ვიკიპედია xmfwiki https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%93%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%B7%E1%83%9A%E1%83%90 MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter მედია სპეციალური განხილვა მომხმარებელი მომხმარებლის განხილვა ვიკიპედია ვიკიპედია სხუნუა ფაილი ფაილის განხილვა მედიავიკი მედიავიკის განხილვა თარგი თარგის განხილვა დახმარება დახმარების განხილვა კატეგორია კატეგორიის განხილვა TimedText TimedText talk მოდული მოდულის განხილვა Event Event talk 0 8348 249638 247227 2026-05-01T17:31:32Z Narazeni 826 249638 wikitext text/x-wiki {{Short description|ადამიერიშ სექსუალობაშ მენცარულ დოგურაფა}} [[ფაილი:SexuologyLogo.svg|thumb|upright|სექსოლოგიაშ ლოგო]] {{სექსუალური ორიენტაცია}} '''სექსოლოგია''' ([[ლათინური ნინა|ლათ]]: sexus — სექსი; [[ბერძენული ნინა|ბერძენ.]]: λόγος — დოგურაფა) — [[ადამიერიშ სექსუალობა]]შ მენცარულ დოგურაფა, ნამუთ იკათუანს ადამიერიშ სექსუალურ ინტერესეფს, [[ადამიერიშ სექსუალურ რჯება|რჯებეფს]] დო ფუნქციეფს.<ref>{{cite web|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/sexology|title=Sexology|work=Merriam Webster|access-date=December 29, 2013}}</ref> ტერმინი ''სექსოლოგია'' ზოგადო ვაწაწჷ სექსუალობაშ ვამენცარულ დოგურაფას, მუნერით რე [[სოციალურ კრიტიკა]].<ref name =Bullough1989/><ref name=Haeberle/> სექსოლოგეფ გჷმირინუანა მუსხირენ აკადემიურ სფეროშ ხეჭკუდეფს, მუნერით რე [[ანთროპოლოგია]], [[ბიოლოგია]], [[მედიცინა]], [[ფსიქოლოგია]], [[ეპიდემიოლოგია]], [[სოციოლოგია]] დო [[კრიმინოლოგია]].<ref>{{cite book |last1=Johnson |first1=Mark |title=The International Encyclopedia of Human Sexuality |chapter=Anthropology and sexology |date=20 April 2015 |pages=1–111 |doi=10.1002/9781118896877.wbiehs033 |isbn=9781118896877 |chapter-url=https://doi.org/10.1002/9781118896877.wbiehs033 |access-date=27 May 2022|chapter-url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite web|title=Sexology {{!}} interdisciplinary science|author-first1=Aleksandra|author-last1=Djajic-Horváth|url=https://www.britannica.com/science/sexology|access-date=2020-07-30|website=Encyclopedia Britannica|language=en}}</ref> დოგურაფაშ თემეფ იკათუანს [[სექსუალურ წუმოძინა|სექსუალურ წუმოძინას]] (სქესობურ მოწიფუას), [[სექსუალური ორიენტაცია|სექსუალურ ორიენტაციას]], [[გენდერულ იდენტობა|გენდერულ იდენტობას]], [[სექსუალურ ურთიართობა|სექსუალურ ურთიართობეფს]], სექსუალურ აქტივობეფს, [[პარაფილია|პარაფილიეფს]] დო ატიპურ სექსუალურ ინტერესეფს. თინა თაშნეშე იკათუანს სექსუალობაშ დოგურაფას თელარაშ განწეხას, ნამუთ იკათუანს [[ბაღანეფიშ სექსუალობა|ბაღანეფიშ სექსუალობას]], [[სქესობურ მოწიფუა|სქესობურ მოწიფუას]], [[მარდუეფიშ სექსუალობა|მარდუეფიშ სექსუალობას]] დო [[გერიატრიულ სექსუალობა|სექსუალობას ხანერეფს შქას]]. სექსოლოგიაშ სფერო თაშნეშე იკათუანს სექსუალობაშ დოგურაფას ფსიქიკურ ვარ-და ფიზიკურ გოხურგელ შილებუანობაშ მოღვენი პიჯეფს შქას. სექსუალურ [[სექსუალურ დისფუნქცია|დისფუნქციეფი]] დო აკორცუაფეფი, თინეფს შქას [[ერექციულ დისფუნქცია|ერექციულ დისფუნქცია]] დო [[ანორგაზმია|ანორგაზმია]] სექსოლოგიურ დოგურაფაშ თაშნეშე თარ გემაჸვენჯობეფ რე. == ისტორია == === ორდოიან ბორჯი === სექსუალურ ინსტრუქციეფ ოშწანურეფიშ გოძვენას რდჷ, მუნერით რე [[ოვიდიუსი]]შ „ჸოროფაშ ხელუანობა“ ({{Lang-la|Ars Amatoria}}), [[ვაციაიანა]]შ „[[კამასუტრა]]“, „[[ანანგა რანგა]]“ დო „[[საშურა ბაღი|საშურა ბაღი შურიშ სახიოლეთ]]“. 1830-იან წანეფიშ დაჭყაფუშ გჷმორკვიება [[პარიზი]]ს რეგისტრირაფილ 3,558 პროსტიტუციათ დაკებულ ადამიერიშ გეშა — {{lang-fr|De la prostitution dans la ville de Paris}} („პროსტიტუცია ნოღა პარიზის“), ნამუთ ალექსანდრე ჟან ბატისტ პარენ-დიუშატელქ ჭარჷ (გჷმიბჟინუ 1837 წანას, თიშ ღურაშე ართ წანაშ უკული), თეხანურ სექსოლოგიურ რკვიებაშ პირველ ნახანდო იკოროცხჷ.<ref name=Bullough1989>Bullough, V. L. (1989). ''The society for the scientific study of sex: A brief history''. Mt. Vernon, Iowa: The Foundation for the Scientific Study of Sexuality.</ref> ინგლისის [[James Graham (sexologist)|ჯეიმს გრემი]] რდჷ ორდოიან სექსოლოგი, ნამუთ ლექციეფს კითხულენდჷ თიცალ თემეფშე, მუნერით რე სექსიშ პროცეს დო ინოსახება.<ref name="Porter 1989 p. 49">{{cite book | last=Porter | first=R. | title=Health for Sale: Quackery in England, 1660-1850 | publisher=Manchester University Press | year=1989 | isbn=978-0-7190-1903-6 | url=https://books.google.com/books?id=-9BRAQAAIAAJ&pg=PA49 | access-date=2023-06-20 | page=49}}</ref> ადამიერიშ სექსუალურ რჯებაშ მენცარულ დოგურაფაქ [[XIX ოშწანურა]]ს ქიდიჭყჷ [[ჰაინრიხ კაანი|ჰაინრიხ კაანწკჷმა]] ართო, ნამუსჷთ კჷრიბის „Psychopathia Sexualis“ (1844) [[მიშელ ფუკო]] თეშნერო ეჭარუნს: „ფსიქიატრიულ სფეროს სექსუალობაშ დო სექსუალურ აბერაციეფიშ (გინორთაშ) დაბადებაშ თარიღი, ვარ-და ნამდგა შვანს, თინეფიშ გჷშარჩქინაშ თარიღი“.<ref>Michel Foucault, ''Abnormal: Lectures at the  Collège de France, 1974-195 (Picador, 2003)''</ref> ტერმინ ''სექსოლოგია'' პირველაშე ააშ-ს ელისაბედ ოსგუდ გუდრიჩ უილარდიქ გიმიგონჷ 1867 წანას.<ref>Benjamin Kahan, "The unexpected American Origins of Sexology and Sexual science: Elizabeth Osgood Goodrich Willard, Orson Squire Fowler, and the Scientification of Sex ''History of Human Sciences'' 34.1 (2020): 71-88</ref> დოხოლაფირო თე ბორჯის, ჰომოფილ აქტივისტეფიშ ბუნა, ნამუთ დიო ხოლო ვეჩინებულენდეს მუნეფიშ დუდს სექსოლოგეფო, რეაგირენდჷ [[ევროპა]]შ სახენწჷფო ხურგეფიშ თირუაშა — კრიზისი, ნამუქჷთ გჷმიჭანუ კონფლიქტ სექსუალურო ლიბერალურ კანონეფს დო თი კანონეფს შქას, ნამუეფჷთ კრიმინალო კოროცხუნდეს თიჯგურა რჯებეფს, მუჭომით რდჷ ჰომოსექსუალურ ურთიართობეფი. === ვიქტორიანულ ეპოქაშე მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშახ === [[ფაილი:Havelock Ellis cph.3b08675.jpg|thumb|[[ჰევლოკ ელისი]], სექსუალურ ემანსიპაციაშ ყარაფიშ პიონერ XIX ოშწანურაშ დათებუს]] ვიქტორიანულ ეპოქას სექსუალურ რეპრესიეფიშ უთარაშ სოციალურ გენწყუალაშ უმკუჯინუო, სექსუალურ ემანსიპაციაშ ყარაფიქ XIX ოშწანურაშ დათებუს ინგლისის დო გერმანიას დიჭყჷ. 1886 წანას, [[რიხარდ ფრაიჰერ ფონ კრაფტ-ებინგი|რიხარდ ფრაიჰერ ფონ კრაფტ-ებინგიქ]] გჷშაშქჷ ''[[Psychopathia Sexualis (რიხარდ ფრაიჰერ ფონ კრაფტ-ებინგიშ კჷრიბი)|Psychopathia Sexualis]].'' თე ნახანდ იკოროცხჷ სექსოლოგიაშ, მუჭოთ მენცარულ დისციპლინაშ, დჷმარსხუაფალო.<ref name = Hoenig1977>Hoenig, J. (1977). Dramatis personae: Selected biographical sketches of 19th century pioneers in sexology. In J. Money and H. Musaph (Eds.), ''Handbook of Sexology,'' (pp. 21-43). Elsevier/North-Holland Biomedical Press.</ref> ინგლისის სექსოლოგიაშ მუმა-დუმარსხუაფალ რდჷ ექიმ დო სექსოლოგ [[ჰევლოკ ელისი]], ნამუქჷთ აწუდირთჷ მუშ ეპოქაშ [[სექსუალურ ტაბუ|სექსუალურ ტაბუეფს]] [[მასტურბაცია]]შ დო [[ჰომოსექსუალობა]]შ გეშა დო რევოლუცია მანწყჷ სექსიშ სმებას. თიშ უთარაშ ნახანდ რდჷ 1897 წანაშ ''Sexual Inversion'' („სექსუალურ ინვერსია“), ნამუთ ეჭარუნს ჰომოსექსუალ ქომოლკოჩეფიშ, თინეფს შქას ქომოლკოჩეფიშ დო ბაღანეფიშ სექსუალურ ურთიართობეფს. ელისიქ ჭარჷ ჰომოსექსუალობაშ (ტერმინ გიმიგონჷ [[კარლ-მარია კერტბენი|კარლ-მარია კერტბენიქ]]) პირველ ობიექტურ რკვიება, რახან თინა თეს ვაახასიათენდჷ მუჭოთ ლახარას, უზნობას ვარ-და დჷნოშებუს. ნახანდ ოშქვანსს, ნამჷ-და ართსქესიამ ჸოროფა გინმუს ასაკობურ დო გენდერულ [[ტაბუ|ტაბუეფშე]]. თიშ 21 მონახვამილეფშე შქვით გამნარყეფოშქაშე ურთიართობეფს ოწაწჷ. თიქ თაშნეშე წუმუძინჷ შხვა შანულამ ფსიქოლოგიურ კონცეფციეფი, მუნერით რე [[ავტოეროტიზმი]] დო [[ნარცისიზმი]], ნამუეფჷთ მოგვიანეთ [[ზიგმუნდ ფროიდი]]ქ ხოლო უმოსო წუმუძინჷ.<ref name="google">{{cite book|title=The Language of Psycho-analysis|author1=Laplanche, J.|author2=Pontalis, J.B.|date=1988|publisher=Karnac Books|isbn=9780946439492|url=https://books.google.com/books?id=DCpokE8C2WgC&pg=PA45|page=45|access-date=July 25, 2015}}</ref> ელისიქ გერმანალ [[მაგნუს ჰირშფელდი]]წკჷმა ართო [[ტრანსგენდერი|ტრანსგენდერულ]] ყარაფიშ პიონერ გჷნირთუ. თიქ თინა ქჷდარსხუ მუჭოთ ახალ კატეგორია, ნამუთ ზოხო რდჷ დო გინორთელ ჰომოსექსუალობაშე.<ref name=ttp>Ekins, Richard and King, Dave (2006) ''The transgender phenomenon'', SAGE, {{ISBN|0-7619-7163-7}}, pp. 61-64</ref> ჰირშფელდიშ [[ტრანსვესტიზმი]]შ რკვიებეფიშ გეშა ინფორმირაფილ ელისიქ, მორო თიშ ტერმინოლოგიას ვალამოსილქ, 1913 წანას მუწარზიუ ტერმინ ''sexo-aesthetic inversion'' („სექსო-ესთეტიკურ ინვერსია“) თე ფენომენიშ ეიოჭარალო.<ref name=ellis1933>{{cite book|last=Ellis|first=Albert|title=Psychology of Sex|url=https://books.google.com/books?id=NSLybrnLVeIC&pg=PA209YEAR|isbn=9781443735322|publisher=Read Books|date=2008}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=5dNnT3GuF_gC&q=father+of+sexology+ellis|title=The Real Facts Of Life: Feminism And The Politics Of Sexuality C1850-1940|author=Jackson, Margaret|year=1994|publisher=Taylor & Francis|isbn=9780203992395}}</ref> 1908 წანას ქიდიჭყჷ თე სფეროშ პირველი ომენცარე ჟურნალიშ, „სექსოლოგიაშ ჟურნალი“ (''Zeitschrift für Sexualwissenschaft''), გჷმობჟინაფაქ დო იბჟინუაფუდჷ ირთუთას ართ წანაშ განწეხას. ჟურნალიშ ნომერეფ იკათუანთეს ფროიდიშ, [[ალფრედ ადლერი]]შ დო [[ვილჰელმ შტეკელი]]შ სტატიეფი.<ref name=Haeberle>Haeberle, E. J. (1983). ''The birth of sexology: A brief history in documents.'' World Association for Sexology.</ref> 1913 წანას დირსხუ პირველ აკადემიურ ასოციაციაქ: „სექსოლოგიაშ ჯარალუა“.<ref>Kewenig, W. A. (1983). Foreword. In E. J. Haeberle, ''The birth of sexology: A brief history in documents''. World Association for Sexology. p. 3</ref> ფროიდიქ წუმუძინჷ სექსუალობაშ თეორიას. თე [[ფსიგოლოგიურ წუმოძინა|ფსიქოსექსუალურ წუმოძინაშშ ეტაპეფ]] იკათუანს: [[ორალურ სტადია|ორალურ]], [[ანალურ სტადია|ანალურ]], [[ფალურ სტადია|ფალურ]], [[ლატენტურ სტადია|ლატენტურ]] დო [[გენიტალურ სტადია|გენიტალურ]] სტადიეფს. თე ეტაპეფი ჩქჷჩქობაშე სქესობურ მოწიფუაშახ დო უკულიან პერიოდის იკათუანს.<ref name="gutenberg">{{cite book|url=https://www.gutenberg.org/ebooks/14969 |title=Three Contributions to the Theory of Sex by Sigmund Freud - Free Ebook |publisher=gutenberg.org|access-date=July 25, 2015|date=2005-02-08 }}</ref> თე რკვიებეფ მუშ კლიენტეფშე ეჭოფილ მუნაჩემეფს გერსხუდჷ XIX ოშწანურაშ დათებუს დო [[XX ოშწანურა]]შ დაჭყაფუს. [[ვილჰელმ რაიხი]] დო [[ოტო გროსი]] ფროიდიშ მორწაფეეფი რდეს, მარა ივარუეს თიშ თეორიეფი, რახან თინეფ აქცენტის აკეთენდეს სექსუალობაშ როლშა ადამიერეფიშ ემანსიპაციაშო რევოლუციურ ბურჯაფის. [[ფაილი:1933-may-10-berlin-book-burning.JPG|thumb|ნაცისტეფქ ბერლინს დოჭვეს ჰირშფელდიშ კჷრიბეფი, მუჭოთ „ანტი-გერმანული“]] ნაცისტეფშახიან გერმანია, სექსუალურო ლიბერალურ [[ნაპოლეონიშ კოდექსი]]შ პიჯალეფს, ორგანიზებას უკეთენდჷ დო აწუმდირთუდჷ ანტი-სექსუალურ, ვიქტორიანულ კულტურულ გაულეფს. თე ბუნეფიშ ენერგიაქ ხე შეუწყუ სექსოლოგიურ რკვიებეფიშ კოორდინაციას ტრადიციულ [[აკადემიურ დისციპლინა|აკადემიური დისციპლინეფს]] შქას, ნამუქჷთ გერმანია სექსოლოგიაშ ლიდერო გინაშქუ. ექიმ [[მაგნუს ჰირშფელდი]] სექსუალურ უჭიჭაშობეფიშ აქტიურ მათხილე რდჷ დო თიქ ქჷდარსხუ [[მენცარულ-ჰუმანიტარულ კომიტეტი]], პირველ ორგანიზაცია ჰომოსექსუალეფიშ დო ტრანსგენდერეფიშ ნებეფიშ ოთხილარო.<ref>Goltz, Dustin (2008). Lesbian, gay, bisexual, transgender, and queer movements. In A. Lind & S. Brzuzy (Eds.), ''Battleground: Women, gender, and sexuality, 2,'' 291. Greenwood Publishing Group, {{ISBN|978-0-313-34039-0}}</ref> ჰირშფელდიქ თაშნეშე ქჷდარსხუ პირველ ''Institut für Sexualwissenschaft'' (სექსოლოგიაშ ინსტიტუტი) ბერლინს 1919 წანას.<ref>{{cite journal |last1=Coleman |first1=Eli |last2=Ford |first2=Jessie V |title=A brief history of sexology and lessons learned |journal=[[The Journal of Sexual Medicine]] |date=2024 |volume=21 |issue=10 |pages=835–838 |doi=10.1093/jsxmed/qdae081|pmid=39350660 |pmc=11442977 }}</ref> თიშ ბიბლიოთეკას რდჷ 20,000-შე უმოს ტომი, 35,000 ფოტო, ხელუანებაშ მინუშეფიშ დო შხვა ობიექტეფიშ ქვერსემ კოლექცია. კათა ედომუშამ ევროპაშე მიშჷ ინსტიტუტშა, ანდანე უჯგუშო ქუგეგებუდესკო მუნეფიშ [[ასამიერიშ სექსუალობა|სექსუალობა]] დო ქემუღებუდესკონ კონსულტაცია სექსუალურ პრობლემეფიშ დო დისფუნქციეფიშ გეშა. ჰირშფელდიქ წუმუძინჷ სისტემას, ნამუთ აიდენტიფიცირენდჷ მუსხირენ რეალურ ვარ-და ჰიპოთეტურ სექსუალურ შქაფონ ტიპის ჰეტეროსექსუალ ქომოლკოჩიშ დო ოსურს შქას, ანდანე ქოუძირაფუდუკო ადამიერიშ სექსუალობაშ პოტენციურ ანდაკორობუანობან. თის მიაჭარუ თი ადამიერეფიშ ბუნაშ იდენტიფიკაცია, ნამუეფსჷთ ამდღა [[ტრანსსექსუალი|ტრანსსექსუალეფს]] ვარ-და [[ტრანსგენდერი|ტრანსგენდერეფს]] უძახჷნა, მუჭოთ ჰომოსექსუალობაშე გინორთელ კატეგორიას; თინა თე ადამიერეფს ''transvestiten'' (ტრანსვესტიტეფს) უძახუდჷ.<ref>{{Citation | last= Hirschfeld | first= Magnus | title= Die Transvestiten. Eine Untersuchung über den erotischen Verkleidungstrieb. Mit umfangreichen casuistischen und исторических | location= Leipzig | publisher= Verlag von Max Spohr (Ferd. Spohr) | year= 1910}}</ref><ref>{{Citation | last= Hirschfeld | first= Magnus | title= Homosexualitat des Mannes und des Weibes | location= Berlin | year= 1920}}</ref> გერმანიაშ დომინირაფაქ სექსუალურ რჯებაშ რკვიებას [[ნაცისტური გერმანია|ნაცისტური რეჟიმი]]შ მოულაწკჷმა ართო გეთუ.<ref name =Bullough1989/> ნაცისტეფქ ინსტიტუტ დო თიშ ბიბლიოთეკა მოჯალაგეს 1933 წანაშ 8 მესის, ხეშუფლებაშა მოულაშე სუმ თუთაშე კუნტა ხანშა.<ref name=Haeberle/> ინსტიტუტ დოკილეს დო ჰირშფელდიშ კჷრიბეფ დოჭვეს. ორდოიან [[ლგბტ ყარაფი|გეი ნებეფიშ ყარაფის]] შხვა სექსოლოგეფს შქას რდეს [[ერნსტ ბურხარდი]] დო [[ბენედიქტ ფრიდლენდერი]]. [[ერნსტ გრეფენბერგი]]ქ, ნამუშ პატიოცემელო ხოლო [[G-ჭურჭული|G-ჭურჭულს]] ქიგიადჷ ჯოხოქ, გჷმაბჟინჷ პირველ რკვიება [[სასქუოშ მონწყილობა|სასქუოშ მონწყილობაშ]] (IUD) წუმოძინაშ გეშა. === მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ უკულიან ბორჯი === [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შ უკული, სექსოლოგიაქ რენესანს გიმოცადჷ მუჭოთ ააშ-ს, თეშ ევროპასჷთ. სექსუალურ რჯებაშ, სექსუალურ ფუნქციაშ დო [[სექსუალურ დისფუნქცია|სექსუალურ დისფუნქციაშ]] ფართომასშტაბამ რკვიებეფქ ოსხირ გუჭყჷ [[სექს-თერაპია|სექს-თერაპიაშ]] წუმოძინას.<ref name=Haeberle/> ლჷმაშ გეჸვენჯ ბორჯიშ ამერიკულ სექსოლოგიაშა ქვერსემ გაულა იღვენუ ნაცისტურ რეჟიმშე ნტებულ ევროპალ ლტოლვილეფიშ მულაქ დო კინსიშ ანგარიშეფიშ პოპულარობაქ. თიმ ბორჯიშა, ამერიკულ სექსოლოგია უთარაშო აკმოდირთუდჷ თი ბუნეფშე, ნამუეფჷთ [[პროსტიტუცია]]შ ეშახინტკუას დო ახალნორდობაშ [[სქესობური რზათ გინმადვალუ ინფექციეფი|სქესობურ რზათ გინმადვალუ ინფექციეფიშ]] გეშა გონათუაშო მუშენდესჷნ.<ref name =Bullough1989/> [[ალფრედ კინსი|ალფრედ კინსიქ]] 1947 წანას ქჷდარსხუ [[კინსიშ ინსტიტუტი|სექსუალურ რკვიებეფიშ ინსტიტუტი]] [[ინდიანაშ უნივერსიტეტი (ბლუმინგტონი)|ინდიანაშ უნივერსიტეტის]], ბლუმინგტონს. ამდღა თეს კინსიშ სექსიშ, გენდერიშ დო რეპროდუქციაშ რკვიებაშ ინსტიტუტ ჯოხო. თიქ 1948 წანას გჷმნაბჟინა კჷრიბის ჭარჷ, ნამჷ-და მენცარულ თოლწონუათ ფერმაშ ჩხოლარეფიშ სექსუალურ რჯებაშენ უმოს რდჷ ჩინებული, ვინდარო ადამიერეფშენ.<ref>{{cite book | last1 = Kinsey | first1 = Alfred C. | last2 = Martin | first2 = Clyde E. | last3 = Pomeroy | first3 = Wardell B. | author-link1 = Alfred Kinsey | author-link2 = Clyde Martin | author-link3 = Wardell Pomeroy | title = Sexual behavior in the human male | url = https://archive.org/details/sexualbehaviorin00kins | url-access = registration | page = [https://archive.org/details/sexualbehaviorin00kins/page/3 3] | publisher = W.B. Saunders | location = New York and Philadelphia | year = 1948 | oclc = 705195970 }}</ref> ფსიქოლოგ დო სექსოლოგ [[ჯონ მანი]] 1950-იან წანეფს აკმამუშენდჷ თეორიეფს სექსუალურ იდენტობაშ დო [[გენდერული იდენტობა|გენდერულ იდენტობაშ]] გეშა. თიშ ნახანდი, გიშაკერზაფილო [[დევიდ რაიმერი|დევიდ რაიმერიშ]] მუნახვამილა, მოგვიანეთ ონირზებელ ოკითხირეთ გინირთჷ, მორო თე შვანს კაბეტ შანულობა უღუდჷ ინტერსექს ჩქჷჩქუეფიშ დო ბაღანეფიშ სქილადაშ პროტოკოლეფიშ წუმოძინაშო.<ref name="diamond">{{Cite journal | last1 = Diamond | first1 = Milton | last2 = Sigmundson | first2 = H. Keith | author-link1 = Milton Diamond | title = Sex reassignment at birth: long-term review and clinical implications | journal = [[JAMA Pediatrics|Archives of Pediatrics & Adolescent Medicine]] | volume = 151 | issue = 3 | pages = 298–304 | doi = 10.1001/archpedi.1997.02170400084015 | pmid = 9080940 | date = March 1997 }}</ref><ref name="diamond2">{{Cite journal | last = Diamond | first = Milton | author-link = Milton Diamond | title = Sex, gender, and identity over the years: a changing perspective | journal = Child and Adolescent Psychiatric Clinics of North America | volume = 13 | issue = 3 | pages = 591–607, viii | doi = 10.1016/j.chc.2004.02.008 | pmid = 15183375 | date = July 2004 }}</ref> [[კურტ ფროინდი|კურტ ფროინდიქ]] 1950-იან წანეფს [[ჩეხოსლოვაკია|ჩეხოსლოვაკიას]] წუმუძინჷ [[პენისიშ პლეტიზმოგრაფია|პენისიშ პლეტიზმოგრაფი]]. თე მონწყილობა გიმიგონეს ქომოლკოჩეფს [[სექსუალურ ეფურაფა]]შ ობიექტურ ოზჷმალო დო ამდღა თინა გიმირინუაფუ [[პედოფილია|პედოფილიაშ]] დო [[ჰებეფილია|ჰებეფილიაშ]] ფასებაშო. თე ინსტრუმენტ თაშნეშე გიმირინუაფუ სექსუალურ დჷნოშებუშ მაქიმინჯე პიჯეფწკჷმა მუშობაშ ბორჯის.<ref name="apobit">{{cite news | agency = Associated Press | title = Kurt Freund, 82, notable sexologist | url = http://www.s-t.com/daily/10-96/10-29-96/c06wn888.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/19990220222204/http://www.s-t.com/daily/10-96/10-29-96/c06wn888.htm |archive-date=20 February 1999| date = October 26, 1996 }}</ref><ref name="kubanobit">{{cite journal | last = Kuban | first = Michael | title = Sexual Science Mentor: Dr. Kurt Freund | journal = Sexual Science | volume = 45 | issue = 2 | url = http://sexscience.org/uploads/media/sex_sci45-2.htm | archive-url = https://web.archive.org/web/20101222215801/http://sexscience.org/uploads/media/sex_sci45-2.htm | url-status = dead | archive-date = 2010-12-22 | date = Summer 2004 }}</ref> 1966 დო 1970 წანეფს, მასტერსიშ დო ჯონსონიშ ჭკობაქ გჷშაშქუ ნახანდეფი: „ადამიერიშ სექსუალუ რეაქცია“ (''Human Sexual Response'') დო „ადამიერიშ სექსუალურ უგუმართუობა“ (''Human Sexual Inadequacy''). თე ტომეფქ ძალამ ჯგირო გიმიჩინჷ დო თინეფქ 1978 წანას ქჷდარსხუეს თიჯგურა ორგანიზაცია, ნამუთ მასტერსიშ დო ჯონსონიშ ინსტიტუტიშ ჯოხოთ რე ჩინებული. [[ვერნ ბალოუ]] რდჷ თე ეპოქაშ სექსოლოგიაშ ისტორიკოს დო თე სფეროშ აქტიურ მარკვიებელი.<ref name="vernbullough">{{cite web|url=http://www.vernbullough.com/bullough/publications/publicationsindex.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20040727172744/http://www.vernbullough.com/bullough/publications/publicationsindex.html |archive-date=July 27, 2004 |url-status=dead |title=Dr. Vern L. Bullough: Profile |website=vernbullough.com |access-date=July 25, 2015 }}</ref> 1980-იან წანეფს [[აივ|HIV]]/[[შიდსი|AIDS-იშ]] გჷმორჩქინაქ დრამატულო დოთირუ სექსოლოგიურ რკვიებეფ — თარ ნძალეფქ ლახარაშ მოდვალაშ მექანიზმეფიშ სმებაშა დო კონტროლშა გეგნორთჷ.<ref>{{cite journal | last = Gagnon | first = John H. | title = Sex research and sexual conduct in the era of AIDS | journal = [[Journal of Acquired Immune Deficiency Syndromes]] | volume = 1 | issue = 6 | pages = 593–601 | pmid = 3225745 | date = December 1988 | url = http://journals.lww.com/jaids/Abstract/1988/12000/Sex_Research_and_Sexual_Conduct_in_the_Era_of.11.aspx }}</ref><ref>{{Cite journal | last = Oriel | first = Jennifer | title = Sexual pleasure as a human right: Harmful or helpful to women in the context of HIV/AIDS? | journal = [[Women's Studies International Forum]] | volume = 28 | issue = 5 | pages = 392–404 | doi = 10.1016/j.wsif.2005.05.002 | date = September 2005 }} [https://www.amherst.edu/media/view/248654/original/sexual+pleasure+as+a+HR.pdf Pdf.]</ref> == XXI ოშწანურა == ტექნოლოგიურ პროგრესიქ შელებუანო გინაშქჷ სექსოლოგიურ ოკითხირეფიშ დოგურაფა რჯებაშურ გენეტიკაშ,<ref>{{cite journal|author=Mustanski, B.S. |author2=Dupree, M. G. |author3=Nievergelt, C. |author4=Schork, N. J. |author5=Hamer, D. H. |name-list-style=& |title=Genome-wide scan demonstrates significant linkage for male sexual orientation|journal=Psychological Medicine|volume=45|issue=7|pages=1379–88|pmid=25399360|year=2015|doi=10.1017/S0033291714002451|s2cid=4027333}}</ref> ნეიროვიზუალიზაციაშ (neuroimaging)<ref>{{cite journal|pmid=15961048|year=2005|last1=Ferretti|first1=A|title=Dynamics of male sexual arousal: Distinct components of brain activation revealed by fMRI|journal=NeuroImage|volume=26|issue=4|pages=1086–96|last2=Caulo|first2=M|last3=Del Gratta|first3=C|last4=Di Matteo|first4=R|last5=Merla|first5=A|last6=Montorsi|first6=F|last7=Pizzella|first7=V|last8=Pompa|first8=P|last9=Rigatti|first9=P|last10=Rossini|first10=P. M.|last11=Salonia|first11=A|last12=Tartaro|first12=A|last13=Romani|first13=G. L.|doi=10.1016/j.neuroimage.2005.03.025|s2cid=43785115}}</ref> დო ფართომასშტაბამ ინტერნეტ-გჷმოკითხირეფიშ მეშქაშალათ.<ref>{{cite journal|author=Lippa, R. |title=Guest Editor's Introduction to the BBC Special Section|journal=Archives of Sexual Behavior|volume=36|issue=2|page=145|doi=10.1007/s10508-006-9150-3|year=2007|s2cid=144288926|doi-access=free}}</ref> სექსოლოგია კანკალე იურისდიქციას რეგულირებაფონ პროფესია რე. კვებეკის სექსოლოგეფ უციოთ ოკო რდან კვებეკიშ სექსოლოგეფიშ პროფესიულ ორდენიშ (Ordre professionnel des sexologues du Québec) მაკათურეფი. თინეფ წჷმარინუანა ართ-ართ პროფესიას, ნამუეფსჷთ უღჷნა ნება ქიმიღან [[ფსიქოტერაპია|ფსიქოთერაპიაშ]] ოჸია კვებეკიშ ფსიქოლოგეფიშ ორდენშე.<ref>{{cite web |title=Le sexologue |url=https://opsq.org/le-sexologue/ |website=Ordre professionnel des sexologues du Québec |access-date=2 November 2020}}</ref> == გიშარჩქინელ მოღალეეფი == {{თაშნეშე ქოძირით|კატეგორია:სექსოლოგეფი}} თენა რე სექსოლოგეფიშ დო სექსოლოგიაშ სფეროშა შანულამ თიაშ მიშმაღალარ ადამიერეფიშ ერკებული, დაბადებაშ წანაშ მეჯინათ: {{colbegin}} * [[კარლ ჰაინრიხ ულრიხსი]] (1825–1895) * [[კარლ ფრიდრიხ ოტო ვესტფალი]]<ref>Foucault, Michel. The History of Sexuality Vol. 1: The Will to Knowledge. London: Penguin (1976/1998)</ref> (1833–1890) * [[რიხარდ ფრაიჰერ ფონ კრაფტ-ებინგი]] (1840–1902) * [[ალბერტ ეულენბურგი]] (1840–1917) * [[ოგიუსტ ანრი ფორელი]] (1848–1931) * [[ზიგმუნდ ფროიდი]] (1856–1939) * [[ვილჰელმ ფლისი]] (1858–1928) * [[ჰევლოკ ელისი]] (1858–1939) * [[ოიგენ შტაინახი]] (1861–1944) * [[რობერტ ლატუ დიკინსონი]] (1861–1950) * [[ალბერტ მოლი (გერმანალ ფსიქიატრი)|ალბერტ მოლი]] (1862–1939) * [[ედვარდ ვესტერმარკი]] (1862–1939) * [[კლელია დუელ მოშერი]] (1863–1940) * [[ოიგენ ვილჰელმი]] (ფსევდონიმით Numa Praetorius) (1866–1951) * [[მაგნუს ჰირშფელდი]] (1868–1935) * [[ივან ბლოხი]] (1872–1922) * [[თეოდორ ჰენდრიკ ვან დე ველდე]] (1873–1937) * [[გასტონ ფორბერგი]] (1875–1947) * [[მაქს მარკუზე]]<ref>Humboldt-Universität, Berlin. [https://web.archive.org/web/20071126032059/http://www2.hu-berlin.de/sexology/GESUND/ARCHIV/COLLMM1.HTM Magnus Hirschfeld Archive for Sexology.] Retrieved on November 23, 2007.</ref> (1877–1963) * [[ოტო გროსი]] (1877–1920) * [[ერნსტ გრეფენბერგი]] (1881–1957) * [[ბრონისუავ მალინოვსკი]]<ref name="google2">{{cite book|title=Irregular Connections: A History of Anthropology and Sexuality|author1=Lyons, A.P.|author2=Lyons, H.|date=2004|publisher=University of Nebraska Press|isbn=9780803204379|url=https://books.google.com/books?id=d6OKDA1pXV4C&pg=PA60|page=60|access-date=July 25, 2015}}</ref><ref>Malinowski, Bronislaw (1929) ''[[The Sexual Life of Savages in North-Western Melanesia]]''. Kessinger Publishing. {{ISBN|1417904771}}</ref> (1884–1942) * [[ჰარი ბენჯამინი]] (1885–1986) * [[ჰანს ბლიუჰერი]] (1888–1955){{Citation needed|date=July 2021}} * [[თეოდორ რაიკი]] (1888–1969) * [[ჯან ძინშენი]] (1888–1970) * [[ალფრედ კინსი]] (1894–1956) * [[ვილჰელმ რაიხი]] (1897–1957) * [[მერი კალდერონი]] (1904–1998) * [[უორდელ პომეროი]] (1913–2001) * [[ალბერტ ელისი]] (1913–2007) * [[კურტ ფროინდი]] (1914–1996) * [[ერნსტ ბორნემანი]] (1915–1995) * [[უილიამ მასტერსი]] (1915–2001) * [[გერშონ ლეგმანი]] (1917–1999) * [[ჰაროლდ ლიფი]] (1917–2007) * [[პოლ გებჰარდი]] (1917–2015) * [[ალექს კომფორტი]] (1920–2000) * [[ლიკე არეზინი]] (1921–2011) * [[ჯონ მანი]] (1921–2006) * [[რობერტ სტოლერი]] (1924–1991) * [[აირა რაისი]]<ref>[https://web.archive.org/web/20090427154317/http://www.mcm.edu/~dodd1/TWU/FS5023/Reiss.htm McMurry University, Texas] Retrieved on July 02, 2009.</ref> (1925–2024) * [[ვირჯინია ჯონსონი]] (1925–2013) * [[პრებენ ჰერტოფტი]] (1928–2017) * [[ოსვალტ კოლე]] (1928–2010) * [[ვერნ ბალოუ]]<ref>[http://www.vernbullough.com/bullough/index.html "Dr. Vern L Bullough Distinguished Professor Natural and Social Sciences"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140520061724/http://www.vernbullough.com/bullough/index.html |date=2014-05-20 }} Retrieved on November 23, 2007.</ref> (1928–2006) * [[რუთ ვესტჰაიმერი]] (1928–2024) * [[ჯონ განიონი]] (1931–2016) * [[ფრიც კლაინი (სექსიშ მარკვიალი)|ფრიც კლაინი]] (1932–2006) * [[მილტონ დაიმონდი]] (1934–2024) * [[ერვინ ჯ. ჰებერლე]] (1936–2021) * [[მარკო აურელიო დენეგრი]] (1938–2018) * [[გუნტერ შმიდტი]] (1938–სეშა) * [[როლფ გინდორფი]] (1939–2016) * [[ფოლკმარ ზიგუში]] (1940–2023) * [[ბევერლი უიპლი]] (1941–ასეშა) * [[მარტინ დანეკერი]] (1942–ასეშა) * [[შერ ჰაიტი]] (1943–2020) * [[რეი ბლანჩარდი]] (1945–ასეშა) * [[პეპერ შვარცი]] (1945–ასეშა) * [[გილბერტ ჰერდტი]] (1949–ასეშა) * [[პან სუიმინგი]] (1950–ასეშა) * [[კენეთ ცუკერი]] (1950–ასეშას) * [[ავა კადელი]] (1956–ასეშა) * [[კეროლ ქვინი]] (1957–ასეშა) * [[ჯეიმს კანტორი]] (1966–ასეშა) * [[მარტა კროუფორდი]] (1969–ასეშა) {{colend}} <gallery widths="165px" heights="200px"> File:Sigmund Freud, by Max Halberstadt (cropped).jpg|[[ზიგმუნდ ფროიდი]] File:Magnus Hirschfeld (1928).jpg|[[მაგნუს ჰირშფელდი]] File:Alfred Kinsey 1955.jpg|[[ალფრედ კინსი]] </gallery> ==რესურსეფ ინტერნეტის== *[http://www.issm.info/ სექსოლოგიაშ ასოციაცია] *[http://www.dmoz.org/Society/Sexuality/Sexology/ სექსოლოგია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120630084005/http://www.dmoz.org/Society/Sexuality/Sexology |date=2012-06-30 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო|2}} [[კატეგორია:სექსი]] [[კატეგორია:სექსოლოგია]] 78j63jh7wmgu45hbaiyxc7j8q7ic2mt 249644 249638 2026-05-01T20:50:54Z Narazeni 826 249644 wikitext text/x-wiki {{Short description|ადამიერიშ სექსუალობაშ მენცარულ დოგურაფა}} [[ფაილი:SexuologyLogo.svg|thumb|upright|სექსოლოგიაშ ლოგო]] {{სექსუალური ორიენტაცია}} '''სექსოლოგია''' ([[ლათინური ნინა|ლათ]]: sexus — სექსი; [[ბერძენული ნინა|ბერძენ.]]: λόγος — დოგურაფა) — [[ადამიერიშ სექსუალობა]]შ მენცარულ დოგურაფა, ნამუთ იკათუანს ადამიერიშ სექსუალურ ინტერესეფს, [[ადამიერიშ სექსუალურ რჯება|რჯებეფს]] დო ფუნქციეფს.<ref>{{cite web|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/sexology|title=Sexology|work=Merriam Webster|access-date=December 29, 2013}}</ref> ტერმინი ''სექსოლოგია'' ზოგადო ვაწაწჷ სექსუალობაშ ვამენცარულ დოგურაფას, მუნერით რე [[სოციალურ კრიტიკა]].<ref name =Bullough1989/><ref name=Haeberle/> სექსოლოგეფ გჷმირინუანა მუსხირენ აკადემიურ სფეროშ ხეჭკუდეფს, მუნერით რე [[ანთროპოლოგია]], [[ბიოლოგია]], [[მედიცინა]], [[ფსიქოლოგია]], [[ეპიდემიოლოგია]], [[სოციოლოგია]] დო [[კრიმინოლოგია]].<ref>{{cite book |last1=Johnson |first1=Mark |title=The International Encyclopedia of Human Sexuality |chapter=Anthropology and sexology |date=20 April 2015 |pages=1–111 |doi=10.1002/9781118896877.wbiehs033 |isbn=9781118896877 |chapter-url=https://doi.org/10.1002/9781118896877.wbiehs033 |access-date=27 May 2022|chapter-url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite web|title=Sexology {{!}} interdisciplinary science|author-first1=Aleksandra|author-last1=Djajic-Horváth|url=https://www.britannica.com/science/sexology|access-date=2020-07-30|website=Encyclopedia Britannica|language=en}}</ref> დოგურაფაშ თემეფ იკათუანს [[სექსობურ მოწიფუა|სექსუალურ წუმოძინას]] (სქესობურ მოწიფუას), [[სექსუალური ორიენტაცია|სექსუალურ ორიენტაციას]], [[გენდერულ იდენტობა|გენდერულ იდენტობას]], [[სექსუალურ ურთიართობა|სექსუალურ ურთიართობეფს]], სექსუალურ აქტივობეფს, [[პარაფილია|პარაფილიეფს]] დო ატიპურ სექსუალურ ინტერესეფს. თინა თაშნეშე იკათუანს სექსუალობაშ დოგურაფას თელარაშ განწეხას, ნამუთ იკათუანს [[ბაღანეფიშ სექსუალობა|ბაღანეფიშ სექსუალობას]], [[სქესობურ მოწიფუა|სქესობურ მოწიფუას]], [[მარდუეფიშ სექსუალობა|მარდუეფიშ სექსუალობას]] დო [[გერიატრიულ სექსუალობა|სექსუალობას ხანერეფს შქას]]. სექსოლოგიაშ სფერო თაშნეშე იკათუანს სექსუალობაშ დოგურაფას ფსიქიკურ ვარ-და ფიზიკურ გოხურგელ შილებუანობაშ მოღვენი პიჯეფს შქას. სექსუალურ [[სექსუალურ დისფუნქცია|დისფუნქციეფი]] დო აკორცუაფეფი, თინეფს შქას [[ერექციულ დისფუნქცია|ერექციულ დისფუნქცია]] დო [[ანორგაზმია|ანორგაზმია]] სექსოლოგიურ დოგურაფაშ თაშნეშე თარ გემაჸვენჯობეფ რე. == ისტორია == === ორდოიან ბორჯი === სექსუალურ ინსტრუქციეფ ოშწანურეფიშ გოძვენას რდჷ, მუნერით რე [[ოვიდიუსი]]შ „ჸოროფაშ ხელუანობა“ ({{Lang-la|Ars Amatoria}}), [[ვაციაიანა]]შ „[[კამასუტრა]]“, „[[ანანგა რანგა]]“ დო „[[საშურა ბაღი|საშურა ბაღი შურიშ სახიოლეთ]]“. 