Wikipedia zeawiki https://zea.wikipedia.org/wiki/V%C3%B2blad MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter Media Speciaol Overleg Gebruker Overleg gebruker Wikipedia Overleg Wikipedia Plaetje Overleg plaetje MediaWiki Overleg MediaWiki Sjabloon Overleg sjabloon Ulpe Overleg ulpe Categorie Overleg categorie TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk 0 22 178393 109002 2026-05-13T13:53:09Z Orpers 15791 178393 wikitext text/x-wiki '''Heluud''' is trillege van de lucht. Heluud kah wan zien in de vurm va [[muziek]], moah t kun'n oek aore ding'n zien. [[Categorie:Aol]] tjfgxwqpg0sufi1ftd5nk4d9o5283n9 0 76 178555 172900 2026-05-14T11:17:16Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178555 wikitext text/x-wiki {{etalage}} {{landtabelle| |naeminlandstaele=New Zealand <br> Aotearoa |vlagge=Flag of New Zealand.svg |waepen=Coat of arms of New Zealand.svg |locaotie=LocationNewZealand.png |taelen=[[Iengels]], [[Māori]] |oôdstad=[[Wellington]] |regeriengsvurm=[[Parlementaire monarchie]] |staetsoôd=[[Charles III]] |regeriengsleider=[[Christopher Luxon]] |religie=[[Christelijk]] 67% |km2= 268.021 |pctwaeter= 1,6 |inweuners= 5.427.000 (2024) |dichteid= 20 |volkslied=[[God Defend New Zealand]], <br /> [[God Save the Queen]] |munte=[[Nieuw-Zeêlanse dollar]] |valutacode=NZD |tiedzoône=UTC+12 |j/n=jaet |feêstdag=[[6 feberwari]] ([[Waitangi Day]]) |tld=nz |landcode=NZE |tel=64 }} [[Plaetje:New Zealand Physiography.jpg|thumb|Kaerte]] '''Nieuw-Zeêland''' ([[Iengels]]: ''New Zealand'', [[Māori]]: ''Aotearoa'') is 'n land dat-a in de [[Pacifische Oceaon]] leit, t'n oôsten van [[Australië]]. Nieuw-Zeêland beslit 'n oppervlak van 268.000 km² en a 5,4 meljoen inweuners in 2024. == Heschiedenisse == Duzenden jaeren heleen von op 't Noôrdereiland de Oruanu-uutbarstieng plekke, de hrossen uutbarstieng aller tieden. Deur dezen uutbarstieng onstoeng een caldera, noe bekend as [[Lake Taupo]]. In 181, nae een laetere uutbarstieng, kreeg 't meer zen udihe hroôtte. De eêste beweuners van Nieuw-Zeêland, de [[Māori]], kwamm'n tussen 500 en 1300 an bie Nieuw-Zeêland, wat an ze ''Aotearoa'' ('t land van de hroôte witte wolke) noemn. Sommihe bronn'n hetuhen van nog eêdere beweunieng, wat a nie zeker is. Aotearoa, 't land wir an de Māori an land kwamm'n, besloeg eihlijk allaen 't [[Noôrdereiland]], mè tehenwoordig wor ok 't [[Zudereiland]] derbie inbehreepn. [[Abel Tasman]] en zen bemannieng waeren in december [[1642]] de eêste Europeanen in Nieuw-Zeêland. Ze probeern contact te lène bie de bevolkieng, mè naedan ienkele bemanniengsleedn wiern vermoôrd, trokkn ze ni [[Tonga]]. In oktober [[1769]] kwam [[James Cook]], een Britse luitnant, meêdere keern an land om handel te drieven mie de Māori. In [[1790]] kwamm diverse walvisvaeders te vaert rondom Nieuw-Zeêland en een poosje iernae vestihen de eêste Europeanen der eihen in Nieuw-Zeêland. Nae deze vestihieng kwammn rehelmaetig onhereldheden voe tussen de Māori, winae a in een pohieng ier een eind an te maeken op 6 feberwari [[1840]] 't [[Verdrag van Waitangi]] wier eteêkend. In [[1893]] was Nieuw-Zeêland 't eêste land 't a 't stemrecht voe vrouwen invoern. == Heografie == [[Plaetje:Aoraki-Mount Cook from Hooker Valley.jpg|right|thumb|250px|Mount Cook]] Nieuw-Zeêland besti uut twi hroôte eilan'n, 't [[Noôrdereiland]] en 't [[Zudereiland]], twi hescheien landmassa's hescheien deur [[Straet Cook]]. 't Zudereiland is 't hroste en wor escheien deur de [[Nieuw-Zeêlanse Alpen]]. Den oôgsen berg ierzò is de [[Mount Cook]] mie 3754 meters. 't Noôrdereiland is vulkaonisch en der lop een vulkaonische zoône van 't min'n ni 't noôrdoôssen. Den oôgsen toppe, de vulkaon [[Ruapehu]], is 2797 meter. Vadder besti Nieuw-Zeêland uut nog meêr eilan'n, wironder de [[Chathameilan'n]], wivan [[Stewarteiland]] de hrossen is. Dit eiland lig 30 kilemeter ten zuden van 't Zudereiland en wor escheien deur [[Straet Foveaux]]. Den oôgsen bergtoppe van Stewarteiland is [[Mount Anglem]] (980 meter). Qua bevolkiengsantal is Waiheke-eiland 't derde eiland van Nieuw-Zeêland, een eiland 18 kilemeter voe de kust van Auckland in de [[Holf van Hauraki]]. Nieuw-Zeêland is 't mist heïsoleerde land ter waereld. 't Dichsbieziende land is 2000 km ten noôrdwessen [[Australië]], hescheien deur de [[Tasmanzeê]]. Ten noôrn lihhen [[Nieuw-Caledonië]], [[Fiji]] en Tonga. Ten zuden lig [[Antartica]]. == Politiek en bestier == Nieuw-Zeêland is een parlementaire democraotie mie een hrondwet en dus ok een constitusjoneel konienkriek. Nieuw-Zeêland is onafankelijk van 't [[Vereênigd Konienkriek]] sins 1 jannewari [[1907]]. 't Staetsoôd van Nieuw-Zeêland is Charles III, vertehenwoordigd sins 2021 deur houverneur-heneraol Dame Cindy Kiro. Z'n offisjele titel is His Majesty, King Charles the Third, By the Grace of God, King of New Zealand and His other Realms and Territories, Head of the Commonwealth, Defender of the Faith. 't Nieuw-Zeêlandse parlement besti uut een 120 leedn tellnde kaemer. Ieruut wor een kabbinet saemenesteld van circa 25 ministers. De premier, sins 27 november 2023 [[Christopher Luxon]] (opvolger van [[Chris Hipkins]]) van de Nationaole Partij, lei 't kabbinet. In de udihe situaotie (2024) zien in 't parlement 6 partijen vertehenwoordigd. == Klimaot == Nieuw-Zeêland ei een hemaotigd zeêklimaot. 't Wermste hedeêlte lig op't dichter bie de evenaer helehen Noôrdereiland, mè in de rehio's Nelson en Marlborough zien de miste zunuurn te vin'n. Ier val jaerlijks 230 mm neerslag. In 't zuudwessen van Nieuw-Zeêland val de miste rehen, zô'n 8000 mm per jaer. Ten oôssen van de Nieuw-Zeêlanse Alpen val vee minder rehen. In de Nieuw-Zeêlanse Alpen val in de winter vee snieuw en ier zien der ok skiehebieden. Vadder heers in de Bay of Plenty en Northland een subtropisch klimaot, wideur an ier vee kiwiplantaozies zien te vin'n. == Flora en fauna == [[Plaetje:Two Kauri Trees.jpg|right|thumb|270px|Kauri plant'n]] Vanwehe zen afelehen positie ei Nieuw-Zeêland vee [[endemie|endemische]] soôrten ontwikkeld. In 't rehenwoud, wivan een hroôt deêl nationaol park is, leven tientalle vaernsoôrten en de endemische passieblomme [[Tetrapathea tetrandra]]. Aore endemische plantesoôrten zien de zeldzaeme [[Clianthus puniceus]] en de [[pohutukawa]]. Nieuw-Zeêland tel slechs twi inheemse zoogdieren, beie [[vleermuzen]]. Laeter wiern echter ok beêsten as ratten, on'n, kattn en voskoesoes inevoerd die an hroôte schaode anbriengen an sommihe veugelsoôrten. Nie-vliehende veugels as de takahe kommn nog slechs voe op ienkele nie deur zoogdieren beweunde eilanjes voe de kust. Nieuw-Zeêland tel weinig reptielen en amfibieën, wivan de brug'aehedisse de bekensen is. Dezen ei hin directe verwant'n binn'n de reptielen en neem een aparte plekke in. Vadder is der de femielje van de Nieuw-Zeêlanse oerkikkers. Ok tel Nieuw-Zeêland vee endemische veugelsoôrten, wionder de [[takahe]], de [[kakapo]], de [[kea]] en de [[kaka]]. == Demohrafie == [[File:NZ flag design Silver Fern (Black, White & Blue) by Kyle Lockwood.svg|thumb|De Lockwood silver fern flag.]] De inweuners van Nieuw-Zeêland, ok wè de Kiwi's enoemd, waeren in totaol 5.427.000 in 2024. Op 't dichter bevolkte [[Noôrdereiland]] weun onheveêr driekwart van de bevolkieng tehenover een kwart op 't [[Zudereiland]]. De dichsbevolk'n rehio van Nieuw-Zeêland is [[Greater Auckland]], wir an een miljoen inweuners weun'n. De miste inweuners van Nieuw-Zeêland komm'n oôrsproenkelijk uut 't [[Vereênigd Konienkriek]] of uut [[Ierland (land)|Ierland]], zò'n seventig percent van de bevolkieng kom uut [[Europa]]. Onheveêr 15 percent van de bevolkieng besti uut Aziaat'n en mensen uut [[Oceanië]], 14,7% van de bevolkieng besti uut de oôrsproenkelijke beweuners de [[Māori]]. 67 percent van de inweuners van Nieuw-Zeêland is ananger van 't Chrissendom, aore hosdiensen in Nieuw-Zeêland zien onder aore de Roôms-Katholieke Kerke en den [[Anglicaonse Kerke van Nieuw-Zeêland]]. == Economie == Nieuw-Zeêland is een vrie rieke heïndustrialiseerde naotie mie een vrieëmarteconomie. Nieuw-Zeêland is vrie afankelijk van de import en export. Exportproductn zien schaepe- en rundvleês, zuvel, fruit (vurral [[kiwi]]'s), vis en 'out. Importproductn zien voertuhen, mesines, petrolium en elektronica. Handelspartners voe de im- en export zien Australië, de [[VS]] en [[Japan]]. Opkomm'nde marten in Nieuw-Zeêland zien de filmindustrie, wienbouw en toerisme. In [[2004]] a Nieuw-Zeêland een overleg tussen [[China]] voe vrieë andel iermie. Radio- en tv-stasjons, spoorwehen, postbedrieven en telecombedrieven zien sins 1980 heprivatiseerd. Den udihen inflaotie van de Nieuw-Zeêlandse consumentnpries is de laegsen ter waereld. == Provincie == [[Plaetje:Aucklandqueenmary2.jpg|300px|thumb|Auckland]] Nieuw-Zeêland is verdeêld in de onderstaende 16 rehio's die an bestierd worn deur een rehionaole raed. Ierneffen zien der 74 territoriaole autoriteitn en de volhende vier overzeêse hebiedsdeêln. === Rehio's === {| | * [[Northland]] * [[Auckland]] * [[Waikato]] * [[Bay of Plenty]] | * [[Gisborne]] * [[Hawke's Bay]] * [[Manawatu-Wanganui]] * [[Tasman]] | * [[Marlborough]] * [[Nelson]] * [[West Coast]] * [[Canterbury]] | * [[Otago]] * [[Southland]] * [[Fiordland]] * [[New Plymouth]] |} === Hebiedsdeêln === * [[Cookeilan'n]] * [[Niue]] * [[Ross Dependency]] * [[Tokelau-eilan'n]] == Sport en cultuur == Vee van de Nieuw-Zeêlanse cultuurelement'n zien een mengelienge van de cultuur van de [[Māori]] en die van de Europeanen. De poppulairste sport op Nieuw-Zeêland is buvobbeld [[rugby]] (een westerse sport) en voe een wedstried iervan wor aoltied eêst een [[haka]], een dans van de Māori, uutevoerd. Aore poppulaire sporten zien [[cricket]] en [[holf]]. Ok sporten as bungeejumpen en zorbing èn der oorsproeng in Nieuw-Zeêland. ==Naem== Nieuw-Zeêland werd door enkele Hollandse cartografen "Nova-Zeelandia" genoemd (vernoemd naer de provincie [[Zeêland]]) toen de Engelsen later Nieuw-Zeêland veroverden vertaalde James Cook Nova-Zeelandia naer "New-Zealand". == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/nieuw-zeeland/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/New-Zealand Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210109223000/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/new-zealand/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/newzealand/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/nieuw-zeeland/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/nieuw-zeeland/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=46 