חסידות

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="yi">
  <siteinfo>
    <sitename>װיקיפּעדיע</sitename>
    <dbname>yiwiki</dbname>
    <base>https://yi.wikipedia.org/wiki/%D7%94%D7%95%D7%99%D7%A4%D7%98_%D7%96%D7%99%D7%99%D7%98</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.15</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">מעדיע</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">באַזונדער</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">רעדן</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">באַניצער</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">באַניצער רעדן</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">װיקיפּעדיע</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">װיקיפּעדיע רעדן</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">טעקע</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">טעקע רעדן</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">מעדיעװיקי</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">מעדיעװיקי רעדן</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">מוסטער</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">מוסטער רעדן</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">הילף</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">הילף רעדן</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">קאַטעגאָריע</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">קאַטעגאָריע רעדן</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">פארטאל</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">פארטאל רעדן</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">יחידה</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">שיחת יחידה</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">אירוע</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">שיחת אירוע</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>חסידות</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2965</id>
    <revision>
      <id>602075</id>
      <parentid>589141</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T20:34:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <comment>/* ספרי יסוד פון חסידות */</comment>
      <origin>602075</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15991" sha1="b6cl1siv9nxsieyesgit0ujugzqgvna" xml:space="preserve">[[File:Isroel Hopsztajn.jpg|thumb|upright=1|קאזשניצער מגיד רבי [[ישראל האפשטיין]].]]

'''חסידות''' איז אַ שטרעמונג וואָס איז געגרינדעט געוואָרן דורכן [[בעל שם טוב]], באַזירט אויף יסודות אין תורת ה[[קבלה]]. די יסודות פון [[חסידות]] זענען צו דינען דעם באשעפֿער מיט אינערלעכקייט פֿון האַרץ. חסידות האט שטאַרק באַטאָנט לויטערקייט פון [[האַרץ]], [[אַהבת ישׂראל]], און התקשרות און [[אמונה]] אין צדיקים. אַן עקסטערן דגוש ווערט געלייגט אויף שבירת המדות, אויסצורײַסן גאווה, כּעס, א.ד.ג. און זיך ברעכן די תּאוות הגשמיות.

''חסידים'' זענען די ייִדן וואָס פֿירן זיך לויט די אויבנדערמאָנטע יסודות פון דרך ה[[בעש&quot;ט]]. 

דער ריכטיקער אָפּטײַטש פֿון דעם וואָרט ''חסיד'' איז פֿון ''מתחסד'' עם קונו, ד.ה. ער טוט מער ווי מען ברויך צו טאָן כּלפּי די חובות היהודי לבוראו.

== היסטאָריע פֿון חסידות ==

די שרשים פֿון חסידות זענען געשטעלט געוואָרן אין די שטעט און שטעטלעך פֿון [[אוקראַיִנע]] און [[וואהלין]]. נאכ'ן הסתלקות פֿון [[בעש&quot;ט]] איז איבערגעגאַנגען די הנהגה צו רבי [[דוב בער ממעזריטש]], באַקאַנט ווי דער מעזריטשער מגיד. אין יענער צײַט האָבן אָנגעהויבן צוגעקומען חסידים און תּלמידים פֿון [[פּוילן]] און [[גאליציע]] (ר' אלימלך פֿון ליזשענסק, חוזה פֿון לובלין, שפּעטער ר' שלום מבעלזא, שפּעטער דברי חיים צאַנז, און קאָצק גור אין פוילן, וכו') , און אפֿילו פֿון ווײַטער אונגעריש-עסטרײַכישער אימפּעריע (ר' פנחס הורוויץ בעל הפלאה, וכו').

נאָכן הסתלקות פֿונעם מעזריטשער מגיד האָט זיך די הנהגה פֿונאַנדערגעטיילט צווישן די גרויסע תּלמידים, איבערהויפּט: ר' [[שניאור זלמן פון לאדי|שניאור זלמן פֿון ליאַדי]], ר' מנחם נחום פֿון [[טשערנאָביל]], און ר' אלימלך פֿון [[ליזשענסק]].

די תּלמידים פֿון ר' אלימלך, איבערהויפּט דער [[יעקב יצחק פון לובלין|חוזה פֿון לובלין]] און זײַן תּלמיד ר' [[נפתלי צבי הורוויץ|נפֿתּלי ראַפּשיצער]], האָבן געהאָלפן נאָך מער פֿאַרשפּרייטן די תּורת החסידות 
אויף ווײַט און ברייט דורך זייערע צאָלרײַכע תּלמידים און חסידים. דאַן האָט חסידות געשלאָגן וואָרצלען אין אַזעלכע ווײַטע ערטער ווי [[אונגערן]] דורך דעם חוזה'ס תּלמיד בעל ישמח משה.

===נאָך דער צווייטער וועלט–מלחמה===

נאָכן חורבן אין [[אייראָפּע]] האָבן זיך איבערגעפֿלאַנצט אַ סך חסידישע הויפֿן, גרויסע און קליינע, אין [[ארץ ישׂראל]] און [[אַמעריקע]]. חסידות אין מאָדערנע צײַטן האָט פֿאַרשפּרייט אין כּלל–ישׂראל די ליבשאַפֿט צו וואַרעמער 
[[נגינה]] און מער [[מנהג|מנהגים]] באַזירט אויף [[קבלה]], און אמונת–צדיקים.

חסיד'ישע הויפֿן זענען געוואָרן אלץ מער פֿאַרברייטערט און פֿאַרצווײַגט און מיט דעם זענען מיטגעקומען נײַע שוועריקייטן צו קענען אָנהאַלטן דעם אָריגינעלן דגוש פֿון חסידות אויף עבודת–השם מיט אינעווייניגסטע פֿון האַרץ, און 
אויף צו געדענקען און פֿארשטיין די טיפֿע תּורת–החסידות פֿון [[בעש&quot;ט]] ותּלמידיו. אויך זענען חסיד'ישע הויפֿן געוואָרן מער פּאָליטיזירט און פּאַרטיייִש, און אַ סך זענען הײַנט מיטן געדאַנק אַז דער חסידישער לעבנסשטייגער איז מײַסטנס אויף אָנצוהאַלטן ייִדן בײַ ייִדישקיט. עס איז באַקאַנט אַז דער סאַטמאַרער רבֿ, ר' [[יואל טייטלבוים]], האָט געשריבן אַז ''נשתכח תורת הבעש&quot;ט''. ער שרײַבט בפֿירוש דאָרטן אין ויואל משה &quot;וצריך בינה יתירה להתבונן בדבריהם הקדושים&quot;. 

עס זענען דאָ אַ סך חסידים וואָס האַלטן נאָך שטאַרק אָן מיט די אָריגענעלע יסודות, און עס קען נאָך ווערן געפֿונען הײַנט בני עלי' וואָס האָרעווען אין תּורת–החסידות און אין תּורת–ה[[קבלה]] אויף וואָס דאָס איז געגרינדט, און אַרבעטן אויף תּורה לשמה, שבֿירת–המדות, און התדבֿקות לצדיקי אמת.

== התנגדות ==
פֿון סאַמע אָנפֿאַנג זענען געווען שטאַרקע חולקים אויפֿן נײַעם דרך. ספּעציעל אין ליטע זענען אַרויסגעגעבן געוואאָרן צאָלריכע חרמים קעגן חסידים, א טייל פֿון וועלכע דער [[גר&quot;א]] האָט זיך אין זיי אָנגעשלאָסן, און די ערשטע מיטגלידער פֿון חסידות האָבן געהאַט אויסצושטיין גאָר שטאַרקע רדיפֿות. 

די הויפּט–טענות קעגן די חסידים האָבן באַשטייט אין דעם וואָס מען האָט משנה געווען אינעם [[נוסח התּפלה]] פֿון נוסח [[אַשכּנז]] צום נוסח אר&quot;י, און אַז די חסידים האָבן מיקל געווען אין געוויסע הלכות, ווי [[צ.ב.ש]]. זמן–תּפלה, א.ד.ג. 
אויך איז געווען שטאַרק דאָס חשד אַז חסידות איז נישט מער ווי אַ כּת מיט מאָדנע געפֿירעכץ וואָס וועט צוברענגן צו אַ פֿאַרצווייפלונג אין יהדות צום גלײַכן ווי דער כת פון [[שבתי צבי]].

מיטן אָנקום פֿון דער השׂכּלה איז די התנגדות קעגן חסידים שוואַך געוואָרן דורך דעם וואָס חסידים און מתנגדים האָבן אײַנגעזען אַז זיי מוזן פֿירן אַ געאייניקטן קאַמף קעגן השׂכּלה.

איינע פון די גרעסטע גדולים און גרויסע לייט אין דעם ערשטער דור פון דעם מגיד פון מעזריטש אין פון זיינע תלמידים, וואס האבן יא אנגענומען חסידות און זיי געהאלטן פאר גאר גרויסע לייט, איז געווען דער [[חיד&quot;א]]. און אין שו&quot;ת [[דברי חיים]] ברענגט ער דערפון א ראיה, אז גדולי ישראל האבן יא אנגענועמן חסידות עיי&quot;ש. וואס כאטש ער איז געווען א ספרדי, און אין זיין געגענט אין איטאליע האט מען דאך כמעט נישט געוואוסט פון חסידות, דאך שרייבט ער זייער שיין אויפן רבי [[ישראל בעל שם]] און אויף זיינע תלמידים. ער שרייבט אויף אים הרב החסיד קדוש מהר&quot;י בעל שם טוב הגיד גדולת נשמת מהרבינו חיים (בן עטר) [[שם הגדולים]] ערך אור החיים וערך צפנת פענח). אויך דער צפנת פענת פון רבי [[יעקב יוסף פון פולנאה]] ברענגט דער חיד&quot;א אין זיינע ספרים (שם הגדולים ערך צפנת פענח, און [[רוח חיים]], און אין זיין ספר [[כסא דוד]] דרוש י&quot;ד). אויך שרייבט ער אויף אים אין שם הגדולים הקדמות רבו הרב המפורסם קדוש יאמר לו מהר&quot;ר ישראל בעל שם טוב. אויך ווערט דערמאנט די חבורה פון בעל שם טוב אין זיין ספר [[ברכי יוסף]] (יורה דעה סי' רצ&quot;ט סעי' א') אז ער האט געזעהן חסידים וואס גייען מיט קליידער פון זיידן און זענען מקפיד נישט צו גיין מיט וואל ער האט זיי געפרעגט דעם טעם און זיי האבן אים געענטפערט, ער שרייבט אזוי: זה שנים כן באו סיעת ספריא מקרית חוצות לשכון כבוד בארץ, ותרי מינייהו רבנן המתקדשם והמטהרים בהדרי הדרים, ועין רואה 
הני מאני דרבנן מכף רגל ועד ראש לבושי משי ואיבעיא להו לרבנן מה מצוה זו ומצאה הקפידה באמור רבנן בטעמא עיי&quot;ש. אויך דערמאנט ער אסאך מאל אין זיינע ספרים רבי גרשון מקיטוב, א שוואגער און א תלמיד פון בעל שם טוב. 
אויך ברענגט ער נאך תלמידים פון בעל שם טוב ווי רבי יוסף דער טאטע פון רבי ישראל נחמן מדראהביטש (חומת אנ&quot;ך שה&quot;ש א').

דער [[תולדות יעקב יוסף]] ברענגט ער אזוי: שפירש בספר בן פורת יוסף להרב החסיד מוהר&quot;ר יעקב יוסף כ&quot;ץ ז&quot;ל תלמיד הרב עיר וקדיש מהר&quot;ר ישראל בעל שם טוב ז&quot;ל שבא לידינו מקרוב.

פון דער אנדערע זייט, די רביים פון חסידים ברענגן אויך דעם חיד&quot;א זייער שיין, עס איז מקובל ביי חסידים זייער שיינע רייד פון רביים אויף  אים ווי עס שטייט אין ספר [[אהל אלימלך]] סי' רפ&quot;א. וואס עס האט געזאגט אויף אים דער צדיק רבי אלימלך מליזנעסק, ספעציעל איז באקאנט אז רבי צבי אלימלך מדינוב דער מחבר פון ספר [[בני יששכר]] ברענגט אים זייער אסאך אין זיינע ספרים, אין א פלאץ שרייבט ער אויפן חיד&quot;א אזוי: איך ווייס נישט ווי דער מראה מקום דערפון איז נישט אין סוגיות הש&quot;ס, אבער וויבאלד דער חיד&quot;א א רב מובהק אין זיין דור שרייבט אזוי בבית דין של מטה, פסק'נט מען אזוי אויך אין בית דין של מעלה (בני יששכר ח&quot;ב חודש תשרי דרוש י&quot;ד). אויך ברענגט דער [[בני יששכר]] זיינע ספרים [[ראש דוד]], [[דבש לפי]], און ער האט געשריבן דערויף הערות, די היסטאריע ספרים שרייבט אז דער בני ייששכר אין זיין שניט אין דרוש ענדעלט זייער צום שניט פון חיד&quot;א.

== אפרוף פונעם חפץ חיים ==
אין ספֿר חיי ה[[חפץ חיים]], (מחבר ר' ארי' לייב בן החפץ חיים) שטייט, דער חפץ חיים האָט געזאָגט, ער איז מקנא די חסידים מיט דריי זאַכן, 1) פֿון די זאַכן, אַז דער חינוך בײַ די חסידים האַלט זיך זייער שטאַרק, ווײַל, ווען אַ משׂכיל קומט אין אַ ליטווישער שטאָט, און רעדט צו די קינדער, וועט מען איבער טראַכטן אויב עס איז פּאַסיק אים צו שטערן, אויב עס איז לשון–הרע, א.ד.ג, אין די צײַט וואָס מענטשן טראַכטן וואָס צו טון, איז דער [[משׂכיל]] משחית דעם חינוך - אָבער אויב גייט דער משׂכיל אין אַ חסידישער שטאָט, און רעדט צו אַ קינד, וועט די גאַנצע שטאָט אים אַרויסבאַגלייטן מיט בזיונות ב[[תופים]] ובמחולות, און עס איז אים נישט מעגלעך צו שעדיקן דעם חינוך (נ&quot;ב מהכותב: עס גלייבט זיך נישט פֿונעם לשון אין ספר חיי הח&quot;ח, אַז דער חפץ חיים רעדט דאָ פֿון [[אונגאַרישע]] חסידים דווקא, ער שרײַבט דאָס בפֿירוש אויף אלע חסידים). 

אויך שטייט אַז דער חפץ חיים האָט געפֿרעגט דעם [[שלום דובער שניאורסאהן|מהרש&quot;ב]] פֿון לובאַוויטש, ווי אַזוי ער האָט געפּועלט בײַ זײַנע תּלמידים, זיי זאָלן לאָזן וואַקסן די בערד, ווײַל דער חפץ חיים האָט זיך זייער אַ סך געבעטן בײַ זײַנע תּלמידים זיי זאָלן לאָזן וואַקסן די בערד, און ער האָט נישט געפּועלט (אַזוי ווי עס פֿלעגט גיין אין ליטווישע ישיבֿות) האָט דער מהרש&quot;ב געענטפֿערט, אַז ער האָט נאָך קיין מאָל נישט גערעדט וועגן לאָזן וואַקסן די בערד, די תּלמידים, האָבן דאָס אַליין פֿאַרשטאַנען.

==ספרי יסוד פון חסידות==
*תולדות יעקב יוסף
*[[מאור עינים (טשערנאביל)|מאור עינים]]
*[[נועם אלימלך]]
*ספר ה[[תניא]]
*[[דגל מחנה אפרים]]
*[[קדושת לוי]]
*[[עבודת ישראל]]
*[[באר מים חיים]]
*[[מאור ושמש]]
- ביי אסאך חסידים גייען נישט די ספרים אראפ פון טיש.

צדיקים האבן געזאגט: מ'דארף זיך פארזעצן (פאר'משכנ'ן) די שטריימל, צו קויפן א חסידיש ספר.

==חסיד שוטה==
א פרומער משוגענער רופט די גמרא אן א &quot;חסיד שוטה&quot;. הגם די ריכטכע דעפיניציע איז געזאגט געווארן אויף איינעם וואס ווייסט נישט וויאזוי צו זיין פרום, דהיינו ער גייט אין מקוה אין יום הקדוש, איז עס אויסגענוצט געווארן ביי שונאי חסידים אלץ א שפּאָט נאמען.

==זעט אויך==
* ספר '''דרך החסידות''',  א טיפער ספר וועלכער איז מבליט דעם חידוש פונעם בעל שם טוב בפרטית
* [[ליסטע פון חסיד'ישע הויפן]]
* [[רשימה:חסידישע הויפן]]

==וועבלינקען==
*שמעון דובנאוו, ''געשיכטע פון חסידיזם אויפן יסוד פון אריגינעלע מקורים'' ([https://archive.org/details/nybc202437 באנדן 1], [https://archive.org/details/nybc202438 2] און [https://archive.org/details/nybc202439 3]).
* [https://web.stevens.edu/golem/llevine/chassidism/chassidim_america.pdf|וועגן חסידות אין אמעריקע]

[[קאַטעגאָריע:יידישע באוועגונגען]]
[[קאַטעגאָריע:יידישע שטרעמונגען]]
[[קאַטעגאָריע:חסידות|*]]</text>
      <sha1>b6cl1siv9nxsieyesgit0ujugzqgvna</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>מענדעלע רימאנאווער</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5589</id>
    <revision>
      <id>602076</id>
      <parentid>582485</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T20:34:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <comment>/* זיינע תלמידים */</comment>
      <origin>602076</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9331" sha1="t3mokfepy1i6atw05qcgqr8k6e7i1m3" xml:space="preserve">{{רב}}
[[בילד:Rimnuv.jpg|קליין|250px|מצבה פון ר' מענדעלע רימאנאווער]]
ר' '''מנחם מענדיל פון רימאנאוו''' (נפ' [[י&quot;ט אייר]] [[ה'תקע&quot;ה]]) איז געווען ביי די [[חסידות|חסידים]] איינער פון די דריי גרויסע [[צדיק]]ים, וואס זענען די רבי'ס פון חסידישן [[פוילן|פוילישן]], [[אונגארן|אונגארישן]] [[אידנטום]], זיי זענען געווען תלמידים פון ר' [[אלימלך פון ליזשענסק]] זצ&quot;ל, וואס האט איבער געלאזט זיין קדושת המוח פאר זיין תלמיד רבי ר' מענדעלי.

ער האט יונגערהייט געלערנט אין דער ישיבה פון רבי'ן ר' [[שמואל שמעלקא הורוויץ (ניקאלשבורג)|שמעלקא פון ניקאלשבורג]] זי&quot;ע און דערנאך איז ער אריבער צום הייליגן רבי'ן ר' [[אלימלך פון ליזשענסק]] זי&quot;ע, וואו ער איז געווארן פון זיינע גרעסטע תלמידים. ער האט דערנאך אליין געפראוועט חסידים אין פֿריסטיק, און בערך אנהויב יאר תקנ&quot;ו זיך געצויגן קיין [[רימאנאוו]], וואו ער האט געפירט די עדה חסידים, און רימאנאוו איז געווארן א תל תלפיות פאר טויזנטער וואס זענען געקומען אהין פון גאנץ גאליציע שעפן תורה וקדושה פון הייליגן רבי'ן ר' מענדעלע זי&quot;ע, ביז צו זיין הסתלקות [[י&quot;ט אייר]] [[ה'תקע&quot;ה]], ל&quot;ד בעומר, ומנ&quot;כ אין רימאנאוו.

צדיקים האבן געזאגט, אז דער שם הויה האט זיך מתלבש געווען אין א ספאדיק און בעקישע, דאס איז רבי ר' מענדלי רימאנאווער (דברי תורה - [[מונקאטש]] בשם צדיקים).