1830-იან წანეფიშ დაჭყაფუშ გჷმორკვიება [[პარიზი]]ს რეგისტრირაფილ 3,558 პროსტიტუციათ დაკებულ ადამიერიშ გეშა — {{lang-fr|De la prostitution dans la ville de Paris}} („პროსტიტუცია ნოღა პარიზის“), ნამუთ ალექსანდრე ჟან ბატისტ პარენ-დიუშატელქ ჭარჷ (გჷმიბჟინუ 1837 წანას, თიშ ღურაშე ართ წანაშ უკული), თეხანურ სექსოლოგიურ რკვიებაშ პირველ ნახანდო იკოროცხჷ.<ref name=Bullough1989>Bullough, V. L. (1989). ''The society for the scientific study of sex: A brief history''. Mt. Vernon, Iowa: The Foundation for the Scientific Study of Sexuality.</ref> ინგლისის [[James Graham (sexologist)|ჯეიმს გრემი]] რდჷ ორდოიან სექსოლოგი, ნამუთ ლექციეფს კითხულენდჷ თიცალ თემეფშე, მუნერით რე სექსიშ პროცეს დო ინოსახება.<ref name="Porter 1989 p. 49">{{cite book | last=Porter | first=R. | title=Health for Sale: Quackery in England, 1660-1850 | publisher=Manchester University Press | year=1989 | isbn=978-0-7190-1903-6 | url=https://books.google.com/books?id=-9BRAQAAIAAJ&pg=PA49 | access-date=2023-06-20 | page=49}}</ref> ადამიერიშ სექსუალურ რჯებაშ მენცარულ დოგურაფაქ [[XIX ოშწანურა]]ს ქიდიჭყჷ [[ჰაინრიხ კაანი|ჰაინრიხ კაანწკჷმა]] ართო, ნამუსჷთ კჷრიბის „Psychopathia Sexualis“ (1844) [[მიშელ ფუკო]] თეშნერო ეჭარუნს: „ფსიქიატრიულ სფეროს სექსუალობაშ დო სექსუალურ აბერაციეფიშ (გინორთაშ) დაბადებაშ თარიღი, ვარ-და ნამდგა შვანს, თინეფიშ გჷშარჩქინაშ თარიღი“.<ref>Michel Foucault, ''Abnormal: Lectures at the  Collège de France, 1974-195 (Picador, 2003)''</ref> ტერმინ ''სექსოლოგია'' პირველაშე ააშ-ს ელისაბედ ოსგუდ გუდრიჩ უილარდიქ გიმიგონჷ 1867 წანას.<ref>Benjamin Kahan, "The unexpected American Origins of Sexology and Sexual science: Elizabeth Osgood Goodrich Willard, Orson Squire Fowler, and the Scientification of Sex ''History of Human Sciences'' 34.1 (2020): 71-88</ref> დოხოლაფირო თე ბორჯის, ჰომოფილ აქტივისტეფიშ ბუნა, ნამუთ დიო ხოლო ვეჩინებულენდეს მუნეფიშ დუდს სექსოლოგეფო, რეაგირენდჷ [[ევროპა]]შ სახენწჷფო ხურგეფიშ თირუაშა — კრიზისი, ნამუქჷთ გჷმიჭანუ კონფლიქტ სექსუალურო ლიბერალურ კანონეფს დო თი კანონეფს შქას, ნამუეფჷთ კრიმინალო კოროცხუნდეს თიჯგურა რჯებეფს, მუჭომით რდჷ ჰომოსექსუალურ ურთიართობეფი. === ვიქტორიანულ ეპოქაშე მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშახ === [[ფაილი:Havelock Ellis cph.3b08675.jpg|thumb|[[ჰევლოკ ელისი]], სექსუალურ ემანსიპაციაშ ყარაფიშ პიონერ XIX ოშწანურაშ დათებუს]] ვიქტორიანულ ეპოქას სექსუალურ რეპრესიეფიშ უთარაშ სოციალურ გენწყუალაშ უმკუჯინუო, სექსუალურ ემანსიპაციაშ ყარაფიქ XIX ოშწანურაშ დათებუს ინგლისის დო გერმანიას დიჭყჷ. 1886 წანას, [[რიხარდ ფრაიჰერ ფონ კრაფტ-ებინგი|რიხარდ ფრაიჰერ ფონ კრაფტ-ებინგიქ]] გჷშაშქჷ ''[[Psychopathia Sexualis (რიხარდ ფრაიჰერ ფონ კრაფტ-ებინგიშ კჷრიბი)|Psychopathia Sexualis]].'' თე ნახანდ იკოროცხჷ სექსოლოგიაშ, მუჭოთ მენცარულ დისციპლინაშ, დჷმარსხუაფალო.<ref name = Hoenig1977>Hoenig, J. (1977). Dramatis personae: Selected biographical sketches of 19th century pioneers in sexology. In J. Money and H. Musaph (Eds.), ''Handbook of Sexology,'' (pp. 21-43). Elsevier/North-Holland Biomedical Press.</ref> ინგლისის სექსოლოგიაშ მუმა-დუმარსხუაფალ რდჷ ექიმ დო სექსოლოგ [[ჰევლოკ ელისი]], ნამუქჷთ აწუდირთჷ მუშ ეპოქაშ [[სექსუალურ ტაბუ|სექსუალურ ტაბუეფს]] [[მასტურბაცია]]შ დო [[ჰომოსექსუალობა]]შ გეშა დო რევოლუცია მანწყჷ სექსიშ სმებას. თიშ უთარაშ ნახანდ რდჷ 1897 წანაშ ''Sexual Inversion'' („სექსუალურ ინვერსია“), ნამუთ ეჭარუნს ჰომოსექსუალ ქომოლკოჩეფიშ, თინეფს შქას ქომოლკოჩეფიშ დო ბაღანეფიშ სექსუალურ ურთიართობეფს. ელისიქ ჭარჷ ჰომოსექსუალობაშ (ტერმინ გიმიგონჷ [[კარლ-მარია კერტბენი|კარლ-მარია კერტბენიქ]]) პირველ ობიექტურ რკვიება, რახან თინა თეს ვაახასიათენდჷ მუჭოთ ლახარას, უზნობას ვარ-და დჷნოშებუს. ნახანდ ოშქვანსს, ნამჷ-და ართსქესიამ ჸოროფა გინმუს ასაკობურ დო გენდერულ [[ტაბუ|ტაბუეფშე]]. თიშ 21 მონახვამილეფშე შქვით გამნარყეფოშქაშე ურთიართობეფს ოწაწჷ. თიქ თაშნეშე წუმუძინჷ შხვა შანულამ ფსიქოლოგიურ კონცეფციეფი, მუნერით რე [[ავტოეროტიზმი]] დო [[ნარცისიზმი]], ნამუეფჷთ მოგვიანეთ [[ზიგმუნდ ფროიდი]]ქ ხოლო უმოსო წუმუძინჷ.<ref name="google">{{cite book|title=The Language of Psycho-analysis|author1=Laplanche, J.|author2=Pontalis, J.B.|date=1988|publisher=Karnac Books|isbn=9780946439492|url=https://books.google.com/books?id=DCpokE8C2WgC&pg=PA45|page=45|access-date=July 25, 2015}}</ref> ელისიქ გერმანალ [[მაგნუს ჰირშფელდი]]წკჷმა ართო [[ტრანსგენდერი|ტრანსგენდერულ]] ყარაფიშ პიონერ გჷნირთუ. თიქ თინა ქჷდარსხუ მუჭოთ ახალ კატეგორია, ნამუთ ზოხო რდჷ დო გინორთელ ჰომოსექსუალობაშე.<ref name=ttp>Ekins, Richard and King, Dave (2006) ''The transgender phenomenon'', SAGE, {{ISBN|0-7619-7163-7}}, pp. 61-64</ref> ჰირშფელდიშ [[ტრანსვესტიზმი]]შ რკვიებეფიშ გეშა ინფორმირაფილ ელისიქ, მორო თიშ ტერმინოლოგიას ვალამოსილქ, 1913 წანას მუწარზიუ ტერმინ ''sexo-aesthetic inversion'' („სექსო-ესთეტიკურ ინვერსია“) თე ფენომენიშ ეიოჭარალო.<ref name=ellis1933>{{cite book|last=Ellis|first=Albert|title=Psychology of Sex|url=https://books.google.com/books?id=NSLybrnLVeIC&pg=PA209YEAR|isbn=9781443735322|publisher=Read Books|date=2008}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=5dNnT3GuF_gC&q=father+of+sexology+ellis|title=The Real Facts Of Life: Feminism And The Politics Of Sexuality C1850-1940|author=Jackson, Margaret|year=1994|publisher=Taylor & Francis|isbn=9780203992395}}</ref> 1908 წანას ქიდიჭყჷ თე სფეროშ პირველი ომენცარე ჟურნალიშ, „სექსოლოგიაშ ჟურნალი“ (''Zeitschrift für Sexualwissenschaft''), გჷმობჟინაფაქ დო იბჟინუაფუდჷ ირთუთას ართ წანაშ განწეხას. ჟურნალიშ ნომერეფ იკათუანთეს ფროიდიშ, [[ალფრედ ადლერი]]შ დო [[ვილჰელმ შტეკელი]]შ სტატიეფი.<ref name=Haeberle>Haeberle, E. J. (1983). ''The birth of sexology: A brief history in documents.'' World Association for Sexology.</ref> 1913 წანას დირსხუ პირველ აკადემიურ ასოციაციაქ: „სექსოლოგიაშ ჯარალუა“.<ref>Kewenig, W. A. (1983). Foreword. In E. J. Haeberle, ''The birth of sexology: A brief history in documents''. World Association for Sexology. p. 3</ref> ფროიდიქ წუმუძინჷ სექსუალობაშ თეორიას. თე [[ფსიგოლოგიურ წუმოძინა|ფსიქოსექსუალურ წუმოძინაშშ ეტაპეფ]] იკათუანს: [[ორალურ სტადია|ორალურ]], [[ანალურ სტადია|ანალურ]], [[ფალურ სტადია|ფალურ]], [[ლატენტურ სტადია|ლატენტურ]] დო [[გენიტალურ სტადია|გენიტალურ]] სტადიეფს. თე ეტაპეფი ჩქჷჩქობაშე სქესობურ მოწიფუაშახ დო უკულიან პერიოდის იკათუანს.<ref name="gutenberg">{{cite book|url=https://www.gutenberg.org/ebooks/14969 |title=Three Contributions to the Theory of Sex by Sigmund Freud - Free Ebook |publisher=gutenberg.org|access-date=July 25, 2015|date=2005-02-08 }}</ref> თე რკვიებეფ მუშ კლიენტეფშე ეჭოფილ მუნაჩემეფს გერსხუდჷ XIX ოშწანურაშ დათებუს დო [[XX ოშწანურა]]შ დაჭყაფუს. [[ვილჰელმ რაიხი]] დო [[ოტო გროსი]] ფროიდიშ მორწაფეეფი რდეს, მარა ივარუეს თიშ თეორიეფი, რახან თინეფ აქცენტის აკეთენდეს სექსუალობაშ როლშა ადამიერეფიშ ემანსიპაციაშო რევოლუციურ ბურჯაფის. [[ფაილი:1933-may-10-berlin-book-burning.JPG|thumb|ნაცისტეფქ ბერლინს დოჭვეს ჰირშფელდიშ კჷრიბეფი, მუჭოთ „ანტი-გერმანული“]] ნაცისტეფშახიან გერმანია, სექსუალურო ლიბერალურ [[ნაპოლეონიშ კოდექსი]]შ პიჯალეფს, ორგანიზებას უკეთენდჷ დო აწუმდირთუდჷ ანტი-სექსუალურ, ვიქტორიანულ კულტურულ გაულეფს. თე ბუნეფიშ ენერგიაქ ხე შეუწყუ სექსოლოგიურ რკვიებეფიშ კოორდინაციას ტრადიციულ [[აკადემიურ დისციპლინა|აკადემიური დისციპლინეფს]] შქას, ნამუქჷთ გერმანია სექსოლოგიაშ ლიდერო გინაშქუ. ექიმ [[მაგნუს ჰირშფელდი]] სექსუალურ უჭიჭაშობეფიშ აქტიურ მათხილე რდჷ დო თიქ ქჷდარსხუ [[მენცარულ-ჰუმანიტარულ კომიტეტი]], პირველ ორგანიზაცია ჰომოსექსუალეფიშ დო ტრანსგენდერეფიშ ნებეფიშ ოთხილარო.<ref>Goltz, Dustin (2008). Lesbian, gay, bisexual, transgender, and queer movements. In A. Lind & S. Brzuzy (Eds.), ''Battleground: Women, gender, and sexuality, 2,'' 291. Greenwood Publishing Group, {{ISBN|978-0-313-34039-0}}</ref> ჰირშფელდიქ თაშნეშე ქჷდარსხუ პირველ ''Institut für Sexualwissenschaft'' (სექსოლოგიაშ ინსტიტუტი) ბერლინს 1919 წანას.<ref>{{cite journal |last1=Coleman |first1=Eli |last2=Ford |first2=Jessie V |title=A brief history of sexology and lessons learned |journal=[[The Journal of Sexual Medicine]] |date=2024 |volume=21 |issue=10 |pages=835–838 |doi=10.1093/jsxmed/qdae081|pmid=39350660 |pmc=11442977 }}</ref> თიშ ბიბლიოთეკას რდჷ 20,000-შე უმოს ტომი, 35,000 ფოტო, ხელუანებაშ მინუშეფიშ დო შხვა ობიექტეფიშ ქვერსემ კოლექცია. კათა ედომუშამ ევროპაშე მიშჷ ინსტიტუტშა, ანდანე უჯგუშო ქუგეგებუდესკო მუნეფიშ [[ასამიერიშ სექსუალობა|სექსუალობა]] დო ქემუღებუდესკონ კონსულტაცია სექსუალურ პრობლემეფიშ დო დისფუნქციეფიშ გეშა. ჰირშფელდიქ წუმუძინჷ სისტემას, ნამუთ აიდენტიფიცირენდჷ მუსხირენ რეალურ ვარ-და ჰიპოთეტურ სექსუალურ შქაფონ ტიპის ჰეტეროსექსუალ ქომოლკოჩიშ დო ოსურს შქას, ანდანე ქოუძირაფუდუკო ადამიერიშ სექსუალობაშ პოტენციურ ანდაკორობუანობან. თის მიაჭარუ თი ადამიერეფიშ ბუნაშ იდენტიფიკაცია, ნამუეფსჷთ ამდღა [[ტრანსსექსუალი|ტრანსსექსუალეფს]] ვარ-და [[ტრანსგენდერი|ტრანსგენდერეფს]] უძახჷნა, მუჭოთ ჰომოსექსუალობაშე გინორთელ კატეგორიას; თინა თე ადამიერეფს ''transvestiten'' (ტრანსვესტიტეფს) უძახუდჷ.<ref>{{Citation | last= Hirschfeld | first= Magnus | title= Die Transvestiten. Eine Untersuchung über den erotischen Verkleidungstrieb. Mit umfangreichen casuistischen und исторических | location= Leipzig | publisher= Verlag von Max Spohr (Ferd. Spohr) | year= 1910}}</ref><ref>{{Citation | last= Hirschfeld | first= Magnus | title= Homosexualitat des Mannes und des Weibes | location= Berlin | year= 1920}}</ref> გერმანიაშ დომინირაფაქ სექსუალურ რჯებაშ რკვიებას [[ნაცისტური გერმანია|ნაცისტური რეჟიმი]]შ მოულაწკჷმა ართო გეთუ.<ref name =Bullough1989/> ნაცისტეფქ ინსტიტუტ დო თიშ ბიბლიოთეკა მოჯალაგეს 1933 წანაშ 8 მესის, ხეშუფლებაშა მოულაშე სუმ თუთაშე კუნტა ხანშა.<ref name=Haeberle/> ინსტიტუტ დოკილეს დო ჰირშფელდიშ კჷრიბეფ დოჭვეს. ორდოიან [[ლგბტ ყარაფი|გეი ნებეფიშ ყარაფის]] შხვა სექსოლოგეფს შქას რდეს [[ერნსტ ბურხარდი]] დო [[ბენედიქტ ფრიდლენდერი]]. [[ერნსტ გრეფენბერგი]]ქ, ნამუშ პატიოცემელო ხოლო [[G-ჭურჭული|G-ჭურჭულს]] ქიგიადჷ ჯოხოქ, გჷმაბჟინჷ პირველ რკვიება [[სასქუოშ მონწყილობა|სასქუოშ მონწყილობაშ]] (IUD) წუმოძინაშ გეშა. === მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ უკულიან ბორჯი === [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შ უკული, სექსოლოგიაქ რენესანს გიმოცადჷ მუჭოთ ააშ-ს, თეშ ევროპასჷთ. სექსუალურ რჯებაშ, სექსუალურ ფუნქციაშ დო [[სექსუალურ დისფუნქცია|სექსუალურ დისფუნქციაშ]] ფართომასშტაბამ რკვიებეფქ ოსხირ გუჭყჷ [[სექს-თერაპია|სექს-თერაპიაშ]] წუმოძინას.<ref name=Haeberle/> ლჷმაშ გეჸვენჯ ბორჯიშ ამერიკულ სექსოლოგიაშა ქვერსემ გაულა იღვენუ ნაცისტურ რეჟიმშე ნტებულ ევროპალ ლტოლვილეფიშ მულაქ დო კინსიშ ანგარიშეფიშ პოპულარობაქ. თიმ ბორჯიშა, ამერიკულ სექსოლოგია უთარაშო აკმოდირთუდჷ თი ბუნეფშე, ნამუეფჷთ [[პროსტიტუცია]]შ ეშახინტკუას დო ახალნორდობაშ [[სქესობური რზათ გინმადვალუ ინფექციეფი|სქესობურ რზათ გინმადვალუ ინფექციეფიშ]] გეშა გონათუაშო მუშენდესჷნ.<ref name =Bullough1989/> [[ალფრედ კინსი|ალფრედ კინსიქ]] 1947 წანას ქჷდარსხუ [[კინსიშ ინსტიტუტი|სექსუალურ რკვიებეფიშ ინსტიტუტი]] [[ინდიანაშ უნივერსიტეტი (ბლუმინგტონი)|ინდიანაშ უნივერსიტეტის]], ბლუმინგტონს. ამდღა თეს კინსიშ სექსიშ, გენდერიშ დო რეპროდუქციაშ რკვიებაშ ინსტიტუტ ჯოხო. თიქ 1948 წანას გჷმნაბჟინა კჷრიბის ჭარჷ, ნამჷ-და მენცარულ თოლწონუათ ფერმაშ ჩხოლარეფიშ სექსუალურ რჯებაშენ უმოს რდჷ ჩინებული, ვინდარო ადამიერეფშენ.<ref>{{cite book | last1 = Kinsey | first1 = Alfred C. | last2 = Martin | first2 = Clyde E. | last3 = Pomeroy | first3 = Wardell B. | author-link1 = Alfred Kinsey | author-link2 = Clyde Martin | author-link3 = Wardell Pomeroy | title = Sexual behavior in the human male | url = https://archive.org/details/sexualbehaviorin00kins | url-access = registration | page = [https://archive.org/details/sexualbehaviorin00kins/page/3 3] | publisher = W.B. Saunders | location = New York and Philadelphia | year = 1948 | oclc = 705195970 }}</ref> ფსიქოლოგ დო სექსოლოგ [[ჯონ მანი]] 1950-იან წანეფს აკმამუშენდჷ თეორიეფს სექსუალურ იდენტობაშ დო [[გენდერული იდენტობა|გენდერულ იდენტობაშ]] გეშა. თიშ ნახანდი, გიშაკერზაფილო [[დევიდ რაიმერი|დევიდ რაიმერიშ]] მუნახვამილა, მოგვიანეთ ონირზებელ ოკითხირეთ გინირთჷ, მორო თე შვანს კაბეტ შანულობა უღუდჷ ინტერსექს ჩქჷჩქუეფიშ დო ბაღანეფიშ სქილადაშ პროტოკოლეფიშ წუმოძინაშო.<ref name="diamond">{{Cite journal | last1 = Diamond | first1 = Milton | last2 = Sigmundson | first2 = H. Keith | author-link1 = Milton Diamond | title = Sex reassignment at birth: long-term review and clinical implications | journal = [[JAMA Pediatrics|Archives of Pediatrics & Adolescent Medicine]] | volume = 151 | issue = 3 | pages = 298–304 | doi = 10.1001/archpedi.1997.02170400084015 | pmid = 9080940 | date = March 1997 }}</ref><ref name="diamond2">{{Cite journal | last = Diamond | first = Milton | author-link = Milton Diamond | title = Sex, gender, and identity over the years: a changing perspective | journal = Child and Adolescent Psychiatric Clinics of North America | volume = 13 | issue = 3 | pages = 591–607, viii | doi = 10.1016/j.chc.2004.02.008 | pmid = 15183375 | date = July 2004 }}</ref> [[კურტ ფროინდი|კურტ ფროინდიქ]] 1950-იან წანეფს [[ჩეხოსლოვაკია|ჩეხოსლოვაკიას]] წუმუძინჷ [[პენისიშ პლეტიზმოგრაფია|პენისიშ პლეტიზმოგრაფი]]. თე მონწყილობა გიმიგონეს ქომოლკოჩეფს [[სექსუალურ ეფურაფა]]შ ობიექტურ ოზჷმალო დო ამდღა თინა გიმირინუაფუ [[პედოფილია|პედოფილიაშ]] დო [[ჰებეფილია|ჰებეფილიაშ]] ფასებაშო. თე ინსტრუმენტ თაშნეშე გიმირინუაფუ სექსუალურ დჷნოშებუშ მაქიმინჯე პიჯეფწკჷმა მუშობაშ ბორჯის.<ref name="apobit">{{cite news | agency = Associated Press | title = Kurt Freund, 82, notable sexologist | url = http://www.s-t.com/daily/10-96/10-29-96/c06wn888.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/19990220222204/http://www.s-t.com/daily/10-96/10-29-96/c06wn888.htm |archive-date=20 February 1999| date = October 26, 1996 }}</ref><ref name="kubanobit">{{cite journal | last = Kuban | first = Michael | title = Sexual Science Mentor: Dr. Kurt Freund | journal = Sexual Science | volume = 45 | issue = 2 | url = http://sexscience.org/uploads/media/sex_sci45-2.htm | archive-url = https://web.archive.org/web/20101222215801/http://sexscience.org/uploads/media/sex_sci45-2.htm | url-status = dead | archive-date = 2010-12-22 | date = Summer 2004 }}</ref> 1966 დო 1970 წანეფს, მასტერსიშ დო ჯონსონიშ ჭკობაქ გჷშაშქუ ნახანდეფი: „ადამიერიშ სექსუალუ რეაქცია“ (''Human Sexual Response'') დო „ადამიერიშ სექსუალურ უგუმართუობა“ (''Human Sexual Inadequacy''). თე ტომეფქ ძალამ ჯგირო გიმიჩინჷ დო თინეფქ 1978 წანას ქჷდარსხუეს თიჯგურა ორგანიზაცია, ნამუთ მასტერსიშ დო ჯონსონიშ ინსტიტუტიშ ჯოხოთ რე ჩინებული. [[ვერნ ბალოუ]] რდჷ თე ეპოქაშ სექსოლოგიაშ ისტორიკოს დო თე სფეროშ აქტიურ მარკვიებელი.<ref name="vernbullough">{{cite web|url=http://www.vernbullough.com/bullough/publications/publicationsindex.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20040727172744/http://www.vernbullough.com/bullough/publications/publicationsindex.html |archive-date=July 27, 2004 |url-status=dead |title=Dr. Vern L. Bullough: Profile |website=vernbullough.com |access-date=July 25, 2015 }}</ref> 1980-იან წანეფს [[აივ|HIV]]/[[შიდსი|AIDS-იშ]] გჷმორჩქინაქ დრამატულო დოთირუ სექსოლოგიურ რკვიებეფ — თარ ნძალეფქ ლახარაშ მოდვალაშ მექანიზმეფიშ სმებაშა დო კონტროლშა გეგნორთჷ.<ref>{{cite journal | last = Gagnon | first = John H. | title = Sex research and sexual conduct in the era of AIDS | journal = [[Journal of Acquired Immune Deficiency Syndromes]] | volume = 1 | issue = 6 | pages = 593–601 | pmid = 3225745 | date = December 1988 | url = http://journals.lww.com/jaids/Abstract/1988/12000/Sex_Research_and_Sexual_Conduct_in_the_Era_of.11.aspx }}</ref><ref>{{Cite journal | last = Oriel | first = Jennifer | title = Sexual pleasure as a human right: Harmful or helpful to women in the context of HIV/AIDS? | journal = [[Women's Studies International Forum]] | volume = 28 | issue = 5 | pages = 392–404 | doi = 10.1016/j.wsif.2005.05.002 | date = September 2005 }} [https://www.amherst.edu/media/view/248654/original/sexual+pleasure+as+a+HR.pdf Pdf.]</ref> == XXI ოშწანურა == ტექნოლოგიურ პროგრესიქ შელებუანო გინაშქჷ სექსოლოგიურ ოკითხირეფიშ დოგურაფა რჯებაშურ გენეტიკაშ,<ref>{{cite journal|author=Mustanski, B.S. |author2=Dupree, M. G. |author3=Nievergelt, C. |author4=Schork, N. J. |author5=Hamer, D. H. |name-list-style=& |title=Genome-wide scan demonstrates significant linkage for male sexual orientation|journal=Psychological Medicine|volume=45|issue=7|pages=1379–88|pmid=25399360|year=2015|doi=10.1017/S0033291714002451|s2cid=4027333}}</ref> ნეიროვიზუალიზაციაშ (neuroimaging)<ref>{{cite journal|pmid=15961048|year=2005|last1=Ferretti|first1=A|title=Dynamics of male sexual arousal: Distinct components of brain activation revealed by fMRI|journal=NeuroImage|volume=26|issue=4|pages=1086–96|last2=Caulo|first2=M|last3=Del Gratta|first3=C|last4=Di Matteo|first4=R|last5=Merla|first5=A|last6=Montorsi|first6=F|last7=Pizzella|first7=V|last8=Pompa|first8=P|last9=Rigatti|first9=P|last10=Rossini|first10=P. M.|last11=Salonia|first11=A|last12=Tartaro|first12=A|last13=Romani|first13=G. L.|doi=10.1016/j.neuroimage.2005.03.025|s2cid=43785115}}</ref> დო ფართომასშტაბამ ინტერნეტ-გჷმოკითხირეფიშ მეშქაშალათ.<ref>{{cite journal|author=Lippa, R. |title=Guest Editor's Introduction to the BBC Special Section|journal=Archives of Sexual Behavior|volume=36|issue=2|page=145|doi=10.1007/s10508-006-9150-3|year=2007|s2cid=144288926|doi-access=free}}</ref> სექსოლოგია კანკალე იურისდიქციას რეგულირებაფონ პროფესია რე. კვებეკის სექსოლოგეფ უციოთ ოკო რდან კვებეკიშ სექსოლოგეფიშ პროფესიულ ორდენიშ (Ordre professionnel des sexologues du Québec) მაკათურეფი. თინეფ წჷმარინუანა ართ-ართ პროფესიას, ნამუეფსჷთ უღჷნა ნება ქიმიღან [[ფსიქოტერაპია|ფსიქოთერაპიაშ]] ოჸია კვებეკიშ ფსიქოლოგეფიშ ორდენშე.<ref>{{cite web |title=Le sexologue |url=https://opsq.org/le-sexologue/ |website=Ordre professionnel des sexologues du Québec |access-date=2 November 2020}}</ref> == გიშარჩქინელ მოღალეეფი == {{თაშნეშე ქოძირით|კატეგორია:სექსოლოგეფი}} თენა რე სექსოლოგეფიშ დო სექსოლოგიაშ სფეროშა შანულამ თიაშ მიშმაღალარ ადამიერეფიშ ერკებული, დაბადებაშ წანაშ მეჯინათ: {{colbegin}} * [[კარლ ჰაინრიხ ულრიხსი]] (1825–1895) * [[კარლ ფრიდრიხ ოტო ვესტფალი]]<ref>Foucault, Michel. The History of Sexuality Vol. 1: The Will to Knowledge. London: Penguin (1976/1998)</ref> (1833–1890) * [[რიხარდ ფრაიჰერ ფონ კრაფტ-ებინგი]] (1840–1902) * [[ალბერტ ეულენბურგი]] (1840–1917) * [[ოგიუსტ ანრი ფორელი]] (1848–1931) * [[ზიგმუნდ ფროიდი]] (1856–1939) * [[ვილჰელმ ფლისი]] (1858–1928) * [[ჰევლოკ ელისი]] (1858–1939) * [[ოიგენ შტაინახი]] (1861–1944) * [[რობერტ ლატუ დიკინსონი]] (1861–1950) * [[ალბერტ მოლი (გერმანალ ფსიქიატრი)|ალბერტ მოლი]] (1862–1939) * [[ედვარდ ვესტერმარკი]] (1862–1939) * [[კლელია დუელ მოშერი]] (1863–1940) * [[ოიგენ ვილჰელმი]] (ფსევდონიმით Numa Praetorius) (1866–1951) * [[მაგნუს ჰირშფელდი]] (1868–1935) * [[ივან ბლოხი]] (1872–1922) * [[თეოდორ ჰენდრიკ ვან დე ველდე]] (1873–1937) * [[გასტონ ფორბერგი]] (1875–1947) * [[მაქს მარკუზე]]<ref>Humboldt-Universität, Berlin. [https://web.archive.org/web/20071126032059/http://www2.hu-berlin.de/sexology/GESUND/ARCHIV/COLLMM1.HTM Magnus Hirschfeld Archive for Sexology.] Retrieved on November 23, 2007.</ref> (1877–1963) * [[ოტო გროსი]] (1877–1920) * [[ერნსტ გრეფენბერგი]] (1881–1957) * [[ბრონისუავ მალინოვსკი]]<ref name="google2">{{cite book|title=Irregular Connections: A History of Anthropology and Sexuality|author1=Lyons, A.P.|author2=Lyons, H.|date=2004|publisher=University of Nebraska Press|isbn=9780803204379|url=https://books.google.com/books?id=d6OKDA1pXV4C&pg=PA60|page=60|access-date=July 25, 2015}}</ref><ref>Malinowski, Bronislaw (1929) ''[[The Sexual Life of Savages in North-Western Melanesia]]''. Kessinger Publishing. {{ISBN|1417904771}}</ref> (1884–1942) * [[ჰარი ბენჯამინი]] (1885–1986) * [[ჰანს ბლიუჰერი]] (1888–1955){{Citation needed|date=July 2021}} * [[თეოდორ რაიკი]] (1888–1969) * [[ჯან ძინშენი]] (1888–1970) * [[ალფრედ კინსი]] (1894–1956) * [[ვილჰელმ რაიხი]] (1897–1957) * [[მერი კალდერონი]] (1904–1998) * [[უორდელ პომეროი]] (1913–2001) * [[ალბერტ ელისი]] (1913–2007) * [[კურტ ფროინდი]] (1914–1996) * [[ერნსტ ბორნემანი]] (1915–1995) * [[უილიამ მასტერსი]] (1915–2001) * [[გერშონ ლეგმანი]] (1917–1999) * [[ჰაროლდ ლიფი]] (1917–2007) * [[პოლ გებჰარდი]] (1917–2015) * [[ალექს კომფორტი]] (1920–2000) * [[ლიკე არეზინი]] (1921–2011) * [[ჯონ მანი]] (1921–2006) * [[რობერტ სტოლერი]] (1924–1991) * [[აირა რაისი]]<ref>[https://web.archive.org/web/20090427154317/http://www.mcm.edu/~dodd1/TWU/FS5023/Reiss.htm McMurry University, Texas] Retrieved on July 02, 2009.</ref> (1925–2024) * [[ვირჯინია ჯონსონი]] (1925–2013) * [[პრებენ ჰერტოფტი]] (1928–2017) * [[ოსვალტ კოლე]] (1928–2010) * [[ვერნ ბალოუ]]<ref>[http://www.vernbullough.com/bullough/index.html "Dr. Vern L Bullough Distinguished Professor Natural and Social Sciences"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140520061724/http://www.vernbullough.com/bullough/index.html |date=2014-05-20 }} Retrieved on November 23, 2007.</ref> (1928–2006) * [[რუთ ვესტჰაიმერი]] (1928–2024) * [[ჯონ განიონი]] (1931–2016) * [[ფრიც კლაინი (სექსიშ მარკვიალი)|ფრიც კლაინი]] (1932–2006) * [[მილტონ დაიმონდი]] (1934–2024) * [[ერვინ ჯ. ჰებერლე]] (1936–2021) * [[მარკო აურელიო დენეგრი]] (1938–2018) * [[გუნტერ შმიდტი]] (1938–სეშა) * [[როლფ გინდორფი]] (1939–2016) * [[ფოლკმარ ზიგუში]] (1940–2023) * [[ბევერლი უიპლი]] (1941–ასეშა) * [[მარტინ დანეკერი]] (1942–ასეშა) * [[შერ ჰაიტი]] (1943–2020) * [[რეი ბლანჩარდი]] (1945–ასეშა) * [[პეპერ შვარცი]] (1945–ასეშა) * [[გილბერტ ჰერდტი]] (1949–ასეშა) * [[პან სუიმინგი]] (1950–ასეშა) * [[კენეთ ცუკერი]] (1950–ასეშას) * [[ავა კადელი]] (1956–ასეშა) * [[კეროლ ქვინი]] (1957–ასეშა) * [[ჯეიმს კანტორი]] (1966–ასეშა) * [[მარტა კროუფორდი]] (1969–ასეშა) {{colend}} <gallery widths="165px" heights="200px"> File:Sigmund Freud, by Max Halberstadt (cropped).jpg|[[ზიგმუნდ ფროიდი]] File:Magnus Hirschfeld (1928).jpg|[[მაგნუს ჰირშფელდი]] File:Alfred Kinsey 1955.jpg|[[ალფრედ კინსი]] </gallery> ==რესურსეფ ინტერნეტის== *[http://www.issm.info/ სექსოლოგიაშ ასოციაცია] *[http://www.dmoz.org/Society/Sexuality/Sexology/ სექსოლოგია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120630084005/http://www.dmoz.org/Society/Sexuality/Sexology |date=2012-06-30 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო|2}} [[კატეგორია:სექსი]] [[კატეგორია:სექსოლოგია]] qmsumor52skg1cl8ovdsr3fkpy7uitm 249645 249644 2026-05-01T20:55:50Z Narazeni 826 249645 wikitext text/x-wiki {{Short description|ადამიერიშ სექსუალობაშ მენცარულ დოგურაფა}} [[ფაილი:SexuologyLogo.svg|thumb|upright|სექსოლოგიაშ ლოგო]] {{სექსუალური ორიენტაცია}} '''სექსოლოგია''' ([[ლათინური ნინა|ლათ]]: sexus — სექსი; [[ბერძენული ნინა|ბერძენ.]]: λόγος — დოგურაფა) — [[ადამიერიშ სექსუალობა]]შ მენცარულ დოგურაფა, ნამუთ იკათუანს ადამიერიშ სექსუალურ ინტერესეფს, [[ადამიერიშ სექსუალურ რჯება|რჯებეფს]] დო ფუნქციეფს.<ref>{{cite web|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/sexology|title=Sexology|work=Merriam Webster|access-date=December 29, 2013}}</ref> ტერმინი ''სექსოლოგია'' ზოგადო ვაწაწჷ სექსუალობაშ ვამენცარულ დოგურაფას, მუნერით რე [[სოციალურ კრიტიკა]].<ref name =Bullough1989/><ref name=Haeberle/> სექსოლოგეფ გჷმირინუანა მუსხირენ აკადემიურ სფეროშ ხეჭკუდეფს, მუნერით რე [[ანთროპოლოგია]], [[ბიოლოგია]], [[მედიცინა]], [[ფსიქოლოგია]], [[ეპიდემიოლოგია]], [[სოციოლოგია]] დო [[კრიმინოლოგია]].<ref>{{cite book |last1=Johnson |first1=Mark |title=The International Encyclopedia of Human Sexuality |chapter=Anthropology and sexology |date=20 April 2015 |pages=1–111 |doi=10.1002/9781118896877.wbiehs033 |isbn=9781118896877 |chapter-url=https://doi.org/10.1002/9781118896877.wbiehs033 |access-date=27 May 2022|chapter-url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite web|title=Sexology {{!}} interdisciplinary science|author-first1=Aleksandra|author-last1=Djajic-Horváth|url=https://www.britannica.com/science/sexology|access-date=2020-07-30|website=Encyclopedia Britannica|language=en}}</ref> დოგურაფაშ თემეფ იკათუანს [[სექსობურ მოძოკება|სექსუალურ წუმოძინას]] (სქესობურ მოძოკება), [[სექსუალური ორიენტაცია|სექსუალურ ორიენტაციას]], [[გენდერულ იდენტობა|გენდერულ იდენტობას]], [[სექსუალურ ურთიართობა|სექსუალურ ურთიართობეფს]], სექსუალურ აქტივობეფს, [[პარაფილია|პარაფილიეფს]] დო ატიპურ სექსუალურ ინტერესეფს. თინა თაშნეშე იკათუანს სექსუალობაშ დოგურაფას თელარაშ განწეხას, ნამუთ იკათუანს [[ბაღანეფიშ სექსუალობა|ბაღანეფიშ სექსუალობას]], [[სქესობურ მოძოკება|სქესობურ მოძოკებას]], [[მარდუეფიშ სექსუალობა|მარდუეფიშ სექსუალობას]] დო [[გერიატრიულ სექსუალობა|სექსუალობას ხანერეფს შქას]]. სექსოლოგიაშ სფერო თაშნეშე იკათუანს სექსუალობაშ დოგურაფას ფსიქიკურ ვარ-და ფიზიკურ გოხურგელ შილებუანობაშ მოღვენი პიჯეფს შქას. სექსუალურ [[სექსუალურ დისფუნქცია|დისფუნქციეფი]] დო აკორცუაფეფი, თინეფს შქას [[ერექციულ დისფუნქცია|ერექციულ დისფუნქცია]] დო [[ანორგაზმია|ანორგაზმია]] სექსოლოგიურ დოგურაფაშ თაშნეშე თარ გემაჸვენჯობეფ რე. == ისტორია == === ორდოიან ბორჯი === სექსუალურ ინსტრუქციეფ ოშწანურეფიშ გოძვენას რდჷ, მუნერით რე [[ოვიდიუსი]]შ „ჸოროფაშ ხელუანობა“ ({{Lang-la|Ars Amatoria}}), [[ვაციაიანა]]შ „[[კამასუტრა]]“, „[[ანანგა რანგა]]“ დო „[[საშურა ბაღი|საშურა ბაღი შურიშ სახიოლეთ]]“. 1830-იან წანეფიშ დაჭყაფუშ გჷმორკვიება [[პარიზი]]ს რეგისტრირაფილ 3,558 პროსტიტუციათ დაკებულ ადამიერიშ გეშა — {{lang-fr|De la prostitution dans la ville de Paris}} („პროსტიტუცია ნოღა პარიზის“), ნამუთ ალექსანდრე ჟან ბატისტ პარენ-დიუშატელქ ჭარჷ (გჷმიბჟინუ 1837 წანას, თიშ ღურაშე ართ წანაშ უკული), თეხანურ სექსოლოგიურ რკვიებაშ პირველ ნახანდო იკოროცხჷ.<ref name=Bullough1989>Bullough, V. L. (1989). ''The society for the scientific study of sex: A brief history''. Mt. Vernon, Iowa: The Foundation for the Scientific Study of Sexuality.</ref> ინგლისის [[James Graham (sexologist)|ჯეიმს გრემი]] რდჷ ორდოიან სექსოლოგი, ნამუთ ლექციეფს კითხულენდჷ თიცალ თემეფშე, მუნერით რე სექსიშ პროცეს დო ინოსახება.<ref name="Porter 1989 p. 49">{{cite book | last=Porter | first=R. | title=Health for Sale: Quackery in England, 1660-1850 | publisher=Manchester University Press | year=1989 | isbn=978-0-7190-1903-6 | url=https://books.google.com/books?id=-9BRAQAAIAAJ&pg=PA49 | access-date=2023-06-20 | page=49}}</ref> ადამიერიშ სექსუალურ რჯებაშ მენცარულ დოგურაფაქ [[XIX ოშწანურა]]ს ქიდიჭყჷ [[ჰაინრიხ კაანი|ჰაინრიხ კაანწკჷმა]] ართო, ნამუსჷთ კჷრიბის „Psychopathia Sexualis“ (1844) [[მიშელ ფუკო]] თეშნერო ეჭარუნს: „ფსიქიატრიულ სფეროს სექსუალობაშ დო სექსუალურ აბერაციეფიშ (გინორთაშ) დაბადებაშ თარიღი, ვარ-და ნამდგა შვანს, თინეფიშ გჷშარჩქინაშ თარიღი“.<ref>Michel Foucault, ''Abnormal: Lectures at the  Collège de France, 1974-195 (Picador, 2003)''</ref> ტერმინ ''სექსოლოგია'' პირველაშე ააშ-ს ელისაბედ ოსგუდ გუდრიჩ უილარდიქ გიმიგონჷ 1867 წანას.<ref>Benjamin Kahan, "The unexpected American Origins of Sexology and Sexual science: Elizabeth Osgood Goodrich Willard, Orson Squire Fowler, and the Scientification of Sex ''History of Human Sciences'' 34.1 (2020): 71-88</ref> დოხოლაფირო თე ბორჯის, ჰომოფილ აქტივისტეფიშ ბუნა, ნამუთ დიო ხოლო ვეჩინებულენდეს მუნეფიშ დუდს სექსოლოგეფო, რეაგირენდჷ [[ევროპა]]შ სახენწჷფო ხურგეფიშ თირუაშა — კრიზისი, ნამუქჷთ გჷმიჭანუ კონფლიქტ სექსუალურო ლიბერალურ კანონეფს დო თი კანონეფს შქას, ნამუეფჷთ კრიმინალო კოროცხუნდეს თიჯგურა რჯებეფს, მუჭომით რდჷ ჰომოსექსუალურ ურთიართობეფი. === ვიქტორიანულ ეპოქაშე მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშახ === [[ფაილი:Havelock Ellis cph.3b08675.jpg|thumb|[[ჰევლოკ ელისი]], სექსუალურ ემანსიპაციაშ ყარაფიშ პიონერ XIX ოშწანურაშ დათებუს]] ვიქტორიანულ ეპოქას სექსუალურ რეპრესიეფიშ უთარაშ სოციალურ გენწყუალაშ უმკუჯინუო, სექსუალურ ემანსიპაციაშ ყარაფიქ XIX ოშწანურაშ დათებუს ინგლისის დო გერმანიას დიჭყჷ. 