World Meteo. Org.] * [https://historiek.net/thema/nieuw-zeeland/ Historiek] * [https://thefactfile.org/facts-about-new-zealand/ Fact File] {{Oceanië}} [[Categorie:Nieuw-Zeêland| ]] [[Categorie:Land]] [[Categorie:Eiland]] ksjy1alstqs8q2ybdkhxstf1u7w62l8 0 1730 178531 172807 2026-05-14T11:08:24Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178531 wikitext text/x-wiki {{etalage}} {{landtabelle| |naeminlandstaele = Commonwealth of Australia |vlagge = Flag of Australia.svg |waepen = Coat of arms of the Commonwealth of Australia.svg |locaotie = LocationAU.png |taelen = [[Iengels]] |oôdstad = [[Canberra]] |regeriengsvurm = [[Federaotie]], [[parlement|parlementaire]] [[constitutie|constitusjonele]] [[monarchie]] |staetsoôd = [[Charles III]] |regeriengsleider = [[Anthony Albanese]] |religie = [[Christelijk]] 44%,<br> niet-christelijk 10%,<br> niet-relihieus 39% |km2 = 7.688.000 |pctwaeter = 1,8 |inweuners = 27.194.000 (2024) |dichteid = 3,5 |volkslied = [[Advance Australia Fair]] |munte = [[Austrâlische dollar]] |valutacode = AUD |tiedzoône = UTC+8 tot UTC+11 |j/n = per deêlstaet verschill'nd |feêstdag = [[26 jannewari]] |tld = au |landcode = AUS |tel = 61 }} [[Plaetje:As-map.png|miniatuur|Kaerte]] [[Plaetje:Australia map (English).svg|thumb|Kaerte]] [[Plaetje:Sydney Opera House and Harbour Bridge Dusk (2) 2019-06-21.jpg|thumb|[[Sydney]]]] [[Plaetje:Western Grey Kangaroo, Dhilba Guuranda–Innes NP 20230208 3.jpg|thumb|[[Kanheroe]]]] [[Plaetje:Everyday Carry - Flickr - 3B's.jpg|thumb|[[Koala]]]] [[Plaetje:Blue Mountains National Park NSW 2787, Australia - panoramio - noah.odonoghue (22).jpg|thumb|[[New South Wales]]]] [[Plaetje:CSIRO ScienceImage 4195 Spinifex country near Barrow Creek NT 1992.jpg|thumb|[[Northern Territory]]]] [[Plaetje:Daintree Rainforest, Queensland (483856) (9440812273).jpg|thumb|[[Queensland]]]] [[Plaetje:Lone sentinel, Sol Mountain, west of Blinman. South Australia.jpg|thumb|[[South Australia]]]] [[Plaetje:Magra,Tasmania, Valley View..jpg|thumb|[[Tasmania]]]] [[Plaetje:Omeo 1.jpg|thumb|[[Victoria]]]] [[Plaetje:Dont get lost out there (7976009587).jpg|thumb|[[Western Australia]]]] [[Plaetje:Map of Australia.png|thumb|Indeêlieng]] [[Plaetje:Australia states and territories labelled.svg|thumb|Indeêlieng mie eilan'n]] '''Australië''' is een land in [[Oceanië]] en tevens een eige [[continent]] of ok we eiland dat a tussen de [[Hroôte Oceaon]] en de [[Indische Oceaon]] lig, ten wessen van [[Nieuw-Zeêland]]. Australië besli een oppervlak van 7,7 meljoen km² en ao 27 meljoen inweuners (2024). == Heografie == Australië hrens in 't noôrn an de [[Timorzeê]], de [[Arafurazeê]], de [[Holf van Carpentaria]] en [[Straet Torres]], in 't oôssen an de [[Koraelzeê]] en de [[Tasmanzeê]], wor zudelijk behrensd deur [[Straet Bass]] en de [[Hroôte Australische Bochte]], en in 't zuden en wessen lig den Indischen Oceaon. De kustlijn besli 25.760 km. Australië is 't hroste eiland en 't kleinste continent. Drievierde besti uut woestijn en vurral de provincie [[Queensland]] uut rehenwoud. Vadder is Australië 't vlakste en laegste continent, wan de woestijn lig slechs even boven de zeêspiehel. De hroste vlakn zien de [[Centraole Laegvlakte]] en 't [[Westelijk Plateau]]. De bergkeetns lihhen in 't oôssen, wir a ok de oôgste berg, de [[Mount Kosciuszko]] (2228 m) lig. In Australië lihhen ok ienkele riviern, ondanks 't droôhe klimaot, wivan an de [[Murray]] en de [[Darling]] 't belangriekste zien. Ok zien der verschill'nde meêrn, wironder 't [[Eyre-meêr]]. De woestijn'n in Australië zien: * [[Gibsonwoestijn]] * [[Hroôte Victoriawoestijn]] * [[Hroôte Zandwoestijn]] * [[Kleine Zandwoestijn]] * [[Simpsonwoestijn]] * [[Sturt Steênwoestijn]] * [[Tanamiwoestijn]] * [[Tirariwoestijn]] == Klimaot == 't Middn van Australië ei een woestijnklimaot, wir a de temperatuur vreêt oôhe kan oploôpen en 's nachs varre kan daolen. Der val nog minder dan 250 mm neêrslag per jaer en 't droôhe seizoen duur langer dan 8 maen'n. 't Zuden van [[Queensland]] en 't noôrn van [[Nieuw-Zuud-Wales]] èn een subtropisch klimaot mie 't aele jaer deur werm weer, hroôte steedn as [[Perth]] en [[Sydney]] èn een mediterraon klimaot mie werme zeumers en zachte winters. In 't uterste noôrn eers een tropisch klimaot. De deêlstaeten [[Victoria]] en [[Tasmanië]] èn een hemaotigd klimaot en in de winter kan 't vrie koud worn mie zelfs snieuwval. De rest van 't jaer is 't werm. In heheel Australië duur de lente van september tot november, de zeumer van december tot feberwari, de herfst van maerte tot meie en de winter van juni tot auhustus. == Flora en fauna == Bosbran'n maeken deêl uut van 't Australisch natuurlijk evenwicht. De blaeren van de [[eucalyptusboôm]] verteern naemelijk nie en de zaeddoôzen spriengen pas oopn bie hroôte hitte. De eblaekerde moederboôm overleef de brand deur uutloôpers. Droôgte en wind zurhen voe hroôtschaelihe bosbran'n. In 't land komm'n vee unieke beêstensoôrten voe, wironder de [[kanheroes]], de [[koala's]], de [[wombats]] en aore [[klimbudelbeêsten]]. Een biezondere zoogdiersoorte die ier voo komt bin de zogenaemde [[snaevelbeêsten]]. Een opvall'nde veugelsoôrt is de [[thermometerveugel]]. == Hosdienst == Van de Australiërs die an een hosdienst anang'n, mik zòvee procent uut van de volhende hroepen (2021): * [[chrissendom]] 44% ** 20% [[katteliek]] ** 18% [[protestants]] *** 10% [[anglicaon'n]] ** 2,1% [[oôsters-orthodox]] ** 3,7% overig * niet-christelijk 10% ** [[islam]] 3,2% ** [[hindoeïsme]] 2,7% ** [[boeddhisme]] 2,4% ** [[sikhs]] 0,8% ** [[joôdendom]] 0,4% ** overig 0,5% * niet-relihieus 39% * onbekend 7% == Heschiedenisse == De eêste inweuners van Australië, de [[Aboriginals]], kwamm'n duzende jaeren eleen vanuut [[Azië]] ni Australië. In [[150 n.Chr.]] wier voe 't eêst eschreven deur de Hrieken over 't onbekende land ''Terra Australis'' en in [[1606]] wier 't op de noôrdwestkust voe den eêste keêr anedaene deur een Europees schip, 't Nederlanse ''Duufken''. 10 jaer laeter vaern een aore Nederlanse boôt ni de westkust en noemn 't Nieuw-'Olland. In [[1642]] vaern [[Abel Tasman]] ni Australië en ondekk'n dat 't een eiland was. Ok ondekkn die [[Tasmanië]]. === Strafkelonie === [[James Cook]] ontdekkn in [[1768]] den oôstkust van Australië en noemn 't [[Nieuw-Zuud-Wales]]. Iernae wier Australië een Iengelse strafkelonie voe hevangene wir an deze een eihen bestaen op mossen bouwen. Deze hevangene bouwen der kamp vanwehe 't droôhe klimaot nie in Nieuw-Zuud-Wales, mè een stikje ni 't noôrn, 't behun van de stad [[Sydney]]. De bouw van deze stad wier behonn'n op 26 juni [[1788]]. === Uutmoôrdieng === De hevangene moôrn echter onderduzende Aboriginals uut en hroôte stikken land wiern van ulder eroofd. Ok hewone mensen hoengen ni Australië en den Iengelse reherieng haf de eêste tied hraotis stikken land wig, wat a nae heldprobleem'n hewoon wier verkocht. === Oôdstad === In [[1901]] wier Australië een [[dominion]], een zelfstandig reheernd deêl van 't Britse waereldriek. Den oôdstad wier [[Melbourne]], mè nae een priesvraeg tot 't ontwerp van de mooisen oôdstad, ewonn'n deur architect [[Walter Burley Griffin]], wier dit [[Canberra]]. === Monarchie === Tiedens de Waereldoôrlohen vochen Australische troepn onder aore in [[Ehypte]], [[Oceanië]], [[Kreta]] en [[Ambon]]. Australië is sins tieden een constitusjonele monarchie mie as oôd de Britse konienk of konihinne; een rifferendum voe een rippebliek wier in [[1999]] ofewezen. == Politiek == Iedere Australische deêlstaet ei een eihen reherieng, rechterlijke macht, hrondwet en een overeid mie een eihen premier. Over 't aele land zien 't Australische Senaot en 't Australisch 'Uus van Afevaerdigden esteld, die an saemen 't Australische parlement vurmen. 't Australisch hemeênebest besti neffen de deêlstaeten ok uut 't Australisch Oôdstedelijk Territorium, 't Noôrdelijk Territorium, 't Jervis Bay Territorium, [[Christmaseiland]], [[Norfolkeiland]] en de [[Heard- en McDonaldeilan'n]]. 't Staetsoôd van Australië is de Konienk van Australië [[Charles III]]. 't Staetsoôd wor in iedere deêlstaet vertehenwoordigd deur een houverneur en over de aele naotie deur een houverneur-generaol. In [[1999]] wier tiedens een rifferendum om over te haene ni een rippebliek dit voôrstel ofewezen. === Premiers === Premiers vanof 1975: {| class=wikitable |- ! premier !! partie !! tied |- | Malcolm Fraser || Liberal || 1975 - 1983 |- | Bob Hawke || Labor || 1983 - 1991 |- | Paul Keating || Labor || 1991 - 1996 |- | John Howard || Liberal || 1996 - 2007 |- | Kevin Rudd || Labor || 2007 - 2010 |- | Julia Gillard || Labor || 2010 - 2013 |- | Kevin Rudd || Labor || 2013 - 2013 |- | Tony Abbott || Liberal || 2013 - 2015 |- | Malcolm Turnbull || Liberal || 2015 - 2018 |- | Scott Morrison || Liberal || 2018 - 2022 |- | Anthony Albanese || Labor || 2022 - noe |- |} === Indeêlieng === Australië is een federaotie en wor inedeêld in zes staeten en twi (binn'nlandse) territoria. {|class = "wikitable sortable" |- ! hebied !! indeêlieng !! inweuners <br> (2024) !! oppervlak !! inw./km² !! 