], ნამუსჷთ ხემანჯღვერენს [[ინდოეთიშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]]. პრეზიდენტი, უმენტაშო, წჷმმარინაფალიშ ფუნქციეფს არსულენს დო ფორმალურო ადასურენს თარობაშ დჷნადგინეფს. კანკალე შვანეფს, შტატეფიშ პარლამენტიშ დოთხირიშ ნება უღჷ, თაშნეშე ჭოფილეფიშ ჭყოლოფაშ ნება ხოლო უღჷ.<ref name="gzt1">[https://web.archive.org/web/20070720021709/http://www.gzt.ru/world/2007/07/19/220003.html ინდოეთი გჷშმაგორუნს პრეზიდენტის — მოსოფელს — GZT.RU<!-- დუდჯოხო ბოტიშ გეძინელ რე -->]</ref> == ინდოეთიშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული == გიმე მოჩამილ რე ინდოეთიშ პრეზიდენტეფიშ ერკებულ ქრონოლოგიურ რანწკით: # [[რაჯენდრა პრასადი]] 1950—1962 (ბიჰარი) # [[სარვეპალი რადჰაკრიშნანი]] 1962—1967 (ბრაჰმანი, ტელუგუ) # [[ზაქირ ჰუსეინი]] 1967—1969 # [[ვარაჰაგირი ვენკატა გირი]] 1969—1974 # [[ფაჰრუდინ ალი აჰმედი ]] 1974—1977 # [[ნილამ სანჯივა რედი]] 1977—1982 # [[ზაილ სინგჰი]] 1982—1987 (სიქხი) # [[რამასვამი ვენკატარამანი]] 1987—1992 (ტამილი) # [[შანკარ დაიალ შარმა]] 1992—1997 ([[ბრაჰმანი]] (კასტა)) # [[კოჩერილ რამან ნარაიანანი]] 1997—2002 ([[უნკუნჭაფუეფი (კასტეფი)|უნკუნჭაფუ]] (კასტა), მალაიალი) # [[აბდულ ქალამი]] 2002—2007 (მუსულმანი) # [[პრატიბა პატილი]] 2007—2012 (მარათჰი) # [[პრანაბ მუხერჯი]] 2012—2017 (ბენგალი ბრაჰმანი) # [[რამ ნათ კოვინდი]] 2017-2022 ([[კოლი (კათა)|კოლი]]) # [[დრაუპადი მურმუ]] 2022—ასეშა ([[სანტალეფი|სანტალი]]) == ინდოეთიშ პრეზიდენტიშ საღალობაშ მასრულებერეფი == # [[ვარაჰაგირი ვენკატა გირი]] (3 მესი 1969 — 20 კვირკვე 1969) # [[მოჰამად ჰიდაიატულაჰი]] (20 კვირკვე 1969 — 24 მარაშინათუთა 1969) # [[ბასაპა დანაპა ჯატი]] (11 ფურთუთა 1977 — 25 კვირკვე 1977) == ქოძირით თაშნეშე == * [[ინდოეთი]] * [[ინდოეთიშ პრემიერ-მინისტრი]] == რესურსეფ ინტერნეტის == * [http://presidentofindia.nic.in/ ინდოეთიშ პრეზიდენტიშ ოფიციალურ ვებ-ხასჷლა] == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{ინდოეთიშ პრეზიდენტეფი}} {{ესკიზი-ინდოეთი}} {{აზიაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი}} [[კატეგორია:ინდოეთიშ პოლიტიკა]] [[კატეგორია:პრეზიდენტეფიშ ერკებული|ინდოეთი]] [[კატეგორია:ინდოეთიშ პრეზიდენტეფი|*]] ji5pdf6gu498seonjeaeh5504zjmk3l 0 21868 248680 205887 2026-04-05T16:27:41Z Narazeni 826 გინოწურაფა [[ვივიენ ლი]]-შა 248680 wikitext text/x-wiki #გადამისამართება [[ვივიენ ლი]] ks7f5h1c3t6jwpi0jc0yczw7qazhoq7 0 26531 248684 189660 2026-04-05T19:05:02Z Narazeni 826 248684 wikitext text/x-wiki {{Short description|ინდოეთიშ პრეზიდენტი (2017-2022)}} {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო = რამ ნათ კოვინდი<br>{{lang-bn|রাম নাথ কোবিন্দ}} | სურათი= RamNathKovind (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =200px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო= | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ფაილი:Flag of the President of India.svg|20პქ]] [[ინდოეთი]]შ 14-ა [[ინდოეთიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] [[ფაილი:Ashoka Chakra.svg|20პქ]] | პოსტი დეკინჷ = [[25 კვირკვე]], [[2017]] | პოსტი დიტუ = [[25 კვირკვე]], [[2022]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[ნარენდრა მოდი]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი= [[პრანაბ მუხერჯი]] | მონძე = | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1945|10|1}} | დაბადებაშ აბანი= ოფუტე პარაუნჰი, [[რამაბაინაგარი]], გოართოიანაფილი პროვინციეფი, [[ბრიტანეთიშ ინდოეთი]] (ასე [[უტარ-პრადეში]], [[ინდოეთი]]) | ღურაშ თარიღი = | ღურაშ აბანი= | მენოღალობა = | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა =მაიკუ ლალი | ნანა =კალავატი | ალმასქუ =სავიტა კოვინდი | სქუალეფი='''ქომოლსქუა:''' პრაშანტ კუმარი'''<br>ცირასქუა:'''სვატი | გონათაფა =[[კანპურიშ უნივერსიტეტი]] | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = [[ბჰარატია ჯანატა პარტი]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = [[ფაილი:Flag of India.svg|25პქ]] [[ბიჰარი]]შ 35-ა გუბერნატორი | პოსტი დეკინჷ2 = [[16 მარაშინათუთა]] [[2015]] | პოსტი დიტუ2=[[20 კვირკვე]] [[2017]] | წიმოხონი2 = ქეშარი ნათ ტრიპატი | მონძე2 = ქეშარი ნათ ტრიპატი | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = [[ფაილი:Flag of India.svg|25პქ]] [[ინდოეთიშ პარლამენტი]]შ მაკათური | პოსტი დეკინჷ3 = [[3 პირელი]] [[1994]] | პოსტი დიტუ3 =[[2 პირელი]] [[2006]] | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''რამ ნათ კოვინდი''' (დ. [[1 გჷმათუთა]] [[1945]], ოფუტე პარაუნჰი, [[რამაბაინაგარი]], გოართოიანაფილ პროვინციეფი, [[ბრიტანეთიშ ინდოეთი]] (ასე [[უტარ-პრადეში]], [[ინდოეთი]])) — [[ინდოეთი|ინდოარ]] სახენწჷფო მოღალე, ქიანაშ 14-ა [[ინდოეთიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტ]] [[2017]] წანაშ [[25 კვირკვე]]შე [[2022]] წანაშ 25 კვირკვეშა. 2015-2017 წწ. [[ბიჰარი]]შ შტატიშ გუბერნატორ რდჷ. 1994-2006 წწ. [[რაჯია საბჰა]]შ მაკათურ რდჷ. კოვინდი პრეზიდენტიშ კანდიდატო წჷმორინაფილ რდჷ გამაგე პარტიაშე დო 2017 წანაშ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს გიმორძგჷ. თიშ აწმარენჯი — პრეზიდენტალაშ კანდიდატი [[მეირა კუმარი|მეირა კუმარქ]] არტამ ხონარეფიშ 34,35% მიპალუ, მუჟანსჷთ კოვინდიქ ართამ ხონარეფიშ — 65,65%.<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/india/with-65-65-percent-of-votes-nda-candidate-ram-nath-kovind-sweeps-presidential-poll/articleshow/59682784.cms With 65.65 percent of votes, NDA candidate Ram Nath Kovind sweeps Presidential poll]</ref> {{მერკე-პოლიტიკოსი}} == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:კოვინდი, რამ ნათ}} [[კატეგორია:რამ ნათ კოვინდი| ]] [[კატეგორია:XX ოშწანურაშ ინდოარ იურისტეფი]] [[კატეგორია:XXI ოშწანურაშ ინდოარ პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:ბჰარატია ჯანატა პარტიშ პოლიტიკოსეფ უტარ-პრადეშიშე]] [[კატეგორია:ჩჰატრაპატი შაჰუ ჯი მაჰარაჯიშ უნივერსიტეტნათებუეფი]] [[კატეგორია:ბიჰარიშ გუბერნატორეფი]] [[კატეგორია:ინდოეთიშ პრეზიდენტეფი]] [[კატეგორია:რაჯია საბჰაშ მაკათურეფ უტარ-პრადეშიშე]] [[კატეგორია:ინდოეთიშ უჟინაშ სასამართოშ იურისტეფი]] [[კატეგორია:მადაგასკარიშ ორდენეფიშ დო მენდალეფიშ მოღვენეფი]] nllh9ewq9hvnqu2enm0moys2rtr59qu 248685 248684 2026-04-05T19:05:40Z Narazeni 826 248685 wikitext text/x-wiki {{Short description|ინდოეთიშ პრეზიდენტი (2017-2022)}} {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო = რამ ნათ კოვინდი<br>{{lang-bn|রাম নাথ কোবিন্দ}} | სურათი= RamNathKovind (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =200px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო= | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ფაილი:Flag of the President of India.svg|20პქ]] [[ინდოეთი]]შ 14-ა [[ინდოეთიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] [[ფაილი:Ashoka Chakra.svg|20პქ]] | პოსტი დეკინჷ = [[25 კვირკვე]], [[2017]] | პოსტი დიტუ = [[25 კვირკვე]], [[2022]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[ნარენდრა მოდი]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი= [[პრანაბ მუხერჯი]] | მონძე = | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1945|10|1}} | დაბადებაშ აბანი= ოფუტე პარაუნჰი, [[რამაბაინაგარი]], გოართოიანაფილი პროვინციეფი, [[ბრიტანეთიშ ინდოეთი]] (ასე [[უტარ-პრადეში]], [[ინდოეთი]]) | ღურაშ თარიღი = | ღურაშ აბანი= | მენოღალობა = | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა =მაიკუ ლალი | ნანა =კალავატი | ალმასქუ =სავიტა კოვინდი | სქუალეფი='''ქომოლსქუა:''' პრაშანტ კუმარი'''<br>ცირასქუა:'''სვატი | გონათაფა =[[კანპურიშ უნივერსიტეტი]] | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = [[ბჰარატია ჯანატა პარტი]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = [[ფაილი:Flag of India.svg|25პქ]] [[ბიჰარი]]შ 35-ა გუბერნატორი | პოსტი დეკინჷ2 = [[16 მარაშინათუთა]] [[2015]] | პოსტი დიტუ2=[[20 კვირკვე]] [[2017]] | წიმოხონი2 = ქეშარი ნათ ტრიპატი | მონძე2 = ქეშარი ნათ ტრიპატი | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = [[ფაილი:Flag of India.svg|25პქ]] [[ინდოეთიშ პარლამენტი]]შ მაკათური | პოსტი დეკინჷ3 = [[3 პირელი]] [[1994]] | პოსტი დიტუ3 =[[2 პირელი]] [[2006]] | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''რამ ნათ კოვინდი''' (დ. [[1 გჷმათუთა]] [[1945]], ოფუტე პარაუნჰი, [[რამაბაინაგარი]], გოართოიანაფილ პროვინციეფი, [[ბრიტანეთიშ ინდოეთი]] (ასე [[უტარ-პრადეში]], [[ინდოეთი]])) — [[ინდოეთი|ინდოარ]] სახენწჷფო მოღალე, ქიანაშ 14-ა [[ინდოეთიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტ]] [[2017]] წანაშ [[25 კვირკვე]]შე [[2022]] წანაშ 25 კვირკვეშა. 2015-2017 წწ. [[ბიჰარი]]შ შტატიშ გუბერნატორ რდჷ. 1994-2006 წწ. [[რაჯია საბჰა]]შ მაკათურ რდჷ. კოვინდი პრეზიდენტიშ კანდიდატო წჷმორინაფილ რდჷ გამაგე პარტიაშე დო 2017 წანაშ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს გიმორძგჷ. თიშ აწმარენჯი — პრეზიდენტალაშ კანდიდატი [[მეირა კუმარი|მეირა კუმარქ]] არტამ ხონარეფიშ 34,35% მიპალუ, მუჟანსჷთ კოვინდიქ ართამ ხონარეფიშ — 65,65%.<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/india/with-65-65-percent-of-votes-nda-candidate-ram-nath-kovind-sweeps-presidential-poll/articleshow/59682784.cms With 65.65 percent of votes, NDA candidate Ram Nath Kovind sweeps Presidential poll]</ref> == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{მერკე-პოლიტიკოსი}} {{DEFAULTSORT:კოვინდი, რამ ნათ}} [[კატეგორია:რამ ნათ კოვინდი| ]] [[კატეგორია:XX ოშწანურაშ ინდოარ იურისტეფი]] [[კატეგორია:XXI ოშწანურაშ ინდოარ პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:ბჰარატია ჯანატა პარტიშ პოლიტიკოსეფ უტარ-პრადეშიშე]] [[კატეგორია:ჩჰატრაპატი შაჰუ ჯი მაჰარაჯიშ უნივერსიტეტნათებუეფი]] [[კატეგორია:ბიჰარიშ გუბერნატორეფი]] [[კატეგორია:ინდოეთიშ პრეზიდენტეფი]] [[კატეგორია:რაჯია საბჰაშ მაკათურეფ უტარ-პრადეშიშე]] [[კატეგორია:ინდოეთიშ უჟინაშ სასამართოშ იურისტეფი]] [[კატეგორია:მადაგასკარიშ ორდენეფიშ დო მენდალეფიშ მოღვენეფი]] h2vioisjvx3ucuu5b6uoye1oqqk4era 248686 248685 2026-04-05T19:06:18Z Narazeni 826 248686 wikitext text/x-wiki {{Short description|ინდოეთიშ პრეზიდენტი (2017-2022)}} {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო = რამ ნათ კოვინდი<br>{{lang-bn|রাম নাথ কোবিন্দ}} | სურათი= RamNathKovind (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =200px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო= | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ფაილი:Flag of the President of India.svg|20პქ]] [[ინდოეთი]]შ 14-ა [[ინდოეთიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] [[ფაილი:Ashoka Chakra.svg|20პქ]] | პოსტი დეკინჷ = [[25 კვირკვე]], [[2017]] | პოსტი დიტუ = [[25 კვირკვე]], [[2022]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[ნარენდრა მოდი]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი= [[პრანაბ მუხერჯი]] | მონძე = | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1945|10|1}} | დაბადებაშ აბანი= ოფუტე პარაუნჰი, [[რამაბაინაგარი]], გოართოიანაფილი პროვინციეფი, [[ბრიტანეთიშ ინდოეთი]] (ასე [[უტარ-პრადეში]], [[ინდოეთი]]) | ღურაშ თარიღი = | ღურაშ აბანი= | მენოღალობა = | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა =მაიკუ ლალი | ნანა =კალავატი | ალმასქუ =სავიტა კოვინდი | სქუალეფი='''ქომოლსქუა:''' პრაშანტ კუმარი'''<br>ცირასქუა:'''სვატი | გონათაფა =[[კანპურიშ უნივერსიტეტი]] | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = [[ბჰარატია ჯანატა პარტი]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = [[ფაილი:Flag of India.svg|25პქ]] [[ბიჰარი]]შ 35-ა გუბერნატორი | პოსტი დეკინჷ2 = [[16 მარაშინათუთა]] [[2015]] | პოსტი დიტუ2=[[20 კვირკვე]] [[2017]] | წიმოხონი2 = ქეშარი ნათ ტრიპატი | მონძე2 = ქეშარი ნათ ტრიპატი | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = [[ფაილი:Flag of India.svg|25პქ]] [[ინდოეთიშ პარლამენტი]]შ მაკათური | პოსტი დეკინჷ3 = [[3 პირელი]] [[1994]] | პოსტი დიტუ3 =[[2 პირელი]] [[2006]] | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''რამ ნათ კოვინდი''' (დ. [[1 გჷმათუთა]] [[1945]], ოფუტე პარაუნჰი, [[რამაბაინაგარი]], გოართოიანაფილ პროვინციეფი, [[ბრიტანეთიშ ინდოეთი]] (ასე [[უტარ-პრადეში]], [[ინდოეთი]])) — [[ინდოეთი|ინდოარ]] სახენწჷფო მოღალე, ქიანაშ 14-ა [[ინდოეთიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტ]] [[2017]] წანაშ [[25 კვირკვე]]შე [[2022]] წანაშ 25 კვირკვეშა. 2015-2017 წწ. [[ბიჰარი]]შ შტატიშ გუბერნატორ რდჷ. 1994-2006 წწ. [[რაჯია საბჰა]]შ მაკათურ რდჷ. კოვინდი პრეზიდენტიშ კანდიდატო წჷმორინაფილ რდჷ გამაგე პარტიაშე დო 2017 წანაშ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს გიმორძგჷ. თიშ აწმარენჯი — პრეზიდენტალაშ კანდიდატი [[მეირა კუმარი|მეირა კუმარქ]] არტამ ხონარეფიშ 34,35% მიპალუ, მუჟანსჷთ კოვინდიქ ართამ ხონარეფიშ — 65,65%.<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/india/with-65-65-percent-of-votes-nda-candidate-ram-nath-kovind-sweeps-presidential-poll/articleshow/59682784.cms With 65.65 percent of votes, NDA candidate Ram Nath Kovind sweeps Presidential poll]</ref> == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{მერკე-პოლიტიკოსი}} {{ინდოეთიშ პრეზიდენტეფი}} {{DEFAULTSORT:კოვინდი, რამ ნათ}} [[კატეგორია:რამ ნათ კოვინდი| ]] [[კატეგორია:XX ოშწანურაშ ინდოარ იურისტეფი]] [[კატეგორია:XXI ოშწანურაშ ინდოარ პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:ბჰარატია ჯანატა პარტიშ პოლიტიკოსეფ უტარ-პრადეშიშე]] [[კატეგორია:ჩჰატრაპატი შაჰუ ჯი მაჰარაჯიშ უნივერსიტეტნათებუეფი]] [[კატეგორია:ბიჰარიშ გუბერნატორეფი]] [[კატეგორია:ინდოეთიშ პრეზიდენტეფი]] [[კატეგორია:რაჯია საბჰაშ მაკათურეფ უტარ-პრადეშიშე]] [[კატეგორია:ინდოეთიშ უჟინაშ სასამართოშ იურისტეფი]] [[კატეგორია:მადაგასკარიშ ორდენეფიშ დო მენდალეფიშ მოღვენეფი]] e97vxl3zridmb79h4cuydkl5ukganiz 828 33065 248702 242840 2026-04-05T21:38:32Z Narazeni 826 248702 Scribunto text/plain -------------------------------------------------------------------------------- -- მოდული:Hatnote -- -- -- -- This module produces hatnote links and links to related articles. It -- -- implements the {{hatnote}} and {{format link}} meta-templates and includes -- -- helper functions for other Lua hatnote modules. -- -------------------------------------------------------------------------------- local libraryUtil = require('libraryUtil') local checkType = libraryUtil.checkType local mArguments -- lazily initialise [[მოდული:Arguments]] local yesno -- lazily initialise [[მოდული:Yesno]] local p = {} -------------------------------------------------------------------------------- -- Helper functions -------------------------------------------------------------------------------- local function getArgs(frame) -- Fetches the arguments from the parent frame. Whitespace is trimmed and -- blanks are removed. mArguments = require('მოდული:Arguments') return mArguments.getArgs(frame, {parentOnly = true}) end local function removeInitialColon(s) -- Removes the initial colon from a string, if present. return s:match('^:?(.*)') end function p.findNamespaceId(link, removeColon) -- Finds the namespace id (namespace number) of a link or a pagename. This -- function will not work if the link is enclosed in double brackets. Colons -- are trimmed from the start of the link by default. To skip colon -- trimming, set the removeColon parameter to false. checkType('findNamespaceId', 1, link, 'string') checkType('findNamespaceId', 2, removeColon, 'boolean', true) if removeColon ~= false then link = removeInitialColon(link) end local namespace = link:match('^(.-):') if namespace then local nsTable = mw.site.namespaces[namespace] if nsTable then return nsTable.id end end return 0 end function p.formatPages(...) -- Formats a list of pages using formatLink and returns it as an array. Nil -- values are not allowed. local pages = {...} local ret = {} for i, page in ipairs(pages) do ret[i] = p._formatLink(page) end return ret end function p.formatPageTables(...) -- Takes a list of page/display tables and returns it as a list of -- formatted links. Nil values are not allowed. local pages = {...} local links = {} for i, t in ipairs(pages) do checkType('formatPageTables', i, t, 'table') local link = t[1] local display = t[2] links[i] = p._formatLink(link, display) end return links end function p.makeWikitextError(msg, helpLink, addTrackingCategory, title) -- Formats an error message to be returned to wikitext. If -- addTrackingCategory is not false after being returned from -- [[მოდული:Yesno]], and if we are not on a talk page, a tracking category -- is added. checkType('makeWikitextError', 1, msg, 'string') checkType('makeWikitextError', 2, helpLink, 'string', true) yesno = require('მოდული:Yesno') title = title or mw.title.getCurrentTitle() -- Make the help link text. local helpText if helpLink then helpText = ' ([[' .. helpLink .. '|help]])' else helpText = '' end -- Make the category text. local category if not title.isTalkPage and yesno(addTrackingCategory) ~= false then category = 'Hatnote templates with errors' category = string.format( '[[%s:%s]]', mw.site.namespaces[14].name, category ) else category = '' end return string.format( '<strong class="error">Error: %s%s.</strong>%s', msg, helpText, category ) end function p.disambiguate(page, disambiguator) -- Formats a page title with a disambiguation parenthetical, -- i.e. "Example" → "Example (disambiguation)". checkType('მიარეშანულამი', 1, page, 'string') checkType('disambiguate', 2, disambiguator, 'string', true) disambiguator = disambiguator or 'მიარეშანულამი' return string.format('%s (%s)', page, disambiguator) end -------------------------------------------------------------------------------- -- Format link -- -- Makes a wikilink from the given link and display values. Links are escaped -- with colons if necessary, and links to sections are detected and displayed -- with " § " as a separator rather than the standard MediaWiki "#". Used in -- the {{format hatnote link}} template. -------------------------------------------------------------------------------- function p.formatLink(frame) local args = getArgs(frame) local link = args[1] local display = args[2] if not link then return p.makeWikitextError( 'no link specified', 'თარგი:Format hatnote link#Errors', args.category ) end return p._formatLink(link, display) end function p._formatLink(link, display) checkType('_formatLink', 1, link, 'string') checkType('_formatLink', 2, display, 'string', true) -- Remove the initial colon for links where it was specified manually. link = removeInitialColon(link) -- Find whether a faux display value has been added with the {{!}} magic -- word. if not display then local prePipe, postPipe = link:match('^(.-)|(.*)$') link = prePipe or link display = postPipe end -- Find the display value. if not display then local page, section = link:match('^(.-)#(.*)$') if page then display = page .. ' §&nbsp;' .. section end end -- Assemble the link. if display then return string.format( '[[:%s|%s]]', string.gsub(link, '|(.