ვიკიპედია xmfwiki https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%93%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%B7%E1%83%9A%E1%83%90 MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter მედია სპეციალური განხილვა მომხმარებელი მომხმარებლის განხილვა ვიკიპედია ვიკიპედია სხუნუა ფაილი ფაილის განხილვა მედიავიკი მედიავიკის განხილვა თარგი თარგის განხილვა დახმარება დახმარების განხილვა კატეგორია კატეგორიის განხილვა TimedText TimedText talk მოდული მოდულის განხილვა Event Event talk 0 11547 249051 207533 2026-04-11T23:34:24Z Narazeni 826 ინფორმაციაშ დინოძინა, სტატიაშ ინფორმაციულ დო ვიზუალურ მიშაძინა, გიშათინუა, ხალიწუა 249051 wikitext text/x-wiki {{Short description|წყარმალუ ცენტრალურ აფრიკას}} {{ინფოდაფა_წყარმალუ |ჯოხო = კონგო |ორიგინალური ჯოხო = Congo River<br />''Fleuve Congo''<br />''Rio Congo''<br />''Mto Kongo'' |ფოტო = Aerial view of the Congo River near Kisangani.jpg |ფოტოშ ზჷმა = 300 |დუდჯოხო = წყარმალუ კონგო ნოღა [[კისანგანი|კისანგანწკჷმა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოშ დრ]] |რუკა = Congobasinmap.png |რუკაშ სიგანა = 300 |რუკაშ მუკნაჭარა = წყარმალუ კონგოშ ღანჩო |სიგჷრძა = 4,700 კმ |ღანჩოშ ფართობი = 4,014,500 კმ² |ღანჩო = კონგოშ ღანჩო |წყარმალუეფიშ ღანჩო = ატლანტიშ ოკიანე |წყარიშ ხარჯი = 41,200 მ³/წმ |გოზჷმუაშ აბანი = [[ბანანა (კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა)|ბანანა]] (ინაკათაფწკჷმა) |ოდუდე = [[ლუალაბა]] |ოდუდეშ ორენი = [[კატანგაშ პლატო]] |ოდუდეშ სიმაღალა = 1,420 მ |s_lat_dir = S |s_lat_deg = 11 |s_lat_min = 45 |s_lat_sec = 53 |s_lon_dir = E |s_lon_deg = 26 |s_lon_min = 30 |s_lon_sec = 10 |აკაკათაფუ = [[ატლანტიშ ოკიანე]] |აკაკათაფუშ ორენი = |აკაკათაფუშ სიმაღალა = 0 მ |m_lat_dir = S |m_lat_deg = 06 |m_lat_min = 04 |m_lat_sec = 30 |m_lon_dir = E |m_lon_deg = 12 |m_lon_min = 27 |m_lon_sec = 00 |ინაკათუ= (მარძგვ.) [[უბანგი]], [[სანგა]], [[ლუკუგა]];<br>(კვარჩხ.) [[კასაი]], [[ლომამი]], [[ლულონგა (წყარმალუ)|ლულონგა]] |წყარმალუშ გეკინალა = |ქიანეფი = {{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}}<br>{{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}}<br>{{შილა|ზამბია}}<br>{{შილა|ანგოლა}} |რეგიონი = [[ცენტრალური აფრიკა|ცენტრალურ აფრიკა]] |ნოღეფი= [[კინშასა]], [[ბრაზავილი]], [[კისანგანი]], [[მატადი]] |Commons = Congo River }} '''წყარმალუ კონგო''' ({{lang-kg|Nzâdi Kôngo}}, {{lang-sw|Mto Kongo}}, {{lang-fr|Fleuve Congo}}, {{lang-pt|Rio Congo}}; კინოხ ჩინებულ მუჭოთ '''წყარმალუ ზაირი''') — სიგჷნძათ მაჟირა წყარმალუ [[აფრიკა]]ს, ნამუთ ხვალე [[ნილოსი]]ს აკმასქიდუ; თაშნეშე თინა რე მასუმა უკაბეტაშ წყარმალუ მოსოფელს [[წყარმალუეფიშ ერკებული წყარიშ ხარჯიშ მეჯინათ|წყარიშ ხარჯიშ]] ნტირათ, [[ამაზონი]]შ დო [[განგი]]–[[ბრაჰმაპუტრა]]შ უკული. თენა რე მოსოფელიშ არძაშე უტომბაშ რეგისტრირაფილ წყარმალუ, ნამუშ ზჷმილ სიტომბე დოხოლაფირო 220 მეტრ რე.<ref name="usgs2008">{{cite web |title=Discharge and Other Hydraulic Measurements for Characterizing the Hydraulics of Lower Congo River, July 2008 |first=Kevin |last=Oberg |date=July 2008 |publisher=U.S. Geological Survey |url=https://hydroacoustics.usgs.gov/publications/Measurements4LowerCongo-6.pdf |access-date=14 March 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111015143546/http://hydroacoustics.usgs.gov/publications/Measurements4LowerCongo-6.pdf |archive-date=15 October 2011 |url-status=live }}</ref> კონგო–[[ლუალაბა]]–[[ლუვუა (წყარმალუ)|ლუვუა]]–[[ლუაპულა (წყარმალუ)|ლუაპულა]]–[[ჩამბეში|ჩამბეშიშ]] სისტემაშ ართამ სიგჷნძა 4,700 კილომეტრ რე, ნამუთ თის მოსოფელიშ მაჩხორა [[წყარმალუეფიშ ერკებული სიგჷნძაშ მეჯინათ|არძაშე გჷნძე წყარმალუთ]] გინართინუანს. ჩამბეში წყარმალუ ლუალაბაშ ნადუ რე, „ლუალაბა“ წყარმალუ კონგოშ ჯოხო რე [[ბოიომაშ წყარგელაფუეფი]]შ ჟილეშე, ნამუთ 1,800 კილომეტრიშ სიგჷნძაშ რე. [[ლუალაბა|ლუალაბაწკჷმა]], წყარმალუ კონგოშ თარ ნადუწკჷმა ართო გოზჷმუათ, წყარმალუ კონგოშ ართამ სიგჷნძა 4,370 კილომეტრ რე. თენა რე აკა კაბეტ წყარმალუ მოსოფელს, ნამუთ [[ეკვატორი|ეკვატორს]] ჟირშა გინმოკვათუნსჷნ. <ref>{{harvnb|Forbath|1979|p=[https://archive.org/details/rivercongodiscov0000forb/page/6 6]}}. "Not until it crosses the Equator will it at last turn away from this misleading course and, describing a remarkable counter-clockwise arc first to the west and then to the southwest, flow back across the Equator and on down to the Atlantic.<br /><br />In this the Congo is exceptional. No other major river in the world crosses the Equator even once, let alone twice."</ref> [[კონგოშ ღანჩო]]შ ართამ ფართობ დოხოლაფირო 4,000,000კმ² რე, ნამუთ ედომუშამ აფრიკაშ სქირონიშ მასაშ 13%-ის აკმადგინანს. == ეტიმოლოგია == ჯოხოდვალა კონგო (Congo/Kongo) მოურს [[კონგოშ ომაფე]]შე, ნამუთ კინოხ წყარმალუშ ობჟათე წყარპიჯის იდვალუაფუდჷ. ომაფეს, მუშჸურე, ჯოხოქ გიადჷ აბორიგენი ბანტუშ [[კონგო (კათა)|კონგოშ კათაშ]] პატიოცემელო, ნამუეფჷთ XVII ოშწანურას „ესი-კონგოშ“ (Esikongo) ჯოხოთ რდეს ჩინებული.<ref>{{cite book |title=Africa's Urban Past |first=David |last=Anderson |date=2000 |isbn=978-0-85255-761-7 |url=https://books.google.com/books?id=0IwMwBVfr0sC&pg=PA79 |page=79 |publisher=James Currey Publishers |access-date=4 May 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171222054121/https://books.google.co.uk/books?id=0IwMwBVfr0sC&pg=PA79 |archive-date=22 December 2017 |url-status=live }}</ref> უშქაშეთ კონგოშ ომაფეშ ობჟათეშე იდვალუაფუდჷ მოგვენ ჯოხოდვალაშ მოღვენ [[კაკონგო]]შ ომაფე, ნამუთ 1535 წანას იშინუაფუ. [[აბრაამ ორტელიუსი]]ქ მუშ 1564 წანაშ მოსოფელიშ რუკას წყარმალუშ ინოკათაფწკჷმა მადვალუ ნოღა „მანიკონგოშ“ (Manicongo) ჯოხოთ მიოწურუ.{{efn|[[მანიკონგო]] სინანდულეს კონგოშ მაფეფიშ ტიტული რდჷ; თინეფიშ ნანანოღა იდვალუაფუდჷ ამდღარ [[მბანზა-კონგო]]შ აბანს, ანგოლაშ ოორუე-ბჟადალ [[ზაირიშ პროვინცია]]-ს. ორტელიუსის ვაუღუდჷ ინფორმაცია აფრიკაშ [[ოროგრაფია]]შ გეშა დო წყარმალუეფშო გჷმოგონილ წყარმალუეფიშ კალაპოტეფ დოხანტჷ; წყარმალუ კონგო, [[ესტუარი]]შ ჟილეშე მუკოტახილო ითირანს მალობას ობჟათეშა დო მეურს თექ, ნამუთ ამდღარ [[ანგოლა]]შ დო [[ბოტსვანა]]შ ტერიტორიეფს უხუჯანსჷნ.}} თურულ ჯოხოდვალა კონგო, საეგებიოთ, მოურს ზიტყვაშე, ნამუთ ოჯარალუ შაყარუას ვარ-და თურულ კათუას შანენს. კონგოშ კათაშ ვარ-და ბაკონგოშ (Bakongo) თეხანურ ჯოხოდვალაქ XX ოშწანურაშ დაჭყაფუს მიშართჷ. ჯოხოდვალა „ზაირი“ მოურს კიკონგო ნინაშ ზიტყვა nzere-შ („წყარმალუ“) პორტუგალიურ ადაპტაციაშე, ნამუთ ზიტყვა nzadi o nzere-შ („წყარმალუ, ნამუთ შხვა წყარმალუეფს ყინტუნსჷნ“) კუნტა ფორმა რე.{{sfn|Forbath|1979|ხს=19}} XVI დო XVII ოშწანურეფს წყარმალუ ჩინებულ რდჷ „ზაირიშ“ ჯოხოდვალათ; XVIII ოშწანურაშ განწეხანს, ინგლისურ გჷმორინაფას „კონგოქ“ ჭიე-ჭიეთ დოთირუ „ზაირი“ დო XIX ოშწანურაშ ლიტერატურას „კონგო“ უკვე პრიორიტეტულ ინგლისურ ჯოხო რე, თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და მახორუეფიშით გჷმორინილ ჯოხოდვალეფი — „ზაჰირი“ ვარ-და „ზაირი“ — კჷნე ხშირას იშინუაფუდჷ.<ref>{{cite book |author=James Barbot |title=An Abstract of a Voyage to Congo River, Or the Zair and to Cabinde in the Year 1700 |date=1746}} {{}}{{cite book |author=James Hingston Tuckey |date=1818 |title=Narrative of an Expedition to Explore the River Zaire, Usually Called the Congo, in South Africa, in 1816 |url=https://archive.org/details/narrativeofexped00tuck |access-date=11 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180521164926/https://archive.org/details/narrativeofexped00tuck |archive-date=21 May 2018 |url-status=live}} {{}}{{cite book |quote=Congo River, called ''Zahir'' or ''Zaire'' by the natives |author=John Purdy |title=Memoir, Descriptive and Explanatory, to Accompany the New Chart of the Ethiofic Or Southern Atlantic Ocean |date=1822 |page=112 }}</ref> [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] დო [[კონგოშ რესპუბლიკა]] თე წყარმალუშ პატიოცემელო რე ჯოხოდვალირი, თაშნეშე მუჭოთ კინოხიან [[კონგოშ რესპუბლიკა (ლეოპოლდვილი)|კონგოშ რესპუბლიკა]], ნამუქჷთ 1960 წანას [[ბელგიური კონგო]]შე ზოხორინალა მიღჷ. 1971–1997 წანეფს რინელ [[ზაირი|ზაირიშ რესპუბლიკას]] ხოლო წყარმალუშ ფრანგულ დო პორტუგალიურ ჯოხოდვალაქ გიადჷ. ==კომენტარეფი== <references group="კომ."