1886 წანას, [[რიხარდ ფრაიჰერ ფონ კრაფტ-ებინგი|რიხარდ ფრაიჰერ ფონ კრაფტ-ებინგიქ]] გჷშაშქჷ ''[[Psychopathia Sexualis (რიხარდ ფრაიჰერ ფონ კრაფტ-ებინგიშ კჷრიბი)|Psychopathia Sexualis]].'' თე ნახანდ იკოროცხჷ სექსოლოგიაშ, მუჭოთ მენცარულ დისციპლინაშ, დჷმარსხუაფალო.<ref name = Hoenig1977>Hoenig, J. (1977). Dramatis personae: Selected biographical sketches of 19th century pioneers in sexology. In J. Money and H. Musaph (Eds.), ''Handbook of Sexology,'' (pp. 21-43). Elsevier/North-Holland Biomedical Press.</ref> ინგლისის სექსოლოგიაშ მუმა-დუმარსხუაფალ რდჷ ექიმ დო სექსოლოგ [[ჰევლოკ ელისი]], ნამუქჷთ აწუდირთჷ მუშ ეპოქაშ [[სექსუალურ ტაბუ|სექსუალურ ტაბუეფს]] [[მასტურბაცია]]შ დო [[ჰომოსექსუალობა]]შ გეშა დო რევოლუცია მანწყჷ სექსიშ სმებას. თიშ უთარაშ ნახანდ რდჷ 1897 წანაშ ''Sexual Inversion'' („სექსუალურ ინვერსია“), ნამუთ ეჭარუნს ჰომოსექსუალ ქომოლკოჩეფიშ, თინეფს შქას ქომოლკოჩეფიშ დო ბაღანეფიშ სექსუალურ ურთიართობეფს. ელისიქ ჭარჷ ჰომოსექსუალობაშ (ტერმინ გიმიგონჷ [[კარლ-მარია კერტბენი|კარლ-მარია კერტბენიქ]]) პირველ ობიექტურ რკვიება, რახან თინა თეს ვაახასიათენდჷ მუჭოთ ლახარას, უზნობას ვარ-და დჷნოშებუს. ნახანდ ოშქვანსს, ნამჷ-და ართსქესიამ ჸოროფა გინმუს ასაკობურ დო გენდერულ [[ტაბუ|ტაბუეფშე]]. თიშ 21 მონახვამილეფშე შქვით გამნარყეფოშქაშე ურთიართობეფს ოწაწჷ. თიქ თაშნეშე წუმუძინჷ შხვა შანულამ ფსიქოლოგიურ კონცეფციეფი, მუნერით რე [[ავტოეროტიზმი]] დო [[ნარცისიზმი]], ნამუეფჷთ მოგვიანეთ [[ზიგმუნდ ფროიდი]]ქ ხოლო უმოსო წუმუძინჷ.<ref name="google">{{cite book|title=The Language of Psycho-analysis|author1=Laplanche, J.|author2=Pontalis, J.B.|date=1988|publisher=Karnac Books|isbn=9780946439492|url=https://books.google.com/books?id=DCpokE8C2WgC&pg=PA45|page=45|access-date=July 25, 2015}}</ref> ელისიქ გერმანალ [[მაგნუს ჰირშფელდი]]წკჷმა ართო [[ტრანსგენდერი|ტრანსგენდერულ]] ყარაფიშ პიონერ გჷნირთუ. თიქ თინა ქჷდარსხუ მუჭოთ ახალ კატეგორია, ნამუთ ზოხო რდჷ დო გინორთელ ჰომოსექსუალობაშე.<ref name=ttp>Ekins, Richard and King, Dave (2006) ''The transgender phenomenon'', SAGE, {{ISBN|0-7619-7163-7}}, pp. 61-64</ref> ჰირშფელდიშ [[ტრანსვესტიზმი]]შ რკვიებეფიშ გეშა ინფორმირაფილ ელისიქ, მორო თიშ ტერმინოლოგიას ვალამოსილქ, 1913 წანას მუწარზიუ ტერმინ ''sexo-aesthetic inversion'' („სექსო-ესთეტიკურ ინვერსია“) თე ფენომენიშ ეიოჭარალო.<ref name=ellis1933>{{cite book|last=Ellis|first=Albert|title=Psychology of Sex|url=https://books.google.com/books?id=NSLybrnLVeIC&pg=PA209YEAR|isbn=9781443735322|publisher=Read Books|date=2008}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=5dNnT3GuF_gC&q=father+of+sexology+ellis|title=The Real Facts Of Life: Feminism And The Politics Of Sexuality C1850-1940|author=Jackson, Margaret|year=1994|publisher=Taylor & Francis|isbn=9780203992395}}</ref> 1908 წანას ქიდიჭყჷ თე სფეროშ პირველი ომენცარე ჟურნალიშ, „სექსოლოგიაშ ჟურნალი“ (''Zeitschrift für Sexualwissenschaft''), გჷმობჟინაფაქ დო იბჟინუაფუდჷ ირთუთას ართ წანაშ განწეხას. ჟურნალიშ ნომერეფ იკათუანთეს ფროიდიშ, [[ალფრედ ადლერი]]შ დო [[ვილჰელმ შტეკელი]]შ სტატიეფი.<ref name=Haeberle>Haeberle, E. J. (1983). ''The birth of sexology: A brief history in documents.'' World Association for Sexology.</ref> 1913 წანას დირსხუ პირველ აკადემიურ ასოციაციაქ: „სექსოლოგიაშ ჯარალუა“.<ref>Kewenig, W. A. (1983). Foreword. In E. J. Haeberle, ''The birth of sexology: A brief history in documents''. World Association for Sexology. p. 3</ref> ფროიდიქ წუმუძინჷ სექსუალობაშ თეორიას. თე [[ფსიგოლოგიურ წუმოძინა|ფსიქოსექსუალურ წუმოძინაშშ ეტაპეფ]] იკათუანს: [[ორალურ სტადია|ორალურ]], [[ანალურ სტადია|ანალურ]], [[ფალურ სტადია|ფალურ]], [[ლატენტურ სტადია|ლატენტურ]] დო [[გენიტალურ სტადია|გენიტალურ]] სტადიეფს. თე ეტაპეფი ჩქჷჩქობაშე სქესობურ მოძოკებაშახ დო უკულიან პერიოდის იკათუანს.<ref name="gutenberg">{{cite book|url=https://www.gutenberg.org/ebooks/14969 |title=Three Contributions to the Theory of Sex by Sigmund Freud - Free Ebook |publisher=gutenberg.org|access-date=July 25, 2015|date=2005-02-08 }}</ref> თე რკვიებეფ მუშ კლიენტეფშე ეჭოფილ მუნაჩემეფს გერსხუდჷ XIX ოშწანურაშ დათებუს დო [[XX ოშწანურა]]შ დაჭყაფუს. [[ვილჰელმ რაიხი]] დო [[ოტო გროსი]] ფროიდიშ მორწაფეეფი რდეს, მარა ივარუეს თიშ თეორიეფი, რახან თინეფ აქცენტის აკეთენდეს სექსუალობაშ როლშა ადამიერეფიშ ემანსიპაციაშო რევოლუციურ ბურჯაფის. [[ფაილი:1933-may-10-berlin-book-burning.JPG|thumb|ნაცისტეფქ ბერლინს დოჭვეს ჰირშფელდიშ კჷრიბეფი, მუჭოთ „ანტი-გერმანული“]] ნაცისტეფშახიან გერმანია, სექსუალურო ლიბერალურ [[ნაპოლეონიშ კოდექსი]]შ პიჯალეფს, ორგანიზებას უკეთენდჷ დო აწუმდირთუდჷ ანტი-სექსუალურ, ვიქტორიანულ კულტურულ გაულეფს. თე ბუნეფიშ ენერგიაქ ხე შეუწყუ სექსოლოგიურ რკვიებეფიშ კოორდინაციას ტრადიციულ [[აკადემიურ დისციპლინა|აკადემიური დისციპლინეფს]] შქას, ნამუქჷთ გერმანია სექსოლოგიაშ ლიდერო გინაშქუ. ექიმ [[მაგნუს ჰირშფელდი]] სექსუალურ უჭიჭაშობეფიშ აქტიურ მათხილე რდჷ დო თიქ ქჷდარსხუ [[მენცარულ-ჰუმანიტარულ კომიტეტი]], პირველ ორგანიზაცია ჰომოსექსუალეფიშ დო ტრანსგენდერეფიშ ნებეფიშ ოთხილარო.<ref>Goltz, Dustin (2008). Lesbian, gay, bisexual, transgender, and queer movements. In A. Lind & S. Brzuzy (Eds.), ''Battleground: Women, gender, and sexuality, 2,'' 291. Greenwood Publishing Group, {{ISBN|978-0-313-34039-0}}</ref> ჰირშფელდიქ თაშნეშე ქჷდარსხუ პირველ ''Institut für Sexualwissenschaft'' (სექსოლოგიაშ ინსტიტუტი) ბერლინს 1919 წანას.<ref>{{cite journal |last1=Coleman |first1=Eli |last2=Ford |first2=Jessie V |title=A brief history of sexology and lessons learned |journal=[[The Journal of Sexual Medicine]] |date=2024 |volume=21 |issue=10 |pages=835–838 |doi=10.1093/jsxmed/qdae081|pmid=39350660 |pmc=11442977 }}</ref> თიშ ბიბლიოთეკას რდჷ 20,000-შე უმოს ტომი, 35,000 ფოტო, ხელუანებაშ მინუშეფიშ დო შხვა ობიექტეფიშ ქვერსემ კოლექცია. კათა ედომუშამ ევროპაშე მიშჷ ინსტიტუტშა, ანდანე უჯგუშო ქუგეგებუდესკო მუნეფიშ [[ასამიერიშ სექსუალობა|სექსუალობა]] დო ქემუღებუდესკონ კონსულტაცია სექსუალურ პრობლემეფიშ დო დისფუნქციეფიშ გეშა. ჰირშფელდიქ წუმუძინჷ სისტემას, ნამუთ აიდენტიფიცირენდჷ მუსხირენ რეალურ ვარ-და ჰიპოთეტურ სექსუალურ შქაფონ ტიპის ჰეტეროსექსუალ ქომოლკოჩიშ დო ოსურს შქას, ანდანე ქოუძირაფუდუკო ადამიერიშ სექსუალობაშ პოტენციურ ანდაკორობუანობან. თის მიაჭარუ თი ადამიერეფიშ ბუნაშ იდენტიფიკაცია, ნამუეფსჷთ ამდღა [[ტრანსსექსუალი|ტრანსსექსუალეფს]] ვარ-და [[ტრანსგენდერი|ტრანსგენდერეფს]] უძახჷნა, მუჭოთ ჰომოსექსუალობაშე გინორთელ კატეგორიას; თინა თე ადამიერეფს ''transvestiten'' (ტრანსვესტიტეფს) უძახუდჷ.<ref>{{Citation | last= Hirschfeld | first= Magnus | title= Die Transvestiten. Eine Untersuchung über den erotischen Verkleidungstrieb. Mit umfangreichen casuistischen und исторических | location= Leipzig | publisher= Verlag von Max Spohr (Ferd. Spohr) | year= 1910}}</ref><ref>{{Citation | last= Hirschfeld | first= Magnus | title= Homosexualitat des Mannes und des Weibes | location= Berlin | year= 1920}}</ref> გერმანიაშ დომინირაფაქ სექსუალურ რჯებაშ რკვიებას [[ნაცისტური გერმანია|ნაცისტური რეჟიმი]]შ მოულაწკჷმა ართო გეთუ.<ref name =Bullough1989/> ნაცისტეფქ ინსტიტუტ დო თიშ ბიბლიოთეკა მოჯალაგეს 1933 წანაშ 8 მესის, ხეშუფლებაშა მოულაშე სუმ თუთაშე კუნტა ხანშა.<ref name=Haeberle/> ინსტიტუტ დოკილეს დო ჰირშფელდიშ კჷრიბეფ დოჭვეს. ორდოიან [[ლგბტ ყარაფი|გეი ნებეფიშ ყარაფის]] შხვა სექსოლოგეფს შქას რდეს [[ერნსტ ბურხარდი]] დო [[ბენედიქტ ფრიდლენდერი]]. [[ერნსტ გრეფენბერგი]]ქ, ნამუშ პატიოცემელო ხოლო [[G-ჭურჭული|G-ჭურჭულს]] ქიგიადჷ ჯოხოქ, გჷმაბჟინჷ პირველ რკვიება [[სასქუოშ მონწყილობა|სასქუოშ მონწყილობაშ]] (IUD) წუმოძინაშ გეშა. === მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ უკულიან ბორჯი === [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შ უკული, სექსოლოგიაქ რენესანს გიმოცადჷ მუჭოთ ააშ-ს, თეშ ევროპასჷთ. სექსუალურ რჯებაშ, სექსუალურ ფუნქციაშ დო [[სექსუალურ დისფუნქცია|სექსუალურ დისფუნქციაშ]] ფართომასშტაბამ რკვიებეფქ ოსხირ გუჭყჷ [[სექს-თერაპია|სექს-თერაპიაშ]] წუმოძინას.<ref name=Haeberle/> ლჷმაშ გეჸვენჯ ბორჯიშ ამერიკულ სექსოლოგიაშა ქვერსემ გაულა იღვენუ ნაცისტურ რეჟიმშე ნტებულ ევროპალ ლტოლვილეფიშ მულაქ დო კინსიშ ანგარიშეფიშ პოპულარობაქ. თიმ ბორჯიშა, ამერიკულ სექსოლოგია უთარაშო აკმოდირთუდჷ თი ბუნეფშე, ნამუეფჷთ [[პროსტიტუცია]]შ ეშახინტკუას დო ახალნორდობაშ [[სქესობური რზათ გინმადვალუ ინფექციეფი|სქესობურ რზათ გინმადვალუ ინფექციეფიშ]] გეშა გონათუაშო მუშენდესჷნ.<ref name =Bullough1989/> [[ალფრედ კინსი|ალფრედ კინსიქ]] 1947 წანას ქჷდარსხუ [[კინსიშ ინსტიტუტი|სექსუალურ რკვიებეფიშ ინსტიტუტი]] [[ინდიანაშ უნივერსიტეტი (ბლუმინგტონი)|ინდიანაშ უნივერსიტეტის]], ბლუმინგტონს. ამდღა თეს კინსიშ სექსიშ, გენდერიშ დო რეპროდუქციაშ რკვიებაშ ინსტიტუტ ჯოხო. თიქ 1948 წანას გჷმნაბჟინა კჷრიბის ჭარჷ, ნამჷ-და მენცარულ თოლწონუათ ფერმაშ ჩხოლარეფიშ სექსუალურ რჯებაშენ უმოს რდჷ ჩინებული, ვინდარო ადამიერეფშენ.<ref>{{cite book | last1 = Kinsey | first1 = Alfred C. | last2 = Martin | first2 = Clyde E. | last3 = Pomeroy | first3 = Wardell B. | author-link1 = Alfred Kinsey | author-link2 = Clyde Martin | author-link3 = Wardell Pomeroy | title = Sexual behavior in the human male | url = https://archive.org/details/sexualbehaviorin00kins | url-access = registration | page = [https://archive.org/details/sexualbehaviorin00kins/page/3 3] | publisher = W.B. Saunders | location = New York and Philadelphia | year = 1948 | oclc = 705195970 }}</ref> ფსიქოლოგ დო სექსოლოგ [[ჯონ მანი]] 1950-იან წანეფს აკმამუშენდჷ თეორიეფს სექსუალურ იდენტობაშ დო [[გენდერული იდენტობა|გენდერულ იდენტობაშ]] გეშა. თიშ ნახანდი, გიშაკერზაფილო [[დევიდ რაიმერი|დევიდ რაიმერიშ]] მუნახვამილა, მოგვიანეთ ონირზებელ ოკითხირეთ გინირთჷ, მორო თე შვანს კაბეტ შანულობა უღუდჷ ინტერსექს ჩქჷჩქუეფიშ დო ბაღანეფიშ სქილადაშ პროტოკოლეფიშ წუმოძინაშო.<ref name="diamond">{{Cite journal | last1 = Diamond | first1 = Milton | last2 = Sigmundson | first2 = H. Keith | author-link1 = Milton Diamond | title = Sex reassignment at birth: long-term review and clinical implications | journal = [[JAMA Pediatrics|Archives of Pediatrics & Adolescent Medicine]] | volume = 151 | issue = 3 | pages = 298–304 | doi = 10.1001/archpedi.1997.02170400084015 | pmid = 9080940 | date = March 1997 }}</ref><ref name="diamond2">{{Cite journal | last = Diamond | first = Milton | author-link = Milton Diamond | title = Sex, gender, and identity over the years: a changing perspective | journal = Child and Adolescent Psychiatric Clinics of North America | volume = 13 | issue = 3 | pages = 591–607, viii | doi = 10.1016/j.chc.2004.02.008 | pmid = 15183375 | date = July 2004 }}</ref> [[კურტ ფროინდი|კურტ ფროინდიქ]] 1950-იან წანეფს [[ჩეხოსლოვაკია|ჩეხოსლოვაკიას]] წუმუძინჷ [[პენისიშ პლეტიზმოგრაფია|პენისიშ პლეტიზმოგრაფი]]. თე მონწყილობა გიმიგონეს ქომოლკოჩეფს [[სექსუალურ ეფურაფა]]შ ობიექტურ ოზჷმალო დო ამდღა თინა გიმირინუაფუ [[პედოფილია|პედოფილიაშ]] დო [[ჰებეფილია|ჰებეფილიაშ]] ფასებაშო. თე ინსტრუმენტ თაშნეშე გიმირინუაფუ სექსუალურ დჷნოშებუშ მაქიმინჯე პიჯეფწკჷმა მუშობაშ ბორჯის.<ref name="apobit">{{cite news | agency = Associated Press | title = Kurt Freund, 82, notable sexologist | url = http://www.s-t.com/daily/10-96/10-29-96/c06wn888.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/19990220222204/http://www.s-t.com/daily/10-96/10-29-96/c06wn888.htm |archive-date=20 February 1999| date = October 26, 1996 }}</ref><ref name="kubanobit">{{cite journal | last = Kuban | first = Michael | title = Sexual Science Mentor: Dr. Kurt Freund | journal = Sexual Science | volume = 45 | issue = 2 | url = http://sexscience.org/uploads/media/sex_sci45-2.htm | archive-url = https://web.archive.org/web/20101222215801/http://sexscience.org/uploads/media/sex_sci45-2.htm | url-status = dead | archive-date = 2010-12-22 | date = Summer 2004 }}</ref> 1966 დო 1970 წანეფს, მასტერსიშ დო ჯონსონიშ ჭკობაქ გჷშაშქუ ნახანდეფი: „ადამიერიშ სექსუალუ რეაქცია“ (''Human Sexual Response'') დო „ადამიერიშ სექსუალურ უგუმართუობა“ (''Human Sexual Inadequacy''). თე ტომეფქ ძალამ ჯგირო გიმიჩინჷ დო თინეფქ 1978 წანას ქჷდარსხუეს თიჯგურა ორგანიზაცია, ნამუთ მასტერსიშ დო ჯონსონიშ ინსტიტუტიშ ჯოხოთ რე ჩინებული. [[ვერნ ბალოუ]] რდჷ თე ეპოქაშ სექსოლოგიაშ ისტორიკოს დო თე სფეროშ აქტიურ მარკვიებელი.<ref name="vernbullough">{{cite web|url=http://www.vernbullough.com/bullough/publications/publicationsindex.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20040727172744/http://www.vernbullough.com/bullough/publications/publicationsindex.html |archive-date=July 27, 2004 |url-status=dead |title=Dr. Vern L. Bullough: Profile |website=vernbullough.com |access-date=July 25, 2015 }}</ref> 1980-იან წანეფს [[აივ|HIV]]/[[შიდსი|AIDS-იშ]] გჷმორჩქინაქ დრამატულო დოთირუ სექსოლოგიურ რკვიებეფ — თარ ნძალეფქ ლახარაშ მოდვალაშ მექანიზმეფიშ სმებაშა დო კონტროლშა გეგნორთჷ.<ref>{{cite journal | last = Gagnon | first = John H. | title = Sex research and sexual conduct in the era of AIDS | journal = [[Journal of Acquired Immune Deficiency Syndromes]] | volume = 1 | issue = 6 | pages = 593–601 | pmid = 3225745 | date = December 1988 | url = http://journals.lww.com/jaids/Abstract/1988/12000/Sex_Research_and_Sexual_Conduct_in_the_Era_of.11.aspx }}</ref><ref>{{Cite journal | last = Oriel | first = Jennifer | title = Sexual pleasure as a human right: Harmful or helpful to women in the context of HIV/AIDS? | journal = [[Women's Studies International Forum]] | volume = 28 | issue = 5 | pages = 392–404 | doi = 10.1016/j.wsif.2005.05.002 | date = September 2005 }} [https://www.amherst.edu/media/view/248654/original/sexual+pleasure+as+a+HR.pdf Pdf.]</ref> == XXI ოშწანურა == ტექნოლოგიურ პროგრესიქ შელებუანო გინაშქჷ სექსოლოგიურ ოკითხირეფიშ დოგურაფა რჯებაშურ გენეტიკაშ,<ref>{{cite journal|author=Mustanski, B.S. |author2=Dupree, M. G. |author3=Nievergelt, C. |author4=Schork, N. J. |author5=Hamer, D. H. |name-list-style=& |title=Genome-wide scan demonstrates significant linkage for male sexual orientation|journal=Psychological Medicine|volume=45|issue=7|pages=1379–88|pmid=25399360|year=2015|doi=10.1017/S0033291714002451|s2cid=4027333}}</ref> ნეიროვიზუალიზაციაშ (neuroimaging)<ref>{{cite journal|pmid=15961048|year=2005|last1=Ferretti|first1=A|title=Dynamics of male sexual arousal: Distinct components of brain activation revealed by fMRI|journal=NeuroImage|volume=26|issue=4|pages=1086–96|last2=Caulo|first2=M|last3=Del Gratta|first3=C|last4=Di Matteo|first4=R|last5=Merla|first5=A|last6=Montorsi|first6=F|last7=Pizzella|first7=V|last8=Pompa|first8=P|last9=Rigatti|first9=P|last10=Rossini|first10=P. M.|last11=Salonia|first11=A|last12=Tartaro|first12=A|last13=Romani|first13=G. L.|doi=10.1016/j.neuroimage.2005.03.025|s2cid=43785115}}</ref> დო ფართომასშტაბამ ინტერნეტ-გჷმოკითხირეფიშ მეშქაშალათ.<ref>{{cite journal|author=Lippa, R. |title=Guest Editor's Introduction to the BBC Special Section|journal=Archives of Sexual Behavior|volume=36|issue=2|page=145|doi=10.1007/s10508-006-9150-3|year=2007|s2cid=144288926|doi-access=free}}</ref> სექსოლოგია კანკალე იურისდიქციას რეგულირებაფონ პროფესია რე. კვებეკის სექსოლოგეფ უციოთ ოკო რდან კვებეკიშ სექსოლოგეფიშ პროფესიულ ორდენიშ (Ordre professionnel des sexologues du Québec) მაკათურეფი. თინეფ წჷმარინუანა ართ-ართ პროფესიას, ნამუეფსჷთ უღჷნა ნება ქიმიღან [[ფსიქოტერაპია|ფსიქოთერაპიაშ]] ოჸია კვებეკიშ ფსიქოლოგეფიშ ორდენშე.<ref>{{cite web |title=Le sexologue |url=https://opsq.org/le-sexologue/ |website=Ordre professionnel des sexologues du Québec |access-date=2 November 2020}}</ref> == გიშარჩქინელ მოღალეეფი == {{თაშნეშე ქოძირით|კატეგორია:სექსოლოგეფი}} თენა რე სექსოლოგეფიშ დო სექსოლოგიაშ სფეროშა შანულამ თიაშ მიშმაღალარ ადამიერეფიშ ერკებული, დაბადებაშ წანაშ მეჯინათ: {{colbegin}} * [[კარლ ჰაინრიხ ულრიხსი]] (1825–1895) * [[კარლ ფრიდრიხ ოტო ვესტფალი]]<ref>Foucault, Michel. The History of Sexuality Vol. 1: The Will to Knowledge. London: Penguin (1976/1998)</ref> (1833–1890) * [[რიხარდ ფრაიჰერ ფონ კრაფტ-ებინგი]] (1840–1902) * [[ალბერტ ეულენბურგი]] (1840–1917) * [[ოგიუსტ ანრი ფორელი]] (1848–1931) * [[ზიგმუნდ ფროიდი]] (1856–1939) * [[ვილჰელმ ფლისი]] (1858–1928) * [[ჰევლოკ ელისი]] (1858–1939) * [[ოიგენ შტაინახი]] (1861–1944) * [[რობერტ ლატუ დიკინსონი]] (1861–1950) * [[ალბერტ მოლი (გერმანალ ფსიქიატრი)|ალბერტ მოლი]] (1862–1939) * [[ედვარდ ვესტერმარკი]] (1862–1939) * [[კლელია დუელ მოშერი]] (1863–1940) * [[ოიგენ ვილჰელმი]] (ფსევდონიმით Numa Praetorius) (1866–1951) * [[მაგნუს ჰირშფელდი]] (1868–1935) * [[ივან ბლოხი]] (1872–1922) * [[თეოდორ ჰენდრიკ ვან დე ველდე]] (1873–1937) * [[გასტონ ფორბერგი]] (1875–1947) * [[მაქს მარკუზე]]<ref>Humboldt-Universität, Berlin. [https://web.archive.org/web/20071126032059/http://www2.hu-berlin.de/sexology/GESUND/ARCHIV/COLLMM1.HTM Magnus Hirschfeld Archive for Sexology.] Retrieved on November 23, 2007.</ref> (1877–1963) * [[ოტო გროსი]] (1877–1920) * [[ერნსტ გრეფენბერგი]] (1881–1957) * [[ბრონისუავ მალინოვსკი]]<ref name="google2">{{cite book|title=Irregular Connections: A History of Anthropology and Sexuality|author1=Lyons, A.P.|author2=Lyons, H.|date=2004|publisher=University of Nebraska Press|isbn=9780803204379|url=https://books.google.com/books?id=d6OKDA1pXV4C&pg=PA60|page=60|access-date=July 25, 2015}}</ref><ref>Malinowski, Bronislaw (1929) ''[[The Sexual Life of Savages in North-Western Melanesia]]''. Kessinger Publishing. {{ISBN|1417904771}}</ref> (1884–1942) * [[ჰარი ბენჯამინი]] (1885–1986) * [[ჰანს ბლიუჰერი]] (1888–1955){{Citation needed|date=July 2021}} * [[თეოდორ რაიკი]] (1888–1969) * [[ჯან ძინშენი]] (1888–1970) * [[ალფრედ კინსი]] (1894–1956) * [[ვილჰელმ რაიხი]] (1897–1957) * [[მერი კალდერონი]] (1904–1998) * [[უორდელ პომეროი]] (1913–2001) * [[ალბერტ ელისი]] (1913–2007) * [[კურტ ფროინდი]] (1914–1996) * [[ერნსტ ბორნემანი]] (1915–1995) * [[უილიამ მასტერსი]] (1915–2001) * [[გერშონ ლეგმანი]] (1917–1999) * [[ჰაროლდ ლიფი]] (1917–2007) * [[პოლ გებჰარდი]] (1917–2015) * [[ალექს კომფორტი]] (1920–2000) * [[ლიკე არეზინი]] (1921–2011) * [[ჯონ მანი]] (1921–2006) * [[რობერტ სტოლერი]] (1924–1991) * [[აირა რაისი]]<ref>[https://web.archive.org/web/20090427154317/http://www.mcm.edu/~dodd1/TWU/FS5023/Reiss.htm McMurry University, Texas] Retrieved on July 02, 2009.</ref> (1925–2024) * [[ვირჯინია ჯონსონი]] (1925–2013) * [[პრებენ ჰერტოფტი]] (1928–2017) * [[ოსვალტ კოლე]] (1928–2010) * [[ვერნ ბალოუ]]<ref>[http://www.vernbullough.com/bullough/index.html "Dr. Vern L Bullough Distinguished Professor Natural and Social Sciences"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140520061724/http://www.vernbullough.com/bullough/index.html |date=2014-05-20 }} Retrieved on November 23, 2007.</ref> (1928–2006) * [[რუთ ვესტჰაიმერი]] (1928–2024) * [[ჯონ განიონი]] (1931–2016) * [[ფრიც კლაინი (სექსიშ მარკვიალი)|ფრიც კლაინი]] (1932–2006) * [[მილტონ დაიმონდი]] (1934–2024) * [[ერვინ ჯ. ჰებერლე]] (1936–2021) * [[მარკო აურელიო დენეგრი]] (1938–2018) * [[გუნტერ შმიდტი]] (1938–სეშა) * [[როლფ გინდორფი]] (1939–2016) * [[ფოლკმარ ზიგუში]] (1940–2023) * [[ბევერლი უიპლი]] (1941–ასეშა) * [[მარტინ დანეკერი]] (1942–ასეშა) * [[შერ ჰაიტი]] (1943–2020) * [[რეი ბლანჩარდი]] (1945–ასეშა) * [[პეპერ შვარცი]] (1945–ასეშა) * [[გილბერტ ჰერდტი]] (1949–ასეშა) * [[პან სუიმინგი]] (1950–ასეშა) * [[კენეთ ცუკერი]] (1950–ასეშას) * [[ავა კადელი]] (1956–ასეშა) * [[კეროლ ქვინი]] (1957–ასეშა) * [[ჯეიმს კანტორი]] (1966–ასეშა) * [[მარტა კროუფორდი]] (1969–ასეშა) {{colend}} <gallery widths="165px" heights="200px"> File:Sigmund Freud, by Max Halberstadt (cropped).jpg|[[ზიგმუნდ ფროიდი]] File:Magnus Hirschfeld (1928).jpg|[[მაგნუს ჰირშფელდი]] File:Alfred Kinsey 1955.jpg|[[ალფრედ კინსი]] </gallery> ==რესურსეფ ინტერნეტის== *[http://www.issm.info/ სექსოლოგიაშ ასოციაცია] *[http://www.dmoz.org/Society/Sexuality/Sexology/ სექსოლოგია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120630084005/http://www.dmoz.org/Society/Sexuality/Sexology |date=2012-06-30 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო|2}} [[კატეგორია:სექსი]] [[კატეგორია:სექსოლოგია]] rebg3pvh273j0zviy3oo3w6us1vorc4 249649 249645 2026-05-01T21:15:34Z Narazeni 826 249649 wikitext text/x-wiki {{Short description|ადამიერიშ სექსუალობაშ მენცარულ დოგურაფა}} [[ფაილი:SexuologyLogo.svg|thumb|upright|სექსოლოგიაშ ლოგო]] {{სექსუალური ორიენტაცია}} '''სექსოლოგია''' ([[ლათინური ნინა|ლათ]]: sexus — სექსი; [[ბერძენული ნინა|ბერძენ.]]: λόγος — დოგურაფა) — [[ადამიერიშ სექსუალობა]]შ მენცარულ დოგურაფა, ნამუთ იკათუანს ადამიერიშ სექსუალურ ინტერესეფს, [[ადამიერიშ სექსუალურ რჯება|რჯებეფს]] დო ფუნქციეფს.<ref>{{cite web|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/sexology|title=Sexology|work=Merriam Webster|access-date=December 29, 2013}}</ref> ტერმინი ''სექსოლოგია'' ზოგადო ვაწაწჷ სექსუალობაშ ვამენცარულ დოგურაფას, მუნერით რე [[სოციალურ კრიტიკა]].<ref name =Bullough1989/><ref name=Haeberle/> სექსოლოგეფ გჷმირინუანა მუსხირენ აკადემიურ სფეროშ ხეჭკუდეფს, მუნერით რე [[ანთროპოლოგია]], [[ბიოლოგია]], [[მედიცინა]], [[ფსიქოლოგია]], [[ეპიდემიოლოგია]], [[სოციოლოგია]] დო [[კრიმინოლოგია]].<ref>{{cite book |last1=Johnson |first1=Mark |title=The International Encyclopedia of Human Sexuality |chapter=Anthropology and sexology |date=20 April 2015 |pages=1–111 |doi=10.1002/9781118896877.wbiehs033 |isbn=9781118896877 |chapter-url=https://doi.org/10.1002/9781118896877.wbiehs033 |access-date=27 May 2022|chapter-url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite web|title=Sexology {{!}} interdisciplinary science|author-first1=Aleksandra|author-last1=Djajic-Horváth|url=https://www.britannica.com/science/sexology|access-date=2020-07-30|website=Encyclopedia Britannica|language=en}}</ref> დოგურაფაშ თემეფ იკათუანს [[სექსობურ მოძოკება|სექსუალურ წუმოძინას]] (სქესობურ მოძოკება), [[სექსუალური ორიენტაცია|სექსუალურ ორიენტაციას]], [[გენდერულ იდენტობა|გენდერულ იდენტობას]], [[სექსუალურ ურთიართობა|სექსუალურ ურთიართობეფს]], სექსუალურ აქტივობეფს, [[პარაფილია|პარაფილიეფს]] დო ატიპურ სექსუალურ ინტერესეფს. თინა თაშნეშე იკათუანს სექსუალობაშ დოგურაფას თელარაშ განწეხას, ნამუთ იკათუანს [[ბაღანეფიშ სექსუალობა|ბაღანეფიშ სექსუალობას]], [[სექსობურ მოძოკება|სექსობურ მოძოკებას]], [[მარდუეფიშ სექსუალობა|მარდუეფიშ სექსუალობას]] დო [[გერიატრიულ სექსუალობა|სექსუალობას ხანერეფს შქას]]. სექსოლოგიაშ სფერო თაშნეშე იკათუანს სექსუალობაშ დოგურაფას ფსიქიკურ ვარ-და ფიზიკურ გოხურგელ შილებუანობაშ მოღვენი პიჯეფს შქას. სექსუალურ [[სექსუალურ დისფუნქცია|დისფუნქციეფი]] დო აკორცუაფეფი, თინეფს შქას [[ერექციულ დისფუნქცია|ერექციულ დისფუნქცია]] დო [[ანორგაზმია|ანორგაზმია]] სექსოლოგიურ დოგურაფაშ თაშნეშე თარ გემაჸვენჯობეფ რე. == ისტორია == === ორდოიან ბორჯი === სექსუალურ ინსტრუქციეფ ოშწანურეფიშ გოძვენას რდჷ, მუნერით რე [[ოვიდიუსი]]შ „ჸოროფაშ ხელუანობა“ ({{Lang-la|Ars Amatoria}}), [[ვაციაიანა]]შ „[[კამასუტრა]]“, „[[ანანგა რანგა]]“ დო „[[საშურა ბაღი|საშურა ბაღი შურიშ სახიოლეთ]]“. 1830-იან წანეფიშ დაჭყაფუშ გჷმორკვიება [[პარიზი]]ს რეგისტრირაფილ 3,558 პროსტიტუციათ დაკებულ ადამიერიშ გეშა — {{lang-fr|De la prostitution dans la ville de Paris}} („პროსტიტუცია ნოღა პარიზის“), ნამუთ ალექსანდრე ჟან ბატისტ პარენ-დიუშატელქ ჭარჷ (გჷმიბჟინუ 1837 წანას, თიშ ღურაშე ართ წანაშ უკული), თეხანურ სექსოლოგიურ რკვიებაშ პირველ ნახანდო იკოროცხჷ.<ref name=Bullough1989>Bullough, V. L. (1989). ''The society for the scientific study of sex: A brief history''. Mt. Vernon, Iowa: The Foundation for the Scientific Study of Sexuality.</ref> ინგლისის [[James Graham (sexologist)|ჯეიმს გრემი]] რდჷ ორდოიან სექსოლოგი, ნამუთ ლექციეფს კითხულენდჷ თიცალ თემეფშე, მუნერით რე სექსიშ პროცეს დო ინოსახება.<ref name="Porter 1989 p. 49">{{cite book | last=Porter | first=R. | title=Health for Sale: Quackery in England, 1660-1850 | publisher=Manchester University Press | year=1989 | isbn=978-0-7190-1903-6 | url=https://books.google.com/books?id=-9BRAQAAIAAJ&pg=PA49 | access-date=2023-06-20 | page=49}}</ref> ადამიერიშ სექსუალურ რჯებაშ მენცარულ დოგურაფაქ [[XIX ოშწანურა]]ს ქიდიჭყჷ [[ჰაინრიხ კაანი|ჰაინრიხ კაანწკჷმა]] ართო, ნამუსჷთ კჷრიბის „Psychopathia Sexualis“ (1844) [[მიშელ ფუკო]] თეშნერო ეჭარუნს: „ფსიქიატრიულ სფეროს სექსუალობაშ დო სექსუალურ აბერაციეფიშ (გინორთაშ) დაბადებაშ თარიღი, ვარ-და ნამდგა შვანს, თინეფიშ გჷშარჩქინაშ თარიღი“.<ref>Michel Foucault, ''Abnormal: Lectures at the  Collège de France, 1974-195 (Picador, 2003)''</ref> ტერმინ ''სექსოლოგია'' პირველაშე ააშ-ს ელისაბედ ოსგუდ გუდრიჩ უილარდიქ გიმიგონჷ 1867 წანას.<ref>Benjamin Kahan, "The unexpected American Origins of Sexology and Sexual science: Elizabeth Osgood Goodrich Willard, Orson Squire Fowler, and the Scientification of Sex ''History of Human Sciences'' 34.1 (2020): 71-88</ref> დოხოლაფირო თე ბორჯის, ჰომოფილ აქტივისტეფიშ ბუნა, ნამუთ დიო ხოლო ვეჩინებულენდეს მუნეფიშ დუდს სექსოლოგეფო, რეაგირენდჷ [[ევროპა]]შ სახენწჷფო ხურგეფიშ თირუაშა — კრიზისი, ნამუქჷთ გჷმიჭანუ კონფლიქტ სექსუალურო ლიბერალურ კანონეფს დო თი კანონეფს შქას, ნამუეფჷთ კრიმინალო კოროცხუნდეს თიჯგურა რჯებეფს, მუჭომით რდჷ ჰომოსექსუალურ ურთიართობეფი. === ვიქტორიანულ ეპოქაშე მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშახ === [[ფაილი:Havelock Ellis cph.3b08675.jpg|thumb|[[ჰევლოკ ელისი]], სექსუალურ ემანსიპაციაშ ყარაფიშ პიონერ XIX ოშწანურაშ დათებუს]] ვიქტორიანულ ეპოქას სექსუალურ რეპრესიეფიშ უთარაშ სოციალურ გენწყუალაშ უმკუჯინუო, სექსუალურ ემანსიპაციაშ ყარაფიქ XIX ოშწანურაშ დათებუს ინგლისის დო გერმანიას დიჭყჷ. 1886 წანას, [[რიხარდ ფრაიჰერ ფონ კრაფტ-ებინგი|რიხარდ ფრაიჰერ ფონ კრაფტ-ებინგიქ]] გჷშაშქჷ ''[[Psychopathia Sexualis (რიხარდ ფრაიჰერ ფონ კრაფტ-ებინგიშ კჷრიბი)|Psychopathia Sexualis]].'' თე ნახანდ იკოროცხჷ სექსოლოგიაშ, მუჭოთ მენცარულ დისციპლინაშ, დჷმარსხუაფალო.<ref name = Hoenig1977>Hoenig, J. (1977). Dramatis personae: Selected biographical sketches of 19th century pioneers in sexology. In J. Money and H. Musaph (Eds.), ''Handbook of Sexology,'' (pp. 21-43). Elsevier/North-Holland Biomedical Press.</ref> ინგლისის სექსოლოგიაშ მუმა-დუმარსხუაფალ რდჷ ექიმ დო სექსოლოგ [[ჰევლოკ ელისი]], ნამუქჷთ აწუდირთჷ მუშ ეპოქაშ [[სექსუალურ ტაბუ|სექსუალურ ტაბუეფს]] [[მასტურბაცია]]შ დო [[ჰომოსექსუალობა]]შ გეშა დო რევოლუცია მანწყჷ სექსიშ სმებას. თიშ უთარაშ ნახანდ რდჷ 1897 წანაშ ''Sexual Inversion'' („სექსუალურ ინვერსია“), ნამუთ ეჭარუნს ჰომოსექსუალ ქომოლკოჩეფიშ, თინეფს შქას ქომოლკოჩეფიშ დო ბაღანეფიშ სექსუალურ ურთიართობეფს. ელისიქ ჭარჷ ჰომოსექსუალობაშ (ტერმინ გიმიგონჷ [[კარლ-მარია კერტბენი|კარლ-მარია კერტბენიქ]]) პირველ ობიექტურ რკვიება, რახან თინა თეს ვაახასიათენდჷ მუჭოთ ლახარას, უზნობას ვარ-და დჷნოშებუს. ნახანდ ოშქვანსს, ნამჷ-და ართსქესიამ ჸოროფა გინმუს ასაკობურ დო გენდერულ [[ტაბუ|ტაბუეფშე]]. თიშ 21 მონახვამილეფშე შქვით გამნარყეფოშქაშე ურთიართობეფს ოწაწჷ. თიქ თაშნეშე წუმუძინჷ შხვა შანულამ ფსიქოლოგიურ კონცეფციეფი, მუნერით რე [[ავტოეროტიზმი]] დო [[ნარცისიზმი]], ნამუეფჷთ მოგვიანეთ [[ზიგმუნდ ფროიდი]]ქ ხოლო უმოსო წუმუძინჷ.<ref name="google">{{cite book|title=The Language of Psycho-analysis|author1=Laplanche, J.|author2=Pontalis, J.B.|date=1988|publisher=Karnac Books|isbn=9780946439492|url=https://books.google.com/books?id=DCpokE8C2WgC&pg=PA45|page=45|access-date=July 25, 2015}}</ref> ელისიქ გერმანალ [[მაგნუს ჰირშფელდი]]წკჷმა ართო [[ტრანსგენდერი|ტრანსგენდერულ]] ყარაფიშ პიონერ გჷნირთუ. თიქ თინა ქჷდარსხუ მუჭოთ ახალ კატეგორია, ნამუთ ზოხო რდჷ დო გინორთელ ჰომოსექსუალობაშე.<ref name=ttp>Ekins, Richard and King, Dave (2006) ''The transgender phenomenon'', SAGE, {{ISBN|0-7619-7163-7}}, pp. 61-64</ref> ჰირშფელდიშ [[ტრანსვესტიზმი]]შ რკვიებეფიშ გეშა ინფორმირაფილ ელისიქ, მორო თიშ ტერმინოლოგიას ვალამოსილქ, 1913 წანას მუწარზიუ ტერმინ ''sexo-aesthetic inversion'' („სექსო-ესთეტიკურ ინვერსია“) თე ფენომენიშ ეიოჭარალო.