'oôdstad |- | [[Australian Capital Territory]] <br> (Austraolisch Oôdstedelijk Territorium) || territorium || 474.000 || 2.358 || 200,9 || [[Canberra]] |- | [[New South Wales]] <br> (Nieuw-Zuud-Wales) || staet || 8.479.000 || 801.000 || 10,6 || [[Sydney]] |- | [[Northern Territory]] <br> (Noôrdelijk Territorium) || territorium || 255.000 || 1.348.000 || 0,2 || [[Darwin]] |- | [[Queensland]] || staet || 5.584.000 || 1.730.000 || 3,2 || [[Brisbane]] |- | [[South Australia]] <br> (Zuud-Australië) || staet || 1.878.000 || 984.000 || 1,9 || [[Adelaide]] |- | [[Tasmania]] <br> (Tasmanië) || staet || 575.000 || 68.000 || 8,5 ||[[Hobart]] |- | [[Victoria]] || staet || 6.979.000 || 227.000 || 30,7 || [[Melbourne]] |- | [[Western Australia]] <br> (West-Australië) || staet || 2.965.000 || 2.527.000 || 1,2 || [[Perth]] |- | colspan=6 | overige territoria |- ! colspan=2 | totael || 27.194.000 || 7.688.000 || 3,5 || [[Canberra]] |} De federaole reherieng bestiert de [[Jervis Bay Territory]], de [[Australian Antarctic Territory]] (claim) en de butenterritoria; dat binne de eilan'n: * [[Ashmore and Cartier islands]] * [[Christmas Island]] * [[Cocos (Keeling) Islands]] * [[Coral Sea Islands]] * [[Heard Island and McDonald Islands]] * [[Norfolk Island]] D'r binne nog twi aore eilan'n: * [[Lord Howe Island]] bestierd deu New South Wales * [[Macquarie Island]] bestierd deu Tasmania == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/australie/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Australia Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210109090604/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/australia/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/australia/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/australie/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/australie/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=185 World Meteo. Org.] * [https://historiek.net/thema/australie/ Historiek] * [https://thefactfile.org/australia-facts/ Fact File] {{Oceanië}} [[Categorie:Australië| ]] [[Categorie:Land]] [[Categorie:Eiland]] t0injo2hmb3xx3fbnntzp4weg8bttvx 0 1741 178574 176755 2026-05-14T11:25:42Z Orpers 15791 178574 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele = United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland |vlagge = Flag of the United Kingdom.svg |waepen = Royal coat of arms of the United Kingdom (St. Edward's Crown).svg |locaotie = Europe location UK.png |taelen = [[Iengels]] |oôdstad = [[Londen]] |regeriengsvurm = [[Constitutionele monarchie]] |staetsoôd = [[Charles III]] |regeriengsleider = [[Keir Starmer]] |religie = [[Anglicaonisme]], [[roôms-katholicisme]], [[methodisme]] |km2 = 242.495 |pctwaeter = 1,51 |inweuners = 67.791.000 (2022) |dichteid = 280 |volkslied = [[God Save the King]] |munte = [[Pound sterling]] (£) |valutacode = GBP |tiedzoône = UTC+0 |j/n = jaet |feêstdag = gin |tld = uk |landcode = GBR |tel = 44 }} [[Plaetje:Uk topo en.jpg|thumb|upright|alt=Map of United Kingdom showing hilly regions to north and west, and flattest region in the south-east.|Topografie van 't land]] '''Vereênigd Konienkriek''' is 'n [[land]] in [[West-Europa]]. 't Grenst an [[Frankriek]] en [[Ierland (land)|Ierland]] en leit in 't westen en noorden an de [[Noordzeê]]. Oôdstad is [[Londen]], aore belangriek steeën bin o.a. [[Manchester]], [[Birmingham]], [[Glasgow]], [[Cardiff]] en [[Belfast]]. 't Land is geen lid van de [[EU]]. Populair oort 't land ok wè ''Iengeland'' genoemd, wat-a aors maer eên van de vier deêlen van 't land is. == Geografie == Ut Vereênigd Konienkriek is een eiland wa groôtendeels glooiend is, mit in 't noorden (in Schotland) bergen tot circa 1.300 meter. De hoôgste berg in de [[Ben Nevis]] in Schotland. Gin ienkele plekke leit meer as 120 kilometer van zeê. Het meêst zuudwestelijk deel van Iengeland hiet [[Cornwall]]. == Geschiedenisse == In de 17e eeuw was 't land mee de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden verwikkeld in een antel oorlogen, de leste was de [[Vierde Iengels-Nederlandse Oôrlog]]. Het Vereênigd Konienkriek was in de 18e in 19e eeuwe (vooral tiedens de regerienk van [[Koniengin Victoria]]) 't machtigste land op aerde. ''The British Empire'' is 't groôste riek wa ooit op de weareld heit bestô. Hieran is mede te dankene dat Iengels zo'n belangrieke teale is eworre. Voormaelige kolonies van Iengeland binne onger meer de [[Vereênigde Staeten]], [[Canada]], [[Australië]], [[India]] in [[Zuud-Afrika]]. Nea de [[Twidde Waereldoôrlog]] binne de meêste kolonies in rap tempo onafhankeluk eworren. Tehenwoordig binne d'r slechts wat verspreidde eilanden over de hele weareld van over. Wa-a aol die voormaelige kolonies nog wê gemeên 'ebben is dat de meêste nog wè de Britse koningin as staetsoôd 'ebben. De lan'n wêrken op beperkte schael saemen as [[Gemenebest van Naties]]. == Politiek en bestier == 't Vereênigd Konienkriek is 'n constitutionele [[monarchie]]. 't Staesoôd is konieng [[Charles III]], vanof 8 september [[2022]]. De regeringsleier is sins 5 juli 2024 premier [[Keir Starmer]] van de [[Labour Party]]. === Premiers === * [[Neville Chamberlain]] (1937-1940) - Conservative * [[Winston Churchill]] (1940-1945) - Conservative * [[Clement Attlee]] (1945-1951) - Labour * [[Winston Churchill]] (1951-1955) - Conservative * [[Anthony Eden]] (1955-1957) - Conservative * [[Harold Macmillan]] (1957-1963) - Conservative * [[Alec Douglas-Home]] (1963-1964) - Conservative * [[Harold Wilson]] (1964-1970) - Labour * [[Edward Heath]] (1970-1974) - Conservative * [[Harold Wilson]] (1974-1976) - Labour * [[James Callaghan]] (1976-1979) - Labour * [[Margaret Thatcher]] (1979-1990) - Conservative * [[John Major]] (1990-1997) - Conservative * [[Tony Blair]] (1997-2007) - Labour * [[Gordon Brown]] (2007-2010) - Labour * [[David Cameron]] (2010-2016) - Conservative * [[Theresa May]] (2016-2019) - Conservative * [[Boris Johnson]] (2019-2022) - Conservative * [[Liz Truss]] (2022) - Conservative * [[Rishi Sunak]] (2022-2024) - Conservative * [[Keir Starmer]] (2024-noe) - Labour === Leger === Ut Vereênigd Konienkriek is een van de vuuf kernmachten op aerde. Op [[3 oktober]] [[1952]] vong de eerste Britse atoomtest in pleas in [[Australië]]. Hiermee wier het Vereênigd Konienkriek de derde atoommacht, nae de [[Vereênigde Staeten]] ([[1945]]) en de Sovjet-Unie ([[1949]]). Het Vereênigd Konienkriek ao in het verleêden en noe ok nog wè, een vreêd sterke merîne. In de 19e eêuw wier ok wè gezeid: ''Britannia rules the Waves''. D'r zat ok wè een kern van waereid in. In 1805 versloôg Horatio Nelson bie Trafalgar een Frans-Spaons leger en sins die tied was Iengeland onbetwist 'eerser op de weêreldzeêën. In 1907 wier de [[HMS Dreadnought]] in gebruuk genome, een slagschip da-a zoô geavanceerd was voô die tied, dat aolle aore schepen geliek verouwerd waere. 'Iermee ontstong een wedloôp tussen Iengeland en Duutsland, wa-a wee een van de oorzaeken was van de Eêrste Wereldoôrlog. === Verenigd Koninkriek internationaol === Verenigd Koninkriek is onder aore lid van de [[NAVO]]. Van eigens sto de Britten sceptisch tehenover Europa. De euro hao ze nie in'evoerd. Op [[31 jannewari]] [[2020]] om 23.00 uur Britse tied is 't Verenigd Koninkriek uut de [[Europese Unie]] vertrokken. == Administratieve indeêlienge == 't Vereênigd Konienkriek is verdeêld in vier istorische staeten: [[Iengeland]], [[Schotland]], [[Wales]] en [[Noord-Ierland]]. De Kanaoleilanden in 't eiland Man in de Ierse Zeê hao een aparte staotus. == Volk en cultuur == Britten hechte vee waerde an tradities. Misschien wè omdat die ze doewe 'erinnere an de tied dat ze nog 't belangriekste land op aerde wazze. As sport is voebal verschrikkelijk populair. Belangrieke clubs bin Arsenal, Manchester United, Liverpool FC en Chelsea. === Godsdienst === De staeskerreke is de anglicaonse kerreke, mee an t oôd d'n Iengelse konieng. Aore bekende kerreken binne de [[Free Presbyterian Church of Scotland]] in de [[Strict Baptists]]. De meêste Britten binne anglicaons, mar d'r antal neemt de leste decennia wel of. === Taelen === De meest gesproke taele is 't Iengels. 't Iengels is internasionoal eên va d'n belangriekste taele. Aore tael'n die vee hesproek'n wor'n zin 't [[Schots]], 't [[Welsh]] en 't [[Schots-Gaëlisch]]. == Zie ok == * [[Gemenebest van Naties]] == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/verenigd-koninkrijk/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/United-Kingdom Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210109221834/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-kingdom/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/uk/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/verenigd-koninkrijk/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/verenigd-koninkrijk/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=10 World Meteo. Org.] * [https://historiek.net/wat-is-het-verschil-tussen-groot-brittannie-en-het-verenigd-koninkrijk/82693/ Historiek] {{Europa}} [[Categorie:Vereênigd Konienkriek| ]] [[Categorie:Land]] hxo65dyle9y0p713ghpntgikb7fpcmb 0 1860 178404 162906 2026-05-13T14:10:21Z Orpers 15791 178404 wikitext text/x-wiki [[File:Himmelsstürmer staunen.JPG|thumb|Hosternokke...]] '''Hosternokke'''/'''gosternokke'''/'''gostermokke''' is 'n [[Zeêuws]]e basterdvloek of uutroep van verbaezinge of vreêd groôt ontzag. "Hosternokke, da gae noga!" 't Oor dikkels gezie as 'n typisch Zeêuws woord en as zoôdaeneg onder meer gebruukt deu [[Surrender]] ("Zeêuwse hosternokke rock"). 't Èndegde op de vuufde plekke in de verkiezienge van 't moôiste Zeêuwse woôrd. Aolleverwege die verkiezienge stoeng 't nog op nommer eên. 'Hosternokke' wor in [[Zuud-Beveland]] verbasterd toet ''hodker''. De Zeêuw spreêkt de letter G niet uut dus 't wor Hosternokke, betekenis simpel 'gvd' (uutgelegd deu Omroep Zeêland). [[Categorie:Zeêuws]] sj8mpbtlvomm083ccditamt89hp2kfs 0 2158 178414 84791 2026-05-13T15:51:17Z Orpers 15791 178414 wikitext text/x-wiki '''Klimatologie''' is de studie die zich bezig be'oort te houde meê de veranderinge bie 't [[klimaet]]. Klimatologie oort gezeen as 'n onderdeel van [[aerdweteschappe]]. [[Categorie:Weêtenschap]] aesgkapuwyb5cgsq0oinbyqfoj0ysil 0 2706 178571 173429 2026-05-14T11:23:30Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178571 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele=''Ripablik blong Vanuatu''<br />''République de Vanuatu''<br />’’Republic of Vanuatu’’ |vlagge=Flag of Vanuatu.svg |waepen=Coat of Arms of Vanuatu.svg |locaotie=LocationVanuatu.png |taelen=[[Bislama]], [[Frans]], [[Iengels]] |oôdstad=[[Port Vila]] |regeriengsvurm= [[Rippebliek]] |staetsoôd= Nikenike Vurobaravu |regeriengsleider= Charlot Salwai |religie=[[Presbyteriaâns]], [[Rooms-Katholiek]], [[Anglicaâns]] |km2= 12.189 |waeter km2= |pctwaeter= hin |inweuners= 336.000 (2023) |dichteid= 28 |volkslied=[[Yumi, yumi, yumi]] |munte=[[Vatu]] |valutacode=VUV |tiedzoône=UTC+11 |j/n=ni |feêstdag=[[30 juli]] |tld=vu |landcode=VAN |tel=678 }} '''Vanuatu''' is 'n eilan'nstaet in [[Oceanië]]. Vroeher eêt'n Vanuatu de Nieuwe Hebriden. De buurlan'n van Vanuatu zien 170 km ten nôor'n de [[Salomonseilan'n]], 800 km ten oôsen [[Fiji]] en 230 km in 't zuudwessen [[Nieuw-Caledonië]]. 