/> ==რესურსეფი ინტერნეტის== *[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/132484/Congo-River წყარმალუ კონგო, ენციკლოპედია ბრიტანიკა] *[http://www.ppl.nl/index.php?option=com_wrapper&view=wrapper&Itemid=82 Bibliography on Water Resources and International Law] *[http://earthtrends.wri.org/maps_spatial/maps_detail_static.cfm?map_select=289&theme=2 Information and a map of the Congo's watershed] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051219181619/http://earthtrends.wri.org/maps_spatial/maps_detail_static.cfm?map_select=289&theme=2 |date=2005-12-19 }} *[http://www.waterandnature.org/eatlas/html/af3.html Map of the Congo River basin at Water Resources eAtlas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071227112826/http://www.waterandnature.org/eatlas/html/af3.html |date=2007-12-27 }} *[http://www.elebo.com/congo-river Interesting pictures and details to see] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140828141212/http://www.elebo.com/congo-river |date=2014-08-28 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:კონგო (წყარმალუ)| ]] [[კატეგორია:კონგოშ ღანჩო|*]] [[კატეგორია:ანგოლაშ დო კონგოშ დემოკრატიულ რესპუბლიკაშ ხურგა]] [[კატეგორია:ოხურგე წყარმალუეფი]] [[კატეგორია:კონგოშ ტყალეფი]] [[კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ დო კონგოშ რესპუბლიკაშ ხურგა]] [[კატეგორია:აფრიკაშ წყარმალუეფი]] [[კატეგორია:ფიზიოგრაფიულ გუმნართეფი]] [[კატეგორია:ანგოლაშ წყარმალუეფი]] [[კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ წყარმალუეფი]] [[კატეგორია:კონგოშ რესპუბლიკაშ წყარმალუეფი]] cnr4708guxvuouv6300swushtbtxk7e 249052 249051 2026-04-11T23:35:21Z Narazeni 826 249052 wikitext text/x-wiki {{Short description|წყარმალუ ცენტრალურ აფრიკას}} {{ინფოდაფა_წყარმალუ |ჯოხო = კონგო |ორიგინალური ჯოხო = Congo River<br />''Fleuve Congo''<br />''Rio Congo''<br />''Mto Kongo'' |ფოტო = Aerial view of the Congo River near Kisangani.jpg |ფოტოშ ზჷმა = 300 |დუდჯოხო = წყარმალუ კონგო ნოღა [[კისანგანი|კისანგანწკჷმა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოშ დრ]] |რუკა = Congobasinmap.png |რუკაშ სიგანა = 300 |რუკაშ მუკნაჭარა = წყარმალუ კონგოშ ღანჩო |სიგჷრძა = 4,700 კმ |ღანჩოშ ფართობი = 4,014,500 კმ² |ღანჩო = კონგოშ ღანჩო |წყარმალუეფიშ ღანჩო = ატლანტიშ ოკიანე |წყარიშ ხარჯი = 41,200 მ³/წმ |გოზჷმუაშ აბანი = [[ბანანა (კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა)|ბანანა]] (ინაკათაფწკჷმა) |ოდუდე = [[ლუალაბა]] |ოდუდეშ ორენი = [[კატანგაშ პლატო]] |ოდუდეშ სიმაღალა = 1,420 მ |s_lat_dir = S |s_lat_deg = 11 |s_lat_min = 45 |s_lat_sec = 53 |s_lon_dir = E |s_lon_deg = 26 |s_lon_min = 30 |s_lon_sec = 10 |აკაკათაფუ = [[ატლანტიშ ოკიანე]] |აკაკათაფუშ ორენი = |აკაკათაფუშ სიმაღალა = 0 მ |m_lat_dir = S |m_lat_deg = 06 |m_lat_min = 04 |m_lat_sec = 30 |m_lon_dir = E |m_lon_deg = 12 |m_lon_min = 27 |m_lon_sec = 00 |ინაკათუ= (მარძგვ.) [[უბანგი]], [[სანგა]], [[ლუკუგა]];<br>(კვარჩხ.) [[კასაი]], [[ლომამი]], [[ლულონგა (წყარმალუ)|ლულონგა]] |წყარმალუშ გეკინალა = |ქიანეფი = {{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}}<br>{{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}}<br>{{შილა|ზამბია}}<br>{{შილა|ანგოლა}} |რეგიონი = [[ცენტრალური აფრიკა|ცენტრალურ აფრიკა]] |ნოღეფი= [[კინშასა]], [[ბრაზავილი]], [[კისანგანი]], [[მატადი]] |Commons = Congo River }} '''წყარმალუ კონგო''' ({{lang-kg|Nzâdi Kôngo}}, {{lang-sw|Mto Kongo}}, {{lang-fr|Fleuve Congo}}, {{lang-pt|Rio Congo}}; კინოხ ჩინებულ მუჭოთ '''წყარმალუ ზაირი''') — სიგჷნძათ მაჟირა წყარმალუ [[აფრიკა]]ს, ნამუთ ხვალე [[ნილოსი]]ს აკმასქიდუ; თაშნეშე თინა რე მასუმა უკაბეტაშ წყარმალუ მოსოფელს [[წყარმალუეფიშ ერკებული წყარიშ ხარჯიშ მეჯინათ|წყარიშ ხარჯიშ]] ნტირათ, [[ამაზონი (წყარმალუ)|ამაზონი]]შ დო [[განგი]]–[[ბრაჰმაპუტრა]]შ უკული. თენა რე მოსოფელიშ არძაშე უტომბაშ რეგისტრირაფილ წყარმალუ, ნამუშ ზჷმილ სიტომბე დოხოლაფირო 220 მეტრ რე.<ref name="usgs2008">{{cite web |title=Discharge and Other Hydraulic Measurements for Characterizing the Hydraulics of Lower Congo River, July 2008 |first=Kevin |last=Oberg |date=July 2008 |publisher=U.S. Geological Survey |url=https://hydroacoustics.usgs.gov/publications/Measurements4LowerCongo-6.pdf |access-date=14 March 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111015143546/http://hydroacoustics.usgs.gov/publications/Measurements4LowerCongo-6.pdf |archive-date=15 October 2011 |url-status=live }}</ref> კონგო–[[ლუალაბა]]–[[ლუვუა (წყარმალუ)|ლუვუა]]–[[ლუაპულა (წყარმალუ)|ლუაპულა]]–[[ჩამბეში|ჩამბეშიშ]] სისტემაშ ართამ სიგჷნძა 4,700 კილომეტრ რე, ნამუთ თის მოსოფელიშ მაჩხორა [[წყარმალუეფიშ ერკებული სიგჷნძაშ მეჯინათ|არძაშე გჷნძე წყარმალუთ]] გინართინუანს. ჩამბეში წყარმალუ ლუალაბაშ ნადუ რე, „ლუალაბა“ წყარმალუ კონგოშ ჯოხო რე [[ბოიომაშ წყარგელაფუეფი]]შ ჟილეშე, ნამუთ 1,800 კილომეტრიშ სიგჷნძაშ რე. [[ლუალაბა|ლუალაბაწკჷმა]], წყარმალუ კონგოშ თარ ნადუწკჷმა ართო გოზჷმუათ, წყარმალუ კონგოშ ართამ სიგჷნძა 4,370 კილომეტრ რე. თენა რე აკა კაბეტ წყარმალუ მოსოფელს, ნამუთ [[ეკვატორი|ეკვატორს]] ჟირშა გინმოკვათუნსჷნ. <ref>{{harvnb|Forbath|1979|p=[https://archive.org/details/rivercongodiscov0000forb/page/6 6]}}. "Not until it crosses the Equator will it at last turn away from this misleading course and, describing a remarkable counter-clockwise arc first to the west and then to the southwest, flow back across the Equator and on down to the Atlantic.<br /><br />In this the Congo is exceptional. No other major river in the world crosses the Equator even once, let alone twice."</ref> [[კონგოშ ღანჩო]]შ ართამ ფართობ დოხოლაფირო 4,000,000კმ² რე, ნამუთ ედომუშამ აფრიკაშ სქირონიშ მასაშ 13%-ის აკმადგინანს. == ეტიმოლოგია == ჯოხოდვალა კონგო (Congo/Kongo) მოურს [[კონგოშ ომაფე]]შე, ნამუთ კინოხ წყარმალუშ ობჟათე წყარპიჯის იდვალუაფუდჷ. ომაფეს, მუშჸურე, ჯოხოქ გიადჷ აბორიგენი ბანტუშ [[კონგო (კათა)|კონგოშ კათაშ]] პატიოცემელო, ნამუეფჷთ XVII ოშწანურას „ესი-კონგოშ“ (Esikongo) ჯოხოთ რდეს ჩინებული.<ref>{{cite book |title=Africa's Urban Past |first=David |last=Anderson |date=2000 |isbn=978-0-85255-761-7 |url=https://books.google.com/books?id=0IwMwBVfr0sC&pg=PA79 |page=79 |publisher=James Currey Publishers |access-date=4 May 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171222054121/https://books.google.co.uk/books?id=0IwMwBVfr0sC&pg=PA79 |archive-date=22 December 2017 |url-status=live }}</ref> უშქაშეთ კონგოშ ომაფეშ ობჟათეშე იდვალუაფუდჷ მოგვენ ჯოხოდვალაშ მოღვენ [[კაკონგო]]შ ომაფე, ნამუთ 1535 წანას იშინუაფუ. [[აბრაამ ორტელიუსი]]ქ მუშ 1564 წანაშ მოსოფელიშ რუკას წყარმალუშ ინოკათაფწკჷმა მადვალუ ნოღა „მანიკონგოშ“ (Manicongo) ჯოხოთ მიოწურუ.{{efn|[[მანიკონგო]] სინანდულეს კონგოშ მაფეფიშ ტიტული რდჷ; თინეფიშ ნანანოღა იდვალუაფუდჷ ამდღარ [[მბანზა-კონგო]]შ აბანს, ანგოლაშ ოორუე-ბჟადალ [[ზაირიშ პროვინცია]]-ს. ორტელიუსის ვაუღუდჷ ინფორმაცია აფრიკაშ [[ოროგრაფია]]შ გეშა დო წყარმალუეფშო გჷმოგონილ წყარმალუეფიშ კალაპოტეფ დოხანტჷ; წყარმალუ კონგო, [[ესტუარი]]შ ჟილეშე მუკოტახილო ითირანს მალობას ობჟათეშა დო მეურს თექ, ნამუთ ამდღარ [[ანგოლა]]შ დო [[ბოტსვანა]]შ ტერიტორიეფს უხუჯანსჷნ.}} თურულ ჯოხოდვალა კონგო, საეგებიოთ, მოურს ზიტყვაშე, ნამუთ ოჯარალუ შაყარუას ვარ-და თურულ კათუას შანენს. კონგოშ კათაშ ვარ-და ბაკონგოშ (Bakongo) თეხანურ ჯოხოდვალაქ XX ოშწანურაშ დაჭყაფუს მიშართჷ. ჯოხოდვალა „ზაირი“ მოურს კიკონგო ნინაშ ზიტყვა nzere-შ („წყარმალუ“) პორტუგალიურ ადაპტაციაშე, ნამუთ ზიტყვა nzadi o nzere-შ („წყარმალუ, ნამუთ შხვა წყარმალუეფს ყინტუნსჷნ“) კუნტა ფორმა რე.{{sfn|Forbath|1979|ხს=19}} XVI დო XVII ოშწანურეფს წყარმალუ ჩინებულ რდჷ „ზაირიშ“ ჯოხოდვალათ; XVIII ოშწანურაშ განწეხანს, ინგლისურ გჷმორინაფას „კონგოქ“ ჭიე-ჭიეთ დოთირუ „ზაირი“ დო XIX ოშწანურაშ ლიტერატურას „კონგო“ უკვე პრიორიტეტულ ინგლისურ ჯოხო რე, თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და მახორუეფიშით გჷმორინილ ჯოხოდვალეფი — „ზაჰირი“ ვარ-და „ზაირი“ — კჷნე ხშირას იშინუაფუდჷ.<ref>{{cite book |author=James Barbot |title=An Abstract of a Voyage to Congo River, Or the Zair and to Cabinde in the Year 1700 |date=1746}} {{}}{{cite book |author=James Hingston Tuckey |date=1818 |title=Narrative of an Expedition to Explore the River Zaire, Usually Called the Congo, in South Africa, in 1816 |url=https://archive.org/details/narrativeofexped00tuck |access-date=11 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180521164926/https://archive.org/details/narrativeofexped00tuck |archive-date=21 May 2018 |url-status=live}} {{}}{{cite book |quote=Congo River, called ''Zahir'' or ''Zaire'' by the natives |author=John Purdy |title=Memoir, Descriptive and Explanatory, to Accompany the New Chart of the Ethiofic Or Southern Atlantic Ocean |date=1822 |page=112 }}</ref> [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] დო [[კონგოშ რესპუბლიკა]] თე წყარმალუშ პატიოცემელო რე ჯოხოდვალირი, თაშნეშე მუჭოთ კინოხიან [[კონგოშ რესპუბლიკა (ლეოპოლდვილი)|კონგოშ რესპუბლიკა]], ნამუქჷთ 1960 წანას [[ბელგიური კონგო]]შე ზოხორინალა მიღჷ. 1971–1997 წანეფს რინელ [[ზაირი|ზაირიშ რესპუბლიკას]] ხოლო წყარმალუშ ფრანგულ დო პორტუგალიურ ჯოხოდვალაქ გიადჷ. ==კომენტარეფი== <references group="კომ."