יואל וועבער

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="yi">
  <siteinfo>
    <sitename>װיקיפּעדיע</sitename>
    <dbname>yiwiki</dbname>
    <base>https://yi.wikipedia.org/wiki/%D7%94%D7%95%D7%99%D7%A4%D7%98_%D7%96%D7%99%D7%99%D7%98</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.7</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">מעדיע</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">באַזונדער</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">רעדן</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">באַניצער</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">באַניצער רעדן</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">װיקיפּעדיע</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">װיקיפּעדיע רעדן</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">טעקע</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">טעקע רעדן</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">מעדיעװיקי</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">מעדיעװיקי רעדן</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">מוסטער</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">מוסטער רעדן</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">הילף</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">הילף רעדן</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">קאַטעגאָריע</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">קאַטעגאָריע רעדן</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">פארטאל</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">פארטאל רעדן</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">יחידה</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">שיחת יחידה</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">אירוע</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">שיחת אירוע</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>יואל וועבער</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9590</id>
    <revision>
      <id>601110</id>
      <parentid>572079</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T16:58:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>601110</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2515" sha1="e75yepprh3yv8ikgj981r9jiaa8k39u" xml:space="preserve">{{אישיות}}
ר' '''יואל וועבער''' אדער וויאזוי מען רופט אים יואלי פעטער וועבער צוליב די פילע יואלי'ס וואס די וועבער משפחה פארמאגט און ער איז דער איינציגסטער פעטער.

די וועבער משפחה זענען פון די פירנדע פיגורן אין [[פאפא]] חסידות. זייער פאטער דער ראש המשפחה ר' [[יודל וועבער]] א [[שוואגער]] פון ר' [[יוסף גרינוואלד]] פאפא רב, איז געווען דער לאנגיעריגער [[בעל תפילה]] און [[ראש ישיבה]] אין [[פאפא]]. זיינע זין  און [[טאכטער|טעכטער]] פארנעמען אלע פירנדע פאזיציעס אין דעם היינטיקן [[חרדים|חרדישע]] עולם ה[[עסקנות]]. ר' יואל איז דאס יונגסטע קינד וואס דינט אלס [[ראש העסקנים]] פאר [[פאפא]], [[תולדות אברהם יצחק]] און [[מאה שערים]] [[שטיבלאך]].

ער האט מלכתחילה געלערנט אין [[קלויזענבורג|קלויזענבורגער]] ישיבה אבער ער איז שטארק [[קנאות|קנאיש]] געשטימט און איז טאקע אן איידעם ביי א [[סאטמאר (הויף)|סאטמארער]] משפחה אין [[ירושלים]].

ער איז דער [[ירושלים]] [[קארעספאנדענט]] פאר דער חרדישער [[יידיש]]ער צייטונג [[נייעס באריכט]] .זיינע העכסט דראמאטישע רעפארטאזשן וועגן [[מיטל מזרח קאנפליקט]] ווערן געליינט דורך טויזנטער מיט דורשט אונטערן קאלום פונעם פענע נאמען י. ירושלמי. אויך האט ער אנדערע נעמען ווי אבא חנה ריבקין (אזא שפיל ווייל ער האט א טאכטער וואס הייסט חנה רבקה...) און נאך.

ער דינט אויך ווי א [[בילד]]ער [[רעפארטער]] פאר א סך [[חסידות|חסידישע]] הויפן אריינצושטעלן זייערע בילדער פראמינענט אין די וועכנטלעכע [[בילדער-מאגאזין]] פון [[ארץ ישראל]].

{{גרונטסארטיר:וועבער}}
[[קאַטעגאָריע:חרדישע זשורנאליסטן]]
[[קאַטעגאָריע:חרדישע שריפטשטעלער]]
[[קאַטעגאָריע:פאפא]]</text>
      <sha1>e75yepprh3yv8ikgj981r9jiaa8k39u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>עד טאונס</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9678</id>
    <revision>
      <id>601114</id>
      <parentid>474525</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T17:21:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>601114</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1521" sha1="6ssnuh62y4bwh96v6zgobb8pzz1ujzf" xml:space="preserve">[[טעקע:Edolphus Towns, official 109th Congress photo.jpg|thumb|left|עד טאונס]]{{אישיות}}{{אישיות}}'''עדאלפוס ''עד'' טאונס''' איז דער [[שווארצער]] [[קאנגרעסמאן]] וואס פארטרעט דעם צענטן דיסטריקט פון [[וויליאמסבורג]], און די געגנטן ארום, ווי [[פארט גרין]], [[בעדפארד סטייוועסענט]] א.א.וו. ער איז שוין אין קאנגרעס זינט  1983

ער איז א [[גלח]] און וועגן דעם האלטן ער אין איין געווינען ווייל ער האט חסידים וואס קאמפיינען פאר אים.

ביי די [[חסידישע]] אידן האט ער ר' [[משה דוד נידערמאן]] וואס איז אויף זיין פעיראל דורכן יאר צו פארזיכערן פאר אים די שטימן פון וויליאמסבורג.

איצט האט ער צוויי שטארקע קעגנער איינער [[ראגער גרין]] א לאקאלער [[אסעמבלימאן]] און לאקאלער קאונסיל מיטגליד, [[טשארלס באראן]] וואס איז א אפענער [[אנטיסעמיט]] זייענדיג דער איינציגסטער [[בלעק פעינטער]] פאליטיקער.

{{גרונטסארטיר:טאונס, עד}}
[[קאטעגאריע:קאנגרעסלייט]]
[[קאטעגאריע:וויליאמסבורג]]
[[קאטעגאריע:שווארצע]]
[[קאטעגאריע:גלחים]]
{{ביא-שטומף}}</text>
      <sha1>6ssnuh62y4bwh96v6zgobb8pzz1ujzf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601115</id>
      <parentid>601114</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T17:22:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>601115</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1394" sha1="po6qizs2nf8cvl7isogelkjtb0d6bgu" xml:space="preserve">{{אישיות}}'''עדאלפוס ''עד'' טאונס''' איז דער [[שווארצער]] [[קאנגרעסמאן]] וואס פארטרעט דעם צענטן דיסטריקט פון [[וויליאמסבורג]], און די געגנטן ארום, ווי [[פארט גרין]], [[בעדפארד סטייוועסענט]] א.א.וו. ער איז שוין אין קאנגרעס זינט  1983

ער איז א [[גלח]] און וועגן דעם האלטן ער אין איין געווינען ווייל ער האט חסידים וואס קאמפיינען פאר אים.

ביי די [[חסידישע]] אידן האט ער ר' [[משה דוד נידערמאן]] וואס איז אויף זיין פעיראל דורכן יאר צו פארזיכערן פאר אים די שטימן פון וויליאמסבורג.

איצט האט ער צוויי שטארקע קעגנער איינער [[ראגער גרין]] א לאקאלער [[אסעמבלימאן]] און לאקאלער קאונסיל מיטגליד, [[טשארלס באראן]] וואס איז א אפענער [[אנטיסעמיט]] זייענדיג דער איינציגסטער [[בלעק פעינטער]] פאליטיקער.

{{גרונטסארטיר:טאונס, עד}}
[[קאטעגאריע:קאנגרעסלייט]]
[[קאטעגאריע:וויליאמסבורג]]
[[קאטעגאריע:שווארצע]]
[[קאטעגאריע:גלחים]]</text>
      <sha1>po6qizs2nf8cvl7isogelkjtb0d6bgu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>טענעסי</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13323</id>
    <revision>
      <id>601106</id>
      <parentid>569818</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T16:26:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>601106</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1696" sha1="lw2zkbss287tazjrisbdnhmlegtum6g" xml:space="preserve">[[טעקע:tenessee.png|קליין|250px|טענעסי אין די פאראייניגטע שטאטן]]
[[טעקע:Tennessee State Capitol 2009.jpg|קליין|טענעסי שטאט קאפיטאל]]
'''טענעסי''' איז איינע פון די 50 [[שטאַטן פון אמעריקע]]. זי ווערט פארעכנט אלס א [[דרום שטאט|דרום (סאדערן) סטעיט]], ווי די [[איינוואוינער]] רעדן מיטן [[סאדערן אקצענט]], זי ליגט אין [[צענטער]] פון [[דרום-מזרח אמעריקע]].

עס [[גרעניץ|גרעניצט]] זיך פון [[צפון]] די שטאט [[קענטאקי]] און א ביסל [[ווירדזשיניע]], פון מזרח [[צפון קאראליינע]], פון דרום [[דזשארזשיע (שטאט)|דזשארדזשיע]], [[אלאבאמא]] און [[מיסיסיפי]], פון מערב [[ארקענסאו]] און [[מיזורי]].

די [[באפעלקערונג]] פונעם שטאַט לויטן 2020 צענזוס איז 6,910,840

די [[הויפט שטאט]] איז [[מעמפיס]].

די באוואוינטע שטעט זענען [[נעשוויל]] און [[מעמפיס]], וואו עס איז דא א [[אידישע געמיינדע]], און [[נאקסוויל]].

== אנערקענטע איינוואוינער ==
טענעסי איז דער היים שטאט פון [[על גאר]], וואס איז געווען [[וויצע-פרעזידענט]] ביי [[ביל קלינטאן]], און [[פרעזידענט קאנדידאט]] און יאר 2000. ער איז געווען דער [[סענאטאר]] פון [[טענעסי]].

{{פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע}}</text>
      <sha1>lw2zkbss287tazjrisbdnhmlegtum6g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>יעקב אליישר</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32293</id>
    <revision>
      <id>601112</id>
      <parentid>470613</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T17:06:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>601112</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2244" sha1="i4f3l675ooicdi3k0e07vfuyag4vous" xml:space="preserve">{{אישיות}}
הרב '''יעקב אליישר''' איז געווען א דיין און א שד&quot;ר. ער איז געווען אן אייניקל פון הרב יעקב ווילנא.

א חבר פונעם [[חיד&quot;א]], אבער ער שרייבט זיך אונטער פארן חיד&quot;א &quot;תלמידו הקטן&quot;, ער שרייבט אויפן חיד&quot;א &quot;קודש הקדשים עד שבחברון, אין ערוך אליו, הרב המופלא שבסנהדרין, מורי ורבי עטרת ראשי, מרן מלכא (מזרח ומערב ג' עמוד 324).

ער איז מיט אים ארויס געגאנגען דריי מאל קיין חוץ לערץ זאמלען געלט פאר די תלמידי חכמים פון [[חברון]]. אין יאר [[ה'תקי&quot;א]], [[ה'תקכ&quot;ג]] און  [[ה'תקל&quot;ג]]. דער חיד&quot;א האט זיך געטענה'ט מיט אים וויאזוי דער וועג זאל זיין צו מען זאל גיין מיט די באדואינער אדער נישט, דער חיד&quot;א שרייבט אויף איהם ודברתי להחכמם רבי יעקב אליישר טובא תוכחתי, ואמרתי לי נהי דבתורה אתה גדול ממני, אך בעניני העולם אינך מכיר כלום (מעגל טוב עמדו 49).

אין יאר [[ה'תקמ&quot;א]] האט ער זיך באזעצט אין [[צפת]], און נאך זעקס חדשים האט ער געשריבן בריוו פארן חיד&quot;א ער זאל זיך קומען באזעצן אין [[צפת]], און ווערן דארט דער רב הראשי, ער שרייבט מיט אויסטערלישע יראת הכבוד און מיט גאר גרויסע טיטלען פארן חיד&quot;א.

דער חיד&quot;א זעלבסט שרייבט אים עטליכע תשובות אין זיינע ספרים &quot;לבקשת החכם השלם הדיין המצויין כמוה&quot;ר יעקב אלישר נו&quot;ו ([[חיים שאל]] ח&quot;ב סי' ז'). אויך נאך זיין פטירה ברעגנט דער חיד&quot;א פון איהם אין חיים שאל ח&quot;א סי' ק&quot;א און אין [[פתח עינים]] ח&quot;ב מס' תמכוה דכ&quot;ח ע&quot;ב).

{{גרונטסארטיר:אליישר, יעקב}}
[[קאַטעגאָריע:רבנים אין ארץ ישראל]]</text>
      <sha1>i4f3l675ooicdi3k0e07vfuyag4vous</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>פוט-נאוט</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33610</id>
    <revision>
      <id>601099</id>
      <parentid>475641</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T15:00:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>601099</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="884" sha1="32wlajftzrfdc4qbgh1p6puccpksfok" xml:space="preserve">'''פוט-נאוט''' (ענגליש footnote) איז [[וועב-זייטל]] וואס פאר א מינימאלער אפצאל ווערט מען דארטן א [[מעמבער]] און זיי זענען געשטעלט אויף די טעמע פון דעם [[צווייטן וועלט קריג]], זיי זאמלען אינפארמאציע אויף פערזענליכע מענטשן וואס זענען דורכגעגאנגען דעם קריג.

זיי זענען לעצטנס געווען אין די נייעס, ווען זיי זענען געווען די ערשטע צו באקומען [[אינפארמאציע]] פון דעם [[באד ארעלסאן]] [[ארכיוו]]ן סענטער, איבער די ערשטע הונדערט טויזנט אידן וואס עס איז ארויסגעגעבן געווארן.