1900 km in 't zuudwessen lig Brisbane (Australië). Vanuatu is ruwwig in te deêl'n in drie deêln: de Torres en Banks-eilan'n in 't noôr'n, Espiritu Santo, Efate en Maewo in 't midd'n en de Tafea-eilan'n in 't zuuen. Vanuatu is onderdeêl van [[Melanesië]]. == Geschiedenisse == Eêst wier Vanuatu beweund deur [[Melanesiërs]]. Der zien zelfs opgraeviengen die an hetuugen van een eeuwenlange beweunieng. De ouste opgraevieng dateer van 2000 voe Christus. Vast sti da 't eiland Malo rond 1400 voe Chr. bluuvend beweund wier duer mensen van de Lapita-cultuur, wat a vernoemd is ni een archeologische vonst op Nieuw-Caledonië. Dit [[Lapita-volk]] vestihen zen eihen op de kleinere eilan'n en ze brochen verkens, hon'n en pluumvee mee. De eêste Europeanen die an ankwaâmen in Vanuatu, kwaâm'n in [[1606]]. Een Spaânse expeditie heleid deur twi Portugezen, [[Luis Váez de Torres]] en [[Pedro Fernández de Quirós]], beriekt'n Vanuatu. Ze dochen echter da't et een deêl van [[Australië]] was. In [[1768]] wiern de Nieuwe Hebriden wee herontdekt deur [[Louis Antoine de Bougainville]]. End de 18e eeuw begon'n de Europeanen Vanuatu te bebouwen, nida [[James Cook]] 't uudige Vanuatu in [[1774]] de naem 'de Nieuwe Hebriden' eheven a. Rond 1860 kwaâm'n vee Iengelse en Franse kolonisten ni de Nieuwe Hebriden. Ze giengen di mie vee succes [[kokosnoten]], cacao en banaânen verbouw'n. Dideur kwaâ'm'n zowè [[Frankriek]] as [[Engeland]] op 't idee om de Nieuwe Hebriden 't annexeêren. Ok a'n de Nieuwe Hebriden vee te liene van 't zohenaemde 'blackbirden', ut rekruteren van mensen deur middel'n as buvobbeld kidnapping. Mè in 1906 wiern de Nieuwe Hebriden bestuurd deur een Iengels-Frans [[condominium]]. Dit wil zène dan ze deur beie [[lan'n]] bestuurd wiern. In de Twidde Waereldoôrlog wiern de eilan'n [[Efate]] en [[Espiritu Santo]] hebruukt as militaire bases. Roend [[1960]] kwam [[nationalisme]] op en ontstoeng de drang ni afankelijkeid. Op 30 juli [[1980]] wier, noe Vanuatu, dan ok echt een land. In [[1981]] wier 't land lid van de [[VN]] en in [[1983]] van de [[Orhanisasie van Niet-gebon'n Lan'n]]. == Politiek == Vanuatu is een rippebliek mie an 't oôd een president, die a vurral ceremonieêle macht ei. Deze president is verkooz'n voe 5 jaer deur een kiescollege, dat a besti uut leêden van 't parlement en president'n van nasjonale raâden. Twiderde van 't kiescollege mo voe stemm'n. Dit kiescollege ei ok de macht om de president of te zett'n. Vanuatu ei een ínkaemerparlement van 52 leêden. Deze worn elke 4 jaer deur de bevolkieng ekozen. De overeid en de saemenlevieng van Vanuatu stuut vaâk op probleem'n omda sommihe [[Iengels]] en sommihe [[Frans]] spreken. De rechtspraâk is ebaseerd op de Britse wet. == Heografie == De miste eilan'n op Vanuatu zien berhachtig en omriengd deur koraâlriffen en èn mistal ok een vulkanische achterhrond. Oengeveêr 35% van 't landoppervlak lig oôger dan 300 m en 55% van de hellieng'n ei een helliengspercentagie van meêr dan 20%. De eilan'n èn een tropisch of sub-tropisch klimaet. Ut oôgste punt van Vanuatu is de [[Mount Tabwemasana]] op 't eiland Espiritu Santo. Op de eilan'n Ambae, Ambrym en Tanna zien toppen van meêr dan 1000 m. De euvels zien mistal dicht bebost, an de kust zien vee kokosplantazies. Ok zien der vulkanen, zowè op as onder waeter. In totaâl zien der 9 vulkanen, wivan 2 onder waeter. Deze vulkanen staen op de eilan'n Tanna, Ambrym, Gaua en Lopevi. De leste uitbarstieng stam uut [[1945]]. Der val 2360 mm rehen per jaer, mè in 't noôr'n soms meêr as 4000 mm. Ok komm'n op Vanuatu [[tsunami]]'s voor, o.a. die uut 1999. Een [[aerdbevieng]], hevolgd deur een [[tsunami]], verwoessen een deêl van 't eiland Pentecost en maek'n duuzende mensen dakloôs. Ok in 2002 verwoessen een tsunami, wee as hevolg van een aardbevieng, een deêl van de oôdstad Port Vila. As lessen zien der ok vee heisers en wermwaeterbronnen. De hroste steed'n van Vanuatu zien [[Port Vila]], de oôdstad op Efate, en [[Luganville]] op Espiritu Santo. Vanuatu is sins [[1994]] inedeêld in zes provincies, naemelijk: * [[Malampa]] * [[Penama]] * [[Sanma]] * [[Shefa]] * [[Tafea]] * [[Torba]] Vanuatu besti uut 83 eilan'n, wivan an der 14 hrotter zien dan 100 km2. Twi van de 83 worn eclaimd deur [[Nieuw-Caledonië]], een overzeês hebied van [[Frankriek]]. De 14 hroste eilan'n zien: * [[Espiritu Santo]] 3956 km2 * [[Malakula]] 2041 km2 * [[Efate]] 900 km2 * [[Erromango]] 888 km2 * [[Ambrym]] 678 km2 * [[Tanna]] 555 km2 * [[Pentecost]] 491 km2 * [[Epi]] 445 km2 * [[Ambae]] 402 km2 * [[Vanua Lava]] 334 km2 * [[Santa Maria]] 328 km2 * [[Maewo]] 304 km2 * [[Malo]] 180 km2 * [[Anatom]] 159 km2 == Cultuur == De cultuur op Vanuatu varieer. Der zien drie zohenaemde cultuurhebieden, ut noôr'n, ut midden en 't zuuen. [[Verkens]] stin symbool voe riekdom op Vanuatu. In 't noôr'n wor riekdom ezien as oevee je wig kan heven. In 't midden overheers de Melanesische cultuur. Het zuuen ei een cultuur van ut toekenn'n van titels. Jonge venters in Vanuatu mo'n verschill'nde ceremonies onderhaen ni de volwasseneid, zoas de [[besniedenis]]. Bezoekers van Vanuatu worn eacht der eihen beleefd en respectvol te hedraegen. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/vanuatu/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Vanuatu Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210109132322/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/vanuatu World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/vanuatu/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/vanuatu/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/vanuatu/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=169 World Meteo. Org.] {{Oceanië}} [[Categorie:Vanuatu| ]] [[Categorie:Land]] [[Categorie:Eiland]] 1gh28by2ry8glv49bu32e2swddstome 0 2737 178570 134857 2026-05-14T11:23:06Z Orpers 15791 /* Bevolkieng */ 178570 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele=Tuvalu |vlagge=Flag of Tuvalu.svg |waepen=Coat of arms of Tuvalu.svg |locaotie=LocationTuvalu.png |taelen=[[Tuvaluaons]], [[Iengels]] |oôdstad=[[Fongafale]] is ’t durp, [[Vaiaku]] de wiek |regeriengsvurm=[[Parlementaire monarchie]] |staetsoôd=[[Elizabeth II]] |regeriengsleider=[[Kausea Natano]] |religie=[[Kerk van Tuvalu]] |km2=26 |pctwaeter=hin |inweuners=10.640 ([[2012]]) |dichteid=409,2 |volkslied=[[Tuvalu mo te Atua]] |munte=[[Austrâlische dollar]] |valutacode=AUS |tiedzoône=UTC+12 |j/n=ni |feêstdag=[[1 oktober]] |tld=tv |landcode=TUV |tel=688 }} '''Tuvalu''' is een polynesische archipel in 't zuuden van [[Kiribati]], ten noôr'n van [[Wallis en Futuna]] en [[Fiji]], ten oôssen van de [[Salomonseilan'n]] en ten wessen van [[Samoa]]. 't Is t vierde kleinste land ter waereld, ni [[Vaticaânstad]] (0,44 km2), [[Monaco]] (1,95 km2) en [[Nauru]] (21 km2). Ok ei tet ni Vaticaânstad 't kleinste inweunertal ter waereld. 't Is een van de mist afelehen plekk'n ter waereld en 't is lid van 't [[Britse Hemeênebest]]. Dideur is der staetsoôd konehinne [[Elizabeth II]]. Der premier is Apisai Ielemia. Tuvalu eêt'n tot 1 oktober 1978 de Ellice-eilan'n. In [[2000]] wier ut [[topleveldomein]] '''.tv''' voe 50 miljoen dollar uutebrocht. Deur de royalty's voe 't hebruuk in de komm'nde 12 jaer wier Tuvalu ineens rieke. Voôreen leev'n Tuvalu vurral van ontwikkeliengsulp, export van [[kopra]], anmaeken van poszehels en veruur van vishebied'n an [[Japan]] de de [[Verênigde Staeten]]. == Geschiedenisse == Tuvalu wier in [[1568]] ontdekt deur de Spaânse zeêvaerder [[Alvaro de Mendaña de Neira]]. Sinsdien wier Tuvalu anedaen deur slavenandelaeren en walvisvaerders. Deur de Peruaânse slavenandelaeren en Europese ziekt'n liep 't inweunertal van Tuvalu tussen [[1850]] en [[1875]] ard terug. Vanaf [[1891]] tot [[1978]] eêt'n Tuvalu de Ellice-eilan'n, omdat tet toen deêl uut maek'n van 't Britse [[protectoraât]] van de Gilbert- en Ellice-eilan'n. In 1974 koozen de Micronesische inweuners van de Gilbert-eilan'n voe de onafankelijkeid, en 't jaer dirop wiern ze een zelfstandige Britse kolonie. Op 1 oktober 1978 wier de totaele onafankelijkeid aferoep'n. == Heografie == Tuvalu besti uut 9 atollen en 113 eilan'n. De naem Tuvalu beteek'n 8 eilan'n, dit sli derop dan vroeher mè 8 atollen beweund waâr'n. ('t Eiland Niulakita was tot 1949 nie beweund.) 3 van de 9 atollen bestin mè uut 1 eiland, en de rest uut mirdere. De 9 eilan'n zien: * [[Funafuti]] * [[Nanumaga]] * [[Nanumea]] * [[Niulakita]] * [[Niutao]] * [[Nui]] * [[Nukufetau]] * [[Nukulaelae]] * [[Vaitupu]] Vuuf van de bovenhenoemde eilan'n zien korâalatollen, de are viere zien hewoon land dat a uut de zeê ni boven kom. Tuvalu lig op z'n oogst mè 5 meter boven de zeêspiehel. Evreest wor dirrum da Tuvalu a binn'n 50 jaer van de landkaerte verdwien, opeslokt deur de zeê. Ok is deur de stijhieng van de temperatuur van 't zeêwaeter Tuvalu a 70% van de huudihe koraâlriffen kwiet erocht. == Bevolkieng == De bevolkieng van Tuvalu besti voe 96% uut [[Polynesiërs]] en de rest (4%) besti uut [[Micronesiërs]]. 97% van de Tuvaluân'n is lid van de [[Kerke van Tuvalu]]. Ok weun'n der anangers van 't [[bahaïsme]] en [[zevendedagsadventist'n]]. De bevolkieng van Tuvalu hroei snel. Van [[1980]] tot noe is 't inweunertal verdubbelt ni 11.000. Van de 11.000 mensen is 30% jonger dan 15 jaer, 65% tussen de 15 en 64 en 5% is ouwer dan 65 jaer. De bevolkieng praet [[Tuvaluaâns]], en een klein deêl spreek [[Kiribatisch]], onder are op 't eiland Nui. Den are officiele tael is [[Iengels]], mè deze tael wor allin esprook'n bie buvobbeld officiele helehenheed'n. {{Oceanië}} [[Categorie:Tuvalu| ]] [[Categorie:Land]] [[Categorie:Eiland]] rgvhqr5teerjwocdgcqio9epu3lpd21 0 2766 178545 134839 2026-05-14T11:14:01Z Orpers 15791 /* Politiek en bestier */ 178545 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele=Republic of Kiribati |vlagge=Flag of Kiribati.svg |waepen=Coat_of_arms_of_Kiribati.svg |locaotie=LocationKiribati.png |taelen=[[Kiribattisch]], [[Iengels]] |oôdstad=[[Zuud-Tarawa]] |regeriengsvurm=[[Republiek]] |staetsoôd=[[Taneti Maamau]] |regeriengsleider=[[Teuea Toatu]] |religie=[[Roôms-Katholiek]]53%, [[Protestants]]41% |km2=811 |pctwaeter=hin |inweuners=110.136 (2015) |dichteid=136 |volkslied=[[Teirake kaini Kiribati]] |munte=[[Austrâlische dollar]] |valutacode=AUD |tiedzoône=UTC+12 tot UTC+14 |j/n=ni |feêstdag=[[12 juli]] |tld=ki |landcode=KIR |tel=868 }} '''Kiribati''' is 'n land in [[Oceanië]] in de [[Hroôte Oceaân]]. Kiribati ei 'n oôp buurlan'n. Van lienks ni rechs: de [[Marshalleilan'n]], [[Micronesië]], [[Nauru]], [[Tuvalu]], [[Samoa]], de [[Cookeilan'n]] en [[Frans Polynesië]]. Kiribati besti uut 3 eilan'nhroepen, naemelijk de [[Gilberteilan'n]], de [[Phoenixeilan'n]] en de [[Line-eilan'n]]. De Gilberteilan'n maek'n deêl uut van de rehio [[Micronesië]] en de Phoenix- en de Line-eilan'n maek'n deêl uut van de rehio [[Polynesië]]. Kiribati is qua oceaânoppervlak hroôt, 5 miljoen km2, mè qua landoppervlak besli 't et slechs 811 km2. [[Jarviseiland]], [[Kingmanrif]] en de [[Palmyra-atol]] op de Line-eilan'n oôr'n nie bie Kiribati mè bie de [[Vereênigde Staeten]]. == Geschiedenisse == Kiribati wier meer as 3000 jaer elejen beweund deur kolonisten vanuut de Carolinen- en Marshalleilan'n. Deze kolonisten weun'n mie verschill'nde femieljes in kainga's, durpjes, op de Gilbert-eilan'n. De [[kainga]] wier eleid vanuut de maneaba, 't durpsuus, deur de [[unimane]], de ouwerenraed. De Phoenix- en Line-eilan'n zien nooit bluuvend beweund. In [[1606]] ontdek'n [[Pedro-Fernandez de Quirós]] as eêssen Kiribati. In [[1788]] ontdek'n een kapitein, [[Thomas Gilbert]], nog meêr eilan'n en toen wiern de eilan'n de Gilberteilan'n enoemd. In de 19e eeuw kwaâm'n Europese andelaers ni Kiribati en deze ael'n mensen wig ni plantages op [[Fiji]] en [[Australië]]. Vanaf [[27 meie]] [[1892]] wier Kiribati bestierd deur een Brits [[protectoraât]]. In [[1895]] wier Tarawa as oôdstad van Kiribati uuteroepen. In [[1901]] hieng Banaba ok bie 't Britse protectoraât oôr'n, wat a in [[1915]] een kolonie wier. In [[1919]] kwam Kiritimati ([[Christmas Island]]) bie Kiribati en in [[1937]] wiern de Phoenixeilan'n der bie evoegd. In de [[Twidde Waereldoôrlog]] wier Banaba ebombardeêrd deur de Japanners. Tarawa, Makin en Butaritari wiern bezet. In [[194]]2 wier een schienanval deur de Amerikanen uutevoerd as afleidieng voe een anval op de Salomonseilan'n. Deze anval luk'n mè as verheldieng wier Butaritari ebombardeêrd en wiern 47 inweuners edoôd. 