<ref name=ellis1933>{{cite book|last=Ellis|first=Albert|title=Psychology of Sex|url=https://books.google.com/books?id=NSLybrnLVeIC&pg=PA209YEAR|isbn=9781443735322|publisher=Read Books|date=2008}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=5dNnT3GuF_gC&q=father+of+sexology+ellis|title=The Real Facts Of Life: Feminism And The Politics Of Sexuality C1850-1940|author=Jackson, Margaret|year=1994|publisher=Taylor & Francis|isbn=9780203992395}}</ref> 1908 წანას ქიდიჭყჷ თე სფეროშ პირველი ომენცარე ჟურნალიშ, „სექსოლოგიაშ ჟურნალი“ (''Zeitschrift für Sexualwissenschaft''), გჷმობჟინაფაქ დო იბჟინუაფუდჷ ირთუთას ართ წანაშ განწეხას. ჟურნალიშ ნომერეფ იკათუანთეს ფროიდიშ, [[ალფრედ ადლერი]]შ დო [[ვილჰელმ შტეკელი]]შ სტატიეფი.<ref name=Haeberle>Haeberle, E. J. (1983). ''The birth of sexology: A brief history in documents.'' World Association for Sexology.</ref> 1913 წანას დირსხუ პირველ აკადემიურ ასოციაციაქ: „სექსოლოგიაშ ჯარალუა“.<ref>Kewenig, W. A. (1983). Foreword. In E. J. Haeberle, ''The birth of sexology: A brief history in documents''. World Association for Sexology. p. 3</ref> ფროიდიქ წუმუძინჷ სექსუალობაშ თეორიას. თე [[ფსიგოლოგიურ წუმოძინა|ფსიქოსექსუალურ წუმოძინაშშ ეტაპეფ]] იკათუანს: [[ორალურ სტადია|ორალურ]], [[ანალურ სტადია|ანალურ]], [[ფალურ სტადია|ფალურ]], [[ლატენტურ სტადია|ლატენტურ]] დო [[გენიტალურ სტადია|გენიტალურ]] სტადიეფს. თე ეტაპეფი ჩქჷჩქობაშე სქესობურ მოძოკებაშახ დო უკულიან პერიოდის იკათუანს.<ref name="gutenberg">{{cite book|url=https://www.gutenberg.org/ebooks/14969 |title=Three Contributions to the Theory of Sex by Sigmund Freud - Free Ebook |publisher=gutenberg.org|access-date=July 25, 2015|date=2005-02-08 }}</ref> თე რკვიებეფ მუშ კლიენტეფშე ეჭოფილ მუნაჩემეფს გერსხუდჷ XIX ოშწანურაშ დათებუს დო [[XX ოშწანურა]]შ დაჭყაფუს. [[ვილჰელმ რაიხი]] დო [[ოტო გროსი]] ფროიდიშ მორწაფეეფი რდეს, მარა ივარუეს თიშ თეორიეფი, რახან თინეფ აქცენტის აკეთენდეს სექსუალობაშ როლშა ადამიერეფიშ ემანსიპაციაშო რევოლუციურ ბურჯაფის. [[ფაილი:1933-may-10-berlin-book-burning.JPG|thumb|ნაცისტეფქ ბერლინს დოჭვეს ჰირშფელდიშ კჷრიბეფი, მუჭოთ „ანტი-გერმანული“]] ნაცისტეფშახიან გერმანია, სექსუალურო ლიბერალურ [[ნაპოლეონიშ კოდექსი]]შ პიჯალეფს, ორგანიზებას უკეთენდჷ დო აწუმდირთუდჷ ანტი-სექსუალურ, ვიქტორიანულ კულტურულ გაულეფს. თე ბუნეფიშ ენერგიაქ ხე შეუწყუ სექსოლოგიურ რკვიებეფიშ კოორდინაციას ტრადიციულ [[აკადემიურ დისციპლინა|აკადემიური დისციპლინეფს]] შქას, ნამუქჷთ გერმანია სექსოლოგიაშ ლიდერო გინაშქუ. ექიმ [[მაგნუს ჰირშფელდი]] სექსუალურ უჭიჭაშობეფიშ აქტიურ მათხილე რდჷ დო თიქ ქჷდარსხუ [[მენცარულ-ჰუმანიტარულ კომიტეტი]], პირველ ორგანიზაცია ჰომოსექსუალეფიშ დო ტრანსგენდერეფიშ ნებეფიშ ოთხილარო.<ref>Goltz, Dustin (2008). Lesbian, gay, bisexual, transgender, and queer movements. In A. Lind & S. Brzuzy (Eds.), ''Battleground: Women, gender, and sexuality, 2,'' 291. Greenwood Publishing Group, {{ISBN|978-0-313-34039-0}}</ref> ჰირშფელდიქ თაშნეშე ქჷდარსხუ პირველ ''Institut für Sexualwissenschaft'' (სექსოლოგიაშ ინსტიტუტი) ბერლინს 1919 წანას.<ref>{{cite journal |last1=Coleman |first1=Eli |last2=Ford |first2=Jessie V |title=A brief history of sexology and lessons learned |journal=[[The Journal of Sexual Medicine]] |date=2024 |volume=21 |issue=10 |pages=835–838 |doi=10.1093/jsxmed/qdae081|pmid=39350660 |pmc=11442977 }}</ref> თიშ ბიბლიოთეკას რდჷ 20,000-შე უმოს ტომი, 35,000 ფოტო, ხელუანებაშ მინუშეფიშ დო შხვა ობიექტეფიშ ქვერსემ კოლექცია. კათა ედომუშამ ევროპაშე მიშჷ ინსტიტუტშა, ანდანე უჯგუშო ქუგეგებუდესკო მუნეფიშ [[ასამიერიშ სექსუალობა|სექსუალობა]] დო ქემუღებუდესკონ კონსულტაცია სექსუალურ პრობლემეფიშ დო დისფუნქციეფიშ გეშა. ჰირშფელდიქ წუმუძინჷ სისტემას, ნამუთ აიდენტიფიცირენდჷ მუსხირენ რეალურ ვარ-და ჰიპოთეტურ სექსუალურ შქაფონ ტიპის ჰეტეროსექსუალ ქომოლკოჩიშ დო ოსურს შქას, ანდანე ქოუძირაფუდუკო ადამიერიშ სექსუალობაშ პოტენციურ ანდაკორობუანობან. თის მიაჭარუ თი ადამიერეფიშ ბუნაშ იდენტიფიკაცია, ნამუეფსჷთ ამდღა [[ტრანსსექსუალი|ტრანსსექსუალეფს]] ვარ-და [[ტრანსგენდერი|ტრანსგენდერეფს]] უძახჷნა, მუჭოთ ჰომოსექსუალობაშე გინორთელ კატეგორიას; თინა თე ადამიერეფს ''transvestiten'' (ტრანსვესტიტეფს) უძახუდჷ.<ref>{{Citation | last= Hirschfeld | first= Magnus | title= Die Transvestiten. Eine Untersuchung über den erotischen Verkleidungstrieb. Mit umfangreichen casuistischen und исторических | location= Leipzig | publisher= Verlag von Max Spohr (Ferd. Spohr) | year= 1910}}</ref><ref>{{Citation | last= Hirschfeld | first= Magnus | title= Homosexualitat des Mannes und des Weibes | location= Berlin | year= 1920}}</ref> გერმანიაშ დომინირაფაქ სექსუალურ რჯებაშ რკვიებას [[ნაცისტური გერმანია|ნაცისტური რეჟიმი]]შ მოულაწკჷმა ართო გეთუ.<ref name =Bullough1989/> ნაცისტეფქ ინსტიტუტ დო თიშ ბიბლიოთეკა მოჯალაგეს 1933 წანაშ 8 მესის, ხეშუფლებაშა მოულაშე სუმ თუთაშე კუნტა ხანშა.<ref name=Haeberle/> ინსტიტუტ დოკილეს დო ჰირშფელდიშ კჷრიბეფ დოჭვეს. ორდოიან [[ლგბტ ყარაფი|გეი ნებეფიშ ყარაფის]] შხვა სექსოლოგეფს შქას რდეს [[ერნსტ ბურხარდი]] დო [[ბენედიქტ ფრიდლენდერი]]. [[ერნსტ გრეფენბერგი]]ქ, ნამუშ პატიოცემელო ხოლო [[G-ჭურჭული|G-ჭურჭულს]] ქიგიადჷ ჯოხოქ, გჷმაბჟინჷ პირველ რკვიება [[სასქუოშ მონწყილობა|სასქუოშ მონწყილობაშ]] (IUD) წუმოძინაშ გეშა. === მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ უკულიან ბორჯი === [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შ უკული, სექსოლოგიაქ რენესანს გიმოცადჷ მუჭოთ ააშ-ს, თეშ ევროპასჷთ. სექსუალურ რჯებაშ, სექსუალურ ფუნქციაშ დო [[სექსუალურ დისფუნქცია|სექსუალურ დისფუნქციაშ]] ფართომასშტაბამ რკვიებეფქ ოსხირ გუჭყჷ [[სექს-თერაპია|სექს-თერაპიაშ]] წუმოძინას.<ref name=Haeberle/> ლჷმაშ გეჸვენჯ ბორჯიშ ამერიკულ სექსოლოგიაშა ქვერსემ გაულა იღვენუ ნაცისტურ რეჟიმშე ნტებულ ევროპალ ლტოლვილეფიშ მულაქ დო კინსიშ ანგარიშეფიშ პოპულარობაქ. თიმ ბორჯიშა, ამერიკულ სექსოლოგია უთარაშო აკმოდირთუდჷ თი ბუნეფშე, ნამუეფჷთ [[პროსტიტუცია]]შ ეშახინტკუას დო ახალნორდობაშ [[სქესობური რზათ გინმადვალუ ინფექციეფი|სქესობურ რზათ გინმადვალუ ინფექციეფიშ]] გეშა გონათუაშო მუშენდესჷნ.<ref name =Bullough1989/> [[ალფრედ კინსი|ალფრედ კინსიქ]] 1947 წანას ქჷდარსხუ [[კინსიშ ინსტიტუტი|სექსუალურ რკვიებეფიშ ინსტიტუტი]] [[ინდიანაშ უნივერსიტეტი (ბლუმინგტონი)|ინდიანაშ უნივერსიტეტის]], ბლუმინგტონს. ამდღა თეს კინსიშ სექსიშ, გენდერიშ დო რეპროდუქციაშ რკვიებაშ ინსტიტუტ ჯოხო. თიქ 1948 წანას გჷმნაბჟინა კჷრიბის ჭარჷ, ნამჷ-და მენცარულ თოლწონუათ ფერმაშ ჩხოლარეფიშ სექსუალურ რჯებაშენ უმოს რდჷ ჩინებული, ვინდარო ადამიერეფშენ.<ref>{{cite book | last1 = Kinsey | first1 = Alfred C. | last2 = Martin | first2 = Clyde E. | last3 = Pomeroy | first3 = Wardell B. | author-link1 = Alfred Kinsey | author-link2 = Clyde Martin | author-link3 = Wardell Pomeroy | title = Sexual behavior in the human male | url = https://archive.org/details/sexualbehaviorin00kins | url-access = registration | page = [https://archive.org/details/sexualbehaviorin00kins/page/3 3] | publisher = W.B. Saunders | location = New York and Philadelphia | year = 1948 | oclc = 705195970 }}</ref> ფსიქოლოგ დო სექსოლოგ [[ჯონ მანი]] 1950-იან წანეფს აკმამუშენდჷ თეორიეფს სექსუალურ იდენტობაშ დო [[გენდერული იდენტობა|გენდერულ იდენტობაშ]] გეშა. თიშ ნახანდი, გიშაკერზაფილო [[დევიდ რაიმერი|დევიდ რაიმერიშ]] მუნახვამილა, მოგვიანეთ ონირზებელ ოკითხირეთ გინირთჷ, მორო თე შვანს კაბეტ შანულობა უღუდჷ ინტერსექს ჩქჷჩქუეფიშ დო ბაღანეფიშ სქილადაშ პროტოკოლეფიშ წუმოძინაშო.<ref name="diamond">{{Cite journal | last1 = Diamond | first1 = Milton | last2 = Sigmundson | first2 = H. Keith | author-link1 = Milton Diamond | title = Sex reassignment at birth: long-term review and clinical implications | journal = [[JAMA Pediatrics|Archives of Pediatrics & Adolescent Medicine]] | volume = 151 | issue = 3 | pages = 298–304 | doi = 10.1001/archpedi.1997.02170400084015 | pmid = 9080940 | date = March 1997 }}</ref><ref name="diamond2">{{Cite journal | last = Diamond | first = Milton | author-link = Milton Diamond | title = Sex, gender, and identity over the years: a changing perspective | journal = Child and Adolescent Psychiatric Clinics of North America | volume = 13 | issue = 3 | pages = 591–607, viii | doi = 10.1016/j.chc.2004.02.008 | pmid = 15183375 | date = July 2004 }}</ref> [[კურტ ფროინდი|კურტ ფროინდიქ]] 1950-იან წანეფს [[ჩეხოსლოვაკია|ჩეხოსლოვაკიას]] წუმუძინჷ [[პენისიშ პლეტიზმოგრაფია|პენისიშ პლეტიზმოგრაფი]]. თე მონწყილობა გიმიგონეს ქომოლკოჩეფს [[სექსუალურ ეფურაფა]]შ ობიექტურ ოზჷმალო დო ამდღა თინა გიმირინუაფუ [[პედოფილია|პედოფილიაშ]] დო [[ჰებეფილია|ჰებეფილიაშ]] ფასებაშო. თე ინსტრუმენტ თაშნეშე გიმირინუაფუ სექსუალურ დჷნოშებუშ მაქიმინჯე პიჯეფწკჷმა მუშობაშ ბორჯის.<ref name="apobit">{{cite news | agency = Associated Press | title = Kurt Freund, 82, notable sexologist | url = http://www.s-t.com/daily/10-96/10-29-96/c06wn888.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/19990220222204/http://www.s-t.com/daily/10-96/10-29-96/c06wn888.htm |archive-date=20 February 1999| date = October 26, 1996 }}</ref><ref name="kubanobit">{{cite journal | last = Kuban | first = Michael | title = Sexual Science Mentor: Dr. Kurt Freund | journal = Sexual Science | volume = 45 | issue = 2 | url = http://sexscience.org/uploads/media/sex_sci45-2.htm | archive-url = https://web.archive.org/web/20101222215801/http://sexscience.org/uploads/media/sex_sci45-2.htm | url-status = dead | archive-date = 2010-12-22 | date = Summer 2004 }}</ref> 1966 დო 1970 წანეფს, მასტერსიშ დო ჯონსონიშ ჭკობაქ გჷშაშქუ ნახანდეფი: „ადამიერიშ სექსუალუ რეაქცია“ (''Human Sexual Response'') დო „ადამიერიშ სექსუალურ უგუმართუობა“ (''Human Sexual Inadequacy''). თე ტომეფქ ძალამ ჯგირო გიმიჩინჷ დო თინეფქ 1978 წანას ქჷდარსხუეს თიჯგურა ორგანიზაცია, ნამუთ მასტერსიშ დო ჯონსონიშ ინსტიტუტიშ ჯოხოთ რე ჩინებული. [[ვერნ ბალოუ]] რდჷ თე ეპოქაშ სექსოლოგიაშ ისტორიკოს დო თე სფეროშ აქტიურ მარკვიებელი.<ref name="vernbullough">{{cite web|url=http://www.vernbullough.com/bullough/publications/publicationsindex.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20040727172744/http://www.vernbullough.com/bullough/publications/publicationsindex.html |archive-date=July 27, 2004 |url-status=dead |title=Dr. Vern L. Bullough: Profile |website=vernbullough.com |access-date=July 25, 2015 }}</ref> 1980-იან წანეფს [[აივ|HIV]]/[[შიდსი|AIDS-იშ]] გჷმორჩქინაქ დრამატულო დოთირუ სექსოლოგიურ რკვიებეფ — თარ ნძალეფქ ლახარაშ მოდვალაშ მექანიზმეფიშ სმებაშა დო კონტროლშა გეგნორთჷ.<ref>{{cite journal | last = Gagnon | first = John H. | title = Sex research and sexual conduct in the era of AIDS | journal = [[Journal of Acquired Immune Deficiency Syndromes]] | volume = 1 | issue = 6 | pages = 593–601 | pmid = 3225745 | date = December 1988 | url = http://journals.lww.com/jaids/Abstract/1988/12000/Sex_Research_and_Sexual_Conduct_in_the_Era_of.11.aspx }}</ref><ref>{{Cite journal | last = Oriel | first = Jennifer | title = Sexual pleasure as a human right: Harmful or helpful to women in the context of HIV/AIDS? | journal = [[Women's Studies International Forum]] | volume = 28 | issue = 5 | pages = 392–404 | doi = 10.1016/j.wsif.2005.05.002 | date = September 2005 }} [https://www.amherst.edu/media/view/248654/original/sexual+pleasure+as+a+HR.pdf Pdf.]</ref> == XXI ოშწანურა == ტექნოლოგიურ პროგრესიქ შელებუანო გინაშქჷ სექსოლოგიურ ოკითხირეფიშ დოგურაფა რჯებაშურ გენეტიკაშ,<ref>{{cite journal|author=Mustanski, B.S. |author2=Dupree, M. G. |author3=Nievergelt, C. |author4=Schork, N. J. |author5=Hamer, D. H. |name-list-style=& |title=Genome-wide scan demonstrates significant linkage for male sexual orientation|journal=Psychological Medicine|volume=45|issue=7|pages=1379–88|pmid=25399360|year=2015|doi=10.1017/S0033291714002451|s2cid=4027333}}</ref> ნეიროვიზუალიზაციაშ (neuroimaging)<ref>{{cite journal|pmid=15961048|year=2005|last1=Ferretti|first1=A|title=Dynamics of male sexual arousal: Distinct components of brain activation revealed by fMRI|journal=NeuroImage|volume=26|issue=4|pages=1086–96|last2=Caulo|first2=M|last3=Del Gratta|first3=C|last4=Di Matteo|first4=R|last5=Merla|first5=A|last6=Montorsi|first6=F|last7=Pizzella|first7=V|last8=Pompa|first8=P|last9=Rigatti|first9=P|last10=Rossini|first10=P. M.|last11=Salonia|first11=A|last12=Tartaro|first12=A|last13=Romani|first13=G. L.|doi=10.1016/j.neuroimage.2005.03.025|s2cid=43785115}}</ref> დო ფართომასშტაბამ ინტერნეტ-გჷმოკითხირეფიშ მეშქაშალათ.<ref>{{cite journal|author=Lippa, R. |title=Guest Editor's Introduction to the BBC Special Section|journal=Archives of Sexual Behavior|volume=36|issue=2|page=145|doi=10.1007/s10508-006-9150-3|year=2007|s2cid=144288926|doi-access=free}}</ref> სექსოლოგია კანკალე იურისდიქციას რეგულირებაფონ პროფესია რე. კვებეკის სექსოლოგეფ უციოთ ოკო რდან კვებეკიშ სექსოლოგეფიშ პროფესიულ ორდენიშ (Ordre professionnel des sexologues du Québec) მაკათურეფი. თინეფ წჷმარინუანა ართ-ართ პროფესიას, ნამუეფსჷთ უღჷნა ნება ქიმიღან [[ფსიქოტერაპია|ფსიქოთერაპიაშ]] ოჸია კვებეკიშ ფსიქოლოგეფიშ ორდენშე.<ref>{{cite web |title=Le sexologue |url=https://opsq.org/le-sexologue/ |website=Ordre professionnel des sexologues du Québec |access-date=2 November 2020}}</ref> == გიშარჩქინელ მოღალეეფი == {{თაშნეშე ქოძირით|კატეგორია:სექსოლოგეფი}} თენა რე სექსოლოგეფიშ დო სექსოლოგიაშ სფეროშა შანულამ თიაშ მიშმაღალარ ადამიერეფიშ ერკებული, დაბადებაშ წანაშ მეჯინათ: {{colbegin}} * [[კარლ ჰაინრიხ ულრიხსი]] (1825–1895) * [[კარლ ფრიდრიხ ოტო ვესტფალი]]<ref>Foucault, Michel. The History of Sexuality Vol. 1: The Will to Knowledge. London: Penguin (1976/1998)</ref> (1833–1890) * [[რიხარდ ფრაიჰერ ფონ კრაფტ-ებინგი]] (1840–1902) * [[ალბერტ ეულენბურგი]] (1840–1917) * [[ოგიუსტ ანრი ფორელი]] (1848–1931) * [[ზიგმუნდ ფროიდი]] (1856–1939) * [[ვილჰელმ ფლისი]] (1858–1928) * [[ჰევლოკ ელისი]] (1858–1939) * [[ოიგენ შტაინახი]] (1861–1944) * [[რობერტ ლატუ დიკინსონი]] (1861–1950) * [[ალბერტ მოლი (გერმანალ ფსიქიატრი)|ალბერტ მოლი]] (1862–1939) * [[ედვარდ ვესტერმარკი]] (1862–1939) * [[კლელია დუელ მოშერი]] (1863–1940) * [[ოიგენ ვილჰელმი]] (ფსევდონიმით Numa Praetorius) (1866–1951) * [[მაგნუს ჰირშფელდი]] (1868–1935) * [[ივან ბლოხი]] (1872–1922) * [[თეოდორ ჰენდრიკ ვან დე ველდე]] (1873–1937) * [[გასტონ ფორბერგი]] (1875–1947) * [[მაქს მარკუზე]]<ref>Humboldt-Universität, Berlin. [https://web.archive.org/web/20071126032059/http://www2.hu-berlin.de/sexology/GESUND/ARCHIV/COLLMM1.HTM Magnus Hirschfeld Archive for Sexology.] Retrieved on November 23, 2007.</ref> (1877–1963) * [[ოტო გროსი]] (1877–1920) * [[ერნსტ გრეფენბერგი]] (1881–1957) * [[ბრონისუავ მალინოვსკი]]<ref name="google2">{{cite book|title=Irregular Connections: A History of Anthropology and Sexuality|author1=Lyons, A.P.|author2=Lyons, H.|date=2004|publisher=University of Nebraska Press|isbn=9780803204379|url=https://books.google.com/books?id=d6OKDA1pXV4C&pg=PA60|page=60|access-date=July 25, 2015}}</ref><ref>Malinowski, Bronislaw (1929) ''[[The Sexual Life of Savages in North-Western Melanesia]]''. Kessinger Publishing. {{ISBN|1417904771}}</ref> (1884–1942) * [[ჰარი ბენჯამინი]] (1885–1986) * [[ჰანს ბლიუჰერი]] (1888–1955){{Citation needed|date=July 2021}} * [[თეოდორ რაიკი]] (1888–1969) * [[ჯან ძინშენი]] (1888–1970) * [[ალფრედ კინსი]] (1894–1956) * [[ვილჰელმ რაიხი]] (1897–1957) * [[მერი კალდერონი]] (1904–1998) * [[უორდელ პომეროი]] (1913–2001) * [[ალბერტ ელისი]] (1913–2007) * [[კურტ ფროინდი]] (1914–1996) * [[ერნსტ ბორნემანი]] (1915–1995) * [[უილიამ მასტერსი]] (1915–2001) * [[გერშონ ლეგმანი]] (1917–1999) * [[ჰაროლდ ლიფი]] (1917–2007) * [[პოლ გებჰარდი]] (1917–2015) * [[ალექს კომფორტი]] (1920–2000) * [[ლიკე არეზინი]] (1921–2011) * [[ჯონ მანი]] (1921–2006) * [[რობერტ სტოლერი]] (1924–1991) * [[აირა რაისი]]<ref>[https://web.archive.org/web/20090427154317/http://www.mcm.edu/~dodd1/TWU/FS5023/Reiss.htm McMurry University, Texas] Retrieved on July 02, 2009.</ref> (1925–2024) * [[ვირჯინია ჯონსონი]] (1925–2013) * [[პრებენ ჰერტოფტი]] (1928–2017) * [[ოსვალტ კოლე]] (1928–2010) * [[ვერნ ბალოუ]]<ref>[http://www.vernbullough.com/bullough/index.html "Dr. Vern L Bullough Distinguished Professor Natural and Social Sciences"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140520061724/http://www.vernbullough.com/bullough/index.html |date=2014-05-20 }} Retrieved on November 23, 2007.</ref> (1928–2006) * [[რუთ ვესტჰაიმერი]] (1928–2024) * [[ჯონ განიონი]] (1931–2016) * [[ფრიც კლაინი (სექსიშ მარკვიალი)|ფრიც კლაინი]] (1932–2006) * [[მილტონ დაიმონდი]] (1934–2024) * [[ერვინ ჯ. ჰებერლე]] (1936–2021) * [[მარკო აურელიო დენეგრი]] (1938–2018) * [[გუნტერ შმიდტი]] (1938–სეშა) * [[როლფ გინდორფი]] (1939–2016) * [[ფოლკმარ ზიგუში]] (1940–2023) * [[ბევერლი უიპლი]] (1941–ასეშა) * [[მარტინ დანეკერი]] (1942–ასეშა) * [[შერ ჰაიტი]] (1943–2020) * [[რეი ბლანჩარდი]] (1945–ასეშა) * [[პეპერ შვარცი]] (1945–ასეშა) * [[გილბერტ ჰერდტი]] (1949–ასეშა) * [[პან სუიმინგი]] (1950–ასეშა) * [[კენეთ ცუკერი]] (1950–ასეშას) * [[ავა კადელი]] (1956–ასეშა) * [[კეროლ ქვინი]] (1957–ასეშა) * [[ჯეიმს კანტორი]] (1966–ასეშა) * [[მარტა კროუფორდი]] (1969–ასეშა) {{colend}} <gallery widths="165px" heights="200px"> File:Sigmund Freud, by Max Halberstadt (cropped).jpg|[[ზიგმუნდ ფროიდი]] File:Magnus Hirschfeld (1928).jpg|[[მაგნუს ჰირშფელდი]] File:Alfred Kinsey 1955.jpg|[[ალფრედ კინსი]] </gallery> ==რესურსეფ ინტერნეტის== *[http://www.issm.info/ სექსოლოგიაშ ასოციაცია] *[http://www.dmoz.org/Society/Sexuality/Sexology/ სექსოლოგია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120630084005/http://www.dmoz.org/Society/Sexuality/Sexology |date=2012-06-30 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო|2}} [[კატეგორია:სექსი]] [[კატეგორია:სექსოლოგია]] 3f2s0ty6yv1qp953cf35571dwp9ye9t 249650 249649 2026-05-01T21:20:40Z Narazeni 826 249650 wikitext text/x-wiki {{Short description|ადამიერიშ სექსუალობაშ მენცარულ დოგურაფა}} [[ფაილი:SexuologyLogo.svg|thumb|upright|სექსოლოგიაშ ლოგო]] {{სექსუალური ორიენტაცია}} '''სექსოლოგია''' ([[ლათინური ნინა|ლათ]]: sexus — სექსი; [[ბერძენული ნინა|ბერძენ.]]: λόγος — დოგურაფა) — [[ადამიერიშ სექსუალობა]]შ მენცარულ დოგურაფა, ნამუთ იკათუანს ადამიერიშ სექსუალურ ინტერესეფს, [[ადამიერიშ სექსუალურ რჯება|რჯებეფს]] დო ფუნქციეფს.<ref>{{cite web|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/sexology|title=Sexology|work=Merriam Webster|access-date=December 29, 2013}}</ref> ტერმინი ''სექსოლოგია'' ზოგადო ვაწაწჷ სექსუალობაშ ვამენცარულ დოგურაფას, მუნერით რე [[სოციალურ კრიტიკა]].<ref name =Bullough1989/><ref name=Haeberle/> სექსოლოგეფ გჷმირინუანა მუსხირენ აკადემიურ სფეროშ ხეჭკუდეფს, მუნერით რე [[ანთროპოლოგია]], [[ბიოლოგია]], [[მედიცინა]], [[ფსიქოლოგია]], [[ეპიდემიოლოგია]], [[სოციოლოგია]] დო [[კრიმინოლოგია]].<ref>{{cite book |last1=Johnson |first1=Mark |title=The International Encyclopedia of Human Sexuality |chapter=Anthropology and sexology |date=20 April 2015 |pages=1–111 |doi=10.1002/9781118896877.wbiehs033 |isbn=9781118896877 |chapter-url=https://doi.org/10.1002/9781118896877.wbiehs033 |access-date=27 May 2022|chapter-url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite web|title=Sexology {{!}} interdisciplinary science|author-first1=Aleksandra|author-last1=Djajic-Horváth|url=https://www.britannica.com/science/sexology|access-date=2020-07-30|website=Encyclopedia Britannica|language=en}}</ref> დოგურაფაშ თემეფ იკათუანს [[სექსობურ მოძოკება|სექსუალურ წუმოძინას]] (სქესობურ მოძოკება), [[სექსუალური ორიენტაცია|სექსუალურ ორიენტაციას]], [[გენდერულ იდენტობა|გენდერულ იდენტობას]], [[სექსუალურ ურთიართობა|სექსუალურ ურთიართობეფს]], სექსუალურ აქტივობეფს, [[პარაფილია|პარაფილიეფს]] დო ატიპურ სექსუალურ ინტერესეფს. თინა თაშნეშე იკათუანს სექსუალობაშ დოგურაფას თელარაშ განწეხას, ნამუთ იკათუანს [[ბაღანეფიშ სექსუალობა|ბაღანეფიშ სექსუალობას]], [[სექსობურ მოძოკება|სექსობურ მოძოკებას]], [[მარდუეფიშ სექსუალობა|მარდუეფიშ სექსუალობას]] დო [[გერიატრიულ სექსუალობა|სექსუალობას ხანერეფს შქას]]. სექსოლოგიაშ სფერო თაშნეშე იკათუანს სექსუალობაშ დოგურაფას ფსიქიკურ ვარ-და ფიზიკურ გოხურგელ შილებუანობაშ მოღვენი პიჯეფს შქას. სექსუალურ [[ერექციულ დისფუნქცია|დისფუნქციეფი]] დო აკორცუაფეფი, თინეფს შქას [[ერექციულ დისფუნქცია|ერექციულ დისფუნქცია]] დო [[ანორგაზმია|ანორგაზმია]] სექსოლოგიურ დოგურაფაშ თაშნეშე თარ გემაჸვენჯობეფ რე. == ისტორია == === ორდოიან ბორჯი === სექსუალურ ინსტრუქციეფ ოშწანურეფიშ გოძვენას რდჷ, მუნერით რე [[ოვიდიუსი]]შ „ჸოროფაშ ხელუანობა“ ({{Lang-la|Ars Amatoria}}), [[ვაციაიანა]]შ „[[კამასუტრა]]“, „[[ანანგა რანგა]]“ დო „[[საშურა ბაღი|საშურა ბაღი შურიშ სახიოლეთ]]“. 1830-იან წანეფიშ დაჭყაფუშ გჷმორკვიება [[პარიზი]]ს რეგისტრირაფილ 3,558 პროსტიტუციათ დაკებულ ადამიერიშ გეშა — {{lang-fr|De la prostitution dans la ville de Paris}} („პროსტიტუცია ნოღა პარიზის“), ნამუთ ალექსანდრე ჟან ბატისტ პარენ-დიუშატელქ ჭარჷ (გჷმიბჟინუ 1837 წანას, თიშ ღურაშე ართ წანაშ უკული), თეხანურ სექსოლოგიურ რკვიებაშ პირველ ნახანდო იკოროცხჷ.<ref name=Bullough1989>Bullough, V. L. (1989). ''The society for the scientific study of sex: A brief history''. Mt. Vernon, Iowa: The Foundation for the Scientific Study of Sexuality.</ref> ინგლისის [[James Graham (sexologist)|ჯეიმს გრემი]] რდჷ ორდოიან სექსოლოგი, ნამუთ ლექციეფს კითხულენდჷ თიცალ თემეფშე, მუნერით რე სექსიშ პროცეს დო ინოსახება.<ref name="Porter 1989 p. 49">{{cite book | last=Porter | first=R. | title=Health for Sale: Quackery in England, 1660-1850 | publisher=Manchester University Press | year=1989 | isbn=978-0-7190-1903-6 | url=https://books.google.com/books?id=-9BRAQAAIAAJ&pg=PA49 | access-date=2023-06-20 | page=49}}</ref> ადამიერიშ სექსუალურ რჯებაშ მენცარულ დოგურაფაქ [[XIX ოშწანურა]]ს ქიდიჭყჷ [[ჰაინრიხ კაანი|ჰაინრიხ კაანწკჷმა]] ართო, ნამუსჷთ კჷრიბის „Psychopathia Sexualis“ (1844) [[მიშელ ფუკო]] თეშნერო ეჭარუნს: „ფსიქიატრიულ სფეროს სექსუალობაშ დო სექსუალურ აბერაციეფიშ (გინორთაშ) დაბადებაშ თარიღი, ვარ-და ნამდგა შვანს, თინეფიშ გჷშარჩქინაშ თარიღი“.<ref>Michel Foucault, ''Abnormal: Lectures at the  Collège de France, 1974-195 (Picador, 2003)''</ref> ტერმინ ''სექსოლოგია'' პირველაშე ააშ-ს ელისაბედ ოსგუდ გუდრიჩ უილარდიქ გიმიგონჷ 1867 წანას.<ref>Benjamin Kahan, "The unexpected American Origins of Sexology and Sexual science: Elizabeth Osgood Goodrich Willard, Orson Squire Fowler, and the Scientification of Sex ''History of Human Sciences'' 34.1 (2020): 71-88</ref> დოხოლაფირო თე ბორჯის, ჰომოფილ აქტივისტეფიშ ბუნა, ნამუთ დიო ხოლო ვეჩინებულენდეს მუნეფიშ დუდს სექსოლოგეფო, რეაგირენდჷ [[ევროპა]]შ სახენწჷფო ხურგეფიშ თირუაშა — კრიზისი, ნამუქჷთ გჷმიჭანუ კონფლიქტ სექსუალურო ლიბერალურ კანონეფს დო თი კანონეფს შქას, ნამუეფჷთ კრიმინალო კოროცხუნდეს თიჯგურა რჯებეფს, მუჭომით რდჷ ჰომოსექსუალურ ურთიართობეფი. === ვიქტორიანულ ეპოქაშე მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშახ === [[ფაილი:Havelock Ellis cph.3b08675.jpg|thumb|[[ჰევლოკ ელისი]], სექსუალურ ემანსიპაციაშ ყარაფიშ პიონერ XIX ოშწანურაშ დათებუს]] ვიქტორიანულ ეპოქას სექსუალურ რეპრესიეფიშ უთარაშ სოციალურ გენწყუალაშ უმკუჯინუო, სექსუალურ ემანსიპაციაშ ყარაფიქ XIX ოშწანურაშ დათებუს ინგლისის დო გერმანიას დიჭყჷ. 1886 წანას, [[რიხარდ ფრაიჰერ ფონ კრაფტ-ებინგი|რიხარდ ფრაიჰერ ფონ კრაფტ-ებინგიქ]] გჷშაშქჷ ''[[Psychopathia Sexualis (რიხარდ ფრაიჰერ ფონ კრაფტ-ებინგიშ კჷრიბი)|Psychopathia Sexualis]].'' თე ნახანდ იკოროცხჷ სექსოლოგიაშ, მუჭოთ მენცარულ დისციპლინაშ, დჷმარსხუაფალო.<ref name = Hoenig1977>Hoenig, J. (1977). Dramatis personae: Selected biographical sketches of 19th century pioneers in sexology. In J. Money and H. Musaph (Eds.), ''Handbook of Sexology,'' (pp. 21-43). Elsevier/North-Holland Biomedical Press.</ref> ინგლისის სექსოლოგიაშ მუმა-დუმარსხუაფალ რდჷ ექიმ დო სექსოლოგ [[ჰევლოკ ელისი]], ნამუქჷთ აწუდირთჷ მუშ ეპოქაშ [[სექსუალურ ტაბუ|სექსუალურ ტაბუეფს]] [[მასტურბაცია]]შ დო [[ჰომოსექსუალობა]]შ გეშა დო რევოლუცია მანწყჷ სექსიშ სმებას. თიშ უთარაშ ნახანდ რდჷ 1897 წანაშ ''Sexual Inversion'' („სექსუალურ ინვერსია“), ნამუთ ეჭარუნს ჰომოსექსუალ ქომოლკოჩეფიშ, თინეფს შქას ქომოლკოჩეფიშ დო ბაღანეფიშ სექსუალურ ურთიართობეფს. ელისიქ ჭარჷ ჰომოსექსუალობაშ (ტერმინ გიმიგონჷ [[კარლ-მარია კერტბენი|კარლ-მარია კერტბენიქ]]) პირველ ობიექტურ რკვიება, რახან თინა თეს ვაახასიათენდჷ მუჭოთ ლახარას, უზნობას ვარ-და დჷნოშებუს. ნახანდ ოშქვანსს, ნამჷ-და ართსქესიამ ჸოროფა გინმუს ასაკობურ დო გენდერულ [[ტაბუ|ტაბუეფშე]]. თიშ 21 მონახვამილეფშე შქვით გამნარყეფოშქაშე ურთიართობეფს ოწაწჷ. თიქ თაშნეშე წუმუძინჷ შხვა შანულამ ფსიქოლოგიურ კონცეფციეფი, მუნერით რე [[ავტოეროტიზმი]] დო [[ნარცისიზმი]], ნამუეფჷთ მოგვიანეთ [[ზიგმუნდ ფროიდი]]ქ ხოლო უმოსო წუმუძინჷ.<ref name="google">{{cite book|title=The Language of Psycho-analysis|author1=Laplanche, J.|author2=Pontalis, J.B.|date=1988|publisher=Karnac Books|isbn=9780946439492|url=https://books.google.com/books?id=DCpokE8C2WgC&pg=PA45|page=45|access-date=July 25, 2015}}</ref> ელისიქ გერმანალ [[მაგნუს ჰირშფელდი]]წკჷმა ართო [[ტრანსგენდერი|ტრანსგენდერულ]] ყარაფიშ პიონერ გჷნირთუ. თიქ თინა ქჷდარსხუ მუჭოთ ახალ კატეგორია, ნამუთ ზოხო რდჷ დო გინორთელ ჰომოსექსუალობაშე.<ref name=ttp>Ekins, Richard and King, Dave (2006) ''The transgender phenomenon'', SAGE, {{ISBN|0-7619-7163-7}}, pp. 61-64</ref> ჰირშფელდიშ [[ტრანსვესტიზმი]]შ რკვიებეფიშ გეშა ინფორმირაფილ ელისიქ, მორო თიშ ტერმინოლოგიას ვალამოსილქ, 1913 წანას მუწარზიუ ტერმინ ''sexo-aesthetic inversion'' („სექსო-ესთეტიკურ ინვერსია“) თე ფენომენიშ ეიოჭარალო.<ref name=ellis1933>{{cite book|last=Ellis|first=Albert|title=Psychology of Sex|url=https://books.google.com/books?id=NSLybrnLVeIC&pg=PA209YEAR|isbn=9781443735322|publisher=Read Books|date=2008}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=5dNnT3GuF_gC&q=father+of+sexology+ellis|title=The Real Facts Of Life: Feminism And The Politics Of Sexuality C1850-1940|author=Jackson, Margaret|year=1994|publisher=Taylor & Francis|isbn=9780203992395}}</ref> 1908 წანას ქიდიჭყჷ თე სფეროშ პირველი ომენცარე ჟურნალიშ, „სექსოლოგიაშ ჟურნალი“ (''Zeitschrift für Sexualwissenschaft''), გჷმობჟინაფაქ დო იბჟინუაფუდჷ ირთუთას ართ წანაშ განწეხას. ჟურნალიშ ნომერეფ იკათუანთეს ფროიდიშ, [[ალფრედ ადლერი]]შ დო [[ვილჰელმ შტეკელი]]შ სტატიეფი.<ref name=Haeberle>Haeberle, E. J. (1983). ''The birth of sexology: A brief history in documents.'' World Association for Sexology.</ref> 1913 წანას დირსხუ პირველ აკადემიურ ასოციაციაქ: „სექსოლოგიაშ ჯარალუა“.<ref>Kewenig, W. A. (1983). Foreword. In E. J. Haeberle, ''The birth of sexology: A brief history in documents''. World Association for Sexology. p. 3</ref> ფროიდიქ წუმუძინჷ სექსუალობაშ თეორიას. თე [[ფსიგოლოგიურ წუმოძინა|ფსიქოსექსუალურ წუმოძინაშშ ეტაპეფ]] იკათუანს: [[ორალურ სტადია|ორალურ]], [[ანალურ სტადია|ანალურ]], [[ფალურ სტადია|ფალურ]], [[ლატენტურ სტადია|ლატენტურ]] დო [[გენიტალურ სტადია|გენიტალურ]] სტადიეფს. თე ეტაპეფი ჩქჷჩქობაშე სქესობურ მოძოკებაშახ დო უკულიან პერიოდის იკათუანს.<ref name="gutenberg">{{cite book|url=https://www.gutenberg.org/ebooks/14969 |title=Three Contributions to the Theory of Sex by Sigmund Freud - Free Ebook |publisher=gutenberg.org|access-date=July 25, 2015|date=2005-02-08 }}</ref> თე რკვიებეფ მუშ კლიენტეფშე ეჭოფილ მუნაჩემეფს გერსხუდჷ XIX ოშწანურაშ დათებუს დო [[XX ოშწანურა]]შ დაჭყაფუს. [[ვილჰელმ რაიხი]] დო [[ოტო გროსი]] ფროიდიშ მორწაფეეფი რდეს, მარა ივარუეს თიშ თეორიეფი, რახან თინეფ აქცენტის აკეთენდეს სექსუალობაშ როლშა ადამიერეფიშ ემანსიპაციაშო რევოლუციურ ბურჯაფის. [[ფაილი:1933-may-10-berlin-book-burning.JPG|thumb|ნაცისტეფქ ბერლინს დოჭვეს ჰირშფელდიშ კჷრიბეფი, მუჭოთ „ანტი-გერმანული“]] ნაცისტეფშახიან გერმანია, სექსუალურო ლიბერალურ [[ნაპოლეონიშ კოდექსი]]შ პიჯალეფს, ორგანიზებას უკეთენდჷ დო აწუმდირთუდჷ ანტი-სექსუალურ, ვიქტორიანულ კულტურულ გაულეფს. თე ბუნეფიშ ენერგიაქ ხე შეუწყუ სექსოლოგიურ რკვიებეფიშ კოორდინაციას ტრადიციულ [[აკადემიურ დისციპლინა|აკადემიური დისციპლინეფს]] შქას, ნამუქჷთ გერმანია სექსოლოგიაშ ლიდერო გინაშქუ. ექიმ [[მაგნუს ჰირშფელდი]] სექსუალურ უჭიჭაშობეფიშ აქტიურ მათხილე რდჷ დო თიქ ქჷდარსხუ [[მენცარულ-ჰუმანიტარულ კომიტეტი]], პირველ ორგანიზაცია ჰომოსექსუალეფიშ დო ტრანსგენდერეფიშ ნებეფიშ ოთხილარო.<ref>Goltz, Dustin (2008). Lesbian, gay, bisexual, transgender, and queer movements. In A. Lind & S. Brzuzy (Eds.), ''Battleground: Women, gender, and sexuality, 2,'' 291. Greenwood Publishing Group, {{ISBN|978-0-313-34039-0}}</ref> ჰირშფელდიქ თაშნეშე ქჷდარსხუ პირველ ''Institut für Sexualwissenschaft'' (სექსოლოგიაშ ინსტიტუტი) ბერლინს 1919 წანას.