/> ==რესურსეფი ინტერნეტის== *[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/132484/Congo-River წყარმალუ კონგო, ენციკლოპედია ბრიტანიკა] *[http://www.ppl.nl/index.php?option=com_wrapper&view=wrapper&Itemid=82 Bibliography on Water Resources and International Law] *[http://earthtrends.wri.org/maps_spatial/maps_detail_static.cfm?map_select=289&theme=2 Information and a map of the Congo's watershed] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051219181619/http://earthtrends.wri.org/maps_spatial/maps_detail_static.cfm?map_select=289&theme=2 |date=2005-12-19 }} *[http://www.waterandnature.org/eatlas/html/af3.html Map of the Congo River basin at Water Resources eAtlas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071227112826/http://www.waterandnature.org/eatlas/html/af3.html |date=2007-12-27 }} *[http://www.elebo.com/congo-river Interesting pictures and details to see] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140828141212/http://www.elebo.com/congo-river |date=2014-08-28 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:კონგო (წყარმალუ)| ]] [[კატეგორია:კონგოშ ღანჩო|*]] [[კატეგორია:ანგოლაშ დო კონგოშ დემოკრატიულ რესპუბლიკაშ ხურგა]] [[კატეგორია:ოხურგე წყარმალუეფი]] [[კატეგორია:კონგოშ ტყალეფი]] [[კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ დო კონგოშ რესპუბლიკაშ ხურგა]] [[კატეგორია:აფრიკაშ წყარმალუეფი]] [[კატეგორია:ფიზიოგრაფიულ გუმნართეფი]] [[კატეგორია:ანგოლაშ წყარმალუეფი]] [[კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ წყარმალუეფი]] [[კატეგორია:კონგოშ რესპუბლიკაშ წყარმალუეფი]] simepp6ixrmjya8ku6gulsdbv03v40w 0 30807 249053 213140 2026-04-12T03:53:38Z CommonsDelinker 2867 Replacing InfoboxHez.PNG with [[File:Flag_of_Hezbollah_(thumbnail_placeholder).png]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · Hez could mean many things.). 249053 wikitext text/x-wiki {{მიარეშანულამობა|ჰეზბოლა|ჰეზბოლა (მიარეშანულამი)}} {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია | პარტიაშ ჯოხო = ჰეზბოლა | პარტიაშ მასქერული ჯოხო= حزب الله | პარტიაშ ლოგო =Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).png | პარტიაშ ვიკიფერი = | ქიანა = ლიბანი | ლიდერი = | მადუდე= | გენერალური მელამოსე =[[ჰასან ნასრულა]] | დირსხუ = {{ქჷდიჭყი თარიღი დო ხანი|1985}} | აკოცუ = | იდეოლოგია = [[ისლამური ნაციონალიზმი]]<ref>Ekaterina Stepanova, [http://books.sipri.org/files/RR/SIPRIRR23.pdf Terrorism in Asymmetrical Conflict: Ideological and Structural Aspects], Stockholm International Peace Research Institute, Oxford University Press 2008, p. 113</ref> | ევროპული = | საირქიანო = | ფერეფი = | შტაბ-ორენი = [[ბეირუთი]] | შტაბ-ორენიშ ფოტო = | საიტი = {{url|https://www.moqawama.org}} |აბანეფი1_დუდჯოხო = [[ლიბანიშ პარლამენტი|აბანეფი პარლამენტის]] |აბანეფი1 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/აბანეფი|12|128|hex=#F7DF19}} |აბანეფი2_დუდჯოხო = აბანეფი თარობას |აბანეფი2 = {{ინფოდაფა პოლიტიკური პარტია/აბანეფი|2|30|#F7DF19}} |აბანეფი3_დუდჯოხო = |აბანეფი3 = }} '''ჰეზბოლა''' ({{lang-ar|حزب الله}} ჰიზბუ`ლ-ლაჰ, ღორონთიშ პარტია ვარდა ღორონთიშ ბუჯგუა) თაშნეშე ჩინებული მუჭოთ ჰეზბოლაჰი, ჰესბოლა, ჰისბოლა, — [[ლიბანი|ლიბანარი]] [[შიიზმი|შიიტეფიშ]] ბუჯგუა, აკმაშქვანს პოლიტიკურ სუას დო აკოანჯარაფილ სუას. გჷმიქიმინჷ 1980–იანი წანეფიშ მაართა ნორთის, შიიტეფით დოხორინელი ბეკააშ მუჰაფაზას, [[ისრაელი]]შ ლიბანშა მიშაჭკირუაშ ოგამეთ. მერჩქინელი რე [[ტერორიზმი|ტერორისტულ]] ორგანიზაციათ ისრაელიშით დო თიში მორსხუეშ, [[ააშ|ააშ-იშით]], თაშნეშე [[კანადა|კანადაშით]]. ხვალე აკოანჯარაფილი სუა ტერორისტულ ბუჯგუათ მერჩქინელი რე [[გოართოიანაფილი ომაფე]]ს, [[ავსტრალია]]ს დო [[ეგვიპტე|ეგვიპტეს]]. [[1992]] წანას, [[აბას ალ-მუსავი]]შ ღურაშ უკული ბუჯგუას დუდენს გენერალური მელამოსე [[ჰასან ნასრულა|ჰასან ნასრალა]]. [[1982]] წანას, ისრაელიშით ლიბანიშ ეჭოფუაშ ბორჯის, თიქ ობჟათე ლიბანიშ ნორთიშ ოკუპაცია ქიმინჷ, ნამუსჷთ ისრაელიშ ხუჯაფით ობჟათე ლიბანიშ არმია (SLA) აკონტროლენდჷ. ჰეზბოლა მუსლიმი ოშურიელე პიჯეფიშ დინაფირქას წჷმარინუანს, ნამუსჷთ [[ირანი]] აფინანსენდჷ ისრაელიშ ოკუპაციაშ სააწმარენჯოთ.<ref>"Who are Hezbollah". BBC News. May 21, 2008. Retrieved August 15, 2008.</ref> თიში ლიდერეფი [[აიათოლა რუჰოლა ხომეინი|აიათოლა ხომეინიშ]] გემაჸვენჯეფი რდეს, ბუჯგუაშ აკოანჯარაფილი ნძალეფი — ირანიშ 1500-კოჩიანი რევოლუციური არმიაშ მეშქაშობათ იწვართჷდეს, ნამუთ ირანშე სირიაშ ხეშულობაშ ოჸიათ მიშეს. ეიოშინალი, ნამჷ-და თე ეკონია [[ლიბანიშ ომენოღალე ლჷმა]]ს ოკათუდჷ.<ref name="Adam Shatz 2004">Adam Shatz (April 29, 2004). "In Search of Hezbollah". The New York Review of Books. Archived from the original on August 22, 2006. Retrieved August 14, 2006.</ref> ჰეზბოლაქ პარტიზანული ლჷმა წჷმიჭყჷ ობჟათე ლიბანს, ნამუქჷთ ობჟათე ლიბანიშ არმიაშ აკოცჷმა დო [[2000]] წანაშ 24 მესის, ისრაელიშ ჯარეფიშით ლიბანიშ დოტება გჷმიჭანჷ. ჰეზბოლაქ ოურდუმე თოლწონუათ თეშ გემანგარჷ, ნამჷ-და თიში პარამილიტარისტული სუა უმოსი ჭყანიერი რე, ვინდარო ლიბანიშ ჯარი.<ref>"UN: Hezbollah has increased military strength since 2006 war". Haaretz. October 25, 2007. Retrieved September 5, 2013.</ref><ref>Frykberg, Mel (August 29, 2008). "Mideast Powers, Proxies and Paymasters Bluster and Rearm". Middle East Times. Retrieved May 31, 2011. And if there is one thing that ideologically and diametrically opposed Hezbollah and Israel agree on, it is Hezbollah's growing military strength.</ref> ჰეზბოლას ახასიათენა, მუჭოთ "სახენწჷფოს სახენწჷფოშ დინოხოლე",<ref>"Iran-Syria vs. Israel, Round 1: Assessments & Lessons Learned". Defense Industry Daily. September 13, 2013. Retrieved February 19, 2013.</ref> ნამუსჷთ ლიბანიშ თარობას უღუ აბანეფი, რადიო, სატელიტური ტელევიზია, სოციალური ნინალა დო რქინა დიდი მუდანობაშ ჯარეფი მიდაჯღონას ლიბანიშ ხურგეფს გალე.<ref name="Hubbard, Ben 2014">Hubbard, Ben (March 20, 2014). "Syrian Fighting Gives Hezbollah New but Diffuse Purpose". New York Times. Retrieved May 30, 2014. ... the fighting has also diluted the resources that used to go exclusively to facing Israel, exacerbated sectarian divisions in the region, and alienated large segments of the majority Sunni population who once embraced Hezbollah as a liberation force... Never before have Hezbollah guerrillas fought alongside a formal army, waged war outside Lebanon or initiated broad offensives aimed at seizing territory.</ref><ref>Deeb, Lara (July 31, 2006). "Hizballah: A Primer". Middle East Report. Retrieved May 31, 2011.</ref><ref>Goldman, Adam (May 28, 2014). "Hezbollah operative wanted by FBI dies in fighting in Syria". Washington Post. Retrieved May 30, 2014. ... Hasan Nasrallah has called the deployment of his fighters to Syria a 'new phase' for the movement, and it marks the first time the group has sent significant numbers of men outside Lebanon's borders.</ref> ჰეზბოლა [[8 მელახიშ ალიანსი]]შ მაკათურით რე, ნამუთ [[14 ალიანსი]]შ მაკათურეფს მენძელენდჷ. ჰეზბოლას ჸონიერო ალურე ლიბანარი შიიტეფი,<ref>"Huge Beirut protest backs Syria". BBC News. March 8, 2005. Retrieved February 7, 2007.</ref> სუნიტეფშო თე ბუჯგუა ვა რე მეღებული.<ref>"Hariri: Sunnis 'refuse' to join Hezbollah-Al Qaida war". AFP, January 25, 2014.</ref><ref>The Christian Science Monitor. "Why Hezbollah has openly joined the Syrian fight". The Christian Science Monitor.</ref> ჰეზბოლა ოურდუმე წვართუას, აკოანჯარაფას დო ფინანსეფს ირანშე, პოლიტიკურ მოხუჯას — სირიაშე ღებულენს.<ref>Filkins, Dexter (September 30, 2013). "The Shadow Commander". The New Yorker. Retrieved 4 October 2013. From 2000 to 2006, Iran contributed a hundred million dollars a year to Hezbollah. Its fighters are attractive proxies: unlike the Iranians, they speak Arabic, making them better equipped to operate in Syria and elsewhere in the Arab world.</ref> ჰეზბოლაქ დო ისრაელქ ართიანს [[2006]] წანას, [[ლიბანიშ მაჟირა ლჷმა]]ს აწუდირთეს. ჰეზბოლაქ მუში 1985 წანაშ მანიფესტის გჷმაქიმინჷ ღანკეფი, ნამუეფით რე "ამერიკალეფიშ, ფრანგეფიშ დო თინეფიშ მორსხუეეფიშ გიშარაჸუა ლიბანშე დო ჩქინ დიხას კოლონიური ართულეფიშ ეშაჸოთამა", ქიარსიანი [[ფალანგისტეფი]]შ "კანონიერი ნძალაგოქუნელობაშით" დოჸუნალა დო მართალსაჯებაშ მანჯება თინეფშა "თი დჷნოშურეფშო, ნამუეფით თინეფქ მუსლიმეფიშ დო ქირსიანეფიშ სააწმარენჯოთ ქიმინესჷნ". თაშნეშე "ჩქინი კათაშ ირი სქუაშო" ნებაშ მეჩამა, გეგშაგორან ხეშულობაშ თი ფორმა, ნამუთ თინეფს ოკოდესჷნ. ჰეზბოლა ლიბანარეფს მოუჭანუანდჷ, ნამჷ-და "ისლამური ხეშულობა" გეგშუგორდესკონ.<ref name="Itamar Rabinovich 2010">Itamar Rabinovich. Israel in the Middle East. UPNE. Retrieved November 18, 2010.</ref> 2006-2008 წანეფს, ლიბანარეფიშ ოპროტესტე გიშულეფიშ <ref name="Ghattas, Kim 2006">Ghattas, Kim (December 1, 2006). "Political ferment in Lebanon". BBC News. Retrieved August 15, 2008.</ref> დო მენტებეფიშ უკული,<ref name="Stern, Yoav 2008">Stern, Yoav; Issacharoff, Avi (May 10, 2008). "Hezbollah fighters retreat from Beirut after 37 die in clashes". Haaretz. Archived from the original on May 12, 2008. Retrieved October 20, 2012.