9 Militairen wiern ontoofd deur de Japanners. Alle Europeanen op de eilan'n Makin en Tarawa wiern e'executeêrd. In november [[1943]] viel'n Amerikaânse mariniers [[Betio]] an mie 5000 mariniers. Deur felle verdedihieng duur'n 't et drie daehen voeda'n de Amerikanen kon'n lan'n op 't strand. 1500 soldaoten kwamm'n om 't leven. Ni de oôrlog wier een [[mahistraât]] anesteld, mè dezen a mè weinig te zène. In de jaeren fuuftig ontstoeng de drang ni onafankelijkeid. In [[1963]] wier een soôrt parlement opericht, een [['executive council']] mie een adviesraed voe de mahistraât. In [[1967]] wier dezen adviesraed uuteroepen tot [[Uus van Afevaerdihden]]. Op [[1 november]] [[1976]] krehen de Gilberteilan'n binnenlans zelfbestuur. In [[1978]] scheien de [[Ellice-eilan'n]] der eihen af van de Gilberteilan'n en vurmen de staet Tuvalu. Op [[12 juli]] [[1979]] wier de Republic of Kiribati, bestinde uut de Gilberteilan'n, Phoenixeilan'n, Line-eilan'n en Banaba, as onafankelijke natie verklaerd. == Heografie == Kiribati besti uut 3 archipels en een oôp eilan'n, vaek atollen, die an bieni nie boven 't zeêniveau uutkomm'n. * '''Gilberteilan'n''': [[Abaiang]] - [[Abemama]] - [[Aranuka]] - [[Arorae]] - [[Banaba]] - [[Beru]] - [[Butaritari]] - [[Kuria]] - [[Little Makin]] - [[Maiana]] - [[Marakei]] - [[Nikunau]] - [[Nonouti]] - [[Onotoa]] - [[Tabiteuea]] - [[Tamana]] - [[Tarawa]] * '''Phoenixeilan'n''': [[Abariringa]] - [[Birnie]] - [[Enderbury]] - [[Manra]] - [[Nikumaroro]] - [[Orona]] - [[Rawaki]] - [[Winslow Reef]] * '''Line-eilan'n''': [[Caroline]] - [[Filippo-rif]] - [[Flinteiland]] - [[Kiritimati]] - [[Maldeneiland]] - [[Starbuckeiland]] - [[Tabuaeran]] - [[Teraina]] - [[Vostokeiland]] == Bevolkieng == De bevolkieng van Kiribati besti voe 80% uut [[Micronesiërs]]. Ok weun'n der [[Polynesiërs]] en [[Sinezen]]. Bieni eel de bevolkieng is christelijk 53% is katholiek en 41% prottestant. 90% van de bevolkieng weun op de Gilberteilan'n. De bevolkieng spreek [[Iengels]] en [[Kiribattisch]], een [[Austronesische tael]]. Iengels is de officiele tael, mè 't wor weinih' esproken buuten de oôdstad Zuud-Tarawa. De bevolkieng noem der land i-Kiribati, wat a Kiribattisch is voe 'Gilbert', de Iengelse naem voe der vroehere kolonie. == Politiek en bestier == Kiribati mik deêl uut van 't [[Britse Hemeênebest]] en is een presidentiële onafankelijke republiek. Op Kiribati ei de president, de [[beretitenti]], hroôte uutvoerende macht. Ieder eiland ei een eilandraed mie een president. Der zien mè twi politieke partijen op Kiribati, naemelijk: * [[Boutokaan Te Koaua]] (Pilaeren der Waereid) * [[Maneaban Te Mauri]] (Bescherm de Maneaban) {{Oceanië}} [[Categorie:Kiribati| ]] [[Categorie:Land]] [[Categorie:Eiland]] dmeu9tp981f0q2a6bwbgorgsxvexdw6 0 2869 178550 172889 2026-05-14T11:15:28Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178550 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele=Repubblika ta'Malta<br />Republic of Malta |vlagge=Flag of Malta.svg |waepen=Coat_of_arms_of_Malta.svg |locaotie=LocationMalta.png |taelen=[[Maltees]], [[Iengels]] |oôdstad=[[Valletta]] |regeriengsvurm=[[Rippebliek]] |religie=[[Katholiek]] |km2= 315 |pctwaeter=hin |inweuners= 521.000 (2023) |dichteid= 1655 |volkslied=[[L-Innu Malti]] |munte=[[euro]] |valutacode=EUR |tiedzoône=UTC+1 |j/n=ja |feêstdag=[[21 september]] (Onafankelekeidsdag) |tld=mt |landcode=MLT |tel=356 }} '''Malta''' is een [[dwergstaet]] in de [[Middellanse Zeê]] die a besti uut de eilan'n [[Malta (eiland)|Malta]], [[Gozo]], [[Comino]] en de onbeweunde eilan'n [[Cominotto]], [[Filfla]], [[Filfoletto]], [[Manoel Eiland]], de [[Fungusrots]] en de [[Saint Paul's eilan'n]]. == Heografie == Malta is 'n rotsachtig eiland bestaende uut kalkstien in 't min'n van de [[Middellanse Zeê]] mie weinig bossen en zò. 't Eiland is vrie kael en 't lop of van 't noôrdoôssen ni 't zuudwessen. In tehenstellieng tot wat a'j zou dienken voe een eiland zien der mè weinig en kleine stran'n, de kust besti voe een hroôt deêl uut rotsen. In 't noôrdwessen zien ienkele zandstran'n te vin'n. De totaole kustlien van Malta besli 140 km. Malta ei vee kaoitjes en inamm'n. Over de lengte van 't eiland lop een diepe vallei. Op Gozo, 't twidde eiland van de rippebliek Malta, is 't zelfde lanschap te vin'n, tot de vallei toe die a 't eiland deursnie. Gozo is een wat ruuher eiland en der is ok meêr behroeiieng. Malta lig 93 km ten zuuden van [[Sicilië]] (Italië), ten oôssen van [[Tunesië]] en ten noôrn van [[Libië]]. De drie hroste eilan'n van de rippebliek Malta zien Malta, Gozo en Comino. De rest van de eilan'n zien onbeweund. De eilan'n èn vee kaoien die an de aevens hoed beschermen. 't Oôgste punt van Malta is [[Ta'Dmejrek]] op 253 meter. Der zien hin rivier'n of meren op Malta. === Klimaot === Malta ei een [[mediterraons klimaot]] mie werme, droôhe zeumers en zochte, natte winters. Der zien feitelijk mè twi seizoen'n op Malta, de zeumer en de winter, wideur an der vee toerissen komm'n. Echter in de lente kunn'n der soms ok sterke zeêwin'n waoien. De beschikbaereid van waeter op Malta is een probleem, dideur bestaen der onderwaeterreservesoirs mie vers waeter dat a lop deur een systeem van waetertunnels hemiddeld 97 meter onder de hrond ni de uuzen. 't Miste waeter 't wor bruukbaer emikt deur [[ontziltieng]]. In jannewari [[2007]] wier Malta verkozen as 't land mie 't beste klimaot in de waereld. De laegste temperatuur op Malta wier emeten in jannewari [[1905]], +1,1&nbsp;°C. Den oôgsen temperatuur, +43,8&nbsp;°C, wier emeten in auhustus [[1999]]. Sneêuw is vreêt zeldzaem op Malta. === Steeën === Volhens nurmaole maetstaeven bestaen der op Malta hin steeën, mè der zien wè durpjes die an tiedens den eêrschappij van de Maltezer Orde den anduudieng 'cittá' ekrehen ène. Dit zien de volhende: * [[Birgu]] * [[Bormla]] * [[Mdina]] * [[Qormi]] * [[Rabat (Malta)|Rabat]] * [[Senglea]] * [[Siġġiewi]] * [[Valletta]] * [[Żabbar]] * [[Żebbuġ]] * [[Żejtun]] == Demohrafie == === Bevolkienge === Malta ei onheveêr 521.000 Maltezen, mè is iermie toch eên van de lan'n van de waereld wir aon de mensen 't dichst op mekaor weun'n. Op 't eiland komm'n 't aele jaer deur ok vee toerissen, ruum een miljoen per jaer, wat a 't et ok druk mik. Neffen de etnische Maltezen is de hroste bevolkiengshroep die van de Iengelse. === Taelen === De twi offisjele Maltese taelen zien 't [[Maltees]] en 't [[Iengels]]. 't Maltees kom van 'n Araobisch dialect beïnvloed deur de Saraceen'n, mè is ok vee beïnvloed deur 't [[Italiaons]]. Maltees is den eênigste [[Semitische taele]] die a in 't Latiense schrift wor eschreven. 't Is de moerstaele van de miste Maltezen. Toet 1930 was ok [[Italiaons]] op Malta 'n offisjele taele. === Relihie === De staetsrelihie van Malta is 't [[roôms-katholicisme]]. Zo'n 98% van de bevolkieng is katteliek, wat a 't land toet eên van de mist kattelieke lan'n ter waereld mik. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/malta/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Malta Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210402195116/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/malta/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/malta/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/malta/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/malta/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=12 World Meteo. Org.] * [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/malta_nl Europese Unie] {{Europa}} [[Categorie:Land]] [[Categorie:Eiland]] a5vl79bjzw0sk7yvq8udx1jw05x0s13 0 3001 178461 175419 2026-05-13T19:52:15Z Orpers 15791 /* Zie ok */ 178461 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Vliedberg Berg van Troje.JPG|thumb|Vliedberg Berg van Troje]] Een '''Vliedberg''' is 'n deur mensenanden gemaekt bergsje dat'a veural te vinden is op [[Walchren]] en [[Zuud-Beveland]]. Ze bin in de [[Middeleêuwen]] opgeworpe als euvel waorop een zoenaemd [[motte]][[kasteêl]] kan staen. D'r bin dr in [[Zeêland]] nog zoan 40 overhebleven. Eên van dn bekenste ligt in [[Bossele]], dn zoenaamde [[berg van Troje]]. ==Galerij== <gallery> File:Vliedberg_berg_van_Troje_2024.jpg|Berg van Troje in 2024 File:Vliedberg 't Hof Blaemskinderen.jpg|Vliedberg't Hof Blaemskinderen in Schraevenpolder File:Voorburcht Berg van Troje.jpg|Voorburcht van d'n Berg van Troje </gallery> == Zie ok == * [[Lieste mee vliedbergen]] * [[Terp]] [[Categorie:Euvel in Zeêland]] [[Categorie:Geschiedenisse van Zeêland]] [[Categorie:Kasteel in Zeêland]] [[Categorie:Walchren]] [[Categorie:Zuud-Beveland]] p9f3lomqlkgrx63g88bhotv80mzwcgc 0 3018 178599 178272 2026-05-14T11:36:25Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178599 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele=United States of America |vlagge = Flag of the United States.svg |waepen= US-GreatSeal-Obverse.svg |locaotie= Location_United_States.svg |taelen= hin offisjele tael, Iengels in 28 staeten |oôdstad=[[Washington, D.C.]] |regeriengsvurm=[[Rippebliek]] |staetsoôd titel=President |staetsoôd= [[Donald Trump]] |regeriengsleider=[[Donald Trump]] |religie=christelijk 79,8%<br />jodendom 1,4%<br />moslim 0,6%<br />boeddhist 0,5%<br />gîn religie 15,0% |km2= 9.149.429 |pctwaeter= 6,97 |inweuners= 333.287.557 (2022) |dichteid= 36 |volkslied= The Star-Spangled Banner |munte= [[Dollar]] |valutacode= USD |tiedzoône= -5 toet -10 |j/n=jaet |feêstdag= 4 juli |tld= .us, .gov, .mil en .edu |landcode= USA |tel= 1 }} De '''Vereênigde Staeten''' (''[[Iengels]]: United States of America, afgekort USA of US''), is een land in [[Noôrd-Amerika]]. Den oôdstad van 't land is [[Washington, D.C.]]