[[קאטעגאריע:חורבן אייראפע וועבזייטלעך‏]]</text>
      <sha1>32wlajftzrfdc4qbgh1p6puccpksfok</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>מאדאגאסקאר</title>
    <ns>0</ns>
    <id>39535</id>
    <revision>
      <id>601101</id>
      <parentid>553152</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T15:21:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>601101</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9239" sha1="l78y5ivd70weby1zlp9lp40acksfdm4" xml:space="preserve">{{אנדערע באדייטן|דאס=דאס אינזל לאנד|אנדער=דעם אנימירטן פילם|זעט=מאדאגאסקאר (2005 פילם)}}
{{מדינה
| נאמען = מאַדאַגאַסקאַר
| שטאַט = רעפובליק פון מאַדאַגאַסקאַר{{ש}} ''Repoblikan'i Madagasikara{{ש}}République de Madagascar''
| פאן בילד = Flag_of_Madagascar.svg
| סימבאל בילד =   Seal_of_Madagascar.svg
| מאפע =  Location Madagascar AU Africa.svg 
| זינגליד = 
| קאנטינענט = [[אפריקע]]
| אפיציעלע שפראך = [[מאלאגאסי]] [[פראנצויזיש]]
| הויפטשטאט = [[אנטאנאנאריווא]] {{קליין|{{coord|18|55|S|47|31|E|display=inline|type:city}}}}
| רעגירונג =          &lt;!--
| ראש מלוכה טיטל =    גרונטלעך: פרעזידענט --&gt;
| ראש מלוכה = 
| פרעמיער מיניסטער = 
| גרינדונג דאטום = 26סטן יוני 1960 (פון [[פראנקרייך]])
| פלאך מאס = 587,041
| וועלט גראדונג פלאך = 47סט
| פראצענט וואסער = 0.009%
| באפעלקערונג צאל = 22,005,222    {{קליין|2012}}&lt;ref name=cia/&gt;
| וועלט גראדונג באפעלעקרונג = 53סט
| באפעלקערונג ענגקייט = 35.2
| פראדוקט ווערדע = $20.400 ביליאן&lt;ref name=imf2&gt;{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2012/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=25&amp;pr.y=14&amp;sy=2009&amp;ey=2012&amp;scsm=1&amp;ssd=1&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1&amp;c=674&amp;s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&amp;grp=0&amp;a= |title=Madagascar |publisher=International Monetary Fund |accessdate=19 April 2012 |archiveurl=http://www.webcitation.org/6AJw9Rnle |archivedate=31 August 2012}}&lt;/ref&gt;

| וועלט גראדונג פראדוקט ווערדע = 128
| וואלוטע = [[מאלאגאסי אריארי]] (MGA)
| צייט זאנע = [[מזרח אפריקע צייט]] UTC +3
| אינטערנעט דאמיין = mg
| טעלעפאן קאד = 261
| באמערקונגען = 
}}מאדאגאסקאר איז אן [[אינזל לאנד|אינזל-לאנד]] וואס געפינט זיך אין [[אינדישער אקעאן|אינדישן אקעאן]], אנטקעגן דער דרום-מזרח ברעג פון [[אפריקע]]. די [[אינזל]] מאדאגאסקאר אליין איז די פערטע גרעסטע אינזל אויף דער וועלט, נאך [[גרינלאנד]], [[ניי-גינע|נײ-גינע]], און [[בארנעא|באָרנעאָ]]. דאס לאנד כאפט אריין אויך עטליכע קליינערע אינזלעך אין דער געגנט. די [[הויפטשטאט]] און גרעסטע שטאט פונעם לאנד הייסט [[אנטאנאנאריווא|אנטאנאנאריוואו]], וואס געפינט זיך אין מיטן פונעם לאנד אויף א הויכן [[פלאטא]].

== געאגראפיע ==
מאדאגאסקאר ליגט בערך 400 קילאמעטער אוועק פון [[מאזאמביק]], אפגעטיילט דורך דעם [[מאזאמביק קאנאל|מאזאמביק-קאנאל]]. די אינזל איז לאנג בערך 1,600 קילאמעטער און ברייט ביז 570 קילאמעטער, מיט א גאנצע פלאך פון בערך 587,000 קוואדראט קילאמעטער. אין מיטן פונעם לאנד געפינען זיך הויכע בערג און פלאטאען, בשעת אינעם מזרח טייל איז דא א שמאלע ברעג-ליניע מיט [[רעגנוואלד|רעגנוועלדער]], און אינעם מערב טייל זענען דא טריקענערע געגנטן מיט [[סאוואנע|סאוואנעס]] און לויב-וועלדער.

== געשיכטע ==
מענטשן האבן זיך ערשט באזעצט אויף מאדאגאסקאר בערך 2,000 יאר צוריק, הויפטזעכליך מענטשן וואס זענען אריבער פונעם אינזל באָרנעאָ אין [[דרום-מזרח אזיע]], צוזאמען מיט שפעטערדיגע אריינוואונדערונגען פון אפריקע. דאס האט באשאפן א גאר אומגעוויינטליכע קולטור וואס איז א מישונג פון אזיאטישע און אפריקאנער השפעות. אין משך פון די יארהונדערטן האבן זיך אנטוויקלט פארשידענע קעניגרייכן אויף דער אינזל, מיט'ן [[מערינא קעניגרייך|מערינא-קעניגרייך]] אלס איינע פון די שטערקסטע, וואס האט אין [[19טער י&quot;ה|19טן יארהונדערט]] פאראייניגט א גרויסן טייל פון דער אינזל אונטער איין הערשאפט. [[פראנקרייך]] האט אנגעהויבן אריינדרינגען אין מאדאגאסקאר אין שפעטן 19טן יארהונדערט, און אין יאר [[1897]] איז דאס לאנד געווארן א [[פראנצויזישע קאלאניע]]. דאס איז געבליבן אזוי ביז דעם 26טן יוני 1960, ווען מאדאגאסקאר האט באקומען זיין אומאפהענגיקייט. זינט דעמאלט האט דאס לאנד דורכגעמאכט עטליכע פאליטישע איבערקערענישן, אריינגערעכנט [[רעוואלוציע|רעוואלוציעס]] און קעמפן צווישן פארשידענע פירערשאפטן.

== באפעלקערונג און שפראך ==
אין מאדאגאסקאר וואוינען הײַנט בערך 30 מיליאן מענטשן. די אריינוואוינער ווערן גערופן מאלאגאסי, און זיי טיילן זיך אויס אין פארשידענע עטנישע גרופעס, ווי די מערינא, בעצימיסאראקא, סאקאלאווא, און נאך אנדערע. די אפיציעלע שפראכן זענען מאלאגאסי, א שפראך מיט אזיאטישע וואורצלען, און פראנצויזיש, וואס איז געבליבן פונעם קאלאניאלן תקופה. וואס שייך רעליגיע, פאלגן א גרויסער טייל פון דער באפעלקערונג טראדיציאנעלע מאלאגאסישע גלויבנס וואס דרייען זיך ארום אהנקען-פארערונג, בשעת אנדערע זענען קריסטן, און א קליינע צאל זענען מוסולמענער.

== עקאנאמיע ==
מאדאגאסקאר איז איינס פון די ארעמסטע לענדער אויף דער וועלט, מיט דער מערהייט פון דער באפעלקערונג וואס לעבט פון לאנדווירטשאפט. דאס לאנד איז וועלט-באוואוסט פאר וואנילע - מאדאגאסקאר פראדוצירט א גרויסן טייל פון דער וועלט'ס וואנילע-פראדוקציע. אנדערע וויכטיגע פראדוקטן זענען רייז, קאווע, ניאלקעס, און פארשידענע אנדערע צוקערוואַרג-פרוכטן. עס ווערט אויך געגראבן עטליכע מינעראלן אינעם לאנד, אריינגערעכנט זאפירן.

== נאטור ==
מאדאגאסקאר איז וועלט-באוואוסט פאר זיין גאר אומגעוויינטליכע נאטור. ווייל די אינזל איז שוין מיליאנען יארן אפגעשיידט פונעם אפריקאנער קאנטינענט, האבן זיך דארטן אנטוויקלט טויזנטער ספעציעס וואס געפינען זיך נישט ערגעץ אנדערש אויף דער וועלט. די באקאנטסטע זענען די לעמורן - א מין קליינע פרימאטן וואס לעבן בלויז אויף מאדאגאסקאר. עס זענען אויך דא די באוימער &quot;באאבאב&quot;, וואס זעען אויס זייער מאדנע מיט זייער דיקן שטאם, און נאך אסאך אנדערע אומגעוויינטליכע געוויקסן און חיות, ווי כאמעלעאנען און פארשידענע מינים פייגל.

== קולטור ==
די מאלאגאסישע קולטור איז א רייכע מישונג פון אזיאטישע, אפריקאנער, און פראנצויזישע השפעות. א וויכטיגער טייל פון דער טראדיציע איז דער כיבוד פאר די אהנעס, וואס דריקט זיך אויס דורך פארשידענע צערעמאניעס. די מוזיק און טאנץ זענען אויך א וויכטיגער טייל פונעם מאלאגאסישן לעבן, און יעדע געגנט פונעם לאנד האט אירע אייגענע מינהגים און טראדיציעס.

== זע אויך ==
אפריקע אינדישער אקעאן לעמורן


[[טעקע:Nosy Iranja, Madagascar, 2025-09-17, DD 21.jpg|קליין|מאדאגאסקאר ים ברעג]]

== רעפערענצן ==
{{רעפליסטע|
refs= 
{{הערה|שם=cia|
{{CIA וועלט פאקטבוך
|cc=  ma &lt;!-- 
|לאנד= גרונטלעך {{בלאטנאמען}}--&gt;
|יאר= 2011
|צוטריט דאטע= 24סטן אויגוסט
|צוטריט יאר= 2011
}}
}}
}}

{{אפריקע}}
[[קאַטעגאָריע:אינדזלען]]</text>
      <sha1>l78y5ivd70weby1zlp9lp40acksfdm4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>קריסטאפער היטשענס</title>
    <ns>0</ns>
    <id>42191</id>
    <revision>
      <id>601102</id>
      <parentid>564484</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T15:36:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>601102</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3177" sha1="c8vzt64r6mr3gesky29dodbqsd048px" xml:space="preserve">{{יתום}}
[[טעקע:Christopher_Hitchens_crop.jpg|קליין]]{{אישיות
| נאמען = קריסטאפער היטשענס
| געבורט דאטע = Christopher Eric Hitchens
13 אפריל 1949
| טויט דאטע = 15 דעצעמבער 2011 (62 יאר )
| געבורט ארט = [[האמפּשיר]],  [[ענגלאנד]]
| מקום פטירה = [[היוסטאָן]], [[טעקסאס]]
}}
'''קריסטאפער היטשענס''' ([[ענגליש]]: ''Christopher Hitchens'';{{ר}} 13טן אפריל 1949 - 15טן דעצעמבער 2011) איז געווען א בריטיש־אמעריקאנער כאריזמאטישער [[שרייבער|שרײַבער]], [[פילאסאפיע|פילאָסאָף]], דעבאטירער, [[זשורנאליסט]], [[אטעיזם|אטעיסט]], [[מארקסיזם|מארקסיסט]] און [[אנטי ציוניזם|אנטי-ציוניסט]] פון יידישן אָפּשטאם.

אין זײַנע לעצטע יאָרן, בפרט זינט די אטאקעס פון [[9/11|סעפטעמבער דעם עלפטן]], איז ער ספּעציעל באקאנט געוואָרן מיט זײַן שטארקער אפּאזיציע צו אָרגאניזירטער [[רעליגיע]] מיט עס באשולדיקן צו ברענגען אלע פּראבלעמען און צרות וואָס זענען דאָ אין דער מענטשהייט.

== ביאגראפיע ==
ער איז געבוירן דעם 13סטן אפּריל 1949 אין [[האמפשיר|האמפּשיר]], [[ענגלאנד]]. זײַן מוטער איז געווען א יידישע אָבער ער איז ערשט געוואויר געווארן דערפון אין 1987.

אין 1981 איז ער געקומען צו די [[פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע|פאראייניגטע שטאטן]].

ער איז געשטאָרבן דעם 15טן דעצעמבער 2011 אין [[היוסטן|היוסטאָן]], [[טעקסאס]].

== פילמאגראפיע ==
* אלץ וואָס איר דארפט וויסן, 1993
* פּרינצעסין דיאנא: דעם טאָג דערנאָך, 1998
* בלאג קריג, 2006

== ביבליאגראפיע ==
* באשולדיקן דעם קרבן, 1988
* די מאָנארכיע, 1990
* בלויז פאר די ארגומענט, 1993
* דער געריכט פון הענרי קיסינזשער, 2001
* גאָט איז נישט גרויס, 2007
* איז קריסטנטום גוט פאר דער וועלט, 2008
* מאָראל, 2012


== וועב ==
{{קאמאנסלינק}}
* א דעבאט וועגן דער עקזיסטענץ פון גאָט https://www.youtube.com/watch?v=oVZnwZdh-iM
* [http://www.haaretz.co.il/literature/study/1.1619802  ארטיקל] אין [[הארץ]] וועגן זיין לעצטן [[בוך]] 

{{גרונטסארטיר:היטשענס, קריסטאפער}}
[[קאַטעגאָריע:בריטישע מענטשן]]
[[קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן]]
[[קאַטעגאָריע:אמעריקאנער שרייבער]]
[[קאַטעגאָריע:יידישע זשורנאליסטן]]
[[קאַטעגאָריע:בריטישע אטעיסטן]]
[[קאַטעגאָריע:פילאסאפן]]
{{ביא-שטומף}}</text>
      <sha1>c8vzt64r6mr3gesky29dodbqsd048px</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601104</id>
      <parentid>601102</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T15:49:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>601104</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2867" sha1="o1urhtwun2ntbz0zwjnp1b7ukzzwtn3" xml:space="preserve">{{יתום}}
[[טעקע:Christopher_Hitchens_crop.jpg|קליין]]{{אישיות}}
'''קריסטאפער היטשענס''' ([[ענגליש]]: ''Christopher Hitchens'';{{ר}} 13טן אפריל 1949 - 15טן דעצעמבער 2011) איז געווען א בריטיש־אמעריקאנער כאריזמאטישער [[שרייבער|שרײַבער]], [[פילאסאפיע|פילאָסאָף]], דעבאטירער, [[זשורנאליסט]], [[אטעיזם|אטעיסט]], [[מארקסיזם|מארקסיסט]] און [[אנטי ציוניזם|אנטי-ציוניסט]] פון יידישן אָפּשטאם.

אין זײַנע לעצטע יאָרן, בפרט זינט די אטאקעס פון [[9/11|סעפטעמבער דעם עלפטן]], איז ער ספּעציעל באקאנט געוואָרן מיט זײַן שטארקער אפּאזיציע צו אָרגאניזירטער [[רעליגיע]] מיט עס באשולדיקן צו ברענגען אלע פּראבלעמען און צרות וואָס זענען דאָ אין דער מענטשהייט.

== ביאגראפיע ==
ער איז געבוירן דעם 13סטן אפּריל 1949 אין [[האמפשיר|האמפּשיר]], [[ענגלאנד]]. זײַן מוטער איז געווען א יידישע אָבער ער איז ערשט געוואויר געווארן דערפון אין 1987.

אין 1981 איז ער געקומען צו די [[פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע|פאראייניגטע שטאטן]].

ער איז געשטאָרבן דעם 15טן דעצעמבער 2011 אין [[היוסטן|היוסטאָן]], [[טעקסאס]].