עס איז באקאנט, אז די דריי צדיקים האבן געוואלט בריינגען [[משיח]] מיט זייערע הייליגע כוונות, אבער זייער תלמיד רבי [[נפתלי צבי הורוויץ|נפתלי מראפשיץ]], האט געהאלטן אז אויב מ'וועט גיין אויף דעם וועג, קען זיין גרויסע הריגות, וועגן דעם האט ער נישט מסכים געווען, און דערפאר איז ער געפארן אויף [[ימים נוראים]] קיין [[רימאנאוו]], דארט האט מען אים מכבד געווען צו [[דאווענען]] פארן [[עמוד]], ווען ער האט געדאוונט פארן עמוד האט ער אויסגעדרייט, אז איבעראל ווו דער [[מנהג]] איז צו [[וויינען]], האט ער געזינגען פרייליכע [[ניגונים]], און איבעראל ווו מ'זיגנט פריילכע ניגונים, האט ער געוויינט מיט טרויעריגע ניגונים, ביז ער האט ממש צומישט זיין רבי'ן ר' מענדעלי, ער זאל נישט קענען מכוון זיין.

מוצאי [[יו&quot;ט]], האט ר' נפתלי מורא געהאט פון דער הקפדה פון זיין רבי'ן, איז ער אנטלאפן קיין [[קאזשניץ]] צום [[ישראל האפשטיין|מגיד]]. אינדעפרי ווען דער מגיד איז צוריק געקומען פון [[מקוה]], זייער אפגעשוואכט, און זיך געוואלט אריין לייגן אין [[בעט]] פון גרויס שוואכקייט, האט ער געטראפן אין בעט ליגט רבי ר' נפתלי. ר' נפתלי האט געזאגט: איך גיי נישט ארויס פון בעט, נאר אויב דער רבי (קאזשניצער מגיד) וועט מסכים זיין מיט מיר, און אראפ נעמען די הקפדה פון רבי ר' מענדעלי, און דער קאזשניצער מגיד האט מסכים געווען מיט אים.

דעמאלט ווען רבי ר' מענדעלי האט געזען אז דער קאזשניצער מגיד איז אויך מסכים מיט ר' נפתלי, האט ער געזאגט: איך האב געוואלט אז די [[גאולה]] זאל שוין זיין זייער נאנט, אבער וויבאלד מ'האט זי אפגשטופט, '''וועלן נאך אונטערוואקסן גרינע ווערעם, מיט קופערנע פיסקעס.''' &lt;ref&gt;דברי תורה - מונקאטש בשם צדיקים&lt;/ref&gt;

דער רבי ר' מענדעלע האט געפראוועט אין [[פריסטיק]] מורא'דיגע סיגופים, זיך געקוילערט יעדע נאכט אין שניי, און ביז צו דער צווייטער וועלט מלחמה פלעגן פריסטיקער אידן אנווייזן אויף דעם בארג, פון וואו דער רבי ר' מענדעלע האט יונגערהייט געפראוועט גלגול שלג. הגה&quot;ק רבי [[אלחנן קאלאשיצער]] זי&quot;ע הי&quot;ד האט דערציילט, אז דער הייליגער [[אפטער רב]] זי&quot;ע בעל &quot;אוהב ישראל&quot; פלעגט זיך אויסדריקן: '''&quot;די ערד אין פריסטיק איז הייליג דריי טפחים טיף מיט קדושת ארץ ישראל פונעם גלגול שלג פון רבי'ן ר' מענדעלע!&quot;''' (דברי חנה השלם עמ' שעב).

הרה&quot;ק דער נאסוידער רב זי&quot;ע האט נאכגעזאגט, אז דער רבי ר' מענדעלע האט צוגעזאגט: '''&quot;ווער ס'וועט אנצינדן א ליכט פאר מיין נשמה, אפילו נאך הונדערט יאר שפעטער ווי דער הסתלקות, וועל איך אים א טובה טאן אויף יענער וועלט!&quot;''' (הדרת קודש לו:).

==משפחה==
זיין רבי האט אים משדך געווען רבקה, טאכטער פון א גביר פונעם שטעטל [[פֿריסטיק]]. זיי האבן געהאט פיר קינדער:
* דער בכור רבי נתן יהודה לייב (גערופן '''רבי נתן לייב'''), פאטער פון רבי אלימלך טארעם פון [[גארליץ]] (דער פערטער שווער פונעם דברי חיים פון צאנז, און דער שווער פון רבי חיים גדליהו ראבינאוויטש פון דער [[פרשיסחא (הויף)|פרשיסחער]] גזע.
* רבי '''ישראל יעקב''' - האט געהייראט מרת טעמא לאה טאכטער פון  רבי פינחס פון גניוויש.
* '''פייגא''' - ווייס פון רבי קלונימוס קלמן פון [[לאנצהוט]], זון פון רבי יעקב, א תלמיד פונעם [[חוזה פון לובלין]]. ברודער פון רבי שלמה זלמן תלמיד פונעם &quot;נועם אלימלך&quot;.{{הערה|געברענגט אין שער פונעם ספר &quot;קונטרס הגאון ר' צבי חריף&quot; און אין &quot;אהל אלימלך&quot; אות של&quot;ו.}} זייער זון איז ר' דוד. 
* '''חנה''' - ווייב פון רבי מרדכי אבד&quot;ק זילקאווא און שפעטער אבד&quot;ק רימאנאוו. זייערע זין: רבי אלטער ראובן און &quot;ר' הערצל&quot;, רבי נפתלי הערץ.

== זיינע תלמידים ==
רבי מנחם מענדל היה פון די גרעסטע רבי׳ס אין גאליציע און א סך גרויסע רבי׳ס זענען געווען זיינע תלמידים.

* רבי [[משה פשעווארסקער]].
* רבי [[יהושע דינאווער]].
* רבי [[שמעון מארילעס]] פון יעראסלאוו.
* רבי [[קלונימוס קלמן עפשטיין]] פון קראקא,  מחבר פון ״[[מאור ושמש]]״.
* רבי אריה לייבוש פון לאנצוט.
* רבי [[משה טייטלבוים (ישמח משה)|משה טייטלבוים]] פון איהעל.
* רבי [[נפתלי צבי הורוויץ]] פון ראפשיץ.
* רבי [[מאיר ראטנבערג]] הלוי פון אפטא.
* רבי [[צבי הירש אייכנשטיין]] פון זידיטשוב.
* רבי [[ישכר בער באראן]] פון ראדאשיץ.
* רבי [[משה אייכנשטיין]] פון סאמבור.
* רבי [[יעקב צבי יאליש]] פון דינאוו,  מחבר פונעם ספר ״מלא הרועים״.
* רבי שלמה יהודה לייב פון [[לענטשנא]].
* רבי [[אשר ישעיה רובין]] פון ראפשיץ.
* רבי [[צבי הירש פון רימאנאוו]], זיין תלמיד מובהק און ממלא מקום.
* רבי [[יחזקאל פאנעט]] פון דעש, מחבר פון ספר ״מראה יחזקאל״ וואס האט באקאנטע תשובה וועגן זיין רבי׳נס גדלות און קדושה.
* רבי [[צבי אלימלך שפירא]] פון דינאוו, דער ״בני יששכר״
* רבי [[יהודה צבי הירש אייכנשטיין|יהודה הירש אייכנשטיין]] פון ראזלא.

==רעפערענצן==
{{רעפליסטע}}


[[קאַטעגאָריע:גאליציאנער אדמורי&quot;ם]]
[[קאַטעגאָריע:צדיקי וחסידי קדמאי|רימאנאוו, רבי ר' מענדלי]]</text>
      <sha1>t3mokfepy1i6atw05qcgqr8k6e7i1m3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>י' אדר</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6445</id>
    <revision>
      <id>602080</id>
      <parentid>469442</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T20:39:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <comment>/* יארצייטן */</comment>
      <origin>602080</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="276" sha1="j9ryx2lf8wwp1gfi8r1csuu7l3zsoua" xml:space="preserve">{{אדר}}
== יארצייטן ==
*&lt;!--  ADAR_SINGLE  --&gt;[[ה'תקפ&quot;ז]] - רבי [[יוסף ברוך הלוי עפשטיין]], [[דער גוטער איד פון ניישטאט]]

== זעט אויך ==
* [[י' אדר א']]
* [[י' אדר ב']]
{{-}}
{{טעג אין אדר}}</text>
      <sha1>j9ryx2lf8wwp1gfi8r1csuu7l3zsoua</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>י' אדר א'</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8425</id>
    <revision>
      <id>602078</id>
      <parentid>595987</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T20:38:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <comment>/* יארצייטן */</comment>
      <origin>602078</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="404" sha1="d0wdtnv3rhppr9c9mr7hmjxfwdppubf" xml:space="preserve">{{אדר א'}}
== יארצייטן ==
*&lt;!--  ADAR_SINGLE  --&gt;[[ה'תקפ&quot;ז]] (שנה פשוטה) - רבי [[יוסף ברוך הלוי עפשטיין]], [[דער גוטער איד פון ניישטאט]]
*[[ה'תרל&quot;ה]] – רבי [[אליקים כרמולי]], מחבר פון אגודת אגדות, רב פון [[בריסל]] (געבוירן [[ה'תקס&quot;ב]])

== זעט אויך ==
* [[י' אדר]]</text>
      <sha1>d0wdtnv3rhppr9c9mr7hmjxfwdppubf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>מאנטשעסטער</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23959</id>
    <revision>
      <id>602043</id>
      <parentid>548090</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T18:47:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <origin>602043</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2747" sha1="qgjl44zq1alhwsphh01eim7e9kffzdl" xml:space="preserve">{{יישוב
|נאמען=מאַנטשעסטער
|סארט יישוב=שטאָט
|אמטשפראך נאמען=Manchester
|הערב= {{#אייגנשאפט:p94}}
|פאן= {{וויקידאטן|פאן בילד}}
|בילד= {{וויקידאטן|בילד}}
|באשרייבונג=
|מדינה={{פאן פאראייניגטע קעניגרייך}}
|אפטייל טיפ=לאנד
|אפטייל נאמען=ענגלאנד
|געביט=[[גרויס-מאנטשעסטער]]
|ראיאן=
|דיסטריקט=
|בירגערמייסטער=
|גובערנאטאר=
|טיפ אונטעראפטייל=
|דיסטריקטן אין ראיאן=
|שטעט אין ראיאן=
|ראיאן הויפטשטאט=
|מוטערשטאט=
|אפיציעלע שפראך=
|שטח=115.6
|הייך= 125
|גרינדונג דאטע=ערשטער יארהונדערט
|באפעלקערונג= 547,627
|באפעלקערונג יאר= 2018
|באפעלקערונג הערה=
|מטרופולין=
|הערת מטרופולין=
|צפיפות= 4,735
|קאארדינאטן= {{coord|53|29|N|2|15|W|format=dms|display=inline,title|region:UK_type:city}}
|צייט זאנע=
|אתר אינטרנט=
|מאפע= {{וויקידאטן|לאקאציע מאפע}}
|פרטימדיקע מאפע=
|סטאטיסטיק=
}}
'''מאנטשעסטער''' איז א שטאט (סיטי) און א שטאטישע באצירק פון [[גרויס-מאנטשעסטער]], [[ענגלאנד]]. די סיטי מאנטשעסטער האט א באפעלקערונג פון 452,000.&lt;ref name=&quot;Manchester population&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.statistics.gov.uk/statbase/Expodata/Spreadsheets/D9664.xls|title=Mid-2006 population estimates for the United Kingdom|accessdate=2007-06-29|publisher=Office for National Statistics|year=2007|format=XLS}}&lt;/ref&gt; מאנטשעסטער געפינט זיך אינמיטן פון דעם גרעסערן מאנטשעסטער שטאטישן שטח, וואס האט א באפעלקערונג פון 2,240,230,&lt;ref name=&quot;Urban population&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.statistics.gov.uk/census2001/corrections_ks_urban.asp|title=Key Statistics for urban areas in England and Wales|accessdate=2007-06-29|publisher=statistics.gov.uk|year=2001|author=[[United Kingdom Census 2001]]}}&lt;/ref&gt;&lt;!--This is the population for the Urban Area, ''not'' the Metropolitan County of the same name--&gt; וואס איז דער דריטער גרעסטער שטאטישער שטח אין דעם [[פאראייניגטע קעניגרייך|פאראייניגטן קעניגרייך]].

== רעפערענצן ==
{{רעפליסטע}}
{{חרדי'שע געגנטן}}
{{שטעט אינעם פאראייניגטן קעניגרייך}}
[[קאַטעגאָריע:שטעט אין ענגלאנד]]
[[קאַטעגאָריע:מאנטשעסטער|*]]</text>
      <sha1>qgjl44zq1alhwsphh01eim7e9kffzdl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>602044</id>
      <parentid>602043</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T18:56:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <origin>602044</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2588" sha1="3b6ts3g56dhjkm4jf1hnrpi8m2sknpd" xml:space="preserve">{{יישוב
|נאמען=מאַנטשעסטער
|סארט יישוב=שטאָט
|אמטשפראך נאמען=Manchester
|הערב= {{#אייגנשאפט:p94}}
|פאן= {{וויקידאטן|פאן בילד}}
|בילד= {{וויקידאטן|בילד}}
|באשרייבונג=
|מדינה={{פאן פאראייניגטע קעניגרייך}}
|אפטייל טיפ=לאנד
|אפטייל נאמען=ענגלאנד
|געביט=[[גרויס-מאנטשעסטער]]
|ראיאן=
|דיסטריקט=
|בירגערמייסטער=
|גובערנאטאר=
|טיפ אונטעראפטייל=
|דיסטריקטן אין ראיאן=
|שטעט אין ראיאן=
|ראיאן הויפטשטאט=
|מוטערשטאט=
|אפיציעלע שפראך=
|שטח=115.6
|הייך= 125
|גרינדונג דאטע=ערשטער יארהונדערט
|באפעלקערונג= 547,627
|באפעלקערונג יאר= 2018
|באפעלקערונג הערה=
|מטרופולין=
|הערת מטרופולין=
|צפיפות= 4,735
|קאארדינאטן= {{coord|53|29|N|2|15|W|format=dms|display=inline,title|region:UK_type:city}}
|צייט זאנע=
|אתר אינטרנט=
|מאפע= {{וויקידאטן|לאקאציע מאפע}}
|פרטימדיקע מאפע=
|סטאטיסטיק=
}}
'''מאנטשעסטער''' איז א גרויסע שטאט און א שטאטישע באצירק אין [[גרויס-מאנטשעסטער]], [[ענגלאנד]]. די שטאט געפינט זיך אינעם צענטער פונעם גרויסן שטאטישן געגנט פון גרויס מאנטשעסטער. לויטן [[צענזוס]] פון [[2021]] האט די שטאט געהאט א באפעלקערונג פון 551,943 איינוואוינער.&lt;ref&gt;https://www.manchester.gov.uk/the-council-and-democracy/statistics-and-intelligence/census-results-2021&lt;/ref&gt; דער גאנצער קאונטי פון גרויס מאנטשעסטער האט געהאט א באפעלקערונג פון 2,867,769 איינוואוינער.&lt;ref&gt;https://www.greatermanchester-ca.gov.uk/media/7869/230514_population_final.pdf&lt;/ref&gt;&lt;!--This is the population for the Urban Area, ''not'' the Metropolitan County of the same name--&gt; וואס איז דער דריטער גרעסטער שטאטישער שטח אין דעם [[פאראייניגטע קעניגרייך|פאראייניגטן קעניגרייך]].

== רעפערענצן ==
{{רעפליסטע}}
{{חרדי'שע געגנטן}}
{{שטעט אינעם פאראייניגטן קעניגרייך}}
[[קאַטעגאָריע:שטעט אין ענגלאנד]]
[[קאַטעגאָריע:מאנטשעסטער|*]]</text>
      <sha1>3b6ts3g56dhjkm4jf1hnrpi8m2sknpd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>יחזקאל טויב</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24601</id>
    <revision>
      <id>602052</id>
      <parentid>505376</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T19:48:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <origin>602052</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1542" sha1="6qud1bsf19psd5ferszep1zo9fgirjf" xml:space="preserve">הר&quot;ר '''יחזקאל טויב''' (נפ' [[י&quot;ז שבט]] [[ה'תרט&quot;ז]]) איז געווען א חסיד פונעם [[יעקב יצחק פון לובלין|חוזה פון לובלין]], דעם [[ישראל האפשטיין|קאזשניצער מגיד]], דעם [[ייד הקדוש]] פון [[פרשיסחא]] און ר' [[שמואל פון קארעוו]]. ער איז געווען דער מייסד פון [[קאזמיר (הויף)|קאזמירער]] חסידות. זיינע תורות זענען געשריבן אין &quot;נחמד מזהב&quot;.

ער איז געווען דער זיידע פונעם ערשטער [[מאדזשיץ (הויף)|מאדזשיצער]] רבי, הר&quot;ר [[ישראל טויב]].&lt;ref&gt;[http://www.ascentofsafed.com/cgi-bin/ascent.cgi?Name=380-23 רבי יחזקאל פון קוזמיר] {{לינקשפראך|ענגליש}}&lt;/ref&gt;

זיינע זין זענען געווען:
* הר&quot;ר דוד צבי פון [[נײשטאט־פלאנסק|ניישטאט]] (נפ' ו' תמוז תרמ&quot;ב)
* הר&quot;ר [[שמואל אליהו טויב|שמואל אליהו]] פון [[זוואלין]] (נפ' כ&quot;ו אייר תרמ&quot;ח)
* הר&quot;ר אפרים פון קוזמיר
זיינע איידעמעס זענען געווען:
* רבי משה דוד הכהן קליגסבערג פון [[קאלושין]]
* רבי אברהם מגיד פון [[דווארט]]

== רעפערענצן==
{{רעפליסטע}}
*''החסידות מדור לדור'', יצחק אלפסי

[[קאַטעגאָריע:פוילישע אדמורי&quot;ם|טויב, יחזקאל]]</text>
      <sha1>6qud1bsf19psd5ferszep1zo9fgirjf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>602061</id>
      <parentid>602052</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T20:11:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <origin>602061</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1541" sha1="j5vmni3yjed1ms45qcuuu0ooao8s5ct" xml:space="preserve">הר&quot;ר '''יחזקאל טויב''' (נפ' [[י&quot;ז שבט]] [[ה'תרט&quot;ז]]) איז געווען א חסיד פונעם [[יעקב יצחק פון לובלין|חוזה פון לובלין]], דעם [[ישראל האפשטיין|קאזשניצער מגיד]], דעם [[ייד הקדוש]] פון [[פרשיסחא]] און ר' [[שמואל פון קארעוו]]. ער איז געווען דער מייסד פון [[קאזמיר (הויף)|קאזמירער]] חסידות. זיינע תורות זענען געשריבן אין &quot;נחמד מזהב&quot;.

ער איז געווען דער זיידע פונעם ערשטער [[מאדזשיץ (הויף)|מאדזשיצער]] רבי, הר&quot;ר [[ישראל טויב]].&lt;ref&gt;[http://www.ascentofsafed.com/cgi-bin/ascent.cgi?Name=380-23 רבי יחזקאל פון קוזמיר] {{לינקשפראך|ענגליש}}&lt;/ref&gt;

זיינע זין זענען געווען:
* הר&quot;ר דוד צבי פון [[נײשטאט פלאנסק|ניישטאט]] (נפ' ו' תמוז תרמ&quot;ב)
* הר&quot;ר [[שמואל אליהו טויב|שמואל אליהו]] פון [[זוואלין]] (נפ' כ&quot;ו אייר תרמ&quot;ח)
* הר&quot;ר אפרים פון קוזמיר
זיינע איידעמעס זענען געווען:
* רבי משה דוד הכהן קליגסבערג פון [[קאלושין]]
* רבי אברהם מגיד פון [[דווארט]]

== רעפערענצן==
{{רעפליסטע}}
*''החסידות מדור לדור'', יצחק אלפסי

[[קאַטעגאָריע:פוילישע אדמורי&quot;ם|טויב, יחזקאל]]</text>
      <sha1>j5vmni3yjed1ms45qcuuu0ooao8s5ct</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>אהרן האלבערשטאם</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28715</id>
    <revision>
      <id>602066</id>
      <parentid>598687</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T20:17:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <comment>/* פאמיליע */</comment>
      <origin>602066</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7660" sha1="fpvyjs62oo61fv7x1lpa6khgmhbiskr" xml:space="preserve">'''רבי אהרן האלבערשטאם זצ&quot;ל''' אבד&quot;ק צאנז ([[ה'תקפ&quot;ו]] – [[א' אב|ר&quot;ח מנחם אב]] [[ה'תרס&quot;ג]]), באקאנט אלץ דער קרייזער רב, דער פערטער זון פון ''דברי חיים''.