*)$', ''), --display overwrites manual piping display ) else return string.format('[[:%s]]', link) end end -------------------------------------------------------------------------------- -- Hatnote -- -- Produces standard hatnote text. Implements the {{hatnote}} template. -------------------------------------------------------------------------------- function p.hatnote(frame) local args = getArgs(frame) local s = args[1] local options = {} if not s then return p.makeWikitextError( 'no text specified', 'თარგი:Hatnote#Errors', args.category ) end options.extraclasses = args.extraclasses options.selfref = args.selfref return p._hatnote(s, options) end function p._hatnote(s, options) checkType('_hatnote', 1, s, 'string') checkType('_hatnote', 2, options, 'table', true) options = options or {} local classes = {'hatnote', 'navigation-not-searchable'} local extraclasses = options.extraclasses local selfref = options.selfref if type(extraclasses) == 'string' then classes[#classes + 1] = extraclasses end if selfref then classes[#classes + 1] = 'selfref' end return string.format( '<div role="note" class="%s">%s</div>', table.concat(classes, ' '), s ) end return p 82gbs9a21rczevxtb5jqephpx0kaqkr 248703 248702 2026-04-05T21:40:41Z Narazeni 826 248703 Scribunto text/plain -------------------------------------------------------------------------------- -- მოდული:Hatnote -- -- -- -- This module produces hatnote links and links to related articles. It -- -- implements the {{hatnote}} and {{format link}} meta-templates and includes -- -- helper functions for other Lua hatnote modules. -- -------------------------------------------------------------------------------- local libraryUtil = require('libraryUtil') local checkType = libraryUtil.checkType local mArguments -- lazily initialise [[მოდული:Arguments]] local yesno -- lazily initialise [[მოდული:Yesno]] local p = {} -------------------------------------------------------------------------------- -- Helper functions -------------------------------------------------------------------------------- local function getArgs(frame) -- Fetches the arguments from the parent frame. Whitespace is trimmed and -- blanks are removed. mArguments = require('მოდული:Arguments') return mArguments.getArgs(frame, {parentOnly = true}) end local function removeInitialColon(s) -- Removes the initial colon from a string, if present. return s:match('^:?(.*)') end function p.findNamespaceId(link, removeColon) -- Finds the namespace id (namespace number) of a link or a pagename. This -- function will not work if the link is enclosed in double brackets. Colons -- are trimmed from the start of the link by default. To skip colon -- trimming, set the removeColon parameter to false. checkType('findNamespaceId', 1, link, 'string') checkType('findNamespaceId', 2, removeColon, 'boolean', true) if removeColon ~= false then link = removeInitialColon(link) end local namespace = link:match('^(.-):') if namespace then local nsTable = mw.site.namespaces[namespace] if nsTable then return nsTable.id end end return 0 end function p.formatPages(...) -- Formats a list of pages using formatLink and returns it as an array. Nil -- values are not allowed. local pages = {...} local ret = {} for i, page in ipairs(pages) do ret[i] = p._formatLink(page) end return ret end function p.formatPageTables(...) -- Takes a list of page/display tables and returns it as a list of -- formatted links. Nil values are not allowed. local pages = {...} local links = {} for i, t in ipairs(pages) do checkType('formatPageTables', i, t, 'table') local link = t[1] local display = t[2] links[i] = p._formatLink(link, display) end return links end function p.makeWikitextError(msg, helpLink, addTrackingCategory, title) -- Formats an error message to be returned to wikitext. If -- addTrackingCategory is not false after being returned from -- [[მოდული:Yesno]], and if we are not on a talk page, a tracking category -- is added. checkType('makeWikitextError', 1, msg, 'string') checkType('makeWikitextError', 2, helpLink, 'string', true) yesno = require('მოდული:Yesno') title = title or mw.title.getCurrentTitle() -- Make the help link text. local helpText if helpLink then helpText = ' ([[' .. helpLink .. '|help]])' else helpText = '' end -- Make the category text. local category if not title.isTalkPage and yesno(addTrackingCategory) ~= false then category = 'Hatnote templates with errors' category = string.format( '[[%s:%s]]', mw.site.namespaces[14].name, category ) else category = '' end return string.format( '<strong class="error">Error: %s%s.</strong>%s', msg, helpText, category ) end function p.disambiguate(page, disambiguator) -- Formats a page title with a disambiguation parenthetical, -- i.e. "Example" → "Example (disambiguation)". checkType('disambiguate', 1, page, 'string') checkType('disambiguate', 2, disambiguator, 'string', true) disambiguator = disambiguator or 'მიარეშანულამი' return string.format('%s (%s)', page, disambiguator) end -------------------------------------------------------------------------------- -- Format link -- -- Makes a wikilink from the given link and display values. Links are escaped -- with colons if necessary, and links to sections are detected and displayed -- with " § " as a separator rather than the standard MediaWiki "#". Used in -- the {{format hatnote link}} template. -------------------------------------------------------------------------------- function p.formatLink(frame) local args = getArgs(frame) local link = args[1] local display = args[2] if not link then return p.makeWikitextError( 'no link specified', 'თარგი:Format hatnote link#Errors', args.category ) end return p._formatLink(link, display) end function p._formatLink(link, display) checkType('_formatLink', 1, link, 'string') checkType('_formatLink', 2, display, 'string', true) -- Remove the initial colon for links where it was specified manually. link = removeInitialColon(link) -- Find whether a faux display value has been added with the {{!}} magic -- word. if not display then local prePipe, postPipe = link:match('^(.-)|(.*)$') link = prePipe or link display = postPipe end -- Find the display value. if not display then local page, section = link:match('^(.-)#(.*)$') if page then display = page .. ' §&nbsp;' .. section end end -- Assemble the link. if display then return string.format( '[[:%s|%s]]', string.gsub(link, '|(.*)$', ''), --display overwrites manual piping display ) else return string.format('[[:%s]]', link) end end -------------------------------------------------------------------------------- -- Hatnote -- -- Produces standard hatnote text. Implements the {{hatnote}} template. -------------------------------------------------------------------------------- function p.hatnote(frame) local args = getArgs(frame) local s = args[1] local options = {} if not s then return p.makeWikitextError( 'no text specified', 'თარგი:Hatnote#Errors', args.category ) end options.extraclasses = args.extraclasses options.selfref = args.selfref return p._hatnote(s, options) end function p._hatnote(s, options) checkType('_hatnote', 1, s, 'string') checkType('_hatnote', 2, options, 'table', true) options = options or {} local classes = {'hatnote', 'navigation-not-searchable'} local extraclasses = options.extraclasses local selfref = options.selfref if type(extraclasses) == 'string' then classes[#classes + 1] = extraclasses end if selfref then classes[#classes + 1] = 'selfref' end return string.format( '<div role="note" class="%s">%s</div>', table.concat(classes, ' '), s ) end return p mwc5n9pinptfhlhmioubkcqzm1gk05i 0 34452 248736 242987 2026-04-06T11:38:48Z Odabade90 125 248736 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Gia_Jichonaia.jpg|thumb|მარჯვნივ|250px|გია ჯიჭონაია]] '''გიორგი (გია) ჯიჭონაია''' (დ. [[1969]] წ. [[26 მესი]], [[ზუგდიდი]]) – [[მარგალეფი|მარგალ]] პოეტი, ჭარუ. ჭარჷნს ჟირ ნინაშა – [[მარგალური ნინა|მარგალურო]] დო [[ქორთული ნინა|ქორთულო]]. 1993 წანას გათუ [[ქართიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტი]]შ ისტორიაშ ფაკულტეტი. 1989 წანას გჷშაშქჷ მაართა პოეტური კათელი „მოკოდჷ იბხვამკონი“, 2004 წანას სონეტეფიშ კათელი „ჸოროფაშ სონეტი“. 2014 წანას გიშართჷ გია ჯიჭონაიაშ 4 ტომქ ციკლიშე „ადამიერულ ჸოფაში გურიშმაყვილარი ოჯინუშ ქრონიკა“: # „ჭარილეფი ბედინერალას“ (სონეტეფი). „თუთაშ აბანა“ (ლერსი პროზათ). # „21-ა უკუნიშ ოსურეფიშ ილუზიეფი“. (ნოველეფი). # „ეკონია გილაგაგინი“. (ნოველეფი, თხობელუეფი, ლიტერატურული არიკეფი). # „ორქოშ ხანა“, ლირიკური დრამა. ლერსეფი, სონეტეფი. 2020 -ის გჷშართჷ „კოლხიშ კირიბეფქ“, „ხვალახობაშ ელეგიეფქ“, „ყებურწკჷმა ორაგადე რობაიეფქ“, ნამუსჷთ ჭარუეფიშ სხუნუშ პრემია ქიმეჩეს. მიგონჷ ლერსიშ ახალი ფორმა, ნამუსჷთ გიოდჷ „კირიბეფი“. კირიბეფქ მაართათ იჭარჷ მარგალურო, უკული შხვადოშხვა ნინეფშა ითანგჷ. მარგალურო ჭარილი „კოლხიშ კირიბეფიშ“ [[უკრაინული ნინა|უკრაინულო]] თანგილ კათელს [[კიევი|კიევს]] 2019 წანას ქიმეჩეს [[უკრაინა]]-[[საქორთუო]]შ კულტურული ურთიართობაშ უმაღალაში, დავით გურამიშვილიშ ჯოხოდვალაშ ოერეფოშქაშე პრემია. [[ქართი]]ს კირიბეფს ქიმიაჩჷ ილია ჭავჭავაძეშ ოერეფოშქაშე პრემიაქ. 2021 წანას ქართის მარგალურო გჷშართჷ გია ჯიჭონაიაშ ნაჭარა კირიბეფქ, სონეტეფქ, რობაიეფქ დო ალმაშარე არზეფიშ კათელქ „კინოხონიშე წიმეხონიშა“. 2021 წანას კოლხიშ კირიბეფიშ [[ინგლისური ნინა|ინგლისურო]] თანგილ კათელქ გჷშართჷ [[საფრანგეთი]]ს (მაბეშტალი edidion999)<ref>[https://www.edition999.info/+-Georgie-+.html?fbclid=IwAR2TjnTbOWyoxDTjed6GAaSMBAkK_06RijjOJP1SCoR8aiRoUcclZtw2RnM. გია ჯიჭონაიაშ კირიბეფიშ ინგლისური ნათანგეფი edition999-ს]</ref> გია ჯიჭონაიაშ მარგალური კირიბეფი თანგილი რე [[ქორთული ნინა|ქორთულო]], [[ინგლისური ნინა|ინგლისურო]], [[ფრანგული ნინა|ფრანგულო]], [[იტალიური ნინა|იტალიურო]] დო [[რუსული ნინა|რუსულო]]. ფაზისიშ აკადემიაშ საართო კორობუაშ 2022 წანაშ 29 კვირკვეშ გინოჭყვიდირით, გია ჯიჭონაია ეშაგორეს ფაზისიშ აკადემიაშ მაკათურო. გია ჯიჭონაიაშ კირიბეფი გეძჷ პოპულარულ ვებ-ხასჷლა amazon.com-ს.<ref>[https://www.amazon.com/colchis-kirbies-Giorgi-Jichonaia-ebook/dp/B08NZNBNGX/ref=sr_1_1?dchild=1&keywords=colchis%20kirbies&qid=1608281080&s=books&sr=1-1&fbclid=IwAR3CZLz5ZkjMlrXc5VlMyOQOUDoAONjnqzvXm_fuvsAubdSUeHa44ZbDic8 გია ჯიჭონაიაშ კირიბეფი amazon.com-ს.]</ref> გია ჯიჭონაია რე „დიდაღორონთიშ წირდე გაქუნალიშ ორდენიშ“ მაკათური. 2024 წანას გჷშართჷ გია ჯიჭონაიაშ მაართა მარგალურნინამ რომან „ბჟამორინელქ“. გია ჯიჭონაიას ჸუნს ალმასქუ თამარ ჯინორია (დ. [[1971]]) დო ჟირი სქუა: ნინო (დ. [[1998]]) დო გიორგი (დ. [[2009]]). ==სქოლიო== {{სქოლიო}} ==რესურსეფი ინტერნეტის== *[https://megrulipoezia.wordpress.com/%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%90-%E1%83%AF%E1%83%98%E1%83%AD%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90/ გია ჯიჭონაიაშ ნახანდეფი] *[https://zugdidelebi.ge/%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%90-%E1%83%AF%E1%83%98%E1%83%AD%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90-%E1%83%9B%E1%83%AC%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90-%E1%83%96%E1%83%A6/ გია ჯიჭონაიაშ ინტერვიუ] [[კატეგორია:დუნაბადი 1969]] [[კატეგორია:ქორთუ პოეტეფი]] [[კატეგორია:ქორთუ ჭარუეფი]] 96e5sze73o4g3e5b6p1z4e8mob4ord3 0 35082 248683 207469 2026-04-05T17:10:15Z Narazeni 826 /* სქოლიო */ 248683 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიჯი |ჯოხო = კენეთ ბრანა |ოდაბჯოხო = Kenneth Branagh |პორტრეტი = KennethBranaghApr2011.jpg |ზჷმა = 250პქ |მუკნაჭარა = კენეთ ბრანა 2011 წანას |დაბჯოხო = კენეთ ჩარლზ ბრანა |მოღალობა = {{hlist|[[არტისტი]]|[[რეჟისორი]]|[[პროდიუსერი]]|[[სცენარისტი]]}} |დაბ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1960|12|10}}<ref>{{cite journal|title=Monitor|journal=Entertainment Weekly|date=14 December 2012|issue=1237|page=26}}</ref> |დაბ აბანი = [[ბელფასტი]], [[ოორუე ირლანდია]] |მენოღალობა = {{შილა|გოართოიანაფილი ომაფე}} |დოლმახორალა = |ღურ თარიღი = |ღურ აბანი = |ნთხორ აბანი= |ერუანობა= |მუმა = |ნანა = |ალმასქუ = |სქუალეფი = |ჯილდოეფი = |ვებ-ხასჷლა = |შხვადოშხვა = }} '''სერ კენეთ ჩარლზ ბრანა''' ({{lang-en|Sir Kenneth Charles Branagh}}; {{IPAc-en|ˈ|b|r|æ|n|ə}}; დ. [[10 ქირსეთუთა]], [[1960]]) — [[ოორუე ირლანდია|ოორუე ირლანდიარი]] არტისტი, რეჟისორი, პროდიუსერი დო სცენარისტი. [[2015]] წანაშე [[დრამატული ხელუანობაშ ომაფე აკადემია|დრამატული ხელუანობაშ ომაფე აკადემიაშ]] პრეზიდენტი. გინოღალირჷ აფჷ [[უილიამ შექსპირი]]შ ნაწარმეფიშ მუსხირენ კინოადაპტაცია: „[[ჰენრი V (1989 წანაშ ფილმი)|ჰენრი V]] (1989) (ნამუშ გეშა მიპალჷ [[ოსკარი]]შ ჟირი ნომინაცია), „[[ჭაჭალი მუთუნვარშენ (1993 წანაშ ფილმი)|ჭაჭალი მუთუნვარშენ]]“ ([[1993]]), „[[ოტელო (1995 წანაშ ფილმი)|ოტელო]]“ ([[1995]]), „[[ჰამლეტი (1996 წანაშ ფილმი)|ჰამლეტი]]“ ([[1996]]) (ნამუშ გეშა მიპალჷ [[ოსკარი]]შ ნომინაცია [[ოსკარი საუჯგუშო ადაპტირაფილი სცენარიშო|საუჯგუშო ადაპტირაფილი სცენარიშო]]) „[[მიშაფურთხონი ჸოროფაშის (ფილმი)|მიშაფურთხონი ჸოროფაშის]]“ ([[2000]]), „[[თეშ მუჭო სი გიჸორსჷნ (ფილმი)|თეშ მუჭო სი გიჸორსჷნ]]“ ([[2006]]). თაშნეშე რეჟისორი რე ფილმეფიში: „[[ოლორიშ ბირა (1992 წანაშ ფილმი)|ოლორიშ ბირა]]“ ([[1992]]), „[[მერი შელიშ ფრანკენშტეინი]]“ (1994), „[[მაგიური ფლეიტა (2006 წანაშ ფილმი)|მაგიური ფლეიტა]]“ ([[2006]]), „[[გჷთმანაკვერალი (2007 წანაშ ფილმი)|გჷთმანაკვერალი]]“ ([[2007]]), „[[თორი (ფილმი)|თორი]]“ (2011), „[[ჯეკ რაიანი: ბანძღუაშ თეორია]]“ ([[2014]]), „[[ჭონჭია (2015 წანაშ ფილმი)|ჭონჭია]]“ ([[2015]]), „[[ჸვილუა ბჟაეიოლ ექსპრესის (2017 წანაშ ფილმი)|ჸვილუა ბჟაეიოლ ექსპრესის]]“ (2017). მუჭოთ არტისტი ოკათუდჷ შხვადოშხვა ფილმეფს დო ტელესერიალეფს: „[[ლჷმაშ ფორტუნა (ტელესერიალი)|ლჷმაშ ფორტუნა]]“ ([[1987]]), „[[პოპულარალა (ფილმი)|პოპულარალა]]“ ([[1998]]), „[[ტყარი, ტყარი ბჟადალი]]“ ([[1999]]), „[[აკორაგადი (2001 წანაშ ფილმი)|აკორაგადი]] (2001), „[[რზა ელდორადოშა]]“ ([[2000]]), „[[ჰარი პოტერი დო ფულირი ოთახი (ფილმი)|ჰარი პოტერი დო ფულირი ოთახი]]“ ([[2002]]), „[[სიტიბაშ ოდუდეეფი]]“ ([[2005]]), „[[ვალკირია (ფილმი)|ვალკირია]] ([[2008]]), „[[როკ–რეღმა]]“ ([[2009]]), „[[ვალანდერი (ბრიტანული ტელესერიალი)|ვალანდერი]]“ (2008–2016), „[[ართი მარა მერლინწკჷმა]]“ ([[2011]]) დო „[[დიუნკერკი (2017 წანაშ ფილმი)|დიუნკერკი]]“ ([[2017]]). რე [[ემიშ ჯილდო|ემიშ]] დო [[BAFTA]]-შ ლაურეატი (სუმი ნომინაციაშე), [[ორქოშ გლობუსი]]შ დო [[ოსკარი|აკადემიაშ ჯილდოშ]] ხუთ-ხუთ რზაშ ნომინანტი. [[2012]] წანაშ [[9 გერგობათუთა]]ს მიაჩჷ რაინდი-ბაკალავრიშ წოდებაქ.<ref name="Knight">{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-18456061|title=Birthday Honours: Branagh, Winslet and royal designer Burton on list|date=16 June 2012|work=[[BBC News]]|publisher=BBC|accessdate=16 June 2012}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-18456061|date=16 ივნისი, 2012 |title=Honours for Branagh and Jowell|publisher=BBC|accessdate=29 მარტი, 2019}}</ref> ==ლიტერატურა== * Kenneth Branagh (1990) ''Beginning'', London: Chatto and Windus, {{ISBN|0-7011-3388-0}}; New York: W. W. Norton & Co, {{ISBN|0-393-02862-3}}. * Ian Shuttleworth (1994) ''Ken & Em'', London: Headline. {{ISBN|0-7472-4718-8}}. * Mark White (2005) ''Kenneth Branagh'', London: Faber and Faber. {{ISBN|0-571-22068-1}}. ==რესურსეფი ინტერნეტის== {{Commonscat-inline|Kenneth Branagh}} * {{iMDb name|0000110}} * [https://web.archive.org/web/20120927054756/http://www.talktalk.co.uk/entertainment/film/biography/artist/kenneth-branagh/biography/71 კენეთ ბრანაშ ბიოგრაფია] ვებ-ხასჷლას Tiscali film section * [https://web.archive.org/web/20050410224403/http://home.nyc.rr.com/alweisel/premierekennethbranagh.htm ინტერვიუ კენეთ ბრანაწკჷმა] (1996) * [https://www.qub.ac.uk/directorates/InformationServices/TheLibrary/SpecialCollections/FileStore/Filetoupload,677760,en.pdf Branagh Collection at Queen's University, Belfast] * [http://www.birmingham.ac.uk/schools/edacs/departments/shakespeare/research/shakespeare-institute-library.aspx Renaissance Theatre Company Archive, Shakespeare Institute, University of Birmingham] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:კენეთ ბრანა}} [[კატეგორია:ბრიტანალი არტისტეფი]] [[კატეგორია:ბრიტანალი ტელეარტისტეფი]] [[კატეგორია:XX ოშწანურაშ არტისტეფი]] [[კატეგორია:XXI ოშწანურაშ არტისტეფი]] [[კატეგორია:ბრიტანალი კინორეჟისორეფი]] [[კატეგორია:ბრიტანალი სცენარისტეფი]] [[კატეგორია:ბრიტანალი პროდიუსერეფი]] [[კატეგორია:BAFTA-შ გომორძგვილეფი (პიჯეფი)]] [[კატეგორია:ემიშ ჯილდოშ მაპალუეფი]] je4fl2dzif56ao6bmh65yvswj6fiw7q 0 35106 248705 166165 2026-04-05T21:50:33Z Narazeni 826 248705 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო = სანდრა მეისონი<br>{{lang-en|Sandra Mason}} | სურათი= Sandra of Barbados.jpg | სურათიშ ზჷმა =250პქ | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო= | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ფაილი:Flag of Barbados.svg|25პქ]] [[ბარბადოსი]]შ 1-ლი [[ბარბადოსიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[30 გერგობათუთა]], [[2021]] | პოსტი დიტუ = [[30 გერგობათუტა]], [[2025]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[მია მოტლი]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი= ''პოსტიქ გიჭყჷ''<br>[[ელისაბედ II]] (მუჭოთ [[ბარბადოსიშ დიაფალი|დიაფალი]]) | მონძე = [[ჯეფრი ბოსტიკი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1949|1|17}} | დაბადებაშ აბანი= [[სენტ-ფილიპი (ბარბადოსი)|სენტ-ფილიპი]], [[ბარბადოსი]] | ღურაშ თარიღი = | ღურაშ აბანი= | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა = | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი=1 ქომოლსქუა | გონათაფა =[[ვესტ-ინდოეთიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია =იურისტი | საქვარუა =პოლიტიკა | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = [[ფაილი:Flag of Barbados.svg|25პქ]] [[ბარბადოსიშ გენერალ-გუბერნატორი]] | პოსტი დეკინჷ2 = [[8 ღურთუთა]], [[2018]] | პოსტი დიტუ2=[[30 გერგობათუთა]], [[2021]] | წიმოხონი2 = [[ფილიპ გრივზი]] <small>({{აბრ|ს/მ|საღალობაშ მარსულებელი}})</small> | მონძე2 = პოსტიქ გეუქვუ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 =[[ელისაბედ II]] | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''სანდრა მეისონი''' ({{lang-en|Sandra Mason}}; დ. [[17 ღურთუთა]], [[1949]]) — ბარბადოსალი პოლიტიკოსი. [[ბარბადოსი]]შ გენერალ-გუბერნატორი [[2018]] წანაშ [[8 ღურთუთა]]შე [[2021]] წანაშ [[30 გერგობათუთა]]შახ დო ბარბადოსიშ პირველ [[ბარბადოსიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] [[2021]] წანაშ 30 გერგობათუთაშე [[2025]] წანაშ 30 გერგობათუთაშახ.<ref name="constitutionnet">{{cite web|url=http://constitutionnet.org/news/barbados-parliament-votes-amend-constitution-paving-way-republican-status#:~:text=republican%20status%20%7C%20ConstitutionNet-,In%20Barbados%2C%20parliament%20votes%20to%20amend%20constitution%2C%20paving,the%20way%20to%20republican%20status&text=Parliament%20voted%20by%20a%2025,into%20force%20by%20November%2030|title=In Barbados, parliament votes to amend constitution, paving the way to republican status|date=30 September 2021|publisher=ConstitutionNet|accessdate=9 October 2021}}</ref> ==ბიოგრაფია== სანდრა პრუნელა მეისონქ დებადჷ [[1949]] წანაშ 17 ღურთუთას<ref name="Caribbean Elections bio">{{cite web|title=Sandra Prunella Mason|url=http://www.caribbeanelections.com/knowledge/biography/bios/mason_sandra.asp|publisher=Caribbean Elections|access-date=1 December 2015|location=St. Michael, Barbados|date=2015}}</ref> ნოღა სენტ-ფილიპის.<ref name=(CSAT)>{{cite news|title=Justice Sandra Mason records another first|url=http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:cOmK_m6WGSUJ:www.barbadosadvocate.com/newsitem.asp%3Fmore%3Dlifestyle%26NewsID%3D32285&hl=en&gl=mx&strip=1&vwsrc=0|access-date=1 December 2015|work=Barbados Advocate|date=9 August 2013|location=St. Michael, Barbados}}</ref> [[1968]] წანას, გონათუაშ მეღებაშ უკული მუშენდჷ ოშქაშე სკოლას. ართ წანაშ უკული ბარკლიშ ბანკის დიჭყჷ მუშობა კლერკო. მეისონქ ჩაბარჷ [[ვესტ-ინდოეთიშ უნივერსიტეტი]]ს, ნამუთ გათჷ იურიდიულ მენცარობეფიშ ბაკალავრიშ სტატუსით. [[1975]] წანას გინირთჷ ბარბადოსიშ ადვოკატეფიშ ასოციაციაშ პირველი ოსურ მაკათურო.<ref name="Caribbean Elections bio" /> [[2017]] წანას, სანდრა მეისონი გეგშაგორეს ბარბადოსიშ მაბრუო გენერალ-გუბერნატორო. პოსტის გერდჷ [[2018]] წლანაშ 8 ღურთუთაშე 2021 წანაშ 30 გერგობათუთაშახ.