== פילמאגראפיע ==
* אלץ וואָס איר דארפט וויסן, 1993
* פּרינצעסין דיאנא: דעם טאָג דערנאָך, 1998
* בלאג קריג, 2006

== ביבליאגראפיע ==
* באשולדיקן דעם קרבן, 1988
* די מאָנארכיע, 1990
* בלויז פאר די ארגומענט, 1993
* דער געריכט פון הענרי קיסינזשער, 2001
* גאָט איז נישט גרויס, 2007
* איז קריסטנטום גוט פאר דער וועלט, 2008
* מאָראל, 2012


== וועב ==
{{קאמאנסלינק}}
* א דעבאט וועגן דער עקזיסטענץ פון גאָט https://www.youtube.com/watch?v=oVZnwZdh-iM
* [http://www.haaretz.co.il/literature/study/1.1619802  ארטיקל] אין [[הארץ]] וועגן זיין לעצטן [[בוך]] 

{{גרונטסארטיר:היטשענס, קריסטאפער}}
[[קאַטעגאָריע:בריטישע מענטשן]]
[[קאַטעגאָריע:אמעריקאנער יידן]]
[[קאַטעגאָריע:אמעריקאנער שרייבער]]
[[קאַטעגאָריע:יידישע זשורנאליסטן]]
[[קאַטעגאָריע:בריטישע אטעיסטן]]
[[קאַטעגאָריע:פילאסאפן]]
{{ביא-שטומף}}</text>
      <sha1>o1urhtwun2ntbz0zwjnp1b7ukzzwtn3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>דעמי לאוואטא</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43929</id>
    <revision>
      <id>601113</id>
      <parentid>516420</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T17:18:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>601113</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="859" sha1="gqz70f0lcgdkf2ch4le7zfm5vyruxel" xml:space="preserve">{{יתום}}{{אישיות}}
[[טעקע:Demi Lovato 2, 2013.jpg|קליין]]
'''דעמעטריאַ דעוואָן &quot;דעמי&quot; לאָוואַטאָ''' ([[ענגליש]]: ''Demetria Devonne &quot;Demi&quot; Lovato'', געבוירן [[20סטן אויגוסט]] [[1992]]) איז אן אמעריקאנע זינגערין, אקטריסע, שרייבערין און פילאנטראפין.

== וועבלינקען ==
* [http://www.demilovato.com אפיציעלע וועבזייטל] {{לינקשפראך|ענגליש}}
* [https://twitter.com/#!/DDLOVATO טוויטער]
* [http://www.youtube.com/user/therealdemilovato אפיציעלע ויטוב קאנאל]
*{{Imdb name|id=1416215}}

{{ביא-שטומף}}

{{DEFAULTSORT:לאוואטא, דעמי}}
[[קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן]]
[[קאטעגאריע:זינגער]]
[[קאטעגאריע:אקטיארן]]</text>
      <sha1>gqz70f0lcgdkf2ch4le7zfm5vyruxel</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>אבישי בן צרויה</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52129</id>
    <revision>
      <id>601103</id>
      <parentid>600992</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T15:48:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>601103</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4295" sha1="1r1r14fmxqer8z8nlizhtk1iw9aqyk3" xml:space="preserve">{{אישיות
| נאמען = אבישי בן צרויה
| מדינה = ארץ ישראל
| געבורט דאטע = בערך ב, תת&quot;ס
}}

'''אבישי בן צרויה''' איז א וויכטיגער תנ״כישער פיגור אין דער צייט פון [[דוד המלך]], און איינער פון די בארימטע גיבורי דוד. ער ווערט דערמאנט אין [[ספר שמואל]] און [[ספר דברי הימים]] אלס א גרויסער גבור, און אלס דער זון פון צרויה און ברודער פון [[יואב בן צרויה]] און [[עשהאל]].

[[טעקע:David and Abishai at Saul's camp.jpg|thumb|240px|An 1873 illustration of Abishai (centre) encouraging David (right) to strike Saul.|ממוזער|מרכז| אילוסטראציע פון [[1873]], אין וועלכן אבישי (צענטער) זעט מען ערמוטיקן [[דוד המלך]] (אויף רעכטס) צו שלאגן [[שאול המלך]] (אויף די לינקע)]]

== ביאגראפיע ==

אבישי איז געווען דער זון פון [[צרויה]], וועלכע איז געווען די שוועסטער פון [[דוד המלך]], און ממילא איז ער געווען א נאענטער קרוב צו דעם מלך. צוליב דעם האט ער געהאט א שטארקן און נאענטן קשר צום [[מלכות בית דוד]], און איז געווען צווישן די לוחמים אין זיין ארמיי.

אין די פסוקים ווערט ער געשטעלט אלס איינער פון די ''שלושה גיבורים'' און פון די עליטע קעמפער וואס האבן געדינט דוד המלך מיט גרויס מסירות נפש און איבערגעגעבנקייט.

== העלדישע מעשים ==

אין [[ספר שמואל ב']] ווערט דערציילט אז אין א מלחמה קעגן די [[פלשתים]], האט א ריזישער פלשתי, [[ישבי]] בנוב, געוואלט הרגענען דוד המלך. אבישי האט שנעל רעאגירט, אים באקעמפט און געהרג'עט, און אזוי געראטעוועט דעם לעבן פון דוד המלך&lt;ref&gt;[[ספר שמואל ב']], פרק כ״א – די מלחמה מיט די פלשתים און דער ריז אישבי בנוב&lt;/ref&gt;.

אין [[שמואל ב׳ כ״ג|שמואל ב׳]] ווערט ער אויך דערמאנט צווישן די [[שלושים גיבורים]], און ווערט ארויסגעברענגט אלס איינער פון די שטארקסטע קעמפער אין דוד׳ס ארמיי.&lt;ref&gt;[[ספר שמואל ב']], פרק כ״ג – ליסטע פון די גיבורי דוד און אבישי צווישן זיי&lt;/ref&gt;

אין עטליכע מסורות ווערט אויך דערציילט אז אבישי האט געקעמפט קעגן א גרויסע צאל שונאים און איז ארויסגעקומען מיט גרויס נצחון, וואס ווייזט אויף זיין אויסערגעווענליכע גבורה.&lt;ref&gt;[[ספר דברי הימים א']], פרק י״א – איבער די גיבורי דוד און זייערע מעשים&lt;/ref&gt;

== ראלע אין מלכות דוד ==

אבישי איז געווען נישט בלויז א פשוטער חייל, נאר א חשובער קאמאנדיר אין דער ארמיי פון [[דוד המלך]]. ער האט געקענט פירן מלחמות און האט אפט געהאט א הויפט ראלע אין מיליטערישע שליחותן.

== משפחה ==

אבישי איז געווען א טייל פון דער באקאנטער משפחה פון [[צרויה]]:

* [[יואב בן צרויה]] – הויפט גענעראל פון [[דוד המלך]]
* [[עשהאל]] – שנעלער קעמפער, וועלכער איז אומגעקומען דורך [[אבנר בן נר]]


די משפחה ווערט באטראכט אלס איינע פון די מערסט איינפלוסרייכע מיליטערישע משפחות אין [[מלכות בית דוד]].

== זען אויך ==

[[דוד המלך]]
[[גיבורי דוד]]
[[יואב בן צרויה]]
[[מלכות בית דוד]]

== רעפערענצן ==

[[קאַטעגאָריע:פערזענלעכקייטן אין תנ&quot;ך]]
{{יתום}}</text>
      <sha1>1r1r14fmxqer8z8nlizhtk1iw9aqyk3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>איתמר גינזבערג</title>
    <ns>0</ns>
    <id>53030</id>
    <revision>
      <id>601107</id>
      <parentid>583544</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T16:51:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>601107</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1172" sha1="jl2ko8tpdnrmma7dalv4ey11ed1mcp7" xml:space="preserve">{{אישיות
| נאמען = הרב איתמר גינזבערג
| בילד = [[File:Rabbi Issamar Ginzberg.jpeg|thumb|איתמר גינזבערג]]
| וואוינארט = [[פאראייניגטע שטאטן]]-[[ארץ ישראל]]
| פעילות בולטת = [[קול מבשר רעדנער|קול מבשר]]
| פאך = ביזנעס יועץ, רעדנער, רב,
| וועבזייטל = [https://rabbiissamar.com]
}}

הרב '''איתמר גינזבערג''' איז א [[ביזנעס]] יועץ אין א ביזנעס סטראטעגיסט. ער שרייבט ביזנעס ארטיקלען אין [[יעזורי]], און אין דער ענגלישער [[המודיע]].  

ער איז אויך א [[רעדנער]] און האט א [[פאדקעסט|פאדקאסט]] יעדע וואך דינסטאג אויף [[קול מבשר]] מיטן נאמען ״יום שנכפל בו כי טוב״.

[[קאַטעגאָריע:ביאגראפיע שטומף]]
[[קאַטעגאָריע:רעדנער]]
[[קאַטעגאָריע:חסידים]]
[[קאַטעגאָריע:ביזנעסלייט]]
[[קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן]]
{{DEFAULTSORT:גינזבערג, איתמר}}</text>
      <sha1>jl2ko8tpdnrmma7dalv4ey11ed1mcp7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>קדושת יום טוב</title>
    <ns>0</ns>
    <id>53062</id>
    <revision>
      <id>601111</id>
      <parentid>572073</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T17:00:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>601111</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="366" sha1="1ouc36sc7reiuusva2e5uqvur4p9a5i" xml:space="preserve">'''קדושת יום טוב''' איז די ספר אפגעשריבן די תורה'ס פון [[חנניה יום-טוב ליפא טייטלבוים|רבי חנניה יו&quot;ט (ליפא) טייטלבוים]].

געדריקט צום ערשטן מאל אין יאר [[תרס&quot;ה|ה'תרס&quot;ה]] א יאר נאך זיין פטירה.


[[קאַטעגאָריע:ספרים]]</text>
      <sha1>1ouc36sc7reiuusva2e5uqvur4p9a5i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>אילאן מאסק</title>
    <ns>0</ns>
    <id>53491</id>
    <revision>
      <id>601093</id>
      <parentid>601058</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T14:17:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>601093</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28015" sha1="htz07xklpewg3eac6c7o07legcdqz4y" xml:space="preserve">{{אישיות
| נאמען = אילאן מאסק
| מדינה = {{דגל|קנדה||+}}, {{דגל|ארצות הברית||+}}
| פעילות בולטת = אויפשטעלן [[SpaceX]] און פירן [[טעסלע]]
}}
'''אילאן ריוו מאסק''' (אדער '''עלאן מאסק''', [[ענגליש]]: ''Elon Reeve Musk'';  געבוירן 28סטן יוני 1971) איז אַ [[דרום אפריקע|דרום אפריקאנער]]-געבוירענער [[קאנאדע|קאַנאַדישער]]-[[פאראײניגטע שטאטן|אמעריקאנער]] [[אונטערנעמערשאפט|אונטערנעמער]], [[אינזשעניר]] און [[אינדוסטריע|אינדוסטריעלע]] [[דעזיין|דעזיינער]]. מאסק איז דער גרינדער, גענעראַל פאַרוואַלטער (מנכ&quot;ל; CEO), הויפּט [[טעכנאלאגיע|טעכנאָלאָגיע]] אָפיציר (CTO) און הויפּט דיזיינער פון SpaceX, גענעראַל פאַרוואַלטער און פּראָדוקט אַרכיטעקט פון [[טעסלע|טעסלא]], גרינדער פון The Boring Company און קאָ-גרינדער פון ניוראלינק און OpenAI. אין 2022 האט ער געחתמעט אַ אָפּמאַך צו אפקויפן די געזעלשאַפטליכע נעץ [[טוויטער]]. אין 2018 ער באקומען דעם טיטל פון יונגערמאַן פון די קעניגליכע געזעלשאפט (פון ענגלאנד), און איז געווען ראַנגירט 25 אויף דער ליסטע פון די שטערקסטע מענטשן אין דער וועלט לויט Forbes. אין יאנואר 2021 איז ער געווארן צום ערשטן מאל דער רייכסטער מענטש אין דער וועלט, מיט א פארמעגן געשאצט אויף ארום 200 ביליאן דאלאר. אין אפריל 2022 איז זיין פארמעגן געשאצט געווארן דורך [[פארבס]] אויף ארום 265 ביליאן דאלאר.

== ביאגראפיע ==
אילאן מאסק איז געבוירן און אויפגעוואקסן אין פּרעטאָריאַ, [[דרום אפריקע]], צו אַ [[קריסטנטום|קריסטלעך]] משפּחה פון [[אייראפע|אייראפעאישן]] אָפּשטאַם. זיין פאטער, עראָל מאסק, אויך אַ געבוירענער פון דרום אפריקע, איז אַן עלעקטראָמעכאַניק־אינזשעניר, פּילאָט, מאַטראָז, קאָנסולטאַנט און פאַרמעגנס דעוועלאָפּער. זיין מוטער, מאי מאסק, איז אַ [[קאנאדע|קאַנאַדע]] -געבוירן דייאַטישאַן. מאסק האט אַ אינגערער ברודער, וואָס איז געווען זיין פרי געשעפט שותף, און אַ אינגערע שוועסטער וואָס לויפט די ווידעא סטרימינג פירמע Passionflix.

אין 1980 האבן זיינע עלטערן זיך גע׳גט. בערך צוויי יאָר נאָך זייער גט, זינט זיינע געשוויסטער האבן אויסדערוויילט צו לעבן מיט זייער מוטער, האט מאסק אויסדערוויילט צו לעבן מערסטנס מיט זיין פאטער אין דרום אפריקע אין די סובורבס פון פּרעטאָריאַ, אַ באַשלוס וואָס ער האט שפּעטער באַדויערט. מאסק האָט געשילדערט זיין פאטער ווי &quot;אַ שרעקלעכער מענטש [...] כּמעט יעדע שלעכטע זאַך וואס מען קען נאר טראכטן - האט ער געטון.&quot;

אַלס קינד, איז מאסק געווען אַ ענטוזיאסטישער ליינער, און אין די עלטער פון 10 ער געווארן אינטערעסירט אין [[קאמפיוטעריי|קאמפּיוטעריי]]. ער האָט זיך אויסגעלערנט פּראָגראַמירן און ביי 12 יאָר ער האָט פאַרקױפט אַ קאָמפּיוטער־שפּיל װאָס ער האָט געשאַפן מיטן נאָמען &quot;בלאַסטאַר&quot; צו דעם זשורנאַל &quot;PC and Office Technology&quot; פאַר ארום $500. מאסק האט באמערקט אז פון יסוד בוך סעריע פון [[אייזיק אזימאוו]] האט ער זיך געלערנט אז מען זאל &quot;פרובירן אויסקלייבן אקציעס וועלכע קענען פארלענגערן ציוויליזאציע, מינימיזירן די שאנסן פון א פינצטערער תקופה און פארקירצן אזא עפאכע אויב עס פאסירט&quot;.

אלס קינד האט ער געלערנט אין א אידישן קינדערגארטן און שפעטער אין א פריוואטער עלעמענטארשול &quot;וואטערקלאף&quot; אין פרעטוריער. דערנאָך האָט ער געלערנט אין &quot;ברייאנסטאָן&quot; פּובליק שולע, און שפּעטער גראַדואירט פון Pretoria Boys High School. טראָץ זיין פאטער'ס פאַרלאַנג צו לערנען אין קאלעדזש אין פּרעטאָריאַ, איז מאסק געווען אנטשלאסן זיך צו אַריבערציען צו די פאַראייניגטע שטאַטן, גלויבנדיג אַז &quot;אין [[אמעריקע|אַמעריקע]] קען מען טון גרויסע זאכן, מער ווי אן אנדערע מדינה אין דער וועלט.&quot; מאסק האט געוואוסט אז עס וועט זיין גרינגער פאר אים צו דערגרייכן די [[פאראײניגטע שטאטן|פאראייניגטע שטאטן]] פון קאנאדע, דערפאר איז ער אריבער קיין [[קאנאדע]] קעגן זיין פאטער'ס ווילן אין יוני 1989, ווען ער איז געווען 17.