</ref> ართოიანი ერუანული ხეშულობაქ [[2008]] წანას გჷმიქიმინჷ, ნამუსჷთ ჰეზბოლაქ დო თიში ოპოზიციურ მორსხუეეფქ თარობაშ 30 აბანშე 11 მიპალეს, ნამუთ თინეფს ვეტოშ ნებას არზენს.<ref name="Hezbollah 2008">"Hezbollah (a.k.a. Hizbollah, Hizbu'llah)". Council on Foreign Relations. September 13, 2008. Retrieved September 15, 2008.</ref> 2008 წანაშ მარაშინათუთას, ლიბანიშ ახალ მინისტრეფიშ კაბინეტიქ ღილეთ დადასურჷ პოლიტიკური გჷნაცხადეფიშ მინუში, ნამუქჷთ ჰეზბოლა ოურდუმე ორგანიზაციათ აღიარჷ დო ნება მეჩჷ "გადუდიშულას ვარდა დირთინუას დოჸუნელი ტერიტორიეფი" (სამანგ, შაბააშ ველეფი).<ref name="Nafez Qawas 2008">Nafez Qawas (August 6, 2008). "Berri summons Parliament to vote on policy statement". The Daily Star. Retrieved August 6, 2008.</ref> 2012 წანაშე, ჰეზბოლა სირიაშ ხეშულობას [[სირიაშ ომენოღალე ლჷმა|ომენოღალე ლჷმას]] ოპოზიციური აკნაკათეფიშ სააწმარენჯოთ ოხვარჷ, ნამუსჷთ თინა [[სიონიზმი|სიონისტურ]] დო "ვაჰაბიტურ-სიონისტურ" პიჯაკოდვალასჷთ მირჩქინანს, დო ნამუსჷთ ასადიშ დო თიში ალიანსიშ მოჯალაგუა ოკონ.<ref>Barnard, Anne (January 3, 2014). "Mystery in Hezbollah Operatives Life and Death". The New York Times.</ref><ref name="Barnard, Anne 2013">Barnard, Anne (July 9, 2013). "Car Bombing Injures Dozens in Hezbollah Section of Beirut". The New York Times. Retrieved August 30, 2013. Hezbollah has portrayed the Syrian uprising as an Israeli-backed plot to destroy its alliance with Mr. Assad against Israel.</ref> თინა სირიას დო ერაყის აბანური ნძალეფიშ ოწვართალო ვარდა ხუჯმოხუჯეთ ობურჯაფეთ უტენს თ.ჯ. [[ისლამური სახენწჷფო|"ისლამური სახენწჷფოშ"]] სააწმარენჯოთ.<ref>Liz Sly and Suzan Haidamous 'Lebanon’s Hezbollah acknowledges battling the Islamic State in Iraq,' Washington Post 16 February 16, 2015.</ref><ref>Ali Hashem, arrives in Iraq. Al Monitor 25 November 2014</ref> წჷმორინაფა [[არაბული ოქიანუ]]შ დიდ ნორთის,<ref name="Jamail, Dahr 2006">Jamail, Dahr (July 20, 2006). "Hezbollah's transformation". Asia Times. Retrieved October 23, 2007.</ref> ნამჷ-და ჰეზბოლა აწორინალაშ ყარაფი რენ, დოთირუ სირიაშ ომენოღალე ლჷმაშ სექტარიანული ორთაშე გიშნაველქ.<ref name="Hubbard, Ben 2014"/><ref>"Hezbollah's Syrian Quagmires" (PDF). The Washington Institute for Near East Policy. Retrieved 17 September 2014. By siding with the Assad regime, the regime's Alawite supporters, and Iran, and taking up arms against Sunni rebels, Hezbollah has placed itself at the epicenter of a sectarian conflict that has nothing to do with the group's purported raison d’être: 'resistance' to Israeli occupation.</ref><ref>Kershner, Isabel (March 10, 2014). "Israel Watches Warily as Hezbollah Gains Battle Skills in Syria". New York Times. Retrieved May 30, 2014. ... the Lebanese group's image at home and in the broader Arab world has been severely damaged because it is fighting Sunni rebels in Syria while its legitimacy rested on its role in fighting Israel.</ref> ჰეზბოლაშ სტატუსი, მუჭოთ ლეგიტიმური პოლიტიკური პარტიაში, [[ტერორიზმი|ტერორისტული ბურგუაში]], აწორინალაშ ყარაფიშ ვარდა თიში კომბინაცია ასეშა ოდებელო სქიდჷ ოერეფოშქაშე ჯარალუას.<ref name="ReferenceA">""Hezbollah's Military and Political: Any Difference?" By Richard Horowitz, World Policy Institute, September 25, 2013".</ref> [[არაბული ლიგა]],<ref>"Arab League labels Hezbollah a terrorist organization". Reuters. March 11, 2016.</ref> [[ააშ]],<ref>Designation of Foreign Terrorist Organizations, Department of State, Federal Register, Vol. 62, No. 195, October 8, 1997</ref> [[საფრანგეთი]],<ref>"Jewish Leaders Applaud Hezbollah Terror Designation by France". Algemeiner Journal. April 4, 2013. Retrieved September 4, 2013.</ref> [[ავსტრალია]],<ref>"Listed terrorist organisations – Hizballah's External Security Organisation (ESO)". Australian National Security. Retrieved 11 July 2014.</ref> [[კანადა]],<ref>"Listed Terrorist Entities – Currently Listed Entities". Government of Canada. Public Safety Canada. March 24, 2014. Retrieved 11 July 2014.</ref> [[ისრაელი]],<ref name="Foreign Affairs 2013">"Hezbollah – International terrorist organization". Israel Ministry of Foreign Affairs. July 22, 2013.</ref> [[ნიდერლანდეფი]]<ref>Norman, Lawrence; Fairclough, Gordon (September 7, 2012). "Pressure Mounts for EU to Put Hezbollah on Terror List". Wall Street Journal. Retrieved June 7, 2015.</ref> დო [[სპარსეთიშ ჸუჯიშ წორომალობაშ სხუნუ]]<ref name="GCC 2013">"GCC: Hezbollah terror group". Arab News. June 3, 2013. Retrieved June 3, 2013.</ref><ref>"Hezbollah labelled a terrorist organization by Gulf Arab states". CBC. Retrieved 2 March 2016.</ref> ჰეზბოლას ტერორისტული ორგანიზაციაშ კვალიფიკაციას მეთმეჩანა. [[ევრორსხუ]], [[ახალი ზელანდია]] დო [[გოართოიანაფილი ომაფე]]<ref name="Home Office 2015. p. 10">Proscribed terrorist organisations (Report). Home Office. March 27, 2015. p. 10. Retrieved July 6, 2015. Hizballah’s External Security Organisation was proscribed March 2001 and in 2008 the proscription was extended to Hizballah’s Military apparatus including the Jihad Council.</ref> ჰეზბოლაშ ხვალე ოურდუმე სუას მირჩქინანს ტერორისტულ ორგანიზაციათ დო გიშმართჷნს თიში პოლიტიკური სუაშე.<ref>Kanter, James; Rudoren, Jodi (July 22, 2013). "European Union Adds Military Wing of Hezbollah to List of Terrorist Organizations". New York Times. Retrieved September 4, 2013.</ref><ref>"Lists associated with Resolution 1373". New Zealand Police. July 20, 2014. Retrieved 16 August 2014.</ref> [[რუსეთი]] — ჰეზბოლას ლეგიტიმურ სოციალურ-პოლიტიკურ ორგანიზაციათ მირჩქინანს.<ref name="Hezbollah 2015">Russia says Hezbollah, Hamas not terror groups,' The Times of Israel 16 November 2015.</ref> მუთ ოხჷ [[ჩინეთი|ჩინეთისჷნ]], თინა ნეიტრალური რე დო ჰეზბოლაწკჷმა ურთიართობეფს ისქილიდუანს.<ref>Omar Nashabe, 'China’s Ambassador in Lebanon: Hezbollah Arms a Trade Matter,' 4 May Al-Akhbar, 2012</ref> == ჯოხოდვალა == ჯოხოდვალა ჰეზბოლა, ანუ ჰიზბუ`ლ-ლაჰ, წჷმარინაუნს [[ყურანი|წიმინდე ყურანიშ]] [[სურა]] ალ-მა'იდაშ 61-ა აიასაშე (ومن يتول الله و رسوله والذين آمنوا فإن حزب الله هم الغالبون) - თინეფი, ნამუეფით ღორონთქ გიშაგორჷნ, თიშ მოჩიქული დო მორწუმეეფი, ემეთ ღორონთიშ ბუჯგუა რე, დო თინეფი იჸუაფჷნ აგომორძგვილეფი. თე ბოლო ფრაზა (ემეთ ღორონთიშ ბუჯგუა რე, დო თინეფი იჸუაფჷნ აგომორძგვილეფი. فان حزب الله هم الغالبوم ) ბეშტილი რე თაშნეშე [[ჰეზბოლაშ შილა|ჰეზბოლაშ შილას]]. თშნეშე ეიოშინალი რე, ნამჷ-და [[არაბული ნინა|არაბული]] გჷმოთქუალათ, ჰეზბოლა წჷმირაგადუ მუჭოთ ჰიზბულლაჰ, ჰეზბოლა — [[სპარსული ნინა|ირანული]] წჷმორაგადუა რე. ==== ჰეზბოლაშ რკუალა ==== აკადემიურ სფეროს მიარე, ჰეზბოლას ისლამისტურ-ტერორისტულ ორგანიზაციათ მირჩქინანს: * ვალიდ ფარესი, წჷმოულობათ ლიბანარი ტერორიზმიშ მარკუალი <ref>Phares, Walid. Future Jihad: Terrorist Strategies against America. New York: Palgrave MacMillan, 2005. p. 148.</ref> * მარკ ლევინი, ამერიკალი ისტორიკოსი<ref>LeVine, Mark. "Israel, Lebanon, Hezbollah, Hamas, fighting, terrorism, peace, by Mark LeVine". Beliefnet.com. Retrieved January 18, 2011.</ref> * ავრაამ სელა, ურია ისტორიკოსი <ref>"Hizballah employed anti-Israel terrorism to pursue its goal of turning Lebanon into a state and society ruled solely by the Shari'a." Sela, Avraham. "Terrorism." The Continuum Political Encyclopedia of the Middle East. Ed. Avraham Sela. New York: Continuum, 2002. pp. 822–836</ref> * რობერტ ვისტრიქი, ურია ისტორიკოსი <ref>"The Shiite Hezbollah has indeed become a trusted mentor and role model to the Sunni fundamentalist Hamas. Both organizations have inscribed on their banner the rejection of any treaties or peace agreements with Israel, energetically work for its demise and encourage suicide terrorism to that end." Wistrich, 731.</ref> * ეიალ ზისერი, ურია ისტორიკოსი<ref>Zisser, Eyal. "The Threat Posed by Hezbollah." Middle East Forum. November 26, 2002. January 18, 2011.</ref> * სიამაქ ხათამი, ირანალი მარკვიალი <ref>Khatami, Siamak. Iran: A View from Within. Janus Publishing Company Lim. January 21, 2011.</ref> * როჰან გუნარატნა * ნეერუ გაბა, ავსტრალიარი მარკვიალი <ref>Gaba, Neeru. Hezbollah: in transition. La Trobe University. 2007. January 21, 2011.</ref> * ტორე ბიორგო, ნორვეგიალი მარკვიალი <ref>Bjørgo, Tore. Root Causes of Terrorism. Psychology Press. January 21, 2011.</ref> * მაგნუს ნორელი, "European Foundation for Democracy"-შ შვედი მარკვიალი<ref>"EU: Designate Hezbollah a Terrorist Organisation Now".</ref> * ანტონი კორდესმანი, ამერიკალი მარკვიალი, "Center for Strategic and International Studies" <ref>"Terrorist and Extremist Movements in the Middle East" (PDF).