==אפשטאם==

'''רבי אהרן''' איז געבוירן אין יאר [[ה'תקפ&quot;ו]] אין דער שטאט [[רודניק]], [[גאליציע]], צו זיין פאטער הרב '''[[חיים האלבערשטאם]]''', דער צאנזער רב דער דברי חיים. און צו זיין מוטער מרת '''רחל פייגא''' א טאכטער פון הרב '''[[ברוך תאומים-פרענקל]]''', דער ברוך טעם.

==זיינע רבי'ס==

'''רבי אהרן''' האט זיך געהאלטן פאר א [[תלמיד מובהק]] פון הרב [[צבי הירש פון רימאנאוו]], אויך איז ער געפארן צו הרב [[דוד טווערסקי (טאלנא)|דוד טווערסקי]] פון [[טאלנא]], צום [[שלום רוקח|שר שלום]] פון [[בעלזא]], צו הרב [[אברהם טווערסקי (טוריסק)|אברהם טווערסקי]] דער [[טוריסק|טריסקער]] מגיד און צו דער רבי ר' מאיר פון פרימשלאן

==רבנות==

אין יאר [[ה'תרי&quot;ז]] איז רבי אהרן אויפגענומען געווארן דורך די קהילה פון די שטאט סאנז מיט די הסכמה פון זיין פאטער דער צאנזער רב, אלץ רב פון צאנז. דער צאנזער רב דער דברי חיים האט דעמאלטס געפרעגט די ראשי קהלה מיט א ווערטל אויב מיין זון וועט זיין רב וועל איך ווערען דער אלטער רב? וויי לאנג איך בין דא געווען רב איז נישט געווען קיין שום קינדער נפלים

נאך דער פטירה פון זיין פאטער דעם צאנזער רב, האט זיך געשאפן א דיסקוסיע איבער דעם צאנזער רבנות. היות דער שינאווער רב איז נישט געקומען די לעצטע יארען פון טאטען דער צאנזער רב קיין צאנז האט ער נישט געוויסט אז דער דברי חיים האט אנגעזאגט אז זיין זון רבי אהרן דער קרייזער רב זאל זיין זיין ממלא מקומו און אפילו געשיקט חסידים זאלן פארן צו אים, אבער זיין ברודער [[יחזקאל שרגא האלבערשטאם|דער שינאוואער רב]] האט געהאלטן, אלס עלטסטער זון, געהערט דאס רבנות צו אים. נאך א פאר חדשים פון איבערמידליכע כוחות און בקשות פון דער גארליצע רב און זיין שוועסטער הרבנית נחמ'לע און נאך, האט דער שינאווער רב זיך איבער געשמוסט מיט ידידו רבי שלמה מונקאטשער וואס האט אים גע'עצה'עט צריק צו פארען קיין סטראפקוב ווי ער איז דעמאלטס געוועזן רב. אין א געלעגנהייט שפעטער איז דער שינאוואער רב געווען אין צאנז, איז ער געווען באזוכן דעם ברודער דער צאנזער רב '''רבי אהרן''' , שמועסנדיג אין קבלה, האט דער שינאוואער רב געגעבען א קלאפ אין [[טיש]], אז ער איז [[מוחל]] אויף דעם צאנזער רבנות.

==הסתלקות==

'''רבי אהרן''' איז נפטר געווארן [[שבת קודש]] [[א' אב|ר&quot;ח מנחם אב]] [[ה'תרס&quot;ג]], אין ליגט אין צאנז אין פאטער'ס [[אהל]]. 

אין חודש [[תמוז]] איז '''רבי אהרן''' געפארן קיין [[וויען]] זיך היילן, ליידער האבן די דאקטוירים אים נישט מער געקאנט העלפן, ער איז צוריק געקומען קיין צאנז. [[ערב שבת]] אדער א טאג פריער&lt;ref&gt;י&quot;ג אורות&lt;/ref&gt; נאכדעם וואס ער האט געלערנט אין [[זוהר הקדוש]] איבער פטירת [[אהרן הכהן]], האט ער געבעטן אז מען זאל אים נעמען אין דער [[מקוה]], דאן איז ער געגאנגען צו זיין שוועסטער '''מרת נחמה''' די ווייב פון הרב [[יצחק טוביה רובין]] - זי האט געוואוינט אין זייער פאטער'ס הויז - ער האט געקושט די ווענט און געזאגט פאר דער שוועסטער '''שיק מיט מיר א גרוס פאר'ן טאטן'''. שבת ביינאכט נאך [[קידוש]] איז ער נפטר געווארן, זי&quot;ע.

==פאמיליע==

'''רבי אהרן''' האט געהייראט מרת '''חנה עלקא''' א טאכטער פון הרב '''יעקב וויינבערגער''' פון [[דוקלא]]. זייערע קינדער:

* '''מרת רחל פייגא''', זי האט געהייראט הרב '''[[משה האלבערשטאם (בארדיוב)|משה האלבערשטאם]]''' רב אין [[בארדיוב]].

* '''הרב שמואל שמעלקי האלבערשטאם''', אין יאר [[ה'תרכ&quot;א]] האט ער געהייראט א טאכטער פון הרב [[קלונימוס קלמן עפשטיין (ב)|קלונימוס קלמן עפשטיין]] פון [[ניישטאט אין אויבערשלעזיע|ניישטאט]], אן איינציגער זון פון הרב [[יוסף ברוך עפשטיין]], [[דער גוטער איד פון ניישטאט]], א זון פון הרב [[קלונימוס קלמן עפשטיין]], דער [[מאור ושמש]]. ער איז נפטר געווארן [[ט' טבת]] [[ה'תרס&quot;ג]]. 

* '''הרב [[אריה לייביש האלבערשטאם (צאנז)|אריה לייביש האלבערשטאם]]''' ([[ה'תרי&quot;א]] - [[כ&quot;א אדר א']] [[ה'תרצ&quot;ה]]), רב אין גריבאוו און צאנז.  ער האט חתונה געהאט '''בזיווג ראשון''' מיט מרת מלכה די טאכטער פון הרב [[משה הורוויץ]] רב אין [[ראזוואדאוו]]. '''בזיווג שני''' האט רבי אריה לייביש חתונה געהאט מיט דער טאכטער פון הרב יצחק קאנער.

* '''הרב שלום האלבערשטאם''', רב אין [[פיעקלא]] און ראב&quot;ד אין צאנז, ער האט געהייראט מרת '''לאה''' א טאכטער פון הרב '''[[מאיר הורוויץ]]''' רב אין [[דזשיקאוו]], דער אמרי נועם. ער איז נפטר געווארן [[ה'תרצ&quot;ד]], אין ליגט נעבען דעם [[אהל]] פון צאנזער רב.
** מרת '''בת-שבע''', טאכטער פון הרב שלום, די ווייב פון הרב '''ברוך קאנער''' פון [[טשחויוו]] א זון פון הרב [[יעקב שמשון הלוי קאנער]]. ער ליגט אין [[טבריה]] אין [[חלקת]] [[תלמידי הבעש&quot;ט]].

==זעט אויך==

[[צאנז (הויף)]]

==רעפערענצן==

* ''י&quot;ג אורות'' - סיפורים דערציילט דורך רבי [[יעקב לייזער|יענקלי לייזער]] דער [[פשעווארסק]]ער רבי - ארויס געגעבן דורך זיין אייניקל הרב יוסף נפתלי וואגשאהל, ה'תשנ&quot;ד
* ''אנציקלופדיה לחכמי גליציה'', מאיר וונדר

&lt;references/&gt;

[[קאַטעגאָריע:צאנז]]
[[קאַטעגאָריע:גאליציאנער רבנים|האלבערשטאם, אהרן]]</text>
      <sha1>fpvyjs62oo61fv7x1lpa6khgmhbiskr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>נפתלי הורוויץ (מעליץ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28800</id>
    <revision>
      <id>602083</id>
      <parentid>564527</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T20:43:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <comment>/* זיינע רבי'ס */</comment>
      <origin>602083</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7239" sha1="rbvjcr5b154481mkh41ww6r1dlhcw0q" xml:space="preserve">'''רבי נפתלי הורוויץ זצ&quot;ל''' ([[ד' טבת]] [[ה'תר&quot;ה]] – [[י&quot;ח תשרי]] [[ ה'תרע&quot;ו]]). רב אין [[מעליץ]].

==אפשטאם==

'''רבי נפתלי''' איז געבוירן [[ד' טבת]] [[ה'תר&quot;ה]], צו זיין פאטער הרב '''[[יהודה הורוויץ (מעליץ)|יהודה הורוויץ]]''', א זון פון הרב [[יעקב הורוויץ (מעליץ)|יעקב הורוויץ]] רב אין [[מעליץ]], א זון פון הרב [[נפתלי צבי הורוויץ]], ''דער ראפשיצער רב''. און צו זיין מוטער א טאכטער פון הרב [[חיים מאיר יחיאל שפירא|חיים מאיר יחיאל]], דער ״שרף״ פון [[מאגלניצא]] (אן איידעם פון הרב [[אלעזר פון ליזשענסק]], א זון פון ''נועם אלימלך''), א זון פון הרב אבי עזרא זעליג פון [[גרעניץ]] און אן איידעם פונעם [[ישראל האפשטיין|קאזשניצער מגיד]].

==זיינע רבי'ס==

הרב [[חיים האלבערשטאם]] דער ''דברי חיים'', [[דער גוטער איד פון ניישטאט]], '''רבי נפתלי''' האט געגעסען [[קעסט]] ביים זיידען הרב [[אליעזר הורוויץ]] רב אין [[דזשיקאוו]] צוזאמען מיט הרב [[צבי אלימלך שפירא (בלאזשאוו)|צבי אלימלך שפירא]] פון [[בלאזשאוו]].

==רבנות== 

אין יאר [[ה'תרל&quot;ט]] איז '''רבי נפתלי''' געווארן רב אין [[מעליץ]] אויף דעם פאטער'ס ארט, ביי די [[ערשטע וועלט קריג]] איז ער אנטלאפען קיין [[וויען]].
 
==הסתלקות==

'''רבי נפתלי''' איז נפטר געווארן אין [[וויען]] [[י&quot;ח תשרי]] [[ ה'תרע&quot;ו]], מען האט אים געפירט צו [[קבר אבות]], קיין [[מעליץ]].

==פאמיליע==

'''רבי נפתלי''' האט געהייראט '''בזיווג ראשון''' א טאכטער פון הרב '''[[מאיר נתן האלבערשטאם]],''' א זון פון צאנזער רב ''דער דברי חיים''. זייער טאכטער:

* מרת '''שפרינצא''', די ווייב פון הרב '''[[חיים אליעזר אונגאר]]''' ([[ה'תרכ&quot;ה]] &lt;small&gt;(אומגעפער)&lt;/small&gt; – [[ה'תר&quot;ף]]), רב אין [[ראדליב]], א זון פון הרב [[יעקב יצחק אונגאר (זשאבנא)|יעקב יצחק אונגאר]], פון [[זשאבנא]].

'''בזיווג שני''' האט '''רבי נפתלי''' געהייראט מרת '''רעכיל''' א טאכטער פון הרב [[אביש קאנער]] פון [[סאניק]]. זייערע קינדער:

* הרב '''אלימלך הורוויץ''' הי&quot;ד ([[ה'תרמ&quot;א]] - [[ה'תש&quot;ב]]), פון מעליץ [[קראקא]]. ער האט געהייראט מרת [[בינה]], א טאכטער פון הרב [[צבי הירש הורוויץ (ראזוואדאוו)|צבי הירש הורוויץ]].

* הרב '''אלעזר הורוויץ''' הי&quot;ד ([[ה'תרמ&quot;ב]] &lt;small&gt;(אומגעפער)&lt;/small&gt; - [[ה'תש&quot;ג]]), רב אין [[בארווע]]. ער האט געהייראט '''בזיווג ראשון''' א טאכטער פון הרב '''משה קאנער''', פון [[סאנוק]]. '''בזיווג שני''' האט ער געהייראט מרת '''יוטא''' א טאכטער פון הרב '''גרשון וויינשטאק''' פון [[קיטוב]]. זיינע קינדער:
:* הרב '''אברהם אביש הורוויץ''', רב אין [[יאדלאווע]]. ער איז אומגעקימען אויף קידוש השם, הי&quot;ד.
:* הרב '''יעקב הורוויץ''', ער האט געהייראט מרת '''רחל''' א טאכטער פון הרב '''[[אריה לייביש מרדכי האלבערשטאם]]''', רב אין [[שינאווא]].
:* מרת '''סאשא''', די ווייב פון הרב '''יחיאל מיכל מאסקאוויטש''' אין ניו-יורק, א זון פון הרב '''[[שלום מאסקאוויטש]]''', רב אין [[שאץ]].

* הרב '''[[מנחם מענדל הורוויץ (מעליץ)|מנחם מענדל הורוויץ]]''' הי&quot;ד ([[ה'תרמ&quot;ג]] &lt;small&gt;(אומגעפער)&lt;/small&gt; – [[ה'תש&quot;ג]]), ממלא מקום פון פאטער, רב אין [[מעליץ]]. 

* הרב '''[[אברהם אביש הורוויץ]]''' הי&quot;ד ([[ה'תרנ&quot;ז]] - [[ה'תש&quot;ד]]), רב אין [[ספינקא]] און [[קראלי]].

* הרב '''דוד הורוויץ'''.

* מרת '''חיה הינדא''' הי&quot;ד, די ווייב פון הרב '''משה אליעזר הורוויץ''' הי&quot;ד, רב אין [[רימאנאוו]]

* מרת '''צפורה''', די ווייב פון הרב '''פנחס שמעיה האלבערשטאם''' פון [[גריבאוו]] צאנז, א זון פון הרב [[אריה לייביש האלבערשטאם (צאנז)|אריה לייביש האלבערשטאם]].

* מרת '''רחמה''', די ווייב פון הרב '''[[סיני האלבערשטאם]]''' ([[ה'תר&quot;ל]] - [[כ&quot;ו תמוז]] [[ה'תש&quot;א]]), רב אין [[זשמיגראד]].

* מרת '''תרצה''', די ווייב '''בזיווג ראשון''' פון הרב '''בן-ציון האלבערשטאם''' רב אין [[באבוב]], איבער דעם גט איז פראגעקומען גרויסע קריגערייען צווישן די הייפען פון [[באבוב]] אין [[מעליץ]].

* הרב '''[[יצחק הורוויץ (מעליץ)|יצחק הורוויץ]]''' ([[ה'תרס&quot;ב]] &lt;small&gt;(אומגעפער)&lt;/small&gt; – [[כ&quot;ב תמוז]] [[ה'תשל&quot;ח]]), מעליצער רבי אין [[ניו יארק]].

* הרב '''ברוך הורוויץ''' ([[ה'תר&quot;ס]] &lt;small&gt;(אומגעפער)&lt;/small&gt; - [[כ&quot;ד כסלו]] [[ה'תשט&quot;ו]]), ליזשענסקער רבי אין [[ניו יארק]].

* מרת '''ביילא מירל''', די ווייב פון הרב '''[[יחזקאל האלשטאק]]''' אב&quot;ד [[אסטראווצע]]

* מרת '''פריידא''', די ווייב פון הרב '''אשר לעמיל הורוויץ''' ([[ה'תרמ&quot;ו]] - [[י' סיון]] [[ה'תרצ&quot;ג]] &lt;small&gt;(אומגעפער)&lt;/small&gt; ), רב אין [[שענדישאוו]], א זון פון הרב [[טוביה הורוויץ (שענדישוב)|טוביה הורוויץ]], רב אין [[שענדישאוו]]. 

* מרת '''ברכה''', די ווייב פון הרב '''דוד טייטלבוים''' פון [[פרעמיסלא]]

* מרת '''סאשא''', די ווייב פון הרב '''יוסף דוד רובין''' פון [[סאסוב]]

==זיינע ספרים==

* ''קדושת נפתלי על התורה''

== רעפערענצן==

* ''י&quot;ג אורות'' - סיפורים דערציילט דורך רבי [[יעקב לייזער|יענקלי לייזער]] דער [[פשעווארסק]]ער רבי - ארויס געגעבן דורך זיין אייניקל הרב יוסף נפתלי וואגשאהל, ה'תשנ&quot;ד
* ''אנציקלופדיה לחכמי גליציה'', מאיר וונדר
&lt;references/&gt;

[[קאַטעגאָריע:גאליציאנער אדמורי&quot;ם|הורוויץ, נפתלי]]

[[קאַטעגאָריע:מעליץ]]</text>
      <sha1>rbvjcr5b154481mkh41ww6r1dlhcw0q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>אלטער אליעזר הורוויץ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28899</id>
    <revision>
      <id>602082</id>
      <parentid>577975</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T20:43:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <comment>/* פאמיליע */</comment>
      <origin>602082</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3814" sha1="krpaqwska6cs0axky7uv9fiplb21zgy" xml:space="preserve">'''רבי אלטער אליעזר הורוויץ זצ&quot;ל''' (תר&quot;ל - כ&quot;ט חשוון תש&quot;ג) איז געווען א חסידישער רב אין ריגליץ, [[גאליציע]].

== אפשטאם ==
רבי אלטער איז געבוירן אין יאר תר&quot;ל (אומגעפער), צו זיין פאטער רבי [[אברהם שמחה הורוויץ]], רב אין בארניוו, א זון פון רבי [[ישראל הורוויץ (בארניוו)|ישראל]], רב אין בארניוו, א זון פון רבי [[אליעזר הורוויץ]], רב אין [[דזשיקאוו]], באקאנט אלס רבי אליעזר'ל דזשיקאווער, א זון פון רבי [[נפתלי צבי הורוויץ|דער ראפשיצער רב]], און צו זיין מוטער א טאכטער פון הרב מרדכי צבי הירש וויינבערגער פון דוקלא. ער איז געווארן אן איידעם ביי רבי משה אן אייניקל פונעם [[מאור ושמש]].

== רבנות ==
אין יאר תרס&quot;ט ווען זיין פאטער איז ארויף געפארן קיין [[ארץ ישראל]] האט זיך אויסגעבראכן א קריגעריי אויף דעם בארניווער רבנות, צווישן רבי אלטער און זיין ברודער רבי [[יעקב יצחק הורוויץ|איטשעלע]], אין דער ענדע האבן זיי זיך פארגליכן און דער ברודער האט באצאלט פאר רבי אלטער זיבן קראנען א מאנאט ער זאל זיך ציען קיין ריגליץ, און איבערנעמען דאס רבנות דארט. שפעטער איז רבי אלטער געווארן רב אין [[סטאשאוו]], [[פוילן]].

== הסתלקות ==
רבי אלטער איז אומגעקומען אויף קידוש השם ביים [[חורבן אייראפע]] אין תש&quot;ג, זיין יארצייט ווערט געהאלטן כ&quot;ט חשוון.

== פאמיליע ==
רבי אלטער האט געהייראט מרת מרים א טאכטער פון הרב משה עפשטיין, א זון פון הרב קלונימס קלמן עפשטיין דער [[מאור ושמש]], א זון פון [[דער גוטער איד פון ניישטאט]]. 