. 't Land grens an de lan'n [[Mexico]] en [[Canada]] en vadder hrenst ut an d'n [[Atlantischen Oceaon]], de Hrote Oceaen en de holf van Mexico. De Vereênigde Staeten eit op tweê ni hroste aetal inweuner ni [[China]] en [[India]] en is 't op drie ni hroste land van de wereld. De oppervlakte is ruum 9,1 meljoen km² en 't antal inweuners ruum 333 meljoen (2022). Groôste steê binne [[New York City]], [[Los Angeles]] en [[Chicago]]. == Geschiedenisse == In de loôp van de 16e, 17e, 18e in [[19e eêuw]]e is ut land 'ekoloniseerd deu Europeaonen. In [[1776]] wiere de kolonies onaf'ankeluk van Iengeland. Vooral in de 19e eêuw kwamme vreed vee Europeanen nae de VS om hier een nieuw leven te beginne. Rond 1900 weunde d'r al zo'n 70 meljoen mênsen. In de jaeren '60 van de 19e eêuw ontstong d'r een conflict over de slaevernieje. De zuujelijke staeten vurmde d'n [[Geconfedereêrde Staeten van Amerika]]. 'Ieruut ontstong de Amerikaonse burheroôrlog die deu de noôrdelijke staeten wier gewonne. In de Eerste weêreldoôrlog bleef de unie anvankelijk neutraol, in [[1917]] kooze ze de kant van Iengeland en Frankriek. Ok in de [[Twidde Weareldoôrlog]] bleeve ze tot 1941 neutraol, mae nae d'n anval van Japan op Paerl Harbor wiere ze in de oôrlog meegetrokke. Nae 1945 is de Vereênigde Staeten ut machtigste land op aerde. Tussen 1945 en 1990 voerende 't land de zogenaemde [[Kouwe Oorlog]] mee de Sovjet-Unie. De groôste in bekendste stad is [[New York]]. As gevolg van de [[slaeven'andel]] kennen de Vereênigde Staeten ok een groôt zwart bevolkiengsdeel. 'Ieruut is oud-president [[Barack Obama]] deels ofkomstig. Bie de verkiezingen van [[2024]] wier [[Donald Trump]] verkooze tot nieuwe president. Ie kreeg meer kiesmannen as z'n rivaol [[Kamala Harris]]. [[Plaetje:United States Capitol west front edit2.jpg|links|thumb|'t Capitoôl in [[Washington, D.C.]]]] {{Clear}} == Staeten == De vuuftig staeten binne de volgende: {{div col|cols=5}} * [[Alabama]] * [[Alaska]] * [[Arizona]] * [[Arkansas]] * [[California]] * [[Colorado]] * [[Connecticut]] * [[Delaware]] * [[Florida]] * [[Georgia]] * [[Hawaii]] * [[Idaho]] * [[Illinois]] * [[Indiana]] * [[Iowa]] * [[Kansas]] * [[Kentucky]] * [[Louisiana]] * [[Maine]] * [[Maryland]] * [[Massachusetts]] * [[Michigan]] * [[Minnesota]] * [[Mississippi]] * [[Missouri]] * [[Montana]] * [[Nebraska]] * [[Nevada]] * [[New Hampshire]] * [[New Jersey]] * [[New Mexico]] * [[New York]] * [[North Carolina]] * [[North Dakota]] * [[Ohio]] * [[Oklahoma]] * [[Oregon]] * [[Pennsylvania]] * [[Rhode Island]] * [[South Carolina]] * [[South Dakota]] * [[Tennessee]] * [[Texas]] * [[Utah]] * [[Vermont]] * [[Virginia]] * [[Washington]] * [[West Virginia]] * [[Wisconsin]] * [[Wyoming]] {{div col end}} == Afankelijke hebied'n == De VS beheerse varder nog de volgende eilan'n, die bute de indelieng in staet'n valle: {|width=50% | * [[Amerikaons Samoa]] * [[Amerikaonse Maegdeneilan'n]] * [[Baker Island]] * [[Goeam]] * [[Howland Island]] * [[Jarvis Island]] * [[Johnston-atol]] | * [[Kingmanrif]] * [[Midway-atol]] * [[Navassa Island]] * [[Noordeleke Mariane]] * [[Palmyra-atol]] * [[Puerto Rico]] * [[Wake Island]] |} == President'n == President'n van de Vereênigde Staeten. <ref>[https://historiek.net/lijst-van-amerikaanse-presidenten/ Historiek]</ref> <ref>[https://historianet.nl/amerikaanse-presidentsverkiezingen/amerikaanse-presidenten-alle-presidenten-op-een-rij06 Historia]</ref> <ref>[https://www.britannica.com/topic/Presidents-of-the-United-States-1846696 Britannica]</ref> <ref>[https://thefactfile.org/united-states-presidents-list/ Fact File]</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Nr. !! President !! Partij !! Tied |- | 1 || [[George Washington]] || partijloôs || [[1789]]-[[1797]] |- | 2 || [[John Adams]] || [[Federalistische Partij|federalist]] || 1797-[[1801]] |- | 3 || [[Thomas Jefferson]] || [[Democraotische Partij (VS)|democraot]]-[[Rippeblikeinse Partij (VS)|rippeblikein]] || 1801-[[1809]] |- | 4 || [[James Madison]] || democraot-rippeblikein || 1809-[[1817]] |- | 5 || [[James Monroe]] || democraot-rippeblikein || 1817-[[1825]] |- | 6 || [[John Q. Adams]] || democraot-rippeblikein || 1825-[[1829]] |- | 7 || [[Andrew Jackson]] || democraot || 1829-[[1837]] |- | 8 || [[Martin van Buren]] || democraot || 1837-[[1841]] |- | 9 || [[William Henry Harrison]] || [[Whigs (VS)|Whig]] || 1841 |- | 10 || [[John Tyler]] || Whig || 1841-[[1845]] |- | 11 || [[James Knox Polk]] || democraot || 1845-[[1849]] |- | 12 || [[Zachary Taylor]] || Whig || 1849-[[1850]] |- | 13 || [[Millard Fillmore]] || Whig || 1850-[[1853]] |- | 14 || [[Franklin Pierce]] || democraot || 1853-[[1857]] |- | 15 || [[James Buchanan]] || democraot || 1857-[[1861]] |- | 16 || [[Abraham Lincoln]] || rippeblikein ||1861-[[1865]] |- | 17 || [[Andrew Johnson]] || democraot || 1865-[[1869]] |- | 18 || [[Ulysses Simpson Grant]] || rippeblikein || 1869-[[1877]] |- | 19 || [[Rutherford Birchard Hayes]] || rippeblikein || 1877-[[1881]] |- | 20 || [[James Abram Garfield]] || rippeblikein || 1881 |- | 21 || [[Chester Alan Arthur]] || rippeblikein || 1881-[[1885]] |- | 22 || [[Stephen Grover Cleveland]] || democraot || 1885-[[1889]] |- | 23 || [[Benjamin Harrison]] || rippeblikein || 1889-[[1893]] |- | 24 || [[Stephen Grover Cleveland]] || democraot || 1893-[[1897]] |- | 25 || [[William McKinley]] || rippeblikein || 1897-[[1901]] |- | 26 || [[Theodore Roosevelt jr.]] || rippeblikein || 1901-[[1909]] |- | 27 || [[William Howard Taft]] || rippeblikein || 1909-[[1913]] |- | 28 || [[Thomas Woodrow Wilson]] || democraot || 1913-[[1921]] |- | 29 || [[Warren Gamaliel Harding]] || rippeblikein || 1921-[[1923]] |- | 30 || [[John Calvin Coolidge]] || rippeblikein || 1923-[[1929]] |- | 31 || [[Herbert Clark Hoover]] || rippeblikein || 1929-[[1933]] |- | 32 || [[Franklin D. Roosevelt]] || democraot || 1933-[[1945]] |- | 33 || [[Harry S. Truman]] || democraot || 1945-[[1953]] |- | 34 || [[Dwight D. Eisenhower]] || rippeblikein || 1953-[[1961]] |- | 35 || [[John F. Kennedy]] || democraot || 1961-[[1963]] |- | 36 || [[Lyndon B. Johnson]] || democraot || 1963-[[1969]] |- | 37 || [[Richard Nixon]] || rippeblikein || 1969-[[1974]] |- | 38 || [[Gerald Ford]] || rippeblikein || 1974-[[1977]] |- | 39 || [[Jimmy Carter]] || democraot || 1977-[[1981]] |- | 40 || [[Ronald Reagan]] || rippeblikein || 1981-[[1989]] |- | 41 || [[George H.W. Bush]] || rippeblikein || 1989-[[1993]] |- | 42 || [[Bill Clinton]] || democraot || 1993-[[2001]] |- | 43 || [[George W. Bush]] || rippeblikein || 2001-[[2009]] |- | 44 || [[Barack Obama]] || democraot || 2009-[[2017]] |- | 45 || [[Donald Trump]] || rippeblikein || 2017-[[2021]] |- | 46 || [[Joe Biden]] || democraot || 2021-[[2025]] |- | 47 || [[Donald Trump]] || rippeblikein || 2025-noe |- |} == Noôten == <references/> == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/verenigde-staten/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/United-States Britannica] * [https://web.archive.org/web/20211212224932/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-states/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/usa/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/verenigde-staten/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/verenigde-staten-van-amerika/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=93 World Meteo. Org.] * [https://thefactfile.org/united-states-facts/ Fact File] * [https://historiek.net/c/amerikaanse-geschiedenis/ Historiek] * [https://www.vrt.be/vrtnws/nl/embed/2026/01/16/de-expansie-van-de-vs/ vrt nws] (uutbreidieng) {{Noord-Amerika}} [[Categorie:Noôrdelijk Amerika]] [[Categorie:Vereênigde Staeten| ]] [[Categorie:Land]] 8da4tkjwfge24rrma8viqlzzlg1xbve 0 3080 178467 175659 2026-05-13T20:25:11Z Orpers 15791 /* Geschiedenisse */ 178467 wikitext text/x-wiki {{ProvincieNL |naem = Friesland |vlagge = Frisian_flag.svg |waepen = Friesland wapen.svg |kaerte = Friesland_position.svg |kaerte1 = OSM - provincie Friesland (2).PNG |oôdstad = [[Leêuwarden]] |cvdk = [[Arno Brok]] ([[VVD]]) |godsdienst = [[protestant]] (33%), [[katteliek]] (7%) |taelen = [[Fries]],<br/ > [[Stadsfries]],<br/ > [[Bildts]],<br/ > [[Stelliengwerfs]], <br/ > [[Greuniengs]] |oppplekke = daerde |opp = 5.753 |landopp = 3.340 |waeteropp = 2.413 |bevplekke = achtste |inweuners = 664.000 |daotum = 2025 |dichteid = 199 |gemeênten = 18 |volkslied = [[De âlde Friezen]] |website = [https://www.fryslan.frl www.fryslan.frl] }} '''Friesland''' ([[Fries]] (officieel): ''Fryslân'') is 'n [[Nederland]]se [[provincie]] die-a in 't noorden van 't land leit. Ze grenst an [[Greunienge (provincie)|Greunienge]], [[Drenthe]], [[Overiessel]], [[Flevoland]] en, over d'n [[Afsluutdiek]], an [[Noord-'Olland]]. [['Oôdstad]] en groôste stad is [[Leêuwarden]]. Friesland is de eênige provincie daer-a nessens Nederlands ok nog 'n aore taele officieel is, naemelijk 't [[Fries]]. De Friese naem van de provincie, ''Fryslân'', is ok in 't Nederlands d'n eênige officiële. == Geografie == Friesland bestaet uut 'n vasteland en de Waddeneilanden [[Vlieland]], [[Terschellienge]], [[Ameland]] en [[Schiermonnikoôg]]. Dit bin vier van de vuuf beweunde Waddeneilanden in Nederland. Deze eilanden bin in vroeg-historische tieden ontstae deur overstromiengen; 't groôste deêl van 't toen ondergelope land vaolt nog altoos bie ebbe droog. Die gronden, die-an ''Wadden'' genoemd ore en leie in de [[Waddenzeê]], bin 't riekste natuurgebied van Nederland. 't Vasteland is 'eel agraorisch en bestaet vo 'n groôt deêl uut polderland. Deu turfsteken in vroegere tieden bin d'r groôte plassen ontstae die toet meren uutgroeide. Vandaeg bin dat voraol nog 't [[Tjeukemeer]], 't [[Sneekermeer]] en de [[Fluessen]]. 