</ref> * დანიელ ბაიმანი, ამერიკალი მარკვიალი, Brookings Institution<ref>Daniel Byman, Should Hezbollah Be Next?, Foreign Affairs (November/December 2003)</ref> * Center for American Progress<ref>Hezbollah’s Impact on Security and Political Dynamics in the Middle East, September 30, 2010</ref> * United States Institute of Peace<ref>Special Report 111: Global Terrorism after the Iraq War, October 2003</ref> == ლიტერატურა == * Joseph Alagha (2006). The Shifts in Hizbullah's Ideology: Religious Ideology, Political Ideology. Amsterdam University Press. ISBN 90-5356-910-3. * Tom Diaz, Barbara Newman (2005). Lightning Out of Lebanon: Hezbollah Terrorists on American Soil. Presidio Press. ISBN 0-345-47568-2.[dead link] * Ahmad Nizar Hamzeh (2004). In The Path Of Hizbullah. Syracuse University Press. ISBN 0-8156-3053-0. * Judith Palmer Harik (2006). Hezbollah: The Changing Face of Terrorism. I.B. Tauris. ISBN 1-84511-024-2. * Hala Jaber (1997). Hezbollah. Columbia University Press. ISBN 0-231-10834-6. * Avi Jorisch (2004). Beacon of Hatred: Inside Hizballahs Al-Manar Television. Washington Institute for Near East Policy. ISBN 0-944029-88-4. * Augustus Richard Norton (2000). Hizballah of Lebanon: Extremist Ideals vs. Mundane Politics. Council on Foreign Relations. * Augustus Richard Norton (2007). Hezbollah: A Short History. Princeton University Press. ISBN 978-0-691-13124-5.[dead link] * Qassem, Naim (2005). Hizbullah: The Story from Within. Saqi Books. ISBN 978-0-86356-517-5. * Magnus Ranstorp (1996). Hizb'Allah in Lebanon: The Politics of the Western Hostage Crisis. St. Martin's Press. ISBN 0-312-16491-2. * Amal Saad-Ghorayeb (2001). Hizbullah: Politics and Religion. Pluto Press. ISBN 0-7453-1793-6. * Jamal Sankari (2005). Fadlallah: The Making of a Radical Shi'ite Leader. Saqi Books. ISBN 0-86356-596-4. * Natalia Antelava (June 2, 2006). [http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/8076820.stm "Inside Lebanese Hezbollah militia"]. British Broadcasting Corporation. Retrieved July 24, 2009. == რესურსეფი ინტერნეტის == *[http://moqawama.org/ ჰეზბოლაშ ვებ-ხასჷლა] *[https://en.wikipedia.org/wiki/2008_conflict_in_Lebanon 2008 წანაშ კონფლიქტი ლიბანს] *[https://en.wikipedia.org/wiki/History_of_terrorism ტერორიზმიშ ისტორია] *[https://en.wikipedia.org/wiki/Israeli-Lebanese_conflict ლიბან-ისრაელიშ კონფლიქტი] *[https://en.wikipedia.org/wiki/Jihad_Construction ჯიჰად ალ-ბინა'ა] *[https://en.wikipedia.org/wiki/Hezbollah_Al-Hejaz ჰეზბოლა ჰიჯაზის] *[https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_armed_groups_in_the_Syrian_Civil_War აკოანჯარაფილი დობუჯგაბეფი სირიაშ ომენოღალე ლჷმას] *[http://www.un.org/News/Press/docs/2004/sc8181.doc.htm UN Press Release SC/8181] *[http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=11823&Cr=Lebanon&Cr1= Lebanon: Close Security Council vote backs free elections, urges foreign troop pullout] *[http://www.washingtoninstitute.org/html/pdf/hezbollah-testimony-05252005.pdf Hezbollah] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201028175805/http://www.washingtoninstitute.org/html/pdf/hezbollah-testimony-05252005.pdf |date=2020-10-28 }} *[https://web.archive.org/web/20070221003851/http://weekly.ahram.org.eg/2007/832/op92.htm Hizbullah's two republics] *[http://www.pbs.org/frontlineworld/stories/lebanon/thestory.html Inside Hezbollah] *[http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3284023,00.html Hizbullah – the 'Party of God'] *[http://www.brandeis.edu/crown/publications/meb/MEB78.pdf Is Hezbollah Confronting a Crisis of Popular Legitimacy?] ==სქოლიო== {{სქოლიო|2}} [[კატეგორია:ჰეზბოლა|*]] [[კატეგორია:ლიბანიშ პოლიტიკური პარტიეფი]] [[კატეგორია:ისლამური ორგანიზაციეფი]] [[კატეგორია:არხო ბჟაეიოლი]] fazkv24odgck32xkocr8dyj1eervbyl 0 39767 249054 234007 2026-04-12T03:54:02Z CommonsDelinker 2867 Replacing InfoboxHez.PNG with [[File:Flag_of_Hezbollah_(thumbnail_placeholder).png]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · Hez could mean many things.). 249054 wikitext text/x-wiki {{მიმალი მოლინეფი}} {{ინფოდაფა ოურდუმე კონფლიქტი |კონფლიქტი=ისრაელ-ჰამასიშ ლჷმა |ნორთი=[[არხო ბჟაეიოლიშ კონფლიქტი|არაბეთ-ისრაელიშ კონფლიქტიშ]] |სურათი=[[FILE:October 2023 Gaza−Israel conflict.svg|300px]] |დუდჯოხო={{legend|#F08080|[[ღაზაშ სექტორი]]}} {{legend|#4169E1|პალესტინარი მალიმორეეფიშით დაკებული [[ისრაელი|ისრაელიშ ტერიტორია]]}} {{legend|#FFFF00|ევაკუირაფილი ზონა}}{{legend-line|red dashed 2px|პალესტინარეფიშ წჷმიულაშ მაქსიმალური ხურგი}} {{legend-line|blue dashed 2px|ღაზაშ ტერიტორია, ნამუშ ევაკუაციათ გიმაცხადჷ ისრაელქ}} |თარიღი=[[7 გჷმათუთა]], [[2023]] — ასეშა |ორენი=[[ისრაელი]] დო [[პალესტინა]] |casus= |შედეგი= |სტატუსი = [[მიმალი კონფლიქტეფი|მიმალი]] |ტერიტორია= |კუნთხუ1={{flagicon image|Flag of al-Qassam Brigades.svg}} [[ჰამასი]]<br />{{flagicon image|Flag of the Islamic Jihad Movement in Palestine.svg}} [[ისლამური ჯიჰადი პალესტინას|PIJ]]<br />{{flagicon image|PFLP_Infobox_Flag.svg}} [[პალესტინაშ გოდუდიშულაფაშ ოკათე ფრონტი|PFLP]]<ref>{{cite web|title=صادر عن كتائب الشهيد أبو علي مصطفى الجناح العسكري للجبهة الشعبية لتحرير فلسطين|url=https://pflp.ps/post/23726/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D9%86-%D9%83%D8%AA%D8%A7%D8%A6%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%87%D9%8A%D8%AF-%D8%A3%D8%A8%D9%88-%D8%B9%D9%84%D9%8A-%D9%85%D8%B5%D8%B7%D9%81%D9%89-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%86%D8%A7%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B3%D9%83%D8%B1%D9%8A-%D9%84%D9%84%D8%AC%D8%A8%D9%87%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B9%D8%A8%D9%8A%D8%A9-|date=7 October 2023|author=PFLP}}</ref><br />{{flagicon image|Flag of the Democratic Front for the Liberation of Palestine.svg}} [[პალესტინაშ გოდუდიშლაფაშ დემოკრატიული ფრონტი|DFLP]]<ref>{{Cite web |url=https://alhourriah.org/article/125212 |title=الحرية – بيان عسكري صادر عن كتائب المقاومة الوطنية (قوات الشهيد عمر القاسم) استشهاد ثلاثة من مقاتلينا داخل اراضينا المحتلة عام 48 |access-date=7 October 2023 |archive-date=7 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231007111235/https://alhourriah.org/article/125212 |url-status=live }}</ref><br /> [[ნჯილოშ ომანე]]<ref>{{Cite news |title=Qassam Brigades announces control of 'Erez Crossing' |url=https://en.royanews.tv/news/44975/2023-10-07 |work=Roya News |date=7 October 2023 |access-date=7 October 2023 |archive-date=7 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231007102147/https://en.royanews.tv/news/44975/2023-10-07 |url-status=live }}</ref><br/>{{flagicon image|Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).png}} [[ჰეზბოლა (ლიბანი)|ჰეზბოლა]]<ref name="auto3">{{cite news |title=Israel Army Fires Artillery at Lebanon as Hezbollah Claims Attack |url=https://english.aawsat.com/arab-world/4591836-israel-army-fires-artillery-lebanon-hezbollah-claims-attack |access-date=8 October 2023 |work=[[Asharq Al-Awsat]] |language=en |archive-date=8 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231008055038/https://english.aawsat.com/arab-world/4591836-israel-army-fires-artillery-lebanon-hezbollah-claims-attack |url-status=live }}</ref> |კუნთხუ2={{შილა|ისრაელი}} |მადუდე1={{flagicon image|Flag of al-Qassam Brigades.svg}} [[ისმაილ ჰანია]]<br/>{{flagicon image|Flag of al-Qassam Brigades.svg}} [[მუჰამედ დეიფი|მუჰამედ აკ-დეიფი]]<br/>{{flagicon image|Flag of al-Qassam Brigades.svg}} [[აბუ ობაიდა]]<br/>{{flagicon image|Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).png}} [[ჰასან ნასრულა]] |მადუდე2={{flagicon|ისრაელი}} [[ბენიამინ ნეთანიაჰუ]]<br/>{{flagicon|ისრაელი}} [[იცხაკ ჰერცოგი]]<br/>{{flagicon|ისრაელი}} [[იოავ გოლანი]]<br/>{{flagicon|ისრაელი}} [[ჰერცი ჰალევი]]<br/>{{flagicon|ისრაელი}} [[კობი შაბტაი]] |ნძალა1=არძაშ უჭიჭაში 1000 მალიმორი, ზუსტი მუდანობა უჩინებუ რე. |ნძალა2=უჩინებუ |ნოდინაფეფი1='''პალესტინაშ მეჯინათ:'''{{efn|ღაზაშ ნოდინაფუეფი [[ჰამასი|ჰამასიშ თარობაშ]] მეჯინათ, ლიბანიშ ნოდინაფუეფი [[ჰეზბოლა (ლიბანი)|ჰეზბოლაშ]] მეჯინათ, ბჟადალი წყარპიჯიშ ნოდინაფუეფი [[პალესტინაშ სახენწჷფო|პალესტინაშ სახენწჷფოშ]] მეჯინათ დო აძვილებურო გინოყარაფილეფი [[გოერო]]შ მეჯინათ.