==== זייערע קינדער: ====
* הרב [[ישראל יוסף הורוויץ]] (תר&quot;ן (אומגעפער) - י&quot;ז מנחם אב תשכ&quot;ח), ריגליצער רב, ער האט געהייראט מרת רבקה א טאכטער פון הרב [[יצחק הורוויץ (סטוטשין)|יצחק הורוויץ]], דער סטוטשינער רב.
* הרב [[רפאל הורוויץ]] (תרנ&quot;ו - י' כסלו תשל&quot;א), קאלאמייער רבי פון [[בארא פארק]], ער האט געהייראט מרת חיה א טאכטער פון הרב [[אליעזר ניסן הורוויץ]] פון [[צפת]].
* די ווייב פון הרב שלום רוקח, פון [[סקאהל]].
* מרת יוכבד הי&quot;ד, די ווייב פון הרב ירוחם דאכנער, פון [[בריגעל]].
* די ווייב פון הרב משה הורוויץ פון פשעצלאוו א אייניקל פון הרב [[אברהם חיים הורוויץ (פלאנטש)|אברהם חיים הורוויץ]], רב אין פלאנטש.
* מרת פעלא, די ווייב פן הרב יואל הערשבערג פון [[קראקא]].
* מרת ביילא די ווייב פון הרב משה ריינמאן א זון פון הרב חיים ריינמאן פון נאראל.

==רעפערענצן==
* ''אנציקלופדיה לחכמי גליציה'', מאיר וונדר 
&lt;references/&gt;

[[קאַטעגאָריע:דזשיקאוו]]
[[קאַטעגאָריע:בארניוו]]
[[קאַטעגאָריע:גאליציאנער רבנים]]
{{DEFAULTSORT:הורוויץ, אלטער_אליעזר}}</text>
      <sha1>krpaqwska6cs0axky7uv9fiplb21zgy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>רפאל הורוויץ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28950</id>
    <revision>
      <id>602065</id>
      <parentid>216698</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T20:15:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <origin>602065</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2249" sha1="azcekfjswyz8nsapkf3mduh8gs8lute" xml:space="preserve">'''רבי רפאל הורוויץ זצ&quot;ל''' ([[ה'תרנ&quot;ו]] - [[י' כסלו]] [[ה'תשל&quot;א]]), ''קאלאמייער רבי''.

==אפשטאם==

'''רבי רפאל''' איז געבוירן אין יאר [[ה'תרנ&quot;ו]], הרב '''[[אלטער אליעזר הורוויץ]]''', רב אין [[ריגליץ]] א זון פון הרב [[אברהם שמחה הורוויץ]], רב אין [[בארניוו]], א זון פון הרב [[ישראל הורוויץ (בארניוו)|ישראל הורוויץ]], רב אין [[בארניוו]], א זון פון הרב [[אליעזר הורוויץ]], רב אין [[דזשיקאוו]], באקאנט אלס ''רבי אליעזר'ל דזשיקאווער'', א זון פון הרב [[נפתלי צבי הורוויץ]], ''דער ראפשיצער רב''. און צו זיין מוטער מרת '''מרים''' א טאכטער פון הרב '''משה עפשטיין''', א זון פון הרב קלונימס קלמן עפשטיין, א זון פון [[דער גוטער איד פון ניישטאט|''דער גוטער איד'' פון ניישטאט]].

==רבנות==

'''רבי רפאל''' איז געווען דער ''קאלאמייער רבי'' אין [[בארא פארק]], [[ברוקלין]], [[ניו יארק]].

==הסתלקות==

'''רבי רפאל''' איז נפטר געווארן [[י' כסלו]] [[ה'תשל&quot;א]].

==פאמיליע==


'''רבי רפאל''' האט געהייראט מרת '''חיה''', א טאכטער פון הרב '''[[אליעזר ניסן הורוויץ]]''', פון [[צפת]], א זון פון הרב [[נפתלי חיים הורוויץ]], ''דער וואונדער צדיק'', א זון פון ''דעם אמרי נועם''.

(מרת '''מרים''' די מוטער פון מרת '''חיה''' האט נאך די פטירה פון איר מאן געהייראט אין חודש [[אלול]] [[ה'תרפ&quot;ב]] '''בזיווג שני''' הרב [[ישראל האגער]], ''דער אהבת ישראל'', ער איז געווען דער [[שדכן]] פון מרת '''חיה''').

==רעפערענצן==
* ''אנציקלופדיה לחכמי גליציה'', מאיר וונדר 
&lt;references/&gt;

[[קאַטעגאָריע:דזשיקאוו]]
[[קאַטעגאָריע:בארניוו]]</text>
      <sha1>azcekfjswyz8nsapkf3mduh8gs8lute</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>חיים יהודה הורוויץ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28951</id>
    <revision>
      <id>602072</id>
      <parentid>341321</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T20:30:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <comment>/* פאמיליע */</comment>
      <origin>602072</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2269" sha1="4j6rlzumdnf5lfl5d9sgglayykf9g53" xml:space="preserve">'''רבי חיים יהודה הורוויץ זצ&quot;ל''' ([[ה'תר&quot;ם]] - [[ה'תש&quot;ג]]), פון  [[ריישא]].

==אפשטאם==

'''רבי חיים יהודה''' איז געבוירן אין יאר [[ה'תר&quot;ם]] &lt;small&gt;(אומגעפער)&lt;/small&gt;, צו זיין פאטער הרב '''[[אלטער זאב הורוויץ]]''', רב אין [[סטריזשעוו]], א זון פון הרב [[אברהם  אבא הורוויץ]], רב אין [[שענדישאוו]], א זון פון הרב [[יעקב הורוויץ (מעליץ)|יעקב הורוויץ]], רב אין [[מעליץ]], א זון פון הרב [[נפתלי צבי הורוויץ]] ''דער ראפשיצער רב''. און צו זיין מוטער מרת '''יהודית''' א טאכטער פון הרב '''סענדער ראדימישלער''' פון [[מעליץ]].

==רבנות==

'''רבי חיים יהודה''' האט זיך אפגעזאגט פון זיין א רב, ער האט געוואונט אין [[ריישא]] און ער האט זיך אונגאנצען אוועק געגעבען אויפצוטוהן און ארויסהלפען פארן יידישן פאבליק. '''רבי חיים יהודה''' האט געהאט א נאנטען צוגאנג צו די גרויסע רעגירונג'ס לייט, זיי האבען געגלייבט אין זיין פערזענלעכקייט אלס פארטרעטער פון דאס יידישע באפעלקערונג. מען האט אים גערופען &quot;דער אויסערן מיניסטער פון בעלזא&quot;, דאגעגען האט ער געהאט א גרויסע קעגנערשאפט פון די ציוניסטען אין ריישא.

==הסתלקות==

'''רבי חיים יהודה''' איז אומגעקומען אין [[ריישא]], הי&quot;ד.

==פאמיליע==

'''רבי חיים יהודה''' האט געהייראט אן אייניקל פונעם [[מאור ושמש]]. 

==== זייערע קינדער: ====
* הרב '''[[קלונימוס קלמן הורוויץ]]''' ([[ה'תר&quot;ס]] &lt;small&gt;(אומגעפער)&lt;/small&gt; - [[ה'תש&quot;ג]]), פון [[סטריזשעוו]].
 
* הרב '''משה הורוויץ'''.

==רעפערענצן==

* ''אנציקלופדיה לחכמי גליציה'', מאיר וונדר 

[[קאטעגאריע:מעליץ]]</text>
      <sha1>4j6rlzumdnf5lfl5d9sgglayykf9g53</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ישראל יוסף הורוויץ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28954</id>
    <revision>
      <id>602055</id>
      <parentid>517348</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T19:54:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <origin>602055</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2403" sha1="p1enspnv80swsip2tmgk6jn9scsjs91" xml:space="preserve">'''רבי ישראל יוסף הורוויץ זצ&quot;ל''' ([[ה'תר&quot;ן]] - [[י&quot;ז אב|י&quot;ז מנחם אב]] [[ה'תשכ&quot;ח]]), [[ריגליץ|ריגליצער]] רב.

==אפשטאם==

'''רבי יוס'עלע''' איז געבוירן אין יאר [[ה'תר&quot;ן]] &lt;small&gt;(אומגעפער)&lt;/small&gt;, צו זיין פאטער הרב '''[[אלטער אליעזר הורוויץ]]''', רב אין [[ריגליץ]], א זון פון הרב [[אברהם שמחה הורוויץ]], רב אין [[בארניוו]], א זון פון הרב [[ישראל הורוויץ (בארניוו)|ישראל הורוויץ]], רב אין [[בארניוו]], א זון פון הרב [[אליעזר הורוויץ]], רב אין [[דזשיקאוו]], באקאנט אלס ''רבי אליעזר'ל דזשיקאווער'', א זון פון הרב [[נפתלי צבי הורוויץ]], ''דער ראפשיצער רב''. און צו זיין מוטער מרת '''מרים''' א טאכטער פון הרב '''משה עפשטיין''', א זון פון הרב קלונימס קלמן עפשטיין, א זון פון [[דער גוטער יוד פון ניישטאט|''דער גוטער יוד'' פון ניישטאט]].

==רבנות==

אין יאר [[ה'תרצ&quot;ב]] איז '''רבי יוס'עלע''' געפארן וואוינען קיין [[אמעריקא]], דארט איז ער געווען רב פון די קהלה [[בארניוו]].

==הסתלקות==

'''רבי יוס'עלע''' איז נפטר געווארן [[י&quot;ז אב|י&quot;ז מנחם אב]] [[ה'תשכ&quot;ח]].

==פאמיליע==

'''רבי יוס'עלע''' האט געהייראט מרת '''רבקה''' א טאכטער פון הרב '''[[יצחק הורוויץ (סטוטשין)|יצחק הורוויץ]]''', ''דער סטוטשינער רב''. זי איז נפטר געווארן חודש אדר [[ה'תשל&quot;ח]]. זייערע קינדער:

* הרב '''[[נפתלי הורוויץ (ריגליץ)|נפתלי הורוויץ]]''', ריגליצער רב אין [[בורו פארק]].
* מרת '''אסתר''' די ווייב פון הרב '''משה הורוויץ''', א זון פון הרב [[שמואל הורוויץ]]
* הרב '''אברהם שמחה הורוויץ'''

==רעפערענצן==
* ''אנציקלופדיה לחכמי גליציה'', מאיר וונדר 
&lt;references/&gt;

[[קאַטעגאָריע:דזשיקאוו]]
[[קאַטעגאָריע:בארניוו]]</text>
      <sha1>p1enspnv80swsip2tmgk6jn9scsjs91</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>602081</id>
      <parentid>602055</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T20:41:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <comment>/* אפשטאם */</comment>
      <origin>602081</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2352" sha1="9gsh3fvb2bjczoejtvdjflz55icv0qi" xml:space="preserve">'''רבי ישראל יוסף הורוויץ זצ&quot;ל''' ([[ה'תר&quot;ן]] - [[י&quot;ז אב|י&quot;ז מנחם אב]] [[ה'תשכ&quot;ח]]), [[ריגליץ|ריגליצער]] רב.

==אפשטאם==

'''רבי יוס'עלע''' איז געבוירן אין יאר [[ה'תר&quot;ן]] &lt;small&gt;(אומגעפער)&lt;/small&gt;, צו זיין פאטער הרב '''[[אלטער אליעזר הורוויץ]]''', רב אין [[ריגליץ]], א זון פון הרב [[אברהם שמחה הורוויץ]], רב אין [[בארניוו]], א זון פון הרב [[ישראל הורוויץ (בארניוו)|ישראל הורוויץ]], רב אין [[בארניוו]], א זון פון הרב [[אליעזר הורוויץ]], רב אין [[דזשיקאוו]], באקאנט אלס ''רבי אליעזר'ל דזשיקאווער'', א זון פון הרב [[נפתלי צבי הורוויץ]], ''דער ראפשיצער רב''. און צו זיין מוטער מרת '''מרים''' א טאכטער פון הרב '''משה עפשטיין''', א זון פון הרב קלונימס קלמן עפשטיין, א זון פון [[דער גוטער איד פון ניישטאט]].

==רבנות==

אין יאר [[ה'תרצ&quot;ב]] איז '''רבי יוס'עלע''' געפארן וואוינען קיין [[אמעריקא]], דארט איז ער געווען רב פון די קהלה [[בארניוו]].

==הסתלקות==

'''רבי יוס'עלע''' איז נפטר געווארן [[י&quot;ז אב|י&quot;ז מנחם אב]] [[ה'תשכ&quot;ח]].

==פאמיליע==

'''רבי יוס'עלע''' האט געהייראט מרת '''רבקה''' א טאכטער פון הרב '''[[יצחק הורוויץ (סטוטשין)|יצחק הורוויץ]]''', ''דער סטוטשינער רב''. זי איז נפטר געווארן חודש אדר [[ה'תשל&quot;ח]]. זייערע קינדער:

* הרב '''[[נפתלי הורוויץ (ריגליץ)|נפתלי הורוויץ]]''', ריגליצער רב אין [[בורו פארק]].
* מרת '''אסתר''' די ווייב פון הרב '''משה הורוויץ''', א זון פון הרב [[שמואל הורוויץ]]
* הרב '''אברהם שמחה הורוויץ'''

==רעפערענצן==
* ''אנציקלופדיה לחכמי גליציה'', מאיר וונדר 
&lt;references/&gt;

[[קאַטעגאָריע:דזשיקאוו]]
[[קאַטעגאָריע:בארניוו]]</text>
      <sha1>9gsh3fvb2bjczoejtvdjflz55icv0qi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ישראל הורוויץ (ווייסליץ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29741</id>
    <revision>
      <id>602067</id>
      <parentid>216888</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T20:18:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <comment>/* פאמיליע */</comment>
      <origin>602067</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2760" sha1="qz2o2a4h0llv78a10l1hl4r4r4p85cn" xml:space="preserve">'''רבי ישראל הורוויץ זצ&quot;ל''' ( - ), פון [[ווייסליץ]].

==אפשטאם==

'''רבי ישראל''' איז געבוירן צו זיין פאטער הרב '''[[מנחם מענדל הורוויץ (לינסק) (א)|מנחם מענדל הורוויץ]]''' &lt;small&gt;(דער ערשטער)&lt;/small&gt;, רב אין [[לינסק]], א זון פון הרב [[אברהם חיים הורוויץ (לינסק) (א)|אברהם חיים הורוויץ]], רב אין [[לינסק]], א זון פון הרב [[נפתלי צבי הורוויץ]], דער ראפשיצער רב. און צו זיין מוטער מרת '''פריידא''' א טאכטער פון הרב '''מנחם נחום ענגלארד''' פון [[פאשאוו]].

==רבנות==

'''רבי ישראל''' איז געווען א תלמיד מובהק פון [[חיים האלבערשטאם|דעם צאנזער רב]], ער איז געווען פון די געציילטע וואס האבן באקומען [[היתר הוראה]] פון זיין רבין דער צאנזער רב.

אויף דעם פארשלאג פון זיין רבין האט מען אויפגענימען '''רבי ישראל''' רב אין [[ווייסליץ]].


==פאמיליע==

'''רבי ישראל''' האט געהייראט א טאכטער פון הרב '''משה אבא בעער''' פון [[איסטעריק]], אן איידעם פון רבי יוסף ברוך עפשטיין [[דער גוטער איד פון ניישטאט|''דער גוטער איד'' פון ניישטאט]]. זייערע קינדער:

* הרב '''נפתלי צבי הורוויץ''', פון [[טאראנטא]].
** הרב '''מנחם מענדל הורוויץ''' הי&quot;ד פון [[קראקא]].
** הרב '''יוסף ברוך הורוויץ''' פון [[קראקא]].
** הרב '''אברהם הורוויץ''' פון [[ברוקלין]] און [[ירושלים]].
** די ווייב פון הרב '''שמואל אברהם ראבינאוויטש''' פון [[בראנזוויל]].

* הרב '''יעקב הורוויץ''' הי&quot;ד, פון [[פיעטראקאוו]].

* מרת '''שלאמצא''', די ווייב פון הרב '''שם קלינגבערג''' הי&quot;ד, פון [[זאלאשיץ]] און [[קראקא]].
** הרב '''מנחם מענדל קלינגבערג''' פון [[קראקא]]
** מרת '''הינדא שרה''' הי&quot;ד.
** מרת '''ראדיל''' הי&quot;ד, די ווייב '''בזיווג ראשון''' פון הרב '''נח יאסקאוויץ'''.
** הרב '''משה קלינגבערג''' זאלאשיצער רבי אין [[אנטווערפען]].
** הרב '''יצחק אייזיק קלינגבערג''' פון [[ברוקלין]].

== רעפערענצן==
* ''זרעא קדישא''

&lt;references/&gt;

[[קאַטעגאָריע:לינסק]]</text>
      <sha1>qz2o2a4h0llv78a10l1hl4r4r4p85cn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>יעקב יצחק פון לובלין</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30809</id>
    <revision>
      <id>602073</id>
      <parentid>589138</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T20:31:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <comment>/* פאמיליע */</comment>
      <origin>602073</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7722" sha1="dtm2x6kqqenynqsma3ogak5l7nr0gu5" xml:space="preserve">{{אישיות}}
[[טעקע:Old-Jewish-Cemetery.Lublin.mazevah.Chozeh.2015.mb.jpg|קליין|250px|די מצבֿה פֿון רבי יעקב יצחק הלוי הורוויץ.]]
'''רבי יעקב יצחק הלוי הורוויץ''' ([[ה'תק&quot;ה]] - [[ט' אב|ט' מנחם אב]] [[ה'תקע&quot;ה]]), באקאנט אין פוילן און גאליציע אלס דער רבי פון לובלין, און אין די איבריגע וועלט אלס דער '''חוזה פון לובלין'''.

==אפשטאם==
[[טעקע:PL Lublin, Stary Cmentarz Zydowski z 1541 (8).jpg|קליין|250px|דער אוהל פון רבי יעקב יצחק הלוי הורוויץ.]]

'''רבי יעקב יצחק''' איז געבוירן אין [[שעברעשין]] אין יאר [[ה'תק&quot;ה]], צו זיין פאטער הרב '''אברהם אליעזר הלוי הורוויץ''', פון שעברעשין, און זיין מוטער, א טאכטער פון רבי יעקב קאפל פון [[ליקאווע]].

==ביאגראפיע==
אין זיינער יונגערע יארן האט ר' יעקב יצחק געלערנט ביים [[דוב בער פון מעזריטש|מעזריטשער מגיד]] און ביים רבי'ן ר' [[שמואל שמעלקא הורוויץ (ניקאלשבורג)|שמעלקא]] ווען ער (דער רבי ר' שמעלקא) איז געווען רב אין [[שינאווא]], און ער איז געווען א תלמיד פון דעם רבי [[אלימלך פון ליזשענסק|ר' מיילעך]]. בערך תק&quot;ם איז ער אריבער קיין [[לאנצוט]]. ער האט חתונה מיט מרת שפרינצא, און ער האט געפירט דארט א הויף. אין דער תקופה האט מען אים גערופן דעם '''לאנצוטער צדיק'''. פון לאנצוט איז ער אריבער אויף א קורצער צייט קיין [[ראזוואדאוו]]. אין תק&quot;ס איז ער געקומען קיין [[לובלין]], וואו ער איז געבליבן ביז סוף ימיו. אין דעם צענטער פונעם יידישן פערטל פון לובלין האט ער אויפגעשטעלט א [[קלויז]] וואו א סאך מענטשן פון אלע קרייזן פלעגן קומען פרעגן אים אן עצה. 

==רבנות==

אין זיין יונגע יארן האט '''רבי יעקב יצחק''' זיך פארדעקט די אויגן זיבן יאר, ער זאל נישט זעהן קיין זאך וואס מען דארף נישט. זיין הייליגער זעהונגס קראפט האט דערגרייכט פון איין עק וועלט צום אנדערן, ביז ער האט געבעטען ביים אייברשטען, ער זאל אים דאס איינצוימן.