<ref>{{cite news|title=Sandra Mason to be new Governor General|url=http://www.nationnews.com/nationnews/news/114409/dame-sandra-mason-governor|access-date=27 December 2017|newspaper=[[Nation News]]|date=27 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171227224958/http://www.nationnews.com/nationnews/news/114409/dame-sandra-mason-governor|archive-date=27 December 2017|location=Fontabelle, Saint Michael, Barbados}}</ref> [[2021]] წანაშ 12 გჷმათუთას, მეისონი პრემიერ-მინისტრიქ დო ოპოზიციაშ ლიდერეფქ ართობურო წჷმარინუეს ბარბადოსიშ პირველი პრეზიდენტიშ კანდიდატო.<ref>{{cite web|url=https://www.barbadosparliament.com/uploads/sittings/attachments/11c0bb650b1c768dbdbee5a0208f6256.pdf|publisher=[[Parliament of Barbados]]|accessdate=16 October 2021|date=12 October 2021|title=Letter to the Speaker RE Nomination of Her Excellency Dame Sandra Mason as 1st President of Barbados}}</ref> პრეზიდენტო გეგშაგორეს 20 გჷმათუთას.<ref>[https://www.thenational.scot/news/19661398.barbados-just-appointed-first-president-becomes-republic/ Barbados just appointed its first president as it becomes a republic - The National]</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:მეისონი, სანდრა}} [[კატეგორია:ბარბადოსიშ გენერალ-გუბერნატორეფი]] [[კატეგორია:ბარბადოსიშ პრეზიდენტეფი]] [[კატეგორია:ოსურ პრეზიდენტეფი]] [[კატეგორია:ბარბადოსალ ოსურ პოლიტიკოსეფი]] lzgafvqp4yhco92jmfgx1171bxloulz 0 35108 248706 166179 2026-04-05T21:57:17Z Narazeni 826 248706 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკური პოსტი |პოსტი =[[პრეზიდენტი]] |ორგანიზაცია =[[ბარბადოსი]] |შილა =Coat of arms of Barbados (2).svg |შილაშ ზჷმა =100პქ |შილაშ მუკნაჭარა =ბარბადოსიშ გერბი |შანი =Flag of the President of Barbados.svg |შანიშ ზჷმა =125პქ |შანიშ მუკნაჭარა =პრეზიდენტიშ შილა |ოდაბადური ჯოხო ={{lang-en|President of Barbados}} |სურათი =Jeffrey Bostic 2021.png |პოსტიშ პიჯი =[[ჯეფრი ბოსტიკი]] |პოსტიშ დაკება =[[30 გერგობათუთა]], [[2025]] |მემართუაშ სტილი =თიში უდიდაშალა |ტიპი = |სტატუსი = |კუნტას = |მაკათური = |ანგარიშვალდვალირი რე = |რეზიდენცია =[[სათარობე რეზიდენცია (ბარბადოსი)|სათარობე რეზიდენცია]] |ოლქი = |წჷმმარინაფალი = |პოსტიშა გემარინაფალი =[[ბარბადოსიშ პარლამებტი]] |გემარინაფალიშ პოსტი = |ხანიშ განწეობა =4 წანა, ართშა |წიმოხონი =ბარბადოსიშ მონარქი |დირსხუ =[[2021]] წანაშ [[30 გერგობათუთა]]ს |დჷმარსხუაფალი = |მაართა პოსტის =[[სანდრა მეისონი]] |გეუქვუ = |აკიდგინჷ= |ბოლო პოსტის = |მონძე = |წორომოხვარე |ხელფასი = |ვებ-ხასჷლა = }} '''ბარბადოსიშ პრეზიდენტი''' — [[ბარბადოსი]]შ სახენწჷფო მადუდე. ბარბადოსიქ რესპუბლიკათ გჷმიცხადჷ [[2021]] წანაშ 6 გჷმათუთას, საპრეზიდენტე გიშაგორუეფქ იმანჯჷ თიმ წანაშ 20 გერგობათუთას.<ref name="billdetail">{{cite web|title=Barbados Parliament Bills Archive|url=https://www.barbadosparliament.com/bills/details/581|website=www.barbadosparliament.com|language=pt|access-date=8 October 2021|publication-date=}}.</ref> ქიანაშ პირველ პრეზიდენტო გიშაგორეს [[სანდრა მეისონი]],<ref>[https://www.thenational.scot/news/19661398.barbados-just-appointed-first-president-becomes-republic/ Barbados just appointed its first president as it becomes a republic - The National]</ref> ნამუქჷთ პოსტი დიკჷ [[2021]] წანაშ 30 გერგობათუთაშე.<ref>{{cite web|url=http://constitutionnet.org/news/barbados-parliament-votes-amend-constitution-paving-way-republican-status#:~:text=republican%20status%20%7C%20ConstitutionNet-,In%20Barbados%2C%20parliament%20votes%20to%20amend%20constitution%2C%20paving,the%20way%20to%20republican%20status&text=Parliament%20voted%20by%20a%2025,into%20force%20by%20November%2030|title=In Barbados, parliament votes to amend constitution, paving the way to republican status|date=30 September 2021|publisher=ConstitutionNet|accessdate=9 October 2021}}</ref> პრეზიდენტის გიშმაგორუნს [[პარბადოსიშ პარლამენტი|პარლამენტი]] 4 წანაშ ხანით. == ბარბადოსიშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული == {| class="wikitable" cellpadding=2 cellspacing=2 |- bgcolor="#00BFFF" !! ! № !! სურათი !! ჯოხო !! საღალობაშ<br />დოჭყაფა!! საღალობაშ<br />თება |- |1. || [[ფაილი:Dame_Sandra_Mason.jpg|50px]] || [[სანდრა მეისონი]] || [[30 გერგობათუთა]] [[2021]] || [[30 გერგობათუთა]] [[2025]] |- |2. || [[ფაილი:Jeffrey Bostic 2021.png|50px]] || [[ჯეფრი ბოსტიკი]] || [[30 გერგობათუთა]] [[2025]] || ''მოქიმინჯე'' |} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ბარბადოსი]] [[კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი]] [[კატეგორია:ბარბადოსიშ პრეზიდენტეფი|*]] 4na7dnkwl3nqfzmm7fx6a5a6vo3zsa9 248707 248706 2026-04-05T21:57:37Z Narazeni 826 248707 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკური პოსტი |პოსტი =[[პრეზიდენტი]] |ორგანიზაცია =[[ბარბადოსი]] |შილა =Coat of arms of Barbados (2).svg |შილაშ ზჷმა =100პქ |შილაშ მუკნაჭარა =ბარბადოსიშ გერბი |შანი =Flag of the President of Barbados.svg |შანიშ ზჷმა =125პქ |შანიშ მუკნაჭარა =პრეზიდენტიშ შილა |ოდაბადური ჯოხო ={{lang-en|President of Barbados}} |სურათი =Jeffrey Bostic 2021.png |პოსტიშ პიჯი =[[ჯეფრი ბოსტიკი]] |პოსტიშ დაკება =[[30 გერგობათუთა]], [[2025]] |მემართუაშ სტილი =თიში უდიდაშალა |ტიპი = |სტატუსი = |კუნტას = |მაკათური = |ანგარიშვალდვალირი რე = |რეზიდენცია =[[სათარობე რეზიდენცია (ბარბადოსი)|სათარობე რეზიდენცია]] |ოლქი = |წჷმმარინაფალი = |პოსტიშა გემარინაფალი =[[ბარბადოსიშ პარლამებტი]] |გემარინაფალიშ პოსტი = |ხანიშ განწეობა =4 წანა, ართშა |წიმოხონი =ბარბადოსიშ მონარქი |დირსხუ =[[2021]] წანაშ [[30 გერგობათუთა]]ს |დჷმარსხუაფალი = |მაართა პოსტის =[[სანდრა მეისონი]] |გეუქვუ = |აკიდგინჷ= |ბოლო პოსტის = |მონძე = |წორომოხვარე |ხელფასი = |ვებ-ხასჷლა = }} '''ბარბადოსიშ პრეზიდენტი''' — [[ბარბადოსი]]შ სახენწჷფო მადუდე. ბარბადოსიქ რესპუბლიკათ გჷმიცხადჷ [[2021]] წანაშ 6 გჷმათუთას, საპრეზიდენტე გიშაგორუეფქ იმანჯჷ თიმ წანაშ 20 გერგობათუთას.<ref name="billdetail">{{cite web|title=Barbados Parliament Bills Archive|url=https://www.barbadosparliament.com/bills/details/581|website=www.barbadosparliament.com|language=pt|access-date=8 October 2021|publication-date=}}.</ref> ქიანაშ პირველ პრეზიდენტო გიშაგორეს [[სანდრა მეისონი]],<ref>[https://www.thenational.scot/news/19661398.barbados-just-appointed-first-president-becomes-republic/ Barbados just appointed its first president as it becomes a republic - The National]</ref> ნამუქჷთ პოსტი დიკჷ [[2021]] წანაშ 30 გერგობათუთაშე.<ref>{{cite web|url=http://constitutionnet.org/news/barbados-parliament-votes-amend-constitution-paving-way-republican-status#:~:text=republican%20status%20%7C%20ConstitutionNet-,In%20Barbados%2C%20parliament%20votes%20to%20amend%20constitution%2C%20paving,the%20way%20to%20republican%20status&text=Parliament%20voted%20by%20a%2025,into%20force%20by%20November%2030|title=In Barbados, parliament votes to amend constitution, paving the way to republican status|date=30 September 2021|publisher=ConstitutionNet|accessdate=9 October 2021}}</ref> პრეზიდენტის გიშმაგორუნს [[ბარბადოსიშ პარლამენტი|პარლამენტი]] 4 წანაშ ხანით. == ბარბადოსიშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული == {| class="wikitable" cellpadding=2 cellspacing=2 |- bgcolor="#00BFFF" !! ! № !! სურათი !! ჯოხო !! საღალობაშ<br />დოჭყაფა!! საღალობაშ<br />თება |- |1. || [[ფაილი:Dame_Sandra_Mason.jpg|50px]] || [[სანდრა მეისონი]] || [[30 გერგობათუთა]] [[2021]] || [[30 გერგობათუთა]] [[2025]] |- |2. || [[ფაილი:Jeffrey Bostic 2021.png|50px]] || [[ჯეფრი ბოსტიკი]] || [[30 გერგობათუთა]] [[2025]] || ''მოქიმინჯე'' |} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ბარბადოსი]] [[კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი]] [[კატეგორია:ბარბადოსიშ პრეზიდენტეფი|*]] g4os3xb99syq9mt5n1o1bf2ds43qu0j 10 43377 248700 242776 2026-04-05T21:35:34Z Narazeni 826 248700 wikitext text/x-wiki ''{{#invoke:about|about}}''<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 33jbirsmlkai4c29ysjnifs223kk6bb 248704 248700 2026-04-05T21:44:23Z Narazeni 826 248704 wikitext text/x-wiki :''{{#invoke:about|about}}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> cmcy87shzinciawn1acez593rxgmzk8 828 43386 248693 242838 2026-04-05T21:22:24Z Narazeni 826 248693 Scribunto text/plain local mHatnote = require('Module:Hatnote') local mHatlist = require('Module:Hatnote list') local mArguments --initialize lazily local mTableTools = require('Module:TableTools') local checkType = require('libraryUtil').checkType local p = {} function p.aboutDistinguish (frame) mArguments = require('Module:Arguments') local args = mArguments.getArgs(frame) return p._aboutDistinguish(args) end function p.aboutDistinguishText (frame) mArguments = require('Module:Arguments') local args = mArguments.getArgs(frame) return p._aboutDistinguish(args, {formatted = false}) end function p._aboutDistinguish(args, options) -- Type checks and defaults checkType('_aboutDistinguish', 1, args, 'table') if not args[1] then return mHatnote.makeWikitextError( 'no about topic supplied', 'Template:About-distinguish', args.category ) end if not args[2] then return mHatnote.makeWikitextError( 'no page to be distinguished supplied', 'Template:About-distinguish', args.category ) end checkType('_aboutDistinguish', 2, options, 'table', true) options = options or {} local defaultOptions = { defaultPageType = 'page', namespace = mw.title.getCurrentTitle().namespace, pageTypesByNamespace = { [0] = 'article', [14] = 'category' }, sectionString = 'section', formatted = true } for k, v in pairs(defaultOptions) do if options[k] == nil then options[k] = v end end -- Set pieces of initial "about" string local pageType = (args.section and options.sectionString) or options.pageTypesByNamespace[options.namespace] or options.defaultPageType args = mTableTools.compressSparseArray(args) local about = table.remove(args, 1) --Assemble everything together and return local text = string.format( 'ათე %s რე %s გეშა რე დო ვეშქოჩირთან %sშა.', pageType, about, mHatlist.orList(args, options.formatted) ) return mHatnote._hatnote(text) end return p gvfqu3c2r42kuk5828t3gbebhm4a3h8 248694 248693 2026-04-05T21:24:27Z Narazeni 826 248694 Scribunto text/plain local mHatnote = require('Module:Hatnote') local mHatlist = require('Module:Hatnote list') local mArguments --initialize lazily local mTableTools = require('Module:TableTools') local checkType = require('libraryUtil').checkType local p = {} function p.aboutDistinguish (frame) mArguments = require('Module:Arguments') local args = mArguments.getArgs(frame) return p._aboutDistinguish(args) end function p.aboutDistinguishText (frame) mArguments = require('Module:Arguments') local args = mArguments.getArgs(frame) return p._aboutDistinguish(args, {formatted = false}) end function p._aboutDistinguish(args, options) -- Type checks and defaults checkType('_aboutDistinguish', 1, args, 'table') if not args[1] then return mHatnote.makeWikitextError( 'no about topic supplied', 'Template:About-distinguish', args.category ) end if not args[2] then return mHatnote.makeWikitextError( 'no page to be distinguished supplied', 'Template:About-distinguish', args.category ) end checkType('_aboutDistinguish', 2, options, 'table', true) options = options or {} local defaultOptions = { defaultPageType = 'ხასჷლა', namespace = mw.title.getCurrentTitle().namespace, pageTypesByNamespace = { [0] = 'სტატია', [14] = 'კატეგორია' }, sectionString = 'გუმნართი', formatted = true } for k, v in pairs(defaultOptions) do if options[k] == nil then options[k] = v end end -- Set pieces of initial "about" string local pageType = (args.section and options.sectionString) or options.pageTypesByNamespace[options.namespace] or options.defaultPageType args = mTableTools.compressSparseArray(args) local about = table.remove(args, 1) --Assemble everything together and return local text = string.format( 'ათე %s რე %s გეშა რე დო ვეშქოჩირთან %sშა.', pageType, about, mHatlist.orList(args, options.formatted) ) return mHatnote._hatnote(text) end return p ilrogn7cl544m6x0v3kk533b8sjpx2p 248695 248694 2026-04-05T21:31:03Z Narazeni 826 248695 Scribunto text/plain local mHatnote = require('Module:Hatnote') local mHatlist = require('Module:Hatnote list') local mArguments --initialize lazily local mTableTools = require('Module:TableTools') local checkType = require('libraryUtil').checkType local p = {} function p.aboutDistinguish (frame) mArguments = require('Module:Arguments') local args = mArguments.getArgs(frame) return p._aboutDistinguish(args) end function p.aboutDistinguishText (frame) mArguments = require('Module:Arguments') local args = mArguments.getArgs(frame) return p._aboutDistinguish(args, {formatted = false}) end function p._aboutDistinguish(args, options) -- Type checks and defaults checkType('_aboutDistinguish', 1, args, 'table') if not args[1] then return mHatnote.makeWikitextError( 'no about topic supplied', 'Template:About-distinguish', args.category ) end if not args[2] then return mHatnote.makeWikitextError( 'no page to be distinguished supplied', 'Template:About-distinguish', args.category ) end checkType('_aboutDistinguish', 2, options, 'table', true) options = options or {} local defaultOptions = { defaultPageType = 'ხასჷლა', namespace = mw.title.getCurrentTitle().namespace, pageTypesByNamespace = { [0] = 'სტატია', [14] = 'კატეგორია' }, sectionString = 'გუმნართი', formatted = true } for k, v in pairs(defaultOptions) do if options[k] == nil then options[k] = v end end -- Set pieces of initial "about" string local pageType = (args.section and options.sectionString) or options.pageTypesByNamespace[options.namespace] or options.defaultPageType args = mTableTools.compressSparseArray(args) local about = table.remove(args, 1) --Assemble everything together and return local text = string.format( 'ათე %s რე %s გეშა რე დო ვეშქოჩირთან %sშა.', pageType, about, mHatlist.orList(args, options.formatted) ) return mHatnote._hatnote(text) end return p 5ivsw2kps1bhiu1erji2aitby0ace5n 248696 248695 2026-04-05T21:31:29Z Narazeni 826 248696 Scribunto text/plain local mHatnote = require('Module:Hatnote') local mHatlist = require('Module:Hatnote list') local mArguments --initialize lazily local mTableTools = require('Module:TableTools') local checkType = require('libraryUtil').checkType local p = {} function p.aboutDistinguish (frame) mArguments = require('Module:Arguments') local args = mArguments.getArgs(frame) return p._aboutDistinguish(args) end function p.aboutDistinguishText (frame) mArguments = require('Module:Arguments') local args = mArguments.getArgs(frame) return p._aboutDistinguish(args, {formatted = false}) end function p._aboutDistinguish(args, options) -- Type checks and defaults checkType('_aboutDistinguish', 1, args, 'table') if not args[1] then return mHatnote.makeWikitextError( 'no about topic supplied', 'Template:About-distinguish', args.category ) end if not args[2] then return mHatnote.makeWikitextError( 'no page to be distinguished supplied', 'Template:About-distinguish', args.category ) end checkType('_aboutDistinguish', 2, options, 'table', true) options = options or {} local defaultOptions = { defaultPageType = 'ხასჷლა', namespace = mw.title.getCurrentTitle().namespace, pageTypesByNamespace = { [0] = 'სტატია', [14] = 'კატეგორია' }, sectionString = 'გუმნართი', formatted = true } for k, v in pairs(defaultOptions) do if options[k] == nil then options[k] = v end end -- Set pieces of initial "about" string local pageType = (args.section and options.sectionString) or options.pageTypesByNamespace[options.namespace] or options.defaultPageType args = mTableTools.compressSparseArray(args) local about = table.remove(args, 1) --Assemble everything together and return local text = string.format( 'ათე %s რე %s გეშა რე დო ვეშქოჩირთან %sშა.', pageType, about, mHatlist.orList(args, options.formatted) ) return mHatnote._hatnote(text) end return p 2zo78fp99y4xb7z95s3i8jlz7mp6h55 248701 248696 2026-04-05T21:37:09Z Narazeni 826 248701 Scribunto text/plain local mHatnote = require('Module:Hatnote') local mHatlist = require('Module:Hatnote list') local mArguments --initialize lazily local mTableTools = require('Module:TableTools') local checkType = require('libraryUtil').checkType local p = {} function p.aboutDistinguish (frame) mArguments = require('Module:Arguments') local args = mArguments.getArgs(frame) return p._aboutDistinguish(args) end function p.aboutDistinguishText (frame) mArguments = require('Module:Arguments') local args = mArguments.getArgs(frame) return p._aboutDistinguish(args, {formatted = false}) end function p._aboutDistinguish(args, options) -- Type checks and defaults checkType('_aboutDistinguish', 1, args, 'table') if not args[1] then return mHatnote.makeWikitextError( 'no about topic supplied', 'Template:About-distinguish', args.category ) end if not args[2] then return mHatnote.makeWikitextError( 'no page to be distinguished supplied', 'Template:About-distinguish', args.category ) end checkType('_aboutDistinguish', 2, options, 'table', true) options = options or {} local defaultOptions = { defaultPageType = 'ხასჷლა', namespace = mw.title.getCurrentTitle().namespace, pageTypesByNamespace = { [0] = 'სტატია', [14] = 'კატეგორია' }, sectionString = 'გუმნართი', formatted = true } for k, v in pairs(defaultOptions) do if options[k] == nil then options[k] = v end end -- Set pieces of initial "about" string local pageType = (args.section and options.sectionString) or options.pageTypesByNamespace[options.namespace] or options.defaultPageType args = mTableTools.compressSparseArray(args) local about = table.remove(args, 1) --Assemble everything together and return local text = string.format( 'ათე %s რე %s გეშა დო ვეშქოჩირთან %sშა.', pageType, about, mHatlist.orList(args, options.formatted) ) return mHatnote._hatnote(text) end return p thrctnvot7ct47e7stbmsno1dhit0he 0 44116 248710 248663 2026-04-06T08:40:44Z Njilo 1885 248710 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ფეისალი<br>فيصل بن عبد العزيز آل سعود | სურათი=King Faisal bin Abdulaziz (cropped)(b).jpg | სურათიშ ზჷმა =230პქ | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ფეისალი 1945 წანას | ხეშმოჭარუა =Signature of King Faisal bin Abdulaziz.png | რანწკი =[[საუდიშ არაბეთიშ მაფა]] | პოსტი დეკინჷ = [[2 გერგობათუთა]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[25 მელახი]], [[1975]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[საუდი (საუდიშ არაბეთი)|საუდი]] | მონძე =[[ხალიდი (საუდიშ არაბეთი)|ხალიდი]] | დაბადებაშ თარიღი =[[14 პირელი]], [[1906]] | დაბადებაშ აბანი =[[ერ-რიადი]], [[საუდიშ არაბეთი]] | ღურაშ თარიღი =[[25 მელახი]], [[1975]] (68 წანერი) | ღურაშ აბანი=ერ-რიადი, საუდიშ არაბეთი | ღურაშ ბაძაძი =ჸვილუა | ნთხორუ აბანი =[[ელ-უდიშ სასაფლა]] | მენოღალობა ={{შილა|საუდიშ არაბეთი}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა =[[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]] | ნანა =[[ტურფა ბინტ აბდულაჰ ალ-შეიხი]] | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა =პოლიტიკოსი, დიპლომატი | რელიგია =[[სუნიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | მონარქი2 = | პრეზიდენტი2 = | კანცლერი2 = | პრემიერ-მინისტრი2 = | დუდმახვენჯი2= | წიმოხონი2= | მონძე2 = | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3= | მონარქი3 = | კანცლერი3 = | ვიცე-პრეზიდენტი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4= | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= | რანწკი6 = | პოსტი დეკინჷ6 = | პოსტი დიტუ6 = | წიმოხონი6 = | მონძე6 = | პრეზიდენტი6 = | მონარქი6 = | კანცლერი6 = | პრემიერ-მინისტრი6= | დუდმახვენჯი6= }} '''ფეისალ ბინ აბდულაზიზ ალ საუდი''' ([[არაბული ნინა|არაბ.]] فيصل بن عبد العزيز آل سعود, დ. [[14 პირელი]], [[1906]] — ღ. [[25 მელახი]], [[1975]]) — [[საუდიშ არაბეთი]]შ [[საუდიშ არაბეთიშ მაფა|მაფა]] 1964-1975 წანეფს, [[საუდეფი]]შ წჷმმარინაფალი. ფეისალი რდჷ თეხანური საუდიშ არაბეთიშ დუმარსხუაფალიშ [[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]]შ მასუმა ქომოლსქუა. მუამუშიშ მართუალაშ ბორჯის უკინებუდჷ შხვადოშხვა შამულამი პოსტეფი: 1930-1960 წანეფს რდჷ გალენური საქვარეფიშ მინისტრი, 1954-1960 წანეფს პრემიერ-მინისტრი. ptcm7jo0c9oadlfq5pzcpiwr45d7h6l 248711 248710 2026-04-06T08:42:48Z Njilo 1885 248711 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ფეისალი<br>فيصل بن عبد العزيز آل سعود | სურათი=King Faisal bin Abdulaziz (cropped)(b).jpg | სურათიშ ზჷმა =230პქ | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ფეისალი 1945 წანას | ხეშმოჭარუა =Signature of King Faisal bin Abdulaziz.png | რანწკი =[[საუდიშ არაბეთიშ მაფა]] | პოსტი დეკინჷ = [[2 გერგობათუთა]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[25 მელახი]], [[1975]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[საუდი (საუდიშ არაბეთი)|საუდი]] | მონძე =[[ხალიდი (საუდიშ არაბეთი)|ხალიდი]] | დაბადებაშ თარიღი =[[14 პირელი]], [[1906]] | დაბადებაშ აბანი =[[ერ-რიადი]], [[საუდიშ არაბეთი]] | ღურაშ თარიღი =[[25 მელახი]], [[1975]] (68 წანერი) | ღურაშ აბანი=ერ-რიადი, საუდიშ არაბეთი | ღურაშ ბაძაძი =ჸვილუა | ნთხორუ აბანი =[[ელ-უდიშ სასაფლა]] | მენოღალობა ={{შილა|საუდიშ არაბეთი}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა =[[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]] | ნანა =[[ტურფა ბინტ აბდულაჰ ალ-შეიხი]] | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა =პოლიტიკოსი, დიპლომატი | რელიგია =[[სუნიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | მონარქი2 = | პრეზიდენტი2 = | კანცლერი2 = | პრემიერ-მინისტრი2 = | დუდმახვენჯი2= | წიმოხონი2= | მონძე2 = | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3= | მონარქი3 = | კანცლერი3 = | ვიცე-პრეზიდენტი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4= | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= | რანწკი6 = | პოსტი დეკინჷ6 = | პოსტი დიტუ6 = | წიმოხონი6 = | მონძე6 = | პრეზიდენტი6 = | მონარქი6 = | კანცლერი6 = | პრემიერ-მინისტრი6= | დუდმახვენჯი6= }} '''ფეისალ ბინ აბდულაზიზ ალ საუდი''' ([[არაბული ნინა|არაბ.]] فيصل بن عبد العزيز آل سعود, დ. [[14 პირელი]], [[1906]] — ღ. [[25 მელახი]], [[1975]]) — [[საუდიშ არაბეთი]]შ [[საუდიშ არაბეთიშ მაფა|მაფა]] 1964-1975 წანეფს, [[საუდეფი]]შ წჷმმარინაფალი. ფეისალი რდჷ თეხანური საუდიშ არაბეთიშ დუმარსხუაფალიშ [[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]]შ მასუმა ქომოლსქუა. მუამუშიშ მართუალაშ ბორჯის უკინებუდჷ შხვადოშხვა შამულამი პოსტეფი: 1930-1960 წანეფს რდჷ გალენური საქვარეფიშ მინისტრი, 1954-1960 წანეფს პრემიერ-მინისტრი. მუამუშიშ ღურაშ უკულ, ომაფე ხვისტაშა ეშართჷ ფეისალიშ ჯიმაქ, [[საუდი (საუდიშ არაბეთი)|საუდიქ]], მარა 1964 წანას საუდიქ გეგნოდირთჷ დო ხვისტა ფეისალიშ დუთმუ. qvq62asn3qrr4ksbf7a0k4g2ixnno6t 248712 248711 2026-04-06T08:43:16Z Njilo 1885 248712 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ფეისალი<br>فيصل بن عبد العزيز آل سعود | სურათი=King Faisal bin Abdulaziz (cropped)(b).jpg | სურათიშ ზჷმა =230პქ | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ფეისალი 1945 წანას | ხეშმოჭარუა =Signature of King Faisal bin Abdulaziz.png | რანწკი =[[საუდიშ არაბეთიშ მაფა]] | პოსტი დეკინჷ = [[2 გერგობათუთა]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[25 მელახი]], [[1975]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[საუდი (საუდიშ არაბეთი)|საუდი]] | მონძე =[[ხალიდი (საუდიშ არაბეთი)|ხალიდი]] | დაბადებაშ თარიღი =[[14 პირელი]], [[1906]] | დაბადებაშ აბანი =[[ერ-რიადი]], [[საუდიშ არაბეთი]] | ღურაშ თარიღი =[[25 მელახი]], [[1975]] (68 წანერი) | ღურაშ აბანი=ერ-რიადი, საუდიშ არაბეთი | ღურაშ ბაძაძი =ჸვილუა | ნთხორუ აბანი =[[ელ-უდიშ სასაფლა]] | მენოღალობა ={{შილა|საუდიშ არაბეთი}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა =[[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]] | ნანა =[[ტურფა ბინტ აბდულაჰ ალ-შეიხი]] | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა =პოლიტიკოსი, დიპლომატი | რელიგია =[[სუნიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | მონარქი2 = | პრეზიდენტი2 = | კანცლერი2 = | პრემიერ-მინისტრი2 = | დუდმახვენჯი2= | წიმოხონი2= | მონძე2 = | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3= | მონარქი3 = | კანცლერი3 = | ვიცე-პრეზიდენტი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4= | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= | რანწკი6 = | პოსტი დეკინჷ6 = | პოსტი დიტუ6 = | წიმოხონი6 = | მონძე6 = | პრეზიდენტი6 = | მონარქი6 = | კანცლერი6 = | პრემიერ-მინისტრი6= | დუდმახვენჯი6= }} '''ფეისალ ბინ აბდულაზიზ ალ საუდი''' ([[არაბული ნინა|არაბ.]] فيصل بن عبد العزيز آل سعود, დ. [[14 პირელი]], [[1906]] — ღ. [[25 მელახი]], [[1975]]) — [[საუდიშ არაბეთი]]შ [[საუდიშ არაბეთიშ მაფა|მაფა]] 1964-1975 წანეფს, [[საუდეფი]]შ წჷმმარინაფალი. ფეისალი რდჷ თეხანური საუდიშ არაბეთიშ დუმარსხუაფალიშ [[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]]შ მასუმა ქომოლსქუა. მუამუშიშ მართუალაშ ბორჯის უკინებუდჷ შხვადოშხვა შამულამი პოსტეფი: 1930-1960 წანეფს რდჷ გალენური საქვარეფიშ მინისტრი, 1954-1960 წანეფს პრემიერ-მინისტრი. მუამუშიშ ღურაშ უკულ, ომაფე ხვისტაშა ეშართჷ ფეისალიშ ჯიმაქ, [[საუდი (საუდიშ არაბეთი)|საუდიქ]], მარა 1964 წანას საუდიქ გეგნოდირთჷ დო ხვისტა ფეისალს დუთმუ. g2d8ykpt4m4gt266fh3i4ps2xqtw6s3 248714 248712 2026-04-06T08:47:33Z Njilo 1885 248714 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ფეისალი<br>فيصل بن عبد العزيز آل سعود | სურათი=King Faisal bin Abdulaziz (cropped)(b).jpg | სურათიშ ზჷმა =230პქ | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ფეისალი 1945 წანას | ხეშმოჭარუა =Signature of King Faisal bin Abdulaziz.png | რანწკი =[[საუდიშ არაბეთიშ მაფა]] | პოსტი დეკინჷ = [[2 გერგობათუთა]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[25 მელახი]], [[1975]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[საუდი (საუდიშ არაბეთი)|საუდი]] | მონძე =[[ხალიდი (საუდიშ არაბეთი)|ხალიდი]] | დაბადებაშ თარიღი =[[14 პირელი]], [[1906]] | დაბადებაშ აბანი =[[ერ-რიადი]], [[საუდიშ არაბეთი]] | ღურაშ თარიღი =[[25 მელახი]], [[1975]] (68 წანერი) | ღურაშ აბანი=ერ-რიადი, საუდიშ არაბეთი | ღურაშ ბაძაძი =ჸვილუა | ნთხორუ აბანი =[[ელ-უდიშ სასაფლა]] | მენოღალობა ={{შილა|საუდიშ არაბეთი}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა =[[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]] | ნანა =[[ტურფა ბინტ აბდულაჰ ალ-შეიხი]] | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა =პოლიტიკოსი, დიპლომატი | რელიგია =[[სუნიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | მონარქი2 = | პრეზიდენტი2 = | კანცლერი2 = | პრემიერ-მინისტრი2 = | დუდმახვენჯი2= | წიმოხონი2= | მონძე2 = | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3= | მონარქი3 = | კანცლერი3 = | ვიცე-პრეზიდენტი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4= | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= | რანწკი6 = | პოსტი დეკინჷ6 = | პოსტი დიტუ6 = | წიმოხონი6 = | მონძე6 = | პრეზიდენტი6 = | მონარქი6 = | კანცლერი6 = | პრემიერ-მინისტრი6= | დუდმახვენჯი6= }} '''ფეისალ ბინ აბდულაზიზ ალ საუდი''' ([[არაბული ნინა|არაბ.]] فيصل بن عبد العزيز آل سعود, დ. [[14 პირელი]], [[1906]] — ღ. [[25 მელახი]], [[1975]]) — [[საუდიშ არაბეთი]]შ [[საუდიშ არაბეთიშ მაფა|მაფა]] 1964-1975 წანეფს, [[საუდეფი]]შ წჷმმარინაფალი. ფეისალი რდჷ თეხანური საუდიშ არაბეთიშ დუმარსხუაფალიშ [[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]]შ მასუმა ქომოლსქუა. მუამუშიშ მართუალაშ ბორჯის უკინებუდჷ შხვადოშხვა შამულამი პოსტეფი: 1930-1960 წანეფს რდჷ გალენური საქვარეფიშ მინისტრი, 1954-1960 წანეფს პრემიერ-მინისტრი. მუამუშიშ ღურაშ უკულ, ომაფე ხვისტაშა ეშართჷ ფეისალიშ ჯიმაქ, [[საუდი (საუდიშ არაბეთი)|საუდიქ]], მარა 1964 წანას საუდიქ გეგნოდირთჷ დო ხვისტა ფეისალს დუთმუ. მართუალაშ გოძვენას, ფეისალქ წიმიჭყჷ ქიანაშ მოდერნიზაციაშ პოლიტიკა. თიშ ხეშულობა იხასიათებუდჷ [[პანისლამიზმი]]თ, ანტი-[[კომუნიზმი]]თ დო პრო-[[პალესტინიზმი]]თ. ფეისალი თაშნეშე ოცადუდჷ ოშურიელე პიჯეფიშ გოლინაშ დოდაღარაფას. bailxl9q8o3v9xgujhki15rq1ii1dug 248715 248714 2026-04-06T08:51:13Z Njilo 1885 248715 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ფეისალი<br>فيصل بن عبد العزيز آل سعود | სურათი=King Faisal bin Abdulaziz (cropped)(b).jpg | სურათიშ ზჷმა =230პქ | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ფეისალი 1945 წანას | ხეშმოჭარუა =Signature of King Faisal bin Abdulaziz.png | რანწკი =[[საუდიშ არაბეთიშ მაფა]] | პოსტი დეკინჷ = [[2 გერგობათუთა]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[25 მელახი]], [[1975]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[საუდი (საუდიშ არაბეთი)|საუდი]] | მონძე =[[ხალიდი (საუდიშ არაბეთი)|ხალიდი]] | დაბადებაშ თარიღი =[[14 პირელი]], [[1906]] | დაბადებაშ აბანი =[[ერ-რიადი]], [[საუდიშ არაბეთი]] | ღურაშ თარიღი =[[25 მელახი]], [[1975]] (68 წანერი) | ღურაშ აბანი=ერ-რიადი, საუდიშ არაბეთი | ღურაშ ბაძაძი =ჸვილუა | ნთხორუ აბანი =[[ელ-უდიშ სასაფლა]] | მენოღალობა ={{შილა|საუდიშ არაბეთი}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა =[[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]] | ნანა =[[ტურფა ბინტ აბდულაჰ ალ-შეიხი]] | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა =პოლიტიკოსი, დიპლომატი | რელიგია =[[სუნიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | მონარქი2 = | პრეზიდენტი2 = | კანცლერი2 = | პრემიერ-მინისტრი2 = | დუდმახვენჯი2= | წიმოხონი2= | მონძე2 = | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3= | მონარქი3 = | კანცლერი3 = | ვიცე-პრეზიდენტი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4= | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= | რანწკი6 = | პოსტი დეკინჷ6 = | პოსტი დიტუ6 = | წიმოხონი6 = | მონძე6 = | პრეზიდენტი6 = | მონარქი6 = | კანცლერი6 = | პრემიერ-მინისტრი6= | დუდმახვენჯი6= }} '''ფეისალ ბინ აბდულაზიზ ალ საუდი''' ([[არაბული ნინა|არაბ.]] فيصل بن عبد العزيز آل سعود, დ. [[14 პირელი]], [[1906]] — ღ. [[25 მელახი]], [[1975]]) — [[საუდიშ არაბეთი]]შ [[საუდიშ არაბეთიშ მაფა|მაფა]] 1964-1975 წანეფს, [[საუდეფი]]შ წჷმმარინაფალი. ფეისალი რდჷ თეხანური საუდიშ არაბეთიშ დუმარსხუაფალიშ [[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]]შ მასუმა ქომოლსქუა. მუამუშიშ მართუალაშ ბორჯის უკინებუდჷ შხვადოშხვა შამულამი პოსტეფი: 1930-1960 წანეფს რდჷ გალენური საქვარეფიშ მინისტრი, 1954-1960 წანეფს პრემიერ-მინისტრი. მუამუშიშ ღურაშ უკულ, ომაფე ხვისტაშა ეშართჷ ფეისალიშ ჯიმაქ, [[საუდი (საუდიშ არაბეთი)|საუდიქ]], მარა 1964 წანას საუდიქ გეგნოდირთჷ დო ხვისტა ფეისალს დუთმუ. მართუალაშ გოძვენას, ფეისალქ წიმიჭყჷ ქიანაშ მოდერნიზაციაშ პოლიტიკა. თიშ ხეშულობა იხასიათებუდჷ [[პანისლამიზმი]]თ, ანტი-[[კომუნიზმი]]თ დო პრო-[[პალესტინიზმი]]თ. ფეისალი თაშნეშე ოცადუდჷ ოშურიელე პიჯეფიშ გოლინაშ დოდაღარაფას. 1973 წანას, ფეისალიშ მანჯღვერალათ გჷმიცხადჷ ნავთობიშ ემბარგოქ ჸეთი ქიანეფიშ სააწმარენჯოთ, ნამუეფქჷთ ხუჯი დუკინეე ისრაელს [[იომ-ქიფურიშ ლჷმა]]შ მიმალობას. ემბარგოქ, მოსოფელიშ მასშტაბით შანულამი ონავთობრ კრიზისი გიმიჭანუ. ma6vggqjsp1uwvpwbyzz15opd4fbyft 248716 248715 2026-04-06T09:36:37Z Njilo 1885 248716 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ფეისალი<br>فيصل بن عبد العزيز آل سعود | სურათი=King Faisal bin Abdulaziz (cropped)(b).jpg | სურათიშ ზჷმა =230პქ | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ფეისალი 1945 წანას | ხეშმოჭარუა =Signature of King Faisal bin Abdulaziz.png | რანწკი =[[საუდიშ არაბეთიშ მაფა]] | პოსტი დეკინჷ = [[2 გერგობათუთა]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[25 მელახი]], [[1975]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[საუდი (საუდიშ არაბეთი)|საუდი]] | მონძე =[[ხალიდი (საუდიშ არაბეთი)|ხალიდი]] | დაბადებაშ თარიღი =[[14 პირელი]], [[1906]] | დაბადებაშ აბანი =[[ერ-რიადი]], [[საუდიშ არაბეთი]] | ღურაშ თარიღი =[[25 მელახი]], [[1975]] (68 წანერი) | ღურაშ აბანი=ერ-რიადი, საუდიშ არაბეთი | ღურაშ ბაძაძი =ჸვილუა | ნთხორუ აბანი =[[ელ-უდიშ სასაფლა]] | მენოღალობა ={{შილა|საუდიშ არაბეთი}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა =[[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]] | ნანა =[[ტურფა ბინტ აბდულაჰ ალ-შეიხი]] | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა =პოლიტიკოსი, დიპლომატი | რელიგია =[[სუნიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | მონარქი2 = | პრეზიდენტი2 = | კანცლერი2 = | პრემიერ-მინისტრი2 = | დუდმახვენჯი2= | წიმოხონი2= | მონძე2 = | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3= | მონარქი3 = | კანცლერი3 = | ვიცე-პრეზიდენტი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4= | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= | რანწკი6 = | პოსტი დეკინჷ6 = | პოსტი დიტუ6 = | წიმოხონი6 = | მონძე6 = | პრეზიდენტი6 = | მონარქი6 = | კანცლერი6 = | პრემიერ-მინისტრი6= | დუდმახვენჯი6= }} '''ფეისალ ბინ აბდულაზიზ ალ საუდი''' ([[არაბული ნინა|არაბ.]] فيصل بن عبد العزيز آل سعود, დ. [[14 პირელი]], [[1906]] — ღ. [[25 მელახი]], [[1975]]) — [[საუდიშ არაბეთი]]შ [[საუდიშ არაბეთიშ მაფა|მაფა]] 1964-1975 წანეფს, [[საუდეფი]]შ წჷმმარინაფალი. ფეისალი რდჷ თეხანური საუდიშ არაბეთიშ დუმარსხუაფალიშ [[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]]შ მასუმა ქომოლსქუა. მუამუშიშ მართუალაშ ბორჯის უკინებუდჷ შხვადოშხვა შამულამი პოსტეფი: 1930-1960 წანეფს რდჷ გალენური საქვარეფიშ მინისტრი, 1954-1960 წანეფს პრემიერ-მინისტრი. მუამუშიშ ღურაშ უკულ, ომაფე ხვისტაშა ეშართჷ ფეისალიშ ჯიმაქ, [[საუდი (საუდიშ არაბეთი)|საუდიქ]], მარა 1964 წანას საუდიქ გეგნოდირთჷ დო ხვისტა ფეისალს დუთმუ. მართუალაშ გოძვენას, ფეისალქ წიმიჭყჷ ქიანაშ მოდერნიზაციაშ პოლიტიკა. თიშ ხეშულობა იხასიათებუდჷ [[პანისლამიზმი]]თ, ანტი-[[კომუნიზმი]]თ დო პრო-[[პალესტინიზმი]]თ. ფეისალი თაშნეშე ოცადუდჷ ოშურიელე პიჯეფიშ გოლინაშ დოდაღარაფას. 1973 წანას, ფეისალიშ მანჯღვერალათ გჷმიცხადჷ ნავთობიშ ემბარგოქ ჸეთი ქიანეფიშ სააწმარენჯოთ, ნამუეფქჷთ ხუჯი დუკინეს ისრაელს [[იომ-ქიფურიშ ლჷმა]]შ მიმალობას. ემბარგოქ, მოსოფელიშ მასშტაბით შანულამი ონავთობე კრიზისი გიმიჭანუ. gi46kf36b3kj159uf9fpycduirtt9tb 248724 248716 2026-04-06T11:06:32Z Njilo 1885 248724 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ფეისალი<br>فيصل بن عبد العزيز آل سعود | სურათი=King Faisal bin Abdulaziz (cropped)(b).jpg | სურათიშ ზჷმა =230პქ | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ფეისალი 1945 წანას | ხეშმოჭარუა =Signature of King Faisal bin Abdulaziz.png | რანწკი =[[საუდიშ არაბეთიშ მაფა]] | პოსტი დეკინჷ = [[2 გერგობათუთა]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[25 მელახი]], [[1975]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[საუდი (საუდიშ არაბეთი)|საუდი]] | მონძე =[[ხალიდი (საუდიშ არაბეთი)|ხალიდი]] | დაბადებაშ თარიღი =[[14 პირელი]], [[1906]] | დაბადებაშ აბანი =[[ერ-რიადი]], [[საუდიშ არაბეთი]] | ღურაშ თარიღი =[[25 მელახი]], [[1975]] (68 წანერი) | ღურაშ აბანი=ერ-რიადი, საუდიშ არაბეთი | ღურაშ ბაძაძი =ჸვილუა | ნთხორუ აბანი =[[ელ-უდიშ სასაფლა]] | მენოღალობა ={{შილა|საუდიშ არაბეთი}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა =[[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]] | ნანა =[[ტურფა ბინტ აბდულაჰ ალ-შეიხი]] | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა =პოლიტიკოსი, დიპლომატი | რელიგია =[[სუნიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | მონარქი2 = | პრეზიდენტი2 = | კანცლერი2 = | პრემიერ-მინისტრი2 = | დუდმახვენჯი2= | წიმოხონი2= | მონძე2 = | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3= | მონარქი3 = | კანცლერი3 = | ვიცე-პრეზიდენტი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4= | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= | რანწკი6 = | პოსტი დეკინჷ6 = | პოსტი დიტუ6 = | წიმოხონი6 = | მონძე6 = | პრეზიდენტი6 = | მონარქი6 = | კანცლერი6 = | პრემიერ-მინისტრი6= | დუდმახვენჯი6= }} '''ფეისალ ბინ აბდულაზიზ ალ საუდი''' ([[არაბული ნინა|არაბ.]] فيصل بن عبد العزيز آل سعود, დ. [[14 პირელი]], [[1906]] — ღ. [[25 მელახი]], [[1975]]) — [[საუდიშ არაბეთი]]შ [[საუდიშ არაბეთიშ მაფა|მაფა]] 1964-1975 წანეფს, [[საუდეფი]]შ წჷმმარინაფალი. ფეისალი რდჷ თეხანური საუდიშ არაბეთიშ დუმარსხუაფალიშ [[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]]შ მასუმა ქომოლსქუა. მუამუშიშ მართუალაშ ბორჯის უკინებუდჷ შხვადოშხვა შამულამი პოსტეფი: 1930-1960 წანეფს რდჷ გალენური საქვარეფიშ მინისტრი, 1954-1960 წანეფს პრემიერ-მინისტრი. მუამუშიშ ღურაშ უკულ, ომაფე ხვისტაშა ეშართჷ ფეისალიშ ჯიმაქ, [[საუდი (საუდიშ არაბეთი)|საუდიქ]], მარა 1964 წანას საუდიქ გეგნოდირთჷ დო ხვისტა ფეისალს დუთმუ. მართუალაშ გოძვენას, ფეისალქ წიმიჭყჷ ქიანაშ მოდერნიზაციაშ პოლიტიკა. თიშ ხეშულობა იხასიათებუდჷ [[პანისლამიზმი]]თ, ანტი-[[კომუნიზმი]]თ დო პრო-[[პალესტინიზმი]]თ. ფეისალი თაშნეშე ოცადუდჷ ოშურიელე პიჯეფიშ გოლინაშ დოდაღარაფას. 1973 წანას, ფეისალიშ მანჯღვერალათ გჷმიცხადჷ ნავთობიშ ემბარგოქ ჸეთი ქიანეფიშ სააწმარენჯოთ, ნამუეფქჷთ ხუჯი დუკინეს ისრაელს [[იომ-ქიფურიშ ლჷმა]]შ მიმალობას. ემბარგოქ, მოსოფელიშ მასშტაბით შანულამი ონავთობე კრიზისი გიმიჭანუ. ფეისალიშ მართუალათ საუდიშ არაბეთიქ შანულამი სტაბილურობას მიოჭირინუ. თიში ხეშულობა მენოღალეეფს შქას პოპულარობათ სარგებელენდჷ. 1975 წანაშ 25 მელახის, მაფა ფეისალი დოჸვილჷ თიში ჯიმასქუაქ [[ფეისალ ბინ მუსაიდ ალ საუდი|ფეისალ ბინ მუსაიდიქ]]. fta7rn8yjriogrx38h1ed3a4cmnagfs 248725 248724 2026-04-06T11:09:26Z Njilo 1885 248725 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ფეისალი<br>فيصل بن عبد العزيز آل سعود | სურათი=King Faisal bin Abdulaziz (cropped)(b).jpg | სურათიშ ზჷმა =230პქ | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ფეისალი 1945 წანას | ხეშმოჭარუა =Signature of King Faisal bin Abdulaziz.png | რანწკი =[[საუდიშ არაბეთიშ მაფა]] | პოსტი დეკინჷ = [[2 გერგობათუთა]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[25 მელახი]], [[1975]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[საუდი (საუდიშ არაბეთი)|საუდი]] | მონძე =[[ხალიდი (საუდიშ არაბეთი)|ხალიდი]] | დაბადებაშ თარიღი =[[14 პირელი]], [[1906]] | დაბადებაშ აბანი =[[ერ-რიადი]], [[საუდიშ არაბეთი]] | ღურაშ თარიღი =[[25 მელახი]], [[1975]] (68 წანერი) | ღურაშ აბანი=ერ-რიადი, საუდიშ არაბეთი | ღურაშ ბაძაძი =ჸვილუა | ნთხორუ აბანი =[[ელ-უდიშ სასაფლა]] | მენოღალობა ={{შილა|საუდიშ არაბეთი}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა =[[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]] | ნანა =[[ტურფა ბინტ აბდულაჰ ალ-შეიხი]] | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა =პოლიტიკოსი, დიპლომატი | რელიგია =[[სუნიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | მონარქი2 = | პრეზიდენტი2 = | კანცლერი2 = | პრემიერ-მინისტრი2 = | დუდმახვენჯი2= | წიმოხონი2= | მონძე2 = | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3= | მონარქი3 = | კანცლერი3 = | ვიცე-პრეზიდენტი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4= | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= | რანწკი6 = | პოსტი დეკინჷ6 = | პოსტი დიტუ6 = | წიმოხონი6 = | მონძე6 = | პრეზიდენტი6 = | მონარქი6 = | კანცლერი6 = | პრემიერ-მინისტრი6= | დუდმახვენჯი6= }} '''ფეისალ ბინ აბდულაზიზ ალ საუდი''' ([[არაბული ნინა|არაბ.]] فيصل بن عبد العزيز آل سعود, დ. [[14 პირელი]], [[1906]] — ღ. [[25 მელახი]], [[1975]]) — [[საუდიშ არაბეთი]]შ [[საუდიშ არაბეთიშ მაფა|მაფა]] 1964-1975 წანეფს, [[საუდეფი]]შ წჷმმარინაფალი. ფეისალი რდჷ თეხანური საუდიშ არაბეთიშ დუმარსხუაფალიშ [[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]]შ მასუმა ქომოლსქუა. მუამუშიშ მართუალაშ ბორჯის უკინებუდჷ შხვადოშხვა შამულამი პოსტეფი: 1930-1960 წანეფს რდჷ გალენური საქვარეფიშ მინისტრი, 1954-1960 წანეფს პრემიერ-მინისტრი. მუამუშიშ ღურაშ უკულ, ომაფე ხვისტაშა ეშართჷ ფეისალიშ ჯიმაქ, [[საუდი (საუდიშ არაბეთი)|საუდიქ]], მარა 1964 წანას საუდიქ გეგნოდირთჷ დო ხვისტა ფეისალს დუთმუ. მართუალაშ გოძვენას, ფეისალქ წიმიჭყჷ ქიანაშ მოდერნიზაციაშ პოლიტიკა. თიშ ხეშულობა იხასიათებუდჷ [[პანისლამიზმი]]თ, ანტი-[[კომუნიზმი]]თ დო პრო-[[პალესტინიზმი]]თ. ფეისალი თაშნეშე ოცადუდჷ ოშურიელე პიჯეფიშ გოლინაშ დოდაღარაფას. 