<ref>{{cite journal |last1=Coleman |first1=Eli |last2=Ford |first2=Jessie V |title=A brief history of sexology and lessons learned |journal=[[The Journal of Sexual Medicine]] |date=2024 |volume=21 |issue=10 |pages=835–838 |doi=10.1093/jsxmed/qdae081|pmid=39350660 |pmc=11442977 }}</ref> თიშ ბიბლიოთეკას რდჷ 20,000-შე უმოს ტომი, 35,000 ფოტო, ხელუანებაშ მინუშეფიშ დო შხვა ობიექტეფიშ ქვერსემ კოლექცია. კათა ედომუშამ ევროპაშე მიშჷ ინსტიტუტშა, ანდანე უჯგუშო ქუგეგებუდესკო მუნეფიშ [[ასამიერიშ სექსუალობა|სექსუალობა]] დო ქემუღებუდესკონ კონსულტაცია სექსუალურ პრობლემეფიშ დო დისფუნქციეფიშ გეშა. ჰირშფელდიქ წუმუძინჷ სისტემას, ნამუთ აიდენტიფიცირენდჷ მუსხირენ რეალურ ვარ-და ჰიპოთეტურ სექსუალურ შქაფონ ტიპის ჰეტეროსექსუალ ქომოლკოჩიშ დო ოსურს შქას, ანდანე ქოუძირაფუდუკო ადამიერიშ სექსუალობაშ პოტენციურ ანდაკორობუანობან. თის მიაჭარუ თი ადამიერეფიშ ბუნაშ იდენტიფიკაცია, ნამუეფსჷთ ამდღა [[ტრანსსექსუალი|ტრანსსექსუალეფს]] ვარ-და [[ტრანსგენდერი|ტრანსგენდერეფს]] უძახჷნა, მუჭოთ ჰომოსექსუალობაშე გინორთელ კატეგორიას; თინა თე ადამიერეფს ''transvestiten'' (ტრანსვესტიტეფს) უძახუდჷ.<ref>{{Citation | last= Hirschfeld | first= Magnus | title= Die Transvestiten. Eine Untersuchung über den erotischen Verkleidungstrieb. Mit umfangreichen casuistischen und исторических | location= Leipzig | publisher= Verlag von Max Spohr (Ferd. Spohr) | year= 1910}}</ref><ref>{{Citation | last= Hirschfeld | first= Magnus | title= Homosexualitat des Mannes und des Weibes | location= Berlin | year= 1920}}</ref> გერმანიაშ დომინირაფაქ სექსუალურ რჯებაშ რკვიებას [[ნაცისტური გერმანია|ნაცისტური რეჟიმი]]შ მოულაწკჷმა ართო გეთუ.<ref name =Bullough1989/> ნაცისტეფქ ინსტიტუტ დო თიშ ბიბლიოთეკა მოჯალაგეს 1933 წანაშ 8 მესის, ხეშუფლებაშა მოულაშე სუმ თუთაშე კუნტა ხანშა.<ref name=Haeberle/> ინსტიტუტ დოკილეს დო ჰირშფელდიშ კჷრიბეფ დოჭვეს. ორდოიან [[ლგბტ ყარაფი|გეი ნებეფიშ ყარაფის]] შხვა სექსოლოგეფს შქას რდეს [[ერნსტ ბურხარდი]] დო [[ბენედიქტ ფრიდლენდერი]]. [[ერნსტ გრეფენბერგი]]ქ, ნამუშ პატიოცემელო ხოლო [[G-ჭურჭული|G-ჭურჭულს]] ქიგიადჷ ჯოხოქ, გჷმაბჟინჷ პირველ რკვიება [[სასქუოშ მონწყილობა|სასქუოშ მონწყილობაშ]] (IUD) წუმოძინაშ გეშა. === მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ უკულიან ბორჯი === [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შ უკული, სექსოლოგიაქ რენესანს გიმოცადჷ მუჭოთ ააშ-ს, თეშ ევროპასჷთ. სექსუალურ რჯებაშ, სექსუალურ ფუნქციაშ დო [[სექსუალურ დისფუნქცია|სექსუალურ დისფუნქციაშ]] ფართომასშტაბამ რკვიებეფქ ოსხირ გუჭყჷ [[სექს-თერაპია|სექს-თერაპიაშ]] წუმოძინას.<ref name=Haeberle/> ლჷმაშ გეჸვენჯ ბორჯიშ ამერიკულ სექსოლოგიაშა ქვერსემ გაულა იღვენუ ნაცისტურ რეჟიმშე ნტებულ ევროპალ ლტოლვილეფიშ მულაქ დო კინსიშ ანგარიშეფიშ პოპულარობაქ. თიმ ბორჯიშა, ამერიკულ სექსოლოგია უთარაშო აკმოდირთუდჷ თი ბუნეფშე, ნამუეფჷთ [[პროსტიტუცია]]შ ეშახინტკუას დო ახალნორდობაშ [[სქესობური რზათ გინმადვალუ ინფექციეფი|სქესობურ რზათ გინმადვალუ ინფექციეფიშ]] გეშა გონათუაშო მუშენდესჷნ.<ref name =Bullough1989/> [[ალფრედ კინსი|ალფრედ კინსიქ]] 1947 წანას ქჷდარსხუ [[კინსიშ ინსტიტუტი|სექსუალურ რკვიებეფიშ ინსტიტუტი]] [[ინდიანაშ უნივერსიტეტი (ბლუმინგტონი)|ინდიანაშ უნივერსიტეტის]], ბლუმინგტონს. ამდღა თეს კინსიშ სექსიშ, გენდერიშ დო რეპროდუქციაშ რკვიებაშ ინსტიტუტ ჯოხო. თიქ 1948 წანას გჷმნაბჟინა კჷრიბის ჭარჷ, ნამჷ-და მენცარულ თოლწონუათ ფერმაშ ჩხოლარეფიშ სექსუალურ რჯებაშენ უმოს რდჷ ჩინებული, ვინდარო ადამიერეფშენ.<ref>{{cite book | last1 = Kinsey | first1 = Alfred C. | last2 = Martin | first2 = Clyde E. | last3 = Pomeroy | first3 = Wardell B. | author-link1 = Alfred Kinsey | author-link2 = Clyde Martin | author-link3 = Wardell Pomeroy | title = Sexual behavior in the human male | url = https://archive.org/details/sexualbehaviorin00kins | url-access = registration | page = [https://archive.org/details/sexualbehaviorin00kins/page/3 3] | publisher = W.B. Saunders | location = New York and Philadelphia | year = 1948 | oclc = 705195970 }}</ref> ფსიქოლოგ დო სექსოლოგ [[ჯონ მანი]] 1950-იან წანეფს აკმამუშენდჷ თეორიეფს სექსუალურ იდენტობაშ დო [[გენდერული იდენტობა|გენდერულ იდენტობაშ]] გეშა. თიშ ნახანდი, გიშაკერზაფილო [[დევიდ რაიმერი|დევიდ რაიმერიშ]] მუნახვამილა, მოგვიანეთ ონირზებელ ოკითხირეთ გინირთჷ, მორო თე შვანს კაბეტ შანულობა უღუდჷ ინტერსექს ჩქჷჩქუეფიშ დო ბაღანეფიშ სქილადაშ პროტოკოლეფიშ წუმოძინაშო.<ref name="diamond">{{Cite journal | last1 = Diamond | first1 = Milton | last2 = Sigmundson | first2 = H. Keith | author-link1 = Milton Diamond | title = Sex reassignment at birth: long-term review and clinical implications | journal = [[JAMA Pediatrics|Archives of Pediatrics & Adolescent Medicine]] | volume = 151 | issue = 3 | pages = 298–304 | doi = 10.1001/archpedi.1997.02170400084015 | pmid = 9080940 | date = March 1997 }}</ref><ref name="diamond2">{{Cite journal | last = Diamond | first = Milton | author-link = Milton Diamond | title = Sex, gender, and identity over the years: a changing perspective | journal = Child and Adolescent Psychiatric Clinics of North America | volume = 13 | issue = 3 | pages = 591–607, viii | doi = 10.1016/j.chc.2004.02.008 | pmid = 15183375 | date = July 2004 }}</ref> [[კურტ ფროინდი|კურტ ფროინდიქ]] 1950-იან წანეფს [[ჩეხოსლოვაკია|ჩეხოსლოვაკიას]] წუმუძინჷ [[პენისიშ პლეტიზმოგრაფია|პენისიშ პლეტიზმოგრაფი]]. თე მონწყილობა გიმიგონეს ქომოლკოჩეფს [[სექსუალურ ეფურაფა]]შ ობიექტურ ოზჷმალო დო ამდღა თინა გიმირინუაფუ [[პედოფილია|პედოფილიაშ]] დო [[ჰებეფილია|ჰებეფილიაშ]] ფასებაშო. თე ინსტრუმენტ თაშნეშე გიმირინუაფუ სექსუალურ დჷნოშებუშ მაქიმინჯე პიჯეფწკჷმა მუშობაშ ბორჯის.<ref name="apobit">{{cite news | agency = Associated Press | title = Kurt Freund, 82, notable sexologist | url = http://www.s-t.com/daily/10-96/10-29-96/c06wn888.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/19990220222204/http://www.s-t.com/daily/10-96/10-29-96/c06wn888.htm |archive-date=20 February 1999| date = October 26, 1996 }}</ref><ref name="kubanobit">{{cite journal | last = Kuban | first = Michael | title = Sexual Science Mentor: Dr. Kurt Freund | journal = Sexual Science | volume = 45 | issue = 2 | url = http://sexscience.org/uploads/media/sex_sci45-2.htm | archive-url = https://web.archive.org/web/20101222215801/http://sexscience.org/uploads/media/sex_sci45-2.htm | url-status = dead | archive-date = 2010-12-22 | date = Summer 2004 }}</ref> 1966 დო 1970 წანეფს, მასტერსიშ დო ჯონსონიშ ჭკობაქ გჷშაშქუ ნახანდეფი: „ადამიერიშ სექსუალუ რეაქცია“ (''Human Sexual Response'') დო „ადამიერიშ სექსუალურ უგუმართუობა“ (''Human Sexual Inadequacy''). თე ტომეფქ ძალამ ჯგირო გიმიჩინჷ დო თინეფქ 1978 წანას ქჷდარსხუეს თიჯგურა ორგანიზაცია, ნამუთ მასტერსიშ დო ჯონსონიშ ინსტიტუტიშ ჯოხოთ რე ჩინებული. [[ვერნ ბალოუ]] რდჷ თე ეპოქაშ სექსოლოგიაშ ისტორიკოს დო თე სფეროშ აქტიურ მარკვიებელი.<ref name="vernbullough">{{cite web|url=http://www.vernbullough.com/bullough/publications/publicationsindex.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20040727172744/http://www.vernbullough.com/bullough/publications/publicationsindex.html |archive-date=July 27, 2004 |url-status=dead |title=Dr. Vern L. Bullough: Profile |website=vernbullough.com |access-date=July 25, 2015 }}</ref> 1980-იან წანეფს [[აივ|HIV]]/[[შიდსი|AIDS-იშ]] გჷმორჩქინაქ დრამატულო დოთირუ სექსოლოგიურ რკვიებეფ — თარ ნძალეფქ ლახარაშ მოდვალაშ მექანიზმეფიშ სმებაშა დო კონტროლშა გეგნორთჷ.<ref>{{cite journal | last = Gagnon | first = John H. | title = Sex research and sexual conduct in the era of AIDS | journal = [[Journal of Acquired Immune Deficiency Syndromes]] | volume = 1 | issue = 6 | pages = 593–601 | pmid = 3225745 | date = December 1988 | url = http://journals.lww.com/jaids/Abstract/1988/12000/Sex_Research_and_Sexual_Conduct_in_the_Era_of.11.aspx }}</ref><ref>{{Cite journal | last = Oriel | first = Jennifer | title = Sexual pleasure as a human right: Harmful or helpful to women in the context of HIV/AIDS? | journal = [[Women's Studies International Forum]] | volume = 28 | issue = 5 | pages = 392–404 | doi = 10.1016/j.wsif.2005.05.002 | date = September 2005 }} [https://www.amherst.edu/media/view/248654/original/sexual+pleasure+as+a+HR.pdf Pdf.]</ref> == XXI ოშწანურა == ტექნოლოგიურ პროგრესიქ შელებუანო გინაშქჷ სექსოლოგიურ ოკითხირეფიშ დოგურაფა რჯებაშურ გენეტიკაშ,<ref>{{cite journal|author=Mustanski, B.S. |author2=Dupree, M. G. |author3=Nievergelt, C. |author4=Schork, N. J. |author5=Hamer, D. H. |name-list-style=& |title=Genome-wide scan demonstrates significant linkage for male sexual orientation|journal=Psychological Medicine|volume=45|issue=7|pages=1379–88|pmid=25399360|year=2015|doi=10.1017/S0033291714002451|s2cid=4027333}}</ref> ნეიროვიზუალიზაციაშ (neuroimaging)<ref>{{cite journal|pmid=15961048|year=2005|last1=Ferretti|first1=A|title=Dynamics of male sexual arousal: Distinct components of brain activation revealed by fMRI|journal=NeuroImage|volume=26|issue=4|pages=1086–96|last2=Caulo|first2=M|last3=Del Gratta|first3=C|last4=Di Matteo|first4=R|last5=Merla|first5=A|last6=Montorsi|first6=F|last7=Pizzella|first7=V|last8=Pompa|first8=P|last9=Rigatti|first9=P|last10=Rossini|first10=P. M.|last11=Salonia|first11=A|last12=Tartaro|first12=A|last13=Romani|first13=G. L.|doi=10.1016/j.neuroimage.2005.03.025|s2cid=43785115}}</ref> დო ფართომასშტაბამ ინტერნეტ-გჷმოკითხირეფიშ მეშქაშალათ.<ref>{{cite journal|author=Lippa, R. |title=Guest Editor's Introduction to the BBC Special Section|journal=Archives of Sexual Behavior|volume=36|issue=2|page=145|doi=10.1007/s10508-006-9150-3|year=2007|s2cid=144288926|doi-access=free}}</ref> სექსოლოგია კანკალე იურისდიქციას რეგულირებაფონ პროფესია რე. კვებეკის სექსოლოგეფ უციოთ ოკო რდან კვებეკიშ სექსოლოგეფიშ პროფესიულ ორდენიშ (Ordre professionnel des sexologues du Québec) მაკათურეფი. თინეფ წჷმარინუანა ართ-ართ პროფესიას, ნამუეფსჷთ უღჷნა ნება ქიმიღან [[ფსიქოტერაპია|ფსიქოთერაპიაშ]] ოჸია კვებეკიშ ფსიქოლოგეფიშ ორდენშე.<ref>{{cite web |title=Le sexologue |url=https://opsq.org/le-sexologue/ |website=Ordre professionnel des sexologues du Québec |access-date=2 November 2020}}</ref> == გიშარჩქინელ მოღალეეფი == {{თაშნეშე ქოძირით|კატეგორია:სექსოლოგეფი}} თენა რე სექსოლოგეფიშ დო სექსოლოგიაშ სფეროშა შანულამ თიაშ მიშმაღალარ ადამიერეფიშ ერკებული, დაბადებაშ წანაშ მეჯინათ: {{colbegin}} * [[კარლ ჰაინრიხ ულრიხსი]] (1825–1895) * [[კარლ ფრიდრიხ ოტო ვესტფალი]]<ref>Foucault, Michel. The History of Sexuality Vol. 1: The Will to Knowledge. London: Penguin (1976/1998)</ref> (1833–1890) * [[რიხარდ ფრაიჰერ ფონ კრაფტ-ებინგი]] (1840–1902) * [[ალბერტ ეულენბურგი]] (1840–1917) * [[ოგიუსტ ანრი ფორელი]] (1848–1931) * [[ზიგმუნდ ფროიდი]] (1856–1939) * [[ვილჰელმ ფლისი]] (1858–1928) * [[ჰევლოკ ელისი]] (1858–1939) * [[ოიგენ შტაინახი]] (1861–1944) * [[რობერტ ლატუ დიკინსონი]] (1861–1950) * [[ალბერტ მოლი (გერმანალ ფსიქიატრი)|ალბერტ მოლი]] (1862–1939) * [[ედვარდ ვესტერმარკი]] (1862–1939) * [[კლელია დუელ მოშერი]] (1863–1940) * [[ოიგენ ვილჰელმი]] (ფსევდონიმით Numa Praetorius) (1866–1951) * [[მაგნუს ჰირშფელდი]] (1868–1935) * [[ივან ბლოხი]] (1872–1922) * [[თეოდორ ჰენდრიკ ვან დე ველდე]] (1873–1937) * [[გასტონ ფორბერგი]] (1875–1947) * [[მაქს მარკუზე]]<ref>Humboldt-Universität, Berlin. [https://web.archive.org/web/20071126032059/http://www2.hu-berlin.de/sexology/GESUND/ARCHIV/COLLMM1.HTM Magnus Hirschfeld Archive for Sexology.] Retrieved on November 23, 2007.</ref> (1877–1963) * [[ოტო გროსი]] (1877–1920) * [[ერნსტ გრეფენბერგი]] (1881–1957) * [[ბრონისუავ მალინოვსკი]]<ref name="google2">{{cite book|title=Irregular Connections: A History of Anthropology and Sexuality|author1=Lyons, A.P.|author2=Lyons, H.|date=2004|publisher=University of Nebraska Press|isbn=9780803204379|url=https://books.google.com/books?id=d6OKDA1pXV4C&pg=PA60|page=60|access-date=July 25, 2015}}</ref><ref>Malinowski, Bronislaw (1929) ''[[The Sexual Life of Savages in North-Western Melanesia]]''. Kessinger Publishing. {{ISBN|1417904771}}</ref> (1884–1942) * [[ჰარი ბენჯამინი]] (1885–1986) * [[ჰანს ბლიუჰერი]] (1888–1955){{Citation needed|date=July 2021}} * [[თეოდორ რაიკი]] (1888–1969) * [[ჯან ძინშენი]] (1888–1970) * [[ალფრედ კინსი]] (1894–1956) * [[ვილჰელმ რაიხი]] (1897–1957) * [[მერი კალდერონი]] (1904–1998) * [[უორდელ პომეროი]] (1913–2001) * [[ალბერტ ელისი]] (1913–2007) * [[კურტ ფროინდი]] (1914–1996) * [[ერნსტ ბორნემანი]] (1915–1995) * [[უილიამ მასტერსი]] (1915–2001) * [[გერშონ ლეგმანი]] (1917–1999) * [[ჰაროლდ ლიფი]] (1917–2007) * [[პოლ გებჰარდი]] (1917–2015) * [[ალექს კომფორტი]] (1920–2000) * [[ლიკე არეზინი]] (1921–2011) * [[ჯონ მანი]] (1921–2006) * [[რობერტ სტოლერი]] (1924–1991) * [[აირა რაისი]]<ref>[https://web.archive.org/web/20090427154317/http://www.mcm.edu/~dodd1/TWU/FS5023/Reiss.htm McMurry University, Texas] Retrieved on July 02, 2009.</ref> (1925–2024) * [[ვირჯინია ჯონსონი]] (1925–2013) * [[პრებენ ჰერტოფტი]] (1928–2017) * [[ოსვალტ კოლე]] (1928–2010) * [[ვერნ ბალოუ]]<ref>[http://www.vernbullough.com/bullough/index.html "Dr. Vern L Bullough Distinguished Professor Natural and Social Sciences"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140520061724/http://www.vernbullough.com/bullough/index.html |date=2014-05-20 }} Retrieved on November 23, 2007.</ref> (1928–2006) * [[რუთ ვესტჰაიმერი]] (1928–2024) * [[ჯონ განიონი]] (1931–2016) * [[ფრიც კლაინი (სექსიშ მარკვიალი)|ფრიც კლაინი]] (1932–2006) * [[მილტონ დაიმონდი]] (1934–2024) * [[ერვინ ჯ. ჰებერლე]] (1936–2021) * [[მარკო აურელიო დენეგრი]] (1938–2018) * [[გუნტერ შმიდტი]] (1938–სეშა) * [[როლფ გინდორფი]] (1939–2016) * [[ფოლკმარ ზიგუში]] (1940–2023) * [[ბევერლი უიპლი]] (1941–ასეშა) * [[მარტინ დანეკერი]] (1942–ასეშა) * [[შერ ჰაიტი]] (1943–2020) * [[რეი ბლანჩარდი]] (1945–ასეშა) * [[პეპერ შვარცი]] (1945–ასეშა) * [[გილბერტ ჰერდტი]] (1949–ასეშა) * [[პან სუიმინგი]] (1950–ასეშა) * [[კენეთ ცუკერი]] (1950–ასეშას) * [[ავა კადელი]] (1956–ასეშა) * [[კეროლ ქვინი]] (1957–ასეშა) * [[ჯეიმს კანტორი]] (1966–ასეშა) * [[მარტა კროუფორდი]] (1969–ასეშა) {{colend}} <gallery widths="165px" heights="200px"> File:Sigmund Freud, by Max Halberstadt (cropped).jpg|[[ზიგმუნდ ფროიდი]] File:Magnus Hirschfeld (1928).jpg|[[მაგნუს ჰირშფელდი]] File:Alfred Kinsey 1955.jpg|[[ალფრედ კინსი]] </gallery> ==რესურსეფ ინტერნეტის== *[http://www.issm.info/ სექსოლოგიაშ ასოციაცია] *[http://www.dmoz.org/Society/Sexuality/Sexology/ სექსოლოგია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120630084005/http://www.dmoz.org/Society/Sexuality/Sexology |date=2012-06-30 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო|2}} [[კატეგორია:სექსი]] [[კატეგორია:სექსოლოგია]] erpd677upunaewbd8cv6bbyc6ehjhwo 249651 249650 2026-05-01T21:25:43Z Narazeni 826 249651 wikitext text/x-wiki {{Short description|ადამიერიშ სექსუალობაშ მენცარულ დოგურაფა}} [[ფაილი:SexuologyLogo.svg|thumb|upright|სექსოლოგიაშ ლოგო]] {{სექსუალური ორიენტაცია}} '''სექსოლოგია''' ([[ლათინური ნინა|ლათ]]: sexus — სექსი; [[ბერძენული ნინა|ბერძენ.]]: λόγος — დოგურაფა) — [[ადამიერიშ სექსუალობა]]შ მენცარულ დოგურაფა, ნამუთ იკათუანს ადამიერიშ სექსუალურ ინტერესეფს, [[ადამიერიშ სექსუალურ რჯება|რჯებეფს]] დო ფუნქციეფს.<ref>{{cite web|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/sexology|title=Sexology|work=Merriam Webster|access-date=December 29, 2013}}</ref> ტერმინი ''სექსოლოგია'' ზოგადო ვაწაწჷ სექსუალობაშ ვამენცარულ დოგურაფას, მუნერით რე [[სოციალურ კრიტიკა]].<ref name =Bullough1989/><ref name=Haeberle/> სექსოლოგეფ გჷმირინუანა მუსხირენ აკადემიურ სფეროშ ხეჭკუდეფს, მუნერით რე [[ანთროპოლოგია]], [[ბიოლოგია]], [[მედიცინა]], [[ფსიქოლოგია]], [[ეპიდემიოლოგია]], [[სოციოლოგია]] დო [[კრიმინოლოგია]].<ref>{{cite book |last1=Johnson |first1=Mark |title=The International Encyclopedia of Human Sexuality |chapter=Anthropology and sexology |date=20 April 2015 |pages=1–111 |doi=10.1002/9781118896877.wbiehs033 |isbn=9781118896877 |chapter-url=https://doi.org/10.1002/9781118896877.wbiehs033 |access-date=27 May 2022|chapter-url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite web|title=Sexology {{!}} interdisciplinary science|author-first1=Aleksandra|author-last1=Djajic-Horváth|url=https://www.britannica.com/science/sexology|access-date=2020-07-30|website=Encyclopedia Britannica|language=en}}</ref> დოგურაფაშ თემეფ იკათუანს [[სექსობურ მოძოკება|სექსუალურ წუმოძინას]] (სქესობურ მოძოკება), [[სექსუალური ორიენტაცია|სექსუალურ ორიენტაციას]], [[გენდერულ იდენტობა|გენდერულ იდენტობას]], [[სექსუალურ ურთიართობა|სექსუალურ ურთიართობეფს]], სექსუალურ აქტივობეფს, [[პარაფილია|პარაფილიეფს]] დო ატიპურ სექსუალურ ინტერესეფს. თინა თაშნეშე იკათუანს სექსუალობაშ დოგურაფას თელარაშ განწეხას, ნამუთ იკათუანს [[ბაღანეფიშ სექსუალობა|ბაღანეფიშ სექსუალობას]], [[სექსობურ მოძოკება|სექსობურ მოძოკებას]], [[მარდუეფიშ სექსუალობა|მარდუეფიშ სექსუალობას]] დო [[გერიატრიულ სექსუალობა|სექსუალობას ხანერეფს შქას]]. სექსოლოგიაშ სფერო თაშნეშე იკათუანს სექსუალობაშ დოგურაფას ფსიქიკურ ვარ-და ფიზიკურ გოხურგელ შილებუანობაშ მოღვენი პიჯეფს შქას. სექსუალურ [[სექსუალურ დისფუნქცია|დისფუნქციეფი]] დო აკორცუაფეფი, თინეფს შქას [[ერექციულ დისფუნქცია|ერექციულ დისფუნქცია]] დო [[ანორგაზმია|ანორგაზმია]] სექსოლოგიურ დოგურაფაშ თაშნეშე თარ გემაჸვენჯობეფ რე. == ისტორია == === ორდოიან ბორჯი === სექსუალურ ინსტრუქციეფ ოშწანურეფიშ გოძვენას რდჷ, მუნერით რე [[ოვიდიუსი]]შ „ჸოროფაშ ხელუანობა“ ({{Lang-la|Ars Amatoria}}), [[ვაციაიანა]]შ „[[კამასუტრა]]“, „[[ანანგა რანგა]]“ დო „[[საშურა ბაღი|საშურა ბაღი შურიშ სახიოლეთ]]“. 1830-იან წანეფიშ დაჭყაფუშ გჷმორკვიება [[პარიზი]]ს რეგისტრირაფილ 3,558 პროსტიტუციათ დაკებულ ადამიერიშ გეშა — {{lang-fr|De la prostitution dans la ville de Paris}} („პროსტიტუცია ნოღა პარიზის“), ნამუთ ალექსანდრე ჟან ბატისტ პარენ-დიუშატელქ ჭარჷ (გჷმიბჟინუ 1837 წანას, თიშ ღურაშე ართ წანაშ უკული), თეხანურ სექსოლოგიურ რკვიებაშ პირველ ნახანდო იკოროცხჷ.<ref name=Bullough1989>Bullough, V. L. (1989). ''The society for the scientific study of sex: A brief history''. Mt. Vernon, Iowa: The Foundation for the Scientific Study of Sexuality.</ref> ინგლისის [[James Graham (sexologist)|ჯეიმს გრემი]] რდჷ ორდოიან სექსოლოგი, ნამუთ ლექციეფს კითხულენდჷ თიცალ თემეფშე, მუნერით რე სექსიშ პროცეს დო ინოსახება.<ref name="Porter 1989 p. 49">{{cite book | last=Porter | first=R. | title=Health for Sale: Quackery in England, 1660-1850 | publisher=Manchester University Press | year=1989 | isbn=978-0-7190-1903-6 | url=https://books.google.com/books?id=-9BRAQAAIAAJ&pg=PA49 | access-date=2023-06-20 | page=49}}</ref> ადამიერიშ სექსუალურ რჯებაშ მენცარულ დოგურაფაქ [[XIX ოშწანურა]]ს ქიდიჭყჷ [[ჰაინრიხ კაანი|ჰაინრიხ კაანწკჷმა]] ართო, ნამუსჷთ კჷრიბის „Psychopathia Sexualis“ (1844) [[მიშელ ფუკო]] თეშნერო ეჭარუნს: „ფსიქიატრიულ სფეროს სექსუალობაშ დო სექსუალურ აბერაციეფიშ (გინორთაშ) დაბადებაშ თარიღი, ვარ-და ნამდგა შვანს, თინეფიშ გჷშარჩქინაშ თარიღი“.<ref>Michel Foucault, ''Abnormal: Lectures at the  Collège de France, 1974-195 (Picador, 2003)''</ref> ტერმინ ''სექსოლოგია'' პირველაშე ააშ-ს ელისაბედ ოსგუდ გუდრიჩ უილარდიქ გიმიგონჷ 1867 წანას.<ref>Benjamin Kahan, "The unexpected American Origins of Sexology and Sexual science: Elizabeth Osgood Goodrich Willard, Orson Squire Fowler, and the Scientification of Sex ''History of Human Sciences'' 34.1 (2020): 71-88</ref> დოხოლაფირო თე ბორჯის, ჰომოფილ აქტივისტეფიშ ბუნა, ნამუთ დიო ხოლო ვეჩინებულენდეს მუნეფიშ დუდს სექსოლოგეფო, რეაგირენდჷ [[ევროპა]]შ სახენწჷფო ხურგეფიშ თირუაშა — კრიზისი, ნამუქჷთ გჷმიჭანუ კონფლიქტ სექსუალურო ლიბერალურ კანონეფს დო თი კანონეფს შქას, ნამუეფჷთ კრიმინალო კოროცხუნდეს თიჯგურა რჯებეფს, მუჭომით რდჷ ჰომოსექსუალურ ურთიართობეფი. === ვიქტორიანულ ეპოქაშე მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშახ === [[ფაილი:Havelock Ellis cph.3b08675.jpg|thumb|[[ჰევლოკ ელისი]], სექსუალურ ემანსიპაციაშ ყარაფიშ პიონერ XIX ოშწანურაშ დათებუს]] ვიქტორიანულ ეპოქას სექსუალურ რეპრესიეფიშ უთარაშ სოციალურ გენწყუალაშ უმკუჯინუო, სექსუალურ ემანსიპაციაშ ყარაფიქ XIX ოშწანურაშ დათებუს ინგლისის დო გერმანიას დიჭყჷ. 1886 წანას, [[რიხარდ ფრაიჰერ ფონ კრაფტ-ებინგი|რიხარდ ფრაიჰერ ფონ კრაფტ-ებინგიქ]] გჷშაშქჷ ''[[Psychopathia Sexualis (რიხარდ ფრაიჰერ ფონ კრაფტ-ებინგიშ კჷრიბი)|Psychopathia Sexualis]].'' თე ნახანდ იკოროცხჷ სექსოლოგიაშ, მუჭოთ მენცარულ დისციპლინაშ, დჷმარსხუაფალო.<ref name = Hoenig1977>Hoenig, J. (1977). Dramatis personae: Selected biographical sketches of 19th century pioneers in sexology. In J. Money and H. Musaph (Eds.), ''Handbook of Sexology,'' (pp. 21-43). Elsevier/North-Holland Biomedical Press.</ref> ინგლისის სექსოლოგიაშ მუმა-დუმარსხუაფალ რდჷ ექიმ დო სექსოლოგ [[ჰევლოკ ელისი]], ნამუქჷთ აწუდირთჷ მუშ ეპოქაშ [[სექსუალურ ტაბუ|სექსუალურ ტაბუეფს]] [[მასტურბაცია]]შ დო [[ჰომოსექსუალობა]]შ გეშა დო რევოლუცია მანწყჷ სექსიშ სმებას. თიშ უთარაშ ნახანდ რდჷ 1897 წანაშ ''Sexual Inversion'' („სექსუალურ ინვერსია“), ნამუთ ეჭარუნს ჰომოსექსუალ ქომოლკოჩეფიშ, თინეფს შქას ქომოლკოჩეფიშ დო ბაღანეფიშ სექსუალურ ურთიართობეფს. ელისიქ ჭარჷ ჰომოსექსუალობაშ (ტერმინ გიმიგონჷ [[კარლ-მარია კერტბენი|კარლ-მარია კერტბენიქ]]) პირველ ობიექტურ რკვიება, რახან თინა თეს ვაახასიათენდჷ მუჭოთ ლახარას, უზნობას ვარ-და დჷნოშებუს. ნახანდ ოშქვანსს, ნამჷ-და ართსქესიამ ჸოროფა გინმუს ასაკობურ დო გენდერულ [[ტაბუ|ტაბუეფშე]]. თიშ 21 მონახვამილეფშე შქვით გამნარყეფოშქაშე ურთიართობეფს ოწაწჷ. თიქ თაშნეშე წუმუძინჷ შხვა შანულამ ფსიქოლოგიურ კონცეფციეფი, მუნერით რე [[ავტოეროტიზმი]] დო [[ნარცისიზმი]], ნამუეფჷთ მოგვიანეთ [[ზიგმუნდ ფროიდი]]ქ ხოლო უმოსო წუმუძინჷ.<ref name="google">{{cite book|title=The Language of Psycho-analysis|author1=Laplanche, J.|author2=Pontalis, J.B.|date=1988|publisher=Karnac Books|isbn=9780946439492|url=https://books.google.com/books?id=DCpokE8C2WgC&pg=PA45|page=45|access-date=July 25, 2015}}</ref> ელისიქ გერმანალ [[მაგნუს ჰირშფელდი]]წკჷმა ართო [[ტრანსგენდერი|ტრანსგენდერულ]] ყარაფიშ პიონერ გჷნირთუ. თიქ თინა ქჷდარსხუ მუჭოთ ახალ კატეგორია, ნამუთ ზოხო რდჷ დო გინორთელ ჰომოსექსუალობაშე.<ref name=ttp>Ekins, Richard and King, Dave (2006) ''The transgender phenomenon'', SAGE, {{ISBN|0-7619-7163-7}}, pp. 61-64</ref> ჰირშფელდიშ [[ტრანსვესტიზმი]]შ რკვიებეფიშ გეშა ინფორმირაფილ ელისიქ, მორო თიშ ტერმინოლოგიას ვალამოსილქ, 1913 წანას მუწარზიუ ტერმინ ''sexo-aesthetic inversion'' („სექსო-ესთეტიკურ ინვერსია“) თე ფენომენიშ ეიოჭარალო.<ref name=ellis1933>{{cite book|last=Ellis|first=Albert|title=Psychology of Sex|url=https://books.google.com/books?id=NSLybrnLVeIC&pg=PA209YEAR|isbn=9781443735322|publisher=Read Books|date=2008}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=5dNnT3GuF_gC&q=father+of+sexology+ellis|title=The Real Facts Of Life: Feminism And The Politics Of Sexuality C1850-1940|author=Jackson, Margaret|year=1994|publisher=Taylor & Francis|isbn=9780203992395}}</ref> 1908 წანას ქიდიჭყჷ თე სფეროშ პირველი ომენცარე ჟურნალიშ, „სექსოლოგიაშ ჟურნალი“ (''Zeitschrift für Sexualwissenschaft''), გჷმობჟინაფაქ დო იბჟინუაფუდჷ ირთუთას ართ წანაშ განწეხას. ჟურნალიშ ნომერეფ იკათუანთეს ფროიდიშ, [[ალფრედ ადლერი]]შ დო [[ვილჰელმ შტეკელი]]შ სტატიეფი.<ref name=Haeberle>Haeberle, E. J. (1983). ''The birth of sexology: A brief history in documents.'' World Association for Sexology.</ref> 1913 წანას დირსხუ პირველ აკადემიურ ასოციაციაქ: „სექსოლოგიაშ ჯარალუა“.<ref>Kewenig, W. A. (1983). Foreword. In E. J. Haeberle, ''The birth of sexology: A brief history in documents''. World Association for Sexology. p. 3</ref> ფროიდიქ წუმუძინჷ სექსუალობაშ თეორიას. თე [[ფსიგოლოგიურ წუმოძინა|ფსიქოსექსუალურ წუმოძინაშშ ეტაპეფ]] იკათუანს: [[ორალურ სტადია|ორალურ]], [[ანალურ სტადია|ანალურ]], [[ფალურ სტადია|ფალურ]], [[ლატენტურ სტადია|ლატენტურ]] დო [[გენიტალურ სტადია|გენიტალურ]] სტადიეფს. თე ეტაპეფი ჩქჷჩქობაშე სქესობურ მოძოკებაშახ დო უკულიან პერიოდის იკათუანს.<ref name="gutenberg">{{cite book|url=https://www.gutenberg.org/ebooks/14969 |title=Three Contributions to the Theory of Sex by Sigmund Freud - Free Ebook |publisher=gutenberg.org|access-date=July 25, 2015|date=2005-02-08 }}</ref> თე რკვიებეფ მუშ კლიენტეფშე ეჭოფილ მუნაჩემეფს გერსხუდჷ XIX ოშწანურაშ დათებუს დო [[XX ოშწანურა]]შ დაჭყაფუს. [[ვილჰელმ რაიხი]] დო [[ოტო გროსი]] ფროიდიშ მორწაფეეფი რდეს, მარა ივარუეს თიშ თეორიეფი, რახან თინეფ აქცენტის აკეთენდეს სექსუალობაშ როლშა ადამიერეფიშ ემანსიპაციაშო რევოლუციურ ბურჯაფის. [[ფაილი:1933-may-10-berlin-book-burning.JPG|thumb|ნაცისტეფქ ბერლინს დოჭვეს ჰირშფელდიშ კჷრიბეფი, მუჭოთ „ანტი-გერმანული“]] ნაცისტეფშახიან გერმანია, სექსუალურო ლიბერალურ [[ნაპოლეონიშ კოდექსი]]შ პიჯალეფს, ორგანიზებას უკეთენდჷ დო აწუმდირთუდჷ ანტი-სექსუალურ, ვიქტორიანულ კულტურულ გაულეფს. თე ბუნეფიშ ენერგიაქ ხე შეუწყუ სექსოლოგიურ რკვიებეფიშ კოორდინაციას ტრადიციულ [[აკადემიურ დისციპლინა|აკადემიური დისციპლინეფს]] შქას, ნამუქჷთ გერმანია სექსოლოგიაშ ლიდერო გინაშქუ. ექიმ [[მაგნუს ჰირშფელდი]] სექსუალურ უჭიჭაშობეფიშ აქტიურ მათხილე რდჷ დო თიქ ქჷდარსხუ [[მენცარულ-ჰუმანიტარულ კომიტეტი]], პირველ ორგანიზაცია ჰომოსექსუალეფიშ დო ტრანსგენდერეფიშ ნებეფიშ ოთხილარო.<ref>Goltz, Dustin (2008). Lesbian, gay, bisexual, transgender, and queer movements. In A. Lind & S. Brzuzy (Eds.), ''Battleground: Women, gender, and sexuality, 2,'' 291. Greenwood Publishing Group, {{ISBN|978-0-313-34039-0}}</ref> ჰირშფელდიქ თაშნეშე ქჷდარსხუ პირველ ''Institut für Sexualwissenschaft'' (სექსოლოგიაშ ინსტიტუტი) ბერლინს 1919 წანას.<ref>{{cite journal |last1=Coleman |first1=Eli |last2=Ford |first2=Jessie V |title=A brief history of sexology and lessons learned |journal=[[The Journal of Sexual Medicine]] |date=2024 |volume=21 |issue=10 |pages=835–838 |doi=10.1093/jsxmed/qdae081|pmid=39350660 |pmc=11442977 }}</ref> თიშ ბიბლიოთეკას რდჷ 20,000-შე უმოს ტომი, 35,000 ფოტო, ხელუანებაშ მინუშეფიშ დო შხვა ობიექტეფიშ ქვერსემ კოლექცია. კათა ედომუშამ ევროპაშე მიშჷ ინსტიტუტშა, ანდანე უჯგუშო ქუგეგებუდესკო მუნეფიშ [[ასამიერიშ სექსუალობა|სექსუალობა]] დო ქემუღებუდესკონ კონსულტაცია სექსუალურ პრობლემეფიშ დო დისფუნქციეფიშ გეშა. ჰირშფელდიქ წუმუძინჷ სისტემას, ნამუთ აიდენტიფიცირენდჷ მუსხირენ რეალურ ვარ-და ჰიპოთეტურ სექსუალურ შქაფონ ტიპის ჰეტეროსექსუალ ქომოლკოჩიშ დო ოსურს შქას, ანდანე ქოუძირაფუდუკო ადამიერიშ სექსუალობაშ პოტენციურ ანდაკორობუანობან. თის მიაჭარუ თი ადამიერეფიშ ბუნაშ იდენტიფიკაცია, ნამუეფსჷთ ამდღა [[ტრანსსექსუალი|ტრანსსექსუალეფს]] ვარ-და [[ტრანსგენდერი|ტრანსგენდერეფს]] უძახჷნა, მუჭოთ ჰომოსექსუალობაშე გინორთელ კატეგორიას; თინა თე ადამიერეფს ''transvestiten'' (ტრანსვესტიტეფს) უძახუდჷ.<ref>{{Citation | last= Hirschfeld | first= Magnus | title= Die Transvestiten. Eine Untersuchung über den erotischen Verkleidungstrieb. Mit umfangreichen casuistischen und исторических | location= Leipzig | publisher= Verlag von Max Spohr (Ferd. Spohr) | year= 1910}}</ref><ref>{{Citation | last= Hirschfeld | first= Magnus | title= Homosexualitat des Mannes und des Weibes | location= Berlin | year= 1920}}</ref> გერმანიაშ დომინირაფაქ სექსუალურ რჯებაშ რკვიებას [[ნაცისტური გერმანია|ნაცისტური რეჟიმი]]შ მოულაწკჷმა ართო გეთუ.<ref name =Bullough1989/> ნაცისტეფქ ინსტიტუტ დო თიშ ბიბლიოთეკა მოჯალაგეს 1933 წანაშ 8 მესის, ხეშუფლებაშა მოულაშე სუმ თუთაშე კუნტა ხანშა.<ref name=Haeberle/> ინსტიტუტ დოკილეს დო ჰირშფელდიშ კჷრიბეფ დოჭვეს. ორდოიან [[ლგბტ ყარაფი|გეი ნებეფიშ ყარაფის]] შხვა სექსოლოგეფს შქას რდეს [[ერნსტ ბურხარდი]] დო [[ბენედიქტ ფრიდლენდერი]]. [[ერნსტ გრეფენბერგი]]ქ, ნამუშ პატიოცემელო ხოლო [[G-ჭურჭული|G-ჭურჭულს]] ქიგიადჷ ჯოხოქ, გჷმაბჟინჷ პირველ რკვიება [[სასქუოშ მონწყილობა|სასქუოშ მონწყილობაშ]] (IUD) წუმოძინაშ გეშა. === მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ უკულიან ბორჯი === [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შ უკული, სექსოლოგიაქ რენესანს გიმოცადჷ მუჭოთ ააშ-ს, თეშ ევროპასჷთ. სექსუალურ რჯებაშ, სექსუალურ ფუნქციაშ დო [[სექსუალურ დისფუნქცია|სექსუალურ დისფუნქციაშ]] ფართომასშტაბამ რკვიებეფქ ოსხირ გუჭყჷ [[სექს-თერაპია|სექს-თერაპიაშ]] წუმოძინას.