אין מאי 2021, האט מאסק ערשט געמאלדן, אויף א [[טעלעוויזיע פראגראם]], אַז ער איז דיאַגנאָזירט מיט אַספּערגער־סינדראָם.


== ביזנעסער ==

=== Zip2 ===
אין 1995 האָט מאַסק, צוזאַמען מיט זײַן ברודער קימבאל און גרעג קורי, געגרינדעט [[Zip2]], אַ סאָפטווער־פֿירמע וואָס האָט אַנטוויקלט אַן אָנליין שטאָט־גייד פֿאַר דער צייטונג־אינדוסטריע מיט מאַפּעס, דירעקציעס און טעלעפאָן־נומערן.אין 1999 האָט Compaq אָפּגעקויפט Zip2 פֿאַר 307 מיליאָן דאָלאַר, און מאַסק האָט באַקומען בערך 22 מיליאָן דאָלאַר פֿאַר זײַן 7% טייל אין דער פֿירמע. 

=== X.com און PayPal ===
אין 1999, האט אילאן מאסק געקא-גרינדעט X.com, אַן אָנליין פינאַנציעל פירמע און EMAIL פעימענט פירמע.  די פירמע האט געטוישט די נאמען אויף [[PayPal]] אין 2001 אין 2002, איז עס אפגעקויפט געווארען דורך eBay פֿאַר $ 1.5 ביליאָן (היינט $ 2,700,000,000) אין סטאקס, פון וואָס מאַסק האט באקומען $ 175.8 מיליאָן (היינט $320,000,000). אין 2017, האט מאַסק געקויפט די דאָומיין X.com פון PayPal פֿאַר אַ אומבאקאנטע סומע. 

=== ספעיס עקס ===
אין 2001, האט  מאַסק נאך צוויי דורכגעפאלענע נסיעות קיין מאסקווע צו קויפן אינטערקונטינענטאלע באליסטישע מיסילן (ICBM) רוסלאנד באַשלאָסן אַנשטאָט צו ביליגע ראַקעטן.  מיט $ 100 מיליאָן פון זיין פריערדיגע געלט, (היינט $ 180,000,000 ) האט מאַסק געגרינדעט [[ספעיס עקס]] אין מאי 2002 און געווארן די פירמע'ס CEO און הויפּט אינזשעניר.

=== '''סטארלינק''' ===
אין 2015 האָט SpaceX אָנגעהויבן אַנטוויקלען Starlink, אַ קאָנסטעלאַציע פֿון נידעריק־ערד־אָרביט סאַטעליטן צו צושטעלן אינטערנעט־צוטריט. נאָך פּראָוטאַטיפּ־לאָנטשעס אין 2018, איז דער ערשטער גרויסער אויסשטעל דורכגעפֿירט געוואָרן אין מײַ 2019.בײַ מײַ 2025 זענען איבער 7,600 סאַטעליטן געווען אין אָרביט, וואָס מאַכט Starlink איינע פֿון די גרעסטע סאַטעליט־נעצן אין דער וועלט. דער גאַנצער קאָסטן פֿון דעם פּראָיעקט ווערט געשאַצט אויף בערך 10 ביליאָן דאָלאַר.

=== טעסלא ===
טעסלא אינק. (לכתחילה „טעסלא מאטארס“) איז געגרינדעט געווארן אין 2003 דורך מארטין עבערהארד און מארק טארפענינג. אין 2004 איז אילאן מאסק געווארן הויפּט אינוועסטאָר און טשערמען, און אין 2008 איז ער געווארן CEO.

אין 2020 איז טעסלא געוואָרן די מערסט ווערטפולע אויטאָ־פֿירמע אין דער וועלט, און אין 2021 האָט זי דערגרייכט אַ מאַרק־ווערד פון איבער 1 טריליאָן דאָלאַר.

==== טעסלא ענערגיע סאולער סיטי ====
[[טעסלא ענערגיע]] איז א אפטיילונג פון טעסלא וואס פארקויפט זון-פאנעלן, זון-דאכער, און באטאריע-סיסטעמען ווי דער פאוערוואל און מעגאפאק. די אפטיילונג איז אנטשטאנען אין 2016 ווען טעסלא האט אפגעקויפט [[סאלארסיטי]] פאר בערך 2 ביליאן דאלאר. טעסלא ענערגיע ווערט גענוצט אין צענדליגער לענדער ארום דער וועלט צו שטיצן עלעקטרישע נעצן מיט באנייבארע ענערגיע-קוועלער.

=== נויראלינק ===
[[נויראלינק]] איז א פירמע וואס דער עשיר איילאן מאסק האט מיטגעגרינדעט אין 2016, וואס וויל פאראייניגן דעם מענטשלעכן מוח מיטן קינסטלעכן שכל דורך א קליין שטיקל וואס מ'לייגט אריין אין מוח. די אמעריקאנער רעגירונג האט אין סעפטעמבער 2023 געעלויבט נויראלינק אנהייבן פראבן אויף מענטשן.

=== די באורינג פֿירמע ===
[[טעקע:Elon_Musk_Accelerates_the_Boring_(45716125474).jpg|טעקסט=Musk speaks to a crowd of journalists. Behind him is a lighted tunnel.|קליין|מאַסק בעשאַס די ינאַגוראַציע פון די 2018 באָרינג פּרובירן טונעל אין האָותאָרן, קאַליפאָרניאַהאָתאָרן, קאַליפֿאָרניאַ]]
אין 2017, מאַסק גרינדט די באָרינג פירמע צו בויען טונעלס; ער אויך גילוי פּלאַנז פֿאַר ספּעשאַלייזד, אונטערגראונד, הויך באַלעבאָס פאָרמיטלען וואָס קען פארן אַרויף צו 150 מייל פּער שעה (240 קמ / שעה) און אַזוי עביוטינג אויבערגראונד פאַרקער אין הויפּט שטעט. &lt;ref&gt;{{Cite news|last=Petrova|first=Magdalena|date=July 20, 2021|title=Why Elon Musk's Boring Company is finding that traffic is tough to fix|url=https://www.cnbc.com/2021/07/20/why-elon-musks-boring-company-is-finding-that-traffic-is-tough-to-fix.html|work=CNBC}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;cnndogecoin&quot;&gt;{{Cite news|last=McFarland|first=Matt|date=July 6, 2022|title=Elon Musk's Boring Company will let you pay for a ride with Dogecoin|url=https://www.cnn.com/2022/07/06/business/boring-company-dogecoin-vegas/index.html|work=[[CNN]]}}&lt;/ref&gt; אין אנהייב 2017 האט די פירמע אנגעהויבן דיסקוסיעס מיט רעגולערישע אויגערס און אנגעהויבן דעם בויען פון א 30-פיוט ברייט (9.1 , 50-פיוט לענג (15  און 15-פיוט טיף (4.6  &quot;טעסט גרענץ&quot; אין די באשטעלט פון SpaceX ס אָפיסעס, ווי אַז פארלאנגט קיין פּערמינץ.

דער לאָס אַנגלעס טונעל, ווייניקער ווי צוויי מייל (3.2  לענג, דעביוטירט פֿאַר זשורנאַליסטן אין 2018. עס ניצט טעסלאַ מאָדעל קס און איז געווען דיווערטעד צו זיין אַ ראַו פאָר בשעת טראַוואַלינג בייַ סאַבאָפּטימאַל ספּידז. &lt;ref&gt;{{Cite news|last=Romero|first=Dennis|date=December 19, 2018|title=Elon Musk unveils his test car tunnel as a fix for traffic in Los Angeles|url=https://www.nbcnews.com/mach/tech/elon-musk-puts-his-electric-car-tunnel-calls-it-future-ncna949686}}&lt;/ref&gt; צוויי טונעל פּראַדזשעקס אַנאַונסט אין 2018, אין שיקאַגאָ און מערב לאָס אַנגלעסעס, האָבן שוין אַנסעלד. &lt;ref&gt;{{Cite news|last=Farivar|first=Cyrus|date=June 8, 2021|title=Fort Lauderdale officials say Elon Musk's new tunnel to the beach can't come fast enough|url=https://www.nbcnews.com/tech/tech-news/urban-tunnels-musk-s-boring-co-draw-industry-skepticism-n1269677}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news|last=Heater|first=Brian|date=November 28, 2018|title=Elon Musk's Boring Co. drops LA Westside tunnel plan|url=https://techcrunch.com/2018/11/28/elon-musks-boring-co-drops-la-westside-tunnel-plan/}}&lt;/ref&gt; א טונעל אונטערן לאס וואַגאַס קאָנווענציע צענטער איז פארענדיקט געווארן אין אנהייב 2021. &lt;ref&gt;{{Cite news|date=May 20, 2021|title=Boring Co. underground loop to be put to the test|url=https://www.reviewjournal.com/business/tourism/boring-co-underground-loop-to-be-put-to-the-test-2358258/}}&lt;/ref&gt; היגע באאמטע האבן באשטעטיגט ווייטער עקסטענשאַנז פון די טונעל סיסטעם. &lt;ref&gt;{{Cite news|last=McBride|first=Sarah|date=December 16, 2020|title=Elon Musk's Proposed Vegas Strip Transit System Advanced by City Council Vote|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-12-16/the-boring-company-las-vegas-loop-projects-eyes-major-expansion}}&lt;/ref&gt;&amp;nbsp;

=== X Corp. ===
 
אין פרי 2017 האָט מאַסק אויסגעדריקט אינטערעס אין קויפן טוויטער און האָט זיך אַרויסגעפרעגט די באַגאנגען פון די פּלאַטפאָרמע צו [[פרייהייט פון ווארט|פֿרייַהייט פון דערצו]].&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Chaotic and crass: a brief timeline of Elon Musk's history with Twitter|url=https://www.theguardian.com/technology/2022/apr/25/timeline-elon-musks-history-twitter|work=[[The Guardian]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Elon Musk snaps up $3bn Twitter stake|url=https://www.bbc.com/news/business-60979656|work=[[BBC News]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Elon Musk becomes Twitter's biggest shareholder after taking 9.2% stake|url=https://www.thetimes.co.uk/article/elon-musk-becomes-twitters-biggest-shareholder-after-taking-9-2-stake-p57b9wbs2|work=[[The Times]]}}&lt;/ref&gt; דורך 2022, מאַסק האט ריטשט 9.2% שאַלע אין די פירמע,  מאכן אים דער גרעסטער אַקשאַנער. &lt;ref name=&quot;elder&quot;&gt;{{Cite news|title=Musk and Twitter: the timeline|url=https://www.ft.com/content/d95f6255-010d-4f1b-93db-1cc26bf40538|work=[[Financial Times]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Bloomberg4.14.22&quot;&gt;{{Cite news|title=Elon Musk Makes $43 Billion Unsolicited Bid to Take Twitter Private|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-04-14/elon-musk-launches-43-billion-hostile-takeover-of-twitter|work=[[Bloomberg News]]}}&lt;/ref&gt; [ע] מאַסק דערנאָך איז מסכים צו אַ אָפּמאַך וואָס וואָלט באַשטימען אים צו טוויטטער ס באָרד פון דירעקטאָרס און פאַרבאָט אים פון אַקיווירינג מער ווי 14.9% פון די פירמע.{{Efn|He did not file the necessary SEC paperwork within 10&amp;nbsp;days of his stake passing 5%, a violation of US securities laws and the centerpiece of a current [[SEC investigation into the acquisition of Twitter by Elon Musk|SEC investigation and lawsuit]] against him.&lt;ref name=&quot;twitter buy&quot;&gt;{{Cite news |title=Elon Musk delayed filing a form and made $156&amp;nbsp;million |newspaper=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/technology/2022/04/06/musk-twitter-sec/ |url-status=live |access-date=April 8, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220408004816/https://www.washingtonpost.com/technology/2022/04/06/musk-twitter-sec/ |archive-date=April 8, 2022}}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Elon Musk to join Twitter board|url=https://www.telegraph.co.uk/business/2022/04/05/elon-musk-floats-idea-editing-tweets-stock-swoop/|work=[[The Daily Telegraph]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Twitter CEO: Elon Musk will not join Twitter board|url=https://www.cnn.com/2022/04/11/tech/elon-musk-twitter-board/index.html|work=[[CNN]]}}&lt;/ref&gt; טעג שפּעטער, מאַסק געמאכט אַ 43 ביליאָן $ פאָרשלאָג צו קויפן טוויטער .  &lt;ref name=&quot;Bloomberg4.14.22&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Elon Musk launches hostile takeover bid for Twitter|url=https://www.france24.com/en/live-news/20220414-elon-musk-launches-hostile-takeover-bid-for-twitter|work=[[France 24]]}}&lt;/ref&gt; צום סוף פון אפריל האט מאַסק הצלחה ענדיקט זיין אָנזאָג פֿאַר אַרום $ 44 ביליאָן. &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Musk-Twitter Deal Values Company at Around $44 Billion|url=https://www.wsj.com/livecoverage/twitter-elon-musk-latest-news/card/musk-twitter-deal-values-company-at-around-44-billion-MdEXkyNxU0GbJ1kqBc1M|work=[[The Wall Street Journal]]}}&lt;/ref&gt; דאָס אַרייַנננעמען אַרום $ 12.5 ביליאָן אין לאָונז און $ 21 ביליאָן in equity financing.  &lt;ref&gt;{{Cite news|title=With Deal for Twitter, Musk Lands a Prize and Pledges Fewer Limits|url=https://www.nytimes.com/2022/04/25/technology/musk-twitter-sale.html|work=[[The New York Times]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Elon Musk acquires Twitter for roughly $44&amp;nbsp;billion|url=https://www.washingtonpost.com/technology/2022/04/25/twitter-elon-musk-deal/|work=The Washington Post}}&lt;/ref&gt; נאָך צוריקגעגאנגען אויף זיין ערשט באַשלוס,  מאַסק געקויפט די פירמע אויף אקטאבער 27, 2022 . &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Elon Musk Suggests Buying Twitter at His Original Price|url=https://www.nytimes.com/2022/10/04/technology/elon-musk-twitter-deal.html|work=The New York Times}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;deal closed&quot;&gt;{{Cite news|title=Musk officially closes Twitter deal: reports|url=https://thehill.com/policy/technology/3708424-musk-officially-closes-twitter-deal-reports/|work=[[The Hill (newspaper)|The Hill]]}}&lt;/ref&gt;&amp;nbsp;