1973 წანას, ფეისალიშ მანჯღვერალათ გჷმიცხადჷ ნავთობიშ ემბარგოქ ჸეთი ქიანეფიშ სააწმარენჯოთ, ნამუეფქჷთ ხუჯი დუკინეს ისრაელს [[იომ-ქიფურიშ ლჷმა]]შ მიმალობას. ემბარგოქ, მოსოფელიშ მასშტაბით შანულამი ონავთობე კრიზისი გიმიჭანუ. ფეისალიშ მართუალათ საუდიშ არაბეთიქ შანულამი სტაბილურობას მიოჭირინუ. თიში ხეშულობა მენოღალეეფს შქას პოპულარობათ სარგებელენდჷ. 1975 წანაშ 25 მელახის, მაფა ფეისალი დოჸვილჷ თიში ჯიმასქუაქ [[ფეისალ ბინ მუსაიდ ალ საუდი|ფეისალ ბინ მუსაიდიქ]]. ==ლიტერატურა== * [https://www.britannica.com/biography/Faysal ენციკლოპედია ბრიტანიკა] sri8sr0v6fqbzbqx3maqjyre002u0of 248726 248725 2026-04-06T11:09:41Z Njilo 1885 248726 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ფეისალი<br>فيصل بن عبد العزيز آل سعود | სურათი=King Faisal bin Abdulaziz (cropped)(b).jpg | სურათიშ ზჷმა =230პქ | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ფეისალი 1945 წანას | ხეშმოჭარუა =Signature of King Faisal bin Abdulaziz.png | რანწკი =[[საუდიშ არაბეთიშ მაფა]] | პოსტი დეკინჷ = [[2 გერგობათუთა]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[25 მელახი]], [[1975]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[საუდი (საუდიშ არაბეთი)|საუდი]] | მონძე =[[ხალიდი (საუდიშ არაბეთი)|ხალიდი]] | დაბადებაშ თარიღი =[[14 პირელი]], [[1906]] | დაბადებაშ აბანი =[[ერ-რიადი]], [[საუდიშ არაბეთი]] | ღურაშ თარიღი =[[25 მელახი]], [[1975]] (68 წანერი) | ღურაშ აბანი=ერ-რიადი, საუდიშ არაბეთი | ღურაშ ბაძაძი =ჸვილუა | ნთხორუ აბანი =[[ელ-უდიშ სასაფლა]] | მენოღალობა ={{შილა|საუდიშ არაბეთი}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა =[[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]] | ნანა =[[ტურფა ბინტ აბდულაჰ ალ-შეიხი]] | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა =პოლიტიკოსი, დიპლომატი | რელიგია =[[სუნიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | მონარქი2 = | პრეზიდენტი2 = | კანცლერი2 = | პრემიერ-მინისტრი2 = | დუდმახვენჯი2= | წიმოხონი2= | მონძე2 = | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3= | მონარქი3 = | კანცლერი3 = | ვიცე-პრეზიდენტი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4= | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= | რანწკი6 = | პოსტი დეკინჷ6 = | პოსტი დიტუ6 = | წიმოხონი6 = | მონძე6 = | პრეზიდენტი6 = | მონარქი6 = | კანცლერი6 = | პრემიერ-მინისტრი6= | დუდმახვენჯი6= }} '''ფეისალ ბინ აბდულაზიზ ალ საუდი''' ([[არაბული ნინა|არაბ.]] فيصل بن عبد العزيز آل سعود, დ. [[14 პირელი]], [[1906]] — ღ. [[25 მელახი]], [[1975]]) — [[საუდიშ არაბეთი]]შ [[საუდიშ არაბეთიშ მაფა|მაფა]] 1964-1975 წანეფს, [[საუდეფი]]შ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი. ფეისალი რდჷ თეხანური საუდიშ არაბეთიშ დუმარსხუაფალიშ [[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]]შ მასუმა ქომოლსქუა. მუამუშიშ მართუალაშ ბორჯის უკინებუდჷ შხვადოშხვა შამულამი პოსტეფი: 1930-1960 წანეფს რდჷ გალენური საქვარეფიშ მინისტრი, 1954-1960 წანეფს პრემიერ-მინისტრი. მუამუშიშ ღურაშ უკულ, ომაფე ხვისტაშა ეშართჷ ფეისალიშ ჯიმაქ, [[საუდი (საუდიშ არაბეთი)|საუდიქ]], მარა 1964 წანას საუდიქ გეგნოდირთჷ დო ხვისტა ფეისალს დუთმუ. მართუალაშ გოძვენას, ფეისალქ წიმიჭყჷ ქიანაშ მოდერნიზაციაშ პოლიტიკა. თიშ ხეშულობა იხასიათებუდჷ [[პანისლამიზმი]]თ, ანტი-[[კომუნიზმი]]თ დო პრო-[[პალესტინიზმი]]თ. ფეისალი თაშნეშე ოცადუდჷ ოშურიელე პიჯეფიშ გოლინაშ დოდაღარაფას. 1973 წანას, ფეისალიშ მანჯღვერალათ გჷმიცხადჷ ნავთობიშ ემბარგოქ ჸეთი ქიანეფიშ სააწმარენჯოთ, ნამუეფქჷთ ხუჯი დუკინეს ისრაელს [[იომ-ქიფურიშ ლჷმა]]შ მიმალობას. ემბარგოქ, მოსოფელიშ მასშტაბით შანულამი ონავთობე კრიზისი გიმიჭანუ. ფეისალიშ მართუალათ საუდიშ არაბეთიქ შანულამი სტაბილურობას მიოჭირინუ. თიში ხეშულობა მენოღალეეფს შქას პოპულარობათ სარგებელენდჷ. 1975 წანაშ 25 მელახის, მაფა ფეისალი დოჸვილჷ თიში ჯიმასქუაქ [[ფეისალ ბინ მუსაიდ ალ საუდი|ფეისალ ბინ მუსაიდიქ]]. ==ლიტერატურა== * [https://www.britannica.com/biography/Faysal ენციკლოპედია ბრიტანიკა] oaex4zah8h0g6dd5c8lcc351u6v5pr5 248727 248726 2026-04-06T11:09:57Z Njilo 1885 248727 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ფეისალი<br>فيصل بن عبد العزيز آل سعود | სურათი=King Faisal bin Abdulaziz (cropped)(b).jpg | სურათიშ ზჷმა =230პქ | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ფეისალი 1945 წანას | ხეშმოჭარუა =Signature of King Faisal bin Abdulaziz.png | რანწკი =[[საუდიშ არაბეთიშ მაფა]] | პოსტი დეკინჷ = [[2 გერგობათუთა]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[25 მელახი]], [[1975]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[საუდი (საუდიშ არაბეთი)|საუდი]] | მონძე =[[ხალიდი (საუდიშ არაბეთი)|ხალიდი]] | დაბადებაშ თარიღი =[[14 პირელი]], [[1906]] | დაბადებაშ აბანი =[[ერ-რიადი]], [[საუდიშ არაბეთი]] | ღურაშ თარიღი =[[25 მელახი]], [[1975]] (68 წანერი) | ღურაშ აბანი=ერ-რიადი, საუდიშ არაბეთი | ღურაშ ბაძაძი =ჸვილუა | ნთხორუ აბანი =[[ელ-უდიშ სასაფლა]] | მენოღალობა ={{შილა|საუდიშ არაბეთი}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა =[[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]] | ნანა =[[ტურფა ბინტ აბდულაჰ ალ-შეიხი]] | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა =პოლიტიკოსი, დიპლომატი | რელიგია =[[სუნიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | მონარქი2 = | პრეზიდენტი2 = | კანცლერი2 = | პრემიერ-მინისტრი2 = | დუდმახვენჯი2= | წიმოხონი2= | მონძე2 = | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3= | მონარქი3 = | კანცლერი3 = | ვიცე-პრეზიდენტი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4= | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= | რანწკი6 = | პოსტი დეკინჷ6 = | პოსტი დიტუ6 = | წიმოხონი6 = | მონძე6 = | პრეზიდენტი6 = | მონარქი6 = | კანცლერი6 = | პრემიერ-მინისტრი6= | დუდმახვენჯი6= }} '''ფეისალ ბინ აბდულაზიზ ალ საუდი''' ([[არაბული ნინა|არაბ.]] فيصل بن عبد العزيز آل سعود, დ. [[14 პირელი]], [[1906]] — ღ. [[25 მელახი]], [[1975]]) — [[საუდიშ არაბეთი]]შ [[საუდიშ არაბეთიშ მაფა|მაფა]] 1964-1975 წანეფს, [[საუდეფი]]შ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი. ფეისალი რდჷ თეხანური საუდიშ არაბეთიშ დუმარსხუაფალიშ, [[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]]შ მასუმა ქომოლსქუა. მუამუშიშ მართუალაშ ბორჯის უკინებუდჷ შხვადოშხვა შამულამი პოსტეფი: 1930-1960 წანეფს რდჷ გალენური საქვარეფიშ მინისტრი, 1954-1960 წანეფს პრემიერ-მინისტრი. მუამუშიშ ღურაშ უკულ, ომაფე ხვისტაშა ეშართჷ ფეისალიშ ჯიმაქ, [[საუდი (საუდიშ არაბეთი)|საუდიქ]], მარა 1964 წანას საუდიქ გეგნოდირთჷ დო ხვისტა ფეისალს დუთმუ. მართუალაშ გოძვენას, ფეისალქ წიმიჭყჷ ქიანაშ მოდერნიზაციაშ პოლიტიკა. თიშ ხეშულობა იხასიათებუდჷ [[პანისლამიზმი]]თ, ანტი-[[კომუნიზმი]]თ დო პრო-[[პალესტინიზმი]]თ. ფეისალი თაშნეშე ოცადუდჷ ოშურიელე პიჯეფიშ გოლინაშ დოდაღარაფას. 1973 წანას, ფეისალიშ მანჯღვერალათ გჷმიცხადჷ ნავთობიშ ემბარგოქ ჸეთი ქიანეფიშ სააწმარენჯოთ, ნამუეფქჷთ ხუჯი დუკინეს ისრაელს [[იომ-ქიფურიშ ლჷმა]]შ მიმალობას. ემბარგოქ, მოსოფელიშ მასშტაბით შანულამი ონავთობე კრიზისი გიმიჭანუ. ფეისალიშ მართუალათ საუდიშ არაბეთიქ შანულამი სტაბილურობას მიოჭირინუ. თიში ხეშულობა მენოღალეეფს შქას პოპულარობათ სარგებელენდჷ. 1975 წანაშ 25 მელახის, მაფა ფეისალი დოჸვილჷ თიში ჯიმასქუაქ [[ფეისალ ბინ მუსაიდ ალ საუდი|ფეისალ ბინ მუსაიდიქ]]. ==ლიტერატურა== * [https://www.britannica.com/biography/Faysal ენციკლოპედია ბრიტანიკა] aif6einvep1ryzjzjrdjkft9c3vwqik 248728 248727 2026-04-06T11:13:00Z Njilo 1885 248728 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ფეისალი<br>فيصل بن عبد العزيز آل سعود | სურათი=King Faisal bin Abdulaziz (cropped)(b).jpg | სურათიშ ზჷმა =230პქ | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ფეისალი 1945 წანას | ხეშმოჭარუა =Signature of King Faisal bin Abdulaziz.png | რანწკი =[[საუდიშ არაბეთიშ მაფა]] | პოსტი დეკინჷ = [[2 გერგობათუთა]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[25 მელახი]], [[1975]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[საუდი (საუდიშ არაბეთი)|საუდი]] | მონძე =[[ხალიდი (საუდიშ არაბეთი)|ხალიდი]] | დაბადებაშ თარიღი =[[14 პირელი]], [[1906]] | დაბადებაშ აბანი =[[ერ-რიადი]], [[საუდიშ არაბეთი]] | ღურაშ თარიღი =[[25 მელახი]], [[1975]] (68 წანერი) | ღურაშ აბანი=ერ-რიადი, საუდიშ არაბეთი | ღურაშ ბაძაძი =ჸვილუა | ნთხორუ აბანი =[[ელ-უდიშ სასაფლა]] | მენოღალობა ={{შილა|საუდიშ არაბეთი}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა =[[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]] | ნანა =[[ტურფა ბინტ აბდულაჰ ალ-შეიხი]] | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა =პოლიტიკოსი, დიპლომატი | რელიგია =[[სუნიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | მონარქი2 = | პრეზიდენტი2 = | კანცლერი2 = | პრემიერ-მინისტრი2 = | დუდმახვენჯი2= | წიმოხონი2= | მონძე2 = | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3= | მონარქი3 = | კანცლერი3 = | ვიცე-პრეზიდენტი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4= | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= | რანწკი6 = | პოსტი დეკინჷ6 = | პოსტი დიტუ6 = | წიმოხონი6 = | მონძე6 = | პრეზიდენტი6 = | მონარქი6 = | კანცლერი6 = | პრემიერ-მინისტრი6= | დუდმახვენჯი6= }} '''ფეისალ ბინ აბდულაზიზ ალ საუდი''' ([[არაბული ნინა|არაბ.]] فيصل بن عبد العزيز آل سعود, დ. [[14 პირელი]], [[1906]] — ღ. [[25 მელახი]], [[1975]]) — [[საუდიშ არაბეთი]]შ [[საუდიშ არაბეთიშ მაფა|მაფა]] 1964-1975 წანეფს, [[საუდეფი]]შ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი. ფეისალი რდჷ თეხანური საუდიშ არაბეთიშ დუმარსხუაფალიშ, [[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]]შ მასუმა ქომოლსქუა. მუამუშიშ მართუალაშ ბორჯის უკინებუდჷ შხვადოშხვა შამულამი პოსტეფი: 1930-1960 წანეფს რდჷ გალენური საქვარეფიშ მინისტრი, 1954-1960 წანეფს პრემიერ-მინისტრი. მუამუშიშ ღურაშ უკულ, ომაფე ხვისტაშა ეშართჷ ფეისალიშ ჯიმაქ, [[საუდი (საუდიშ არაბეთი)|საუდიქ]], მარა 1964 წანას საუდიქ გეგნოდირთჷ დო ხვისტა ფეისალს დუთმუ. მართუალაშ გოძვენას, ფეისალქ წიმიჭყჷ ქიანაშ მოდერნიზაციაშ პოლიტიკა. თიშ ხეშულობა იხასიათებუდჷ [[პანისლამიზმი]]თ, ანტი-[[კომუნიზმი]]თ დო პრო-[[პალესტინიზმი]]თ. ფეისალი თაშნეშე ოცადუდჷ ოშურიელე პიჯეფიშ გოლინაშ დოდაღარაფას. 1973 წანას, ფეისალიშ მანჯღვერალათ გჷმიცხადჷ ნავთობიშ ემბარგოქ ჸეთი ქიანეფიშ სააწმარენჯოთ, ნამუეფქჷთ ხუჯი დუკინეს ისრაელს [[იომ-ქიფურიშ ლჷმა]]შ მიმალობას. ემბარგოქ, მოსოფელიშ მასშტაბით შანულამი ონავთობე კრიზისი გიმიჭანუ. ფეისალიშ მართუალათ საუდიშ არაბეთიქ შანულამი სტაბილურობას მიოჭირინუ. თიში ხეშულობა მენოღალეეფს შქას პოპულარობათ სარგებელენდჷ. 1975 წანაშ 25 მელახის, მაფა ფეისალი დოჸვილჷ თიში ჯიმასქუაქ [[ფეისალ ბინ მუსაიდ ალ საუდი|ფეისალ ბინ მუსაიდიქ]]. მუამუშიშ მართუალაშ ბორჯის უკინებუდჷ შხვადოშხვა შამულამი პოსტეფი: 1930-1960 წანეფს რდჷ გალენური საქვარეფიშ მინისტრი, 1954-1960 წანეფს პრემიერ-მინისტრი. მუამუშიშ ღურაშ უკულ, ომაფე ხვისტაშა ეშართჷ ფეისალიშ ჯიმაქ, საუდიქ, მარა 1964 წანას საუდიქ გეგნოდირთჷ დო ხვისტა ფეისალს დუთმუ.<ref>“Faisal.” Encyclopaedia Britannica.</ref> მართუალაშ გოძვენას, ფეისალქ წიმიჭყჷ ქიანაშ მოდერნიზაციაშ პოლიტიკა.<ref>“Saudi Arabia.” Encyclopaedia Britannica.</ref> თიშ ხეშულობა იხასიათებუდჷ პანისლამიზმით, ანტი-კომუნიზმით დო პრო-პალესტინიზმით. ფეისალი თაშნეშე ოცადუდჷ ოშურიელე პიჯეფიშ გოლინაშ დოდაღარაფას.<ref>“Pan-Islamism.” Encyclopaedia Britannica.</ref> 1973 წანას, ფეისალიშ მანჯღვერალათ გჷმიცხადჷ ნავთობიშ ემბარგოქ ჸეთი ქიანეფიშ სააწმარენჯოთ, ნამუეფქჷთ ხუჯი დუკინეს ისრაელს იომ-ქიფურიშ ლჷმაშ მიმალობას. ემბარგოქ, მოსოფელიშ მასშტაბით შანულამი ონავთობე კრიზისი გიმიჭანუ.<ref>“Arab oil embargo.” Encyclopaedia Britannica.</ref> ფეისალიშ მართუალათ საუდიშ არაბეთიქ შანულამი სტაბილურობას მიოჭირინუ. თიში ხეშულობა მენოღალეეფს შქას პოპულარობათ სარგებელენდჷ. 1975 წანაშ 25 მელახის, მაფა ფეისალი დოჸვილჷ თიში ჯიმასქუაქ [[ფეისალ ბინ მუსაიდ ალ საუდი]]. == სქოლიოები == <references/> ==ლიტერატურა== * [https://www.britannica.com/biography/Faysal ენციკლოპედია ბრიტანიკა] tm4xltfbzqi5ikb1z2rvwlnskpkbjd6 248729 248728 2026-04-06T11:13:35Z Njilo 1885 248729 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ფეისალი<br>فيصل بن عبد العزيز آل سعود | სურათი=King Faisal bin Abdulaziz (cropped)(b).jpg | სურათიშ ზჷმა =230პქ | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ფეისალი 1945 წანას | ხეშმოჭარუა =Signature of King Faisal bin Abdulaziz.png | რანწკი =[[საუდიშ არაბეთიშ მაფა]] | პოსტი დეკინჷ = [[2 გერგობათუთა]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[25 მელახი]], [[1975]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[საუდი (საუდიშ არაბეთი)|საუდი]] | მონძე =[[ხალიდი (საუდიშ არაბეთი)|ხალიდი]] | დაბადებაშ თარიღი =[[14 პირელი]], [[1906]] | დაბადებაშ აბანი =[[ერ-რიადი]], [[საუდიშ არაბეთი]] | ღურაშ თარიღი =[[25 მელახი]], [[1975]] (68 წანერი) | ღურაშ აბანი=ერ-რიადი, საუდიშ არაბეთი | ღურაშ ბაძაძი =ჸვილუა | ნთხორუ აბანი =[[ელ-უდიშ სასაფლა]] | მენოღალობა ={{შილა|საუდიშ არაბეთი}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა =[[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]] | ნანა =[[ტურფა ბინტ აბდულაჰ ალ-შეიხი]] | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა =პოლიტიკოსი, დიპლომატი | რელიგია =[[სუნიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | მონარქი2 = | პრეზიდენტი2 = | კანცლერი2 = | პრემიერ-მინისტრი2 = | დუდმახვენჯი2= | წიმოხონი2= | მონძე2 = | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3= | მონარქი3 = | კანცლერი3 = | ვიცე-პრეზიდენტი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4= | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= | რანწკი6 = | პოსტი დეკინჷ6 = | პოსტი დიტუ6 = | წიმოხონი6 = | მონძე6 = | პრეზიდენტი6 = | მონარქი6 = | კანცლერი6 = | პრემიერ-მინისტრი6= | დუდმახვენჯი6= }} '''ფეისალ ბინ აბდულაზიზ ალ საუდი''' ([[არაბული ნინა|არაბ.]] فيصل بن عبد العزيز آل سعود, დ. [[14 პირელი]], [[1906]] — ღ. [[25 მელახი]], [[1975]]) — [[საუდიშ არაბეთი]]შ [[საუდიშ არაბეთიშ მაფა|მაფა]] 1964-1975 წანეფს, [[საუდეფი]]შ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი. ფეისალი რდჷ თეხანური საუდიშ არაბეთიშ დუმარსხუაფალიშ, [[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]]შ მასუმა ქომოლსქუა. მუამუშიშ მართუალაშ ბორჯის უკინებუდჷ შხვადოშხვა შამულამი პოსტეფი: 1930-1960 წანეფს რდჷ გალენური საქვარეფიშ მინისტრი, 1954-1960 წანეფს პრემიერ-მინისტრი. მუამუშიშ ღურაშ უკულ, ომაფე ხვისტაშა ეშართჷ ფეისალიშ ჯიმაქ, საუდიქ, მარა 1964 წანას საუდიქ გეგნოდირთჷ დო ხვისტა ფეისალს დუთმუ.<ref>“Faisal.” Encyclopaedia Britannica.</ref> მართუალაშ გოძვენას, ფეისალქ წიმიჭყჷ ქიანაშ მოდერნიზაციაშ პოლიტიკა.<ref>“Saudi Arabia.” Encyclopaedia Britannica.</ref> თიშ ხეშულობა იხასიათებუდჷ პანისლამიზმით, ანტი-კომუნიზმით დო პრო-პალესტინიზმით. ფეისალი თაშნეშე ოცადუდჷ ოშურიელე პიჯეფიშ გოლინაშ დოდაღარაფას.<ref>“Pan-Islamism.” Encyclopaedia Britannica.</ref> 1973 წანას, ფეისალიშ მანჯღვერალათ გჷმიცხადჷ ნავთობიშ ემბარგოქ ჸეთი ქიანეფიშ სააწმარენჯოთ, ნამუეფქჷთ ხუჯი დუკინეს ისრაელს იომ-ქიფურიშ ლჷმაშ მიმალობას. ემბარგოქ, მოსოფელიშ მასშტაბით შანულამი ონავთობე კრიზისი გიმიჭანუ.<ref>“Arab oil embargo.” Encyclopaedia Britannica.</ref> ფეისალიშ მართუალათ საუდიშ არაბეთიქ შანულამი სტაბილურობას მიოჭირინუ. თიში ხეშულობა მენოღალეეფს შქას პოპულარობათ სარგებელენდჷ. 1975 წანაშ 25 მელახის, მაფა ფეისალი დოჸვილჷ თიში ჯიმასქუაქ [[ფეისალ ბინ მუსაიდ ალ საუდი]]. == სქოლიოები == <references/> ==ლიტერატურა== * [https://www.britannica.com/biography/Faysal ენციკლოპედია ბრიტანიკა] tbk780uak3zsd4ew90c7ujlmdq4iqop 248730 248729 2026-04-06T11:14:23Z Njilo 1885 248730 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ფეისალი<br>فيصل بن عبد العزيز آل سعود | სურათი=King Faisal bin Abdulaziz (cropped)(b).jpg | სურათიშ ზჷმა =230პქ | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ფეისალი 1945 წანას | ხეშმოჭარუა =Signature of King Faisal bin Abdulaziz.png | რანწკი =[[საუდიშ არაბეთიშ მაფა]] | პოსტი დეკინჷ = [[2 გერგობათუთა]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[25 მელახი]], [[1975]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[საუდი (საუდიშ არაბეთი)|საუდი]] | მონძე =[[ხალიდი (საუდიშ არაბეთი)|ხალიდი]] | დაბადებაშ თარიღი =[[14 პირელი]], [[1906]] | დაბადებაშ აბანი =[[ერ-რიადი]], [[საუდიშ არაბეთი]] | ღურაშ თარიღი =[[25 მელახი]], [[1975]] (68 წანერი) | ღურაშ აბანი=ერ-რიადი, საუდიშ არაბეთი | ღურაშ ბაძაძი =ჸვილუა | ნთხორუ აბანი =[[ელ-უდიშ სასაფლა]] | მენოღალობა ={{შილა|საუდიშ არაბეთი}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა =[[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]] | ნანა =[[ტურფა ბინტ აბდულაჰ ალ-შეიხი]] | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა =პოლიტიკოსი, დიპლომატი | რელიგია =[[სუნიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | მონარქი2 = | პრეზიდენტი2 = | კანცლერი2 = | პრემიერ-მინისტრი2 = | დუდმახვენჯი2= | წიმოხონი2= | მონძე2 = | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3= | მონარქი3 = | კანცლერი3 = | ვიცე-პრეზიდენტი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4= | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= | რანწკი6 = | პოსტი დეკინჷ6 = | პოსტი დიტუ6 = | წიმოხონი6 = | მონძე6 = | პრეზიდენტი6 = | მონარქი6 = | კანცლერი6 = | პრემიერ-მინისტრი6= | დუდმახვენჯი6= }} '''ფეისალ ბინ აბდულაზიზ ალ საუდი''' ([[არაბული ნინა|არაბ.]] فيصل بن عبد العزيز آل سعود, დ. [[14 პირელი]], [[1906]] — ღ. [[25 მელახი]], [[1975]]) — [[საუდიშ არაბეთი]]შ [[საუდიშ არაბეთიშ მაფა|მაფა]] 1964-1975 წანეფს, [[საუდეფი]]შ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი. ფეისალი რდჷ თეხანური საუდიშ არაბეთიშ დუმარსხუაფალიშ, [[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]]შ მასუმა ქომოლსქუა. მუამუშიშ მართუალაშ ბორჯის უკინებუდჷ შხვადოშხვა შამულამი პოსტეფი: 1930-1960 წანეფს რდჷ გალენური საქვარეფიშ მინისტრი, 1954-1960 წანეფს პრემიერ-მინისტრი. მუამუშიშ ღურაშ უკულ, ომაფე ხვისტაშა ეშართჷ ფეისალიშ ჯიმაქ, საუდიქ, მარა 1964 წანას საუდიქ გეგნოდირთჷ დო ხვისტა ფეისალს დუთმუ.<ref>“Faisal.” Encyclopaedia Britannica.</ref> მართუალაშ გოძვენას, ფეისალქ წიმიჭყჷ ქიანაშ მოდერნიზაციაშ პოლიტიკა.<ref>“Saudi Arabia.” Encyclopaedia Britannica.</ref> თიშ ხეშულობა იხასიათებუდჷ [[პანისლამიზმი]]თ, ანტი-[[კომუნიზმი]]თ დო პრო-[[პალესტინიზმი]]თ. ფეისალი თაშნეშე ოცადუდჷ ოშურიელე პიჯეფიშ გოლინაშ დოდაღარაფას.<ref>“Pan-Islamism.” Encyclopaedia Britannica.</ref> 1973 წანას, ფეისალიშ მანჯღვერალათ გჷმიცხადჷ ნავთობიშ ემბარგოქ ჸეთი ქიანეფიშ სააწმარენჯოთ, ნამუეფქჷთ ხუჯი დუკინეს ისრაელს [[იომ-ქიფურიშ ლჷმა]]შ მიმალობას. ემბარგოქ, მოსოფელიშ მასშტაბით შანულამი ონავთობე კრიზისი გიმიჭანუ.<ref>“Arab oil embargo.” Encyclopaedia Britannica.</ref> ფეისალიშ მართუალათ საუდიშ არაბეთიქ შანულამი სტაბილურობას მიოჭირინუ. თიში ხეშულობა მენოღალეეფს შქას პოპულარობათ სარგებელენდჷ. 