<ref name=Haeberle/> ლჷმაშ გეჸვენჯ ბორჯიშ ამერიკულ სექსოლოგიაშა ქვერსემ გაულა იღვენუ ნაცისტურ რეჟიმშე ნტებულ ევროპალ ლტოლვილეფიშ მულაქ დო კინსიშ ანგარიშეფიშ პოპულარობაქ. თიმ ბორჯიშა, ამერიკულ სექსოლოგია უთარაშო აკმოდირთუდჷ თი ბუნეფშე, ნამუეფჷთ [[პროსტიტუცია]]შ ეშახინტკუას დო ახალნორდობაშ [[სქესობური რზათ გინმადვალუ ინფექციეფი|სქესობურ რზათ გინმადვალუ ინფექციეფიშ]] გეშა გონათუაშო მუშენდესჷნ.<ref name =Bullough1989/> [[ალფრედ კინსი|ალფრედ კინსიქ]] 1947 წანას ქჷდარსხუ [[კინსიშ ინსტიტუტი|სექსუალურ რკვიებეფიშ ინსტიტუტი]] [[ინდიანაშ უნივერსიტეტი (ბლუმინგტონი)|ინდიანაშ უნივერსიტეტის]], ბლუმინგტონს. ამდღა თეს კინსიშ სექსიშ, გენდერიშ დო რეპროდუქციაშ რკვიებაშ ინსტიტუტ ჯოხო. თიქ 1948 წანას გჷმნაბჟინა კჷრიბის ჭარჷ, ნამჷ-და მენცარულ თოლწონუათ ფერმაშ ჩხოლარეფიშ სექსუალურ რჯებაშენ უმოს რდჷ ჩინებული, ვინდარო ადამიერეფშენ.<ref>{{cite book | last1 = Kinsey | first1 = Alfred C. | last2 = Martin | first2 = Clyde E. | last3 = Pomeroy | first3 = Wardell B. | author-link1 = Alfred Kinsey | author-link2 = Clyde Martin | author-link3 = Wardell Pomeroy | title = Sexual behavior in the human male | url = https://archive.org/details/sexualbehaviorin00kins | url-access = registration | page = [https://archive.org/details/sexualbehaviorin00kins/page/3 3] | publisher = W.B. Saunders | location = New York and Philadelphia | year = 1948 | oclc = 705195970 }}</ref> ფსიქოლოგ დო სექსოლოგ [[ჯონ მანი]] 1950-იან წანეფს აკმამუშენდჷ თეორიეფს სექსუალურ იდენტობაშ დო [[გენდერული იდენტობა|გენდერულ იდენტობაშ]] გეშა. თიშ ნახანდი, გიშაკერზაფილო [[დევიდ რაიმერი|დევიდ რაიმერიშ]] მუნახვამილა, მოგვიანეთ ონირზებელ ოკითხირეთ გინირთჷ, მორო თე შვანს კაბეტ შანულობა უღუდჷ ინტერსექს ჩქჷჩქუეფიშ დო ბაღანეფიშ სქილადაშ პროტოკოლეფიშ წუმოძინაშო.<ref name="diamond">{{Cite journal | last1 = Diamond | first1 = Milton | last2 = Sigmundson | first2 = H. Keith | author-link1 = Milton Diamond | title = Sex reassignment at birth: long-term review and clinical implications | journal = [[JAMA Pediatrics|Archives of Pediatrics & Adolescent Medicine]] | volume = 151 | issue = 3 | pages = 298–304 | doi = 10.1001/archpedi.1997.02170400084015 | pmid = 9080940 | date = March 1997 }}</ref><ref name="diamond2">{{Cite journal | last = Diamond | first = Milton | author-link = Milton Diamond | title = Sex, gender, and identity over the years: a changing perspective | journal = Child and Adolescent Psychiatric Clinics of North America | volume = 13 | issue = 3 | pages = 591–607, viii | doi = 10.1016/j.chc.2004.02.008 | pmid = 15183375 | date = July 2004 }}</ref> [[კურტ ფროინდი|კურტ ფროინდიქ]] 1950-იან წანეფს [[ჩეხოსლოვაკია|ჩეხოსლოვაკიას]] წუმუძინჷ [[პენისიშ პლეტიზმოგრაფია|პენისიშ პლეტიზმოგრაფი]]. თე მონწყილობა გიმიგონეს ქომოლკოჩეფს [[სექსუალურ ეფურაფა]]შ ობიექტურ ოზჷმალო დო ამდღა თინა გიმირინუაფუ [[პედოფილია|პედოფილიაშ]] დო [[ჰებეფილია|ჰებეფილიაშ]] ფასებაშო. თე ინსტრუმენტ თაშნეშე გიმირინუაფუ სექსუალურ დჷნოშებუშ მაქიმინჯე პიჯეფწკჷმა მუშობაშ ბორჯის.<ref name="apobit">{{cite news | agency = Associated Press | title = Kurt Freund, 82, notable sexologist | url = http://www.s-t.com/daily/10-96/10-29-96/c06wn888.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/19990220222204/http://www.s-t.com/daily/10-96/10-29-96/c06wn888.htm |archive-date=20 February 1999| date = October 26, 1996 }}</ref><ref name="kubanobit">{{cite journal | last = Kuban | first = Michael | title = Sexual Science Mentor: Dr. Kurt Freund | journal = Sexual Science | volume = 45 | issue = 2 | url = http://sexscience.org/uploads/media/sex_sci45-2.htm | archive-url = https://web.archive.org/web/20101222215801/http://sexscience.org/uploads/media/sex_sci45-2.htm | url-status = dead | archive-date = 2010-12-22 | date = Summer 2004 }}</ref> 1966 დო 1970 წანეფს, მასტერსიშ დო ჯონსონიშ ჭკობაქ გჷშაშქუ ნახანდეფი: „ადამიერიშ სექსუალუ რეაქცია“ (''Human Sexual Response'') დო „ადამიერიშ სექსუალურ უგუმართუობა“ (''Human Sexual Inadequacy''). თე ტომეფქ ძალამ ჯგირო გიმიჩინჷ დო თინეფქ 1978 წანას ქჷდარსხუეს თიჯგურა ორგანიზაცია, ნამუთ მასტერსიშ დო ჯონსონიშ ინსტიტუტიშ ჯოხოთ რე ჩინებული. [[ვერნ ბალოუ]] რდჷ თე ეპოქაშ სექსოლოგიაშ ისტორიკოს დო თე სფეროშ აქტიურ მარკვიებელი.<ref name="vernbullough">{{cite web|url=http://www.vernbullough.com/bullough/publications/publicationsindex.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20040727172744/http://www.vernbullough.com/bullough/publications/publicationsindex.html |archive-date=July 27, 2004 |url-status=dead |title=Dr. Vern L. Bullough: Profile |website=vernbullough.com |access-date=July 25, 2015 }}</ref> 1980-იან წანეფს [[აივ|HIV]]/[[შიდსი|AIDS-იშ]] გჷმორჩქინაქ დრამატულო დოთირუ სექსოლოგიურ რკვიებეფ — თარ ნძალეფქ ლახარაშ მოდვალაშ მექანიზმეფიშ სმებაშა დო კონტროლშა გეგნორთჷ.<ref>{{cite journal | last = Gagnon | first = John H. | title = Sex research and sexual conduct in the era of AIDS | journal = [[Journal of Acquired Immune Deficiency Syndromes]] | volume = 1 | issue = 6 | pages = 593–601 | pmid = 3225745 | date = December 1988 | url = http://journals.lww.com/jaids/Abstract/1988/12000/Sex_Research_and_Sexual_Conduct_in_the_Era_of.11.aspx }}</ref><ref>{{Cite journal | last = Oriel | first = Jennifer | title = Sexual pleasure as a human right: Harmful or helpful to women in the context of HIV/AIDS? | journal = [[Women's Studies International Forum]] | volume = 28 | issue = 5 | pages = 392–404 | doi = 10.1016/j.wsif.2005.05.002 | date = September 2005 }} [https://www.amherst.edu/media/view/248654/original/sexual+pleasure+as+a+HR.pdf Pdf.]</ref> == XXI ოშწანურა == ტექნოლოგიურ პროგრესიქ შელებუანო გინაშქჷ სექსოლოგიურ ოკითხირეფიშ დოგურაფა რჯებაშურ გენეტიკაშ,<ref>{{cite journal|author=Mustanski, B.S. |author2=Dupree, M. G. |author3=Nievergelt, C. |author4=Schork, N. J. |author5=Hamer, D. H. |name-list-style=& |title=Genome-wide scan demonstrates significant linkage for male sexual orientation|journal=Psychological Medicine|volume=45|issue=7|pages=1379–88|pmid=25399360|year=2015|doi=10.1017/S0033291714002451|s2cid=4027333}}</ref> ნეიროვიზუალიზაციაშ (neuroimaging)<ref>{{cite journal|pmid=15961048|year=2005|last1=Ferretti|first1=A|title=Dynamics of male sexual arousal: Distinct components of brain activation revealed by fMRI|journal=NeuroImage|volume=26|issue=4|pages=1086–96|last2=Caulo|first2=M|last3=Del Gratta|first3=C|last4=Di Matteo|first4=R|last5=Merla|first5=A|last6=Montorsi|first6=F|last7=Pizzella|first7=V|last8=Pompa|first8=P|last9=Rigatti|first9=P|last10=Rossini|first10=P. M.|last11=Salonia|first11=A|last12=Tartaro|first12=A|last13=Romani|first13=G. L.|doi=10.1016/j.neuroimage.2005.03.025|s2cid=43785115}}</ref> დო ფართომასშტაბამ ინტერნეტ-გჷმოკითხირეფიშ მეშქაშალათ.<ref>{{cite journal|author=Lippa, R. |title=Guest Editor's Introduction to the BBC Special Section|journal=Archives of Sexual Behavior|volume=36|issue=2|page=145|doi=10.1007/s10508-006-9150-3|year=2007|s2cid=144288926|doi-access=free}}</ref> სექსოლოგია კანკალე იურისდიქციას რეგულირებაფონ პროფესია რე. კვებეკის სექსოლოგეფ უციოთ ოკო რდან კვებეკიშ სექსოლოგეფიშ პროფესიულ ორდენიშ (Ordre professionnel des sexologues du Québec) მაკათურეფი. თინეფ წჷმარინუანა ართ-ართ პროფესიას, ნამუეფსჷთ უღჷნა ნება ქიმიღან [[ფსიქოტერაპია|ფსიქოთერაპიაშ]] ოჸია კვებეკიშ ფსიქოლოგეფიშ ორდენშე.<ref>{{cite web |title=Le sexologue |url=https://opsq.org/le-sexologue/ |website=Ordre professionnel des sexologues du Québec |access-date=2 November 2020}}</ref> == გიშარჩქინელ მოღალეეფი == {{თაშნეშე ქოძირით|კატეგორია:სექსოლოგეფი}} თენა რე სექსოლოგეფიშ დო სექსოლოგიაშ სფეროშა შანულამ თიაშ მიშმაღალარ ადამიერეფიშ ერკებული, დაბადებაშ წანაშ მეჯინათ: {{colbegin}} * [[კარლ ჰაინრიხ ულრიხსი]] (1825–1895) * [[კარლ ფრიდრიხ ოტო ვესტფალი]]<ref>Foucault, Michel. The History of Sexuality Vol. 1: The Will to Knowledge. London: Penguin (1976/1998)</ref> (1833–1890) * [[რიხარდ ფრაიჰერ ფონ კრაფტ-ებინგი]] (1840–1902) * [[ალბერტ ეულენბურგი]] (1840–1917) * [[ოგიუსტ ანრი ფორელი]] (1848–1931) * [[ზიგმუნდ ფროიდი]] (1856–1939) * [[ვილჰელმ ფლისი]] (1858–1928) * [[ჰევლოკ ელისი]] (1858–1939) * [[ოიგენ შტაინახი]] (1861–1944) * [[რობერტ ლატუ დიკინსონი]] (1861–1950) * [[ალბერტ მოლი (გერმანალ ფსიქიატრი)|ალბერტ მოლი]] (1862–1939) * [[ედვარდ ვესტერმარკი]] (1862–1939) * [[კლელია დუელ მოშერი]] (1863–1940) * [[ოიგენ ვილჰელმი]] (ფსევდონიმით Numa Praetorius) (1866–1951) * [[მაგნუს ჰირშფელდი]] (1868–1935) * [[ივან ბლოხი]] (1872–1922) * [[თეოდორ ჰენდრიკ ვან დე ველდე]] (1873–1937) * [[გასტონ ფორბერგი]] (1875–1947) * [[მაქს მარკუზე]]<ref>Humboldt-Universität, Berlin. [https://web.archive.org/web/20071126032059/http://www2.hu-berlin.de/sexology/GESUND/ARCHIV/COLLMM1.HTM Magnus Hirschfeld Archive for Sexology.] Retrieved on November 23, 2007.</ref> (1877–1963) * [[ოტო გროსი]] (1877–1920) * [[ერნსტ გრეფენბერგი]] (1881–1957) * [[ბრონისუავ მალინოვსკი]]<ref name="google2">{{cite book|title=Irregular Connections: A History of Anthropology and Sexuality|author1=Lyons, A.P.|author2=Lyons, H.|date=2004|publisher=University of Nebraska Press|isbn=9780803204379|url=https://books.google.com/books?id=d6OKDA1pXV4C&pg=PA60|page=60|access-date=July 25, 2015}}</ref><ref>Malinowski, Bronislaw (1929) ''[[The Sexual Life of Savages in North-Western Melanesia]]''. Kessinger Publishing. {{ISBN|1417904771}}</ref> (1884–1942) * [[ჰარი ბენჯამინი]] (1885–1986) * [[ჰანს ბლიუჰერი]] (1888–1955){{Citation needed|date=July 2021}} * [[თეოდორ რაიკი]] (1888–1969) * [[ჯან ძინშენი]] (1888–1970) * [[ალფრედ კინსი]] (1894–1956) * [[ვილჰელმ რაიხი]] (1897–1957) * [[მერი კალდერონი]] (1904–1998) * [[უორდელ პომეროი]] (1913–2001) * [[ალბერტ ელისი]] (1913–2007) * [[კურტ ფროინდი]] (1914–1996) * [[ერნსტ ბორნემანი]] (1915–1995) * [[უილიამ მასტერსი]] (1915–2001) * [[გერშონ ლეგმანი]] (1917–1999) * [[ჰაროლდ ლიფი]] (1917–2007) * [[პოლ გებჰარდი]] (1917–2015) * [[ალექს კომფორტი]] (1920–2000) * [[ლიკე არეზინი]] (1921–2011) * [[ჯონ მანი]] (1921–2006) * [[რობერტ სტოლერი]] (1924–1991) * [[აირა რაისი]]<ref>[https://web.archive.org/web/20090427154317/http://www.mcm.edu/~dodd1/TWU/FS5023/Reiss.htm McMurry University, Texas] Retrieved on July 02, 2009.</ref> (1925–2024) * [[ვირჯინია ჯონსონი]] (1925–2013) * [[პრებენ ჰერტოფტი]] (1928–2017) * [[ოსვალტ კოლე]] (1928–2010) * [[ვერნ ბალოუ]]<ref>[http://www.vernbullough.com/bullough/index.html "Dr. Vern L Bullough Distinguished Professor Natural and Social Sciences"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140520061724/http://www.vernbullough.com/bullough/index.html |date=2014-05-20 }} Retrieved on November 23, 2007.</ref> (1928–2006) * [[რუთ ვესტჰაიმერი]] (1928–2024) * [[ჯონ განიონი]] (1931–2016) * [[ფრიც კლაინი (სექსიშ მარკვიალი)|ფრიც კლაინი]] (1932–2006) * [[მილტონ დაიმონდი]] (1934–2024) * [[ერვინ ჯ. ჰებერლე]] (1936–2021) * [[მარკო აურელიო დენეგრი]] (1938–2018) * [[გუნტერ შმიდტი]] (1938–სეშა) * [[როლფ გინდორფი]] (1939–2016) * [[ფოლკმარ ზიგუში]] (1940–2023) * [[ბევერლი უიპლი]] (1941–ასეშა) * [[მარტინ დანეკერი]] (1942–ასეშა) * [[შერ ჰაიტი]] (1943–2020) * [[რეი ბლანჩარდი]] (1945–ასეშა) * [[პეპერ შვარცი]] (1945–ასეშა) * [[გილბერტ ჰერდტი]] (1949–ასეშა) * [[პან სუიმინგი]] (1950–ასეშა) * [[კენეთ ცუკერი]] (1950–ასეშას) * [[ავა კადელი]] (1956–ასეშა) * [[კეროლ ქვინი]] (1957–ასეშა) * [[ჯეიმს კანტორი]] (1966–ასეშა) * [[მარტა კროუფორდი]] (1969–ასეშა) {{colend}} <gallery widths="165px" heights="200px"> File:Sigmund Freud, by Max Halberstadt (cropped).jpg|[[ზიგმუნდ ფროიდი]] File:Magnus Hirschfeld (1928).jpg|[[მაგნუს ჰირშფელდი]] File:Alfred Kinsey 1955.jpg|[[ალფრედ კინსი]] </gallery> ==რესურსეფ ინტერნეტის== *[http://www.issm.info/ სექსოლოგიაშ ასოციაცია] *[http://www.dmoz.org/Society/Sexuality/Sexology/ სექსოლოგია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120630084005/http://www.dmoz.org/Society/Sexuality/Sexology |date=2012-06-30 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო|2}} [[კატეგორია:სექსი]] [[კატეგორია:სექსოლოგია]] 3f2s0ty6yv1qp953cf35571dwp9ye9t 0 30849 249634 237413 2026-05-01T16:19:56Z Narazeni 826 249634 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკური პოსტი |პოსტი =<big>ფილიპინეფიშ პრეზიდენტი</big> |ორგანიზაცია = |შილა =Flag of the President of the Philippines.svg |შილაშ ზჷმა =220 |შილაშ მუკნაჭარა =ფილიპინეფიშ პრეზიდენტიშ შტანდარტი |შანი = |შანიშ ზჷმა = |შანიშ მუკნაჭარა = |ოდაბადური ჯოხო =[[ესპანური ნინა|ესპ.]] ''Pangulo ng Repulika ng Pilipinas'' |სურათი =Ferdinand R. Marcos Jr (cropped).jpg |პოსტიშ პიჯი =[[ბონგბონგ მარკოსი]] |პოსტიშ დაკება =[[30 მანგი]], [[2022]] |მემართუაშ სტილი =პატჷნი პრეზიდენტი, თიში უდიდაშულობა |ტიპი =აბრევიატურა: '''POTPH''' |სტატუსი = |კუნტას = |მაკათური = |ანგარიშვალდვალირი რე = |რეზიდენცია =[[მალაკანიანგიშ დოხორე|მალაკანიანგი]], [[მანილა]] |ოლქი = |წჷმმარინაფალი = |პოსტიშა გემარინაფალი =ბონი გიშაოგორუეფიშ შედეგო |გემარინაფალიშ პოსტი = |ხანიშ განწეობა =6 წანათ, მაჟირაშა გიშაგორუაშ უმუშო |წიმოხონი = |დირსხუ =[[22 მესი]], [[1899]] |დჷმარსხუაფალი = |მაართა პოსტის =[[ემილიო აგინალდო]] |გეუქვუ = |აკიდგინჷ= |ბოლო პოსტის = |მონძე = |წორომოხვარე |ხელფასი =₱375,000 თუთას /<br>₱5,200,000 წანმოწანას |ვებ-ხასჷლა =[http://www.president.gov.ph/ ოფიცილაური ვებ-ხასჷლა]]<br>[https://op-proper.gov.ph/ ოფიცილაური ვებ-ხასჷლა 2] }} '''ფილიპინეფიშ პრეზიდენტი''' ({{lang-fil|Pangulo ng Pilipinas}}, კანკალეშა მიშინუაფუ მუჭოთ {{lang-fil|Presidente ng Pilipinas}}) — [[ფილიპინეფი]]შ [[სახენწჷფოშ მადუდე|სახენწჷფოშ მადუდეშ]] დო [[თარობაშ მადუდე|თარობაშ მადუდეშ]] ტიტული. პრეზიდენტ დუდენს [[ფილიპინეფიშ თარობა|ფილიპინეფიშ თარობაშ]] ემაჸონაფალ ნორთის დო რე [[ფილიპინეფიშ აკოანჯარაფილ ნძალეფი|ფილიპინეფიშ აკოანჯარაფილ ნძალეფიშ]] [[ურდუმდუდო|უმაღალაშ ურდუმდუდი]]. პრეზიდენტ გიშმეგორუაფუ ბონ გიშაგორუეფით [[ფილიპინარეფი|ფილიპინეფიშ მენოღალეეფიშით]] დო თინა რე ჟირ ერუანულ მასშტაბით გიშაგორუან ემაჸონაფალ ოფიციალურ პიჯშე ართ-ართი (მაჟირა რე [[ფილიპინეფიშ ვიცე-პრეზიდენტი]]). მარა, ისტორიაშ განწეხანს, ოთხ ვიცე-პრეზიდენტიქ პრეზიდენტიშ პოსტ გიშაგორუეფიშ უმუშო დეკინეს, პრეზიდენტიშ საპრეზიდენტო ხანიშ განწეობას ღურაშ ვარ-და გინორინაშ გეშა. ფილიპინარეფ მუნეფიშნინაშა პრეზიდენტის, მუჭოთ წესი, „''pangulo''“-ს ვარ-და „''presidente''“-ს უძახჷნა. პრეზიდენტიშ გამაგალა გოჭოფილ რე ართ 6-წანიან ხანით. 1987 წანაშ ფილიპინეფიშ კონსტიტუციაშ VII ბუნაშ, მა-4 სექციაშ მეჯინათ, პრეზიდენტის „ვაუღჷ მაჟირაშა გიშაგორუაშ ნება“ დო „ნამთინ პიჯის, მიდგაქ პრეზიდენტიშ აბან დეკინჷ დო თე პოსტის ოთხ წანაშე უმოს ხანით მოღალენდჷნ, ვაუღჷ ნება თე პოსტშა გიშაგორილქ იჸუას ნამდგა ბორჯის“. მარა, თე კონსტიტუციურ გოჭოფუა ვაკორცუაფე [[გლორია მაკაპაგალ-აროიო]]შ შვანს, თიშ უმკუჯინუო, ნამჷ-და თინა პრეზიდენტიშ პოსტის 9 წანას, 5 თუთას დო 29 დღას მოღალენდჷნ,<ref>{{cite encyclopedia | url=https://www.britannica.com/biography/Gloria-Macapagal-Arroyo | title=Gloria Macapagal Arroyo | Biography, Achievements, & Facts | Britannica | encyclopedia=Encyclopedia Britannica }}</ref> 2001-შე 2004 წანაშა (სუმ წანა დო გვერდი), პრეზიდენტ [[ჯოზეფ ესტრადა]]შ აბანიშ დაკებაშ უკული, მიდგაქ პოსტშე მაჟირა EDSA რევოლუციაშ შედეგო გეგნარინესჷნ,<ref>{{cite web | url=https://www.nytimes.com/2001/01/20/IHT-arroyo-foe-of-estrada-is-part-of-manila-elite.html | title=Arroyo, Foe of Estrada, is Part of Manila Elite | work=The New York Times | date=January 20, 2001 | last1=Fuller | first1=Thomas }}</ref> დო 2004 წანაშე 2010 წანაშა, მუჟანსჷთ თინა მუშ ნებათ გიშაგორილ პრეზიდენტ რდჷნ.<ref>{{cite web | url=https://www.aljazeera.com/news/2004/6/20/arroyo-wins-philippine-election | title=Arroyo wins Philippine election }}</ref> == ფილიპინეფიშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული == {| class="wikitable" cellpadding=2 cellspacing=2 |- bgcolor="#D3D3D3" !! ! !! სურათი!! ჯოხო !! მოღალობაშ <br /> დოჭყაფა!! მოღალობაშ <br /> თება |- |1. || [[ფაილი:Emilio_Aguinaldo_(ca._1898).jpg|50px]] || [[ემილიო აგინალდო]] || [[23 ღურთუთა]] [[1899]] || [[1 პირელი]] [[1901]] |- |2. || [[ფაილი:Manuel L. Quezon (November 1942).jpg|50px]]|| [[მანუელ კესონი]] || [[15 გერგობათუთა]] [[1935]]|| [[1 მარაშინათუთა]] [[1944]] |- |3. || [[ფაილი:José P. Laurel.JPG|50px]] || [[ხოსე ლაურელი]] || [[14 გჷმათუთა]] [[1943]] || [[17 მარაშინათუთა]] [[1945]] |- |4. || [[ფაილი:Osmena.jpg|50px]] || [[სერხიო ოსმენია]]|| [[1 მარაშინათუთა]] [[1944]] || [[28 მესი]] [[1948]] |- |5. || [[ფაილი:President Manuel A Roxas.jpg|50px]]|| [[მანუელ როხასი]] ||[[28 მესი]] [[1946]] || [[15 პირელი]] [[1948]] |- |6. || [[ფაილი:Presidentelpidioquirino.jpg|50px]]|| [[ელპიდიო კირინო]] ||[[17 პირელი]] [[1948]] || [[30 ქირსეთუთა]] [[1953]] |- |7. || [[ფაილი:MagsaysayRamon.jpg|50px]]|| [[რამონ მაგსაისაი]] ||[[30 ქირსეთუთა]] [[1953]] || [[17 მელახი]] [[1957]] |- |8. || [[ფაილი:Carlos P Garcia.jpg|50px]]|| [[კარლოს გარსია]] ||[[18 მელახი]] [[1957]] || [[30 ქირსეთუთა]] [[1961]] |- |9. || [[ფაილი:Diosdado Macapagal USS Oklahoma City 1962 cropped.jpg|50px]]|| [[დიოსდადო მაკაპაგალი]] ||[[30 ქირსეთუთა]] [[1961]] || [[30 ქირსეთუთა]] [[1965]] |- |10. || [[ფაილი:Marcos with Bosworths.jpg|50px]]|| [[ფერდინანდ მარკოსი]] ||[[30 ქირსეთუთა]] [[1965]] || [[25 ფურთუთა]] [[1986]] |- |11. || [[ფაილი:Corazon Aquino 1986.jpg|50px]]|| [[კორასონ აკინო]] ||[[25 ფურთუთა]] [[1986]] || [[30 მანგი]] [[1992]] |- |12. || [[ფაილი:Ramos Pentagon.jpg|50px]]|| [[ფიდელ რამოსი]] ||[[30 მანგი]] [[1992]] || [[30 მანგი]] [[1998]] |- |13. || [[ფაილი:Josephestradapentagon.jpg|50px]]|| [[ჯოზეფ ესტრადა]] ||[[30 მანგი]] [[1998]] || [[20 ღურთუთა]] [[2001]] |- |14. || [[ფაილი:Gloria Macapagal-Arroyo, Davos.jpg|50px]] || [[გლორია მაკაპაგალ-აროიო]] ||[[20 ღურთუთა]] [[2001]] || [[30 მანგი]] [[2010]] |- |15. || [[ფაილი:Noynoy Aquino.jpg|50px]] || [[ბენინიო აკინო]] ||[[30 მანგი]] [[2010]] || [[30 მანგი]] [[2016]] |- |16. || [[ფაილი:Rodrigo Duterte and Laotian President Bounnhang Vorachith (cropped).jpg|50px]] || [[როდრიგო დუტერტე]] ||[[30 მანგი]] [[2016]] || [[30 მანგი]] [[2022]] |- |17. || [[ფაილი:Ferdinand R. Marcos Jr (cropped).jpg|50px]] || [[ბონგბონგ მარკოსი]] ||[[30 მანგი]] [[2022]] || ასეშა |} ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [http://www.worldstatesmen.org/Philippines.htm ფილიპინეფიშ ისტორიაშ ქრონოლოგია] * [https://web.archive.org/web/20021015121645/http://www.terra.es/personal2/monolith/phil.htm ფილიპინეფიშ პრეზიდენტეფი] ==სქოლიო== {{შქოლიო}} {{აზიაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი}} [[კატეგორია:აზიაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი]] [[კატეგორია:ფილიპინებიშ პრეზიდენტეფი|*]] cs53oix2eots4kdnzu2khswfvd4ah79 249635 249634 2026-05-01T16:20:35Z Narazeni 826 /* სქოლიო */ 249635 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკური პოსტი |პოსტი =<big>ფილიპინეფიშ პრეზიდენტი</big> |ორგანიზაცია = |შილა =Flag of the President of the Philippines.svg |შილაშ ზჷმა =220 |შილაშ მუკნაჭარა =ფილიპინეფიშ პრეზიდენტიშ შტანდარტი |შანი = |შანიშ ზჷმა = |შანიშ მუკნაჭარა = |ოდაბადური ჯოხო =[[ესპანური ნინა|ესპ.]] ''Pangulo ng Repulika ng Pilipinas'' |სურათი =Ferdinand R. Marcos Jr (cropped).jpg |პოსტიშ პიჯი =[[ბონგბონგ მარკოსი]] |პოსტიშ დაკება =[[30 მანგი]], [[2022]] |მემართუაშ სტილი =პატჷნი პრეზიდენტი, თიში უდიდაშულობა |ტიპი =აბრევიატურა: '''POTPH''' |სტატუსი = |კუნტას = |მაკათური = |ანგარიშვალდვალირი რე = |რეზიდენცია =[[მალაკანიანგიშ დოხორე|მალაკანიანგი]], [[მანილა]] |ოლქი = |წჷმმარინაფალი = |პოსტიშა გემარინაფალი =ბონი გიშაოგორუეფიშ შედეგო |გემარინაფალიშ პოსტი = |ხანიშ განწეობა =6 წანათ, მაჟირაშა გიშაგორუაშ უმუშო |წიმოხონი = |დირსხუ =[[22 მესი]], [[1899]] |დჷმარსხუაფალი = |მაართა პოსტის =[[ემილიო აგინალდო]] |გეუქვუ = |აკიდგინჷ= |ბოლო პოსტის = |მონძე = |წორომოხვარე |ხელფასი =₱375,000 თუთას /<br>₱5,200,000 წანმოწანას |ვებ-ხასჷლა =[http://www.president.gov.ph/ ოფიცილაური ვებ-ხასჷლა]]<br>[https://op-proper.gov.ph/ ოფიცილაური ვებ-ხასჷლა 2] }} '''ფილიპინეფიშ პრეზიდენტი''' ({{lang-fil|Pangulo ng Pilipinas}}, კანკალეშა მიშინუაფუ მუჭოთ {{lang-fil|Presidente ng Pilipinas}}) — [[ფილიპინეფი]]შ [[სახენწჷფოშ მადუდე|სახენწჷფოშ მადუდეშ]] დო [[თარობაშ მადუდე|თარობაშ მადუდეშ]] ტიტული. პრეზიდენტ დუდენს [[ფილიპინეფიშ თარობა|ფილიპინეფიშ თარობაშ]] ემაჸონაფალ ნორთის დო რე [[ფილიპინეფიშ აკოანჯარაფილ ნძალეფი|ფილიპინეფიშ აკოანჯარაფილ ნძალეფიშ]] [[ურდუმდუდო|უმაღალაშ ურდუმდუდი]]. პრეზიდენტ გიშმეგორუაფუ ბონ გიშაგორუეფით [[ფილიპინარეფი|ფილიპინეფიშ მენოღალეეფიშით]] დო თინა რე ჟირ ერუანულ მასშტაბით გიშაგორუან ემაჸონაფალ ოფიციალურ პიჯშე ართ-ართი (მაჟირა რე [[ფილიპინეფიშ ვიცე-პრეზიდენტი]]). მარა, ისტორიაშ განწეხანს, ოთხ ვიცე-პრეზიდენტიქ პრეზიდენტიშ პოსტ გიშაგორუეფიშ უმუშო დეკინეს, პრეზიდენტიშ საპრეზიდენტო ხანიშ განწეობას ღურაშ ვარ-და გინორინაშ გეშა. ფილიპინარეფ მუნეფიშნინაშა პრეზიდენტის, მუჭოთ წესი, „''pangulo''“-ს ვარ-და „''presidente''“-ს უძახჷნა. პრეზიდენტიშ გამაგალა გოჭოფილ რე ართ 6-წანიან ხანით. 1987 წანაშ ფილიპინეფიშ კონსტიტუციაშ VII ბუნაშ, მა-4 სექციაშ მეჯინათ, პრეზიდენტის „ვაუღჷ მაჟირაშა გიშაგორუაშ ნება“ დო „ნამთინ პიჯის, მიდგაქ პრეზიდენტიშ აბან დეკინჷ დო თე პოსტის ოთხ წანაშე უმოს ხანით მოღალენდჷნ, ვაუღჷ ნება თე პოსტშა გიშაგორილქ იჸუას ნამდგა ბორჯის“. მარა, თე კონსტიტუციურ გოჭოფუა ვაკორცუაფე [[გლორია მაკაპაგალ-აროიო]]შ შვანს, თიშ უმკუჯინუო, ნამჷ-და თინა პრეზიდენტიშ პოსტის 9 წანას, 5 თუთას დო 29 დღას მოღალენდჷნ,<ref>{{cite encyclopedia | url=https://www.britannica.com/biography/Gloria-Macapagal-Arroyo | title=Gloria Macapagal Arroyo | Biography, Achievements, & Facts | Britannica | encyclopedia=Encyclopedia Britannica }}</ref> 2001-შე 2004 წანაშა (სუმ წანა დო გვერდი), პრეზიდენტ [[ჯოზეფ ესტრადა]]შ აბანიშ დაკებაშ უკული, მიდგაქ პოსტშე მაჟირა EDSA რევოლუციაშ შედეგო გეგნარინესჷნ,<ref>{{cite web | url=https://www.nytimes.com/2001/01/20/IHT-arroyo-foe-of-estrada-is-part-of-manila-elite.html | title=Arroyo, Foe of Estrada, is Part of Manila Elite | work=The New York Times | date=January 20, 2001 | last1=Fuller | first1=Thomas }}</ref> დო 2004 წანაშე 2010 წანაშა, მუჟანსჷთ თინა მუშ ნებათ გიშაგორილ პრეზიდენტ რდჷნ.<ref>{{cite web | url=https://www.aljazeera.com/news/2004/6/20/arroyo-wins-philippine-election | title=Arroyo wins Philippine election }}</ref> == ფილიპინეფიშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული == {| class="wikitable" cellpadding=2 cellspacing=2 |- bgcolor="#D3D3D3" !! ! !! სურათი!! ჯოხო !! მოღალობაშ <br /> დოჭყაფა!! მოღალობაშ <br /> თება |- |1. || [[ფაილი:Emilio_Aguinaldo_(ca._1898).jpg|50px]] || [[ემილიო აგინალდო]] || [[23 ღურთუთა]] [[1899]] || [[1 პირელი]] [[1901]] |- |2. || [[ფაილი:Manuel L. Quezon (November 1942).jpg|50px]]|| [[მანუელ კესონი]] || [[15 გერგობათუთა]] [[1935]]|| [[1 მარაშინათუთა]] [[1944]] |- |3. || [[ფაილი:José P. Laurel.JPG|50px]] || [[ხოსე ლაურელი]] || [[14 გჷმათუთა]] [[1943]] || [[17 მარაშინათუთა]] [[1945]] |- |4. || [[ფაილი:Osmena.jpg|50px]] || [[სერხიო ოსმენია]]|| [[1 მარაშინათუთა]] [[1944]] || [[28 მესი]] [[1948]] |- |5. || [[ფაილი:President Manuel A Roxas.jpg|50px]]|| [[მანუელ როხასი]] ||[[28 მესი]] [[1946]] || [[15 პირელი]] [[1948]] |- |6. || [[ფაილი:Presidentelpidioquirino.jpg|50px]]|| [[ელპიდიო კირინო]] ||[[17 პირელი]] [[1948]] || [[30 ქირსეთუთა]] [[1953]] |- |7. || [[ფაილი:MagsaysayRamon.jpg|50px]]|| [[რამონ მაგსაისაი]] ||[[30 ქირსეთუთა]] [[1953]] || [[17 მელახი]] [[1957]] |- |8. || [[ფაილი:Carlos P Garcia.jpg|50px]]|| [[კარლოს გარსია]] ||[[18 მელახი]] [[1957]] || [[30 ქირსეთუთა]] [[1961]] |- |9. || [[ფაილი:Diosdado Macapagal USS Oklahoma City 1962 cropped.jpg|50px]]|| [[დიოსდადო მაკაპაგალი]] ||[[30 ქირსეთუთა]] [[1961]] || [[30 ქირსეთუთა]] [[1965]] |- |10. || [[ფაილი:Marcos with Bosworths.jpg|50px]]|| [[ფერდინანდ მარკოსი]] ||[[30 ქირსეთუთა]] [[1965]] || [[25 ფურთუთა]] [[1986]] |- |11. || [[ფაილი:Corazon Aquino 1986.jpg|50px]]|| [[კორასონ აკინო]] ||[[25 ფურთუთა]] [[1986]] || [[30 მანგი]] [[1992]] |- |12. || [[ფაილი:Ramos Pentagon.jpg|50px]]|| [[ფიდელ რამოსი]] ||[[30 მანგი]] [[1992]] || [[30 მანგი]] [[1998]] |- |13. || [[ფაილი:Josephestradapentagon.jpg|50px]]|| [[ჯოზეფ ესტრადა]] ||[[30 მანგი]] [[1998]] || [[20 ღურთუთა]] [[2001]] |- |14. || [[ფაილი:Gloria Macapagal-Arroyo, Davos.jpg|50px]] || [[გლორია მაკაპაგალ-აროიო]] ||[[20 ღურთუთა]] [[2001]] || [[30 მანგი]] [[2010]] |- |15. || [[ფაილი:Noynoy Aquino.jpg|50px]] || [[ბენინიო აკინო]] ||[[30 მანგი]] [[2010]] || [[30 მანგი]] [[2016]] |- |16. || [[ფაილი:Rodrigo Duterte and Laotian President Bounnhang Vorachith (cropped).jpg|50px]] || [[როდრიგო დუტერტე]] ||[[30 მანგი]] [[2016]] || [[30 მანგი]] [[2022]] |- |17. || [[ფაილი:Ferdinand R. Marcos Jr (cropped).jpg|50px]] || [[ბონგბონგ მარკოსი]] ||[[30 მანგი]] [[2022]] || ასეშა |} ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [http://www.worldstatesmen.org/Philippines.htm ფილიპინეფიშ ისტორიაშ ქრონოლოგია] * [https://web.archive.org/web/20021015121645/http://www.terra.es/personal2/monolith/phil.htm ფილიპინეფიშ პრეზიდენტეფი] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{აზიაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი}} [[კატეგორია:აზიაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი]] [[კატეგორია:ფილიპინებიშ პრეზიდენტეფი|*]] kwspbf4be03q2p6p9nhfb1vixqbo9c2 0 33557 249639 200608 2026-05-01T19:22:52Z Njilo 1885 /* */ 249639 wikitext text/x-wiki {| style="border: 1px solid #AAAAAA; clear: right; float: right; font-size: 90%; margin-bottom: 0.5em; margin-left: 1em; padding: 0.4em; vertical-align: middle; width: 18em;" class="infobox" |- !style="background-color:#AACCFF; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|ზამბეზი |- | align="center" colspan="2"|[[File:Zambezi River at junction of Namibia, Zambia, Zimbabwe & Botswana.jpg|300px]] <small>წყარმალუ ზამბეზი</small> [[File:Zambezi.svg|300px]]<small>წყარმალუ ზამბეზი რუკას</small> |- !style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|დოხასიათაფა |- |სიგჷრძა |<span style="white-space: nowrap;">2,574 კმ</span> |- |<span style="white-space: nowrap;">ღანჩოშ ფართობი</span> |<span style="white-space: nowrap;">1,390,000 კმ²</span> |- !style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|წყარიშ ნადუ |- |ოდუდე |[[იკელენგეშ მუნიციპალიტეტი]], [[ზამბია]] |- |ინაკათუ |<span style="white-space: nowrap;">[[ინდოეთიშ ოკიანე]]</span></td> |- !style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|ქიანეფი დო ნოღეფი |- |ქიანეფი | [[File:Flag of Zambia.svg|25px]] [[ზამბია]], [[File:Flag of Angola.svg|25px]] [[ანგოლა]], [[File:Flag of Namibia.svg|25px]] [[ნამიბია]], [[File:Flag of Botswana.svg|svg|25px]] [[ბოტსვანა]], [[File:Flag of Zimbabwe.svg|25px]] [[ზიმბაბვე]], [[File:Flag of Mozambique.svg|25px]] [[მოზამბიკი]] |- |ნოღეფი |[[კატიმა-მულილო]] (ნამიბია), [[მონგუ]], [[სეშეკე]], [[ლივინგსტონი (ზამბია)|ლივინგსტონი]] (ზამბია), [[ტეტე]] (მოზამბიკი) |} [[ფაილი:Victoria Falls aerial view September 2003.jpg|მინი|300პქ|წყარგელაფუ [[ვიქტორია (წყარგელაფუ)|ვიქტორია]]]] '''ზამბეზი''' — [[წყარმალუ]] [[აფრიკა]]ს. კონტინენტიშ სიგჷრძათ მაანთხა წყარმალუ რე. უდიდაში რე [[ინდოეთიშ ოკიანე]]შა ინმაკათე წყარმალუეფს შქას. წყარმალუშ სიგჷრძა რე 3540 კმ, ღანჩოშ ფართობი — 1 390 000 კმ². დუდს ეთმეჭოფჷნს [[ზამბია]]ს, უკული მეურს [[ანგოლა|ანგოლაშ]] ტერიტორიას, გიშმურს [[ნამიბია|ნამიბიაშ]] დო [[ბოტსვანა|ბოტსვანაშ]] [[სახენწჷფო ხურგი]]ს, გჷნმოჭკირუნს [[ზიმბაბვე]]ს დო უკული [[მოზამბიკი|მოზამბიკის]] ინმაკათუ ინდოეთიშ ოკიანეს. ზამბეზი არძაშე უმოსო ჩინებული თით რე, ნამჷ-და თე წყარმალუს იდვალუაფჷ [[წყარგელაფუ]] [[ვიქტორია (წყარგელაფუ)|ვიქტორია]]. [[კატეგორია:აფრიკაშ წყარმალუეფი]] [[კატეგორია:ზამბიაშ წყარმალუეფი]] [[კატეგორია:ანგოლაშ წყარმალუეფი]] [[კატეგორია:ნამიბიაშ წყარმალუეფი]] [[კატეგორია:ბოტსვანაშ წყარმალუეფი]] [[კატეგორია:ზიმბაბვეშ წყარმალუეფი]] [[კატეგორია:მოზამბიკიშ წყარმალუეფი]] 29019ywigl8v1rqsfnw6ztaxjo0gg7y 0 35067 249642 165776 2026-05-01T19:38:27Z GeertivpBot 18035 #pwb Copy label image #WPWP #WPWPBE {{სქოლიოშ ერკებული}} 249642 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ოპერაციული სისტემა | ჯოხოდვალა = Windows 11 | ფანია =[[Windows NT]] | ლოგო =Windows 11 logo.svg | ლოგოშ_ზჷმა =200პქ | ლოგოშ_მუკმაჭარა =ოფიციალური ლოგო | სურათი = | მუკნაჭარა = | მაწარმაფალი = [[Microsoft]] | ნინა = ანდანინამი | დაჭყაფური კოდი = | ვებ-ხასჷლა = https://www.microsoft.com/en-us/windows/windows-11 | წყუშ მოდელი = [[Windows 10]] | ლიცენზია = [[ომახვარებე აპიჯალა|EULA]] | ბირთვიშ ტიპი =[[ჰიბრიდული ბირთვი|ჰიბრიდული]] ([[Windows NT]]) | მაართათ_გიშართჷ = [[2021]] წანაშ [[5 გჷმათუთა]] | მაართათ_გიშულაშ_წყუ = | მიმალი_ვერსია =10.0.22000.194 | მიმალი_ვერსიაშ_თარიღი =5 გჷმათუთა, 2021 | მიმალი_ვერსიაშ_მიოწურაფუ = | მინუშიშ_ვერსია = | მინუშიშ_თარიღი = | მინუშიშ_მიოწურაფუ = | აზარაშ_სტატუსი = | წჷმოხიანი = [[Windows 10]] | გეჸვენჯი = | შხვა_სტატიეფი = | ვებ-ხასჷლა = | სტატუსი = აქტუალური }} '''Windows 11''' — [[პროპრიეტარული პროგრამული უნარღელჸუა|პროპრიეტარული]] [[ოპერაციული სისტემა]] პერსონალურ კომპიუტერეფშო, ნამუთ შიმუშჷ კომპანია [[Microsoft]]-იქ [[Windows NT]]-შ ფანიაშ ფარგანეფს, ნამუქჷთ გჷნირთჷ [[Windows 10]]-იშ მონძეთ. Windows-იქ ოპერაციული სისტემა Windows 11 წჷმარინჷ 2021 წანაშ 24 მანგის<ref name="ВН-W">{{cite web |url=https://www.vesti.ru/hitech/article/2579822 |title=Представлена Windows 11 |lang=ru |publisher=[[Вести.