גלייך נאָך די אַקוויזיציע, מאַסק פייַסט עטלעכע שפּיץ טוויטטער עקסעקוטיווס אַרייַנגערעכנט סעאָ פּאַראַג אַגראַוואַל; &lt;ref name=&quot;deal closed&quot;&gt;{{Cite news|last=Klar|first=Rebecca|date=October 27, 2022|title=Musk officially closes Twitter deal: reports|url=https://thehill.com/policy/technology/3708424-musk-officially-closes-twitter-deal-reports/}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFKlar2022&quot;&gt;Klar, Rebecca (October 27, 2022). [https://thehill.com/policy/technology/3708424-musk-officially-closes-twitter-deal-reports/ &quot;Musk officially closes Twitter deal: reports&quot;]. ''[[The Hill (newspaper)|The Hill]]''. [https://web.archive.org/web/20221028015632/https://thehill.com/policy/technology/3708424-musk-officially-closes-twitter-deal-reports/ Archived] from the original on October 28, 2022&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;October 27,&lt;/span&gt; 2022&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news|date=October 27, 2022|title=Musk Said to Begin Firing Twitter's Top Executives|url=https://www.nytimes.com/2022/10/27/technology/musk-twitter.html}}&lt;/ref&gt; מאַסק געווארן די סעאָ אַנשטאָט.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Mehta|first=Chavi|date=October 31, 2022|title=Elon Musk, who runs four other companies, will now be Twitter CEO|url=https://www.reuters.com/technology/elon-musk-says-he-will-be-twitter-ceo-2022-10-31/}}&lt;/ref&gt; אונטער מאַסק, טוויטער ינסטיפּיטיד כיימאַנשאַס אַבאָנעמאַנץ פֿאַר אַ &quot;בלוי צעק&quot;,    און באַפרייַען אַ באַטייַטיק טייל פון די פירמע ס שטעקן.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=November 2, 2022|title=Elon Musk says $8 monthly fee for Twitter blue tick|url=https://www.bbc.com/news/business-63478854}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Korn|first=Jennifer|date=November 2, 2022|title=Musk says Twitter will charge $8 a month for account verification after criticism for $19.99 plan|url=https://www.cnn.com/2022/11/01/tech/musk-twitter-verification-price}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Binoy-2022&quot;&gt;{{Cite news|last=Binoy|first=Rhea|date=November 5, 2022|title=Musk's Twitter updates app to start charging $8 for blue checkmark|url=https://www.reuters.com/technology/twitter-launches-8-monthly-subscription-with-blue-checkmark-2022-11-05/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Conger|first=Kate|date=November 4, 2022|title=Elon Musk Begins Layoffs at Twitter|url=https://www.nytimes.com/2022/11/03/technology/twitter-layoffs-elon-musk.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Picchi|first=Aimee|date=November 4, 2022|title=Elon Musk set to fire roughly half of Twitter's workers|url=https://www.cbsnews.com/news/elon-musk-3700-twitter-job-cuts-half-of-employees/}}&lt;/ref&gt; מאַסק האט מינדזשערד אינהאַלט מאָדריישאַן און האַס רעדע אויך געוואקסן אויף די פּלאַטפאָרמע נאָך זיין איבערנעמען.    &lt;ref name=&quot;independent2023&quot;&gt;{{Cite news|title=Elon Musk promotes transphobic content as hate speech surges on his far-right platform|url=https://www.independent.co.uk/news/world/americas/elon-musk-twitter-transgender-hate-speech-b2351923.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Wapo&quot;&gt;{{Cite news|last=Zakrewski|first=Siddiqui|date=November 22, 2022|title=Musk's 'free speech' agenda dismantles safety work at Twitter, insiders say|url=https://www.washingtonpost.com/technology/2022/11/22/elon-musk-twitter-content-moderations/}}&lt;/ref&gt; אין שפּעט 2022, מאַסק ארויס ינערלעך דאָקומענטן שייך צו טוויטער ס מאַדעריישאַן פון הענטער ביידען ס לאַפּטאַפּ קאָנטראָווערסיע אין די לידינג צו די 2020 פּרעזידענטשאַל וואלן.  מאַסק האָט אויך צוגעזאגט צו אָפּלאָדירן ווי סעאָ נאָך אַ טוויטטער אנקעטע,   און פינף חדשים שפּעטער, מאַסק האָט אָפּגעטאָן ווי סעאָ און איבערגעגאַנגען זיין ראָלע צו עקזעקיוטיוו טשערמאַן און הויפּט טעכנאָלאָגיע אָפיסער (CTO). &lt;ref&gt;{{Cite news|last=Da Silva|first=Chantal|date=December 19, 2022|title=Twitter users vote for Elon Musk to step down as CEO in poll he launched|url=https://www.nbcnews.com/tech/social-media/twitter-users-vote-elon-musk-quit-ceo-poll-rcna62332}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Allyn|first=Bobby|date=December 20, 2022|title=Elon Musk says he will resign as Twitter CEO once he finds a replacement|url=https://www.npr.org/2022/12/20/1144182209/twitter-elon-musk-resigns#:~:text=Hourly%20News-,Elon%20Musk%20says%20he%27ll%20resign%20as%20Twitter%20CEO—eventually,said%20he%20should%20step%20down.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Milmo|first=Dan|date=May 11, 2023|title=Elon Musk announces he has found new Twitter CEO|url=https://www.theguardian.com/technology/2023/may/11/elon-musk-twitter-new-ceo}}&lt;/ref&gt;

טראָץ מאַסק אָפּגאַנג ווי סעאָ, קסעס פאָרזעצן צו קעמפן מיט טשאַלאַנדזשיז אַזאַ ווי ווייראַל דעסאַנאָמינאַציע,&lt;ref&gt;{{Cite news|date=February 14, 2024|title=Influencers On X Profiting From Fake News On Israel-Gaza War: Report|url=https://www.ndtv.com/world-news/influencers-on-x-profiting-from-fake-news-on-israel-gaza-war-report-5054978|work=[[NDTV]]}}&lt;/ref&gt; שנאה רעדע, און [[אנטיסעמיטיזם|אַנטיסעמיטיזם]] קאָנטראָווערסיז.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Frenkel|first=Sheera|date=November 15, 2023|title=Antisemitic and Anti-Muslim Hate Speech Surges Across the Internet|url=https://www.nytimes.com/2023/11/15/technology/hate-speech-israel-gaza-internet.html|work=The New York Times}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Clayton|first=James|date=November 18, 2023|title=X ad boycott gathers pace amid antisemitism storm|url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-67460386|work=[[BBC News]]}}&lt;/ref&gt; מאַסק איז געווען אַקשומד פון טריינג צו שטילנדיק עטלעכע פון זיין קריטיקער אַזאַ ווי טוויטש סטרימער Asmongold, וואָס קריטיקירט אים בעשאַס איינער פון זיין סטרימז.  מאַסק איז געווען אַקשומד פון רימוווינג זייער אַקאַונץ 'בלוי טשעקמאַרקס, וואָס מניעהט וויסיביליטי און איז געהאלטן אַ פאָרעם פון שאָטן פאַרבאָט,   אָדער סוספּענדינג זייער אַקאַונטס אָן באַזייַטיקונג.&lt;ref&gt;{{צייגט וועב|date=January 12, 2025|title=Elon Musk leaks DMs with Asmongold and removes his X checkmark over PoE 2 dispute|url=https://esports.gg/news/streamers/elon-musk-leaks-dms-with-asmongold-and-removes-his-x-checkmark-over-poe-2-dispute/|work=esports.gg}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|date=January 18, 2025|title=Elon Musk shares chat screenshot with gamer in fight over &quot;Path of Exile 2&quot; ranking|url=https://timesofindia.indiatimes.com/technology/tech-news/elon-musk-shares-chat-screenshot-with-gamer-in-fight-over-path-of-exile-2-ranking/articleshow/117354807.cms|work=[[The Times of India]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Joyella|first=Mark|title=Elon Musk Accused Of 'Silencing His Critics' As X Suspends Journalists|url=https://www.forbes.com/sites/markjoyella/2024/01/09/elon-musk-silencing-his-critics-as-journalists-are-suspended-by-x/|work=Forbes}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width: 210px; clear: right; float:right;margin:0 0 4px 1.5em&quot;
!
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-above&quot; style=&quot;font-size:115%&quot; |פונדרויסנדיק ווידיאס
|-
|
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-full-data&quot; style=&quot;text-align: left&quot; |מאסק רעדט פון זיינע אינגע געשעפט דערפאַרונג ביי אַ 2014  רעדע אין אוניווערסיטעט פון דרום קאַליפארניאַ אויף YouTube[[File:Nuvola_apps_kaboodle.svg|טעקסט=video icon|class=noviewer|16x16פיקס]]
|}

== לינקען ==
* [https://www.ivelt.com/forum/viewtopic.php?f=6&amp;t=36098 נייעס און אלעס ארום מר. עלאן מאסק] אויף [[אייוועלט]]
[[קאַטעגאָריע:ביזנעסלייט]]
[[קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן]]
[[קאַטעגאָריע:דרום אפריקע]]
[[קאַטעגאָריע:אמעריקאנער]]
[[קאַטעגאָריע:וועלט'ס רייכסטע מענטשן]]
{{DEFAULTSORT:מאסק, אילאן}}

&lt;references /&gt;
[[קאַטעגאָריע:טריליאנערן]]</text>
      <sha1>htz07xklpewg3eac6c7o07legcdqz4y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>יצחק ידיד</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54311</id>
    <revision>
      <id>601108</id>
      <parentid>600885</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T16:55:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>601108</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1446" sha1="qzc77kbfeo6qms88p2a7ilc4r4ondmt" xml:space="preserve">
{{אישיות}}
יצחק ידיד ( העברעאיש : יצחק ידיד , געבוירן דעם [[29 סעפטעמבער|29 טן סעפטעמבער]] , [[1971]] ) איז אן [[ישראל]] - [[אויסטראליע|אויסטראלישער]] [[קאמפאזיטאר]] פון היינטצייטיקער [[קלאסישער מוזיק]] און אימפראווייזער פיאניסט , דער באנעמער פון א סך פרייזן . ידיד איז גערעכנט געוואָרן ווי איינער פון די אָריגינעלסטע קאָמפּאָזיטאָרן אויף דער אינטערנאציאנאלער מוזיק סצענע היינט. זײַן קאָמפּאָזיציע־נוסח איז גענוי קעראַקטערייזד ווי &quot;עקלקטיק, מאַלטיקאַלטשעראַל און טיף פּערזענלעכער,&quot; אַ צונויפגיסן עלעמענטן פֿון דזשאַז און ייִדישער חזן־מוזיק, קלאַסישע אייראָפּעיִשע טראַדיציעס און אַוואַנגאַרד עקספּערימענטאַציעס. זיין ווערק זענען באַוווסט פֿאַר זייער קאַפּטיווייטינג פוסיאָן פון וויסעראַל און אינטעלעקטואַל אַפּעלירן, אָפט ינקאָרפּערייטינג וויזשוואַלי סטרייקינג עלעמענטן.
[[קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן]]</text>
      <sha1>qzc77kbfeo6qms88p2a7ilc4r4ondmt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>מאלעוו</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54782</id>
    <revision>
      <id>601105</id>
      <parentid>599221</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T16:05:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>601105</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1632" sha1="5jox6onrr3txqjvd2rv17s2y15d02ff" xml:space="preserve">{{שטאט|נאָמען=מאָלעוו,  מאָגילעוו
Магiлёў|הערב=|בילד=[[טעקע:Mahilioŭ Montage (2017).jpg|250px]]|לאַנד=[[בעלארוס]]|שטח=118.50 km2|באפעלקערונג=352,896|אונטערקעפל=|געגנט=[[מאלעוו ראיאן]]}}

'''מאָלעוו''', אָדער '''מאָגילעוו''', איז אַ שטאָט אין מזרח [[בעלארוס]]/[[רייסן]]. עס געפינט זיך אויף דער [[דניעפער|דניעפּער טייך]], אן ערך 76 קילאָמעטער פון דעם גרענעץ מיטן [[סמאלענסק|סמאָלענסק]] אָבלאסט אין [[רוסלאנד|רוסלאַנד]]. אין 2025 איר באַפעלקערונג נעמט אריין 352,896 מענטשן. מאלעוו פירט זיך ווי דער אַדמיניסטראַטיווער צענטער פון מאָגילעוו ראיאן, און איז היינט די דריט-גרעסטע שטאט אין בעלארוס.

מאלעוו האט געהאט א גרויסע [[ייד|אידישע]] באפעלקערונג. אין 1897, האט מאלעוו 21,500 אידן, פון א גאנץ באפעלקערונג פון 41,100 מענטשן (ד&quot;ה, מער ווי פופציק פראצענט זיינען געווען דעמאלט אידן). די [[נאציזם|נאציס]] ימ&quot;ש האבן אומגעבראכט שיער ניט אלע אידן דארטן.

[[דוד פינסקי]] איז געבארן געווארן אין מאלעוו אין 1900.
[[קאַטעגאָריע:שטעט אין בעלארוס]]
[[קאַטעגאָריע:קאארדינאטן אויף וויקידאטן]]</text>
      <sha1>5jox6onrr3txqjvd2rv17s2y15d02ff</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>לינקאלן</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54945</id>
    <revision>
      <id>601109</id>
      <parentid>600878</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T16:56:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>601109</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="996" sha1="p2agzqc3a16c2nkv58lyzue0lkwclor" xml:space="preserve">
'''לינקאלן''' קען באדייטען פארשידענע זאכן:

[[עבראהעם לינקאלן]] (1809–1865), דער 16טער [[פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן|פרעזידענט]] פון [[פאראייניקטע שטאטן]]

[[לינקאלן געדענקמאל]] אין [[וואשינגטאן די.סי.]]

[[לינקאלן, ענגלאנד]], א שטאט און קאונטי שטאט פון [[לינקאנשיר|לינקאלנשייר]], ענגלאנד

[[לינקאלן, נעברעסקע]], דער הויפטשטאט פון [[נעברעסקע]], פאראייניקטע שטאטן

[[לינקאלן (נאמען)]], א משפּחה נאמען און פערזענלעך נאמען

[[לינקאלן מאָטער קאָמפּאַניע]], א [[פארד מאטאר|Ford]] ברענד

[[לינקאנשיר|לינקאלנשייר]], ענגלאנד

=== זעט אויך ===


[[קאטעגאריע:דערשיידונג]]
[[קאטעגאריע:נאמען]]</text>
      <sha1>p2agzqc3a16c2nkv58lyzue0lkwclor</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ביל פון רעכטן</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54960</id>
    <revision>
      <id>601100</id>
      <parentid>601005</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T15:09:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>601100</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4285" sha1="cy0vvambala74444ct67r6qwtclb8yt" xml:space="preserve">[[טעקע:United-states-bill-of-rights 1-630x670.jpg|קליין|ארגענעלע ביל פון רעכטן]]
די '''ביל פון רעכטן''' (Bill of Rights) איז דער געמיינזאמער נאמען פאר די ערשטע צען אמענדמענטן צו דער [[קאנסטיטוציע פון די פאראייניגטע שטאטן]]. זי איז אנגענומען געווארן אין 1791 און האט א פעסטן פלאץ אין דער אמעריקאנער געזעץ־סיסטעם אלס גאראנטיע פון פונדאמענטאלע פרייהייטן פאר בירגער.