'''רבי יעקב יצחק''' איז געווען א [[תלמיד]] פון דעם [[דוב בער פון מעזריטש|מעזריטשער מגיד]] און פון [[אלימלך פון ליזשענסק|נועם אלימלך]], אומגעפער אין יאר [[ה'תק&quot;ם]] האט '''רבי יעקב יצחק''' זיך באזעצט אין [[לאנצהוט]] אין לויט דעם באפעל פון זיין רבי'ן דער נועם אלימלך האט ער אנגעהויבן פראווען רביסטעווע.

אין יאר [[ה'תק&quot;ס]] איז '''רבי יעקב יצחק''' אריבער קיין [[לובלין]].
  
==הסתלקות==

[[שמחת תורה]] [[ה'תקע&quot;ה]] איז '''רבי יעקב יצחק''' ארויס געפאלן פון פענסטער, און ער איז נפטר געווארן אין דעם זעלבן יאר [[ט' אב|תשעה באב]] [[ה'תקע&quot;ה]], אין ער ליגט אין [[לובלין]].

==פאמיליע==
פון זיינע קינדער:

* הרב '''צבי הלוי הורוויץ''', איידעם בזיווג ראשון ביי רבי אריה יהודה לייב פון וואלטשיסק, איידעם בזיווג שני ביי רבי נתן נטע פון [[כעלם]].
** רבי '''אליעזר''' (נפ' ח' תמוז תר&quot;ג) זון פון רבי צבי. איידעם פון רבי יוסף ברוך, [[דער גוטער איד פון ניישטאט]]  (זון פונעם [[מאור ושמש]]).
*** רבי '''יהושע אשר שטערנפעלד''' (געב' תרכ&quot;ז). א תלמיד פון רבי [[יעקב צבי ראבינאוויטש|יעקב צבי]] פון [[פאריסאוו (הויף)]] און זיין ברודער רבי [[מאיר שלום פון קאלושין]]. האט אנגעהויבן פירן א רעביסטעווע אין תרצ&quot;ד. אומגעקומען אין [[ווארשע]] ביים חורבן אייראפע.
*** רבי '''חיים שמואל שטערנפעלד-הורוויץ''' פון [[כענטשין]] (נפ' י&quot;ח טבת תר&quot;ע). איידעם פון רבי [[יהושע העשיל פרענקל]] פון [[קאמארנא]]. ער האט שטארק ליב געהאט ארץ ישראל און זיין זייגער איז געווען געשטעלט לויטן ארץ-ישראלדיקן זייגער. 
* הרב '''ישראל הלוי הורוויץ''', איידעם פון רבי דוד (א ברודער פון רבי [[אברהם משה מפשעוורסק]])
* הרב '''יוסף הלוי הורוויץ''' ([[ה'תקמ&quot;ב]] - [[ה'תקע&quot;ח]]) פון [[טורטשין]], איידעם ביי רבי מרדכי פון [[קארעץ]].
* רבי '''אברהם הלוי''', איידעם ביי יעקב משה פון לובלין; נפטר ווען זיין פאטער האט נאך געלעבט, [[ט' תשרי]] [[ה'תק&quot;ע]].

==זיינע תלמידים==
* רבי [[יעקב יצחק ראבינאוויטש (פרשיסחא)|יעקב יצחק]] פון [[פרשיסחא (הויף)|פרשיסחא]], דער &quot;ייד הקדוש&quot;
* רבי [[שמחה בונם באנהארד|שמחה בונם]] פון פרשיסחא
* רבי גדליה מלבוב
* רבי [[אורי פון סטרעליסק|אורי]], דער שרף פון [[סטרעליסק]]
* רבי [[שלום רוקח]] פון [[בעלזא]]
* רבי [[נפתלי צבי הורוויץ|נפתלי צבי]] פון [[ראפשיץ (הויף)|ראפשיץ]]
* רבי [[צבי אלימלך שפירא]], גרינדער פונעם [[דינאוו (הויף)|דינאווער]] הויף, פון וואס שטאמט אויך דער [[מונקאטש]]ער הויף.
* רבי [[יחזקאל טויב|יחזקאל]] פון [[קאזמיר (הויף)|קאזמיר]], פון וועמען שטאמען די [[מאדזשיץ (הויף)|מאדזשיצער]] רביס.
* רבי [[ישכר בער באראן|ישכר בער]] פון [[ראדאשיץ (הויף)|ראדאשיץ]].
* רבי [[דוד בידערמאן|דוד]] פון [[לעלאוו (הויף)|לעלאוו]]
* רבי [[דוב בעריש פראמער|דוב בעריש]] פון [[אשפעצין]]
* רבי [[שמואל פון קארעוו]]
* רבי [[מאיר הלוי ראטנבערג|מאיר]] פון [[אפטא (הויף)|אפטא]], מחבר פונעם ספר &quot;אור לשמים&quot;, וואס דער חוזה האט אים באשטימט פאר אן אדמו&quot;ר.
* רבי [[ישעיה וועלטפרייד|ישעיה]] פון [[פשעדבארזש (הויף)|פשעדבארזש]]
* רבי [[קלונימוס קלמן הלוי עפשטיין|קלונימוס קלמן]] פון [[קראקע]], מחבר פונעם ספר &quot;מאור ושמש&quot;
* רבי [[מרדכי דוד אונגאר]] פון [[דאמבראווא (הויף)|דאמבראווא]]

==זיינע ספרים==

* זאת זכרון
* זכרון זאת
* דברי אמת

==רעפערענצן==

&lt;references/&gt;

[[קאַטעגאָריע:תלמידים פון רבי אלימלך]]
[[קאַטעגאָריע:פוילישע אדמורי&quot;ם]]</text>
      <sha1>dtm2x6kqqenynqsma3ogak5l7nr0gu5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>602074</id>
      <parentid>602073</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T20:32:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <comment>/* זיינע תלמידים */</comment>
      <origin>602074</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7726" sha1="2hx2cx0fytsby9k1mc2kzn5ovshh720" xml:space="preserve">{{אישיות}}
[[טעקע:Old-Jewish-Cemetery.Lublin.mazevah.Chozeh.2015.mb.jpg|קליין|250px|די מצבֿה פֿון רבי יעקב יצחק הלוי הורוויץ.]]
'''רבי יעקב יצחק הלוי הורוויץ''' ([[ה'תק&quot;ה]] - [[ט' אב|ט' מנחם אב]] [[ה'תקע&quot;ה]]), באקאנט אין פוילן און גאליציע אלס דער רבי פון לובלין, און אין די איבריגע וועלט אלס דער '''חוזה פון לובלין'''.

==אפשטאם==
[[טעקע:PL Lublin, Stary Cmentarz Zydowski z 1541 (8).jpg|קליין|250px|דער אוהל פון רבי יעקב יצחק הלוי הורוויץ.]]

'''רבי יעקב יצחק''' איז געבוירן אין [[שעברעשין]] אין יאר [[ה'תק&quot;ה]], צו זיין פאטער הרב '''אברהם אליעזר הלוי הורוויץ''', פון שעברעשין, און זיין מוטער, א טאכטער פון רבי יעקב קאפל פון [[ליקאווע]].

==ביאגראפיע==
אין זיינער יונגערע יארן האט ר' יעקב יצחק געלערנט ביים [[דוב בער פון מעזריטש|מעזריטשער מגיד]] און ביים רבי'ן ר' [[שמואל שמעלקא הורוויץ (ניקאלשבורג)|שמעלקא]] ווען ער (דער רבי ר' שמעלקא) איז געווען רב אין [[שינאווא]], און ער איז געווען א תלמיד פון דעם רבי [[אלימלך פון ליזשענסק|ר' מיילעך]]. בערך תק&quot;ם איז ער אריבער קיין [[לאנצוט]]. ער האט חתונה מיט מרת שפרינצא, און ער האט געפירט דארט א הויף. אין דער תקופה האט מען אים גערופן דעם '''לאנצוטער צדיק'''. פון לאנצוט איז ער אריבער אויף א קורצער צייט קיין [[ראזוואדאוו]]. אין תק&quot;ס איז ער געקומען קיין [[לובלין]], וואו ער איז געבליבן ביז סוף ימיו. אין דעם צענטער פונעם יידישן פערטל פון לובלין האט ער אויפגעשטעלט א [[קלויז]] וואו א סאך מענטשן פון אלע קרייזן פלעגן קומען פרעגן אים אן עצה. 

==רבנות==

אין זיין יונגע יארן האט '''רבי יעקב יצחק''' זיך פארדעקט די אויגן זיבן יאר, ער זאל נישט זעהן קיין זאך וואס מען דארף נישט. זיין הייליגער זעהונגס קראפט האט דערגרייכט פון איין עק וועלט צום אנדערן, ביז ער האט געבעטען ביים אייברשטען, ער זאל אים דאס איינצוימן.

'''רבי יעקב יצחק''' איז געווען א [[תלמיד]] פון דעם [[דוב בער פון מעזריטש|מעזריטשער מגיד]] און פון [[אלימלך פון ליזשענסק|נועם אלימלך]], אומגעפער אין יאר [[ה'תק&quot;ם]] האט '''רבי יעקב יצחק''' זיך באזעצט אין [[לאנצהוט]] אין לויט דעם באפעל פון זיין רבי'ן דער נועם אלימלך האט ער אנגעהויבן פראווען רביסטעווע.

אין יאר [[ה'תק&quot;ס]] איז '''רבי יעקב יצחק''' אריבער קיין [[לובלין]].
  
==הסתלקות==

[[שמחת תורה]] [[ה'תקע&quot;ה]] איז '''רבי יעקב יצחק''' ארויס געפאלן פון פענסטער, און ער איז נפטר געווארן אין דעם זעלבן יאר [[ט' אב|תשעה באב]] [[ה'תקע&quot;ה]], אין ער ליגט אין [[לובלין]].

==פאמיליע==
פון זיינע קינדער:

* הרב '''צבי הלוי הורוויץ''', איידעם בזיווג ראשון ביי רבי אריה יהודה לייב פון וואלטשיסק, איידעם בזיווג שני ביי רבי נתן נטע פון [[כעלם]].
** רבי '''אליעזר''' (נפ' ח' תמוז תר&quot;ג) זון פון רבי צבי. איידעם פון רבי יוסף ברוך, [[דער גוטער איד פון ניישטאט]]  (זון פונעם [[מאור ושמש]]).
*** רבי '''יהושע אשר שטערנפעלד''' (געב' תרכ&quot;ז). א תלמיד פון רבי [[יעקב צבי ראבינאוויטש|יעקב צבי]] פון [[פאריסאוו (הויף)]] און זיין ברודער רבי [[מאיר שלום פון קאלושין]]. האט אנגעהויבן פירן א רעביסטעווע אין תרצ&quot;ד. אומגעקומען אין [[ווארשע]] ביים חורבן אייראפע.
*** רבי '''חיים שמואל שטערנפעלד-הורוויץ''' פון [[כענטשין]] (נפ' י&quot;ח טבת תר&quot;ע). איידעם פון רבי [[יהושע העשיל פרענקל]] פון [[קאמארנא]]. ער האט שטארק ליב געהאט ארץ ישראל און זיין זייגער איז געווען געשטעלט לויטן ארץ-ישראלדיקן זייגער. 
* הרב '''ישראל הלוי הורוויץ''', איידעם פון רבי דוד (א ברודער פון רבי [[אברהם משה מפשעוורסק]])
* הרב '''יוסף הלוי הורוויץ''' ([[ה'תקמ&quot;ב]] - [[ה'תקע&quot;ח]]) פון [[טורטשין]], איידעם ביי רבי מרדכי פון [[קארעץ]].
* רבי '''אברהם הלוי''', איידעם ביי יעקב משה פון לובלין; נפטר ווען זיין פאטער האט נאך געלעבט, [[ט' תשרי]] [[ה'תק&quot;ע]].

==זיינע תלמידים==
* רבי [[יעקב יצחק ראבינאוויטש (פרשיסחא)|יעקב יצחק]] פון [[פרשיסחא (הויף)|פרשיסחא]], דער &quot;ייד הקדוש&quot;
* רבי [[שמחה בונם באנהארד|שמחה בונם]] פון פרשיסחא
* רבי גדליה מלבוב
* רבי [[אורי פון סטרעליסק|אורי]], דער שרף פון [[סטרעליסק]]
* רבי [[שלום רוקח]] פון [[בעלזא]]
* רבי [[נפתלי צבי הורוויץ|נפתלי צבי]] פון [[ראפשיץ (הויף)|ראפשיץ]]
* רבי [[צבי אלימלך שפירא]], גרינדער פונעם [[דינאוו (הויף)|דינאווער]] הויף, פון וואס שטאמט אויך דער [[מונקאטש]]ער הויף.
* רבי [[יחזקאל טויב|יחזקאל]] פון [[קאזמיר (הויף)|קאזמיר]], פון וועמען שטאמען די [[מאדזשיץ (הויף)|מאדזשיצער]] רביס.
* רבי [[ישכר בער באראן|ישכר בער]] פון [[ראדאשיץ (הויף)|ראדאשיץ]].
* רבי [[דוד בידערמאן|דוד]] פון [[לעלאוו (הויף)|לעלאוו]]
* רבי [[דוב בעריש פראמער|דוב בעריש]] פון [[אשפעצין]]
* רבי [[שמואל פון קארעוו]]
* רבי [[מאיר הלוי ראטנבערג|מאיר]] פון [[אפטא (הויף)|אפטא]], מחבר פונעם ספר &quot;אור לשמים&quot;, וואס דער חוזה האט אים באשטימט פאר אן אדמו&quot;ר.
* רבי [[ישעיה וועלטפרייד|ישעיה]] פון [[פשעדבארזש (הויף)|פשעדבארזש]]
* רבי [[קלונימוס קלמן הלוי עפשטיין|קלונימוס קלמן]] פון [[קראקע]], מחבר פונעם ספר &quot;[[מאור ושמש]]&quot;
* רבי [[מרדכי דוד אונגאר]] פון [[דאמבראווא (הויף)|דאמבראווא]]

==זיינע ספרים==

* זאת זכרון
* זכרון זאת
* דברי אמת

==רעפערענצן==

&lt;references/&gt;

[[קאַטעגאָריע:תלמידים פון רבי אלימלך]]
[[קאַטעגאָריע:פוילישע אדמורי&quot;ם]]</text>
      <sha1>2hx2cx0fytsby9k1mc2kzn5ovshh720</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>אברהם יהושע העשיל (אפטא)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30938</id>
    <revision>
      <id>602062</id>
      <parentid>543116</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T20:11:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <comment>/* אפשטאם */</comment>
      <origin>602062</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4471" sha1="llwt3jmzng3bspxg63uvkjxoeda0h0c" xml:space="preserve">{{אנדערע באדייטן|דאס=דעם אפטער רב, דער אוהב ישראל|אנדער=אנדערע מיט דעם נאמען|זעט= אברהם יהושע העשל (באדייטן)}}
'''רבי אברהם יהושע העשיל''' ([[ה'תקט&quot;ו]] - [[ה' ניסן]] [[ה'תקפ&quot;ה]]), רב אין [[אפטא]], באקאנט אלס '''דער אוהב ישראל''' און '''דער אפטער רב'''.
 
==אפשטאם==

'''רבי אברהם יהושע העשיל''' איז געבוירן אין [[זשמיגראד]] אין יאר [[ה'תקט&quot;ו]],&lt;ref&gt;א.ל.ג. ברענגט א מיינונג ה'תק&quot;ח&lt;/ref&gt; צו זיין פאטער הרב '''שמואל''' פון זשמיגראד, זון פון ר' אריה לייב, רב אין ניישטאט. ער האט געשטאמט פון רבי [[העשיל פון קראקא]], פונעם [[ט&quot;ז]], פון מהר&quot;ם לובלין, פון מהר&quot;ם פאדוואה און נאך גרויסע פערזענליכקייטן.

==רבנות==

און זיין יוגנט ווען '''רבי אברהם יהושע''' איז געווען רב אין [[קאלבאסאוו]], איז ער געווען ביים [[דוב בער פון מעזריטש|מעזריטשער מגיד]], נאכהער האט אים [[לוי יצחק בערדיטשעווער|דער בערדיטשעווער רבי]] און רבי [[משה לייב סאסאווער]], צוגעצויגן קיין [[ליזשענסק]]. ער געווען א תלמיד פון [[יחיאל מיכל פון זלאטשאוו|זלאטשאווער מגיד]] און פון רבי [[אלימלך פון ליזשענסק]]. 

'''רבי אברהם יהושע''' איז געווארן רב אין קאלבאסאוו אומגעפער אין יאר [[ה'תקמ&quot;ח]] ער האט זיך דארט שטארק אפגעליטן ביז אין ענדע אומגעפער אין יאר [[ה'תק&quot;ס]] האט ער געמוזט פארלאזן די שטאט און ער איז געווארן רב אין [[אפטא]]. אין יאר [[ה'תקס&quot;ח]] האט מען אים אויפגענומען רב אין [[יאס]], דארט האט ער עס אויך נישט געהאט לייכט, און אין יאר [[ה'תקע&quot;ג]] האט ער געמוזט אנטלויפן און ער אריבער קיין [[מעזשביזש]]. אוועק פארנדיג פון אפטא האט ער זיי צוגעזאגט ער וועט זיך שטענדיג רופן אפטער רב.

זיינע תורות זענען געדרוקט אין דעם ספר &quot;[[אוהב ישראל]]&quot; (תרכ&quot;ג) און אין &quot;תורת אמת&quot;.

==הסתלקות==

'''רבי אברהם יהושע העשיל''' איז [[נפטר]] געווארן [[ה' ניסן]] [[ה'תקפ&quot;ה]], און ליגט אין מעזשביזש אין [[אוהל]] פון [[בעל שם טוב|בעש&quot;ט]].

==פאמיליע==

'''רבי אברהם יהושע העשיל''' האט געהייראט מרת '''חיה שרה''', א טאכטער פון הרב '''יעקב פון טורטשין'''.&lt;ref&gt;א.ל.ג. טיטשין&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;נפטר געווארן י&quot;ט סיון תקמ&quot;ח (''שם ושארית'', לוי גראסמאן)&lt;/ref&gt;זייערע קינדער:

* הרב '''[[יצחק מאיר העשל (זשינקאוו)|יצחק מאיר]]''' ([[ה'תקל&quot;ו]] - [[א' אדר]] [[ה'תרט&quot;ו]]), פון [[זשינקאוו]].

* הרב '''[[יוסף משה העשל|יוסף משה]]''' ([[ה'תק&quot;ם]] &lt;small&gt;(אומגעפער)&lt;/small&gt; - [[ט&quot;ו חשוון]] [[ה'תרט&quot;ז]] &lt;small&gt;(אומגעפער)&lt;/small&gt;), פון [[מעזשביזש]].

* מרת '''יוכבד''', די ווייב '''בזיווג ראשון''' פון הרב '''קלמן טירער''' א זון פונעם [[חיים טירער|באר מים חיים]]; בזיווג שני, די ווייב פון הרב '''[[דן מיכלאוויטש|דן ראדווילער]]''' (נפ׳ [[כ&quot;ה סיון]] [[ה'תר&quot;א]]), א זון פון הרב [[יצחק פון ראדוויל]].

* מרת '''דינה''', די ווייב פון הרב '''ישראל פון ליטשינעץ'''.

* מרת '''רחל''', די ווייב פון הרב '''מרדכי אורנשטיין'''.