't [[Lauwersmeer]] is 'n kreêke op de grenze mee Greunienge. === Inweunerantal === D' ontwikkelieng van 't inweunerantal:<ref>[https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/en/dataset/37259ENG/table CBS] en [https://www.academia.edu/49917707/Bevolkingsatlas_van_Nederland_demografische_ontwikkelingen_van_1850_tot_heden Bevolkingsatlas van Nederland]</ref> * 1850 — 248.000 * 1900 — 345.000 * 1950 — 465.000 * 1960 — 478.000 * 1970 — 522.000 * 1980 — 584.000 * 1990 — 599.000 * 2000 — 625.000 * 2010 — 646.000 * 2020 — 650.000 * 2025 — 664.000 == Geschiedenisse == In de Romeinsen tied wier Noord-Nederland beweund deu 'n Germaons volk de ''Frisii'' of [[Friezen]], maer 't is nie zeker of dit volk 'tzelfde was as de Friezen die-an d'r vandaeg d'n dag nog leve. Op 't laegliggend land bouwde de beweuners ''[[terp]]en'', groôte [[vliedberg]]en, daer-a laeter 'eêle durpen op zouwe ontstae. Nae de Groôte Volksver'uziengen besloeg 't gebied van de Friezen (vanaf noe gaet 't mee zeker'eid om 'tzelfde volk as tegewoordig) 'n eêl kustgebied wat-a liep van de Vlaemse kust toet an de Weser. In de Vroege Middeleêuwen verstoenge de mensen onder "Friesland" dit 'ele gebied. In de [[zevende eêuwe]] onderwerpe de [[Franken]] de Friezen. 't Gebied oor dan in drie deêlen verdeêld: West-Friesland ten westen van 't [[Vlie]], midden-Friesland tussen Vlie en [[Lauwers]], Oôst-Friesland ten oôsten van de Lauwers. 't Middeste stik bluuf bekend stae as "Friesland". In 't zuden van West-Friesland ontstaet 't graefschap 'Olland. De 'Ollanders, die-an 'n Frankisch dialect bin gae spreke en agauw nie meer as Friezen gezie ore, breie ulder macht steês meer uut toet ze uutendelienge onder [[Floris V van 'Olland]] 'eel West-Friesland onder controle kriege. In Oôst-Friesland gaet 't aors: daer komt de macht bie locaole 'eren te leien. In 't stik tussen Lauwers en Eems kreeg de [[Greunienge (stad)|stad Greunienge]], intussen Saksischtaelig, lanksaeman de macht. 't Ende kwam in [[1498]], as 'ertog [[Albrecht van Saksen]] toet 'Eêre van Friesland benoemd wier. Dit is ok 't moment daerop de verschillende Frieslanden definitief van mekaore gescheie wiere. Zoôwè ten westen as ten oôsten was 't Fries uutgesturve ten gunste van aore taelen, zoôdat alleêne Friesland tussen Vlie en Lauwers as "echt Friesland" overbleef. De kommende eêuwen wier Friesland glad geïntegreerd in de politiek van 'eel de Nederlanden. 't Kwam onder regerienge van [[Kaerel d'n Vuufden|Kaerel V]], wier agauw calvinistisch en kwam mee in opstand tegen de Spanjolen. Nae 1648 wier 't 'n gewoon gewest mee 'n kleine afvaerdigienge in de Staeten-Generaol. Tiedens de tweê Stad'ouwerloôze Tiedperken ao Friesland gewoon 'n stad'ouwer. In d'n [[Tweêde wereldoorlog]] wiere de eilanden Vlieland en Terschellienge, die-an altoos bie Noord-'Olland g'ore aodde, bie Friesland gevoegd. De ouwe indeêlienge van 't vasteland in 11 steden en 30 grietenieën wier, in de vurm van gemeênten, onveranderd ang'ouwe toet 1 januaori 1984, as 'n 'erindeêlienge 'n ende maekte an de kleinste van die gemeênten. == Politiek en bestier == === Provincie === De [[Provinciaole Staeten]] van Friesland è 43 zeêtels (vò 2007 waeren dat 'r 55). Sins de verkieziengen van maerte 2023 is de verdeêlienge zoô:<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/PS_NL_FR.html nlverkiezingen]</ref> ''Oliefkleur bin partijen van [[Gedeputeêrde Staeten]].'' {| class="wikitable sortable" !colspan="8"|Uutslag Staetenverkieziengen |- !Partij !2023 !2019 !2015 !2011 !2007 |- |[[BBB]] |bgcolor="#e8e08e"|14 | | | | |- |[[PvdA]] |5 |bgcolor="#e8e08e"|6 |7 |bgcolor="#e8e08e"|11 |bgcolor="#e8e08e"|12 |- |[[CDA]] |bgcolor="#e8e08e"|4 |bgcolor="#e8e08e"|8 |bgcolor="#e8e08e"|9 |bgcolor="#e8e08e"|8 |bgcolor="#e8e08e"|12 |- |[[FNP]] ¹ |bgcolor="#e8e08e"|4 |bgcolor="#e8e08e"|4 |bgcolor="#e8e08e"|4 |bgcolor="#e8e08e"|4 |5 |- |[[VVD]] |3 |bgcolor="#e8e08e"|4 |bgcolor="#e8e08e"|5 |6 |5 |- |[[GL]] |3 |3 |1 |2 |2 |- |[[CU]] |bgcolor="#e8e08e"|2 |3 |3 |3 |bgcolor="#e8e08e"|3 |- |[[PVV]] |2 |3 |4 |4 | |- |[[FVD]] |1 |6 | | | |- |[[SP]] |1 |2 |bgcolor="#e8e08e"|5 |3 |4 |- |[[PvdD]] |1 |1 |1 | | |- |[[D66]] |1 |2 |3 |2 | |- |[[JA21]] |1 | | | | |- |PBF ² |1 | | | | |- |[[50+]] | |1 |1 | | |- !''Zeêtels'' !43 !43 !43 !43 !43 |- !''Coalitie'' !24 !22 !23 !23 !25 |- !''Opkomst'' !66% !59% !53% !60% !54% |} ¹ FNP is [[Fryske Nasjonale Partij]]. ² PBF is Provinciaal Belang Fryslân. === Gemeênten === Friesland ei 18 gemeênten sins 2019. Vier gemeênten divan bin eilandgemeênten, naemelijk [[Vlieland]], [[Terschellienge]], [[Aemeland]] en [[Schiermonnikoôg]]. {| class=wikitable | [[Plaetje:Prov-Friesland-OpenTopo.jpg|550px]] | {{columns-list|1| # [[Achtkarspelen]] # [[Aemeland]] (''Ameland'') # [[Dantumadeêl]] (''Dantumadiel'') # [[De Friese Meren]] (''De Fryske Marren'') # [[Harlingen]] # [[Heêrenveen]] (''Heerenveen'') # [[Leêuwarden]] (''Leeuwarden'') # [[Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)|Noôrdoôst-Friesland]] (''Noardeast-Fryslân'') # [[Oôststelliengwerf]] (''Ooststellingwerf) # [[Opsterland]] # [[Schiermonnikoôg]] (''Schiermonnikoog'') # [[Smallingerland]] # [[Terschellienge]] (''Terschelling'') # [[Tietjerksteradeel]] (''Tytsjerksteradiel'') # [[Vlieland]] # [[Waedhoeke]] (''Waadhoeke'') # [[Weststelliengwerf]] (''Weststellingwerf'') # [[Zuudwest-Friesland]] (''Súdwest-Fryslân'') }} |} === Waeterschappen === Friesland kent mar een waeterschap, het [[waeterschap Friesland]]. === Justitie === == Cultuur == === Godsdienst === Friesland is groôtendeels protestant. De Griffermeêrde kerke is nae verouding groôt in Friesland. D'r bin nie vee kattelieken of bevindelijk-griffermeerden. De leste jaeren wint onkerkelijkeid terrein, evenas in de rest van Nederland. Moslims vin'je d'r nie vee. === Taele === 't Westerlauwers Fries oor gesproke in 't groôtste deêl van de Nederlandse provincie Friesland. Uutzonderiengen bin de eilanden [[Vlieland]] en [[Ameland]], de [[Stelliengwerven]] (in 't zuudoôsten), 't [[Kollumerland]] en [['t Bildt]]. 'n Klein gebiedje in westelijk [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] is weer wè Friestaelig. In de steeën oor sins jaer en dag [[Stadsfries]] gepraot, wat-a 'n Nederlands, gin Fries, dialect is. Aolles bie mekaore praot iets meer as d'elt van de Friezen nog Fries, dat bin zoô'n 350.000 mensen. Nog vee meer mensen kunne Fries praote mae doeë 't nie zoô dikkels. Vèruut de meêsten kunne 't verstae. Toch gaet 't gebruuk van 't Fries merkbaer achteruut, in elk geval in 't daegeliks leven. Op schrift is de taele aolomtegenwoordeg en de schriftelike be'eersienge van 't Fries gaet juust voruut. === Folklore === Een bekende Friese folklore is de [[Elfsteêdentocht]], een schaestocht van ruum 200 kilometer. Fierljeppen en Kaetsen binne bekende Friese sporten. == Noôten == <references/> == Lienks nae buten == * [https://www.fryslan.frl Provincie Friesland] * [https://web.archive.org/web/20240223033735/https://www.plaatsengids.nl/frysl%C3%A2n Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/provincie/friesland/ AlleCijfers] {{Provincie Friesland}} [[Categorie:Friesland| ]] 5yf9xe1516mgv9kibmmwlhbyq8xsvtu 0 3081 178535 172819 2026-05-14T11:09:45Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178535 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele=Negara Brunei Darussalam |vlagge=Flag of Brunei.svg |waepen=Coat of arms of Brunei.svg |locaotie=LocationBrunei.png |taelen=[[Maleis]] |oôdstad=[[Bandar Seri Begawan]] |regeriengsvurm=[[Absoluten monarchie]] |religie=[[islam]], [[hindoeïsme]] |km2= 5.765 |pctwaeter= 8,6 |inweuners= 441.000 (2021) |dichteid= 76 |volkslied=[[Allah peliharakan Sultan]] |munte=[[Bruneise dollar]] |valutacode=BND |tiedzoône=UTC+8 |j/n=ni |feêstdag=[[23 feberwari]], [[15 juli]] |tld=bn |landcode=BRN |tel=673 }} 't '''Sultanaot van Brunei''', offisjeel Negara Brunei Darussalam, is een land in 't noôrdwessen van 't eiland [[Borneo]] in Zuudoôst-[[Azië]]. An de landziede wort heheel omriengd deur [[Maleisië]], an de kustziede deur de [[Zuud-Chinese Zeê]]. 't Land wor verdeêld in twi deêln deur [[Limbang]], een stik van de Maleise provincie [[Sarawak]]. == Heschiedenisse == 't Oôgtepunt bereikn 't sultanaot van Brunei in de veêrtien'n tot de zestien'n eêuw. In deze tied besloeg 't et 't eêle eiland van Borneo en 't zuudwessen van de [[Filepien'n]]. Europese invloedn maeken een ènde an deze macht. Nae een kortn oôrlog mie [[Spanje]] wirin a Burnei zeheviern verloor 't land een hroôt hebied an de [[Witte Rajahs]] van Sarawak, wideur a 't land ok in twi deêln wier verdeêld. Van [[1888]] tot [[1984]] was Brunei een Brits [[protectoraot]]. Op [[6 jannewari]] [[1942]] wier Brunei deur de Japanners bezet en op [[14 juni]] [[1945]] wee bevried. In de jaeren '60 kwam der de [[Brunei Opstand]] die a probeern de North Borneo Federation te stichen. Op [[1 jannewari]] [[1984]] wier Brunei onafankelijk. == Politiek en bestier == 't Staetsoôd en tevens reheriengsleider is [[sultan Haji Hassanal Bolkiah Mu'izzaddin Waddaulah]], eên van de riekste mensen ter waereld. Ie wor in deze functie bie-estaene deur zen ministers en adviesraeden. Der is hin hekozen wethevende macht. Den eêste minister wo deur de [[sultan]] anewezen, in den udihe situatie oefen 't een deze functie zelf uut. == Heografie == Brunei besti uut twi hescheien lihhende deêln die an edeêld worn deur de Maleise provincie Sarawak, West-Brunei en Oôst-Brunei. In 't westelijke deêl van Brunei leef 97% van de Bruneise bevolkieng tehen 3% (10.000 mins'n) in de berhachtihe provincie Temburong. De totaole bevolkieng tel 441.000 mins'n, wivan 82.000 in den oôdstad [[Bandar Seri Begawan]]. Andere hroôte steedn zien [[Muara]], [[Seria]] en [[Kuala Belait]]. * 't Oôgste punt van Brunei is de [[Pagonprick]] (1850 meter). * 't Hroste meer van Brunei is 't [[Marimbun]]. === Klimaot === 't Klimaot van Brunei is tropisch mie vee rehenval, zunneschien, oôhe temperatuurn en luchvochtigeid 't aele jaer deur. 't Land lig iets boven den evenaer. == Demohrafie == [[Plaetje:Bx-map - 2.png|thumb|200px|Kaerte van Brunei]] Twiderde van de bevolkieng is van Maleisen ofkomst en den offisjele taele is dan ok 't [[Maleis]] (''Bahasa Melayu''). Vadder vurmen Chinezen (15%), Brittn en Australiërs een deêl van de bevolkieng, zodan ok [[Chinees]] en [[Iengels]] vee worn esproken. === Hosdiensen === De offisjele relihie van Brunei is den [[islam]], wivan de sultan an 't oôd sti. Aore hosdiensen zien 't [[boeddhisme]], [[chrissendom]] en in kleinere hemeênschappn ok nog inheems hosdiensen. == Economie == De productie van ruwen olie en aerdhas in Brunei is hoed voe bieni den elt van 't BNP. Aore bronn'n van inkomsen zien onder aore de klediengindestrie. De hezondeidszurg is hraotis en weuniengen en riest worn esubsidieerd. Der wor estreefd ni een minder afankelijk te worn van de productie van olie en has. Vadder probeer Royal Brunei hoeie vliegverbindiengen te vurmen mie [[Europa]], [[Australië]] en [[Nieuw-Zeêland]]. 