== היסטארישע הינטערגרונט ==
נאך דער אננעמען פון דער קאנסטיטוציע אין 1787 איז געווען א שטארקע דעבאטע צי מען דארף צולייגן א רשימה פון רעכטן וואס די רעגירונג טאר נישט אוועקנעמען פון מענטשן. אסאך אנטי־פעדראליסטן האבן געשטעלט דעם באדינג אז אן אזא דאקומענט וועט מען נישט שטיצן די נייע רעגירונג.

צוליב דעם איז געמאכט געווארן א פארשלאג צו צולייגן צען ערשטע אמענדמענטן, וועלכע זענען געווארן באקאנט אלס די ביל פון רעכטן.


== אינהאלט ==
די ביל פון רעכטן באשטייט פון צען אמענדמענטן, וואס באשיצן צווישן אנדערע:

1. פרייהייט פון רעליגיע, רייד, פרעסע און פארזאמלונג
בירגער האבן רעכט צו גלייבן אין וועלכע רעליגיע זיי ווילן, צו רעדן פריי, ארויסגעבן מיינונגען און זיך פריי פארזאמלען.

2. רעכט צו טראגן וואפן
בירגער האבן רעכט צו האלטן און טראגן וואפן.

3. שוץ קעגן געצווינגענע איינשטיין פון זעלנער
קיין זעלנער טאר נישט איינשטיין אין פריוואטע הייזער אן הסכמה.

4. שוץ קעגן אומלעגאלע זוכן און כאפן
די רעגירונג דארף האבן א געריכטליכן ווארענט צו דורכפירן זוכן אדער כאפן.

5. רעכט צו א גערעכטן פראצעס 
קיינער טאר נישט באשולדיגט אדער באשטראפט ווערן אן געהעריגן געריכט; אויך שוץ קעגן זעלבסט־באשולדיקונג און צוויי מאליגע באשולדיגונג.

6. רעכט צו א שנעלן און עפנטלעכן משפט
באשולדיקטע האבן רעכט צו א שנעלן, עפנטלעכן משפט מיט א [[דזשורי]].

7. רעכט צו א דזשורי אין ציווילע קלאגעס
אין ציווילע פעלער קען מען פארלאנגען א דזשורי־משפט.

8. שוץ קעגן איבערגעטריבענע שטראפן
בייל און קנסות טארן נישט זיין איבערגעטריבן; אויך פארבאטן גרויזאמע שטראפן.

9. נישט־אויסגערעכנטע רעכטן
די רעכטן וואס ווערן נישט דערמאנט אין דער קאנסטיטוציע בלייבן אויך באשיצט פארן פאלק.

10. מאכטן פון שטאטן און פאלק
אלע מאכטן וואס זענען נישט געגעבן געווארן פאר דער פעדעראלער רעגירונג בלייבן ביי די שטאטן אדער ביים פאלק.

== באדייט ==
די ביל פון רעכטן ווערט באטראכט אלס א יסוד פון אמעריקאנער [[דעמאקראטיע]]. זי באגרעניצט די מאכט פון דער רעגירונג און גיט בירגער שטארקע לעגאלע שוץ פאר זייערע פרייהייטן.

זי האט אויך געהאט א גרויסע השפעה אויף אנדערע לענדער און אינטערנאציאנאלע מענטשנרעכט־דאקומענטן.

== זע אויך ==

[[קאנסטיטוציע פון די פאראייניגטע שטאטן]]

[[אמענדמענטס צו דער קאנסטיטוציע]]

[[מענטשן רעכט]]

== רעפערענצן ==
{{רעפערענצן}}</text>
      <sha1>cy0vvambala74444ct67r6qwtclb8yt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ספעיס עקס</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54965</id>
    <revision>
      <id>601098</id>
      <parentid>601089</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T14:53:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>601098</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8852" sha1="cmoly9p71srqxfwajx3ci5napr6wuul" xml:space="preserve">[[טעקע:SpaceX_CEO_Elon_Musk_visits_N&amp;NC_and_AFSPC_(190416-F-ZZ999-006)_(cropped).jpg|קליין|219x219פיקס|מאַסק דערקלערט סטארשיפּ מעגליכקייטן צו פירער פון U.S. Northern Command אוןAir Force  Space Command אין 2019.]]{{פירמע|קאמפאני נאמען=ספעיס עקס|קאמפאני=SpaceX|טיפ=פאבליק פירמע|געגרינדעט=March 14, 2002|געגרינדער=[[אילאן מאסק]]|וועבזייטל=[https://www.spacex.com spacex.com]|קעפל=[[ספעיס רייזע]]ס|בילד=[[טעקע:SpaceX_logo_black.svg|200px|הלוגו של החברה]]}}
אין ''[[ה'תשס&quot;א|תשס״א]]'' ([[2001]]), איז [[אילאן מאסק]] אריינגעמישט געוואָרן אין די נאָן־פרופֿיט [[מאדים|מאַרס]] געזעלשאַפֿט, זוכנדיק אַ וועג צו שיקן זאַכן קיין [[ספעיס|רוים]]. מאַסק האָט געמאַכט צוויי דורכגעפֿאַלענע נסיעות קיין מאָסקווע צו קויפֿן אינטערקאָנטינענטאַלע באַליסטישע מיסילן (ICBM) פֿון די רוסישע פֿירמעס NPO Lavochkin און Kosmotras. מאַסק האָט באַשלאָסן אַנשטאָט דעם צו גרינדן אַ אייגענע פֿירמע און בויען ביליקע ראַקעטן. &lt;ref name=&quot;Vance-2015&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.bloomberg.com/graphics/2015-elon-musk-spacex/|title=Elon Musk's space dream almost killed Tesla}}&lt;/ref&gt;

מיט 100 מיליאָן דאָלאַר פֿון זײַן אייגענעם פריערדיקן געלט&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2006/02/05/business/yourmoney/05rocket.html|title=A Bold Plan to Go Where Men Have Gone Before}}&lt;/ref&gt; (וואָס איז הײַנט בערך 180 מיליאָן דאָלאַר) האָט מאַסק געגרינדעט '''SpaceX''' אין מײַ 2002 און איז געוואָרן דער CEO און הויפּט אינזשעניר פֿון דער פֿירמע.&lt;ref&gt;{{Citation|title=California Business Search (C2414622 – Space Exploration Technologies Corp)|url=https://businesssearch.sos.ca.gov/|access-date=December 13, 2020|archivedate=February 23, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180223134214/https://businesssearch.sos.ca.gov/|deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Elon Musk Is Maybe, Actually, Strangely, Going to Do This Mars Thing|url=https://www.theatlantic.com/science/archive/2021/05/elon-musk-spacex-starship-launch/618781/}}&lt;/ref&gt;

ספּעיס עקס האָט געפּרוּווט זײַן ערשטן לאַנטש פֿון דער Falcon 1 ראַקעט אין [[2006]]. כאָטש די ערשטע דרײַ פּרואַוונגען זענען דורכגעפֿאַלן און האָבן כּמעט געבראַכט מאַסקן צום באַנקראָט, האָט SpaceX סוף־כל־סוף מצליח געווען צו לאַנטשען די Falcon 1 אין אָרביט אין 2008 די ערשטע פּריוואַטע פֿירמע וואָס האָט דאָס געטאָן מיט אַ פֿליסיק־טרעיבסטאָף ראַקעט. &lt;ref&gt;{{Cite news|last=Ledur|first=Júlia|date=May 1, 2019|title=Falcon Flights|url=https://graphics.reuters.com/SPACE-EXPLORATION-SPACEX/010091Q82NF/index.html}}&lt;/ref&gt;

שפּעטער אין יענעם יאָר האָט SpaceX באַקומען אַ 1.6 ביליאָן דאָלאַר NASA קאָנטראַקט (הײַנט בערך 2.4 ביליאָן) פֿאַר Falcon 9 און Dragon צו פֿאַרן לאַדונגען צו דער אינטערנאַציאָנאַלער ספּעיס סטאַנציע (ISS), ערסעצנדיק די Space Shuttle נאָך איר ריטייערונג אין 2011.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Chang|first=Kenneth|date=May 22, 2012|title=Big Day for a Space Entrepreneur Promising More|url=https://www.nytimes.com/2012/05/23/science/space/spacexs-private-cargo-rocket-heads-to-space-station.html}}&lt;/ref&gt; אין **2012** האָט די Dragon זיך צוגעשלאָסן צו דער ISS — דאָס ערשטע מאָל פֿאַר אַ פּריוואַטע פֿירמע.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Harwood|first=William|title=SpaceX Dragon returns to Earth, ends historic trip|url=https://www.cbsnews.com/news/spacex-dragon-returns-to-earth-ends-historic-trip/|date=May 31, 2012}}&lt;/ref&gt;

[[טעקע:די Dragon קאַפּסול דאָקט מיט דער ISS (2012).jpg|קליין|219x219פיקס|די Dragon קאַפּסול דאָקט מיט דער ISS (2012)|די Dragon קאַפּסול דאָקט מיט דער ISS (2012).jpg]]

בײַם אַרבעטן אויף זײַן ציל פֿון ראַקעטן וואָס מע קען ווידערניצן, האָט SpaceX אין 2015 מצליח געווען צו לאַנדען דעם ערשטן טייל פֿון אַ Falcon 9 אויף אַ לאַנד־פּלאַטפאָרמע, און שפּעטער אויף אָטאָמאַטישע דראָן־שיפן אין מיטן ים. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/science-environment-35157782|title=SpaceX rocket in historic upright landing|work=[[BBC News]]|date=December 22, 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|first=Sean|last=O'Kane|url=https://www.theverge.com/2016/5/27/11787532/spacex-falcon-9-rocket-landing-success-sea-drone-ship|title=SpaceX successfully lands a Falcon 9 rocket at sea for the third time|work=[[The Verge]]|date=May 27, 2016}}&lt;/ref&gt;
[[טעקע:Falcon 9 בוסטער לאַנדעט אויף אַ דראָן־שיף (אָקעאַן לאַנדונג).jpg|קליין|219x219פיקס|Falcon 9 בוסטער לאַנדעט אויף אַ דראָן־שיף (אָקעאַן לאַנדונג)]]
אין [[2018]] האָט SpaceX געלאַנטשט די [[Falcon Heavy]]. אין דער ערשטער מיסיע האָט זי געטראָגן מאַסקס פּערזענלעכן Tesla Roadster. &lt;ref&gt;{{Cite news|last=Drake|first=Nadia|url=https://www.nationalgeographic.com/news/2018/02/spacex-falcon-heavy-tesla-roadster-orbit-earth-sun-space/|date=February 25, 2018|title=Elon Musk's Tesla in Space Could Crash into Earth|work=[[National Geographic]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Chow|first=Denise|date=November 6, 2019|title='Starman' and the Tesla Roadster that SpaceX launched into orbit have now cruised beyond Mars|url=https://www.nbcnews.com/mach/science/starman-tesla-roadster-spacex-launched-orbit-have-now-cruised-beyond-ncna931731|work=[[NBC News]]}}&lt;/ref&gt;

זינט 2019 אַנטוויקלט SpaceX די  Starship  אַ גאַנץ ווידערניצבאַרע, סופּער שווער־ליפֿט ראַקעט צו ערסעצן די Falcon 9 און Falcon Heavy. &lt;ref&gt;{{Cite web|last=Berger|first=Eric|date=August 28, 2019|title=Starhopper aces test, sets up full-scale prototype flights this year|url=https://arstechnica.com/science/2019/08/starhopper-aces-test-sets-up-full-scale-prototype-flights-this-year/|work=[[Ars Technica]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Roulette-2022&quot;&gt;{{Cite news|last=Roulette|first=Joey|date=March 28, 2022|title=SpaceX ending production of flagship crew capsule|url=https://www.reuters.com/lifestyle/science/exclusive-spacex-ending-production-flagship-crew-capsule-executive-2022-03-28/|work=[[Reuters]]}}&lt;/ref&gt;
[[טעקע:Starship בייַ אַ לאַנטש אין Starbase, טעקסאַס.jpg|קליין|219x219פיקס|Starship בייַ אַ לאַנטש אין Starbase, טעקסאַס]]
אין 2020 האָט SpaceX געלאַנטשט זײַן ערשטע מענטשלעכע מיסיע (Demo-2), די ערשטע פּריוואַטע פֿירמע צו שיקן אַסטראָנאַווטן אין אָרביט און צושליסן צו דער ISS.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=SpaceX and NASA launch Crew Dragon in Florida: Live updates|url=https://www.cnn.com/business/live-news/spacex-launch-today-may-30/index.html|last=Wattles|first=Jackie|date=May 30, 2020|work=[[CNN]]}}&lt;/ref&gt;

ביז 2026 האָט SpaceX געמאַכט הונדערטער פֿון Falcon 9 לאַנטשעס (איבער 600 מצליחע ביז איצט), מיט רעקאָרד־יאָרן אין 2024–2025. די Starship פּראָגראַם האָט געמאַכט עטלעכע טעסט־פלייטס, און די פֿירמע האָט ווײַטער אַנטוויקלט ווידער־באַניצבאַרקייט.

אין  2024 האָט NASA געגעבן SpaceX אַ 843 מיליאָן דאָלאַר קאָנטראַקט (הײַנט בערך 865 מיליאָן) צו בויען אַ ראַקעט צו אַראָפּוואַרפֿן די ISS אין סוף אירע לעבנסטאָג.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://apnews.com/article/nasa-spacex-contract-international-space-station-339c0b8313073fdf4d9fe22056f3d51c|title=NASA taps Elon Musk's SpaceX to bring International Space Station out of orbit in a few more years|work=[[Associated Press]]|date=June 26, 2024}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>cmoly9p71srqxfwajx3ci5napr6wuul</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>סטארלינק</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54967</id>
    <revision>
      <id>601096</id>
      <parentid>601047</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T14:37:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>601096</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5467" sha1="i0q8dnyvmfkgykhra4sri04youxci4s" xml:space="preserve">{{פירמע|קאמפאני נאמען=סטארלינק|בילד=[[טעקע:Starlink Logo.svg|200px]]|קאמפאני=Starlink Services, LLC|טיפ=[[טעלעקאמיאניקאציע]] : [[אינטערנעט]]|געגרינדעט=January 2015|וועבזייטל=starlink.com|עקראנבילד=|געגרינדער=[[ספעיס עקס]]}}
[[טעקע:Starlink_Mission_(47926144123).jpg|רעכטס|קליין|50 סטאַרלינק סאַטעליטן קורץ איידער ארויסשטעלן צו נידעריקער ערד־אָרביט, 2019|258x258פיקס]]
'''סטאַרלינק''' איז אַ [[סאטעליט אינטערנעט|סאטעליט־אינטערנעט]]־קאָנסטעלאַציע אַנטוויקלט דורך [[ספעיס עקס|SpaceX]], געגרינדעט דורך [[אילאן מאסק]], מיטן ציל צו ברענגען שנעלער [[אינטערנעט]]־צוטריט אין אַלע עקן פון דער וועלט, בפֿרט אין און שווער צוטריטלעכע געגנטן.