1975 წანაშ 25 მელახის, მაფა ფეისალი დოჸვილჷ თიში ჯიმასქუაქ [[ფეისალ ბინ მუსაიდ ალ საუდი]]. == სქოლიოები == <references/> ==ლიტერატურა== * [https://www.britannica.com/biography/Faysal ენციკლოპედია ბრიტანიკა] ke07ynlj81ijj57q27hndc754xco3xo 248731 248730 2026-04-06T11:19:29Z Njilo 1885 248731 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ფეისალი<br>فيصل بن عبد العزيز آل سعود | სურათი=King Faisal bin Abdulaziz (cropped)(b).jpg | სურათიშ ზჷმა =230პქ | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ფეისალი 1945 წანას | ხეშმოჭარუა =Signature of King Faisal bin Abdulaziz.png | რანწკი =[[საუდიშ არაბეთიშ მაფა]] | პოსტი დეკინჷ = [[2 გერგობათუთა]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[25 მელახი]], [[1975]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[საუდი (საუდიშ არაბეთი)|საუდი]] | მონძე =[[ხალიდი (საუდიშ არაბეთი)|ხალიდი]] | დაბადებაშ თარიღი =[[14 პირელი]], [[1906]] | დაბადებაშ აბანი =[[ერ-რიადი]], [[საუდიშ არაბეთი]] | ღურაშ თარიღი =[[25 მელახი]], [[1975]] (68 წანერი) | ღურაშ აბანი=ერ-რიადი, საუდიშ არაბეთი | ღურაშ ბაძაძი =ჸვილუა | ნთხორუ აბანი =[[ელ-უდიშ სასაფლა]] | მენოღალობა ={{შილა|საუდიშ არაბეთი}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა =[[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]] | ნანა =[[ტურფა ბინტ აბდულაჰ ალ-შეიხი]] | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა =პოლიტიკოსი, დიპლომატი | რელიგია =[[სუნიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | მონარქი2 = | პრეზიდენტი2 = | კანცლერი2 = | პრემიერ-მინისტრი2 = | დუდმახვენჯი2= | წიმოხონი2= | მონძე2 = | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3= | მონარქი3 = | კანცლერი3 = | ვიცე-პრეზიდენტი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4= | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= | რანწკი6 = | პოსტი დეკინჷ6 = | პოსტი დიტუ6 = | წიმოხონი6 = | მონძე6 = | პრეზიდენტი6 = | მონარქი6 = | კანცლერი6 = | პრემიერ-მინისტრი6= | დუდმახვენჯი6= }} '''ფეისალ ბინ აბდულაზიზ ალ საუდი''' ([[არაბული ნინა|არაბ.]] فيصل بن عبد العزيز آل سعود, დ. [[14 პირელი]], [[1906]] — ღ. [[25 მელახი]], [[1975]]) — [[საუდიშ არაბეთი]]შ [[საუდიშ არაბეთიშ მაფა|მაფა]] 1964-1975 წანეფს, [[საუდეფი]]შ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი. ფეისალი რდჷ თეხანური საუდიშ არაბეთიშ დუმარსხუაფალიშ, [[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]]შ მასუმა ქომოლსქუა. მუამუშიშ მართუალაშ ბორჯის უკინებუდჷ შხვადოშხვა შამულამი პოსტეფი: 1930-1960 წანეფს რდჷ გალენური საქვარეფიშ მინისტრი, 1954-1960 წანეფს პრემიერ-მინისტრი. მუამუშიშ ღურაშ უკულ, ომაფე ხვისტაშა ეშართჷ ფეისალიშ ჯიმაქ, საუდიქ, მარა 1964 წანას საუდიქ გეგნოდირთჷ დო ხვისტა ფეისალს დუთმუ.<ref>“Faisal of Saudi Arabia.” Encyclopaedia Britannica. ფეისალი გახდა მეფე 1964 წელს საუდის ჩამოგდების შემდეგ.</ref> მართუალაშ გოძვენას, ფეისალქ წიმიჭყჷ ქიანაშ მოდერნიზაციაშ პოლიტიკა.<ref>“Faisal of Saudi Arabia.” Encyclopaedia Britannica. მისი მმართველობა გამოირჩეოდა ეკონომიკური და ადმინისტრაციული რეფორმებით.</ref> თიშ ხეშულობა იხასიათებუდჷ პანისლამიზმით, ანტი-კომუნიზმით დო პრო-პალესტინიზმით. ფეისალი თაშნეშე ოცადუდჷ ოშურიელე პიჯეფიშ გოლინაშ დოდაღარაფას.<ref>“Faisal of Saudi Arabia.” Encyclopaedia Britannica. ფეისალი აქტიურად მოქმედებდა რეგიონულ პოლიტიკაში და არაბულ სამყაროში.</ref> 1973 წანას, ფეისალიშ მანჯღვერალათ გჷმიცხადჷ ნავთობიშ ემბარგოქ ჸეთი ქიანეფიშ სააწმარენჯოთ, ნამუეფქჷთ ხუჯი დუკინეს ისრაელს იომ-ქიფურიშ ლჷმაშ მიმალობას. ემბარგოქ, მოსოფელიშ მასშტაბით შანულამი ონავთობე კრიზისი გიმიჭანუ.<ref>“Faisal of Saudi Arabia.” Encyclopaedia Britannica. მისი საგარეო პოლიტიკა მოიცავდა აქტიურ ჩარევას რეგიონულ საკითხებში და ნავთობის გავლენის გამოყენებას.</ref> ფეისალიშ მართუალათ საუდიშ არაბეთიქ შანულამი სტაბილურობას მიოჭირინუ. თიში ხეშულობა მენოღალეეფს შქას პოპულარობათ სარგებელენდჷ. 1975 წანაშ 25 მელახის, მაფა ფეისალი დოჸვილჷ თიში ჯიმასქუაქ [[ფეისალ ბინ მუსაიდ ალ საუდი]]. ==სქოლიო== <references/> == სქოლიოები == <references/> ==ლიტერატურა== * [https://www.britannica.com/biography/Faysal ენციკლოპედია ბრიტანიკა] em54om9ygrq6vok5ql5782uix6kyrvk 248732 248731 2026-04-06T11:19:50Z Njilo 1885 248732 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ფეისალი<br>فيصل بن عبد العزيز آل سعود | სურათი=King Faisal bin Abdulaziz (cropped)(b).jpg | სურათიშ ზჷმა =230პქ | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ფეისალი 1945 წანას | ხეშმოჭარუა =Signature of King Faisal bin Abdulaziz.png | რანწკი =[[საუდიშ არაბეთიშ მაფა]] | პოსტი დეკინჷ = [[2 გერგობათუთა]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[25 მელახი]], [[1975]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[საუდი (საუდიშ არაბეთი)|საუდი]] | მონძე =[[ხალიდი (საუდიშ არაბეთი)|ხალიდი]] | დაბადებაშ თარიღი =[[14 პირელი]], [[1906]] | დაბადებაშ აბანი =[[ერ-რიადი]], [[საუდიშ არაბეთი]] | ღურაშ თარიღი =[[25 მელახი]], [[1975]] (68 წანერი) | ღურაშ აბანი=ერ-რიადი, საუდიშ არაბეთი | ღურაშ ბაძაძი =ჸვილუა | ნთხორუ აბანი =[[ელ-უდიშ სასაფლა]] | მენოღალობა ={{შილა|საუდიშ არაბეთი}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა =[[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]] | ნანა =[[ტურფა ბინტ აბდულაჰ ალ-შეიხი]] | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა =პოლიტიკოსი, დიპლომატი | რელიგია =[[სუნიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | მონარქი2 = | პრეზიდენტი2 = | კანცლერი2 = | პრემიერ-მინისტრი2 = | დუდმახვენჯი2= | წიმოხონი2= | მონძე2 = | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3= | მონარქი3 = | კანცლერი3 = | ვიცე-პრეზიდენტი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4= | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= | რანწკი6 = | პოსტი დეკინჷ6 = | პოსტი დიტუ6 = | წიმოხონი6 = | მონძე6 = | პრეზიდენტი6 = | მონარქი6 = | კანცლერი6 = | პრემიერ-მინისტრი6= | დუდმახვენჯი6= }} '''ფეისალ ბინ აბდულაზიზ ალ საუდი''' ([[არაბული ნინა|არაბ.]] فيصل بن عبد العزيز آل سعود, დ. [[14 პირელი]], [[1906]] — ღ. [[25 მელახი]], [[1975]]) — [[საუდიშ არაბეთი]]შ [[საუდიშ არაბეთიშ მაფა|მაფა]] 1964-1975 წანეფს, [[საუდეფი]]შ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი. ფეისალი რდჷ თეხანური საუდიშ არაბეთიშ დუმარსხუაფალიშ, [[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]]შ მასუმა ქომოლსქუა. მუამუშიშ მართუალაშ ბორჯის უკინებუდჷ შხვადოშხვა შამულამი პოსტეფი: 1930-1960 წანეფს რდჷ გალენური საქვარეფიშ მინისტრი, 1954-1960 წანეფს პრემიერ-მინისტრი. მუამუშიშ ღურაშ უკულ, ომაფე ხვისტაშა ეშართჷ ფეისალიშ ჯიმაქ, საუდიქ, მარა 1964 წანას საუდიქ გეგნოდირთჷ დო ხვისტა ფეისალს დუთმუ.<ref>“Faisal of Saudi Arabia.” Encyclopaedia Britannica. ფეისალი გახდა მეფე 1964 წელს საუდის ჩამოგდების შემდეგ.</ref> მართუალაშ გოძვენას, ფეისალქ წიმიჭყჷ ქიანაშ მოდერნიზაციაშ პოლიტიკა.<ref>“Faisal of Saudi Arabia.” Encyclopaedia Britannica. მისი მმართველობა გამოირჩეოდა ეკონომიკური და ადმინისტრაციული რეფორმებით.</ref> თიშ ხეშულობა იხასიათებუდჷ პანისლამიზმით, ანტი-კომუნიზმით დო პრო-პალესტინიზმით. ფეისალი თაშნეშე ოცადუდჷ ოშურიელე პიჯეფიშ გოლინაშ დოდაღარაფას.<ref>“Faisal of Saudi Arabia.” Encyclopaedia Britannica. ფეისალი აქტიურად მოქმედებდა რეგიონულ პოლიტიკაში და არაბულ სამყაროში.</ref> 1973 წანას, ფეისალიშ მანჯღვერალათ გჷმიცხადჷ ნავთობიშ ემბარგოქ ჸეთი ქიანეფიშ სააწმარენჯოთ, ნამუეფქჷთ ხუჯი დუკინეს ისრაელს იომ-ქიფურიშ ლჷმაშ მიმალობას. ემბარგოქ, მოსოფელიშ მასშტაბით შანულამი ონავთობე კრიზისი გიმიჭანუ.<ref>“Faisal of Saudi Arabia.” Encyclopaedia Britannica. მისი საგარეო პოლიტიკა მოიცავდა აქტიურ ჩარევას რეგიონულ საკითხებში და ნავთობის გავლენის გამოყენებას.</ref> ფეისალიშ მართუალათ საუდიშ არაბეთიქ შანულამი სტაბილურობას მიოჭირინუ. თიში ხეშულობა მენოღალეეფს შქას პოპულარობათ სარგებელენდჷ. 1975 წანაშ 25 მელახის, მაფა ფეისალი დოჸვილჷ თიში ჯიმასქუაქ [[ფეისალ ბინ მუსაიდ ალ საუდი]]. ==სქოლიო== <references/> ==ლიტერატურა== * [https://www.britannica.com/biography/Faysal ენციკლოპედია ბრიტანიკა] sc5r36dh0hwnqrfvt4gsobv9goabf88 248733 248732 2026-04-06T11:21:59Z Njilo 1885 248733 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ფეისალი<br>فيصل بن عبد العزيز آل سعود | სურათი=King Faisal bin Abdulaziz (cropped)(b).jpg | სურათიშ ზჷმა =230პქ | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ფეისალი 1945 წანას | ხეშმოჭარუა =Signature of King Faisal bin Abdulaziz.png | რანწკი =[[საუდიშ არაბეთიშ მაფა]] | პოსტი დეკინჷ = [[2 გერგობათუთა]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[25 მელახი]], [[1975]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[საუდი (საუდიშ არაბეთი)|საუდი]] | მონძე =[[ხალიდი (საუდიშ არაბეთი)|ხალიდი]] | დაბადებაშ თარიღი =[[14 პირელი]], [[1906]] | დაბადებაშ აბანი =[[ერ-რიადი]], [[საუდიშ არაბეთი]] | ღურაშ თარიღი =[[25 მელახი]], [[1975]] (68 წანერი) | ღურაშ აბანი=ერ-რიადი, საუდიშ არაბეთი | ღურაშ ბაძაძი =ჸვილუა | ნთხორუ აბანი =[[ელ-უდიშ სასაფლა]] | მენოღალობა ={{შილა|საუდიშ არაბეთი}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა =[[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]] | ნანა =[[ტურფა ბინტ აბდულაჰ ალ-შეიხი]] | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა =პოლიტიკოსი, დიპლომატი | რელიგია =[[სუნიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | მონარქი2 = | პრეზიდენტი2 = | კანცლერი2 = | პრემიერ-მინისტრი2 = | დუდმახვენჯი2= | წიმოხონი2= | მონძე2 = | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3= | მონარქი3 = | კანცლერი3 = | ვიცე-პრეზიდენტი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4= | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= | რანწკი6 = | პოსტი დეკინჷ6 = | პოსტი დიტუ6 = | წიმოხონი6 = | მონძე6 = | პრეზიდენტი6 = | მონარქი6 = | კანცლერი6 = | პრემიერ-მინისტრი6= | დუდმახვენჯი6= }} '''ფეისალ ბინ აბდულაზიზ ალ საუდი''' ([[არაბული ნინა|არაბ.]] فيصل بن عبد العزيز آل سعود, დ. [[14 პირელი]], [[1906]] — ღ. [[25 მელახი]], [[1975]]) — [[საუდიშ არაბეთი]]შ [[საუდიშ არაბეთიშ მაფა|მაფა]] 1964-1975 წანეფს, [[საუდეფი]]შ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი. ფეისალი რდჷ თეხანური საუდიშ არაბეთიშ დუმარსხუაფალიშ, [[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]]შ მასუმა ქომოლსქუა. მუამუშიშ მართუალაშ ბორჯის უკინებუდჷ შხვადოშხვა შამულამი პოსტეფი: 1930-1960 წანეფს რდჷ გალენური საქვარეფიშ მინისტრი, 1954-1960 წანეფს პრემიერ-მინისტრი. მუამუშიშ ღურაშ უკულ, ომაფე ხვისტაშა ეშართჷ ფეისალიშ ჯიმაქ, საუდიქ, მარა 1964 წანას საუდიქ გეგნოდირთჷ დო ხვისტა ფეისალს დუთმუ.<ref>“Faisal of Saudi Arabia.” Encyclopaedia Britannica. ფეისალი გახდა მეფე 1964 წელს საუდის ჩამოგდების შემდეგ.</ref> მართუალაშ გოძვენას, ფეისალქ წიმიჭყჷ ქიანაშ მოდერნიზაციაშ პოლიტიკა.<ref>“Faisal of Saudi Arabia.” Encyclopaedia Britannica. მისი მმართველობა გამოირჩეოდა ეკონომიკური და ადმინისტრაციული რეფორმებით.</ref> თიშ ხეშულობა იხასიათებუდჷ პანისლამიზმით, ანტი-კომუნიზმით დო პრო-პალესტინიზმით. ფეისალი თაშნეშე ოცადუდჷ ოშურიელე პიჯეფიშ გოლინაშ დოდაღარაფას.<ref>“Faisal of Saudi Arabia.” Encyclopaedia Britannica. ფეისალი აქტიურად მოქმედებდა რეგიონულ პოლიტიკაში და არაბულ სამყაროში.</ref> 1973 წანას, ფეისალიშ მანჯღვერალათ გჷმიცხადჷ ნავთობიშ ემბარგოქ ჸეთი ქიანეფიშ სააწმარენჯოთ, ნამუეფქჷთ ხუჯი დუკინეს ისრაელს იომ-ქიფურიშ ლჷმაშ მიმალობას. ემბარგოქ, მოსოფელიშ მასშტაბით შანულამი ონავთობე კრიზისი გიმიჭანუ.<ref>“Faisal of Saudi Arabia.” Encyclopaedia Britannica. მისი საგარეო პოლიტიკა მოიცავდა აქტიურ ჩარევას რეგიონულ საკითხებში და ნავთობის გავლენის გამოყენებას.</ref> ფეისალიშ მართუალათ საუდიშ არაბეთიქ შანულამი სტაბილურობას მიოჭირინუ. თიში ხეშულობა მენოღალეეფს შქას პოპულარობათ სარგებელენდჷ. 1975 წანაშ 25 მელახის, მაფა ფეისალი დოჸვილჷ თიში ჯიმასქუაქ [[ფეისალ ბინ მუსაიდ ალ საუდი]]. ==ლიტერატურა== * [https://www.britannica.com/biography/Faysal ენციკლოპედია ბრიტანიკა] izuc846xarw96y00qbanmq874b04hha 248734 248733 2026-04-06T11:30:37Z Njilo 1885 248734 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ფეისალი<br>فيصل بن عبد العزيز آل سعود | სურათი=King Faisal bin Abdulaziz (cropped)(b).jpg | სურათიშ ზჷმა =230პქ | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ფეისალი 1945 წანას | ხეშმოჭარუა =Signature of King Faisal bin Abdulaziz.png | რანწკი =[[საუდიშ არაბეთიშ მაფა]] | პოსტი დეკინჷ = [[2 გერგობათუთა]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[25 მელახი]], [[1975]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[საუდი (საუდიშ არაბეთი)|საუდი]] | მონძე =[[ხალიდი (საუდიშ არაბეთი)|ხალიდი]] | დაბადებაშ თარიღი =[[14 პირელი]], [[1906]] | დაბადებაშ აბანი =[[ერ-რიადი]], [[საუდიშ არაბეთი]] | ღურაშ თარიღი =[[25 მელახი]], [[1975]] (68 წანერი) | ღურაშ აბანი=ერ-რიადი, საუდიშ არაბეთი | ღურაშ ბაძაძი =ჸვილუა | ნთხორუ აბანი =[[ელ-უდიშ სასაფლა]] | მენოღალობა ={{შილა|საუდიშ არაბეთი}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა =[[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]] | ნანა =[[ტურფა ბინტ აბდულაჰ ალ-შეიხი]] | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა =პოლიტიკოსი, დიპლომატი | რელიგია =[[სუნიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | მონარქი2 = | პრეზიდენტი2 = | კანცლერი2 = | პრემიერ-მინისტრი2 = | დუდმახვენჯი2= | წიმოხონი2= | მონძე2 = | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3= | მონარქი3 = | კანცლერი3 = | ვიცე-პრეზიდენტი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4= | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= | რანწკი6 = | პოსტი დეკინჷ6 = | პოსტი დიტუ6 = | წიმოხონი6 = | მონძე6 = | პრეზიდენტი6 = | მონარქი6 = | კანცლერი6 = | პრემიერ-მინისტრი6= | დუდმახვენჯი6= }} '''ფეისალ ბინ აბდულაზიზ ალ საუდი''' ([[არაბული ნინა|არაბ.]] فيصل بن عبد العزيز آل سعود, დ. [[14 პირელი]], [[1906]] — ღ. [[25 მელახი]], [[1975]]) — [[საუდიშ არაბეთი]]შ [[საუდიშ არაბეთიშ მაფა|მაფა]] 1964-1975 წანეფს, [[საუდეფი]]შ წჷმმარინაფალი. ფეისალი რდჷ თეხანური საუდიშ არაბეთიშ დუმარსხუაფალიშ [[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]]შ მასუმა ქომოლსქუა. მუამუშიშ მართუალაშ ბორჯის უკინებუდჷ შხვადოშხვა შამულამი პოსტეფი: 1930-1960 წანეფს რდჷ გალენური საქვარეფიშ მინისტრი, 1954-1960 წანეფს პრემიერ-მინისტრი. მუამუშიშ ღურაშ უკულ, ომაფე ხვისტაშა ეშართჷ ფეისალიშ ჯიმაქ, [[საუდი (საუდიშ არაბეთი)|საუდიქ]], მარა 1964 წანას საუდიქ გეგნოდირთჷ დო ხვისტა ფეისალს დუთმუ. მართუალაშ გოძვენას, ფეისალქ წიმიჭყჷ ქიანაშ მოდერნიზაციაშ პოლიტიკა. თიშ ხეშულობა იხასიათებუდჷ [[პანისლამიზმი]]თ, ანტი-[[კომუნიზმი]]თ დო პრო-[[პალესტინიზმი]]თ. ფეისალი თაშნეშე ოცადუდჷ ოშურიელე პიჯეფიშ გოლინაშ დოდაღარაფას. 1973 წანას, ფეისალიშ მანჯღვერალათ გჷმიცხადჷ ნავთობიშ ემბარგოქ ჸეთი ქიანეფიშ სააწმარენჯოთ, ნამუეფქჷთ ხუჯი დუკინეს ისრაელს [[იომ-ქიფურიშ ლჷმა]]შ მიმალობას. ემბარგოქ, მოსოფელიშ მასშტაბით შანულამი ონავთობე კრიზისი გიმიჭანუ. ფეისალიშ მართუალათ საუდიშ არაბეთიქ შანულამი სტაბილურობას მიოჭირინუ. თიში ხეშულობა მენოღალეეფს შქას პოპულარობათ სარგებელენდჷ. 1975 წანაშ 25 მელახის, მაფა ფეისალი დოჸვილჷ თიში ჯიმასქუაქ [[ფეისალ ბინ მუსაიდ ალ საუდი|ფეისალ ბინ მუსაიდიქ]]. fta7rn8yjriogrx38h1ed3a4cmnagfs 248735 248734 2026-04-06T11:31:27Z Njilo 1885 248735 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ფეისალი<br>فيصل بن عبد العزيز آل سعود | სურათი=King Faisal bin Abdulaziz (cropped)(b).jpg | სურათიშ ზჷმა =230პქ | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ფეისალი 1945 წანას | ხეშმოჭარუა =Signature of King Faisal bin Abdulaziz.png | რანწკი =[[საუდიშ არაბეთიშ მაფა]] | პოსტი დეკინჷ = [[2 გერგობათუთა]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[25 მელახი]], [[1975]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[საუდი (საუდიშ არაბეთი)|საუდი]] | მონძე =[[ხალიდი (საუდიშ არაბეთი)|ხალიდი]] | დაბადებაშ თარიღი =[[14 პირელი]], [[1906]] | დაბადებაშ აბანი =[[ერ-რიადი]], [[საუდიშ არაბეთი]] | ღურაშ თარიღი =[[25 მელახი]], [[1975]] (68 წანერი) | ღურაშ აბანი=ერ-რიადი, საუდიშ არაბეთი | ღურაშ ბაძაძი =ჸვილუა | ნთხორუ აბანი =[[ელ-უდიშ სასაფლა]] | მენოღალობა ={{შილა|საუდიშ არაბეთი}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა =[[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]] | ნანა =[[ტურფა ბინტ აბდულაჰ ალ-შეიხი]] | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა =პოლიტიკოსი, დიპლომატი | რელიგია =[[სუნიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | მონარქი2 = | პრეზიდენტი2 = | კანცლერი2 = | პრემიერ-მინისტრი2 = | დუდმახვენჯი2= | წიმოხონი2= | მონძე2 = | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3= | მონარქი3 = | კანცლერი3 = | ვიცე-პრეზიდენტი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4= | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= | რანწკი6 = | პოსტი დეკინჷ6 = | პოსტი დიტუ6 = | წიმოხონი6 = | მონძე6 = | პრეზიდენტი6 = | მონარქი6 = | კანცლერი6 = | პრემიერ-მინისტრი6= | დუდმახვენჯი6= }} '''ფეისალ ბინ აბდულაზიზ ალ საუდი''' ([[არაბული ნინა|არაბ.]] فيصل بن عبد العزيز آل سعود, დ. [[14 პირელი]], [[1906]] — ღ. [[25 მელახი]], [[1975]]) — [[საუდიშ არაბეთი]]შ [[საუდიშ არაბეთიშ მაფა|მაფა]] 1964-1975 წანეფს, [[საუდეფი]]შ წჷმმარინაფალი. ფეისალი რდჷ თეხანური საუდიშ არაბეთიშ დუმარსხუაფალიშ [[აბდულ აზიზ იბნ საუდი]]შ მასუმა ქომოლსქუა. მუამუშიშ მართუალაშ ბორჯის უკინებუდჷ შხვადოშხვა შამულამი პოსტეფი: 1930-1960 წანეფს რდჷ გალენური საქვარეფიშ მინისტრი, 1954-1960 წანეფს პრემიერ-მინისტრი. მუამუშიშ ღურაშ უკულ, ომაფე ხვისტაშა ეშართჷ ფეისალიშ ჯიმაქ, [[საუდი (საუდიშ არაბეთი)|საუდიქ]], მარა 1964 წანას საუდიქ გეგნოდირთჷ დო ხვისტა ფეისალს დუთმუ. მართუალაშ გოძვენას, ფეისალქ წიმიჭყჷ ქიანაშ მოდერნიზაციაშ პოლიტიკა. თიშ ხეშულობა იხასიათებუდჷ [[პანისლამიზმი]]თ, ანტი-[[კომუნიზმი]]თ დო პრო-[[პალესტინიზმი]]თ. ფეისალი თაშნეშე ოცადუდჷ ოშურიელე პიჯეფიშ გოლინაშ დოდაღარაფას. 1973 წანას, ფეისალიშ მანჯღვერალათ გჷმიცხადჷ ნავთობიშ ემბარგოქ ჸეთი ქიანეფიშ სააწმარენჯოთ, ნამუეფქჷთ ხუჯი დუკინეს ისრაელს [[იომ-ქიფურიშ ლჷმა]]შ მიმალობას. ემბარგოქ, მოსოფელიშ მასშტაბით შანულამი ონავთობე კრიზისი გიმიჭანუ. ფეისალიშ მართუალათ საუდიშ არაბეთიქ შანულამი სტაბილურობას მიოჭირინუ. თიში ხეშულობა მენოღალეეფს შქას პოპულარობათ სარგებელენდჷ. 1975 წანაშ 25 მელახის, მაფა ფეისალი დოჸვილჷ თიში ჯიმასქუაქ [[ფეისალ ბინ მუსაიდ ალ საუდი|ფეისალ ბინ მუსაიდიქ]]. {{მერკე-საუდიშ არაბეთი}} 000l95hzkdjkdaj02e5xi23cbf76xbv 0 44121 248678 2026-04-05T15:56:00Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: {{Short description|ბრიტანალ კინოშ, თეატრიშ დო ტელევიზიაშ ოსურ არტისტი (1921–2007)}} {{ინფოდაფა პიჯი |ჯოხო = დებორა კერი |ოდაბჯოხო = Deborah Kerr |პორტრეტი = Deborah Kerr press photo (cropped).jpg |ზჷმა = 250px |მუკნაჭარა =... 248678 wikitext text/x-wiki {{Short description|ბრიტანალ კინოშ, თეატრიშ დო ტელევიზიაშ ოსურ არტისტი (1921–2007)}} {{ინფოდაფა პიჯი |ჯოხო = დებორა კერი |ოდაბჯოხო = Deborah Kerr |პორტრეტი = Deborah Kerr press photo (cropped).jpg |ზჷმა = 250px |მუკნაჭარა = კერი 1958 წანას |დაბჯოხო = დებორა ჯეინ ტრიმერი |მოღალობა = 1937–1986 |დაბ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|30|9|1921}} |დაბ აბანი = ჰილჰედი, [[გლაზგო]], [[შოტლანდია]] |მენოღალობა = {{შილაშანი|გოართოიანაფილი ომაფე}} [[გოართოიანაფილი ომაფე]] |დოლმახორალა = |ღურ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2007|10|16|1921|9|30}} |ღურ აბანი = ბოტსდეილი, [[საფოლკი]], [[ინგლისი]] |ნთხორ აბანი= ალფოლდიშ საფულა, [[სარიშ ოლქი|სარი]], ინგლისი |საქვარუა = [[არტისტი]] |ერუანობა= შოტლანდიარი |მუმა = |ნანა = |ალმასქუ = {{plainlist| * {{marriage|[[ტონი ბარტლი]]|1945|1959|end=div}} * {{marriage|[[პიტერ ვირტელი]]|1960}} }} |სქუალეფი = 2 (თინეფ შქას [[მელანი ბარტლი]]) |ჯილდოეფი = * [[ოსკარი|ოსკარიშ]] საპატიო ჯილდო (1994)<br> * [[ჰოლივუდიშ ვარადებაშ ჯალონა]] |ვებ-ხასჷლა = |შხვადოშხვა = [[ფაილი:Deborah Kerr signature.svg|150px]]<br>'''CBE''' (ბრიტანეთიშ იმპერიაშ ორდენიშ კომანდორი) }} '''დებორა ჯეინ ტრიმერი''' ({{lang-en|Deborah Jane Trimmer}}; დ. [[30 ეკენია]], [[1921]] — ღ. [[16 გჷმათუთა]], [[2007]]), პროფესიულო ჩინებულ მუჭოთ '''დებორა კერი''' ({{lang-en|Deborah Kerr}})) — შოტლანდიარ ოსურ არტისტი. კერიქ პოპულარობა მიპალუ წესიერ დო არისტოკრატულ (ლედიშ ტიპიშ) ოსურეფიშ როლეფიშ ლაჸაფით, ნამუეფჷთ შხირას ჯარალუაშ მოთხირეფს დო სტერეოტიპეფს გეჸუნდეს. კერიქ კაბეტ აღიარება მიღჷ მუშ ხანდაშენ დო ამშვშა იჸუ ნომინირაფილქ [[ოსკარი|ოსკარშა]] საუჯგუშო არტისტ ოსურიშ კატეგორიას. თინა მერჩქინელ რდჷ მუშ თაობაშ ართ-ართ საუჯგუშო არტისტო. 