==זיינע ספרים==

* תורת אמת 
* אוהב ישראל

==זעט אויך==

* [[מעזשביזש (הויף)]]

==רעפערענצן==

* ''אנציקלופדיה לחכמי גליציה, מאיר וונדר''

&lt;references/&gt;

[[קאַטעגאָריע:אדמורי&quot;ם]]
[[קאטעגאריע:אפטא-מעזשביזש]]</text>
      <sha1>llwt3jmzng3bspxg63uvkjxoeda0h0c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>602063</id>
      <parentid>602062</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T20:13:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <origin>602063</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4505" sha1="jjn9o6nauneaw1pc7bb4y1oepz06hzt" xml:space="preserve">{{אנדערע באדייטן|דאס=דעם אפטער רב, דער אוהב ישראל|אנדער=אנדערע מיט דעם נאמען|זעט= אברהם יהושע העשל (באדייטן)}}
'''רבי אברהם יהושע העשיל''' ([[ה'תקט&quot;ו]] - [[ה' ניסן]] [[ה'תקפ&quot;ה]]), רב אין [[אפטא]], באקאנט אלס '''דער אוהב ישראל''' און '''דער אפטער רב'''.
 
==אפשטאם==

'''רבי אברהם יהושע העשיל''' איז געבוירן אין [[זשמיגראד]] אין יאר [[ה'תקט&quot;ו]],&lt;ref&gt;א.ל.ג. ברענגט א מיינונג ה'תק&quot;ח&lt;/ref&gt; צו זיין פאטער הרב '''שמואל''' פון זשמיגראד, זון פון ר' אריה לייב, רב אין [[ניישטאט קארטשין|ניישטאט]]. ער האט געשטאמט פון רבי [[העשיל פון קראקא]], פונעם [[ט&quot;ז]], פון מהר&quot;ם לובלין, פון מהר&quot;ם פאדוואה און נאך גרויסע פערזענליכקייטן.

==רבנות==

און זיין יוגנט ווען '''רבי אברהם יהושע''' איז געווען רב אין [[קאלבאסאוו]], איז ער געווען ביים [[דוב בער פון מעזריטש|מעזריטשער מגיד]], נאכהער האט אים [[לוי יצחק בערדיטשעווער|דער בערדיטשעווער רבי]] און רבי [[משה לייב סאסאווער]], צוגעצויגן קיין [[ליזשענסק]]. ער געווען א תלמיד פון [[יחיאל מיכל פון זלאטשאוו|זלאטשאווער מגיד]] און פון רבי [[אלימלך פון ליזשענסק]]. 

'''רבי אברהם יהושע''' איז געווארן רב אין קאלבאסאוו אומגעפער אין יאר [[ה'תקמ&quot;ח]] ער האט זיך דארט שטארק אפגעליטן ביז אין ענדע אומגעפער אין יאר [[ה'תק&quot;ס]] האט ער געמוזט פארלאזן די שטאט און ער איז געווארן רב אין [[אפטא]]. אין יאר [[ה'תקס&quot;ח]] האט מען אים אויפגענומען רב אין [[יאס]], דארט האט ער עס אויך נישט געהאט לייכט, און אין יאר [[ה'תקע&quot;ג]] האט ער געמוזט אנטלויפן און ער אריבער קיין [[מעזשביזש]]. אוועק פארנדיג פון אפטא האט ער זיי צוגעזאגט ער וועט זיך שטענדיג רופן אפטער רב.

זיינע תורות זענען געדרוקט אין דעם ספר &quot;[[אוהב ישראל]]&quot; (תרכ&quot;ג) און אין &quot;תורת אמת&quot;.

==הסתלקות==

'''רבי אברהם יהושע העשיל''' איז [[נפטר]] געווארן [[ה' ניסן]] [[ה'תקפ&quot;ה]], און ליגט אין מעזשביזש אין [[אוהל]] פון [[בעל שם טוב|בעש&quot;ט]].

==פאמיליע==

'''רבי אברהם יהושע העשיל''' האט געהייראט מרת '''חיה שרה''', א טאכטער פון הרב '''יעקב פון טורטשין'''.&lt;ref&gt;א.ל.ג. טיטשין&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;נפטר געווארן י&quot;ט סיון תקמ&quot;ח (''שם ושארית'', לוי גראסמאן)&lt;/ref&gt;זייערע קינדער:

* הרב '''[[יצחק מאיר העשל (זשינקאוו)|יצחק מאיר]]''' ([[ה'תקל&quot;ו]] - [[א' אדר]] [[ה'תרט&quot;ו]]), פון [[זשינקאוו]].

* הרב '''[[יוסף משה העשל|יוסף משה]]''' ([[ה'תק&quot;ם]] &lt;small&gt;(אומגעפער)&lt;/small&gt; - [[ט&quot;ו חשוון]] [[ה'תרט&quot;ז]] &lt;small&gt;(אומגעפער)&lt;/small&gt;), פון [[מעזשביזש]].

* מרת '''יוכבד''', די ווייב '''בזיווג ראשון''' פון הרב '''קלמן טירער''' א זון פונעם [[חיים טירער|באר מים חיים]]; בזיווג שני, די ווייב פון הרב '''[[דן מיכלאוויטש|דן ראדווילער]]''' (נפ׳ [[כ&quot;ה סיון]] [[ה'תר&quot;א]]), א זון פון הרב [[יצחק פון ראדוויל]].

* מרת '''דינה''', די ווייב פון הרב '''ישראל פון ליטשינעץ'''.

* מרת '''רחל''', די ווייב פון הרב '''מרדכי אורנשטיין'''.

==זיינע ספרים==

* תורת אמת 
* אוהב ישראל

==זעט אויך==

* [[מעזשביזש (הויף)]]

==רעפערענצן==

* ''אנציקלופדיה לחכמי גליציה, מאיר וונדר''

&lt;references/&gt;

[[קאַטעגאָריע:אדמורי&quot;ם]]
[[קאטעגאריע:אפטא-מעזשביזש]]</text>
      <sha1>jjn9o6nauneaw1pc7bb4y1oepz06hzt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>באשיר זשומייעל</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32905</id>
    <revision>
      <id>602041</id>
      <parentid>600539</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T17:44:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>392</id>
      </contributor>
      <comment>באט: אראפגענומען די טעקע Bashir_Gemayel_(cropped).png, זי איז געווארן אויסגעמעקט פון וויקי־קאמאנס דורך [[c:User:Pymouss|Pymouss]] צוליב: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Bashir Gemayel (cropped).png|]].</comment>
      <origin>602041</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5452" sha1="gneq9ngan9xkqhjdbm2fty9s66uv73a" xml:space="preserve">{{אישיות}}
'''באשיר זשומייעל''' ([[10טן נאוועמבער]] [[1947]] - [[14טן סעפטעמבער]] [[1982]]) איז געווען א פאליטיקער [[גענעראל]] און ערוויילט אלס [[פרעזידענט]] אין [[לבנון]]. ער איז אומגעקומען נאך איידער ער איז געווארן איינגעשוווירן אלס פרעזידענט.

== זיין יוגנט ==
ער איז געבוירן, דעם 10טן נאוועמבער 1947. זיין פאטער [[פיער זשומייעל]], איז געווען א באוואוסטער פיגור אינעם זעלבסטשטענדיקן לבנון, ער הא געגרינדעט די [[פאלאנג]] יוגנט באוועגונג, פאר די [[מאראנען]]. און דורך דעם איז באשירס כוח שטארק געווארן.

== ביים ברודער קריג ==
אין 1975, ביים [[לבנון ברודער קריג]] איז ער אויס מיט זיין גאנצע שטארקייט, זייענדיק כאריזמאטיש, און א שיינע רעדנער, האט ער זייער שטארק אויסגענומען צווישן די [[קריסטן]], ער האט אנגעפירט די פארטיי וואס זיין טאטע האט געגרינדעט, שפעטער צוזאמגענומען אלע קריסטליכע מיליציעס, אונטער איין דאך, מיטן נאמען [[לבנון קרעפטן]], אזוי ארום האט ער געווינען די קריסטליכע באפעלקערונג צו זיין זייט, ער איז זיך באגאנגען מיט זיינע פיינט, זייער ברוטאל, ווי עס איז באוויסט ביי די [[טאג פון די לאנגע מעסערס]]. 

ער האט פארלוירן זיין טאכטער אין מיי 1980, ביי אן אטענטאט פארזוך, וואס איז געווען געשטעלט קעגן אים.

== ישראל אלס אליאירטע ==
אריינשלעפנדיק [[ישראל]], אינעם לעבאנעזע בלאטע, אנהייב דורך צוזאמען ארבעט, און שפעטער מיט קראקאדיל טרערן, מיטן באשולדיקן די [[פאלעסטינער]], און די [[סירישע]] ארמיי, מיטן סיסטעמאטיש אומברענגן קריסטן, [[מנחם בעגין]] הערנדיק פון די זיינע באשולדיקונגען, איז איבערגענומען געווארן פון זיין בעטן, און [[צה&quot;ל]] האט געווארט אויפן באפעל אריינצוטרעטן אין אן אפענסיווע, גערופן געווארן [[פרידן פארן גליל]].

== פרעזידענט ==
ווילנדיק ווערן פרעזידענט, און ישראל זעענדיק א געלעגנהייט אונטערשרייבן א שלום אפמאך מיט א לאנד, וואס וועט אויפטון אסאך, איז ישראל געגאנגען, און צוזאם גענומען אלע פארלאמענט מיטגלידער, וואס האבן נאך געלעבט 1982, פונעם אלטן פארלאמענט. (פון איידער דער קריג האט זיך אנגעפאנגען, זענען קיין וואלן נישט פארגעקומען אין לבנון, פאר דעפוטאטן אינעם פארלאמענט). און האבן זיך געפונען אונטער ישראל קאנטראלירטן שטח, און זיי האבן געשטימט פאר באשיר אלסן נייעם פרעזידענט. אויפן 23סטן אוגוסט 1982.

עטליכע טעג דערויף, דעם 14טן סעפטעמבער 1982. איז ער אומגעקומען דורך א באמבע, אין די פלאנגן פארטיי הויפטקווארטיר, אינמיטן א רעדע וואס ער האט געגעבן. דורך א גריכיש ארטאדאקסישער קריסט, וואס האט אנגעהערט דעם סירישן פארטיי. 

זיין אומקום האט געברענגט אן אויפוואכונג צום ישראל חלום, און א טאג דערויף זענען ישראל זעלנער אריין אין מערב [[ביירוט]], אייננעמענדיק
[[פאלעסטינע פליטים לאגערן]], האבן זיי איבערגעגעבן קאנטראל פאר די פאלאנגן, און די קריסטן זייענדיג אויפגעברויזט, און פיל מיט נקמה געפילן, האבן זיי דורכגעפירט דער מאסן מארד אין [[סאברא און שאטילא]].

== אלס פאליטיקער ==
אין ישראל זענען זיינע אויפטיונגען אונטער מיינונגס פארידענהייטן, א טייל טענהן אז ער איז פשוט געווען אן אויסניצער פון ישראל. אנדערע האבן בכלל געהאט טענות אויף אים, אז זיין גאנצע רייכטום האט ער באקומען פון פארקויפן דראגס. פארהאן מענטשן וואס זאגן ביז היינט ווען ער לעבט ווען, וואלטן אסאך זאכן געווען אנדערש אין לבנון. 
{{commonscat|Bachir Pierre Gemayel}}
== וועב לינק ==
[http://www.youtube.com/watch?v=Jp0_NJaLhb4], באשיר ביי אן אינטערוויו אויף ענגליש.

{{גרונטסארטיר:זשומייעל, באשיר}}
[[קאטעגאריע:לעבאנעזער פאליטיקער]]

[[קאַטעגאָריע:פרעזידענטן]]</text>
      <sha1>gneq9ngan9xkqhjdbm2fty9s66uv73a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>קאזמיר (הויף)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33372</id>
    <revision>
      <id>602053</id>
      <parentid>540133</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T19:49:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <origin>602053</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4471" sha1="nw8dt6hvpdulokz083cfxbfhrcv458m" xml:space="preserve">'''קאזמיר''', [[פוילן]] איז א באקאנטע שטאט אין די חסידישע קרייזן, וואס דארטן האבן געוואוינט די רבנים און רבי'ס פון דער קאזמירער דינאסטיע וואס ציעט זיך פון רבי '''[[יחזקאל טויב|יחזקאל טאב]]''' זצ&quot;ל, זון פון הר&quot;ר צבי הירש, זון פון דעם צדיק נסתר ר' שלמה זלמן פון די [[תלמידי הבעש&quot;ט]].

== דער קאזמירער בוים ==
רבי [[יחזקאל טאב]] ( - [[י&quot;ז שבט]] [[ה'תרט&quot;ז]]), רבי אין '''קאזמיר'''. מחבר פון ספר נחמד מזהב
* רבי דוד צבי טאוב ( - [[ו' תמוז]] [[ה'תרמ&quot;ב]]), פון [[נײשטאט־פלאנסק|ניישטאט]]. מחבר פון ספר חמדת דוד
** רבי משה יוסף טאוב, פון [[יאבלאנע]]
*** רבי יחזקאל, נפטר יונגערהייט
*** רבי יעקב טאוב ([[ה'תרכ&quot;א]] - [[ז' אב|ז' מנחם אב]] [[ה'תר&quot;ף]]), פון יאבלאנע
**** רבי יחזקאל טאוב פון [[כפר חסידים]] 

* רבי שמואל אליהו טאוב ( - [[כ&quot;ו אייר]] [[ה'תרמ&quot;ח]]), פון [[זוואלין]]
** רבי ישראל טאוב ([[ה'תר&quot;ט]] - [[י&quot;ג כסלו]] [[ה'תרפ&quot;א]]), פון [[מאדזשיץ]]
*** רבי [[שאול ידידיה אלעזר טויב]] ([[כ&quot;א תשרי]] [[ה'תרמ&quot;ז]] - [[ט&quot;ז כסלו]] [[ה'תש&quot;ח]]), פון [[מאדזשיץ]]
**** רבי שמואל אליהו טאוב ([[ה'תרס&quot;ה]] - [[ד' אייר]] ה'תשמ&quot;ד) פון [[מאדזשיץ]], מחבר פון &quot;אמרי אש&quot;
***** רבי ישראל דן (נפ' סיון תשס&quot;ו) פון מאדזשיץ, מחבר פון &quot;נחלת דן&quot;
****** רבי [[חיים שאול טאב]] פון מאדזשיץ
****** רבי פינחס משה טאוב אדמו&quot;ר פון קאזמיר
*** רבי חיים יחזקאל טאוב ( - [[ג' אב|ג' מנחם אב]] [[ה'תרצ&quot;ח]]), פון [[אזשאראוו]]
*** רבי יצחק צבי טאוב פון בראנקס, ניו יארק
*** רבי יעקב דוד טאוב ([[ה'תרל&quot;ח]] - [[ה'תרפ&quot;ז]]), מיטגליד פון דעם ווארשעווער קהילה־ראט&lt;ref name=DY/&gt;
**** רבי שמואל אליהו טאוב פון [[ניו יארק]]
** רבי משה אהרן טאוב ([[ה'תקצ&quot;ז]] - [[ד' ניסן]] [[ה'תרע&quot;ח]]), פון [[נאווידוואהר]]
*** רבי חיים ירחמיאל טאוב הי&quot;ד ( - [[ה'תש&quot;ב]]) פון [[זוואלין]]
**** רבי משה יהודה טאוב
*** רבי יעקב טאוב פון נאווידוואהר
*** מרת נוחה ברכה, ווייב פון ר' דוב בעריש הכהן&lt;ref name=DY/&gt;
*** ר' יחיאל אלתר טאב הי&quot;ד&lt;ref name=DY/&gt;
*** מרת חנה לאה, ווייב פון הרב עמנואל גרשון הכהן ראבינאוויטש אב&quot;ד מאדזשיץ
*** רבי יצחק צבי טאב
** רבי יעקב ירחמיאל טאוב ([[ה'תרל&quot;ד]] - [[ה'תרצ&quot;ד]]), פון [[ראדעם]]
** רבי חיים בנימין טאוב ( - [[ה'תרצ&quot;א]]), פון [[זוואלין]]
** די ווייב פון מאיר מנחם פינקלער פון ''ראדאשיץ'' און פיוטערקוב ( - [[ה' סיון]] [[ה'תרע&quot;ב]])
* רבי אפרים טאוב ( - [[ד' אב]] [[ה'תרס&quot;ד]]), פון [[נאדארזין]]
** רבי מנחם דוד טאוב ([[ה'תרל&quot;ג]] - [[ה'תש&quot;ב]]), פון [[פראגא]]
*** רבי לוי יצחק טאוב הי&quot;ד ( - ה'תש&quot;ג)
***די ווייב פון רבי יצחק שמואל אליהו פינקלער פון ''ראדאשיץ-פיוטערקוב'' ([[י&quot;ט אדר]] [[ה'תרנ&quot;ב]] - [[כ&quot;ז חשוון]] [[ה'תש&quot;ה]]), זון פון רבי מאיר מנחם פינקלער
** רבי אליעזר שלמה טאוב ([[ה'תר&quot;ל]] - [[כ&quot;ג תמוז]] [[ה'תרצ&quot;ח]]), פון [[וואלאמין]]
** רבי ירחמיאל צבי טאוב פון שעננא
* די ווייב פון רבי משה דוד הכהן קליגסבערג ( - [[י&quot;ג אדר]] [[ה'תרנ&quot;ה]]), פון [[קאלושין]]
* די ווייב פון רבי אברהם מגיד, פון [[דוואהרט]]

== רעפערענצן ==
{{רעפליסטע|
refs=&lt;ref name=DY&gt;דברי ישראל עה&quot;ת, דריטע אויסגאבע ה'תדש&quot;ם&lt;/ref&gt;
}}
{{חסידישע הויפן|קאזמיר{{!}}*}}
[[קאַטעגאָריע:פוילישע אדמורי&quot;ם]]</text>
      <sha1>nw8dt6hvpdulokz083cfxbfhrcv458m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>איהעל</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33375</id>
    <revision>
      <id>602070</id>
      <parentid>526524</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T20:27:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <origin>602070</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2097" sha1="ggd85sjcd1c6e9fsyx9rdlrh2t7ix29" xml:space="preserve">{{יישוב
|נאמען= איהעל
|סארט יישוב= שטעטל 
|אמטשפראך נאמען=''Sátoraljaújhely''
|הערב= Coa_Hungary_Town_Sátoraljaújhely.svg
|פאן=  {{וויקידאטן|פאן בילד}}
|בילד=Sátoraljaújhely - panorama.JPG 
|באשרייבונג=
|מדינה= {{פאן אונגארן}}
|אפטייל טיפ= 
|אפטייל נאמען= 
|געביט=
|ראיאן=צפון אונגארן
|דיסטריקט=בארשאד-אבאוי-זעמפלעין 
|בירגערמייסטער=פעטער סאמושוועלדזשי
|גובערנאטאר=
|טיפ אונטעראפטייל=
|דיסטריקטן אין ראיאן=שאטוראליאויהעי 
|שטעט אין ראיאן=
|ראיאן הויפטשטאט=
|מוטערשטאט=
|אפיציעלע שפראך=
|שטח=73.46  
|הייך= 
|גרינדונג דאטע=
|באפעלקערונג=15,355  
|באפעלקערונג יאר=2012
|באפעלקערונג הערה=
|מטרופולין=
|הערת מטרופולין=
|צפיפות=209.02
|קאארדינאטן= {{coord|46.90037|N|19.69170|E|display=inline,title|type:city}}
|צייט זאנע= +1
|אתר אינטרנט=http://www.satoraljaujhely.hu 
|מאפע=
|פרטימדיקע מאפע=
|סטטיסטיקות=
}}
'''איהעל''' ({{שפראך-hu|Sátoraljaújhely}}; אלטפרענקיש {{שפראך-de|Neustadt am Zeltberg}}; {{שפראך-sk|Nové Mesto pod Šiatrom}}) איז א שטעטל אין צפון [[אונגארן]], אויפן גרענעץ מיט סלאוואקיי, לעבן [[סלאוואק ניישטאט]].

== אידן אין איהעל ==
אין יאר 1920 האבן געוואוינט אין איהעל 6,446 אידן.