אין 2015 האָט SpaceX אָנגעהויבן אַנטוויקלען דעם פּראָיעקט ווי אַ גרויסע נעץ פֿון [[נידעריג ערד ארביט|נידעריג־ערד־ארביט]] (LEO) סאַטעליטן. דער ציל איז געווען צו שאַפֿן אַ [[גלאבאל|גלאבאַלע]] [[בראדבאנד|בראָדבאַנד]] סיסטעם וואָס זאָל נישט אָפענגען אויף טראדיציאָנאלע אינפֿראַסטרוקטור ווי קעיבלס און טורעמס.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Musk shakes up SpaceX in race to make satellite launch window: sources|url=https://www.reuters.com/article/us-spacex-starlink-insight/musk-shakes-up-spaceX-in-race-to-make-satellite-launch-window-sources-idUSKCN1N50FC}}&lt;/ref&gt;

אין 2018 זענען ארויסגעשיקט געוואָרן די ערשטע [[פּראוטאטייפּ|פּראָוטאטייפּ]] סאַטעליטן, און אין מײַ 2019 איז דורכגעפֿירט געוואָרן דער ערשטער גרויסער אויסשטעל פֿון דער קאָנסטעלאַציע. אין די יאָרן דערנאָכדעם איז די סיסטעם שנעל געוואַקסן דורך אַ סעריע פֿון רעגולערע [[Falcon 9]] לאָנטשעס.

אין 2020 האָט Starlink שוין אָנגעהויבן פּראָבע סערוויס אין עטלעכע געגנטן, און שפּעטער איז עס אויסגעברייטערט געוואָרן צו אַ גלאבאַלע קאמערציעלע נעץ. די סיסטעם האָט באַזונדערס געשפּילט אַ ראָלע אין קריזיס געגנטן און אין געביטן וואו טראַדיציאָנעלער אינטערנעט איז שוואַך אָדער נישטאָ.

ביי מײַ 2025 זענען שוין איבער 7,600 סטאַרלינק סאַטעליטן געווען אַקטיוו אין אָרביט, וואָס מאַכט עס איינע פֿון די גרעסטע סאַטעליט־קאָנסטעלאַציעס אין דער געשיכטע פֿון רוים־טעכנאָלאָגיע.&lt;ref name=&quot;sn2674441&quot;&gt;{{צייגט וועב|title=Starlink Launch Statistics|url=https://planet4589.org/space/con/star/stats.html}}&lt;/ref&gt; דאָס רעפּרעזענטירט אַ גרויסן חלק פֿון אַלע אַקטיווע סאַטעליטן אין נידעריקער ערד־אָרביט.&lt;ref name=&quot;d933&quot;&gt;{{צייגט וועב|title=Space Statistics|url=https://planet4589.org/space/stats/oactive.html}}&lt;/ref&gt;

לויט עסטימאַטן פֿון SpaceX אין 2020, ווערט דער גאַנצער קאָסטן פֿון אַנטוויקלונג און אויסשטעל פֿון דער קאָנסטעלאַציע געשאַצט אויף בערך 10 ביליאָן דאָלאַר (עקוויוואַלענט צו בערך 12 ביליאָן אין הײַנטיקע ווערטן).&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Taking on SpaceX, Amazon to invest $10 billion in satellite broadband plan|url=https://www.reuters.com/article/us-usa-amazon-broadband/taking-on-spaceX-amazon-to-invest-10-billion-in-satellite-broadband-plan-idUSKCN24V3F2}}&lt;/ref&gt;

אין דערצו האָט SpaceX אויך באַקומען נאָענט צו 900 מיליאָן דאָלאַר אין סובסידיעס פֿון דער יו־עס [[Federal Communications Commission]] (FCC) צו העלפֿן ברענגען בראָדבאַנד־אינטערנעט אין רוראַלע געגנטן.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Sheetz|first=Michael|date=December 7, 2020|title=SpaceX's Starlink wins nearly $900 million in FCC subsidies to bring internet to rural areas|url=https://www.cnbc.com/2020/12/07/spacex-starlink-wins-nearly-900-million-in-fcc-subsidies-auction.html|work=[[CNBC]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Wattles|first=Jackie|date=December 8, 2020|title=SpaceX gets almost $900 million in federal subsidies to deliver broadband to rural America|url=https://www.cnn.com/2020/12/08/tech/spacex-starlink-subsidies-fcc-scn/index.html|work=[[CNN]]}}&lt;/ref&gt;

סטאַרלינק ווערט באַטראַכט ווי אַ וויכטיקער שריט אין דער אַנטוויקלונג פֿון גלאבאַלער סאַטעליט־אינטערנעט, אָבער עס איז אויך געקומען אונטער דיסקוסיע וועגן אָרביט־טרעפיק, ליכט־פּאַלוציע און רעגולאַציע פֿון רוים־סיסטעמען.</text>
      <sha1>i0q8dnyvmfkgykhra4sri04youxci4s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601097</id>
      <parentid>601096</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T14:41:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>601097</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5490" sha1="ht82yylhk5t7ben2hf8m97c2bvq8s35" xml:space="preserve">{{פירמע|קאמפאני נאמען=סטארלינק|בילד=[[טעקע:Starlink Logo.svg|200px]]|קאמפאני=Starlink Services, LLC|טיפ=[[טעלעקאמיאניקאציע]] : [[אינטערנעט]]|געגרינדעט=January 2015|וועבזייטל=[https://starlink.com starlink.com]|עקראנבילד=|געגרינדער=[[ספעיס עקס]]}}
[[טעקע:Starlink_Mission_(47926144123).jpg|רעכטס|קליין|50 סטאַרלינק סאַטעליטן קורץ איידער ארויסשטעלן צו נידעריקער ערד־אָרביט, 2019|258x258פיקס]]
'''סטאַרלינק''' איז אַ [[סאטעליט אינטערנעט|סאטעליט־אינטערנעט]]־קאָנסטעלאַציע אַנטוויקלט דורך [[ספעיס עקס|SpaceX]], געגרינדעט דורך [[אילאן מאסק]], מיטן ציל צו ברענגען שנעלער [[אינטערנעט]]־צוטריט אין אַלע עקן פון דער וועלט, בפֿרט אין און שווער צוטריטלעכע געגנטן.

אין 2015 האָט SpaceX אָנגעהויבן אַנטוויקלען דעם פּראָיעקט ווי אַ גרויסע נעץ פֿון [[נידעריג ערד ארביט|נידעריג־ערד־ארביט]] (LEO) סאַטעליטן. דער ציל איז געווען צו שאַפֿן אַ [[גלאבאל|גלאבאַלע]] [[בראדבאנד|בראָדבאַנד]] סיסטעם וואָס זאָל נישט אָפענגען אויף טראדיציאָנאלע אינפֿראַסטרוקטור ווי קעיבלס און טורעמס.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Musk shakes up SpaceX in race to make satellite launch window: sources|url=https://www.reuters.com/article/us-spacex-starlink-insight/musk-shakes-up-spaceX-in-race-to-make-satellite-launch-window-sources-idUSKCN1N50FC}}&lt;/ref&gt;

אין 2018 זענען ארויסגעשיקט געוואָרן די ערשטע [[פּראוטאטייפּ|פּראָוטאטייפּ]] סאַטעליטן, און אין מײַ 2019 איז דורכגעפֿירט געוואָרן דער ערשטער גרויסער אויסשטעל פֿון דער קאָנסטעלאַציע. אין די יאָרן דערנאָכדעם איז די סיסטעם שנעל געוואַקסן דורך אַ סעריע פֿון רעגולערע [[Falcon 9]] לאָנטשעס.

אין 2020 האָט Starlink שוין אָנגעהויבן פּראָבע סערוויס אין עטלעכע געגנטן, און שפּעטער איז עס אויסגעברייטערט געוואָרן צו אַ גלאבאַלע קאמערציעלע נעץ. די סיסטעם האָט באַזונדערס געשפּילט אַ ראָלע אין קריזיס געגנטן און אין געביטן וואו טראַדיציאָנעלער אינטערנעט איז שוואַך אָדער נישטאָ.

ביי מײַ 2025 זענען שוין איבער 7,600 סטאַרלינק סאַטעליטן געווען אַקטיוו אין אָרביט, וואָס מאַכט עס איינע פֿון די גרעסטע סאַטעליט־קאָנסטעלאַציעס אין דער געשיכטע פֿון רוים־טעכנאָלאָגיע.&lt;ref name=&quot;sn2674441&quot;&gt;{{צייגט וועב|title=Starlink Launch Statistics|url=https://planet4589.org/space/con/star/stats.html}}&lt;/ref&gt; דאָס רעפּרעזענטירט אַ גרויסן חלק פֿון אַלע אַקטיווע סאַטעליטן אין נידעריקער ערד־אָרביט.&lt;ref name=&quot;d933&quot;&gt;{{צייגט וועב|title=Space Statistics|url=https://planet4589.org/space/stats/oactive.html}}&lt;/ref&gt;

לויט עסטימאַטן פֿון SpaceX אין 2020, ווערט דער גאַנצער קאָסטן פֿון אַנטוויקלונג און אויסשטעל פֿון דער קאָנסטעלאַציע געשאַצט אויף בערך 10 ביליאָן דאָלאַר (עקוויוואַלענט צו בערך 12 ביליאָן אין הײַנטיקע ווערטן).&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Taking on SpaceX, Amazon to invest $10 billion in satellite broadband plan|url=https://www.reuters.com/article/us-usa-amazon-broadband/taking-on-spaceX-amazon-to-invest-10-billion-in-satellite-broadband-plan-idUSKCN24V3F2}}&lt;/ref&gt;

אין דערצו האָט SpaceX אויך באַקומען נאָענט צו 900 מיליאָן דאָלאַר אין סובסידיעס פֿון דער יו־עס [[Federal Communications Commission]] (FCC) צו העלפֿן ברענגען בראָדבאַנד־אינטערנעט אין רוראַלע געגנטן.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Sheetz|first=Michael|date=December 7, 2020|title=SpaceX's Starlink wins nearly $900 million in FCC subsidies to bring internet to rural areas|url=https://www.cnbc.com/2020/12/07/spacex-starlink-wins-nearly-900-million-in-fcc-subsidies-auction.html|work=[[CNBC]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Wattles|first=Jackie|date=December 8, 2020|title=SpaceX gets almost $900 million in federal subsidies to deliver broadband to rural America|url=https://www.cnn.com/2020/12/08/tech/spacex-starlink-subsidies-fcc-scn/index.html|work=[[CNN]]}}&lt;/ref&gt;

סטאַרלינק ווערט באַטראַכט ווי אַ וויכטיקער שריט אין דער אַנטוויקלונג פֿון גלאבאַלער סאַטעליט־אינטערנעט, אָבער עס איז אויך געקומען אונטער דיסקוסיע וועגן אָרביט־טרעפיק, ליכט־פּאַלוציע און רעגולאַציע פֿון רוים־סיסטעמען.</text>
      <sha1>ht82yylhk5t7ben2hf8m97c2bvq8s35</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>סאולער סיטי</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54968</id>
    <revision>
      <id>601094</id>
      <parentid>601085</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T14:23:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>601094</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7825" sha1="fdfs8gpa610uftxcgh5kon2d1hxj5tv" xml:space="preserve">{{פירמע|קאמפאני נאמען=סאלאר סיטי|טיפ=זין ענערגיע|געגרינדעט=July 4 2006|קאמפאני=SolarCity Corp}}

'''סאלאר סיטי''', וואס איז געגרינדעט געווארן אין 2006 דורך לינדאן ריוו און פעטער ריוו. זייער קוזין [[אילאן מאסק]] האט צוגעשטעלט די אנהייב-קאפיטאל דערפאר &lt;ref&gt;{{Cite news|date=February 15, 2008|title=Elon Musk on rockets, sports cars, and solar power|url=https://www.cnet.com/roadshow/news/elon-musk-on-rockets-sports-cars-and-solar-power/|work=CNET}}&lt;/ref&gt; ביז 2013 איז סאלאר סיטי געווען דער צווייט-גרעסטער פאראייניגער פון [[זון ענערגיע|זון-ענערגיע]]-סיסטעמען אין די [[פאראײניגטע שטאטן|פאראייניקטע שטאטן]].&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.solarpowerworldonline.com/top-250-solar-contractors|title=2013 Top 250 Solar Contractors|work=Solar Power World|date=September 13, 2013}}&lt;/ref&gt;

אין 2014 האט מאסק פארשפרייט דעם פלאן, אז סאלאר סיטי זאל אויפבויען אן מאנופאקטור-פאבריק אין [[באפאלא]], [[ניו יארק]], וואס וואלט געווען דריי מאל גרעסער פון דער גרעסטער [[סאלאר ענערגיע|זון-פאנעל]]-פאבריק אין די פאראייניקטע שטאטן.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=June 17, 2014|title=Elon Musk's sunny plans for Buffalo|url=https://money.cnn.com/2014/06/17/news/companies/solarcity-silevo|work=CNN|accessdate=June 18, 2026|archivedate=October 9, 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171009194551/http://money.cnn.com/2014/06/17/news/companies/solarcity-silevo}}&lt;/ref&gt; דער אויפבוי פון דער פאבריק האט זיך אנגעהויבן אין 2014 און איז פארענדיקט געווארן אין 2017. ביז אנהייב 2020 האט זי געארבעט ווי א געמיינזאמער אונטערנעמונג צווישן [[טעסלע|טעסלא]] און [[פענאסאניק]].&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.cnbc.com/2020/02/26/tesla-panasonic-said-to-end-joint-solar-cell-production-at-buffalo-factory.html|date=February 26, 2020|title=Tesla, Panasonic will reportedly stop joint solar cell production at Gigafactory 2 in Buffalo|work=CNBC}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|date=November 23, 2020|title=The highs, lows and legacy of Panasonic's doomed project in Buffalo|work=American City Business Journals|url=https://www.bizjournals.com/buffalo/news/2020/11/23/leaders-of-doomed-panasonic-project-look-back.html}}&lt;/ref&gt;