1940-იან წანეფშე 1960-იან წანეფიშ დათებუშა, თინა მოსოფელიშ ართ-ართ არძაშე პოპულარულ არტისტ რდჷ. დებორა კერის აპალუ ვარჩქვანელობურ რეკორდი — თინა რე არტისტი, ნამუსჷთ არძაშე უმოსშა რდჷ ნომინაციაშა წჷმორინაფილ საუჯგუშო როლშო, მარა „ოსკარი“ დღას ვეუჭოფჷნ. დებორა კერიქ მუშ მოღალობა ბალერინაშ კუნტა კარიერათ დიჭყჷ, მარა მალას სცენაშა გეგნორთჷ. თინა ოკათუდჷ [[უილიამ შექსპირი|შექსპირიშ]] შხვადოშხვა პროდუქციას დო მორჩილ პიესეფს, სოიშა 1941 წანას თიშ კინო-დებიუტ იჸუაფუდჷ ფილმის „[[მაიორი ბარბარა (ფილმი)|მაიორი ბარბარა]]“. თე დებიუტის მაჸუნჷ თარ როლეფიშ სერიაქ, ნამუქჷთ თიშ პოპულარობას ძალამო მუძინჷ: „Love on the Dole“ (1941); „Hatter's Castle“ (1942); „The Day Will Dawn“ (1942). 1943 წანას კერიქ სუმ შხვადოშხვა ოსურიშ როლ ილაჸაფჷ [[მაიკლ პაუელი]]შ დო [[ემერიკ პრესბურგერი]]შ რომანტიკულ-ოლჷმურ დრამას „[[პოლკოვნიკ ბლიმპიშ რინა დო ღურა]]“. თე სურათ ამდღარშათ არძა ბორჯიშ ართ-ართ უკაბეტაშ ბრიტანულ ფილმო რე მერჩქინელი. თეს მაჸუნჷ კაბეტ წჷმოძინეფქ: „I See a Dark Stranger“ (1946) — ალმარჩქილურ (შპიონურ) კომედია; „[[უჩა ნარციზი]]“ (1947) — ფსიქოლოგიურ დრამა. ზუსტას თე ფილმეფიშ უკული, კერიქ ამერიკაშა, ჰოლივუდშა გეგნორთჷ დო კონტრაქტ სტუდია [[Metro-Goldwyn-Mayer|MGM]]-წკჷმა ქუდოდჷ. {{მერკე-ბიოგრაფია}} == რესურსეფ ინტერნეტის == * {{IBDB name}} * {{IMDb name|0000039}} * {{Tcmdb name}} * [http://www.deborahkerr.weebly.com Deborah Kerr "Rhymes with Star" tribute site] * [http://www.helensburghheroes.com/heroes/deborah_kerr Deborah Kerr] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707035710/http://www.helensburghheroes.com/heroes/deborah_kerr |date=7 July 2011 }} at Helensburgh Heroes. * [https://web.archive.org/web/20080926023358/http://www.cinemagraphe.com/enigma-deborah-kerr.php The Enigma of Deborah Kerr], ephemera, media files and essay at cinemagraphe.com. * [https://web.archive.org/web/20080611114714/http://sydneyfilmfestival.org/films.asp?sID=4&id=71 "From Kerr To Eternity"], 55th Sydney Film Festival Deborah Kerr retrospective (2008). * [http://www.huffingtonpost.com/michael-russnow/deborah-kerr-rhymes-with_b_95546.html Deborah Kerr Rhymes With Star, and What a Star She Was: She Deserves to be Remembered, Too], ''[[Huffington Post]]'', 7 April 2008. * [https://web.archive.org/web/20080417100010/http://www.pedroalmodovar.es/PAB_EN_01TAbrazosRotos.asp Deborah Kerr tribute] by Spanish director Pedro Almodóvar, whose script for his film ''[[Broken Embraces]]'' was influenced by his reflections on her at the time of her death. * [http://www.deborahkerr.es Extensive collection of press articles from the 1940s to 2000s, photo galleries and other information] at deborahkerr.es (April 2009). * [http://film.virtual-history.com/person.php?personid=1615 Photographs and literature] at virtual-history.com. {{DEFAULTSORT:კერი, დებორა}} [[კატეგორია:დებორა კერი| ]] [[კატეგორია:XX ოშწანურაშ შოტლანდიარ ოსურ არტისტეფი]] [[კატეგორია:ოსკარიშ საპატიო ჯილდოშ მოღვენეფი]] [[კატეგორია:BAFTA-შ პრემიაშ გომორძგვილეფი]] [[კატეგორია:ორქოშ გლობუსიშ გომორძგვილეფ საუჯგუშო მუსიკალურ ვარ-და კომედიურ არტისტ ოსურიშო]] [[კატეგორია:ბრიტანალ ემიგრანტეფ ესპანეთის]] [[კატეგორია:ბრიტანალ ემიგრანტეფ შვეიცარიას]] [[კატეგორია:ბრიტანეთიშ იმპერიაშ ორდენიშ კომანდორეფი]] [[კატეგორია:პარკინსონიშ ლახარათ ნაღურეფ ინგლისის]] [[კატეგორია:დონალდსონიშ პრემიაშ გომორძგვილეფი]] [[კატეგორია:დავიდ დი დონატელოშ პრემიაშ გომორძგვილეფი]] [[კატეგორია:Metro-Goldwyn-Mayer-იშ კონტრაქტორ არტისტეფი]] [[კატეგორია:ჰელენსბურგარ არტისტეფი]] [[კატეგორია:შოტლანდიარ ოსურ კინოარტისტეფი]] [[კატეგორია:შოტლანდიარ ოსურ თეატრიშ არტისტეფი]] [[კატეგორია:შოტლანდიარ ოსურ სატელევიზიო არტისტეფი]] [[კატეგორია:გლაზგოარ ოსურ არტისტეფი]] [[კატეგორია:ბრიტანალ ემიგრანტ ოსურ არტისტეფ ააშ-ს]] en6q66msotevbkecebkq4lxy657c3pj 0 44122 248679 2026-04-05T16:26:05Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: {{Short description|ბრიტანალ ოსურ არტისტი (1913–1967)}} {{ინფოდაფა პიჯი |ჯოხო = ვივიენ ლი |ოდაბჯოხო = Vivien Leigh |პორტრეტი = Vivien Leigh Scarlet.jpg |ზჷმა = 250px |მუკნაჭარა = ვივიენ ლი ''სკარლეტ ო'ჰარაშ'' როლს ფილ... 248679 wikitext text/x-wiki {{Short description|ბრიტანალ ოსურ არტისტი (1913–1967)}} {{ინფოდაფა პიჯი |ჯოხო = ვივიენ ლი |ოდაბჯოხო = Vivien Leigh |პორტრეტი = Vivien Leigh Scarlet.jpg |ზჷმა = 250px |მუკნაჭარა = ვივიენ ლი ''სკარლეტ ო'ჰარაშ'' როლს ფილმის „[[ბორიაშღალირეფი (ფილმი)|ბორიაშღალირეფი]]“ (1939) |დაბჯოხო = ვივიან მერი ჰარტლი |მოღალობა = 1935–1967 |დაბ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|5|11|1913}} |დაბ აბანი = [[დარჯილინგი]], [[ბენგალი]], [[ბრიტანეთიშ ინდოეთი]] |მენოღალობა = {{შილაშანი|გოართოიანაფილი ომაფე}} [[გოართოიანაფილი ომაფე]] |დოლმახორალა = |ღურ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1967|7|8|1913|11|5}} |ღურ აბანი = [[ლონდონი]], [[ინგლისი]] |ნთხორ აბანი= ფერნჰემი, სარი (ნაჭვ მარღვეს თიკერეიშ ტობას) |საქვარუა = [[არტისტი]] |ერუანობა= ინგლისარი |მუმა = ერნესტ ჰარტლი |ნანა = გერტრუდ მერი ფრენსისი |ალმასქუ = {{unbulleted list|{{marriage|ჰერბერტ ლი ჰოლმანი|1932|1940|end=div}}|{{marriage|[[ლოურენს ოლივიე]]|1940|1960|end=div}}}} |სქუალეფი = [[სუზან ფარინგტონი]] |ჯილდოეფი = 2 [[ოსკარი]] საუჯგუშო არტისტ ოსურიშო |ვებ-ხასჷლა = |შხვადოშხვა = [[ფაილი:Vivien Leigh signature.svg|150px]]<br>'''პარტნიორი''': ჯონ მერივეილი (1960–1967) }} '''ვივიან მერი ოლივიე''' (({{lang-en|Vivian Mary Olivier}}; აზაპალაშ გვარი — '''ჰარტლი''' (Hartley); დ. [[5 გერგობათუთა]], [[1913]] — ღ. [[8 კვირკვე]], [[1967]]), პროფესიულო ჩინებულ მუჭოთ '''ვივიენ ლი''' ({{lang-en|Vivien Leigh}}), 1947 წანაშ უკულ უღუდჷ ლედი ოლივიეშ ტიტული) — თინა რდჷ ბრიტანალ ოსურ არტისტი, ნამუქჷთ დრამატული სკოლაშ თებაშ უკული, 1935 წანას ოთხ ფილმის მორჩილ როლეფ ილაჸაფჷ, 1937 წანას, ფილმის „Fire Over England“ უკვე თარ გერგეზ ოსურიშ როლ ილაჸაფჷ. ვივიენ ლიქ ჟირშა მიპალუ [[ოსკარი]] საუჯგუშო არტისტ ოსურიშო: [[სკარლეტ ო'ჰარა]] - „[[ბორიაშღალირეფი (ფილმი)|ბორიაშღალირეფი]]“ (1939) დო [[ბლანშ დიუბუა]] - „[[ტრამვაი ჯოხოთ კორინი (1951 წანაშ ფილმი)|ტრამვაი ჯოხოთ კორინი]]“ (1951). ბლანშ დიუბუაშ როლ თიქ დუდშე ლონდონიშ ვესტ-ენდიშ თეატრის (1949) ილაჸაფჷ, ფილმიშ ვერსიაშენ თაშნეშე ვოლპიშ თას მიღჷ. 1963 წანას, ბროდვეიშ მუსიკალურ ვერსიას „Tovarich“, თიქ ტონიშ პრემია მიპალუ. თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და თიქ პოპულარობა მუჭოთ კინოარტისტიქ თეშ მიპალჷნ, ლი დუდშეშე სასცენო მარსულებერ რდჷ. მუშ 30-წანიან კარიერაშ განწეხანს, თინა ასახიერენდჷ როლეფს [[ნოელ კაუარდი]]შ დო [[ჯორჯ ბერნარდ შოუ]]შ კომედიეფიშ გერგეზ ოსურეფშე; [[უილიამ შექსპირი|შექსპირიშ]] კლასიკურ პერსონაჟეფშა: [[ოფელია]], [[კლეოპატრა]], [[ჯულიეტა]] დო [[ლედი მაკბეთი]]. რინაშ ეკონია წანეფს, თიქ მუსხირენ ფილმის ხასიათობურ არტისტიშ ამპლუასჷთ მუკორჩქინდჷ. თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და თიშ კარიერას უქიმინჯალაშ ბორჯეფჷთ რდჷნ, 1999 წანას [[ამერიკაშ კინოინსტიტუტი|ამერიკაშ კინოინსტიტუტიქ]] (AFI) ლი კლასიკურ ჰოლივუდიშ კინოშ მა-16 უკაბეტაშ ოსურ კინომურიცხო ქიმკიწონჷ. ვივიენ ლი ირო რდჷ ჩინებულ მუშ გიშაკერზაფილ სისქვამეთ, მარა თენა თიშო შხირას პრობლემა რდჷ. არტისტი ფირქენდჷ, ნამჷ-და თიშ ფიზიკურ მუნაჩემეფ აცილანდჷ, მუჭოთ არტისტინ თეშ, ჯარალუას სერიოზულო უჩინებუდესკონ. თი ბორჯის ჯარალუას ლი ძალამ მეჭედელო რდჷ ასოცირებულ მუშ მაჟირა ალმასქუ, [[ლოურენს ოლივიე]]წკჷმა, ნამუსჷთ 1940-შე 1960 წანაშა ჩილო ეკუხედჷ. ლი დო ოლივიე ართო ოკათუდეს ანდა თეატრალურ დოდგუმას, სოდეთ ოლივიე შხირას რეჟისორიშ როლსჷთ რდჷ; თაშნეშე თინეფქ ართო სუმ ფილმის ილაჸაფეს. ვივიენ ლიქ მიპალჷ რეპუტაცია, მუჭოთ არტისტიქ, ნამუწკჷმა მუშობა უკაჭულ რდჷ. თეშ ბაძაძ შხირას თიშ ჭყანთხილუაშ დგომარობა რდჷ — რინაშ უმენტაშ ბირთიშ განწეხანს თინა ქრონიკულ ტუბერკულოზის ობურჯუდჷ. თე ლახარა პირველო 1940-იან წანეფიშ შქა ბორჯის დუდასურეს დო საბოლათ, 53 წანაშ ხანას, თიშ ღურაშ ბაძაძო გინირთჷ.{{sfn|Olivier|1982|ხს=174}} == რესურსეფ ინტერნეტის == {{Commons|Vivien Leigh}} * {{IBDB name}} * {{IMDb name|46}} * {{Tcmdb name}} * [http://www.bris.ac.uk/theatrecollection/ University of Bristol Theatre Collection], [[University of Bristol]] * [http://nla.gov.au/nla.pic-an11334994 Australian National Library, photographs from Australian tour] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ლი, ვივიენ}} [[კატეგორია:ვივიენ ლი| ]] [[კატეგორია:XX ოშწანურაშ ბრიტანალ ოსურ არტისტეფი]] [[კატეგორია:XX ოშწანურას ტუბერკულოზით ნაღურეფი]] [[კატეგორია:დრამატულ ხელუანობაშ ომაფე აკადემინათებუეფი (RADA)]] [[კატეგორია:რალფ გრინსონიშ პაციენტეფი]] [[კატეგორია:ანგლო-ინდოარ პიჯეფი]] [[კატეგორია:ოსკარიშ საუჯგუშო არტისტ ოსურიშ პრემიაშ გომორძგვილეფი]] [[კატეგორია:BAFTA-შ საუჯგუშო ბრიტანალ არტისტ ოსურიშ პრემიაშ გომორძგვილეფი]] [[კატეგორია:ბრიტანალ ოსურ კინოარტისტეფი]] [[კატეგორია:ანგლო-ინდოარ გოჭყაფაშ ბრიტანალეფი]] [[კატეგორია:სომეხურ გოჭყაფაშ ბრიტანალეფი]] [[კატეგორია:ირლანდიურ გოჭყაფაშ ბრიტანალეფი]] [[კატეგორია:ბრიტანალეფ ბრიტანეთიშ ინდოეთის]] [[კატეგორია:ბრიტანეთიშ ინდოეთიშ ოსურ არტისტეფი]] [[კატეგორია:ბრიტანალ კათოლიკეეფი]] [[კატეგორია:ბრიტანალ შექსპირიშ როლეფიშ მარსულებერ ოსურ არტისტეფი]] [[კატეგორია:ბრიტანალ ოსურ თეატრიშ არტისტეფი]] [[კატეგორია:ოლივიეშ ფანია|ვივიენ ლი]] [[კატეგორია:უოლდინგემიშ სკოლანათებუეფი]] [[კატეგორია:დარჯილინგარ ოსურ არტისტეფი]] [[კატეგორია:ბიპოლარულ აკორცუაფაშ მოღვენ პიჯეფი]] [[კატეგორია:ტონიშ პრემიაშ გომორძგვილეფი]] [[კატეგორია:ტუბერკულოზით ნაღურეფ ინგლისის]] [[კატეგორია:ვოლპიშ თასიშ მოღვენეფ საუჯგუშო არტისტ ოსურიშო]] [[კატეგორია:აიარეფიშ ალმასქუეფი]] [[კატეგორია:ლოურენს ოლივიე]] dykf6dqwojy6mliyrnnjs5rbwvpptlr 0 44123 248681 2026-04-05T17:06:41Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: {{Short description|ამერიკალ ოსურ არტისტი (1908–1942)}} {{ინფოდაფა პიჯი |ჯოხო = კეროლ ლომბარდი |ოდაბჯოხო = Carole Lombard |პორტრეტი = Carole Lombard 1940.jpg |ზჷმა = 250px |მუკნაჭარა = ლომბარდი 1940 წანას |დაბჯოხო = ჯეი... 248681 wikitext text/x-wiki {{Short description|ამერიკალ ოსურ არტისტი (1908–1942)}} {{ინფოდაფა პიჯი |ჯოხო = კეროლ ლომბარდი |ოდაბჯოხო = Carole Lombard |პორტრეტი = Carole Lombard 1940.jpg |ზჷმა = 250px |მუკნაჭარა = ლომბარდი 1940 წანას |დაბჯოხო = ჯეინ ელის პიტერსი |მოღალობა = 1921–1942 |დაბ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|6|10|1908}} |დაბ აბანი = [[ფორტ-უეინი]], [[ინდიანა]], [[ააშ]] |მენოღალობა = {{შილაშანი|ააშ}} [[ააშ]] |დოლმახორალა = |ღურ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1942|1|16|1908|10|6}} |ღურ აბანი = პოტოსიშ გვალა, [[ნევადა]], [[ააშ]] |ნთხორ აბანი= ფორესტ-ლაუნიშ მემორიალურ პარკი, [[გლენდეილი]], [[კალიფორნია]] |საქვარუა = [[არტისტი]] |ერუანობა= ამერიკალი |მუმა = ფრედერიკ პიტერსი |ნანა = ელიზაბეთ პიტერსი |ალმასქუ = {{plainlist| * {{marriage|[[უილიამ პაუელი]]|1931|1933|reason=divorced}} * {{marriage|[[კლარკ გეიბლი]]|1939}} }} |სქუალეფი = |ჯილდოეფი = |ვებ-ხასჷლა = |შხვადოშხვა = '''პარტია''': [[დემოკრატიული პარტია (ააშ)|დემოკრატიული]] }} '''კეროლ ლომბარდი''' ({{lang-en|Carole Lombard}}, ბადებაშ ედომშამ ჯოხო — ''ჯეინ ელის პიტერსი''; დ. [[6 გჷმათუთა]], [[1908]] — ღ. [[16 ღურთუთა]], [[1942]]) — ამერიკალ ოსურ არტისტი, ნამუთ გჷშაკერზაფილო ჩინებულ რდჷ მუშ ენერგიულ დო შხირას ექსცენტრულ როლეფით [[სკრუბოლ-კომედია|სკრუბოლ-კომედიეფს]]. 1999 წანას, [[ამერიკაშ კინოინსტიტუტი|ამერიკაშ კინოინსტიტუტიქ]] (AFI) ლომბარდი 23-ა აბანს ქიმკიწონჷ [[AFI-იშ 100 წანა... 100 მურიცხი|კლასიკურ ჰოლივუდიშ კინოშ უკაბეტაშ ოსურ კინომურიცხეფიშ]] ერკებულს. ლომბარდიქ დებადჷ დინდარ ფანიას [[ფორტ-უეინი|ფორტ-უეინს]], ინდიანას, მარა ლოს-ანჯელესის ირდუდჷ ხვალეხე დიდაწკჷმა. 12 წანერ რდჷნ თეშ, რეჟისორ [[ალან დუანი]]ქ ქიმიჭანჷ დო მუშ ეკრანულ დებიუტ მანჯჷ ფილმის „[[იდეალურ დჷნაშებუ (ფილმი)|იდეალურ დჷნაშებუ]]“ (1921). 16 წანერობაშ ხანს კონტრაქტ გაფორმჷ [[Fox Film Corporation]]-წკჷმა, მარა თარო ეპიზოდურ როლეფს ლაჸაფენდჷ დო ართ წანაშა დეთხინეს. თიშ კარიერა მეხოლაფირო დათებუს მიორედჷ 19 წანერობაშ ხანშო, მუჟანსჷთ ავტოავარიაშ ბორჯის აკოტახილ საბორე სარკექ სახეს აკნაბუჯგა ქუგუტჷნ,<ref>{{cite web |title=How Carole Lombard's career was almost over before it began |url=https://www.thehistorypress.co.uk/articles/how-carole-lombard-s-career-was-almost-over-before-it-began/ |publisher=The History Press}}</ref> მარა თიქ თე გაჭირება გინიღჷ დო 15 კუნტამეტრაჟიან კომედიას ილაჸაფჷ [[მაკ სენეტი]]-შო 1927 წანაშე 1929 წანაშა. უკულ თიქ ქჷდიჭყუ ლაჸაფ რსულმეტრაჟიან ფილმეფს, მუჭომეფით რდჷ „[[მაღალ ნჭუ (1929 წანაშ ფილმი)|მაღალ ნჭუ]]“ (1929) დო „[[რეკეტიორი]]“ (1929). ფილმის „[[არიზონალ ბაღანა (1930 წანაშ ფილმი)|არიზონალ ბაღანა]]“ (1930) წჷმოძინელ როლიშ უკული, თიწკჷმა კონტრაქტ სტუდია [[Paramount Pictures]]-ქ გაფორმჷ. Paramount-იქ მალას ქჷდიჭყუ ლომბარდიშ გინოღალა თარ როლეფს, დუდშე უმოსო დრამატულ ფილმეფს. თიშ პოპულარობაქ ძალამო ქიმიძინჷ, მუჟანსჷთ 1931 წანას [[უილიამ პაუელი|უილიამ პაუელშა]] გეთხჷნ, მარა ჟირ წანაშა თინეფქ მაჸალურო ართიანს დეთხიეს. გინმაჭყვიდირე ჭურჭულ ლომბარდიშ კარიერას რდჷ [[ჰოვარდ ჰოუქსი]]შ პიონერულ სკრუბოლ-კომედია „[[XX ოშწანურა (ფილმი)|XX ოშწანურა]]“ (1934). არტისტიქ მუშ აფამია ზუსტას თე ჟანრის ქოძირჷ დო გაგინძორჷ ლაჸაფ თიცალ წჷმოძინელ ფილმეფს, მუჭომეფით რდჷ: „Hands Across the Table“ (1935) — პოპულარულ დუეტი [[ფრედ მაკ-მიურეი]]წკჷმა; „[[ჩქიმ ქომონჯ გოდფრი]]“ (1936) — მუდგაშოთ [[ოსკარი|ოსკარიშ]] ნომინაცია მიპალჷ (პაუელწკჷმა ართო ილაჸაფჷ); „Nothing Sacred“ (1937). თე ბორჯის ლომბარდიქ [[კლარკ გეიბლი|კლარკ გეიბლშა]] გეთხჷ. ათე „სუპერჭკობაქ“ მედიაშ დო ჯარალუაშ უკაბეტაშ ხვილაფა მიკიჭოფჷ. ოსკარიშ მოგებაშ კორინით, ლომბარდიქ ვითწანურაშ დათებუს სერიოზულ როლეფშა გეგნორთჷ, მარა თე მალობათ წჷმოძინას ვემიაჭირინუ. საბოლათ, თიქ კჷნ კომედიას დაურთჷ [[ალფრედ ჰიჩკოკი]]შ ფილმის „[[მისტერ დო მისის სმიტი (1941 წანაშ ფილმი)|მისტერ დო მისის სმიტი]]“ (1941) დო [[ერნსტ ლუბიჩი]]შ „[[ჸოფა ვარ-და ვაჸოფა (1942 წანაშ ფილმი)|ჸოფა ვარ-და ვაჸოფა]]“ (1942), ნამუთ თიშ ეკონია ეკრანულ როლ რდჷ. კეროლ ლომბარდიქ 33 წანაშ ხანას დოღურჷ TWA Flight 3-იშ ავიაკატასტროფას პოტოსიშ გვალას, ნევადას. თე უბედურ შვანქ მოხვადჷ თი ბორჯის, მუჟანსჷთ არტისტ ოურდუმე ობლიგაციეფიშ ტურნეშე ირთუდჷნ. თინა დუდგინოდვალირო ოხვარუდჷ მუშ ქიანას მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის დო ზუსტას თე მისიაქ ქეშიკიბირჷ თიშ რინა. ლომბარდ სქიდჷ სკრუბოლ-კომედიაშ ჟანრიშ დო ამერიკულ კომედიაშ ართ-ართ გჷმოხანტილ არტისტო. თინა მერჩქინელ რე კლასიკურ ჰოლივუდიშ კინოშ ნანდულ სახეთ. თიშ ენერგია, ნიჭ დო ქარიზმა ამდღარშათ სამანგა რე არტისტეფშო ედომუშამ მოსოფელს. ==რესურსეფ ინტერნეტის== * {{IMDb name|0001479}} * {{Tcmdb name}} * [http://www.virtual-history.com/movie/person/324/carole-lombard Carole Lombard] at Virtual History * [http://blog.history.in.gov/?p=885 Carole Lombard] at [http://in.gov/history/ Indiana Historical Bureau] {{DEFAULTSORT:ლომბარდი, კეროლ}} [[კატეგორია:კეროლ ლომბარდი| ]] [[კატეგორია:XX ოშწანურაშ ამერიკალ ოსურ არტისტეფი]] [[კატეგორია:XX ოშწანურაშ ბაჰაისტეფი]] [[კატეგორია:უბედურ შვანით ნაღურეფ ნევადას]] [[კატეგორია:ამერიკალ ბაჰაისტეფი]] [[კატეგორია:ამერიკალ ბაღანა არტისტ ოსურეფი]] [[კატეგორია:ამერიკალ ოსურ კინოარტისტეფი]] [[კატეგორია:ამერიკალ უხონარე კინოშ ოსურ არტისტეფი]] [[კატეგორია:ფორესტ-ლაუნიშ მემორიალურ პარკის ნთხორილეფი (გლენდეილი)]] [[კატეგორია:ფეირფაქსიშ უმაღალაშ სკოლანათებუეფი (ლოს-ანჯელესი)]] [[კატეგორია:Paramount Pictures-იშ კონტრაქტორ არტისტეფი]] [[კატეგორია:1942 წანაშ ავიაკატასტროფეფიშ ნაკიბირეფი]] [[კატეგორია:ავიაკატასტროფეფიშ ნაკიბირეფ ააშ-ს]] [[კატეგორია:ჰოლივუდიშ უმაღალაშ სკოლანათებუეფი]] ra2by8l90abyzqcx3stbj5nppz6cr7a 248682 248681 2026-04-05T17:07:03Z Narazeni 826 /* რესურსეფ ინტერნეტის */ 248682 wikitext text/x-wiki {{Short description|ამერიკალ ოსურ არტისტი (1908–1942)}} {{ინფოდაფა პიჯი |ჯოხო = კეროლ ლომბარდი |ოდაბჯოხო = Carole Lombard |პორტრეტი = Carole Lombard 1940.jpg |ზჷმა = 250px |მუკნაჭარა = ლომბარდი 1940 წანას |დაბჯოხო = ჯეინ ელის პიტერსი |მოღალობა = 1921–1942 |დაბ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|6|10|1908}} |დაბ აბანი = [[ფორტ-უეინი]], [[ინდიანა]], [[ააშ]] |მენოღალობა = {{შილაშანი|ააშ}} [[ააშ]] |დოლმახორალა = |ღურ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1942|1|16|1908|10|6}} |ღურ აბანი = პოტოსიშ გვალა, [[ნევადა]], [[ააშ]] |ნთხორ აბანი= ფორესტ-ლაუნიშ მემორიალურ პარკი, [[გლენდეილი]], [[კალიფორნია]] |საქვარუა = [[არტისტი]] |ერუანობა= ამერიკალი |მუმა = ფრედერიკ პიტერსი |ნანა = ელიზაბეთ პიტერსი |ალმასქუ = {{plainlist| * {{marriage|[[უილიამ პაუელი]]|1931|1933|reason=divorced}} * {{marriage|[[კლარკ გეიბლი]]|1939}} }} |სქუალეფი = |ჯილდოეფი = |ვებ-ხასჷლა = |შხვადოშხვა = '''პარტია''': [[დემოკრატიული პარტია (ააშ)|დემოკრატიული]] }} '''კეროლ ლომბარდი''' ({{lang-en|Carole Lombard}}, ბადებაშ ედომშამ ჯოხო — ''ჯეინ ელის პიტერსი''; დ. [[6 გჷმათუთა]], [[1908]] — ღ. [[16 ღურთუთა]], [[1942]]) — ამერიკალ ოსურ არტისტი, ნამუთ გჷშაკერზაფილო ჩინებულ რდჷ მუშ ენერგიულ დო შხირას ექსცენტრულ როლეფით [[სკრუბოლ-კომედია|სკრუბოლ-კომედიეფს]]. 1999 წანას, [[ამერიკაშ კინოინსტიტუტი|ამერიკაშ კინოინსტიტუტიქ]] (AFI) ლომბარდი 23-ა აბანს ქიმკიწონჷ [[AFI-იშ 100 წანა... 100 მურიცხი|კლასიკურ ჰოლივუდიშ კინოშ უკაბეტაშ ოსურ კინომურიცხეფიშ]] ერკებულს. ლომბარდიქ დებადჷ დინდარ ფანიას [[ფორტ-უეინი|ფორტ-უეინს]], ინდიანას, მარა ლოს-ანჯელესის ირდუდჷ ხვალეხე დიდაწკჷმა. 12 წანერ რდჷნ თეშ, რეჟისორ [[ალან დუანი]]ქ ქიმიჭანჷ დო მუშ ეკრანულ დებიუტ მანჯჷ ფილმის „[[იდეალურ დჷნაშებუ (ფილმი)|იდეალურ დჷნაშებუ]]“ (1921). 16 წანერობაშ ხანს კონტრაქტ გაფორმჷ [[Fox Film Corporation]]-წკჷმა, მარა თარო ეპიზოდურ როლეფს ლაჸაფენდჷ დო ართ წანაშა დეთხინეს. თიშ კარიერა მეხოლაფირო დათებუს მიორედჷ 19 წანერობაშ ხანშო, მუჟანსჷთ ავტოავარიაშ ბორჯის აკოტახილ საბორე სარკექ სახეს აკნაბუჯგა ქუგუტჷნ,<ref>{{cite web |title=How Carole Lombard's career was almost over before it began |url=https://www.thehistorypress.co.uk/articles/how-carole-lombard-s-career-was-almost-over-before-it-began/ |publisher=The History Press}}</ref> მარა თიქ თე გაჭირება გინიღჷ დო 15 კუნტამეტრაჟიან კომედიას ილაჸაფჷ [[მაკ სენეტი]]-შო 1927 წანაშე 1929 წანაშა. უკულ თიქ ქჷდიჭყუ ლაჸაფ რსულმეტრაჟიან ფილმეფს, მუჭომეფით რდჷ „[[მაღალ ნჭუ (1929 წანაშ ფილმი)|მაღალ ნჭუ]]“ (1929) დო „[[რეკეტიორი]]“ (1929). ფილმის „[[არიზონალ ბაღანა (1930 წანაშ ფილმი)|არიზონალ ბაღანა]]“ (1930) წჷმოძინელ როლიშ უკული, თიწკჷმა კონტრაქტ სტუდია [[Paramount Pictures]]-ქ გაფორმჷ. Paramount-იქ მალას ქჷდიჭყუ ლომბარდიშ გინოღალა თარ როლეფს, დუდშე უმოსო დრამატულ ფილმეფს. თიშ პოპულარობაქ ძალამო ქიმიძინჷ, მუჟანსჷთ 1931 წანას [[უილიამ პაუელი|უილიამ პაუელშა]] გეთხჷნ, მარა ჟირ წანაშა თინეფქ მაჸალურო ართიანს დეთხიეს. გინმაჭყვიდირე ჭურჭულ ლომბარდიშ კარიერას რდჷ [[ჰოვარდ ჰოუქსი]]შ პიონერულ სკრუბოლ-კომედია „[[XX ოშწანურა (ფილმი)|XX ოშწანურა]]“ (1934). არტისტიქ მუშ აფამია ზუსტას თე ჟანრის ქოძირჷ დო გაგინძორჷ ლაჸაფ თიცალ წჷმოძინელ ფილმეფს, მუჭომეფით რდჷ: „Hands Across the Table“ (1935) — პოპულარულ დუეტი [[ფრედ მაკ-მიურეი]]წკჷმა; „[[ჩქიმ ქომონჯ გოდფრი]]“ (1936) — მუდგაშოთ [[ოსკარი|ოსკარიშ]] ნომინაცია მიპალჷ (პაუელწკჷმა ართო ილაჸაფჷ); „Nothing Sacred“ (1937). თე ბორჯის ლომბარდიქ [[კლარკ გეიბლი|კლარკ გეიბლშა]] გეთხჷ. ათე „სუპერჭკობაქ“ მედიაშ დო ჯარალუაშ უკაბეტაშ ხვილაფა მიკიჭოფჷ. ოსკარიშ მოგებაშ კორინით, ლომბარდიქ ვითწანურაშ დათებუს სერიოზულ როლეფშა გეგნორთჷ, მარა თე მალობათ წჷმოძინას ვემიაჭირინუ. საბოლათ, თიქ კჷნ კომედიას დაურთჷ [[ალფრედ ჰიჩკოკი]]შ ფილმის „[[მისტერ დო მისის სმიტი (1941 წანაშ ფილმი)|მისტერ დო მისის სმიტი]]“ (1941) დო [[ერნსტ ლუბიჩი]]შ „[[ჸოფა ვარ-და ვაჸოფა (1942 წანაშ ფილმი)|ჸოფა ვარ-და ვაჸოფა]]“ (1942), ნამუთ თიშ ეკონია ეკრანულ როლ რდჷ. კეროლ ლომბარდიქ 33 წანაშ ხანას დოღურჷ TWA Flight 3-იშ ავიაკატასტროფას პოტოსიშ გვალას, ნევადას. თე უბედურ შვანქ მოხვადჷ თი ბორჯის, მუჟანსჷთ არტისტ ოურდუმე ობლიგაციეფიშ ტურნეშე ირთუდჷნ. თინა დუდგინოდვალირო ოხვარუდჷ მუშ ქიანას მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის დო ზუსტას თე მისიაქ ქეშიკიბირჷ თიშ რინა. ლომბარდ სქიდჷ სკრუბოლ-კომედიაშ ჟანრიშ დო ამერიკულ კომედიაშ ართ-ართ გჷმოხანტილ არტისტო. თინა მერჩქინელ რე კლასიკურ ჰოლივუდიშ კინოშ ნანდულ სახეთ. თიშ ენერგია, ნიჭ დო ქარიზმა ამდღარშათ სამანგა რე არტისტეფშო ედომუშამ მოსოფელს. ==რესურსეფ ინტერნეტის== * {{IMDb name|0001479}} * {{Tcmdb name}} * [http://www.virtual-history.com/movie/person/324/carole-lombard Carole Lombard] at Virtual History * [http://blog.history.in.gov/?p=885 Carole Lombard] at [http://in.gov/history/ Indiana Historical Bureau] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ლომბარდი, კეროლ}} [[კატეგორია:კეროლ ლომბარდი| ]] [[კატეგორია:XX ოშწანურაშ ამერიკალ ოსურ არტისტეფი]] [[კატეგორია:XX ოშწანურაშ ბაჰაისტეფი]] [[კატეგორია:უბედურ შვანით ნაღურეფ ნევადას]] [[კატეგორია:ამერიკალ ბაჰაისტეფი]] [[კატეგორია:ამერიკალ ბაღანა არტისტ ოსურეფი]] [[კატეგორია:ამერიკალ ოსურ კინოარტისტეფი]] [[კატეგორია:ამერიკალ უხონარე კინოშ ოსურ არტისტეფი]] [[კატეგორია:ფორესტ-ლაუნიშ მემორიალურ პარკის ნთხორილეფი (გლენდეილი)]] [[კატეგორია:ფეირფაქსიშ უმაღალაშ სკოლანათებუეფი (ლოს-ანჯელესი)]] [[კატეგორია:Paramount Pictures-იშ კონტრაქტორ არტისტეფი]] [[კატეგორია:1942 წანაშ ავიაკატასტროფეფიშ ნაკიბირეფი]] [[კატეგორია:ავიაკატასტროფეფიშ ნაკიბირეფ ააშ-ს]] [[კატეგორია:ჰოლივუდიშ უმაღალაშ სკოლანათებუეფი]] mh1ehqo64cs4o5xnlpgf8gw4whwse9b 0 44124 248689 2026-04-05T19:58:18Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: {{short description|ინდოეთიშ პრეზიდენტი (1950-1962)<!