}} * 925 ჸვილირი{{efn|თინეფს შქას: * 900 ღაზაშ სექტორს<ref>{{cite news |title=900 killed including 260 children, 230 women along with 4600 wounded in Gaza -health ministry |url=https://www.devdiscourse.com/article/headlines/2625389--900-killed-including-260-children-230-women-along-with-4600-wounded-in-gaza--health-ministry |access-date=10 October 2023 |agency=Reuters |publisher=Devdiscourse |date=10 October 2023}}</ref> (თინეფს შქას: 260 ბაღანა დო 230 ოსური)</ref> * 19 ბჟადალ წყარპიჯის (თინეფს შქას 3 ბაღანა)<ref>{{Cite news|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2023/10/9/israel-hamas-war-live-news-israel-orders-complete-siege-of-gaza-strip|title=Israel-Hamas war live news: Israeli shelling kills 4 Hezbollah members|website=Al Jazeera|access-date=9 October 2023|url-status=live|archive-date=9 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231009153036/https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2023/10/9/israel-hamas-war-live-news-israel-orders-complete-siege-of-gaza-strip}}</ref> * 6 ლიბანს (4 ჰეზბოლაშ მაკათური დო 2 ინფილტრატორი)<ref>{{cite news |title=Hezbollah fires on Israel after four members killed in shelling |url=https://www.dawn.com/news/1780234/hezbollah-fires-on-israel-after-four-members-killed-in-shelling |access-date=10 October 2023 |publisher=Dawn |date=10 October 2023}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/israeli-military-says-its-troops-killed-gunmen-who-infiltrated-lebanon-2023-10-09/|title=Israeli military says its troops killed gunmen who infiltrated from Lebanon |work=[[Reuters]] |date=9 October 2023 |access-date=9 October 2023 |archive-date=9 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231009135215/https://www.reuters.com/world/middle-east/israeli-military-says-its-troops-killed-gunmen-who-infiltrated-lebanon-2023-10-09/ |url-status=live}}</ref>}} * 4690 ჭკირილი{{efn|4600 ღაზას დო 90 ბჟადალ წყარპიჯის<ref>{{Cite web |url=https://www.aa.com.tr/en/middle-east/death-toll-from-at-6-from-israeli-soldiers-opening-fire-in-west-bank/3011089 |title=Death toll from at 6 from Israeli soldiers opening fire in West Bank |website=aa.com.tr |access-date=8 October 2023 |archive-date=7 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231007231759/https://www.aa.com.tr/en/middle-east/death-toll-from-at-6-from-israeli-soldiers-opening-fire-in-west-bank/3011089 |url-status=live}}</ref>}} * 200 000 აძვილებურო გინოყარაფილი<ref>{{cite news |title=UN says nearly 200,000 displaced in Gaza, water shortages expected |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/un-says-nearly-200000-displaced-gaza-water-shortages-expected-2023-10-10/ |access-date=10 October 2023 |publisher=Reuters |date=10 October 2023}}</ref> '''ისრაელიშ მეჯინათ:''' * 1500 ჸვილირი მალიმორი ისრაელს<ref>{{Cite news |url=https://news.sky.com/story/israel-gaza-war-latest-hamas-palestine-sky-news-live-blog-12978800 |title=Israel-Gaza latest: Bodies of 1,500 Hamas militants found in Israeli territory - IDF |date=10 October 2023 |access-date=10 October 2023 |archive-date=10 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231010052744/https://news.sky.com/story/israel-gaza-war-latest-hamas-palestine-sky-news-live-blog-12978800 |url-status=live }}</ref> |ნოდინაფეფი2='''ისრაელიშ მეჯინათ''' * 1200-შე უმოსო ჸვილირი{{efn|თინეფს შკას: * 156 ოურდუმე, 41 პოლიციარი დო 8 შინ ბეტიშ მაკათური<ref>{{Cite news |url=https://www.timesofisrael.com/authorities-name-44-soldiers-30-police-officers-killed-in-hamas-attack/ |title=Authorities name 156 soldiers, 41 police officers killed in 2023 terror clashes |first=Emanuel |last=Fabian |work=[[The Times of Israel]] |access-date=8 October 2023 |archive-date=8 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231008151607/https://www.timesofisrael.com/authorities-name-44-soldiers-30-police-officers-killed-in-hamas-attack/ |url-status=live}}</ref> * 18 ტაილანდარი,<ref>{{cite news |title=18 Thais Killed In Israel-Gaza Conflict: Government|url=https://www.barrons.com/news/18-thais-killed-in-israel-gaza-conflict-government-6177db74|work=Barron'S |language=en|url-status=live}}</ref> 14 ამერიკელი,<ref>{{cite web |title=At least 14 American citizens killed in Israel, Biden says |date=10 October 2023 |url=https://edition.cnn.com/middleeast/live-news/israel-hamas-war-gaza-10-10-23/h_0f30b8fb5e921906bd7c1314f6944a40 |publisher=[[CNN]] |access-date=10 October 2023 |url-status=live }}</ref> 10 ნეპალელი,<ref>{{Cite news |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/nepal-confirms-10-of-its-citizens-killed-in-hamas-attack-on-israel/ |title=Nepal confirms 10 of its citizens killed in Hamas attack on Israel|website=The Times of Israel |access-date=8 October 2023 |archive-date=9 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231009000914/https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/nepal-confirms-10-of-its-citizens-killed-in-hamas-attack-on-israel/ |url-status=live}}</ref> 8 ფრანგი,<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/world/europe/eight-french-citizens-have-died-from-the-attacks-in-israel/articleshow/104322952.cms?from=mdr|title=Eight French citizens have died from the attacks in Israel|date=10 October 2023|via=The Economic Times - The Times of India}}</ref> 7 არგენტინალი,<ref>{{Cite web |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/argentinian-fm-says-7-nationals-killed-in-hamas-assault-in-israel/ |title=Argentinian FM says 7 nationals killed in Hamas assault in Israel|language= |trans-title= |date=10 October 2023 |access-date=10 October 2023 |url-status=live}}</ref> 2 პარაგვაიელი,<ref>{{cite news |date=9 October 2023 |title=Hamas Israel attacks: The international victims of the assault on Israel |agency=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-67054825 |url-status=live |access-date=9 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231009163704/https://www.bbc.com/news/world-middle-east-67054825 |archive-date=9 October 2023}}</ref> 2 რუსი,<ref>{{Cite web|url=https://www.themoscowtimes.com/2023/10/10/4-russians-killed-6-missing-in-israel-embassy-a82714|title=4 Russians Killed, 6 Missing in Israel – Embassy|first=The Moscow|last=Times|date=10 October 2023|website=The Moscow Times}}</ref> 2 უკრაინელი,<ref>{{Cite news |date=8 October 2023 |title=Embassy: 2 Ukrainians killed in Israel attacks |language=en |work=The Kyiv Independent |url=https://kyivindependent.com/embassy-2-ukrainians-killed-in-israel/ |url-status=live |access-date=8 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231009001411/https://kyivindependent.com/embassy-2-ukrainians-killed-in-israel/ |archive-date=9 October 2023}}</ref> 2 უჩინებუ შხვაშ თური,<ref>{{Cite web|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/death-toll-rises-to-2-in-rocket-attack-near-gaza-border/|title=Death toll rises to 2 in rocket attack near Gaza border|first=Emanuel|last=Fabian|website=www.timesofisrael.com}}</ref> 1 ბრიტანალი,<ref>{{Cite web |url=https://www.scotsman.com/news/world/bernard-cowan-scottish-man-confirmed-dead-in-hamas-attack-on-israel-4365654 |title=Bernard Cowan: Scottish man confirmed dead in Hamas attack on Israel |access-date=9 October 2023 |archive-date=9 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231009225524/https://www.scotsman.com/news/world/bernard-cowan-scottish-man-confirmed-dead-in-hamas-attack-on-israel-4365654 |url-status=live }}</ref> 1 კანადელი,<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-67054825 |title=Hamas Israel attacks: The international victims of the assault on Israel |date=9 October 2023 |work=[[BBC]] |access-date=9 October 2023 |archive-date=9 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231009163704/https://www.bbc.com/news/world-middle-east-67054825 |url-status=live}}</ref> 1 კამბოჯელი,<ref>{{Cite news |date=8 October 2023 |title=Cambodian student killed as Israel fighting rages |language=en |work=The Phnom Penh Post |url=https://www.phnompenhpost.com/national/cambodian-student-killed-israel-fighting-rages |url-status=live |access-date=8 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231009001126/https://www.phnompenhpost.com/national/cambodian-student-killed-israel-fighting-rages |archive-date=9 October 2023}}</ref> 1 ჩილარი,<ref>{{Cite news |date=7 October 2023 |title=Hija de chilena murió en Israel tras ataque de Hamas: habría recibido 8 disparos |language=es-CL |work=24 Horas |url=https://www.24horas.cl/internacional/noticias/hija-de-chilena-murio-en-israel-tras-ataque-de-hamas-habria-recibido-8-disparos |url-status=live |access-date=8 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231008033837/https://www.24horas.cl/internacional/noticias/hija-de-chilena-murio-en-israel-tras-ataque-de-hamas-habria-recibido-8-disparos |archive-date=8 October 2023}}</ref> <ref>{{Cite news |date=7 October 2023 |title=Hija de chilena murió en ataque de Hamás |language=es-CL |work=Cooperativa.cl |url=https://cooperativa.cl/noticias/mundo/medio-oriente/conflicto-israel-palestina/hija-de-chilena-murio-en-ataque-de-hamas/2023-10-07/180351.html |url-status=live |access-date=8 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231008115547/https://www.cooperativa.cl/noticias/mundo/medio-oriente/conflicto-israel-palestina/hija-de-chilena-murio-en-ataque-de-hamas/2023-10-07/180351.html |archive-date=8 October 2023}}</ref> 1 გერმანელი<ref>{{Cite news |url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-67046444 |title=Shani Louk: Mother pleads for help as daughter goes missing at festival |publisher=[[BBC News]] |date=8 October 2023 |access-date=8 October 2023|archive-date=8 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231008145437/https://www.bbc.com/news/world-middle-east-67046444 |url-status=live}}</ref>}}<ref>{{cite news |title=הערכות מעודכנות בישראל: יותר מ-1,200 נרצחו ונפלו, מספר החטופים בידי חמאס - למעלה מ-200 |url=https://www.ynet.co.il/blogs/israelatwar4de |trans-title=Updated estimates in Israel: More than 1,200 killed, number of Hamas abductees more than 200 |access-date=10 October 2023 |publisher=Ynet |date=10 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231010184302/https://www.ynet.co.il/blogs/israelatwar4de |archive-date=10 October 2023 |language=Hebrew}}</ref> * 3400 ჭკირილი<ref>{{cite news |title=Israeli death toll from Hamas attack surpasses 1,000, top military officer says |url=https://thehill.com/policy/4247805-israeli-death-toll-from-hamas-attack-surpasses-1000-top-military-officer-says/ |access-date=10 October 2023 |publisher=The Hill |date=10 October 2023}}</ref> * 200-შე უმოსი ხვამილაფირი{{efn|თინეფს შქას: 17 ნეპალარი,<ref>{{Cite news |url=https://www.indiatodayne.in/international/story/at-least-7-nepali-injured-17-held-captive-by-hamas-in-israel-690676-2023-10-07|title=At least 7 Nepali injured, 17 held captive by Hamas in Israel |work=India Today |date=7 October 2023 |access-date=7 October 2023 |archive-date=7 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231007122157/https://www.indiatodayne.in/international/story/at-least-7-nepali-injured-17-held-captive-by-hamas-in-israel-690676-2023-10-07 |url-status=live}}</ref> 11 ტაილანდარი<ref>{{cite news |title=2 Thais killed, 8 injured, 11 kidnapped in Hamas attack on Israel |url=https://www.bangkokpost.com/thailand/politics/2659873 |access-date=8 October 2023 |work=Bangkok Post |language=en |archive-date=9 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231009001424/https://www.bangkokpost.com/thailand/politics/2659873 |url-status=live}}</ref> დო 2 მექსიკარი<ref>{{Cite news |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/two-mexican-citizens-believed-to-be-held-captive-in-gaza/ |title=Two Mexican citizens believed to be held captive in Gaza |work=[[The Times of Israel]] |access-date=8 October 2023 |archive-date=9 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231009001618/https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/two-mexican-citizens-believed-to-be-held-captive-in-gaza/ |url-status=live}}</ref>}} |მეღანკუა= }} '''ისრაელ-ჰამასიშ ლჷმა''' — [[ისრაელი|ისრაელიშ]] დო [[ღაზაშ სექტორი|ღაზაშ სექტორიშ]] ტერიტორიას მიმალი ლჷმა ისრაელიშ სახენწჷფოშ დო ისლამისტურ ოურდუმე დო პოლიტიკურ დობუჯგუა [[ჰამასი|ჰამასიშ]] შქას, ნამუშ პოლიტიკური სუათ 2007 წანაშე ღაზაშ სექტორიშ ხეშუულობას ართპიჯურო წჷმარინუანს. ოურდუმე აწორინალა დიჭყჷ [[2023]] წანაშ 7 ეკენიას, აგოთანას ღაზაშ სექტორშე დიჭყჷ ფართომასშტაბამი სარაკეტე გენთხაფათ ისრაელიშ ტერიტორიაშა, ნამუსჷთ მაჸუნჷ მუსხირენ პალესტინური ტერორისტული დობუჯგუაშ კოორდინირაფილი მენტებაქ [[ღაზაშ სექტორი|ღაზაშ სექტორიშ]] ხურგწკჷმა რინელ ოურდუმე ბაზეფშა, [[კიბუცი|კიბუცეფშა]]<nowiki/> დო ელექტრონული მუსიკაშ ფესტივალშა. გენთხაფას დუდენდჷ [[ჰამასი]] დო ისლამური ჯიჰადი, შხვა მორჩილი ბუჯგუაშ კათაფათ, მუჭომით რე [[პალესტინაშ გოდუდიშულაფაშ ოკათე ფრონტი]]. [[პალესტინაშ ერუანული ადმინისტრაცია|პალესტინაშ ხეშუულობაშ]] წჷმმარინაფალეფწკჷმა ოგანაგე ახვალამას პალესტინაშ პრეზიდენტ [[მაჰმუდ აბასი|მაჰმუდ აბასიქ]] გაცხადჷ, ნამჷ-და პალესტინარეფს ნება უღჷნა დუდი დითხილუან „ინოხორილეფშე დო საოკუპაციე ჯარეფიშ ტერორშე“.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2023/10/07/Mahmoud-Abbas-Palestinians-have-right-to-defend-themselves-against-terror-|title=Mahmoud Abbas: Palestinians have right to defend themselves against 'terror' &#124; Al Arabiya English}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Yang |first1=Maya |last2=Bayer |first2=Lili |last3=Ho |first3=Vivian |last4=Fulton |first4=Adam |last5=Bayer |date=7 October 2023 |title=Israel says civilians and soldiers held hostage in Gaza after major Palestinian attack – live |language=en-GB |work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/world/live/2023/oct/07/hamas-launches-attack-on-israel-with-5000-rockets-live |url-status=live |access-date=7 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231007071116/https://www.theguardian.com/world/live/2023/oct/07/hamas-launches-attack-on-israel-with-5000-rockets-live |archive-date=7 October 2023 |issn=0261-3077}}</ref><ref name=":22">{{Cite news |title=Mahmoud Abbas: Palestinians have right to defend themselves against 'terror' |url=https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2023/10/07/Mahmoud-Abbas-Palestinians-have-right-to-defend-themselves-against-terror- |work=[[Al Arabiya]] |access-date=7 October 2023 |archive-date=7 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231007120458/https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2023/10/07/Mahmoud-Abbas-Palestinians-have-right-to-defend-themselves-against-terror- |url-status=live}}</ref> == რესურსეფი ინტერნეტის == * [https://www.nytimes.com/live/2023/10/07/world/israel-gaza-attack NY Times-იშ ბონი მოახალაფეფი] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{მერკე}} [[კატეგორია:ისრაელიშ ლჷმეფი]] [[კატეგორია:ისრაელ-პალესტინაშ კონფლიქტი]] [[კატეგორია:2023 წანაშ ლჷმეფი]] mw78ut0qngc8ve7z9jnkap3b3lheu4h 0 44165 249048 2026-04-11T19:18:41Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: {{Short description|ინდოეთიშ პრეზიდენტი (1969-1974)}} {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო = ვარაჰაგირი ვენკატა გირი | სურათი= Varahagiri Venkata Giri, 3rd Vice President of India.jpg | სურათიშ ზჷმა = 250პქ | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო= ოფიციალურ პორტრე... 249048 wikitext text/x-wiki {{Short description|ინდოეთიშ პრეზიდენტი (1969-1974)}} {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო = ვარაჰაგირი ვენკატა გირი | სურათი= Varahagiri Venkata Giri, 3rd Vice President of India.jpg | სურათიშ ზჷმა = 250პქ | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო= ოფიციალურ პორტრეტი, დოხოლ. 1968 წ. | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ინდოეთი]]შ მა-4 [[ინდოეთიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = 24 მარაშინათუთა, 1969 | პოსტი დიტუ = 24 მარაშინათუთა, 1974 | ვიცე-პრეზიდენტი = [[გოპალ სვარუპ პატჰაკი]] | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = [[ინდირა განდი]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი= [[მუჰამედ ჰიდაიატულა]] (ს/მ) | მონძე = [[ფაჰრუდინ ალი აჰმედი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|8|1894}} | დაბადებაშ აბანი= ბერჰამპური, მადრასიშ საპრეზიდენტო, ბრიტანეთიშ ინდოეთი | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1980|6|24|1894|8|10}} | ღურაშ აბანი= მადრასი (ჩენაი), ინდოეთი | ღურაშ ბაძაძი = გურიშ შეტევა | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა = [[ინდოეთი]] | ერუანობა = [[ტელუგეფი|ტელუგუ]] | ოგიშაგორაშე ოლქი = პატაპატნამი, ანდჰრა-პრადეში | მუმა = ვ. ვ. ჯოგია პანტულუ | ნანა = | ალმასქუ = {{marriage|სარასვატი ბაი|1926|1978|end=died}} | სქუალეფი= 14 | გონათაფა = მადრასიშ უნივერსიტეტი, დუბლინიშ უნივერსიტეტიშ კოლეჯი | ომენცარე ხარისხი = იურისტი | პროფესია = იურისტი, აქტივისტი | საქვარუა = პოლიტიკოსი, პროფრსხუეფიშ ლიდერი | რელიგია = ინდუიზმი | ჯილდოეფი = [[ბჰარატ რატნა]] (1975) | პარტია = [[ზოხორინელ პოლიტიკოსი|ზოხორინელი]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= აკა პრეზიდენტ ზოხორინელ პოლიტიკოსიშ სტატუსით | რანწკი2 = [[ინდოეთიშ ვიცე-პრეზიდენტი|ინდოეთიშ მა-3 ვიცე-პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 = 13 მესი, 1967 | პოსტი დიტუ2= 3 მესი, 1969 | წიმოხონი2 = [[ზაქირ ჰუსეინი]] | მონძე2 = გოპალ სვარუპ პატჰაკი | პრეზიდენტი2= ზაქირ ჰუსეინი | რანწკი3 = კერალაშ გუბერნატორი | პოსტი დეკინჷ3 = 1 კვირკვე, 1960 | პოსტი დიტუ3 = 2 პირელი, 1965 | წიმოხონი3 = ბურგულა რამაკრიშნა რაო | მონძე3 = აჯიტ პრასად ჯაინი }} '''ვარაჰაგირი ვენკატა გირი''' ({{lang-hi|वराहगिरी वेंकट गिरी}}, {{lang-te|వరాహగిరి వేంకటగిరి}}; დ. [[10 მარაშინათუთა]], [[1894]] – ღ. [[24 მანგი]], [[1980]]), უჯგუშო ჩინებულ მუჭოთ '''ვ. ვ. გირი''' — ინდოარ სახენწჷფო მოღალე, აქტივისტ დო დიპლომატი, ნამუთ 1969 წანაშე 1974 წანაშა [[ინდოეთიშ პრეზიდენტი]]შ პოსტის იკენდჷ. თეიშა თინა მოღალენდჷ მუჭოთ [[ინდოეთიშ ვიცე-პრეზიდენტი]] (1967–1969) დო [[ინდოეთიშ ხანდაშ დო დოსაქვარუაშ სამინისტრო|ხანდაშ მინისტრი]] (1952–1954). ბერჰამპურს, [[ტელუგეფი|ტელუგუ]] [[ბრაჰმანეფი]]შ ფანიას დჷნაბადუ გირიქ, უმაღალაშ გონათუა ხალიკოტიშ კოლეჯის მიღჷ, სოდეთ სტუდენტურ რსხუშა გიშაგორილქ იჸუ დო აქტიურო ოხოლუდჷ ზოხორინალაშ ყარაფის. 