Ру]] |date=2021-06-24 |access-date=2021-10-05}}</ref>. ოფიციალურო გიშართჷ 2021 წანაშ 5 გჷმათუთას<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.theverge.com/2021/6/28/22553666/microsoft-windows-11-october-20th-release-date-hint-rumor|title=Microsoft keeps hinting at an October release for Windows 11|author=Tom Warren|website=The Verge|date=2021-06-28|access-date=2021-06-28}}</ref><ref name="автоссылка1">{{Cite web|lang=en-us|url=https://www.microsoft.com/en-us/windows/windows-11|title=Upgrade to the New Windows 11 OS {{!}} Microsoft|website=Windows|access-date=2021-06-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://dtf.ru/hard/849622-windows-11-vyydet-5-oktyabrya-vladelcy-windows-10-smogut-obnovit-sistemu-besplatno|title=Windows 11 выйдет 4 октября. Владельцы Windows 10 смогут обновить систему бесплатно — Железо на DTF|author=Сэм Спейд|website=DTF|date=2021-08-31|access-date=2021-08-31}}</ref>. == სისტემური მოთხირეფი == [[ფაილი:Windows11abstract.webp|მინი|windows 11]] '''Windows 11-შ სისტემური მოთხირეფი'''<ref>{{cite web|lang=ru|url=https://www.microsoft.com/ru-ru/windows/windows-11-specifications|title=Технические характеристики, функции и требования к компьютеру для Windows 11|author=Microsoft|website=microsoft.com|date=|publisher=microsoft.com|access-date=2021-10-17}}</ref>: {| class="wikitable" |პროცესორი |არძაშ უკულაში ჟირი ბირთვი ტაქტური სიშხირათ არძაშ უკულაში 1 გიგაჰერცი (გგჰ) |- |ოპერატიული<br>შვენა |4 გბ |- |ოჩუაშე |მონწყუალაშ ოჩუაშე 64 გბ-თ ვარ-და უმოსით |- |სისტემური პროგრამა |UEFI, უშქურანჯი ხარგუაშ მოხუჯათ. |- |TPM |ონდებელი საპლატფორმე მოდული (TPM) ვერსია 2.0. |- |ვიდეოადაპტერი |მოხუჯური DirectX 12 ვარ-და უმოსი უახალაში ვერსიაწკჷმა დრაივერით WDDM 2.0. |- |ეკრანი |მაღალი სიშხირაშ ეკრანი (720p), 9 დიუმი დო უმოსი დიაგონალით, 8 ბიტიანი ფერეფიშ არხით. |- |ინტერნეტ-რსხუ |Windows 11 ყუდეშ (Home) ვერსიაშ გიორინაფალო ოხვილური რე მაიკროსოფტიშ ანგარიში დო ინტერნეტწკჷმა მერსხუაფა. |} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{სქოლიოშ ერკებული}} owuaj3rt5ejtgblujiwm5topyktrda0 0 44206 249636 2026-05-01T17:10:53Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო = ფერდინანდ მარკოს უკულაში<br />(ბონგბონგ მარკოსი) | სურათი= Portrait of President Ferdinand R. Marcos, Jr (cropped2).jpg | სურათიშ ზჷმა = 250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო= ოფიციალურ პორტრეტი, 2023 წ. | ხეშმ... 249636 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო = ფერდინანდ მარკოს უკულაში<br />(ბონგბონგ მარკოსი) | სურათი= Portrait of President Ferdinand R. Marcos, Jr (cropped2).jpg | სურათიშ ზჷმა = 250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო= ოფიციალურ პორტრეტი, 2023 წ. | ხეშმოჭარუა = Bongbong Marcos Signature.svg | რანწკი = [[ფილიპინეფიშ პრეზიდენტი|ფილიპინეფიშ მა-17 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = 30 მანგი, 2022 | პოსტი დიტუ = | ვიცე-პრეზიდენტი = [[სარა დუტერტე]] | წიმოხონი = [[როდრიგო დუტერტე]] | მონძე = | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1957|9|13}} | დაბადებაშ აბანი= [[მანილა]], [[ფილიპინეფი]] | ღურაშ თარიღი = | მენოღალობა = {{შილა|ფილიპინეფი}} | მუმა = [[ფერდინანდ მარკოსი]] | ნანა = [[იმელდა მარკოსი]] | ალმასქუ = [[ლიზა არანეტა მარკოსი]] | სქუალეფი = 3 (თინეფ შქას [[სანდრო მარკოსი]] დო ვინი მარკოსი) | გონათაფა = [[ოქსფორდიშ უნივერსიტეტი]], აზიაშ დო რჩქალ ოკიანეშ უნივერსიტეტი | პროფესია = პოლიტიკოსი | რელიგია = [[კათოლიციზმი]] | პარტია = [[ფილიპინეფიშ ფედერალურ პარტია|PFP]] (2021-შე) | ვებ-საიტი = {{URL|pbbm.com.ph/}} | რანწკი2 = ფილიპინეფიშ ოფუტეშ მეურნობაშ მინისტრი | პოსტი დეკინჷ2 = 30 მანგი, 2022 | პოსტი დიტუ2= 3 გერგობათუთა, 2023 | წიმოხონი2 = [[უილიამ დარი]] | მონძე2 = ფრანსისკო ტიუ ლორელი | რანწკი3 = ფილიპინეფიშ სენატორი | პოსტი დეკინჷ3 = 30 მანგი, 2010 | პოსტი დიტუ3 = 30 მანგი, 2016 | რანწკი4 = ილოკოს-ნორტეშ გუბერნატორი | პოსტი დეკინჷ4 = 30 მანგი, 1998 | პოსტი დიტუ4 = 30 მანგი, 2007 | წიმოხონი4 = როდოლფო ფარილიასი | მონძე4 = მაიკლ მარკოს კეონი }} '''ფერდინანდ''' „'''ბონგბონგ'''“ '''რომუალდეს მარკოს უკულაში''' ({{lang-tl|Ferdinand "Bongbong" Marcos, Jr.}}; დ. [[13 ეკენია]], [[1957]], ნამუსჷთ რჩქვანელობურო ინიციალეფით '''BBM''' ვარ-და '''PBBM''' მიშინუანა) — [[ფილიპინეფი|ფილიპინარ]] პოლიტიკოსი, ნამუსჷთ 2022 წანაშე [[ფილიპინეფიშ პრეზიდენტი|ფილიპინეფიშ მა-17 პრეზიდენტიშ]] პოსტ უკებჷ.<ref>{{Cite news |last1=Cabato |first1=Regine |last2=Westfall |first2=Sammy |date=May 10, 2022 |title=Marcos family once ousted by uprising wins Philippines vote in landslide |newspaper=[[The Washington Post]] |url=https://www.washingtonpost.com/world/2022/05/10/philippines-presidential-election-result-ferdinand-bongbong-marcos/ |access-date=May 12, 2022 |archive-date=May 10, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220510073822/https://www.washingtonpost.com/world/2022/05/10/philippines-presidential-election-result-ferdinand-bongbong-marcos/ |url-status=live }}{{Cite news |last=Lalu |first=Gabriel Pabico |date=June 30, 2022 |title=It's official: Bongbong Marcos sworn in as PH's 17th President |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://newsinfo.inquirer.net/1619425/its-official-bongbong-marcos-sworn-in-as-phs-17th-president |access-date=June 30, 2022 |archive-date=June 30, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220630065230/https://newsinfo.inquirer.net/1619425/its-official-bongbong-marcos-sworn-in-as-phs-17th-president |url-status=live }}</ref> თინა რე მა-10 პრეზიდენტიშ, [[ფერდინანდ მარკოსი|ფერდინანდ მარკოსიშ]] დო ჸოფირ პირველ ლედიშ, [[იმელდა მარკოსი|იმელდა მარკოსიშ]] მაჟირა სქუა დო აკა ქომოლსქუა.<ref>{{Cite news |agency=Associated Press |date=June 30, 2022 |title=Dictator's son Ferdinand Marcos Jr. takes oath as Philippine president |language=en |work=NPR |url=https://www.npr.org/2022/06/30/1108841337/ferdinand-marcos-jr-takes-oath-philippine-president |access-date=July 1, 2022 |archive-date=June 30, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220630061516/https://www.npr.org/2022/06/30/1108841337/ferdinand-marcos-jr-takes-oath-philippine-president |url-status=live }}</ref> 1980 წანას, მარკოსიქ გიშაგორილქ იჸუ [[ილოკოს-ნორტე]]შ ვიცე-გუბერნატორო; თინა კონკურენტიშ უმუშო გიშმეშჷ მუამუშიშ პარტია [[Kilusang Bagong Lipunan]]-ით, ნამუთ თიმ ბორჯის [[ოურდუმე დგომარობა ფერდინანდ მარკოსიშ ბორჯის|ოურდუმე დგომარობაშ რეჟიმით გამაგენდჷ ფილიპინეფს]].<ref>{{Cite book |last=Ellison |first=Katherine W. |title=Imelda, steel butterfly of the Philippines |date=2005 |location=Lincoln, Nebraska}}</ref> თიქ უკული, 1983 წანას, გუბერნატორო გინირთჷ დო თე პოსტ 1986 წანაშ ფურთუთაშა უკებუდჷ, სოიშახ თიშ ფანია ხეშუულებაშე [[ჸვინთელ რევოლუცია|კათაშ ნძალაშ რევოლუციაშ]] შედეგო ვეგნარინეს დო ჰავაიშა ემიგრაციაშა ვენტესჷნ. 1989 წანას მუამუშიშ ღურაშ უკული, პრეზიდენტ [[კორასონ აკინო|კორასონ აკინოქ]] თიშ ფანიას ფილიპინეფშა დორთაშ ნება მეჩჷ შხვადოშხვადო ბრალდვალუეფიშ გოსხუნუაშო; 1991 წანაშ გჷმათუთას, თინა რდჷ პირველ მარკოსი, ნამუქჷთ რევოლუციაშ უკულ ქიანაშა დირთჷნ. მარკოსი დო დიამუში, იმელდა, ასეშო (2026 წანაშო ხოლო) ააშ-ს ოჭოფალ პიჯეფ რენა სასამართოშ ზოჯუაშა კუჩხიშ გებიჯგაფაშ გეშა, ნამუშ მეჯინათ თინეფს [[ააშ დოლარი|$]]353 მილიონიშ (7,385,250,000 ფილიპინურ პესოშ, 2025 წანას) გინოგაფა აფუდეს გედვალირ [[ადამიერიშ ნებეფიშ აკორცუაფა მარკოსიშ დიქტატურაშ ბორჯის|მუამუშიშ დიქტატურაშ ბორჯის ადამიერიშ ნებეფიშ აკორცუაფაშენ]].<ref>{{Cite news |last=Robles |first=Alan |date=May 2, 2022 |title=Philippine election: Who is Bongbong Marcos, what's his platform and China views, and why can't he visit the US? |publisher=[[South China Morning Post]] |url=https://www.scmp.com/week-asia/politics/article/3176275/philippine-election-who-bongbong-marcos-whats-his-platform-and |access-date=May 2, 2022 |archive-date=May 12, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220512005718/https://www.scmp.com/week-asia/politics/article/3176275/philippine-election-who-bongbong-marcos-whats-his-platform-and |url-status=live }}</ref> მარა, სოიშახ თინა პრეზიდენტ რე, თის შეულებჷ ააშ-შა მინულა დიპლომატიურ იმუნიტეტიშ ჭყოლოფუათ.<ref>{{Cite web |author-first1=Ewan|author-last1= Palmer |date=June 9, 2022 |title=Philippines' Marcos Jr. Can Visit U.S Without Arrest Over $353M Court Order |url=https://www.newsweek.com/ferdinand-bongbong-marcos-arrest-us-philippines-353m-court-order-1714286 |access-date=December 7, 2024 |website=Newsweek |archive-date=June 9, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220609152356/https://www.newsweek.com/ferdinand-bongbong-marcos-arrest-us-philippines-353m-court-order-1714286 |url-status=live}}</ref> მარკოსიქ გიშაგორილქ იჸუ ილოკოს-ნორტეშ მაჟირა ოლქიშ წჷმმარინაფალო, სოდეთ 1992-შე 1995 წანაშა მუშენდჷ. 1998 წანას თინა კინე გუბერნატორო გეგშაგორეს. ჩხორო წანაშ უკული, 2007-შე 2010 წანაშა თინა მუშ უწოხიან პოსტის — წჷმმარინაფალო დართჷ, სოიშახ [[ფილიპინეფიშ სენატი|ფილიპინეფიშ სენატის]] ნაციონალისტურ პარტიაშ ჯოხოთ ართ ხანით (2010–2016) აკათუდჷნ.<ref>{{Cite web |date=February 5, 2014 |title=List of Committees |url=http://senate.gov.ph/committee/list.asp |access-date=February 21, 2026 |publisher=Senate of the Philippines |archive-date=February 7, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070207231350/http://senate.gov.ph/committee/list.asp |url-status=dead }}</ref> მარკოსიქ უშედეგოთ ქეშეცადჷ [[ფილიპინეფიშ ვიცე-პრეზიდენტი|ვიცე-პრეზიდენტობა]] 2016 წანაშ გიშაგორუეფს, სოდეთ მორჩილ ხონარით წაგჷ [[კამარინეს-სური|კამარინეს-სურიშ]] წჷმმარინაფალ [[ლენი რობრედო]]წკჷმა. მარკოსიქ შედეგეფ საპრეზიდენტო ოგიშაგორუე ტრიბუნალს გასაჩიულჷ, მარა თიშ ოგიშაოგუე პროტესტიქ 2021 წანას ართგანშე ვარებულქ იჸუ, თიშ უკული, მუთ საპილოტე გინოკოროცუაშ შედეგო რობრედოშ უმენტაშობაქ ხოლო 15,093 ხონარით მიძინჷნ. მარკოსიქ [[ფილიპინეფიშ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფი 2022|2022 წანაშ გიშაგორუეფს]] პრეზიდენტობაშა კალს ირღვანდჷ [[ფილიპინეფიშ ფედერალურ პარტია]]შე,<ref>{{Cite web |date=October 6, 2021 |title=Dictator's son Bongbong Marcos files candidacy for president |url=https://www.rappler.com/nation/elections/bongbong-marcos-files-certificate-candidacy-president-2022/ |access-date=January 13, 2022 |work=[[Rappler]] |language=en-US |archive-date=October 6, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211006040925/https://www.rappler.com/nation/elections/bongbong-marcos-files-certificate-candidacy-president-2022/ |url-status=live }}</ref> ნამუსჷთ კაბეტ უმენტაშობათ, ხონარეფიშ დოხოლაფირო 59%-ით გიმორძგჷ.<ref>{{cite news |last=Verizon |first=Cliff |date=May 25, 2022 |title=Marcos officially declared Philippines' next president |publisher=Nikkei Asia |url=https://asia.nikkei.com/Politics/Philippine-elections/Marcos-officially-declared-Philippines-next-president |access-date=May 26, 2022 |archive-date=June 20, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220620033842/https://asia.nikkei.com/Politics/Philippine-elections/Marcos-officially-declared-Philippines-next-president |url-status=live }}{{cite news |last=Morales |first=Neil Jerome |date=May 25, 2022 |title=hilippines Congress proclaims Marcos as next president |publisher=Reuters |url=https://www.reuters.com/markets/asia/philippines-congress-proclaims-marcos-next-president-2022-05-25/ |access-date=May 26, 2022 |archive-date=June 20, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220620033841/https://www.reuters.com/markets/asia/philippines-congress-proclaims-marcos-next-president-2022-05-25/ |url-status=live }}</ref> კამპანიაშ მიმალობაშის, თიქ საპრეზიდენტო დებატეფს კათაფაშენ დუდ მიკინჷ. თიშ უმკუჯინუო, ნამჷ-და პრეზიდენტ [[როდრიგო დუტერტე]]ქ მარკოს მუჭოთ „დაღარ ლიდერი“ თეშ გაკრიტიკჷნ, დუტერტეშ სქუა [[სარა დუტერტე|სარა]] მარკოსიშ ნომერ მაჟირა კანდიდატო გიშმეშჷ დო ხონარეფიშ უმენტაშობა მიღჷ; თინეფიშ კოალიცია [[UniTeam]]-ს მიაჭარუ თე შანულამ გიშაგორუეფიშ წჷმოძინა. თიშ გომორძგუა არძაშე კაბეტ რდჷ [[ფილიპინეფიშ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფ დო რეფერენდუმი 1981|1981 წანაშ]] უკული, მუჟანსჷთ მუამუშიქ ხონარეფიშ 88% მიღჷ ოპოზიციაშ ბოიკოტიშ ჭყოლოფუათ.<ref>{{Cite web |title=Martial Law Museum |url=https://martiallawmuseum.ph/magaral/the-first-election/ |access-date=June 5, 2022 |website=Martial Law Museum |language=en |archive-date=May 23, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220523211819/https://martiallawmuseum.ph/magaral/the-first-election/ |url-status=live }}{{Cite news |last=Kamm |first=Henry |date=February 6, 1981 |title=Philippine Opposition to Boycott Presidential Election |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1981/02/06/world/philippine-opposition-to-boycott-presidential-election.html |access-date=June 5, 2022 |issn=0362-4331 |archive-date=May 24, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150524080118/http://www.nytimes.com/1981/02/06/world/philippine-opposition-to-boycott-presidential-election.html |url-status=live }}{{Cite news |last=Kamm |first=Henry |date=June 17, 1981 |title=Marcos Is Victor By a Huge Majority |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1981/06/17/world/marcos-is-victor-by-a-huge-majority.html |access-date=June 5, 2022 |issn=0362-4331 |archive-date=June 5, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220605082548/https://www.nytimes.com/1981/06/17/world/marcos-is-victor-by-a-huge-majority.html |url-status=live }}</ref> თიში საპრეზიდენტო კამპანიას, ფაქტეფიშ გინმამოწმებელეფშე დო დეზინფორმაციაშ მარკვიებელეფშე კრიტიკა მაჸუნჷ ისტორიულ ნეგატივიზმიშ გეშა, ნამუშ ღანკ რდჷ [[ისტორიულ გოუსქვამურება ფერდინანდ მარკოსიშ გეშა|მარკოსეფიშ ბრენდიშ რეაბილიტაცია]] დო მუშ კონკურენტეფიშ ჯოხოშ გოტახუა.<ref>{{Cite news |date=March 30, 2022 |title=Filipinos fall for fake history |url=https://www.thestandard.com.hk/section-news/section/15/240306/Filipinos-fall-for-fake-history |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220515103015/https://www.thestandard.com.hk/section-news/section/15/240306/Filipinos-fall-for-fake-history |archive-date=May 15, 2022 |access-date=April 11, 2022 |work=[[The Standard (Hong Kong)]] |agency=[[Agence France-Presse]]}}</ref> პრეზიდენტალაშ ბორჯის, მარკოს პირველ 16 თუთაშ განწეხანს პარალელურო ოფუტეშ მეურნობაშ მინისტრიშ პოსტის ხოლო იკენდჷ. თიქ გაგჷნძორუ პრეზიდენტ დუტერტეშ ინფრასტრუქტურულ პროგრამა [[Build! Build! Build!]], მუშ ახალ პროგრამაშ „[[Build Better More]]“ მეშქაშობათ. გალენურ პოლიტიკა იხასიათებუ [[ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფი|ამერიკაწკჷმა]] უმოს მეჭედელ ურთიართობეფიშ გოჭყაფაშ ცადებეფით, ნამუთ დუტერტეშ ადმინისტრაციაშ ჩინეთშა ორიენტირებულ პოლიტიკაშე კვათირ გინორთაფა რდჷ. ობჟათე ჩინეთიშ ზუღას ჩინეთიშ მოძინელ ტერიტორიულ აგრესიაშ ფონს, ნამუქჷთ ფილიპინურ ნიშეფწკჷმა აწორინალა გჷმიჭანუნ, მარკოსიქ მუსხირენშა დადასურჷ ფილიპინეფიშ იურისდიქცია თე აკანშე დო 2023 წანას გაცხადჷ, ნამჷ-და „თე ქიანა მუშ ტერიტორიაშ ართ დიუმს (ინჩის) ხოლო ვადინუანსჷნ“.<ref>{{cite news|last=Morales|first=Neil Jerome|title=President Marcos says Philippines 'will not lose an inch' of territory|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/president-marcos-says-philippines-will-not-lose-an-inch-territory-2023-02-18/|access-date=November 17, 2025|work=[[Reuters]]|date=February 18, 2023|location=[[Manila]]}}</ref> 2024 წანას, მარკოსიქ ქემკაკვალჷ ფილიპინეფიშ ოფშორულ ოლაჸაფე ოპერატორეფი, ნამუეფქჷთ წოხოლენ ადმინისტრაციაშ ბორჯის გემიარეს, ვიცე-პრეზიდენტ [[სარა დუტერტე|სარა დუტერტექ]] კაბინეტ ქჷდიტუ [[მარკოსეფიშ ფანია|მარკოსეფიშ]] დო [[დუტერტეეფიშ ფანია|დუტერტეეფიშ]] პოლიტიკურ ფანიეფს შქას მოძინელ კონფლიქტიშ გეშა. 2025 წანა იხასიათებუდჷ ერუანულ ბიუჯეტიშ გეშა ნირზით, ვიცე-პრეზიდენტ დუტერტეშ [[სარა დუტერტეშ იმპიჩმენტი|იმპიჩმენტით]], ჸოფირ პრეზიდენტ როდრიგო დუტერტეშ [[როდრიგო დუტერტეშ ჭოფუა|ჭოფუათ]] დო წყარალაშ კონტროლიშ პროექტეფწკჷმა მერსხილ [[წყარალაშ კონტროლიშ პროექტეფიშ კორუფციულ სკანდალ ფილიპინეფს|მასშტაბურ კორუფციულ სკანდალით]], ნამუთ თიქ პირველო მუქ მაბჟინუ დო გოუდღანჷნ.<ref>{{cite news|last=Robles|first=Raissa|title=Could Philippines' flood-control corruption scandal engulf President Marcos too?|url=https://www.scmp.com/week-asia/economics/article/3326927/could-philippines-flood-control-corruption-scandal-engulf-president-marcos-too|access-date=November 17, 2025|work=[[South China Morning Post]]|date=September 26, 2025}}</ref> ==რესურსეფ ინტერნეტის== *{{IMDb name}} ;მარკოსეფიშ ფანია *[https://iskomunidad.upd.edu.ph/index.php/Marcos_Regime_Research The Marcos Regime Research (MRR) program] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230623153032/https://iskomunidad.upd.edu.ph/index.php/Marcos_Regime_Research |date=June 23, 2023 }} by the University of the Philippines Third World Studies Center *[https://martiallawmuseum.ph/ The Martial Law Memorial Museum] *[https://www.martiallawchroniclesproject.com/ The Martial Law Chronicles Project] ==სქოლიო== {{სქოლიო|2}} {{ფილიპინეფიშ პრეზიდენტეფი}} {{DEFAULTSORT:მარკოსი, ბონგბონგ}} [[კატეგორია:ბონგბონგ მარკოსი| ]] [[კატეგორია:ფილიპინეფიშ პრეზიდენტეფი]] [[კატეგორია:მარკოსეფიშ ფანია|ბონგბონგი]] [[კატეგორია:ფერდინანდ მარკოსიშ სქუალეფი|ბონგბონგი]] [[კატეგორია:ფილიპინარ ემიგრანტეფი]] [[კატეგორია:ფილიპინარ ექსპატრიატეფ ააშ-ს]] [[კატეგორია:ოგინაგაფუე დჷნაშებუს ბრალდვალირ ფილიპინარეფი]] [[კატეგორია:დჷნაშებუს ბრალდვალირ ფილიპინარ პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:ესპანურ გოჭყაფაშ ფილიპინარ პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:ჩინარ გოჭყაფაშ ფილიპინარ პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:ფილიპინარ კათოლიკეეფი]] [[კატეგორია:ფილიპინარ იუთუბერეფი]] [[კატეგორია:ილოკოს-ნორტეშ გუბერნატორეფი]] [[კატეგორია:ილოკანეფი]] [[კატეგორია:პროამერიკანიზმი]] [[კატეგორია:Kilusang Bagong Lipunan-იშ პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:Partido Federal ng Pilipinas-იშ პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:ოქსფორდიშ სენტ-ედმუნდ ჰოლნათებუეფი]] [[კატეგორია:აზიაშ დო რჩქალ ოკიანეშ უნივერსიტეტნათებუეფი]] [[კატეგორია:პენსილვანიაშ უნივერსიტეტნათებუეფი]] [[კატეგორია:უორტონიშ სკოლანათებუეფი]] [[კატეგორია:ფილიპინეფიშ მა-15 მოჭანუაშ სენატორეფი]] [[კატეგორია:ფილიპინეფიშ მა-16 მოჭანუაშ სენატორეფი]] [[კატეგორია:XX ოშწანურაშ ფილიპინარ პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:ანტიჩინარ ფილიპინარეფი]] [[კატეგორია:ფილიპინეფიშ პრემიერ-მინისტრეფიშ სქუალეფი]] g72z0v7kamdj0i45z94ba7mkxv0ab19 10 44207 249637 2026-05-01T17:15:38Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: {{ნავდაფა |ჯოხო = ფილიპინეფიშ პრეზიდენტეფი |დუდჯოხო = [[ფაილი:Coat of arms of the Philippines.svg|22x22px|link=|alt=]] [[ფილიპინეფიშ პრეზიდენტი|ფილიპინეფიშ პრეზიდენტეფი]] |ქიანა = {{ქიანა|ფილიპინეფი}} |listclass = hlist |სურა... 249637 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |ჯოხო = ფილიპინეფიშ პრეზიდენტეფი |დუდჯოხო = [[ფაილი:Coat of arms of the Philippines.svg|22x22px|link=|alt=]] [[ფილიპინეფიშ პრეზიდენტი|ფილიპინეფიშ პრეზიდენტეფი]] |ქიანა = {{ქიანა|ფილიპინეფი}} |listclass = hlist |სურათი = [[Image:Seal of the President of the Philippines.svg|150px|Seal of The President]] |ბუნა1 = [[ფილიპინეფიშ პირველ რესპუბლიკა|პირველ რესპუბლიკა]] |ერკებული1 = [[ემილიო აგინალდო]] |ბუნა2 = [[ფილიპინეფიშ წორომაჸალობა|წორომაჸალობა]] |ერკებული2 = [[მანუელ კესონი]]{{·}}[[სერხიო ოსმენია]]{{·}}[[მანუელ როხასი]] |ბუნა3 = [[ფილიპინეფიშ მაჟირა რესპუბლიკა|მაჟირა რესპუბლიკა]] |ერკებული3 = [[ხოსე ლაურელი]] |ბუნა4 = [[ფილიპინეფიშ ისტორია (1946-65)|მასუმა რესპუბლიკა]] |ერკებული4 = [[მანუელ როხასი]]{{·}}[[ელპიდიო კირინო]]{{·}}[[რამონ მაგსაისაი]]{{·}}[[კარლოს გარსია]]{{·}}[[დიოსდადო მაკაპაგალი]]{{·}}[[ფერდინანდ მარკოსი]] |ბუნა5 = [[ფილიპინეფიშ ისტორია (1965-1986)|მაანთხა რესპუბლიკა]] |ერკებული5 = [[ფერდინანდ მარკოსი]]{{·}}[[კორასონ აკინო]] |ბუნა6 = [[ფილიპინეფი|მახუთა რესპუბლიკა]] |ერკებული6 = [[კორასონ აკინო]]{{·}}[[ფიდელ რამოსი]]{{·}}[[ჯოზეფ ესტრადა]]{{·}}[[გლორია მაკაპაგალ-აროიო]]{{·}}[[ბენინიო აკინო]]{{·}}[[როდრიგო დუტერტე]]{{·}}[[ბონგბონგ მარკოსი]] }}<noinclude> [[კატეგორია:ფილიპინეფიშ პრეზიდენტეფი]] [[კატეგორია:ფილიპინეფიშ თანგეფი]] [[კატეგორია:თარგი:პრეზიდენტეფი]] </noinclude> nnj4anie3cx6xz5123lzi7p6dytlv3y 10 44208 249640 2026-05-01T19:31:32Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: {{MetaPicstub|article= [[სოციოლოგია|სოციოლოგიაშ]] გეშა|id=stub| category=სოციოლოგიაშ გეშა|image=P social sciences.png|size=50|alt=სოციოლოგია}}<noinclude> </noinclude> 249640 wikitext text/x-wiki {{MetaPicstub|article= [[სოციოლოგია|სოციოლოგიაშ]] გეშა|id=stub| category=სოციოლოგიაშ გეშა|image=P social sciences.png|size=50|alt=სოციოლოგია}}<noinclude> </noinclude> 92by3hqj7915vjqp79bqedp7hpmrmax 0 44209 249641 2026-05-01T19:34:02Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: {{Short description|თეხანურ ჯარალობურ ოკითხირეეფიშ ინტერპრეტაციაშ დო დონწყუალაშ ფორმეფი}} [[ფაილი:Begger girl.jpg|thumb|შენწიებაშ მოთხირე ჭიჭე ცირა [[მუმბაი]]ს, [[ინდოეთი]]: სიღარიბე თი ელემენტ რე, ნამუთ... 249641 wikitext text/x-wiki {{Short description|თეხანურ ჯარალობურ ოკითხირეეფიშ ინტერპრეტაციაშ დო დონწყუალაშ ფორმეფი}} [[ფაილი:Begger girl.jpg|thumb|შენწიებაშ მოთხირე ჭიჭე ცირა [[მუმბაი]]ს, [[ინდოეთი]]: სიღარიბე თი ელემენტ რე, ნამუთ შხირას სოციალურ კრიტიკას იჭანუანსჷნ]] '''სოციალურ კრიტიკა''' — აკადემიურ ვარ-და ჟურნალისტურ [[კრიტიკა]]შ ფორმა, ნამუთ ფოკუსირებულ რე თეხანურ [[ჯარალუა]]ს რინელ სოციალურ ოკითხირეეფშა, გურგოჩამილ [[უსამართობა]]ს დო ზოგადო, [[ხემანჭუაფა (სოციალურ დო პოლიტიკური)|ხემანჭუაფურ]] ურთიართობეფს. {{მერკე-სოციოლოგია}} [[კატეგორია:კრიტიკა]] [[კატეგორია:კულტუროლოგია]] [[კატეგორია:სამართალი]] [[კატეგორია:სოციალურ კრიტიკა]] lx9ald0rvcbpznmu1dgil2l4a2e181l 0 44210 249643 2026-05-01T20:48:58Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: '''გენდერულ იდენტობა''' — [[ადამიერი|ადამიერიშ]] დინოხოლენი, პიჯურ გინაფა, ნამუთ თე დო თი [[გენდერი]]შოთ დორხველუას ოწაწჷ<ref name="MorrowMessinger">{{cite book | vauthors = Morrow DF | chapter = Sexual Orientation and Gender Identity Expression. | veditors = Morrow DF, Messin... 249643 wikitext text/x-wiki '''გენდერულ იდენტობა''' — [[ადამიერი|ადამიერიშ]] დინოხოლენი, პიჯურ გინაფა, ნამუთ თე დო თი [[გენდერი]]შოთ დორხველუას ოწაწჷ<ref name="MorrowMessinger">{{cite book | vauthors = Morrow DF | chapter = Sexual Orientation and Gender Identity Expression. | veditors = Morrow DF, Messinger L |title=Sexual orientation and gender expression in social work practice: working with gay, lesbian, bisexual, and transgender people |date=2006 |publisher=Columbia University Press |location=New York |isbn=978-0-231-50186-6 | pages = 3–17 (8) | quote = Gender identity refers to an individual's personal sense of identity as masculine or feminine, or some combination thereof. | chapter-url = https://books.google.com/books?id=irs3BAAAQBAJ&dq=978-0-231-50186-6&pg=PA8 }}</ref> [[ტრანსგენდერი|ტრანსგენდერ]] ადამიერეფიშ შვანს, გორჩქინაშის მეჩამილ სქეს დო თინეფიშ დინოხოლენ გენდერულ იდენტობა ართიანს ვაუხუჯანა. == ქოძირით თაშნეშე == * [[გენდერი]] ==რესურსეფ ინტერნეტის== * [http://www.nplg.gov.ge/gwdict/index.php?a=term&d=5&t=19386 გენდერულ იდენტობა] * [https://femea.ge/blog/109 სქესი, გენდერ დო გენდერულ იდენტობა] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ლგბტქ ტერმინეფი]] [[კატეგორია:გენდერი]] jkw6t6j22d2da5avsxq7ody80q0o0cp 0 44211 249646 2026-05-01T21:12:27Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: [[ფაილი:Malepuberty.jpg|thumb|300px|ქომოლურ სქესიშ პუბერტატი]] '''სქესობურ მოძოკება''', კჷნე ''პუბერტატი'' — [[სქესობურ წუმოძინა|სქესობურ წუმოძინაშ]] ბორჯი. რე ინდივიდუალურ დო ითირუ გოთანჯილ ფარგან... 249646 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Malepuberty.jpg|thumb|300px|ქომოლურ სქესიშ პუბერტატი]] '''სქესობურ მოძოკება''', კჷნე ''პუბერტატი'' — [[სქესობურ წუმოძინა|სქესობურ წუმოძინაშ]] ბორჯი. რე ინდივიდუალურ დო ითირუ გოთანჯილ ფარგანეფს რასობური, გეოგრაფიულ დო შხვა ელმოლიშ გოთოლწონებათ. ძღაბეფიშ სქესობურ მოძოკება ოშქაშეთ 9-11 წანაშ ხანს იჭყაფუ დო იგჷნძორებუ 15-17 წანაშა. ბოშეფი, მუჭოთ წესი, უმოს გვიანო მიშმულა თე პროცესშა — 11-12 წანაშე დოხოლაფირო 16-17 წანაშა. მარა, მოძოკებაშ ტემპ გინორთელ რე არძა ადამიერშო (ინდივიდუალურ რე). პუბერტატიშ ბორჯიშ დოჭყაფაშ დო თიშ დათებუშ ეიოშანალო თაშნეშე მეღებულ რე ტერმინეფ '''პრეპუბერტატი''' დო '''პოსტპუბერტატი'''. სქესობურ მოძოკებაშის მუთმოხვადუ მუჭოთ ფიზიკური, თეშ ემოციურ დო ფსიქოლოგიურ თირუეფი. ფიზიკურ თოლწონუათ, მარდუეფს ბაღანობაშე მორდუალაშა (რდუალაშა) გინულაშის ათირჷნა სიმაღალა, ანაგიშ ფორმა, წონა დო თომამობა ანაგის. ემოციურ დო ფსიქოლოგიურ თირუეფ მინშა ფიზიკურ თირუეფს უწორუანს. თე ხანიშ მარდუეფს გიშაკერზაფილო გუმურჩქინდჷნა დუდიშულობაშ დო ზოხორინალაშ კორინ დო მოთხირი, თინეფ თაშნეშე მინჭაფჷნა აბსტრაქტულო არზუანობაშა, შხვაშ თოლონჭეშ გაარზებაშ დო მუშანალიზიშ უნარ-რჩქინეფი. სქესობურ მოძოკება საყურანდგე რე თი თოილწონუათჷთ, ნამჷ-და თე ბორჯის მარდუს გჷმაქიმინუ ზოხორინელ სექსუალურ იდენტობა დო ურჩქინდუ სექსუალურ კორინეფი<ref>[https://femea.ge/blog/163-ქვიარ-მოზარდები-და-სქესობრივი-მომწიფება-მათი-გამოწვევები-და-საჭიროებები-გარდატეხის-ასაკში ქვიარ მარდუეფ დო სქესობურ მოძოკება]</ref>. ==რესურსეფ ინტერნეტის== * [https://femea.ge/blog/159-სქესობრივი-მომწიფება-ფიზიკური-ცვლილებები-გარდატეხის-ასაკში ფიზიკურ თირუეფ სქესობურ მოძოკებაშის] ({{აბრ|ქორთ.|რესურს ქორთულ ნინაშა}}) * [https://femea.ge/blog/160-სქესობრივი-მომწიფება-ემოციური-და-ფსიქოლოგიური-ცვლილებები-გარდატეხის-ასაკში ემოციურ დო ფსიქოლოგიურ თირუეფ სქესობურ მოძოკებაშის] ({{აბრ|ქორთ.|რესურს ქორთულ ნინაშა}}) * [https://femea.ge/blog/165-შშმ-მოზარდები-და-სქესობრივი-მომწიფება-მათი-გამოწვევები-და-საჭიროებები-გარდატეხის-ასაკში გშმ მარდუეფ დო სქესობურ მოძოკება] ({{აბრ|ქორთ.|რესურს ქორთულ ნინაშა}}) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:სექსოლოგია]] kzdhqxbbq8j1ful9nlgrsh0lklc0hv2 249647 249646 2026-05-01T21:13:41Z Narazeni 826 249647 wikitext text/x-wiki {{Redirect|პუბერტატი}} [[ფაილი:Malepuberty.jpg|thumb|300px|ქომოლურ სქესიშ პუბერტატი]] '''სქესობურ მოძოკება''', კჷნე ''პუბერტატი'' — [[სქესობურ წუმოძინა|სქესობურ წუმოძინაშ]] ბორჯი. რე ინდივიდუალურ დო ითირუ გოთანჯილ ფარგანეფს რასობური, გეოგრაფიულ დო შხვა ელმოლიშ გოთოლწონებათ. ძღაბეფიშ სქესობურ მოძოკება ოშქაშეთ 9-11 წანაშ ხანს იჭყაფუ დო იგჷნძორებუ 15-17 წანაშა. ბოშეფი, მუჭოთ წესი, უმოს გვიანო მიშმულა თე პროცესშა — 11-12 წანაშე დოხოლაფირო 16-17 წანაშა. მარა, მოძოკებაშ ტემპ გინორთელ რე არძა ადამიერშო (ინდივიდუალურ რე). პუბერტატიშ ბორჯიშ დოჭყაფაშ დო თიშ დათებუშ ეიოშანალო თაშნეშე მეღებულ რე ტერმინეფ '''პრეპუბერტატი''' დო '''პოსტპუბერტატი'''. სქესობურ მოძოკებაშის მუთმოხვადუ მუჭოთ ფიზიკური, თეშ ემოციურ დო ფსიქოლოგიურ თირუეფი. ფიზიკურ თოლწონუათ, მარდუეფს ბაღანობაშე მორდუალაშა (რდუალაშა) გინულაშის ათირჷნა სიმაღალა, ანაგიშ ფორმა, წონა დო თომამობა ანაგის. ემოციურ დო ფსიქოლოგიურ თირუეფ მინშა ფიზიკურ თირუეფს უწორუანს. თე ხანიშ მარდუეფს გიშაკერზაფილო გუმურჩქინდჷნა დუდიშულობაშ დო ზოხორინალაშ კორინ დო მოთხირი, თინეფ თაშნეშე მინჭაფჷნა აბსტრაქტულო არზუანობაშა, შხვაშ თოლონჭეშ გაარზებაშ დო მუშანალიზიშ უნარ-რჩქინეფი. სქესობურ მოძოკება საყურანდგე რე თი თოილწონუათჷთ, ნამჷ-და თე ბორჯის მარდუს გჷმაქიმინუ ზოხორინელ სექსუალურ იდენტობა დო ურჩქინდუ სექსუალურ კორინეფი<ref>[https://femea.ge/blog/163-ქვიარ-მოზარდები-და-სქესობრივი-მომწიფება-მათი-გამოწვევები-და-საჭიროებები-გარდატეხის-ასაკში ქვიარ მარდუეფ დო სქესობურ მოძოკება]</ref>. ==რესურსეფ ინტერნეტის== * [https://femea.ge/blog/159-სქესობრივი-მომწიფება-ფიზიკური-ცვლილებები-გარდატეხის-ასაკში ფიზიკურ თირუეფ სქესობურ მოძოკებაშის] ({{აბრ|ქორთ.