איהעל איז באקאנט אין דער אידישער וועלט אלס א וויכטיגער שטאט פון תורה און חסידות. דער [[ישמח משה]], רבי משה טייטלבוים, האט געדינט אלס רב פון דער שטאט זינט תק&quot;ץ. 

[[קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין אונגארן]]
[[קאטעגאריע:אידישע יישובים אין אייראפע]]</text>
      <sha1>ggd85sjcd1c6e9fsyx9rdlrh2t7ix29</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ניישטאט</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33666</id>
    <revision>
      <id>602049</id>
      <parentid>288605</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T19:32:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <origin>602049</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1543" sha1="4hiht4sbxxtq8o9j1drfqyza8jenhyq" xml:space="preserve">'''ניישטאט''' ({{שפראך-de|Neustdat}} וואס באדייט ''נייע שטאט'') איז א נאמען וואס ווערט געטראגן ארום 36 שטעט און געגענטער אין [[דייטשלאנד]], ווי אויך אין אנדערע שכינות'דיגע לענדער.

איינע פון די שטעט האט זיך געפונען אין דער היינטיקער פוילישער שטאט פרודניק, וואס האט ביז 1945 געטראגן דעם דייטשן נאמען '''ניישטאט אין אויבערשלעזיע''' (''Neustadt in Oberschlesien''). אין די ביטערע יארן פונעם [[צווייטן וועלט קריג]] איז דארט געווען א אונטערלאגער פונעם [[אוישוויץ]] [[קאנצענטראציע לאגער]], וואו ארום 400 פרויען, מערסטנס אידישע פרויען פון [[אונגארן]], זענען געברענגט געווארן צו צוואנגס ארבעט אין דער טעקסטיל פאבריק '''Schlesische Feinweberei A.G.'''&lt;ref&gt;https://www.auschwitz.org/en/history/auschwitz-sub-camps/neustadt/&lt;/ref&gt;

== ליסטע ==

* [[ניישטאט אין אויבערשלעזיע]] (''Neustadt in Oberschlesien'') היינט [[פרודניק]] אין [[פוילן]]
* [[וויענער ניישטאט]] ([[דייטש]]: Wiener Neustadt) אין [[עסטרייך]]
* [[ניישטאט אן דער אײש]] אין דרום [[דײטשלאַנד]]

[[קאטעגאריע:אידישע יישובים אין אייראפע]]</text>
      <sha1>4hiht4sbxxtq8o9j1drfqyza8jenhyq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>602050</id>
      <parentid>602049</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T19:32:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <origin>602050</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="702" sha1="2oinwiiyz0q5n6l04g0psqsos2cgxwz" xml:space="preserve">'''ניישטאט''' ({{שפראך-de|Neustdat}} וואס באדייט ''נייע שטאט'') איז א נאמען וואס ווערט געטראגן ארום 36 שטעט און געגענטער אין [[דייטשלאנד]], ווי אויך אין אנדערע שכינות'דיגע לענדער.

== ליסטע ==

* [[ניישטאט אין אויבערשלעזיע]] (''Neustadt in Oberschlesien'') היינט [[פרודניק]] אין [[פוילן]]
* [[וויענער ניישטאט]] ([[דייטש]]: Wiener Neustadt) אין [[עסטרייך]]
* [[ניישטאט אן דער אײש]] אין דרום [[דײטשלאַנד]]

[[קאטעגאריע:אידישע יישובים אין אייראפע]]</text>
      <sha1>2oinwiiyz0q5n6l04g0psqsos2cgxwz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>602060</id>
      <parentid>602050</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T20:10:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <origin>602060</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1004" sha1="fsd48iadhw4bfrmmmtocxcey5bdhnbq" xml:space="preserve">'''ניישטאט''' ({{שפראך-de|Neustdat}} וואס באדייט ''נייע שטאט'') איז א נאמען וואס ווערט געטראגן ארום 36 שטעט און געגענטער אין [[דייטשלאנד]], ווי אויך אין אנדערע שכינות'דיגע לענדער.

== ליסטע ==

* [[ניישטאט אין אויבערשלעזיע]] (''Neustadt in Oberschlesien'') היינט [[פרודניק]] אין [[פוילן]]
* [[וויענער ניישטאט]] ([[דייטש]]: Wiener Neustadt) אין [[עסטרייך]]
* [[ניישטאט אן דער אײש]] אין דרום [[דײטשלאַנד]]
* [[סלאוואק ניישטאט|סלאַוואַק ניישטאַט]] (Slovenské Nové Mesto) אין [[סלאוואקיי]]
* [[נײשטאט פלאנסק|נײַשטאָט פּלאָנסק]] (Nowe Miasto) אין [[פוילן]]
* [[ניישטאט קארטשין]] (Nowy Korczyn) אין [[פוילן]]

[[קאטעגאריע:אידישע יישובים אין אייראפע]]</text>
      <sha1>fsd48iadhw4bfrmmmtocxcey5bdhnbq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>מאטערסדארף</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34298</id>
    <revision>
      <id>602046</id>
      <parentid>585414</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T19:26:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <comment>/* פלאצירונג */</comment>
      <origin>602046</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3558" sha1="qrviux8egxm1lplfucmtmie1e8u7fvr" xml:space="preserve">{{אישיות}}[[File:Mattersburg CF9A1703.jpg|thumb|left|מאַטערסדארף]]
[[בילד:AUT Mattersburg COA.svg|קליין|סמל מטרסדארף]]
'''מאַטערסדארף''' ({{שפראך-de|Mattersdorf}}, {{שפראך-hu|Nagymarton}}, [[קראאטיש]]: ''Materštof'') איז געוון א שטעטל אין [[בורגנלאנד]], מערב [[אונגארן]] (היינט [[עסטרייך]]).

== פלאצירונג ==
מאטערסדארף ליגט אין צפון בורגנלאנד, מזרח פון [[ווינער ניישטאט]] אין דעם [[וואולקע]] טייך טאל, אין דער [[וויינגארטן]] ראיאן.

היינט קען פארן קיין מאטערסדארף אויפן שאסיי, אדער דער [[בורגנלאנד שאסיי]] S31 פון [[אייזנשטאט]] אדער דער [[מאטערסבורג שאסיי]] S4 פון [[וויענער ניישטאט|ווינער ניישטאט]].

מאטערסדארף איז פארבונדן מיט ווינער ניישטאט און  [[שאפראן]] דורך דער [[מאטערסדארפער באן]].

== היסטאריע ==
מענטשן האבן געוואוינט אין מאטערסדארף שוין אין 1202. אין 1924 איז מאטערסדארף געווארן א שטאט און האט געטוישט זיין נאמען צו מאטערסבורג.

מ'זאגט אז די שישא ברידער, פליטים פון דער אינקוויציע אין [[שפאניע]], האבן געגרינדעט די יידישע קהילה אין מאטערסדארף.{{הערה|[http://www.shtetlinks.jewishgen.org/mattersburg/html/history.htm היסטאריע פון מאטערסדארף]}}

מאטערסדארף איז געווען איינע פון די [[שבע קהילות]] פון בורגנאלד. די ערשטע יידן האבן זיך באזעצט אין מאטערסדארף אינעם 16טן יארהונדערט, ווען זיי זענען פארטריבן פון [[שאפראן]], און זיי האבן זיך געמערט אין די קומענדיגע יארן. אין  1671, האט [[לעאפאלד דער ערשטער]] באפעלט אז זיי זאלן פארלאזן דאס שטעטל. אין 1678 האט מען זיי ערלויבט צוריקקומען קיין מאטערסדארף, אבער זיי האבן געדארפט צוריקקויפן זייערע פארמעגן. די יידישע געמיינדע האט געהאט פולע אויטאנאמיע ביז תרס&quot;ג, ווען זיי זענען צונויפגעגאסן מיט דעם אלגעמיינעם שטעטל.

== מענטשן פון מאטערסדארף ==
* [[אהרן חורינער]], משכיל, האט געלערנט דא
* רבי [[עקיבא איגר]], געבוירן אין אייזנשטאט, האט געלערנט דא
* [[שמואל עהרנפעלד]], געבוירן דא
* דער [[משה סופר|חת&quot;ם סופר]], געבוירן אין פראנקפורט, איז געווען רב דא
* דער רבי [[שמחה בונם באנהארד|ר' בונם פון פרשיסחא]], געבוירן אין פוילן, האט געלערנט דא


== זעט אויך ==
* [[קרית מאטערסדארף]]
== רעפערענצן ==
{{רעפליסטע}}
== וועבלינקען ==
{{commonscat|Mattersburg}}
{{coord|47|44|17|N|16|23|49|E}}

[[קאַטעגאָריע:שבע קהילות]]
[[קאַטעגאָריע:עסטרייך]]
[[קאַטעגאָריע:שטעטלעך אין אונגארן]]
[[קאַטעגאָריע:אידישע יישובים אין אייראפע]]</text>
      <sha1>qrviux8egxm1lplfucmtmie1e8u7fvr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>שמואל אליעזר הלוי איידלס</title>
    <ns>0</ns>
    <id>35168</id>
    <revision>
      <id>602042</id>
      <parentid>583552</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T18:05:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <comment>/* יונגע יארן */</comment>
      <origin>602042</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2874" sha1="3dcmhxh91h4w2eex7i1yonyect0quu7" xml:space="preserve">{{אישיות}}
רבי '''שמואל אליעזר הלוי איידל'ס''' ( [[ה'שט&quot;ו]] - [[ה' כסלו]] [[ה'שצ&quot;ב]]), פון די גרויסע מפרשים אויף ש&quot;ס [[תלמוד בבלי|בבלי]] צווישן די [[אחרונים]]. ער און זיין פירוש אויף גמרא, רש&quot;י, תוספות זענען באקאנט מיט די ראשי תיבות '''[[מהרש&quot;א]]''' – '''מ'''ורנו '''ה'''רב '''ר'''בי '''ש'''מואל '''א'''יידלש .

== יונגע יארן ==
דער מהרש&quot;א איז געבוירן אין קוזמיר (Kazimierz) היינט א חלק פון די גרעסערע שטאט [[קראקע]] (נישט די שטאט קוזמיר (Kazimierz Dolny) אין די געגענט פון [[לובלין]]) צו זיין פאטער רבי יהודה הלוי, א ברודער פון ר' שמואל פאטער פונעם [[טורי זהב]] און אן אייניקל פון רבי [[עקיבא פון אלטאויוון]], און צו זיין מוטער גיטל, א משפחה פונעם [[מהר&quot;ל]] פון פראג.

אין די יוגנט איז ער אריבער קיין [[פויזן]] וואו ער האט חתונה געהאט מיט דער טאכטער פון רבי משה אשכנזי היילפרין און זיין שוויגער איידל.

ווילאנג זיין שוויגער האט געלעבט האט זי איהם מפרנס געווען, דערפאר האט ער זיך גערופן אויף איהר נאמען איידל'ס אדער איידלש .

אין יאר [[ש&quot;נ]] איז ער געווארן א חבר אין די [[ועד ארבע ארצות]].

נאך איהר פטירה, אין יאהר שס&quot;ה, האט ער געמוזט אננעמען א רבנות פאסטן זיך צו שפייזן. צוערשט איז געווען רב אין [[כעלם]], דערנאך אין [[לובלין]] און צולעצט אין [[אוסטראה]] אין יאהר שפ&quot;ה.

ער ליגט באגראבן דארט אין דער שטאט [[אוסטראה]].

== פאמיליע ==
זיין איידעם רבי  משה מייזליש וועלכער האט מסדר געווען די מהדורא בתרא אויף מהרש&quot;א.

== שיטה אין לערנען ==

== ספרים ==
* זכרון דברים
* חידושי הלכות ואגדות [[מהרש&quot;א]].
ער האט אויך פארפאסט צוויי [[פיוט]]ים אויף סליחות.

== וועבלינקען ==
* ביי [[ויקישיבה]] http://www.yeshiva.org.il/wiki/index.php?title=%D7%9E%D7%94%D7%A8%D7%A9%22%D7%90
* דער מהרש&quot;א ביי [[חב&quot;דפדיה]] http://chabadpedia.co.il/index.php?title=%D7%9E%D7%94%D7%A8%D7%A9%22%D7%90

[[קאַטעגאָריע:אחרונים]]
[[קאַטעגאָריע:פוילישע רבנים]]
[[קאַטעגאָריע:רבנישע לויים]]
[[קאַטעגאָריע:פייטנים]]</text>
      <sha1>3dcmhxh91h4w2eex7i1yonyect0quu7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>האמעראס</title>
    <ns>0</ns>
    <id>36516</id>
    <revision>
      <id>602084</id>
      <parentid>588078</parentid>
      <timestamp>2026-08-19T10:06:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Biegel</username>
        <id>24200</id>
      </contributor>
      <comment>נישט געשריבן</comment>
      <origin>602084</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1243" sha1="csdd6hang8vr8fniej3u86fu8d2o7ny" xml:space="preserve">{{אישיות}}[[File:Homeros Caetani Louvre Ma440 n2.jpg|thumb|upright=1|]]
'''האמעראס''', בלשון חז&quot;ל '''המֵירָס''' ([[אלט גריכנלאנד|אלט גריכיש]]: ''Όμηρος'') איז דער נאמען פונעם גרעסטן [[דיכטער]] פון [[אלט גריכנלאנד]], וואס ווערט פאררעכנט דער פארפאסער פון די עפישע פאעסיעס '''[[איליאדע]]''' און '''[[אדיסעע]]'''. זיי זענען די עלטסטע ווערק פון גריכישער ליטעראטור וואס עקזיסטירט היינט. די פאעסיעס האט מען געשריבן אומגעפער נאכן יאר 800 פאר דער ציווילער רעכענונג.

די גריכישע לעגענדע פארציילט אז האמעראס איז געווען בלינד.

ס'שטייט אין [[משנה]] (ידים ד' ו') וואס זיין שריפטן זינד מטמא נישט די הענט. [[רבי עקיבא]] מיינט (ירושלמי סנהדרין י&quot;ז א') וואס ליינען המירס' ביכער איז ווי ליינען א בריף.


{{ביא-שטומף}}

[[קאַטעגאָריע:דיכטער]]
[[קאַטעגאָריע:אלט גריכנלאנד]]</text>
      <sha1>csdd6hang8vr8fniej3u86fu8d2o7ny</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>קריסטא שטאדלער</title>
    <ns>0</ns>
    <id>45945</id>
    <revision>
      <id>602045</id>
      <parentid>601588</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T19:05:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <origin>602045</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1679" sha1="f5r62ilnvj5o1692hu40ss7jlfyqskr" xml:space="preserve">{{יתום}}{{אישיות}}

'''קריסטאַ שטאַדלער''' ({{שפראך-de|Krista Stadler}}; געבוירן דעם 15טן אויגוסט 1942, [[ווין]]) איז אַן עסטרײַכישע שוישפילערין און [[אַקטריסע]]. זי איז צווישן אנדערע באקאנט פאר איר ראלע אלס '''אומי ענגעל''' אינעם אמעריקאנער קאמעדיע גרויל פילם ''[[קראמפוס, פילם|קראמפוס]]'' פון 2015.&lt;ref&gt;https://www.imdb.com/title/tt3850590/fullcredits/&lt;/ref&gt; 

דער פילם איז געבויט אויף דער אלטער טראדיציע פון '''[[קראמפוס]]''', א שרעקעדיגער שד פון דער דייטשער און עסטרייכישער פאלקס טראדיציע, וואס שטראפט שלעכטע קינדער. אין דעם פילם ווערט אן אמעריקאנער משפחה באפאלן דורך קראמפוס, נאכדעם וואס דער יונגער מאקס פארלירט זיין ניטל שטימונג צוליב די קריגערייען און צעריסנקייט צווישן די משפחה מיטגלידער.&lt;ref&gt;https://www.rottentomatoes.com/m/krampus/cast-and-crew&lt;/ref&gt;

== זעט אויך ==
&lt;!-- לייגט לינקען צו אנדערע וויקיפעדיע בלעטער מיט פארבינדענע ענינים--&gt;

==רעפערענצן==
{{רעפליסטע}}


==וועבלינקען==
* [[:en:Krampus (film)|קראמפוס]]

{{גרונטסארטיר:שטאדלער, קריסטא}}
[[קאַטעגאָריע:אקטיארן]]
[[קאַטעגאָריע:עסטרייכער]]
[[קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן]]</text>
      <sha1>f5r62ilnvj5o1692hu40ss7jlfyqskr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>עפשטיין</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46521</id>
    <revision>
      <id>602054</id>
      <parentid>519278</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T19:53:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <origin>602054</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1416" sha1="hklew2r7d2j2wbfgcjgfzfuhnycoae3" xml:space="preserve">דער משפחה־נאמען '''עפשטיין''' איז פון די עלטסטע [[אשכנזים|אשכנזישע]] [[משפחה נאמען|משפחה נעמען]]. דער משפחה־נאמען  '''עפשטיין''' שטאמט פון דעם נאמען פון דער שטאט [[עפשטיין, דייטשלאנד|עפשטיין]], אין [[העסע]], [[דייטשלאנד]]. טייל מענטשן מיט דעם נאמען זענען:

* הרב [[אריה לייביש עפשטיין]], אב״ד פון [[אזשאראוו]], א תלמיד פונעם [[חוזה פון לובלין]]
* רבי [[ברוך עפשטיין]], מחבר פון ״תורה תמימה״
* רבי [[יוסף ברוך הלוי עפשטיין]], דער ״גוטער ייד״ פון [[ניישטאט אין אויבערשלעזיע|ניישטאט]]
* הרב [[יחיאל מיכל הלוי עפשטיין]], אב״ד פון [[נאווהארדאק]], מחבר פון [[ערוך השלחן]]
* רבי [[משה יחיאל הלוי עפשטיין]], [[אזשעראוו (הויף)|אזשעראווער]] רבי
* רבי [[משה מרדכי עפשטיין]], ראש ישיבה פון דער [[חברונער ישיבה]]
* הרב [[פינחס עפשטיין]], ראב״ד פון [[ירושלים]]
* רבי [[קלונימוס קלמן הלוי עפשטיין]], מחבר פון ״מאור ושמש״

[[קאַטעגאָריע:משפחה נעמען]]</text>
      <sha1>hklew2r7d2j2wbfgcjgfzfuhnycoae3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>602056</id>
      <parentid>602054</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T19:55:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <origin>602056</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1365" sha1="ck2tnj1wr30cw33zxyizspz21h4gknx" xml:space="preserve">דער משפחה־נאמען '''עפשטיין''' איז פון די עלטסטע [[אשכנזים|אשכנזישע]] [[משפחה נאמען|משפחה נעמען]]. דער משפחה־נאמען  '''עפשטיין''' שטאמט פון דעם נאמען פון דער שטאט [[עפשטיין, דייטשלאנד|עפשטיין]], אין [[העסע]], [[דייטשלאנד]]. טייל מענטשן מיט דעם נאמען זענען:

* הרב [[אריה לייביש עפשטיין]], אב״ד פון [[אזשאראוו]], א תלמיד פונעם [[חוזה פון לובלין]]
* רבי [[ברוך עפשטיין]], מחבר פון ״תורה תמימה״
* רבי [[יוסף ברוך הלוי עפשטיין]], [[דער גוטער ייד פון ניישטאט]]
* הרב [[יחיאל מיכל הלוי עפשטיין]], אב״ד פון [[נאווהארדאק]], מחבר פון [[ערוך השלחן]]
* רבי [[משה יחיאל הלוי עפשטיין]], [[אזשעראוו (הויף)|אזשעראווער]] רבי
* רבי [[משה מרדכי עפשטיין]], ראש ישיבה פון דער [[חברונער ישיבה]]
* הרב [[פינחס עפשטיין]], ראב״ד פון [[ירושלים]]
* רבי [[קלונימוס קלמן הלוי עפשטיין]], מחבר פון ״מאור ושמש״