1913 წანას თიქ ირლანდიაშა გეგნორთჷ სამართალიშ დაგურაფალო [[დუბლინიშ უნივერსიტეტიშ კოლეჯი|დუბლინიშ უნივერსიტეტიშ კოლეჯიშ]] (UCD) დო დუბლინიშ „ქინგს ინსიშ“ (King's Inns) საპატიო ჯარალუაშა. 1916 წანაშ მანგის თინა ირლანდიურ ადვოკატურაშა (Irish Bar) ქიმიჭანუეს, მარა UCD-იშ ბაკალავრიშ (BA) ხარისხიშ მეღებაქ ვამჭიშუ. 1916 წანას ინდოეთშა დორთინაშ უკული, გირიქ მადრასიშ უმაღალაშ სასამართოს დერეგისტრირჷ. თინა [[ინდოეთიშ ერუანული კონგრესი|ინდოეთიშ ერუანულ კონგრესიშ]] დო [[დუდგამაგალაშ ყარაფი|დუდგამაგალაშ ყარაფიშ]] (Home Rule Movement) მაკათურო გინირთჷ. 1920 წანას, [[უდუჸუნალობაშ ყარაფი|უდუდჸუნალობაშ ყარაფიშ]] ფარგანეფს, თიქ იურიდიულ კარიერაშენ ვარია თქუ, 1922 წანას — დემონსტრაციეფიშ გეშა ოჭოფეს. გირი მეჭედელო რდჷ მერსხილ [[პროფრსხუეფი ინდოეთის|ინდოეთიშ მოხანდეეფიშ ყარაფწკჷმა]] დო 1926 წანას [[ედომუშამ ინდოეთიშ პროფრსხუეფიშ კონგრესი|ედომუშამ ინდოეთიშ პროფრსხუეფიშ კონგრესიშ]] (AITUC) პრეზიდენტო გეგშაგორეს. 1934 წანას გირი იმპერიულ კანონმადვალუ ასამბლეაშ მაკათურო გეგშაგორეს, 1937 წანას — [[ჩაკრავარტი რაჯაგოპალაჩარი]]შ თარობას ხანდაშ დო ინდუსტრიაშ მინისტრო გინირთჷ. მასხუნალ (კონგრესიშ) სამინისტროეფქ 1939 წანას პროტესტიშ ნიშნო გეგნოდირთესჷნ (თიშ გეშა, ნამჷ-და ინდოეთიქ მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმას ქაკათჷნ). ათეშ უკულ გირქ ხანდაშ ყარაფის ქჷდართუ, ნამუშ გეშათ ოჭოფეს დო 1941 წანაშა 15 თუთა ხვილიშას ხედჷ. თინა კჷნე ოჭოფეს „მეუთ ინდოეთშე“ (Quit India)]] ყარაფიშ დოჭყაფაშ უკული; თიქ 1942-შე 1945 წანაშა, სუმ წანას ხვილუდჷ. 1946 წანაშ ართამ გიშაგორუეფს გირი მადრასიშ კანონმადვალუ ასამბლეაშ მაკათურო გეგშაგორეს დო კჷნე მინისტრო გინირთჷ [[ტანგუტური პრაკასამი]]შ ხემანჯღვერალათ, სოდეთ ხანდაშ სფეროს ხემანჯღვერენდჷ. 1947-შე 1951 წანაშა თინა ნინალენდჷ, მუჭოთ ინდოეთიშ პირველ უმაღალაშ კომისარ (ჸენჯი) [[ცეილონი|ცეილონს]] (ამდღარ შრი-ლანკა). {{მერკე-ბიოგრაფია}} 1q985of6mchwu7s6gogfj9ehoao52rm 249049 249048 2026-04-11T22:48:55Z Narazeni 826 249049 wikitext text/x-wiki {{Short description|ინდოეთიშ პრეზიდენტი (1969-1974)}} {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო = ვარაჰაგირი ვენკატა გირი | სურათი= Varahagiri Venkata Giri, 3rd Vice President of India.jpg | სურათიშ ზჷმა = 250პქ | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო= ოფიციალურ პორტრეტი, დოხოლ. 1968 წ. | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ინდოეთი]]შ მა-4 [[ინდოეთიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = 24 მარაშინათუთა, 1969 | პოსტი დიტუ = 24 მარაშინათუთა, 1974 | ვიცე-პრეზიდენტი = [[გოპალ სვარუპ პატჰაკი]] | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = [[ინდირა განდი]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი= [[მუჰამედ ჰიდაიატულა]] (ს/მ) | მონძე = [[ფაჰრუდინ ალი აჰმედი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|8|1894}} | დაბადებაშ აბანი= ბერჰამპური, მადრასიშ საპრეზიდენტო, ბრიტანეთიშ ინდოეთი | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1980|6|24|1894|8|10}} | ღურაშ აბანი= მადრასი (ჩენაი), ინდოეთი | ღურაშ ბაძაძი = გურიშ შეტევა | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა = [[ინდოეთი]] | ერუანობა = [[ტელუგეფი|ტელუგუ]] | ოგიშაგორაშე ოლქი = პატაპატნამი, ანდჰრა-პრადეში | მუმა = ვ. ვ. ჯოგია პანტულუ | ნანა = | ალმასქუ = {{marriage|სარასვატი ბაი|1926|1978|end=died}} | სქუალეფი= 14 | გონათაფა = მადრასიშ უნივერსიტეტი, დუბლინიშ უნივერსიტეტიშ კოლეჯი | ომენცარე ხარისხი = იურისტი | პროფესია = იურისტი, აქტივისტი | საქვარუა = პოლიტიკოსი, პროფრსხუეფიშ ლიდერი | რელიგია = ინდუიზმი | ჯილდოეფი = [[ბჰარატ რატნა]] (1975) | პარტია = [[ზოხორინელ პოლიტიკოსი|ზოხორინელი]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= აკა პრეზიდენტ ზოხორინელ პოლიტიკოსიშ სტატუსით | რანწკი2 = [[ინდოეთიშ ვიცე-პრეზიდენტი|ინდოეთიშ მა-3 ვიცე-პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 = 13 მესი, 1967 | პოსტი დიტუ2= 3 მესი, 1969 | წიმოხონი2 = [[ზაქირ ჰუსეინი]] | მონძე2 = გოპალ სვარუპ პატჰაკი | პრეზიდენტი2= ზაქირ ჰუსეინი | რანწკი3 = კერალაშ გუბერნატორი | პოსტი დეკინჷ3 = 1 კვირკვე, 1960 | პოსტი დიტუ3 = 2 პირელი, 1965 | წიმოხონი3 = ბურგულა რამაკრიშნა რაო | მონძე3 = აჯიტ პრასად ჯაინი }} '''ვარაჰაგირი ვენკატა გირი''' ({{lang-hi|वराहगिरी वेंकट गिरी}}, {{lang-te|వరాహగిరి వేంకటగిరి}}; დ. [[10 მარაშინათუთა]], [[1894]] – ღ. [[24 მანგი]], [[1980]]), უჯგუშო ჩინებულ მუჭოთ '''ვ. ვ. გირი''' — ინდოარ სახენწჷფო მოღალე, აქტივისტ დო დიპლომატი, ნამუთ 1969 წანაშე 1974 წანაშა [[ინდოეთიშ პრეზიდენტი]]შ პოსტის იკენდჷ. თეიშა თინა მოღალენდჷ მუჭოთ [[ინდოეთიშ ვიცე-პრეზიდენტი]] (1967–1969) დო [[ინდოეთიშ ხანდაშ დო დოსაქვარუაშ სამინისტრო|ხანდაშ მინისტრი]] (1952–1954). ბერჰამპურს, [[ტელუგეფი|ტელუგუ]] [[ბრაჰმანეფი]]შ ფანიას დჷნაბადუ გირიქ, უმაღალაშ გონათუა ხალიკოტიშ კოლეჯის მიღჷ, სოდეთ სტუდენტურ რსხუშა გიშაგორილქ იჸუ დო აქტიურო ოხოლუდჷ ზოხორინალაშ ყარაფის. 1913 წანას თიქ ირლანდიაშა გეგნორთჷ სამართალიშ დაგურაფალო [[დუბლინიშ უნივერსიტეტიშ კოლეჯი|დუბლინიშ უნივერსიტეტიშ კოლეჯიშ]] (UCD) დო დუბლინიშ „ქინგს ინსიშ“ (King's Inns) საპატიო ჯარალუაშა. 1916 წანაშ მანგის თინა ირლანდიურ ადვოკატურაშა (Irish Bar) ქიმიჭანუეს, მარა UCD-იშ ბაკალავრიშ (BA) ხარისხიშ მეღებაქ ვამჭიშუ. 1916 წანას ინდოეთშა დორთინაშ უკული, გირიქ მადრასიშ უმაღალაშ სასამართოს დერეგისტრირჷ. თინა [[ინდოეთიშ ერუანული კონგრესი|ინდოეთიშ ერუანულ კონგრესიშ]] დო [[დუდგამაგალაშ ყარაფი|დუდგამაგალაშ ყარაფიშ]] (Home Rule Movement) მაკათურო გინირთჷ. 1920 წანას, [[უდუჸუნალობაშ ყარაფი|უდუდჸუნალობაშ ყარაფიშ]] ფარგანეფს, თიქ იურიდიულ კარიერაშენ ვარია თქუ, 1922 წანას — დემონსტრაციეფიშ გეშა ოჭოფეს. გირი მეჭედელო რდჷ მერსხილ [[პროფრსხუეფი ინდოეთის|ინდოეთიშ მოხანდეეფიშ ყარაფწკჷმა]] დო 1926 წანას [[ედომუშამ ინდოეთიშ პროფრსხუეფიშ კონგრესი|ედომუშამ ინდოეთიშ პროფრსხუეფიშ კონგრესიშ]] (AITUC) პრეზიდენტო გეგშაგორეს. 1934 წანას გირი იმპერიულ კანონმადვალუ ასამბლეაშ მაკათურო გეგშაგორეს, 1937 წანას — [[ჩაკრავარტი რაჯაგოპალაჩარი]]შ თარობას ხანდაშ დო ინდუსტრიაშ მინისტრო გინირთჷ. მასხუნალ (კონგრესიშ) სამინისტროეფქ 1939 წანას პროტესტიშ ნიშნო გეგნოდირთესჷნ (თიშ გეშა, ნამჷ-და ინდოეთიქ მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმას ქაკათჷნ). ათეშ უკულ გირქ ხანდაშ ყარაფის ქჷდართუ, ნამუშ გეშათ ოჭოფეს დო 1941 წანაშა 15 თუთა ხვილიშას ხედჷ. თინა კჷნე ოჭოფეს „მეუთ ინდოეთშე“ (Quit India)]] ყარაფიშ დოჭყაფაშ უკული; თიქ 1942-შე 1945 წანაშა, სუმ წანას ხვილუდჷ. 1946 წანაშ ართამ გიშაგორუეფს გირი მადრასიშ კანონმადვალუ ასამბლეაშ მაკათურო გეგშაგორეს დო კჷნე მინისტრო გინირთჷ [[ტანგუტური პრაკასამი]]შ ხემანჯღვერალათ, სოდეთ ხანდაშ სფეროს ხემანჯღვერენდჷ. 1947-შე 1951 წანაშა თინა ნინალენდჷ, მუჭოთ ინდოეთიშ პირველ უმაღალაშ კომისარ (ჸენჯი) [[ცეილონი|ცეილონს]] (ამდღარ შრი-ლანკა). {{მერკე-ბიოგრაფია}} ==რესურსეფ ინტერნეტის== {{commons category|V. V. Giri}} {{Wikiquote}} * [https://www.britannica.com/biography/Varahagiri-Venkata-Giri V. V. Giri] at Encyclopædia Britannica {{ინდოეთიშ პრეზიდენტეფი}} {{DEFAULTSORT:გირი, ვარაჰაგირი ვენკატა}} [[კატეგორია:დუბლინიშ უნივერსიტეტიშ კოლეჯნათებუეფი]] [[კატეგორია:კარნატაკაშ გუბერნატორეფი]] [[კატეგორია:კერალაშ გუბერნატორეფი]] [[კატეგორია:უტარ-პრადეშიშ გუბერნატორეფი]] [[კატეგორია:ინდოეთიშ ცენტრალურ კანონმადვალუ ასამბლეაშ მაკათურეფი]] [[კატეგორია:ინდოეთიშ პრეზიდენტეფი]] [[კატეგორია:ბჰარატ რატნაშ მოღვენეფი]] [[კატეგორია:ინდოეთიშ ვიცე-პრეზიდენტეფი]] [[კატეგორია:ტამილნადუშ მინისტრეფი]] [[კატეგორია:ტელუგუ პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:ინდოარ ინდუისტეფი]] [[კატეგორია:ინდოეთიშ პრეზიდენტიშ საღალობაშ მარსულებერეფი]] [[კატეგორია:მადრასიშ უნივერსიტეტნათებუეფი]] [[კატეგორია:ინდოეთიშ ხანდაშ მინისტრეფი]] [[კატეგორია:ინდოეთიშ პარლამენტიშ მაკათურეფი (1952–1957)]] at3fou98rm51cofdjwi2ewlfylwz9f3 10 44166 249050 2026-04-11T23:11:09Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: [[კონგო (ნინა)|კონგო]] <span lang="kg">{{{1}}}</span><noinclude> [[კატეგორია:ნინეფიშ თანგეფი|kg]] </noinclude> 249050 wikitext text/x-wiki [[კონგო (ნინა)|კონგო]] <span lang="kg">{{{1}}}</span><noinclude> [[კატეგორია:ნინეფიშ თანგეფი|kg]] </noinclude> tmfy69h2w3dzjzkm1u040w51cdbcwlv