|რესურს ქორთულ ნინაშა}}) * [https://femea.ge/blog/160-სქესობრივი-მომწიფება-ემოციური-და-ფსიქოლოგიური-ცვლილებები-გარდატეხის-ასაკში ემოციურ დო ფსიქოლოგიურ თირუეფ სქესობურ მოძოკებაშის] ({{აბრ|ქორთ.|რესურს ქორთულ ნინაშა}}) * [https://femea.ge/blog/165-შშმ-მოზარდები-და-სქესობრივი-მომწიფება-მათი-გამოწვევები-და-საჭიროებები-გარდატეხის-ასაკში გშმ მარდუეფ დო სქესობურ მოძოკება] ({{აბრ|ქორთ.|რესურს ქორთულ ნინაშა}}) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:სექსოლოგია]] titba2yua5vgqdrgebpjwxhzqzl0chb 249652 249647 2026-05-01T21:32:20Z Narazeni 826 249652 wikitext text/x-wiki {{Redirect|პუბერტატი}} [[ფაილი:Malepuberty.jpg|thumb|300px|ქომოლურ სქესიშ პუბერტატი]] '''სქესობურ მოძოკება''', კჷნე ''პუბერტატი'' ({{lang-la|pubertas}}) — [[სქესობურ წუმოძინა|სქესობურ წუმოძინაშ]] ბორჯი. რე ინდივიდუალურ დო ითირუ გოთანჯილ ფარგანეფს რასობური, გეოგრაფიულ დო შხვა ელმოლიშ გოთოლწონებათ. ძღაბეფიშ სქესობურ მოძოკება ოშქაშეთ 9-11 წანაშ ხანს იჭყაფუ დო იგჷნძორებუ 15-17 წანაშა. ბოშეფი, მუჭოთ წესი, უმოს გვიანო მიშმულა თე პროცესშა — 11-12 წანაშე დოხოლაფირო 16-17 წანაშა. მარა, მოძოკებაშ ტემპ გინორთელ რე არძა ადამიერშო (ინდივიდუალურ რე). პუბერტატიშ ბორჯიშ დოჭყაფაშ დო თიშ დათებუშ ეიოშანალო თაშნეშე მეღებულ რე ტერმინეფ '''პრეპუბერტატი''' დო '''პოსტპუბერტატი'''. სქესობურ მოძოკებაშის მუთმოხვადუ მუჭოთ ფიზიკური, თეშ ემოციურ დო ფსიქოლოგიურ თირუეფი. ფიზიკურ თოლწონუათ, მარდუეფს ბაღანობაშე მორდუალაშა (რდუალაშა) გინულაშის ათირჷნა სიმაღალა, ანაგიშ ფორმა, წონა დო თომამობა ანაგის. ემოციურ დო ფსიქოლოგიურ თირუეფ მინშა ფიზიკურ თირუეფს უწორუანს. თე ხანიშ მარდუეფს გიშაკერზაფილო გუმურჩქინდჷნა დუდიშულობაშ დო ზოხორინალაშ კორინ დო მოთხირი, თინეფ თაშნეშე მინჭაფჷნა აბსტრაქტულო არზუანობაშა, შხვაშ თოლონჭეშ გაარზებაშ დო მუშანალიზიშ უნარ-რჩქინეფი. სქესობურ მოძოკება საყურანდგე რე თი თოილწონუათჷთ, ნამჷ-და თე ბორჯის მარდუს გჷმაქიმინუ ზოხორინელ სექსუალურ იდენტობა დო ურჩქინდუ სექსუალურ კორინეფი<ref>[https://femea.ge/blog/163-ქვიარ-მოზარდები-და-სქესობრივი-მომწიფება-მათი-გამოწვევები-და-საჭიროებები-გარდატეხის-ასაკში ქვიარ მარდუეფ დო სქესობურ მოძოკება]</ref>. ==რესურსეფ ინტერნეტის== * [https://femea.ge/blog/159-სქესობრივი-მომწიფება-ფიზიკური-ცვლილებები-გარდატეხის-ასაკში ფიზიკურ თირუეფ სქესობურ მოძოკებაშის] ({{აბრ|ქორთ.|რესურს ქორთულ ნინაშა}}) * [https://femea.ge/blog/160-სქესობრივი-მომწიფება-ემოციური-და-ფსიქოლოგიური-ცვლილებები-გარდატეხის-ასაკში ემოციურ დო ფსიქოლოგიურ თირუეფ სქესობურ მოძოკებაშის] ({{აბრ|ქორთ.|რესურს ქორთულ ნინაშა}}) * [https://femea.ge/blog/165-შშმ-მოზარდები-და-სქესობრივი-მომწიფება-მათი-გამოწვევები-და-საჭიროებები-გარდატეხის-ასაკში გშმ მარდუეფ დო სქესობურ მოძოკება] ({{აბრ|ქორთ.|რესურს ქორთულ ნინაშა}}) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:სექსოლოგია]] a0txv2u1uxv8l4w0xul451qtxkqgig3 0 44212 249648 2026-05-01T21:14:16Z Narazeni 826 გინოწურაფა [[სექსობურ მოძოკება]]-შა 249648 wikitext text/x-wiki #გადამისამართება [[სექსობურ მოძოკება]] pxh6j5m3ofmrg63kt94gu8n5erjx72s 0 44213 249653 2026-05-01T22:17:37Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: {{About|ჰორონ ტესტოსტერონიშ|თიშ, მუჭოთ მედიკამენტიშ გჷმორინაფაშ გეშა|ტესტოსტერონი (მედიკამენტი)|შხვა შანულონეფიშ გეშა|ტერსოსტერონი (მიარეშანულამი)}} ფაილი:Testosteron.svg|მინი|ტესტოსტ... 249653 wikitext text/x-wiki {{About|ჰორონ ტესტოსტერონიშ|თიშ, მუჭოთ მედიკამენტიშ გჷმორინაფაშ გეშა|ტესტოსტერონი (მედიკამენტი)|შხვა შანულონეფიშ გეშა|ტერსოსტერონი (მიარეშანულამი)}} [[ფაილი:Testosteron.svg|მინი|ტესტოსტერონიშ ქიმიურ სტრუქტურა]] [[ფაილი:Testosterone molecule ball.png|მინი|ტესტოსტერონიშ მოლეკულაშ მოდელი]] '''ტესტოსტერონი''' ({{lang-en|''Testosterone''}}) — თარ ქომოლურ [[სქესობურ ჰორმონი|სექსობურ ჰორმონ]] დო [[ანდროგენი|ანდროგენ]] [[ქომოლკოჩი|ქომოლკოჩეფს]].<ref>{{cite web |title=Understanding the risks of performance-enhancing drugs |url=https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/fitness/in-depth/performance-enhancing-drugs/art-20046134 |website=Mayo Clinic |access-date=30 December 2019 |language=en |archive-date=April 21, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200421045948/https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/fitness/in-depth/performance-enhancing-drugs/art-20046134 |url-status=live }}</ref> ადამიერეფს ტესტოსტერონ თარ როლს არსულენს [[ქომოლურ რეპროდუქციულ სისტემა|ქომოლურ რეპროდუქციულ]] ნორშვეფიშ წუმოძინას, მუნერით რე [[ჸვაჯიშ კაკალი|ჸვაჯიშ კაკალ]] დო [[პროსტატა]], თაშნეშე ხეს უნწყუნს [[მაჟირულ სქესობურ შანი|მაჟირულ სქესობურ შანეფიშ]] წუმოძინას, მუნერით რე [[კუთი]]შ დო [[ყვილი|ყვილეფიშ]] მასაშ ძინა დო [[ანდროგენულ თომა|ანაგის თომაშ]] რდუალა. თინა მერსხილ რე მოძინელ [[აგრესია]]წკჷმა, [[სექსუალურ კორინი|სექსუალურ კორინწკჷმა]], [[დომინანტობაშ იერარქია|დომინანტობაწკჷმა]], [[რიტუალურ რჯება|რიტუალურ რჯებაწკჷმა]] დო რჯებულ მახასიათებელეფიშ ფართო სპექტრწკჷმა.<ref>{{cite journal | vauthors = Mooradian AD, Morley JE, Korenman SG | title = Biological actions of androgens | journal = Endocrine Reviews| volume = 8 | issue = 1 | pages = 1–28 | date = Feb 1987 | pmid = 3549275 | doi = 10.1210/edrv-8-1-1 }}</ref> თეწკჷმა ართო, ტესტოსტერონ ჟირხოლო სქესის ოკათჷ ჭყანთელუას დო ჯგირო რინას, სოდეთ შანულამ გაულა უღჷ ართამ გუნება-გენწყუალაშა, დოგურაფაშა (კოგნიციაშა), სოციალურ დო სექსუალურ რჯებაშა, მეტაბოლიზმშა დო ენერგიაშ გჷმომუშებაშა, გურ-ზისხირჯარღვეფიშ სისტემაშა დო [[ოსტეოპოროზი]]შ პრევენციაშა.<ref>{{cite journal | vauthors = Bassil N, Alkaade S, Morley JE | title = The benefits and risks of testosterone replacement therapy: a review | journal = Therapeutics and Clinical Risk Management | volume = 5 | issue = 3 | pages = 427–48 | date = Jun 2009 | pmid = 19707253 | pmc = 2701485 | doi = 10.2147/tcrm.s3025 | doi-access = free }}{{cite book | vauthors = Tuck SP, Francis RM | chapter = Testosterone, bone and osteoporosis | volume = 37 | pages = 123–32 | year = 2009 | pmid = 19011293 | doi = 10.1159/000176049 | isbn = 978-3-8055-8622-1 | series = Frontiers of Hormone Research | title = Advances in the Management of Testosterone Deficiency }}</ref> ქომოლეფს ტესტოსტერონიშ უბაღერობაქ შილებე გჷმიჭანუას აკორცუაფეფი, თინეფ შქას სიდაღარე, ანაგიშ ცჷმუამ ნორშვეფიშ შაყარუა, მუწოლაფა დო დეპრესია, სექსუალურ პრობლემეფ დო ყვილიშ მასაშ დინაფა. ქომოლეფს ტესტოსტერონიშ მეტალა შილებე მერსხილ რდას [[ჰიპერანდროგენიზმი|ჰიპერანდროგენიზმწკჷმა]], [[გურიშ უბაღერობა|გურიშ უბაღერობაშ]] მაღალ რისკწკჷმა, მოძინელ [[ღურალა|ღურალაწკჷმა]] [[პროსტატაშ კიბო|პროსტატაშ კიბოთ]] დალახებაშ გეშა,<ref>{{cite journal | vauthors = Gann PH, Hennekens CH, Ma J, Longcope C, Stampfer MJ | title = Prospective study of sex hormone levels and risk of prostate cancer | journal = Journal of the National Cancer Institute | volume = 88 | issue = 16 | pages = 1118–1126 | date = August 1996 | pmid = 8757191 | doi = 10.1093/jnci/88.16.1118 | doi-access = free | citeseerx = 10.1.1.524.1837 }}</ref> დო [[ქომოლურ ტიპიშ გოტვიფინაფა|ქომოლურ ტიპიშ გოტვიფინაფაწკჷმა]]. ტესტოსტერონ რე [[სტეროიდული ჰორმონი|სტეროიდულ ჰორმონი]] [[ანდროსტანი]]შ კლასშე, ნამუთ იკათუანს [[კეტონი|კეტონურ]] დო [[ჰიდროქსილი|ჰიდროქსილურ]] ბუნაშ მასუმა დო მავითოშკვითა პოზიციეფს ომანგეთ. თინა [[ბიოსინთეზი|ბიოსინთეზირებულ]] რე ქოლესტერინშე მუსხირენ ბიჯგით დო ჩხონჩხის უქიმინჯუ მეტაბოლიტეფო გინმირთუ.  თინა ქიმინჯენს [[ანდროგენულ რეცეპტორი|ანდროგენულ რეცეპტორწკჷმა]] მებუნაფაშ დო აქტივაციაშ მეშქაშობათ.<ref>{{cite book | veditors = Nieschlag E, Behre HM, Nieschlag S | title = Testosterone: Action, Deficiency, Substitution | vauthors = Luetjens CM, Weinbauer GF | pages = 15–32 | chapter = Chapter 2: Testosterone: Biosynthesis, transport, metabolism and (non-genomic) actions | chapter-url = https://books.google.com/books?id=MkrAPaQ4wJkC&pg=PA15 | date = 2012 | publisher = Cambridge University Press | location = Cambridge | isbn = 978-1-107-01290-5 | edition = 4th }}</ref> ადამიერეფს დო შხვა უმენტაშ [[გაგაჩამეფი|გაგაჩამეფს]], ტესტოსტერონ თარო ქომოლეფიშ [[ჸვაჯიშ კაკალი|ჸვაჯკაკალშე]] გიშმურს დო უმოს მორჩილ ზჷმათ, ოსურეფიშ [[სამარქვალო|სამარქვალოეფშე]]. ოშქაშეთ, ძინათებულ ქომოლეფს ტესტოსტერონიშ დონე დოხოლაფირო შქვითშახ-ბრუოშახ უმოს რე, ვინდარო ძინათებულ ოსურეფს.<ref>{{cite journal | vauthors = Torjesen PA, Sandnes L | title = Serum testosterone in women as measured by an automated immunoassay and a RIA | journal = Clinical Chemistry | volume = 50 | issue = 3 | pages = 678; author reply 678–9 | date = Mar 2004 | pmid = 14981046 | doi = 10.1373/clinchem.2003.027565 | doi-access = free }}</ref> თიშენ, ნამჷ-და ქომოლეფს ტესტოსტერონიშ მეტაბოლიზმ უმოს კვათიერ რე, ირღდარ გჷმომუშება ქომოლეფს დოხოლაფირო 20-შა უმოს რე.<ref>{{cite journal | vauthors = Southren AL, Gordon GG, Tochimoto S, Pinzon G, Lane DR, Stypulkowski W | title = Mean plasma concentration, metabolic clearance and basal plasma production rates of testosterone in normal young men and women using a constant infusion procedure: effect of time of day and plasma concentration on the metabolic clearance rate of testosterone | journal = The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism| volume = 27 | issue = 5 | pages = 686–94 | date = May 1967 | pmid = 6025472 | doi = 10.1210/jcem-27-5-686 }}{{cite journal | vauthors = Southren AL, Tochimoto S, Carmody NC, Isurugi K | title = Plasma production rates of testosterone in normal adult men and women and in patients with the syndrome of feminizing testes | journal = The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism| volume = 25 | issue = 11 | pages = 1441–50 | date = Nov 1965 | pmid = 5843701 | doi = 10.1210/jcem-25-11-1441 }}</ref> ოსურეფ თაშნეშე უმოს მაგინაფუეფ რენა თე ჰორმონიშოთ.<ref>{{cite book | vauthors = Dabbs M, Dabbs JM | title = Heroes, rogues, and lovers: testosterone and behavior | url = https://archive.org/details/heroesrogueslove00jame | url-access = registration | publisher = McGraw-Hill | location = New York | year = 2000 | isbn = 978-0-07-135739-5 }}</ref> თიშ მუჭოთ ორთაშობურ ჰორმონიშ როლწკჷმა ართო, ტესტოსტერონ გჷმირინუაფუ მუჭოთ [[წამალი|მედიკამენტ]] [[ჰიპოგონადიზმი]]შ დო [[კიდირიშ კიბო|კიდირიშ კიბოშ]] ოკურნალებერო.<ref>{{cite web |date=December 4, 2015 |title=Testosterone |url=https://www.drugs.com/monograph/testosterone.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160820173417/https://www.drugs.com/monograph/testosterone.html |archive-date=August 20, 2016 |access-date=3 September 2016 |website=Drugs.com |publisher=American Society of Health-System Pharmacists}}</ref> თიშენ, ნამჷ-და [[ანდროპაუზა|ტესტოსტერონიშ დონე ირკენს ქომოლეფიშ ხანიშ ძინაწკჷმა ართო]], ტესტოსტერონ მინშა გჷმირინუაფუ ხანშამიშულირ ქომოლეფს თე დეფიციტიშ ოკომპენსირებელო. თინა თაშნეშე გჷმირინუაფუ უკანონეთ ფიზიკურ ანაგიშ დო წჷმოძინაშ გაუჯგუშებელო, სამანგათ, სპორტსმენეფს შქას.<ref>{{cite report |collaboration=Institute of Medicine (US) Committee on Assessing the Need for Clinical Trials of Testosterone Replacement Therapy |vauthors=Liverman CT, Blazer DG |chapter=Introduction |title=Testosterone and Aging: Clinical Research Directions |date=2004 |publisher=National Academies Press (US) |chapter-url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK216164/ |language=en |access-date=September 26, 2016 |archive-date=January 10, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160110170928/http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK216164/ |url-status=live }}</ref> [[მოსოფელიშ ანტიდოპინგურ სააგენტო]] თის მითმიოჭარანს S1 ანაბოლურ აგენტეფიშ სუბსტანციას, ნამუთ „ნამდგა ბორჯის ვაშინერებულ“ რე.<ref>{{Cite web|title=What is Prohibited|url=https://www.wada-ama.org/en/content/what-is-prohibited/prohibited-at-all-times/anabolic-agents|access-date=2021-07-18|website=World Anti-Doping Agency|language=en|archive-date=November 12, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112011132/https://www.wada-ama.org/en/content/what-is-prohibited/prohibited-at-all-times/anabolic-agents}}</ref> {{მერკე}} ==სქოლიო== {{სქოლიო|2}} [[კატეგორია:ტესტოსტერონი| ]] [[კატეგორია:ანდროგენეფი]] [[კატეგორია:ანდროსტანეფი]] [[კატეგორია:ციკლოპენტანოლეფი]] [[კატეგორია:ენონეფი]] [[კატეგორია:ესტროგენეფი]]<!-- მეტაბოლიზმიშ მეშქაშობათ ესტრადიოლო დო ანდროსტანედიოლეფო --> [[კატეგორია:GABAA რეცეპტორიშ პოზიტიურ ალოსტერულ მოდულატორეფი]]<!-- მეტაბოლიზმიშ მეშქაშობათ 3α-ანდროსტანედიოლო --> [[კატეგორია:ყვაჯკაკალიშ ჰორმონეფი]] [[კატეგორია:სამარქვალოშ ჰორმონეფი]] [[კატეგორია:ჰიპოთალამუს-ჰიპოფიზ-გონადურ ლირეშ ჰორმონეფი]] [[კატეგორია:ჭაჭაშ ჟილენ ჯარკვალიშ ქორქაშ ჰორმონეფი]] [[კატეგორია:ადამერიშ ჰორმონეფი]] [[კატეგორია:ნეიროენდოკრინოლოგია]] [[კატეგორია:სქესობურ ჰორმონეფი]] pahc452yxu65lkeqj112p4beduomfkv 0 44214 249654 2026-05-02T00:46:16Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო = ემილიო აგინალდო | სურათი= Emilio Aguinaldo ca. 1919 (Restored).jpg | სურათიშ ზჷმა =220px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო= პორტრეტ [[Harris & Ewing]]-შე, დოხ. 1919 | ხეშმოჭარუა = Emilio Aguinaldo autograph.svg | რანწკი = ფილიპინ... 249654 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო = ემილიო აგინალდო | სურათი= Emilio Aguinaldo ca. 1919 (Restored).jpg | სურათიშ ზჷმა =220px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო= პორტრეტ [[Harris & Ewing]]-შე, დოხ. 1919 | ხეშმოჭარუა = Emilio Aguinaldo autograph.svg | რანწკი = [[ფილიპინეფიშ პრეზიდენტი|ფილიპინეფიშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = 23 ღვინთუთა, 1899{{efn|თენა რდჷ აგინალდოშ ინაუგურაციაშ თარიღ [[ფილიპინეფიშ პირველ რესპუბლიკა|პირველი რესპუბლიკაშ]] პრეზიდენტო [[მალოლოსიშ კონსტიტუცია|მალოლოსიშ კონსტიტუციათ]].<ref>{{Cite speech |date=January 23, 1899 |title=Inaugural Address of President Aguinaldo, January 23, 1899 |url=https://www.officialgazette.gov.ph/1899/01/23/inaugural-address-of-president-aguinaldo-january-23-1899/ |access-date=June 24, 2023 |publisher=[[Official Gazette (Philippines)|Official Gazette of the Republic of the Philippines]] |archive-date=June 24, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230624094006/https://www.officialgazette.gov.ph/1899/01/23/inaugural-address-of-president-aguinaldo-january-23-1899/ |url-status=dead }}</ref>}} | პოსტი დიტუ = 19 პირელი, 1901{{efn|თე დღას აგინალდოქ ოფიციალურო დიფუჩჷ ამერიკაშ ხეშუულებაშ აღიარებაშენ 1901 წანაშ მელახის ჭოფუაშ უკული.}} | ვიცე-პრეზიდენტი = [[მარიანო ტრიასი]] (1897) | პრემიერ-მინისტრი = {{unbulleted list|[[აპოლინარიო მაბინი]] (1899)|[[პედრო პატერნო]] (1899)}} | წიმოხონი= ''პოსტიქ დირსხუ''<br />[[დიეგო დე ლოს რიოსი]] (მუჭოთ ფილიპინეფიშ გუბერნატორ-გენერალი) | მონძე = ''პოსტიქ გეუქვუ''{{efn|აგინალდოშ ჭოფუაშ უკულ [[მიგელ მალვარი]] ვაოფიციალურო არსულენდჷ რესპუბლიკაშ მადუდეშ მოღალობას. მარა, 1935 წანას გიშაგორილ მანუელ კესონი ოფიციალურო იკოროცხუ აგინალდოშ გემაჸვენ პრეზიდენტო.<ref>{{cite magazine|url=https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/miguel-malvar-a2212-20190909-lfrm|title=Miguel Malvar Was the Forgotten President of the Philippine Republic|date=September 9, 2019|magazine=Esquire}}</ref>}}<br />[[მანუელ კესონი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|22|3|1869}} | დაბადებაშ აბანი= კავიტე, ფილიპინეფი | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1964|2|6|1869|3|22}} | ღურაშ აბანი= [[კესონ-სიტი]], ფილიპინეფი | ნთხორუ აბანი = ემილიო აგინალდოშ მემორიალი, კავიტე | მენოღალობა = ფილიპინარი | მუმა = კარლოს აგინალდო | ნანა = ტრინიდად ფამი | ალმასქუ = {{ubl|[[ჰილარია აგინალდო]] (1896–1905)|მარია აგონსილიო (1930–1963)}} | სქუალეფი= 5 | გონათაფა = [[Colegio de San Juan de Letran]] | პროფესია = სახენწჷფო მოღალე, ოურდუმე ლიდერი | რელიგია = [[კათოლიციზმი]] | პარტია = [[ნაციონალ-სოციალისტურ პარტია (ფილიპინეფი)|ნაციონალ-სოციალისტური]] (1935–1936), [[ზოხორინელ პოლიტიკოსი|ზოხორინელი]] | რანწკი2 = ფილიპინეფიშ რევოლუციურ თარობაშ პრეზიდენტი | პოსტი დეკინჷ2 = 23 მანგი, 1898 | პოსტი დიტუ2= 23 ღურთუთა, 1899 | რანწკი3 = ფილიპინეფიშ დიქტატორი | პოსტი დეკინჷ3 = 24 მესი, 1898 | პოსტი დიტუ3 = 23 მანგი, 1898 | რანწკი4 = ბიაკ-ნა-ბატოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი | პოსტი დეკინჷ4 = 2 გერგობათუთა, 1897 | პოსტი დიტუ4 = 14 ქირსეთუთა, 1897 }} '''ემილიო აგინალდო-ი-ფამი'''{{efn|name="name"|ფილიპინეფიშ „ზოხორინალაშ დეკლარაციას“ თიშ ნანდულ გვარ მოჩამილ რე მუჭოთ ფამი (Fami).}} ({{lang-es|Emilio Aguinaldo y Famy}}; დ. [[22 მელახი]], [[1869]] — ღ. [[6 ღურთუთა]], [[1965]]) — ფილიპინარ რევოლუციონერი, სახენწჷფო მოღალე დო ოურდუმე ლიდერი, ნამუთ რდჷ [[ფილიპინეფიშ პრეზიდენტი|ფილიპინეფიშ პირველ პრეზიდენტი]] 1899 წანაშე 1901 წანაშა დო აზიაშ პირველ კონსტიტუციურ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი. თინა დუდენდჷ ფილიპინურ ნძალეფს პირველო [[ესპანეთი]]შ მეხჷ [[ფილიპინეფიშ რევოლუცია|ფილიპინეფიშ რევოლუციას]] (1896–1898), უკულ [[ესპანეთ-ამერიკაშ ლჷმა|ესპანეთ-ამერიკაშ ლჷმას]] (1898) დო ეკონიას [[ააშ]]იშ მეხჷ [[ამერიკა-ფილიპინეფიშ ლჷმა|ამერიკა-ფილიპინეეფიშ ლჷმას]] (1899–1901). თინა ფილიპინეფს იკოროცხუ ქიანაშ პირველ პრეზიდენტო [[ფილიპინეფიშ პირველ რესპუბლიკა|პირველ რესპუბლიკაშ]] ბორჯის,<ref>{{cite web|url=https://museums.gov.ph/gallery-2-presidents-aguinaldo-quezon-laurel/|title=Presidents Aguinaldo, Quezon & Laurel|work=Malacañang Heritage Mansions|publisher=Presidential Museum of the Philippines|date=n.d.|accessdate=August 10, 2024|archive-date=August 13, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813110941/https://museums.gov.ph/gallery-2-presidents-aguinaldo-quezon-laurel/|url-status=dead}}</ref> თიშ უმკუჯინუო, ნამჷ-და რევოლუციურ ფილიპინეფიშ გალე თინა პრეზიდენტო აღიარებულ ვა რდჷნ. აგინალდო ფილიპინეფს ჩინებულ რე მუჭოთ [[ერუანულ გერგეზი]]. მარა, თინა თაშნეშე მერსხილ რდჷ რევოლუციურ ლიდერიშ [[ანდრეს ბონიფასიო]]შ დო გენერალ [[ანტონიო ლუნა]]შ ღურაწკჷმა. [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]ს, თინა წოროხანდენდჷ [[იაპონიაშ იმპერია]]წკჷმა მუჭოთ მარიონეტ ლიდერ [[იაპონიაშით ფილიპინეფიშ ოკუპაცია|იაპონურ ოკუპაციაშ]] ბორჯის.<ref>{{harvnb|Ara|2015|ხს=170}} </ref>"აგინალდოშ წოროხანდაქ იაპონიაწკჷმა დიჭყჷ გენერალ მასამი მაედაწკჷმა კონტაქტით... აგინალდოქ ნებაჸოფურო შეხვადჷ მაედას, ანდანე ხე ქეშუნწყუდჷკონ ობორჯე თარობაშ გოჭყაფაშა ამერიკულ გამაგალაშ ოთებელო დო იაპონელეფწკჷმა წოროხანდაშო."</ref> {{მერკე}} == კომენტარეფი == {{notelist}} == სქოლიოეფი == {{reflist}} {{ფილიპინეფიშ პრეზიდენტეფი}} {{DEFAULTSORT:აგინალდო, ემილიო}} [[კატეგორია:ემილიო აგინალდო| ]] [[კატეგორია:XX ოშწანურაშ ფილიპინარ პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:აგინალდოშ ფანია|ემილიო]] [[კატეგორია:ნაციონალ-სოციალისტურ პარტიაშ (ფილიპინეფი) პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:ფილიპინეფიშ 1935 წანაშ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფიშ კანდიდატეფი]] [[კატეგორია:ფილიპინეფიშ აკოანჯარაფილ ნძალეფიშ გენერალურ შტაბიშ უნჩაშეფი]] [[კატეგორია:კორონარულ თრომბოზით ნაღურეფი]] [[კატეგორია:ემიგრაციაშა ულირ პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:იაპონიაშ იმპერიაწკჷმა წორომოხანდე ფილიპინარეფი]] [[კატეგორია:ფილიპინარ ემიგრანტეფი]] [[კატეგორია:ფილიპინარ ექსპატრიატეფ ჰონგ-კონგის]] [[კატეგორია:ფილიპინარ მასონეფი]] [[კატეგორია:ფილიპინარ გენერალეფი]] [[კატეგორია:ფილიპინურ აწორინალაშ აქტივისტეფი]] [[კატეგორია:ფილიპინარ ნაციონალისტეფი]] [[კატეგორია:ფილიპინარ რევოლუციონერეფი]] [[კატეგორია:შილაშ დიზაინერეფი]] [[კატეგორია:კატიპუნანიშ მაკათურეფი]] [[კატეგორია:გენერალისიმუსეფი]] [[კატეგორია:ლიდერეფი, ნამუეფქჷთ ხეშუულება მინორთათ დეკინესჷნ]] [[კატეგორია:ფილიპინეფიშ რევოლუციაშ მოღალეეფი]] [[კატეგორია:ამერიკა-ფილიპინეფიშ ლჷმაშ მაკათურეფი]] [[კატეგორია:ესპანეთ-ამერიკაშ ლჷმაშ მაკათურეფი]] [[კატეგორია:ფილიპინეფიშ პრეზიდენტეფი]] [[კატეგორია:კესონიშ ორდენიშ კავალერეფი]] [[კატეგორია:ფილიპინეფიშ ზოხორინელ ოხვამეშ ჸოფირ მაკათურეფი]] [[კატეგორია:ფილიპინარ კათოლიკეფი]] [[კატეგორია:ტაგალეფი]] [[კატეგორია:ზოხორინალაშო მალიმორ ფილიპინარეფი]] [[კატეგორია:მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ პოლიტიკურ ლიდერეფი]] [[კატეგორია:ფილიპინეფიშ საპრეზიდენტო მენდალიშ კავალერეფი]] [[კატეგორია:ადამიანეფ ესპანეთიშ ისტ ინდოეთშე]] 742qta2aw878od457h739usy9zspbfn 249655 249654 2026-05-02T00:47:46Z Narazeni 826 /* კომენტარეფი */ 249655 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო = ემილიო აგინალდო | სურათი= Emilio Aguinaldo ca. 1919 (Restored).jpg | სურათიშ ზჷმა =220px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო= პორტრეტ [[Harris & Ewing]]-შე, დოხ. 1919 | ხეშმოჭარუა = Emilio Aguinaldo autograph.svg | რანწკი = [[ფილიპინეფიშ პრეზიდენტი|ფილიპინეფიშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = 23 ღვინთუთა, 1899{{efn|თენა რდჷ აგინალდოშ ინაუგურაციაშ თარიღ [[ფილიპინეფიშ პირველ რესპუბლიკა|პირველი რესპუბლიკაშ]] პრეზიდენტო [[მალოლოსიშ კონსტიტუცია|მალოლოსიშ კონსტიტუციათ]].<ref>{{Cite speech |date=January 23, 1899 |title=Inaugural Address of President Aguinaldo, January 23, 1899 |url=https://www.officialgazette.gov.ph/1899/01/23/inaugural-address-of-president-aguinaldo-january-23-1899/ |access-date=June 24, 2023 |publisher=[[Official Gazette (Philippines)|Official Gazette of the Republic of the Philippines]] |archive-date=June 24, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230624094006/https://www.officialgazette.gov.ph/1899/01/23/inaugural-address-of-president-aguinaldo-january-23-1899/ |url-status=dead }}</ref>}} | პოსტი დიტუ = 19 პირელი, 1901{{efn|თე დღას აგინალდოქ ოფიციალურო დიფუჩჷ ამერიკაშ ხეშუულებაშ აღიარებაშენ 1901 წანაშ მელახის ჭოფუაშ უკული.}} | ვიცე-პრეზიდენტი = [[მარიანო ტრიასი]] (1897) | პრემიერ-მინისტრი = {{unbulleted list|[[აპოლინარიო მაბინი]] (1899)|[[პედრო პატერნო]] (1899)}} | წიმოხონი= ''პოსტიქ დირსხუ''<br />[[დიეგო დე ლოს რიოსი]] (მუჭოთ ფილიპინეფიშ გუბერნატორ-გენერალი) | მონძე = ''პოსტიქ გეუქვუ''{{efn|აგინალდოშ ჭოფუაშ უკულ [[მიგელ მალვარი]] ვაოფიციალურო არსულენდჷ რესპუბლიკაშ მადუდეშ მოღალობას. მარა, 1935 წანას გიშაგორილ მანუელ კესონი ოფიციალურო იკოროცხუ აგინალდოშ გემაჸვენ პრეზიდენტო.<ref>{{cite magazine|url=https://www.esquiremag.ph/long-reads/features/miguel-malvar-a2212-20190909-lfrm|title=Miguel Malvar Was the Forgotten President of the Philippine Republic|date=September 9, 2019|magazine=Esquire}}</ref>}}<br />[[მანუელ კესონი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|22|3|1869}} | დაბადებაშ აბანი= კავიტე, ფილიპინეფი | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1964|2|6|1869|3|22}} | ღურაშ აბანი= [[კესონ-სიტი]], ფილიპინეფი | ნთხორუ აბანი = ემილიო აგინალდოშ მემორიალი, კავიტე | მენოღალობა = ფილიპინარი | მუმა = კარლოს აგინალდო | ნანა = ტრინიდად ფამი | ალმასქუ = {{ubl|[[ჰილარია აგინალდო]] (1896–1905)|მარია აგონსილიო (1930–1963)}} | სქუალეფი= 5 | გონათაფა = [[Colegio de San Juan de Letran]] | პროფესია = სახენწჷფო მოღალე, ოურდუმე ლიდერი | რელიგია = [[კათოლიციზმი]] | პარტია = [[ნაციონალ-სოციალისტურ პარტია (ფილიპინეფი)|ნაციონალ-სოციალისტური]] (1935–1936), [[ზოხორინელ პოლიტიკოსი|ზოხორინელი]] | რანწკი2 = ფილიპინეფიშ რევოლუციურ თარობაშ პრეზიდენტი | პოსტი დეკინჷ2 = 23 მანგი, 1898 | პოსტი დიტუ2= 23 ღურთუთა, 1899 | რანწკი3 = ფილიპინეფიშ დიქტატორი | პოსტი დეკინჷ3 = 24 მესი, 1898 | პოსტი დიტუ3 = 23 მანგი, 1898 | რანწკი4 = ბიაკ-ნა-ბატოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი | პოსტი დეკინჷ4 = 2 გერგობათუთა, 1897 | პოსტი დიტუ4 = 14 ქირსეთუთა, 1897 }} '''ემილიო აგინალდო-ი-ფამი'''{{efn|name="name"|ფილიპინეფიშ „ზოხორინალაშ დეკლარაციას“ თიშ ნანდულ გვარ მოჩამილ რე მუჭოთ ფამი (Fami).}} ({{lang-es|Emilio Aguinaldo y Famy}}; დ. [[22 მელახი]], [[1869]] — ღ. [[6 ღურთუთა]], [[1965]]) — ფილიპინარ რევოლუციონერი, სახენწჷფო მოღალე დო ოურდუმე ლიდერი, ნამუთ რდჷ [[ფილიპინეფიშ პრეზიდენტი|ფილიპინეფიშ პირველ პრეზიდენტი]] 1899 წანაშე 1901 წანაშა დო აზიაშ პირველ კონსტიტუციურ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი. თინა დუდენდჷ ფილიპინურ ნძალეფს პირველო [[ესპანეთი]]შ მეხჷ [[ფილიპინეფიშ რევოლუცია|ფილიპინეფიშ რევოლუციას]] (1896–1898), უკულ [[ესპანეთ-ამერიკაშ ლჷმა|ესპანეთ-ამერიკაშ ლჷმას]] (1898) დო ეკონიას [[ააშ]]იშ მეხჷ [[ამერიკა-ფილიპინეფიშ ლჷმა|ამერიკა-ფილიპინეეფიშ ლჷმას]] (1899–1901). თინა ფილიპინეფს იკოროცხუ ქიანაშ პირველ პრეზიდენტო [[ფილიპინეფიშ პირველ რესპუბლიკა|პირველ რესპუბლიკაშ]] ბორჯის,<ref>{{cite web|url=https://museums.gov.ph/gallery-2-presidents-aguinaldo-quezon-laurel/|title=Presidents Aguinaldo, Quezon & Laurel|work=Malacañang Heritage Mansions|publisher=Presidential Museum of the Philippines|date=n.d.|accessdate=August 10, 2024|archive-date=August 13, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240813110941/https://museums.gov.ph/gallery-2-presidents-aguinaldo-quezon-laurel/|url-status=dead}}</ref> თიშ უმკუჯინუო, ნამჷ-და რევოლუციურ ფილიპინეფიშ გალე თინა პრეზიდენტო აღიარებულ ვა რდჷნ. აგინალდო ფილიპინეფს ჩინებულ რე მუჭოთ [[ერუანულ გერგეზი]]. მარა, თინა თაშნეშე მერსხილ რდჷ რევოლუციურ ლიდერიშ [[ანდრეს ბონიფასიო]]შ დო გენერალ [[ანტონიო ლუნა]]შ ღურაწკჷმა. [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]ს, თინა წოროხანდენდჷ [[იაპონიაშ იმპერია]]წკჷმა მუჭოთ მარიონეტ ლიდერ [[იაპონიაშით ფილიპინეფიშ ოკუპაცია|იაპონურ ოკუპაციაშ]] ბორჯის.<ref>{{harvnb|Ara|2015|ხს=170}} </ref>"აგინალდოშ წოროხანდაქ იაპონიაწკჷმა დიჭყჷ გენერალ მასამი მაედაწკჷმა კონტაქტით... აგინალდოქ ნებაჸოფურო შეხვადჷ მაედას, ანდანე ხე ქეშუნწყუდჷკონ ობორჯე თარობაშ გოჭყაფაშა ამერიკულ გამაგალაშ ოთებელო დო იაპონელეფწკჷმა წოროხანდაშო."</ref> {{მერკე}} == კომენტარეფი == <references group="კომ."/> == სქოლიოეფი == {{reflist}} {{ფილიპინეფიშ პრეზიდენტეფი}} {{DEFAULTSORT:აგინალდო, ემილიო}} [[კატეგორია:ემილიო აგინალდო| ]] [[კატეგორია:XX ოშწანურაშ ფილიპინარ პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:აგინალდოშ ფანია|ემილიო]] [[კატეგორია:ნაციონალ-სოციალისტურ პარტიაშ (ფილიპინეფი) პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:ფილიპინეფიშ 1935 წანაშ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფიშ კანდიდატეფი]] [[კატეგორია:ფილიპინეფიშ აკოანჯარაფილ ნძალეფიშ გენერალურ შტაბიშ უნჩაშეფი]] [[კატეგორია:კორონარულ თრომბოზით ნაღურეფი]] [[კატეგორია:ემიგრაციაშა ულირ პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:იაპონიაშ იმპერიაწკჷმა წორომოხანდე ფილიპინარეფი]] [[კატეგორია:ფილიპინარ ემიგრანტეფი]] [[კატეგორია:ფილიპინარ ექსპატრიატეფ ჰონგ-კონგის]] [[კატეგორია:ფილიპინარ მასონეფი]] [[კატეგორია:ფილიპინარ გენერალეფი]] [[კატეგორია:ფილიპინურ აწორინალაშ აქტივისტეფი]] [[კატეგორია:ფილიპინარ ნაციონალისტეფი]] [[კატეგორია:ფილიპინარ რევოლუციონერეფი]] [[კატეგორია:შილაშ დიზაინერეფი]] [[კატეგორია:კატიპუნანიშ მაკათურეფი]] [[კატეგორია:გენერალისიმუსეფი]] [[კატეგორია:ლიდერეფი, ნამუეფქჷთ ხეშუულება მინორთათ დეკინესჷნ]] [[კატეგორია:ფილიპინეფიშ რევოლუციაშ მოღალეეფი]] [[კატეგორია:ამერიკა-ფილიპინეფიშ ლჷმაშ მაკათურეფი]] [[კატეგორია:ესპანეთ-ამერიკაშ ლჷმაშ მაკათურეფი]] [[კატეგორია:ფილიპინეფიშ პრეზიდენტეფი]] [[კატეგორია:კესონიშ ორდენიშ კავალერეფი]] [[კატეგორია:ფილიპინეფიშ ზოხორინელ ოხვამეშ ჸოფირ მაკათურეფი]] [[კატეგორია:ფილიპინარ კათოლიკეფი]] [[კატეგორია:ტაგალეფი]] [[კატეგორია:ზოხორინალაშო მალიმორ ფილიპინარეფი]] [[კატეგორია:მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ პოლიტიკურ ლიდერეფი]] [[კატეგორია:ფილიპინეფიშ საპრეზიდენტო მენდალიშ კავალერეფი]] [[კატეგორია:ადამიანეფ ესპანეთიშ ისტ ინდოეთშე]] bsjrxnwa4c6z6jadz2u3gugphqjn1aj