-- ვეგუძინათ რიცხუეფ ვარ-და რანწკობურ რიცხუეფი, მუჭოთ მეწურაფილ რე [[WP:CONSENSUS]]-ისჷნ -->}} {{Use dmy dates|date=პირელი 2026}} {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო = რაჯენდრა პრასადი |... 248689 wikitext text/x-wiki {{short description|ინდოეთიშ პრეზიდენტი (1950-1962)<!-- ვეგუძინათ რიცხუეფ ვარ-და რანწკობურ რიცხუეფი, მუჭოთ მეწურაფილ რე [[WP:CONSENSUS]]-ისჷნ -->}} {{Use dmy dates|date=პირელი 2026}} {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო = რაჯენდრა პრასადი | სურათი= Rajendra Prasad (Indian President), signed image for Walter Nash (NZ Prime Minister), 1958 (16017609534).jpg | სურათიშ ზჷმა = 250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო= ოფიციალურ პორტრეტი, 1950 წანა | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ინდოეთი]]შ 1-ა [[ინდოეთიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = 26 ღურთუთა, 1950 | პოსტი დიტუ = 13 მესი, 1962 | ვიცე-პრეზიდენტი = სარვეპალი რადჰაკრიშნანი | პრემიერ-მინისტრი = [[ჯავაჰარლალ ნერუ]] | წიმოხონი = [[ჩაკრავარტი რაჯაგოპალაჩარი]] (მუჭოთ გუბერნატორ-გენერალი) | მონძე = [[სარვეპალი რადჰაკრიშნანი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|3|12|1884}} | დაბადებაშ აბანი= ზირადეი, ბენგალიშ საპრეზიდენტო, [[ბრიტანეთიშ ინდოეთი]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1963|2|28|1884|12|3}} | ღურაშ აბანი= [[პატნა]], ბიჰარი, [[ინდოეთი]] | ნთხორუ აბანი = მაჰაპრაიანღატი, პატნა | მენოღალობა = {{შილაშანი|ინდოეთი}} [[ინდოეთი]] | ერუანობა = ინდოარი | მუმა = მაჰადევ საჰაი | ნანა = კამლეშვარი დევი | ალმასქუ = {{marriage|[[რაჯვანში დევი]]|1896|1962|reason=died}} | სქუალეფი= მრიტიუნჯაი პრასადი | გონათაფა = [[კალკუტაშ უნივერსიტეტი]] | პროფესია = იურისტი, ჟურნალისტი, მენცარი | საქვარუა = პოლიტიკოსი | რელიგია = [[ინდუიზმი]] | ჯილდოეფი = [[ბჰარატ რატნა]] (1962) | პარტია = [[ინდოეთიშ ერუანული კონგრესი]] | რანწკი2 = [[ინდოეთიშ ოფუტეშ მეურნობაშ სამინისტრო|ინდოეთიშ ოფუტეშ მეურნობაშ მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 = 15 მარაშინათუთა, 1947 | პოსტი დიტუ2= 14 ღურთუთა, 1948 | რანწკი3 = [[ინდოეთიშ დჷმარსხუაფალ ყარუა|დჷმარსხუაფალ ყარუაშ]] პრეზიდენტი | პოსტი დეკინჷ3 = 11 ქირსეთუთა, 1946 | პოსტი დიტუ3 = 24 ღურთუთა, 1950 }} '''რაჯენდრა პრასადი''' ({{lang-hi|राजेन्द्र प्रसाद}}; {{lang-en|Rajendra Prasad}}; დ. [[3 ქირსეთუთა]], [[1884]] — ღ. [[28 ფურთუთა]], [[1963]]) — ინდოარ პოლიტიკოსი, იურისტი, ჟურნალისტ დო მენცარი. თინა მოღალენდჷ მუჭოთ [[ინდოეთიშ პრეზიდენტი|ინდოეთიშ პირველ პრეზიდენტი]] 1950 წანაშე 1962 წანაშა, ჟირ საპრეზიდენტო ხანით. პრასადიქ [[ინდოეთიშ ერუანული კონგრესი|ინდოეთიშ ერუანულ კონგრესის]] ზოხორინალაშო ყარაფიშ ბორჯის ქაკათჷ დო [[ბიჰარი|ბიჰარიშ]] რეგიონიშ ართ-ართ უკაბეტაშ ლიდერო გინირთჷ. თინა რდჷ [[მაჰათმა განდი|მაჰათმა განდიშ]] ართ-ართ არძაშე დუდგინოდვალირ მოხუჯე. თეშ გეშა ბრიტანეთიშ ხეშუულებაქ თინა ჟირშა ჭოფჷ: 1930 წანას — [[ჯიმუშ მარში|ჯიმუშ მარშიშ]] ბორჯის დო 1942 წანას — [[გეგშართით ინდოეთშე (ყარაფი)|„გეგშართით ინდოეთშე“]] ყარაფიშ ბორჯის. 1946 წანაშ პროვინციულ გიშაგორუეფიშ უკული, პრასადიშ როლქ ქიანაშ გამაგალას ძალამო მიძინჷ: 1947–1948 წანეფს — სურსათიშ დო ოფუტეშ მეურნობაშ პირველ მინისტრი; 1947–1950 წანეფს — ინდოეთიშ დჷმარსხუაფალ ყარუაშ პრეზიდენტი; 1950–1962 წანეფს — ქიანაშ ისტორიას პირველ პრეზიდენტი; ზოხორინალაშ მეღებაშ უკული, პრასადი ხემანჯღვერენდჷ დჷმარსხუაფალ ყარუას, ნამუქჷთ აკადგინჷ [[ინდოეთიშ კონსტიტუცია]]. თე ორგანო თაშნეშე მოღალენდჷ მუჭოთ ქიანაშ ობორჯე პარლამენტი, სოიშა პირველ ართამ გიშაგორუეფქ ვემანჯჷნ. 950 წანას, მუჟანსჷთ ინდოეთიქ რესპუბლიკათ გინირთჷნ, დჷმარსხუაფალ ყარუაქ პრასად ქიანაშ პირველ პრეზიდენტო გეგშაგორჷ. პოსტიშ დაკებაშწკჷმა ართო, თიქ გემშეღჷ უშანულამაშ ტრადიცია, უპარტიობა: თიქ მიდართჷ „ინდოეთიშ ერუანულ კონგრესიშ“ პოლიტიკაშე, ანდანე პრეზიდენტიშ ინსტიტუტ ზოხორინელ დო არძაშო ართამ ქოჸოფედჷკონ. თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და პრეზიდენტიშ პოსტ უმოსო ცერემონიულ რდჷნ, პრასად პასიურ მადუდეთ ვადოსქილადე, გონათუა: თინა აქტიურო უნწყუნდჷ ხეს ინდოეთის გონათუაშ სისტემაშ წჷმოძინას; ელაჩამეფი: თინა შხირას არზენდჷ კონსტრუქციულ ელაჩამეფს თარობას შხვადოშხვა ოკითხირეეფს. 1957 წანას პრასად მაჟირაშა გეგშაგორეს პრეზიდენტო. თინა სქიდჷ აკა პრეზიდენტო ინდოეთიშ ისტორიას, ნამუთ ჟირ ედომუშამ საპრეზიდენტო ხანით მოღალენდჷნ. პრეზიდენტობაშ მოღალობაშ თებაშ უკულ (1962 წანას), რაჯენდრა პრასადიქ საბოლათ დეთხიუ აქტიურ პოლიტიკას დო „ინდოეთიშ ერუანულ კონგრესის“. თიქ მუშ რინაშ ეკონია თუთეფ ბიჰარს, სადაკატ აშრამს მუკორთჷ, სოდეთ უბრალო დო შურიელ რინათ ცხოვრენდჷ. ==რესურსეფ ინტერნეტის== {{commons category}} {{Wikiquote}} * {{PM20|FID=pe/013799}} * {{IMDb name|id=1518775}} * [https://www.presidentofindia.gov.in/dr-rajendra-prasad-served-profile დოქტორ რაჯენდრა პრასადი]შ პროფილ [[ინდოეთიშ პრეზიდენტი]]შ რანგით {{DEFAULTSORT:პრასადი, რაჯენდრა}} [[კატეგორია:რაჯენდრა პრასადი| ]] [[კატეგორია:სურენდრანათიშ კოლეჯნათებუეფი]] [[კატეგორია:ინდოარ ინდუისტეფი]] [[კატეგორია:ინდოეთიშ ზოხორინალაშო მობურჯეეფ ბიჰარშე]] [[კატეგორია:XX ოშწანურაშ ინდოარ იურისტეფი]] [[კატეგორია:ინდოეთიშ დჷმარსხუაფალ ყარუაშ მაკათურეფი]] [[კატეგორია:ბჰარატ რატნაშ მოღვენეფი]] [[კატეგორია:ინდოეთიშ პრეზიდენტეფი]] [[კატეგორია:ინდოეთიშ ერუანულ კონგრესიშ პრეზიდენტეფი]] [[კატეგორია:კალკუტაშ უნივერსიტეტნათებუეფი]] [[კატეგორია:სურენდრანათიშ იურიდიულ კოლეჯნათებუეფი]] [[კატეგორია:კალკუტაშ უნივერსიტეტიშ აკადემიურ პერსონალი]] [[კატეგორია:კალკუტაშ სითი-კოლეჯიშ აკადემიურ პერსონალი]] [[კატეგორია:ინდოეთიშ გენერალ-გუბერნატორიშ სხუნუშ მაკათურეფი]] [[კატეგორია:ინდოეთიშ ერუანულ კონგრესიშ პოლიტიკოსეფ ბიჰარშე]] [[კატეგორია:ბიჰარიშ პროვინციულ კონგრესიშ კომიტეტიშ პრეზიდენტეფი]] s38jgbeliguquas97mkh493lkegecef 248690 248689 2026-04-05T19:58:44Z Narazeni 826 248690 wikitext text/x-wiki {{short description|ინდოეთიშ პრეზიდენტი (1950-1962)<!-- ვეგუძინათ რიცხუეფ ვარ-და რანწკობურ რიცხუეფი, მუჭოთ მეწურაფილ რე [[WP:CONSENSUS]]-ისჷნ -->}} {{Use dmy dates|date=პირელი 2026}} {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო = რაჯენდრა პრასადი | სურათი= Rajendra Prasad (Indian President), signed image for Walter Nash (NZ Prime Minister), 1958 (16017609534).jpg | სურათიშ ზჷმა = 250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო= ოფიციალურ პორტრეტი, 1950 წანა | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ინდოეთი]]შ 1-ა [[ინდოეთიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = 26 ღურთუთა, 1950 | პოსტი დიტუ = 13 მესი, 1962 | ვიცე-პრეზიდენტი = სარვეპალი რადჰაკრიშნანი | პრემიერ-მინისტრი = [[ჯავაჰარლალ ნერუ]] | წიმოხონი = [[ჩაკრავარტი რაჯაგოპალაჩარი]] (მუჭოთ გუბერნატორ-გენერალი) | მონძე = [[სარვეპალი რადჰაკრიშნანი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|3|12|1884}} | დაბადებაშ აბანი= ზირადეი, ბენგალიშ საპრეზიდენტო, [[ბრიტანეთიშ ინდოეთი]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1963|2|28|1884|12|3}} | ღურაშ აბანი= [[პატნა]], ბიჰარი, [[ინდოეთი]] | ნთხორუ აბანი = მაჰაპრაიანღატი, პატნა | მენოღალობა = {{შილაშანი|ინდოეთი}} [[ინდოეთი]] | ერუანობა = ინდოარი | მუმა = მაჰადევ საჰაი | ნანა = კამლეშვარი დევი | ალმასქუ = {{marriage|[[რაჯვანში დევი]]|1896|1962|reason=died}} | სქუალეფი= მრიტიუნჯაი პრასადი | გონათაფა = [[კალკუტაშ უნივერსიტეტი]] | პროფესია = იურისტი, ჟურნალისტი, მენცარი | საქვარუა = პოლიტიკოსი | რელიგია = [[ინდუიზმი]] | ჯილდოეფი = [[ბჰარატ რატნა]] (1962) | პარტია = [[ინდოეთიშ ერუანული კონგრესი]] | რანწკი2 = [[ინდოეთიშ ოფუტეშ მეურნობაშ სამინისტრო|ინდოეთიშ ოფუტეშ მეურნობაშ მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 = 15 მარაშინათუთა, 1947 | პოსტი დიტუ2= 14 ღურთუთა, 1948 | რანწკი3 = [[ინდოეთიშ დჷმარსხუაფალ ყარუა|დჷმარსხუაფალ ყარუაშ]] პრეზიდენტი | პოსტი დეკინჷ3 = 11 ქირსეთუთა, 1946 | პოსტი დიტუ3 = 24 ღურთუთა, 1950 }} '''რაჯენდრა პრასადი''' ({{lang-hi|राजेन्द्र प्रसाद}}; {{lang-en|Rajendra Prasad}}; დ. [[3 ქირსეთუთა]], [[1884]] — ღ. [[28 ფურთუთა]], [[1963]]) — ინდოარ პოლიტიკოსი, იურისტი, ჟურნალისტ დო მენცარი. თინა მოღალენდჷ მუჭოთ [[ინდოეთიშ პრეზიდენტი|ინდოეთიშ პირველ პრეზიდენტი]] 1950 წანაშე 1962 წანაშა, ჟირ საპრეზიდენტო ხანით. პრასადიქ [[ინდოეთიშ ერუანული კონგრესი|ინდოეთიშ ერუანულ კონგრესის]] ზოხორინალაშო ყარაფიშ ბორჯის ქაკათჷ დო [[ბიჰარი|ბიჰარიშ]] რეგიონიშ ართ-ართ უკაბეტაშ ლიდერო გინირთჷ. თინა რდჷ [[მაჰათმა განდი|მაჰათმა განდიშ]] ართ-ართ არძაშე დუდგინოდვალირ მოხუჯე. თეშ გეშა ბრიტანეთიშ ხეშუულებაქ თინა ჟირშა ჭოფჷ: 1930 წანას — [[ჯიმუშ მარში|ჯიმუშ მარშიშ]] ბორჯის დო 1942 წანას — [[გეგშართით ინდოეთშე (ყარაფი)|„გეგშართით ინდოეთშე“]] ყარაფიშ ბორჯის. 1946 წანაშ პროვინციულ გიშაგორუეფიშ უკული, პრასადიშ როლქ ქიანაშ გამაგალას ძალამო მიძინჷ: 1947–1948 წანეფს — სურსათიშ დო ოფუტეშ მეურნობაშ პირველ მინისტრი; 1947–1950 წანეფს — ინდოეთიშ დჷმარსხუაფალ ყარუაშ პრეზიდენტი; 1950–1962 წანეფს — ქიანაშ ისტორიას პირველ პრეზიდენტი; ზოხორინალაშ მეღებაშ უკული, პრასადი ხემანჯღვერენდჷ დჷმარსხუაფალ ყარუას, ნამუქჷთ აკადგინჷ [[ინდოეთიშ კონსტიტუცია]]. თე ორგანო თაშნეშე მოღალენდჷ მუჭოთ ქიანაშ ობორჯე პარლამენტი, სოიშა პირველ ართამ გიშაგორუეფქ ვემანჯჷნ. 950 წანას, მუჟანსჷთ ინდოეთიქ რესპუბლიკათ გინირთჷნ, დჷმარსხუაფალ ყარუაქ პრასად ქიანაშ პირველ პრეზიდენტო გეგშაგორჷ. პოსტიშ დაკებაშწკჷმა ართო, თიქ გემშეღჷ უშანულამაშ ტრადიცია, უპარტიობა: თიქ მიდართჷ „ინდოეთიშ ერუანულ კონგრესიშ“ პოლიტიკაშე, ანდანე პრეზიდენტიშ ინსტიტუტ ზოხორინელ დო არძაშო ართამ ქოჸოფედჷკონ. თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და პრეზიდენტიშ პოსტ უმოსო ცერემონიულ რდჷნ, პრასად პასიურ მადუდეთ ვადოსქილადე, გონათუა: თინა აქტიურო უნწყუნდჷ ხეს ინდოეთის გონათუაშ სისტემაშ წჷმოძინას; ელაჩამეფი: თინა შხირას არზენდჷ კონსტრუქციულ ელაჩამეფს თარობას შხვადოშხვა ოკითხირეეფს. 1957 წანას პრასად მაჟირაშა გეგშაგორეს პრეზიდენტო. თინა სქიდჷ აკა პრეზიდენტო ინდოეთიშ ისტორიას, ნამუთ ჟირ ედომუშამ საპრეზიდენტო ხანით მოღალენდჷნ. პრეზიდენტობაშ მოღალობაშ თებაშ უკულ (1962 წანას), რაჯენდრა პრასადიქ საბოლათ დეთხიუ აქტიურ პოლიტიკას დო „ინდოეთიშ ერუანულ კონგრესის“. თიქ მუშ რინაშ ეკონია თუთეფ ბიჰარს, სადაკატ აშრამს მუკორთჷ, სოდეთ უბრალო დო შურიელ რინათ ცხოვრენდჷ. ==რესურსეფ ინტერნეტის== {{commons category}} {{Wikiquote}} * {{PM20|FID=pe/013799}} * {{IMDb name|id=1518775}} * [https://www.presidentofindia.gov.in/dr-rajendra-prasad-served-profile დოქტორ რაჯენდრა პრასადი]შ პროფილ [[ინდოეთიშ პრეზიდენტი]]შ რანგით {{ინდოეთიშ პრეზიდენტეფი}} {{DEFAULTSORT:პრასადი, რაჯენდრა}} [[კატეგორია:რაჯენდრა პრასადი| ]] [[კატეგორია:სურენდრანათიშ კოლეჯნათებუეფი]] [[კატეგორია:ინდოარ ინდუისტეფი]] [[კატეგორია:ინდოეთიშ ზოხორინალაშო მობურჯეეფ ბიჰარშე]] [[კატეგორია:XX ოშწანურაშ ინდოარ იურისტეფი]] [[კატეგორია:ინდოეთიშ დჷმარსხუაფალ ყარუაშ მაკათურეფი]] [[კატეგორია:ბჰარატ რატნაშ მოღვენეფი]] [[კატეგორია:ინდოეთიშ პრეზიდენტეფი]] [[კატეგორია:ინდოეთიშ ერუანულ კონგრესიშ პრეზიდენტეფი]] [[კატეგორია:კალკუტაშ უნივერსიტეტნათებუეფი]] [[კატეგორია:სურენდრანათიშ იურიდიულ კოლეჯნათებუეფი]] [[კატეგორია:კალკუტაშ უნივერსიტეტიშ აკადემიურ პერსონალი]] [[კატეგორია:კალკუტაშ სითი-კოლეჯიშ აკადემიურ პერსონალი]] [[კატეგორია:ინდოეთიშ გენერალ-გუბერნატორიშ სხუნუშ მაკათურეფი]] [[კატეგორია:ინდოეთიშ ერუანულ კონგრესიშ პოლიტიკოსეფ ბიჰარშე]] [[კატეგორია:ბიჰარიშ პროვინციულ კონგრესიშ კომიტეტიშ პრეზიდენტეფი]] 98dhxpbxqsj1rfmzanzas6d7u39q75i 248691 248690 2026-04-05T19:59:00Z Narazeni 826 /* რესურსეფ ინტერნეტის */ 248691 wikitext text/x-wiki {{short description|ინდოეთიშ პრეზიდენტი (1950-1962)<!-- ვეგუძინათ რიცხუეფ ვარ-და რანწკობურ რიცხუეფი, მუჭოთ მეწურაფილ რე [[WP:CONSENSUS]]-ისჷნ -->}} {{Use dmy dates|date=პირელი 2026}} {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო = რაჯენდრა პრასადი | სურათი= Rajendra Prasad (Indian President), signed image for Walter Nash (NZ Prime Minister), 1958 (16017609534).jpg | სურათიშ ზჷმა = 250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო= ოფიციალურ პორტრეტი, 1950 წანა | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ინდოეთი]]შ 1-ა [[ინდოეთიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = 26 ღურთუთა, 1950 | პოსტი დიტუ = 13 მესი, 1962 | ვიცე-პრეზიდენტი = სარვეპალი რადჰაკრიშნანი | პრემიერ-მინისტრი = [[ჯავაჰარლალ ნერუ]] | წიმოხონი = [[ჩაკრავარტი რაჯაგოპალაჩარი]] (მუჭოთ გუბერნატორ-გენერალი) | მონძე = [[სარვეპალი რადჰაკრიშნანი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|3|12|1884}} | დაბადებაშ აბანი= ზირადეი, ბენგალიშ საპრეზიდენტო, [[ბრიტანეთიშ ინდოეთი]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1963|2|28|1884|12|3}} | ღურაშ აბანი= [[პატნა]], ბიჰარი, [[ინდოეთი]] | ნთხორუ აბანი = მაჰაპრაიანღატი, პატნა | მენოღალობა = {{შილაშანი|ინდოეთი}} [[ინდოეთი]] | ერუანობა = ინდოარი | მუმა = მაჰადევ საჰაი | ნანა = კამლეშვარი დევი | ალმასქუ = {{marriage|[[რაჯვანში დევი]]|1896|1962|reason=died}} | სქუალეფი= მრიტიუნჯაი პრასადი | გონათაფა = [[კალკუტაშ უნივერსიტეტი]] | პროფესია = იურისტი, ჟურნალისტი, მენცარი | საქვარუა = პოლიტიკოსი | რელიგია = [[ინდუიზმი]] | ჯილდოეფი = [[ბჰარატ რატნა]] (1962) | პარტია = [[ინდოეთიშ ერუანული კონგრესი]] | რანწკი2 = [[ინდოეთიშ ოფუტეშ მეურნობაშ სამინისტრო|ინდოეთიშ ოფუტეშ მეურნობაშ მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 = 15 მარაშინათუთა, 1947 | პოსტი დიტუ2= 14 ღურთუთა, 1948 | რანწკი3 = [[ინდოეთიშ დჷმარსხუაფალ ყარუა|დჷმარსხუაფალ ყარუაშ]] პრეზიდენტი | პოსტი დეკინჷ3 = 11 ქირსეთუთა, 1946 | პოსტი დიტუ3 = 24 ღურთუთა, 1950 }} '''რაჯენდრა პრასადი''' ({{lang-hi|राजेन्द्र प्रसाद}}; {{lang-en|Rajendra Prasad}}; დ. [[3 ქირსეთუთა]], [[1884]] — ღ. [[28 ფურთუთა]], [[1963]]) — ინდოარ პოლიტიკოსი, იურისტი, ჟურნალისტ დო მენცარი. თინა მოღალენდჷ მუჭოთ [[ინდოეთიშ პრეზიდენტი|ინდოეთიშ პირველ პრეზიდენტი]] 1950 წანაშე 1962 წანაშა, ჟირ საპრეზიდენტო ხანით. პრასადიქ [[ინდოეთიშ ერუანული კონგრესი|ინდოეთიშ ერუანულ კონგრესის]] ზოხორინალაშო ყარაფიშ ბორჯის ქაკათჷ დო [[ბიჰარი|ბიჰარიშ]] რეგიონიშ ართ-ართ უკაბეტაშ ლიდერო გინირთჷ. თინა რდჷ [[მაჰათმა განდი|მაჰათმა განდიშ]] ართ-ართ არძაშე დუდგინოდვალირ მოხუჯე. თეშ გეშა ბრიტანეთიშ ხეშუულებაქ თინა ჟირშა ჭოფჷ: 1930 წანას — [[ჯიმუშ მარში|ჯიმუშ მარშიშ]] ბორჯის დო 1942 წანას — [[გეგშართით ინდოეთშე (ყარაფი)|„გეგშართით ინდოეთშე“]] ყარაფიშ ბორჯის. 1946 წანაშ პროვინციულ გიშაგორუეფიშ უკული, პრასადიშ როლქ ქიანაშ გამაგალას ძალამო მიძინჷ: 1947–1948 წანეფს — სურსათიშ დო ოფუტეშ მეურნობაშ პირველ მინისტრი; 1947–1950 წანეფს — ინდოეთიშ დჷმარსხუაფალ ყარუაშ პრეზიდენტი; 1950–1962 წანეფს — ქიანაშ ისტორიას პირველ პრეზიდენტი; ზოხორინალაშ მეღებაშ უკული, პრასადი ხემანჯღვერენდჷ დჷმარსხუაფალ ყარუას, ნამუქჷთ აკადგინჷ [[ინდოეთიშ კონსტიტუცია]]. თე ორგანო თაშნეშე მოღალენდჷ მუჭოთ ქიანაშ ობორჯე პარლამენტი, სოიშა პირველ ართამ გიშაგორუეფქ ვემანჯჷნ. 950 წანას, მუჟანსჷთ ინდოეთიქ რესპუბლიკათ გინირთჷნ, დჷმარსხუაფალ ყარუაქ პრასად ქიანაშ პირველ პრეზიდენტო გეგშაგორჷ. პოსტიშ დაკებაშწკჷმა ართო, თიქ გემშეღჷ უშანულამაშ ტრადიცია, უპარტიობა: თიქ მიდართჷ „ინდოეთიშ ერუანულ კონგრესიშ“ პოლიტიკაშე, ანდანე პრეზიდენტიშ ინსტიტუტ ზოხორინელ დო არძაშო ართამ ქოჸოფედჷკონ. თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და პრეზიდენტიშ პოსტ უმოსო ცერემონიულ რდჷნ, პრასად პასიურ მადუდეთ ვადოსქილადე, გონათუა: თინა აქტიურო უნწყუნდჷ ხეს ინდოეთის გონათუაშ სისტემაშ წჷმოძინას; ელაჩამეფი: თინა შხირას არზენდჷ კონსტრუქციულ ელაჩამეფს თარობას შხვადოშხვა ოკითხირეეფს. 1957 წანას პრასად მაჟირაშა გეგშაგორეს პრეზიდენტო. თინა სქიდჷ აკა პრეზიდენტო ინდოეთიშ ისტორიას, ნამუთ ჟირ ედომუშამ საპრეზიდენტო ხანით მოღალენდჷნ. პრეზიდენტობაშ მოღალობაშ თებაშ უკულ (1962 წანას), რაჯენდრა პრასადიქ საბოლათ დეთხიუ აქტიურ პოლიტიკას დო „ინდოეთიშ ერუანულ კონგრესის“. თიქ მუშ რინაშ ეკონია თუთეფ ბიჰარს, სადაკატ აშრამს მუკორთჷ, სოდეთ უბრალო დო შურიელ რინათ ცხოვრენდჷ. ==რესურსეფ ინტერნეტის== {{commons category}} {{Wikiquote}} * {{IMDb name|id=1518775}} * [https://www.presidentofindia.gov.in/dr-rajendra-prasad-served-profile დოქტორ რაჯენდრა პრასადი]შ პროფილ [[ინდოეთიშ პრეზიდენტი]]შ რანგით {{ინდოეთიშ პრეზიდენტეფი}} {{DEFAULTSORT:პრასადი, რაჯენდრა}} [[კატეგორია:რაჯენდრა პრასადი| ]] [[კატეგორია:სურენდრანათიშ კოლეჯნათებუეფი]] [[კატეგორია:ინდოარ ინდუისტეფი]] [[კატეგორია:ინდოეთიშ ზოხორინალაშო მობურჯეეფ ბიჰარშე]] [[კატეგორია:XX ოშწანურაშ ინდოარ იურისტეფი]] [[კატეგორია:ინდოეთიშ დჷმარსხუაფალ ყარუაშ მაკათურეფი]] [[კატეგორია:ბჰარატ რატნაშ მოღვენეფი]] [[კატეგორია:ინდოეთიშ პრეზიდენტეფი]] [[კატეგორია:ინდოეთიშ ერუანულ კონგრესიშ პრეზიდენტეფი]] [[კატეგორია:კალკუტაშ უნივერსიტეტნათებუეფი]] [[კატეგორია:სურენდრანათიშ იურიდიულ კოლეჯნათებუეფი]] [[კატეგორია:კალკუტაშ უნივერსიტეტიშ აკადემიურ პერსონალი]] [[კატეგორია:კალკუტაშ სითი-კოლეჯიშ აკადემიურ პერსონალი]] [[კატეგორია:ინდოეთიშ გენერალ-გუბერნატორიშ სხუნუშ მაკათურეფი]] [[კატეგორია:ინდოეთიშ ერუანულ კონგრესიშ პოლიტიკოსეფ ბიჰარშე]] [[კატეგორია:ბიჰარიშ პროვინციულ კონგრესიშ კომიტეტიშ პრეზიდენტეფი]] 1n2m5mgbqmnzvw2bwvykaum9c1djkkj 10 44125 248692 2026-04-05T21:20:07Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: {{#invoke:About-distinguish|aboutDistinguish<noinclude>|USE1|PAGE1</noinclude>}}<noinclude>{{Documentation}}</noinclude> 248692 wikitext text/x-wiki {{#invoke:About-distinguish|aboutDistinguish<noinclude>|USE1|PAGE1</noinclude>}}<noinclude>{{Documentation}}</noinclude> 03lr7zkf0di7o83zpmegdwk8b92arbs 248697 248692 2026-04-05T21:31:45Z Narazeni 826 248697 wikitext text/x-wiki {{#invoke:About-distinguish|aboutDistinguish<noinclude>|USE1|PAGE1</noinclude>}}<noinclude>{{Documentation}}</noinclude> ihx2bs3qpp3kpdjr0woyjdqkl8icxtz 248698 248697 2026-04-05T21:32:10Z Narazeni 826 248698 wikitext text/x-wiki : {{#invoke:About-distinguish|aboutDistinguish<noinclude>|USE1|PAGE1</noinclude>}}<noinclude>{{Documentation}}</noinclude> blkl7xo5yjyod5tqbsbedcnuq71du8p 248699 248698 2026-04-05T21:33:43Z Narazeni 826 248699 wikitext text/x-wiki :''{{#invoke:About-distinguish|aboutDistinguish<noinclude>|USE1|PAGE1</noinclude>}}''<noinclude>{{Documentation}}</noinclude> lidhdhis28kmh34fnq5awn11wtrvijz