אין 2016 האט טעסלא אפגעקויפט סאלאר סיטי פאר בערך 2 ביליאן דאלאר און עס צונויפגעשלאסן מיט איר [[באטעריע]]-אפטיילונג, כדי צו שאפן טעסלא ענערגיע. די מעלדונג וועגן דעם אפמאך האט גורם געווען א ירידה פון מער ווי 10 פראצענט אין טעסלאס [[סטאקס|סטאק]]-פרייז. אין יענער צייט האט סאלארסיטי געליטן פון ערנסטע [[געלטפלוס]] פראבלעמען.&lt;ref name=&quot;ws&quot;&gt;{{Cite news|last=Kolodny|first=Lora|date=April 27, 2022|title=Elon Musk wins shareholder lawsuit over Tesla's $2.6 billion SolarCity acquisition|url=https://www.cnbc.com/2022/04/27/elon-musk-wins-shareholder-lawsuit-over-the-companys-2point6-billion-solarcity-acquisition.html|work=CNBC}}&lt;/ref&gt;

נאך דער אפקויף האבן עטלעכע גרופעס פון [[סטאק-האלטערס]] אריינגעגעבן געריכטלעכע תביעות קעגן מאסק און די דירעקטארן פון טעסלא. לויט זייער טענה איז דער אפקויף דורכגעפירט געווארן בעיקר לטובת מאסק פערזענלעך, אויפן חשבון פון טעסלא און אירע סטאק-האלטערס.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Strong|first=Michael|date=March 16, 2020|title=Shareholder $2.2B Lawsuit Against Tesla CEO Musk Halted After Trial Postponed Due to Coronavirus|url=https://www.thedetroitbureau.com/2020/03/shareholder-2-2b-lawsuit-against-tesla-ceo-musk-halted-after-trial-postponed-due-to-coronavirus/|work=The Detroit Bureau}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Mitchell|first=Russ|date=September 23, 2019|title=Elon Musk knew SolarCity was going broke before merger with Tesla, lawsuit alleges|url=https://www.latimes.com/business/story/2019-09-23/solarcity-tesla-merger-shareholder-lawsuit|work=Los Angeles Times}}&lt;/ref&gt;

אין יאנואר 2020 האבן די טעסלא-דירעקטארן דערגרייכט א פשרה אין דער תביעה, אזוי אז מאסק איז געבליבן דער איינציקער הויפט-אנגעקלאגטער אין דעם פראצעס.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Hals|first=Tom|date=January 30, 2020|title=Tesla directors settle, isolating Musk as SolarCity trial looms|url=https://www.reuters.com/article/us-tesla-solarcity-lawsuit/tesla-directors-settle-isolating-musk-as-solarcity-trial-looms-idUSKBN1ZT2HF|work=Reuters}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Chase|first=Randall|date=August 17, 2020|title=Judge OKs $60M settlement over Tesla buyout of SolarCity|url=https://abcnews.go.com/Technology/wireStory/judge-oks-60m-settlement-tesla-buyout-solarcity-72425974|work=ABC News}}&lt;/ref&gt;

צוויי יאר שפעטער, אין אפריל 2022, האט דער געריכט געאורטיילט לטובת מאסק און אפגעווארפן די טענות פון די סטאק-האלטערס.&lt;ref name=&quot;ws&quot; /&gt;

=== טעסלא ענערגיע פראדוקטן ===
טעסלא ענערגיע פארקויפט א ריי פראדוקטן פאר [[ענערגיע אפהיט|ענערגיע-אפהיט]] און זון-ענערגיע. צווישן די באקאנטסטע פראדוקטן איז דער [[פאוערוואל]], א [[היים באטעריע|היים-באטעריע]] וואס קען אויפהיטן עלעקטריציטעט פון זון-פאנעלן אדער פונעם עלעקטרישן נעץ, כדי מען זאל קענען נוצן די ענערגיע ביינאכט אדער בעת א שטערונג אין עלעקטריע-צושטעלונג. טעסלא פארקויפט אויך זון-פאנעלן און זון-דאכער פאר פריוואטע הייזער.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Energy|url=https://www.tesla.com/energy|website=Tesla}}&lt;/ref&gt;

אין 2019 האט טעסלא ענערגיע ארויסגעברענגט דעם [[טעסלא מעגאפעק|מעגאפעק]], א גרויסער ענערגיע-אויפהיט-סיסטעם געמאכט פאר עלעקטרישע קאמפאניעס און גרויסע אינדוסטריעלע פראיעקטן. דער סיסטעם איז געבויט צו אויפהיטן גרויסע מאסן עלעקטריציטעט און ארויסגעבן די ענערגיע בשעתן שפיץ-פארלאנג אדער ווען זון- און ווינט-קוועלער פראדוצירן ווייניגער עלעקטריע.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tesla Megapack|url=https://www.tesla.com/megapack}}&lt;/ref&gt;

טעסלא האט מיט דער צייט פארברייטערט איר ענערגיע-געשעפט, און די ענערגיע-אפטיילונג איז געווארן א וויכטיגער טייל פון דער קאמפאניעס טעטיקייט. די קאמפאניע האט געמאלדן אז מעגאפאק-סיסטעמען ווערן גענוצט אין צענדליגער לענדער ארום דער וועלט צו שטיצן עלעקטרישע נעצן און צו פארגרינגערן די באנוץ פון באנייבארע ענערגיע-קוועלער.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Megapack|url=https://www.tesla.com/megapack}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>fdfs8gpa610uftxcgh5kon2d1hxj5tv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>601095</id>
      <parentid>601094</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T14:25:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>601095</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7884" sha1="rk4cc4d4enttpotxa3b53nhpmpvvdqv" xml:space="preserve">{{פירמע|קאמפאני נאמען=סאלאר סיטי|טיפ=זין ענערגיע|געגרינדעט=July 4 2006|קאמפאני=SolarCity Corp|געגרינדער=לינדאן און פעטער ריוו}}

'''סאלאר סיטי''', וואס איז געגרינדעט געווארן אין 2006 דורך לינדאן ריוו און פעטער ריוו. זייער קוזין [[אילאן מאסק]] האט צוגעשטעלט די אנהייב-קאפיטאל דערפאר &lt;ref&gt;{{Cite news|date=February 15, 2008|title=Elon Musk on rockets, sports cars, and solar power|url=https://www.cnet.com/roadshow/news/elon-musk-on-rockets-sports-cars-and-solar-power/|work=CNET}}&lt;/ref&gt; ביז 2013 איז סאלאר סיטי געווען דער צווייט-גרעסטער פאראייניגער פון [[זון ענערגיע|זון-ענערגיע]]-סיסטעמען אין די [[פאראײניגטע שטאטן|פאראייניקטע שטאטן]].&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.solarpowerworldonline.com/top-250-solar-contractors|title=2013 Top 250 Solar Contractors|work=Solar Power World|date=September 13, 2013}}&lt;/ref&gt;

אין 2014 האט מאסק פארשפרייט דעם פלאן, אז סאלאר סיטי זאל אויפבויען אן מאנופאקטור-פאבריק אין [[באפאלא]], [[ניו יארק]], וואס וואלט געווען דריי מאל גרעסער פון דער גרעסטער [[סאלאר ענערגיע|זון-פאנעל]]-פאבריק אין די פאראייניקטע שטאטן.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=June 17, 2014|title=Elon Musk's sunny plans for Buffalo|url=https://money.cnn.com/2014/06/17/news/companies/solarcity-silevo|work=CNN|accessdate=June 18, 2026|archivedate=October 9, 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171009194551/http://money.cnn.com/2014/06/17/news/companies/solarcity-silevo}}&lt;/ref&gt; דער אויפבוי פון דער פאבריק האט זיך אנגעהויבן אין 2014 און איז פארענדיקט געווארן אין 2017. ביז אנהייב 2020 האט זי געארבעט ווי א געמיינזאמער אונטערנעמונג צווישן [[טעסלע|טעסלא]] און [[פענאסאניק]].&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.cnbc.com/2020/02/26/tesla-panasonic-said-to-end-joint-solar-cell-production-at-buffalo-factory.html|date=February 26, 2020|title=Tesla, Panasonic will reportedly stop joint solar cell production at Gigafactory 2 in Buffalo|work=CNBC}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|date=November 23, 2020|title=The highs, lows and legacy of Panasonic's doomed project in Buffalo|work=American City Business Journals|url=https://www.bizjournals.com/buffalo/news/2020/11/23/leaders-of-doomed-panasonic-project-look-back.html}}&lt;/ref&gt;

אין 2016 האט טעסלא אפגעקויפט סאלאר סיטי פאר בערך 2 ביליאן דאלאר און עס צונויפגעשלאסן מיט איר [[באטעריע]]-אפטיילונג, כדי צו שאפן טעסלא ענערגיע. די מעלדונג וועגן דעם אפמאך האט גורם געווען א ירידה פון מער ווי 10 פראצענט אין טעסלאס [[סטאקס|סטאק]]-פרייז. אין יענער צייט האט סאלארסיטי געליטן פון ערנסטע [[געלטפלוס]] פראבלעמען.&lt;ref name=&quot;ws&quot;&gt;{{Cite news|last=Kolodny|first=Lora|date=April 27, 2022|title=Elon Musk wins shareholder lawsuit over Tesla's $2.6 billion SolarCity acquisition|url=https://www.cnbc.com/2022/04/27/elon-musk-wins-shareholder-lawsuit-over-the-companys-2point6-billion-solarcity-acquisition.html|work=CNBC}}&lt;/ref&gt;

נאך דער אפקויף האבן עטלעכע גרופעס פון [[סטאק-האלטערס]] אריינגעגעבן געריכטלעכע תביעות קעגן מאסק און די דירעקטארן פון טעסלא. לויט זייער טענה איז דער אפקויף דורכגעפירט געווארן בעיקר לטובת מאסק פערזענלעך, אויפן חשבון פון טעסלא און אירע סטאק-האלטערס.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Strong|first=Michael|date=March 16, 2020|title=Shareholder $2.2B Lawsuit Against Tesla CEO Musk Halted After Trial Postponed Due to Coronavirus|url=https://www.thedetroitbureau.com/2020/03/shareholder-2-2b-lawsuit-against-tesla-ceo-musk-halted-after-trial-postponed-due-to-coronavirus/|work=The Detroit Bureau}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Mitchell|first=Russ|date=September 23, 2019|title=Elon Musk knew SolarCity was going broke before merger with Tesla, lawsuit alleges|url=https://www.latimes.com/business/story/2019-09-23/solarcity-tesla-merger-shareholder-lawsuit|work=Los Angeles Times}}&lt;/ref&gt;

אין יאנואר 2020 האבן די טעסלא-דירעקטארן דערגרייכט א פשרה אין דער תביעה, אזוי אז מאסק איז געבליבן דער איינציקער הויפט-אנגעקלאגטער אין דעם פראצעס.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Hals|first=Tom|date=January 30, 2020|title=Tesla directors settle, isolating Musk as SolarCity trial looms|url=https://www.reuters.com/article/us-tesla-solarcity-lawsuit/tesla-directors-settle-isolating-musk-as-solarcity-trial-looms-idUSKBN1ZT2HF|work=Reuters}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Chase|first=Randall|date=August 17, 2020|title=Judge OKs $60M settlement over Tesla buyout of SolarCity|url=https://abcnews.go.com/Technology/wireStory/judge-oks-60m-settlement-tesla-buyout-solarcity-72425974|work=ABC News}}&lt;/ref&gt;

צוויי יאר שפעטער, אין אפריל 2022, האט דער געריכט געאורטיילט לטובת מאסק און אפגעווארפן די טענות פון די סטאק-האלטערס.&lt;ref name=&quot;ws&quot; /&gt;

=== טעסלא ענערגיע פראדוקטן ===
טעסלא ענערגיע פארקויפט א ריי פראדוקטן פאר [[ענערגיע אפהיט|ענערגיע-אפהיט]] און זון-ענערגיע. צווישן די באקאנטסטע פראדוקטן איז דער [[פאוערוואל]], א [[היים באטעריע|היים-באטעריע]] וואס קען אויפהיטן עלעקטריציטעט פון זון-פאנעלן אדער פונעם עלעקטרישן נעץ, כדי מען זאל קענען נוצן די ענערגיע ביינאכט אדער בעת א שטערונג אין עלעקטריע-צושטעלונג. טעסלא פארקויפט אויך זון-פאנעלן און זון-דאכער פאר פריוואטע הייזער.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Energy|url=https://www.tesla.com/energy|website=Tesla}}&lt;/ref&gt;

אין 2019 האט טעסלא ענערגיע ארויסגעברענגט דעם [[טעסלא מעגאפעק|מעגאפעק]], א גרויסער ענערגיע-אויפהיט-סיסטעם געמאכט פאר עלעקטרישע קאמפאניעס און גרויסע אינדוסטריעלע פראיעקטן. דער סיסטעם איז געבויט צו אויפהיטן גרויסע מאסן עלעקטריציטעט און ארויסגעבן די ענערגיע בשעתן שפיץ-פארלאנג אדער ווען זון- און ווינט-קוועלער פראדוצירן ווייניגער עלעקטריע.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tesla Megapack|url=https://www.tesla.com/megapack}}&lt;/ref&gt;

טעסלא האט מיט דער צייט פארברייטערט איר ענערגיע-געשעפט, און די ענערגיע-אפטיילונג איז געווארן א וויכטיגער טייל פון דער קאמפאניעס טעטיקייט. די קאמפאניע האט געמאלדן אז מעגאפאק-סיסטעמען ווערן גענוצט אין צענדליגער לענדער ארום דער וועלט צו שטיצן עלעקטרישע נעצן און צו פארגרינגערן די באנוץ פון באנייבארע ענערגיע-קוועלער.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Megapack|url=https://www.tesla.com/megapack}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>rk4cc4d4enttpotxa3b53nhpmpvvdqv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>טריליאנער</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54971</id>
    <revision>
      <id>601092</id>
      <parentid>601065</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T14:16:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>601092</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="533" sha1="l81rol2ods9cv77n4m362mtn7x3yrkr" xml:space="preserve">א '''טריליאנער''' מיינט א פערזאן וואס פארמאגט א טריליאן (1,000,000,000,000) אדער מער [[דאלאר|דאלער]], [[איירא]] אדער [[פונט שטערלינג|פונט]]. און דאס געלט קען זיין פון סיי וועלכן לאנד.

דער רייכסטער מענטש אויף דער וועלט איז [[אילאן מאסק]], וואס אין 2026 האט ער פארמאגט איבער 1.2 טריליאן דאלאר.

[[קאַטעגאָריע:טריליאנערן]]</text>
      <sha1>l81rol2ods9cv77n4m362mtn7x3yrkr</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>