[[קאַטעגאָריע:משפחה נעמען]]</text>
      <sha1>ck2tnj1wr30cw33zxyizspz21h4gknx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>602057</id>
      <parentid>602056</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T19:56:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <origin>602057</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1365" sha1="n2trsq200dqsaroq9c2laqrlo696jf4" xml:space="preserve">דער משפחה־נאמען '''עפשטיין''' איז פון די עלטסטע [[אשכנזים|אשכנזישע]] [[משפחה נאמען|משפחה נעמען]]. דער משפחה־נאמען  '''עפשטיין''' שטאמט פון דעם נאמען פון דער שטאט [[עפשטיין, דייטשלאנד|עפשטיין]], אין [[העסע]], [[דייטשלאנד]]. טייל מענטשן מיט דעם נאמען זענען:

* הרב [[אריה לייביש עפשטיין]], אב״ד פון [[אזשאראוו]], א תלמיד פונעם [[חוזה פון לובלין]]
* רבי [[ברוך עפשטיין]], מחבר פון ״תורה תמימה״
* רבי [[יוסף ברוך הלוי עפשטיין]], [[דער גוטער איד פון ניישטאט]]
* הרב [[יחיאל מיכל הלוי עפשטיין]], אב״ד פון [[נאווהארדאק]], מחבר פון [[ערוך השלחן]]
* רבי [[משה יחיאל הלוי עפשטיין]], [[אזשעראוו (הויף)|אזשעראווער]] רבי
* רבי [[משה מרדכי עפשטיין]], ראש ישיבה פון דער [[חברונער ישיבה]]
* הרב [[פינחס עפשטיין]], ראב״ד פון [[ירושלים]]
* רבי [[קלונימוס קלמן הלוי עפשטיין]], מחבר פון ״מאור ושמש״

[[קאַטעגאָריע:משפחה נעמען]]</text>
      <sha1>n2trsq200dqsaroq9c2laqrlo696jf4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>602071</id>
      <parentid>602057</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T20:29:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <origin>602071</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1369" sha1="on16r0i6dvoq1uhugnzk4hvq0l25unk" xml:space="preserve">דער משפחה־נאמען '''עפשטיין''' איז פון די עלטסטע [[אשכנזים|אשכנזישע]] [[משפחה נאמען|משפחה נעמען]]. דער משפחה־נאמען  '''עפשטיין''' שטאמט פון דעם נאמען פון דער שטאט [[עפשטיין, דייטשלאנד|עפשטיין]], אין [[העסע]], [[דייטשלאנד]]. טייל מענטשן מיט דעם נאמען זענען:

* הרב [[אריה לייביש עפשטיין]], אב״ד פון [[אזשאראוו]], א תלמיד פונעם [[חוזה פון לובלין]]
* רבי [[ברוך עפשטיין]], מחבר פון ״תורה תמימה״
* רבי [[יוסף ברוך הלוי עפשטיין]], [[דער גוטער איד פון ניישטאט]]
* הרב [[יחיאל מיכל הלוי עפשטיין]], אב״ד פון [[נאווהארדאק]], מחבר פון [[ערוך השלחן]]
* רבי [[משה יחיאל הלוי עפשטיין]], [[אזשעראוו (הויף)|אזשעראווער]] רבי
* רבי [[משה מרדכי עפשטיין]], ראש ישיבה פון דער [[חברונער ישיבה]]
* הרב [[פינחס עפשטיין]], ראב״ד פון [[ירושלים]]
* רבי [[קלונימוס קלמן הלוי עפשטיין]], מחבר פון ״[[מאור ושמש]]״

[[קאַטעגאָריע:משפחה נעמען]]</text>
      <sha1>on16r0i6dvoq1uhugnzk4hvq0l25unk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>וויענער ניישטאט</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47270</id>
    <revision>
      <id>602047</id>
      <parentid>525591</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T19:27:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <origin>602047</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8765" sha1="6nih912xhop4h99mpxz7r8c8ulq9fnr" xml:space="preserve">{{יישוב
|סארט יישוב= שטאָט
|מדינה = {{פאן עסטרייך}}
|בילד =  WrNeustadtHauptplatz051027a.jpg
|באשרייבונג= דער &quot;מאריען זייל&quot; און דאס צענטראלע פלעצל אין וויענער נוישטאדט. 
|אמשפראך נאמען= Wiener Neustadt
|הערב= {{וויקידאטן|הערב בילד}}
|קאארדינאטן =  {{coord|47|49|N|16|15|E|display=inline,title}}
|שטח= 60.89
|הייך= 265
|בירגערמייסטער= קלאוז שניבערגער
|באפעלקערונג= 44,461
|באפעלקערונג יאר= 2017
}}
'''וויענער ניישטאט''' (דייטש: Wiener Neustadt) איז א שטאט אין דעם פעדעראלן לאנד [[נידער עסטרייך]] אין [[עסטרייך]]. דערצו ווערט זי אויכעט פארעכנט אלס איינער פון זיינע באצירקן. וויענער ניישטאט איז די צענטראלע שטאט פון דעם באצירק וועלכער רינגלט איר ארום. די צאל פון די איינוואוינער אין וויענער ניישטאט (ריכטיג פאר [[יאנואר]] [[2017]]) איז 44,461.

==היסטארישע איינצלהייטן==
די שטאט איז געגרינדעט געווארן דורך דעם עסטרייכישן הערצאג לעאפאלד דער פינפטער , וועלכער האט פינאנצירט איר בוי פונעם אויסלייז-געלט וועלכע איז אים באצאלט געווארן דורך [[ענגלאנד]] כדי צו באפרייען זייער [[קעניג]] ריטשארד דער ערשטער ([[ענגליש]]: Richard I the Lionheart), וועלכער איז אפגעהאלטן געווארן ביי אים אלס א גייזל (ענגליש: hostage, [[העברעאיש]]: בן ערובה), אין דעם עסטרייכישן שטעטל דארנשטיין. דער נאמען &quot;וויענער ניישטאט&quot; איז באניצט געווארן אורשפרינגליך אלס א נאמען פון א פעסטונג וואס איז אויפגעשטעלט געווארן מיט א ציל צו באשיצן די שטאט פונעם דערנעבנדיגן לאנד [[אונגארן]]. די שטאט האט באקומען ספעציעלע רעכטן כדי צו דערלאנגען פאר איר די מעגליכקייט צו וואקסן און זיך אויסצואנטוויקלען.

[[טעקע:Theresianische Militaerakademie DSC 6487w.jpg|קליין|לינקס|די פעסטונג און די מיליטערישע אקאדעמיע אין וויענער ניישטאט]]
אום [[אויגוסט]] 1487 דער אונגארישער קעניג מאטיאס קארבינוס האט איינגענומען די שטאט נאך א צוויי יעריגער באלאגערונג.
אין דעם [[16טן י&quot;ה|16טן יארהונדערט]] האט די שטאט פארלוירן איר סטאטוס אלס דער וואוינונג-ארט פון די קייזערן און איר באדייט האט זיך צימליך פארמינערט.

[[טעקע:Wiener Neustadt - Wasserturm (2).JPG|קליין|לינקס|דער וואסער-טורעם, איינער פון די מערקווערדיגסטע סימבאלן פון דער שטאט]]

אין יאר [[1761]] איז אויפגעשטעלט געווארן אין דער שטאט'ס פעסטונג די ערשטע מיליטערישע אקאדעמיע אין דער וועלט.

דורך דער [[צווייטע וועלט קריג|צווייטער וועלט קריג]], איז וויענער ניישטאט געווען א וויכטיגער אינדוסטריעלער צענטער. ס'איז געווען דארט אויכעט א פיליאל פונעם פאבריק ראקס-ווערקע (Rax-Werk), וואס האט פראדוצירט מאשינען און ראקעטעס, און אין וועלכער מ'האט באשעפטיגט ארום 1,000 צוואנגארבעטערס פונעם מאטהאוזן לאגער. זייענדיג אן אינדוסטריעלער צענטער האט געפירט צו דעם אז די שטאט איז שווער באמבאדירט געווארן. אומגעפער 80% פון דער שטאט איז פארניכטעט געווארן אינגאנצן, שווערע און אומשאצבארע שאדנס זענען פאראורזאכט געווארן אלס רעזולטאט פון די אנגריפן, און א גרויסע צאל פון די אינוואוינערס איז אומגעקומען דורך די באמבאדירונגען.

==טראנספארט==
וויענער ניישטאט איז איינע פון די וויכטיגסטע פארבינדונגספונקטן פון טראנספארט אין גאנץ עסטרייך. אין דער שטאט עס זענען פאראן צוויי [[פליפעלד|לופטפעלדער]],איינע פון זיי איז מיליטעריש און אויכעט דאס ערשטע לופטפעלד וואס איז געגרינדעט געווארן אין עסטרייך, און דאס צווייטע איז בירגערליך. די שטאט איז פארבינדט אויכעט צו אן [[אייזנבאן ליניע]] און צו דער אטאסטראדע. די שטאט פארמאגט אויכעט א וואסער קאנאל וועלכער הייסט &quot;וויענער ניישטאט קאנאל&quot;, און וואס האט אורשפרינגליך באשטימט געווארן צו דעגרייכן ביז דער שטאט טריעסטע אין [[איטאליע]], אבער זיין בוי איז קיינמאל נישט פארענדיגט געווארן.

[[טעקע:WrNeustadt Hbf 01.jpg|קליין|לינקס|דער וואקזאל פון וויענער ניישטאט (Wiener Neustadt Hauptbahnhof)]]

==די אידישע געמיינדע אין וויענער ניישטאט==
די ערשטע דאקומענטאציע וואס צייגט א באווייז אויף דער אנוועזנהייט פון דער אידישע געמיינדע אין דער שטאט, געפינט זיך אין א פארארדענונג פון יאר 1239 וועלכע האט ארויסגעגעבן פרידריך דער צווייטער, דער הערצאג פון עסטרייך. אין דער פארארדענוג זענען ארויסגעגעבן געווארן בארופליכע אפגרענעצונגען וועלכע מ'האט באשטימט פאר די געמיינדע מיטגלידער. ווארשיינליך עס האט זיך גערעדט פון אן איינגעשטעלטער געמיינדע וואס פלעגט פארמאגן א [[שוהל]] און [[בית החיים]]. אור-אלטע מציבות וואס זענען אנטדעקט געווארן אין דעם בית החיים זענען דאטירט געווארן אנפאנג פון דער ענדע פונעם [[13טן י&quot;ה|13טן יארהונדערט]]. אין דער שטאט איז געווען טעטיג רבי ישראל איסערלען (1390-1460), וואס איז געווען גאר א חשוב'ער פוסק פון דעם אשכנז'ישן אידנטום.
אויכעט פאר א שטיקל צייט האט געוואוינט דארט רבי משה בן חסדאי טאקו, דער בעל מחבר ספר &quot;הכתב תמים&quot;, און נאך זיין פטירה איז ער באערדיגט געווארן דארט.
נאך א טעטיגע און א באקאנטע פערזענליכקייט אין דער אידישער געמיינדע פון וויענער ניישטאט איז געווען רבי שלום פון ניישטאט, פון וועמען זענען דער מהרי&quot;ל, רבי יצחק אייזיק פון טיראנא און רבי דוסא בן משה, דער &quot;גרעק&quot; פון ווידין. אין יאר [[1496]] זענען די אידן פארטריבן געווארן דורך דעם קייזער פון דער [[הייליגע רוימישע אימפעריע|הייליגער רוימישע אימפעריע]], מקסימיליאן דער ערשטער, און אין יאר [[1497]] איז די שוהל ליידער פארוואנדלט געווארן אין א קירכע. אין יאר [[1848]] האבן זיך אידן ווידער באזעצט אין דער שטאט, אבער טראצדעם, נאר אין יאר [[1889]] האבן זיי באקומען ערלויבעניש אויפצושטעלן אן
אייגענעם בית החיים, און איידער זיי האבן באקומען די ערלויבעניש האבן זיי געמוזט באערדיגן די נפטרים פון דער געמיינדע אין די דערנעבנדיגע שטעט. 

{{יתום}}
{{DEFAULTSORT: וויענער ניישטאט}}
[[קאטעגאריע:שטעט אין עסטרייך]]
{{אייראפע-געא-שטומף}}</text>
      <sha1>6nih912xhop4h99mpxz7r8c8ulq9fnr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ניישטאט אין אויבערשלעזיע</title>
    <ns>0</ns>
    <id>55125</id>
    <revision>
      <id>602048</id>
      <timestamp>2026-08-18T19:31:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <comment>געשאַפֿן בלאַט מיט ''''ניישטאט אין אויבערשלעזיע''' (''Neustadt in Oberschlesien'') איז דער היינטיקער פוילישער שטאט [[פרודניק]], וואס האט ביז 1945 געטראגן דעם דייטשן נאמען '''ניישטאט אין אויבערשלעזיע''' .   אין די יארן פונעם [[צווייטן וועלט קריג]] איז דארט געווען א אונטערלאגער פונעם [[אוישוויץ]] ק...'</comment>
      <origin>602048</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="825" sha1="2vvaguhq26m02jqswj58w1jjo6g7wa0" xml:space="preserve">'''ניישטאט אין אויבערשלעזיע''' (''Neustadt in Oberschlesien'') איז דער היינטיקער פוילישער שטאט [[פרודניק]], וואס האט ביז 1945 געטראגן דעם דייטשן נאמען '''ניישטאט אין אויבערשלעזיע''' . 

אין די יארן פונעם [[צווייטן וועלט קריג]] איז דארט געווען א אונטערלאגער פונעם [[אוישוויץ]] [[קאנצענטראציע לאגער]], וואו ארום 400 פרויען, מערסטנס אידישע פרויען פון [[אונגארן]], זענען געברענגט געווארן צו צוואנגס ארבעט אין דער טעקסטיל פאבריק '''Schlesische Feinweberei A.G.&lt;ref&gt;https://www.auschwitz.org/en/history/auschwitz-sub-camps/neustadt/&lt;/ref&gt;'''</text>
      <sha1>2vvaguhq26m02jqswj58w1jjo6g7wa0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>קאזמיר</title>
    <ns>0</ns>
    <id>55126</id>
    <redirect title="קאזמיר (הויף)" />
    <revision>
      <id>602051</id>
      <timestamp>2026-08-18T19:40:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <comment>אַרטיקל־קעפּל אַריבער צו [[קאזמיר (הויף)]]</comment>
      <origin>602051</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51" sha1="2225d6m9cqcbcqog3v5lws9ozlwqyam" xml:space="preserve">#ווייטערפירן [[קאזמיר (הויף)]]</text>
      <sha1>2225d6m9cqcbcqog3v5lws9ozlwqyam</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>דער גוטער איד פון ניישטאט</title>
    <ns>0</ns>
    <id>55127</id>
    <revision>
      <id>602058</id>
      <timestamp>2026-08-18T20:00:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <comment>געשאַפֿן בלאַט מיט 'רבי [[יוסף ברוך הלוי עפשטיין]] באקאנט אלס דער '''גוטער איד פון ניישטאט''' איז געווען א זין פון רבי [[קלונימוס קלמן הלוי עפשטיין]] בעל [[מאור ושמש]] ער האט געוואוינט אין [[ניישטאט אין אויבערשלעזיע]] (''Neustadt in Oberschlesien'') היינט [[פרודניק]] אין [[פוילן]]'</comment>
      <origin>602058</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="425" sha1="0iicymgvyjabk9prahzxxvyjwv3bf0r" xml:space="preserve">רבי [[יוסף ברוך הלוי עפשטיין]] באקאנט אלס דער '''גוטער איד פון ניישטאט''' איז געווען א זין פון רבי [[קלונימוס קלמן הלוי עפשטיין]] בעל [[מאור ושמש]] ער האט געוואוינט אין [[ניישטאט אין אויבערשלעזיע]] (''Neustadt in Oberschlesien'') היינט [[פרודניק]] אין [[פוילן]]</text>
      <sha1>0iicymgvyjabk9prahzxxvyjwv3bf0r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>602059</id>
      <parentid>602058</parentid>
      <timestamp>2026-08-18T20:04:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <origin>602059</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="529" sha1="sj5ixb98astojkh6dtt9nn6dq1h4wsb" xml:space="preserve">{{אישיות}}

רבי [[יוסף ברוך הלוי עפשטיין]], באקאנט אלס דער '''גוטער איד פון ניישטאט''', איז געווען דער זון פון רבי [[קלונימוס קלמן הלוי עפשטיין]], בעל מחבר פונעם ספר [[מאור ושמש]]. ער האט געוואוינט אין דער שטאט [[ניישטאט אין אויבערשלעזיע]] (דייטש: ''Neustadt in Oberschlesien''), וואס הייסט היינט [[פרודניק]], אין [[פוילן]].</text>
      <sha1>sj5ixb98astojkh6dtt9nn6dq1h4wsb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ניישטאט קארטשין</title>
    <ns>0</ns>
    <id>55128</id>
    <redirect title="ניישטאט" />
    <revision>
      <id>602064</id>
      <timestamp>2026-08-18T20:13:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <comment>אַרטיקל־קעפּל אַריבער צו [[ניישטאט]]</comment>
      <origin>602064</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43" sha1="t29cnawvtfxte8g6a78spvqug2ie7ez" xml:space="preserve">#ווייטערפירן [[ניישטאט ]]</text>
      <sha1>t29cnawvtfxte8g6a78spvqug2ie7ez</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>סלאוואק ניישטאט</title>
    <ns>0</ns>
    <id>55129</id>
    <redirect title="ניישטאט" />
    <revision>
      <id>602068</id>
      <timestamp>2026-08-18T20:19:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <comment>אַרטיקל־קעפּל אַריבער צו [[ניישטאט]]</comment>
      <origin>602068</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42" sha1="tuxa724rq5gp9sq5x5ua6n6lnv1lcv3" xml:space="preserve">#ווייטערפירן [[ניישטאט]]</text>
      <sha1>tuxa724rq5gp9sq5x5ua6n6lnv1lcv3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>נײשטאט פלאנסק</title>
    <ns>0</ns>
    <id>55130</id>
    <redirect title="ניישטאט" />
    <revision>
      <id>602069</id>
      <timestamp>2026-08-18T20:20:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <comment>אַרטיקל־קעפּל אַריבער צו [[ניישטאט]]</comment>
      <origin>602069</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42" sha1="tuxa724rq5gp9sq5x5ua6n6lnv1lcv3" xml:space="preserve">#ווייטערפירן [[ניישטאט]]</text>
      <sha1>tuxa724rq5gp9sq5x5ua6n6lnv1lcv3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>קלונימוס קלמן עפשטיין</title>
    <ns>0</ns>
    <id>55131</id>
    <redirect title="מאור ושמש" />
    <revision>
      <id>602077</id>
      <timestamp>2026-08-18T20:35:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <comment>אַרטיקל־קעפּל אַריבער צו [[מאור ושמש]]</comment>
      <origin>602077</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45" sha1="mrxfzsctbvsl9s5crzgxzzccy4xtphy" xml:space="preserve">#ווייטערפירן [[מאור ושמש]]</text>
      <sha1>mrxfzsctbvsl9s5crzgxzzccy4xtphy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>יוסף ברוך הלוי עפשטיין</title>
    <ns>0</ns>
    <id>55132</id>
    <redirect title="דער גוטער איד פון ניישטאט" />
    <revision>
      <id>602079</id>
      <timestamp>2026-08-18T20:38:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>וויליאמסבורגער</username>
        <id>62228</id>
      </contributor>
      <comment>אַרטיקל־קעפּל אַריבער צו [[דער גוטער איד פון ניישטאט]]</comment>
      <origin>602079</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="74" sha1="4vvg19ntrdek9ycx4ufoustbv56hi2f" xml:space="preserve">#ווייטערפירן [[דער גוטער איד פון ניישטאט]]</text>
      <sha1>4vvg19ntrdek9ycx4ufoustbv56hi2f</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>