't Land is ok lid van de [[APEC]]. == Bestierlijke indeêlieng == Brunei is verdeêld in 4 districtn, de ''daerah'': * [[Belait]] * [[Brunei en Muara]] * [[Temburong]] * [[Tutong]] Deze districtn zien wee onderverdeêld in 38 ''mukims''. == Alcohol == De verkoôp en publieke nuttihieng van [[alcohol]] is in Brunei verboodn. Butenlanders en nie-moslims is 't et toehestaene 12 flesjes [[bier]] of twi liter aore alceholische drank vanuut 't butenland over de hrens mee te neem'n. In [[2007]] hol deze rehel voe iedere 48 uur, noe hel iervoe hin tiedmarzje mi. Naeda de verkoôp in [[1990]] wier verboodn, waeren aolle nachclubs en cafés henoôdzaekt te sluten. Sommihe resteranjes schienkn echter nog alcohol heserveerd in theepottn. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/brunei/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Brunei Britannica] * [https://web.archive.org/web/20150721102115/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bx.html World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/brunei/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/brunei/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/brunei/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=23 World Meteo. Org.] {{Azië}} [[Categorie:Azië]] [[Categorie:Land]] mhlm7u2inb8niehvq8kgtho06av7lnt 0 3140 178421 139295 2026-05-13T15:58:20Z Orpers 15791 178421 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Wilders.jpg|thumb|Geert Wilders]] '''Fitna''', ok wel d'n [[Koran]]fillum van [[Geert Wilders]] 'enoemd, is 'n zestien minuutn' durende korten fillum die ni ineg uutstel op 't internet verscheên op 27 maerte [[2008]]. Fitna betekent in d'n breêdste zin van weurd ''beproeving''. Van eursprong betekent 't letterlijk zoiets ast veritten int'vier van houd en zulver om te kieken of a 't echt tis. [[Categorie:Film]] [[Categorie:Kunst in Nederland]] [[Categorie:Politiek in Nederland]] 2adng2bjnb7zx8d5368ic54g8nz9arv 0 3142 178607 178221 2026-05-14T11:39:12Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178607 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele=República de Chile |vlagge=Flag of Chile.svg |waepen=Coat of arms of Chile.svg |locaotie=Chile in its region.svg |taelen=[[Spaons]] |oôdstad=[[Santiago]] |regeriengsvurm=[[Rippebliek]] |staetsoôd titel= [[President]] |staetsoôd= [[:es:Gabriel Boric|Gabriel Boric]] |religie=[[Katholiek]] 89%, [[Prottestant]] 11% |km2=756.0950 |pctwaeter=1 |inweuners=19.678.310 (2021) |dichteid=26 |volkslied=[[Himno Nacional]] |munte=[[Chileense peso]] |valutacode=CLP |tiedzoône=UTC-4 |j/n=jaet |feêstdag=[[18 september]] |tld=cl |landcode=CHL |tel=56 }} '''Chili''', offisjeel de '''Rippebliek Chili''' (Spaons: ''República de Chile'') is een Zuud-Amerikaons land, in 't noôrn hrenzend an [[Peru]] en [[Bolivia]] en in 't oôssen an [[Arhentinië]]. In 't oôssen lihhen de [[Andes]] en in 't wessen hrens 't et an de [[Hroôte Oceaon]]. Den oôdstad is [[Santiago]]. Chili claim ok een stik van [[Antartica]], wivan een hroôt hedeêlte ok deur Arhentinië wor eclaimd. 't Heografische middelpunt van Chili lig voe de Chileen'n dan ok bie [[Punta Arenas]], een stad in [[Vuurland]]. == Heschiedenisse == De eêste beweunieng van Chili is tot noe toe vastesteld in [[Monte Verde]] op 12.500 jaer eleen. De oôrsproenkelijke beweuners waeren de [[Aymara]] in 't noôrn, de [[Mapuche]] in 't midd'n en zuden en de [[Yagán]] en [[Kawésqar]] ok in 't zuden. Dit zien aollemille indianestamm'n. Van [[1493]] tot [[1527]] verovern de [[Inca's]] onder leidieng van der keizer [[Wayna Qhapaq]] Noôrd-Chili toet de [[Maule-rivier]]. De eêste Europeaan die a Chili bereikn was de Spaonsen ontdekkiengsreiziher [[Diego de Almagro]] in [[1535]]. Pas in [[1540]] en [[1541]] wiern mie de expedities van [[Pedro de Valdivia]] de eêste Spaonse nederzettiengen evestigd. Chili wier een Spaonse provincie. In [[1810]] verklaeren Chili zen eihen onafankelijk van Spanje wirop a de [[Chileensen Onafankelijkeidsoôrlog]] volhen. In [[1814]] verovern de Spanjaerden der kelonie wee trug, mè in [[1817]] wissen de Chileen'n onder leidieng van generaol [[Bernardo O'Higgins]] asnog den overwinnieng te be'aelen. Iernae wier O'Higgins 'oppersen directeur' van Chili, mè wier in [[1823]] ofezet. Vanof [[1879]] toet [[1884]] heersen de [[Salpeteroôrlog]] mie Bolivia en Peru om de salpeterveln in 't noôrn, wir a Chili hrens an deze lan'n. Chili won dezen oôrlog en nam ok hroôte stikken van Peru en Bolivia in beslag. In [[1891]] brak de [[Chileensen Burheroôrlog]] uut. 't Chileense leher onder leidieng van [[José Manuel Balmaceda]] vocht tehen 't Conhres en de marine, en most 't onderspit delleven. Tussen [[1923]] en [[1938]] kwamm'n verschill'nde reheriengen an de macht, wironder die van generaol [[Carlos Ibáñez del Campo]]. Ok wier der een nieuwe presidentialistische hrondwet uuteropen. Vanof [[1938]] kwam de Radicaole Partij an de macht en in de jaeren '60 de chrissendemocraot [[Eduardo Frei Montalva]]. In [[1970]] wier dit [[Salvador Allende]]. Tiedens een staetsgreep op [[11 september]] [[1973]] deur generaol [[Augusto Pinochet]] wier Allende ofezet en vermoôrd en voe 17 jaer kwam der een militaire dictatuur. Pas in [[1990]] kwam der pas een democraotie. In jannewari [[2006]] wier den eêssen Chileense presidente ekozen, [[Michelle Bachelet]], die a inezwoorn wier op 11 maerte 2006. == Demohrafie == [[Plaetje:Pueblo de San Pedro de Atacama 2013-09-21 11-52-31.jpg|thumb|260px|Atacama]] [[Plaetje:Chile-CIA_WFB_Map.png|thumb|260px|Kaerte van Chili]] In juni 2006 a Chili 16.432.674 inweuners, wibie a 't et 't zestigste land qua inweunertal wier. De bevolkieng besti vurral uut naekommeliengen van Europese immihrant'n, wivan vurral Spanjaerden, Duitsers, Zwitsers, Fransen, Iengelsen en Kroaatn. 5% van de bevolkieng is indiaan, wivan 't hroste hedeêlte Mapuche. === Taele === De offisjele taele van Chili is 't [[Spaons]]. Aore taelen zien 't [[Quechua]], [[Yámana]], [[Aymara]], [[Huilliche]], [[Rapa Nui]] en [[Kawésqar]]. == Heografie == [[Plaetje:Antartisch Verdrag.jpg|thumb|left|250px|Antartisch Vedrag]] Chili is eên van de meêst heïsoleerde en 't langwerpigste land ter waereld. In 't wessen en zuden hrens 't et an de Hroôte Oceaon, in 't oôssen an de Andes en in 't noôrn lig de onherbergzaeme [[Atacamawoestien]], de droôgste woestien ter waereld. Tussen de Andes en 't [[Chileense Kusthebergte]] lihhen de centraole valleien van Chili, wir an de miste mensen weunen. In 't zuden lihhen de fjorn, eilan'n en hroôte iesvlaktn die an nae Antartica de hroste zoetwaeterreserve ter waereld bevatt'n. Chili kan inedeêld worn in vuuf heografische rehio's, van noôrd ni zuud: [[Norte Grande]], [[Norte Chico]], [[Zona Central]], [[Sur]] en [[Extrema Sur]]. In de Zona Central weunen de miste mensen en dit is ok 't economische centrum van 't land. De Norte Grande en de Norte Chico zien droôhe en eête hebieden en der vin vurral mienbouw en veeteêlt plekke. In 't hroene en vruchbaere zuden vin vurral land- en bosbouw plekke. Vadder ei Chili drie eilan'nhroepen in de Hroôte Oceaon: de [[Juan Fernández-archipel]], de [[Desventuradeseilan'n]] en [[Paeseiland]]. Chili claim een deêl van Antartica, mè deze claim wor deur 't [[Antartisch Vedrag]] nie erkend. == Klimaot == == Politiek en bestier == 't Staetsoôd van Chili, de president en tevens reheriengsleider, wor iedere 4 jaer verkozen. Op [[15 jannewari]] 2006 wier Michelle Bachelet mie 53,5% ekozen toet de eêste vrouwelijke president in de Chileense heschiedenisse. Zis lid van de Socialistische Partij van Chili (PSC). 't Parlement, 't ''Congreso Nacional'', besti uut twi kaemers: 't Senaot (''Senado'') mie 48 leedn en de Kaemer van Afevaerdigden (''Cámara de Diputados'') mie 120 leedn. Verschill'nde politieke partijen zien: * [[Chrissendemocraotische Partij van Chili]] (PDC) * [[Socialistische Partij van Chili]] (PSC) * [[Communistische Partij van Chili]] (PCC) == Economie == 't Economisch zwaertepunt van Chili lig in de Zona Central. Chili ei eên van de mist stabiele economieën van [[Zuud-Amerika]]. Sins [[2000]] is der spraeke van een stabiele hroei en sins [[2007]] ei Chili ok een oopn mart en is de economie ebaseerd op de export van vurral primaire hrondstoffen. Volhens de Chileense Centraole Bank steeg den export in 2006 ten opzichte van 't jaer divoe mie 40,7%. Dit as hevolg van 'andelsovereênkomsen mie de [[EU]], de [[VS]], [[Zuud-Korea]], 't [[SEP]] en [[China]]. 't BBP per oôd was mie $8.875 ok 't oôgste van Zuud-Amerika. Dit was mie 4% estehen. 't Belangriekste exportproduct van Chili is [[koper]], wat a 36% van de waereldmart besli. Ok worn zilver, goud en molybdeen edolven. De belangriekste delviengshebieden zien [[Chuquicamala]] en [[El Toniento]]. Mienbouw is in de rehio's Tarapacá, Antofagasta en Atacama de belangriekste economischen activiteit. In 't zuden en middn van Chili zien landbouw en veeteêlt de belangriekste economische activiteitn. Vurral de export van hroentn en fruut neem een belangrieke plekke in op de waereldmart. Vadder exporteer Chili meer zalm dan [[Noorwegen]] en is 't een hroôt wienexporteur. De industrie is vurral elehen in Santiago, Valparaíso en Concepción. Vurral de voediengsmiddelindustrie is belangriek. De Chileense munteêneid is de [[Chileense peso]]. == Bestierlijke indeêlieng == Chili is onderverdeêld in 15 rehio's, die an wee onderverdeêld zien in 51 provincies, die an ok wee onderverdeêld zien in 346 hemeênten. De 15 Chileense rehio's zien: {|class="prettytable" |- | * [[Tarapacá]] * [[Antofagasta]] * [[Atacama]] * [[Coquimbo]] * [[Valparaíso]] * [[O'Higgins]] * [[Maule]] * [[Biobío]] | * [[Araucanía]] * [[Los Lagos]] * [[Aysén]] * [[Magallanes]] * [[Región Metropolitana]] * [[Los Ríos]] * [[Arica y Parinacota]] |} == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/chili/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Chile Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210109224147/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/chile/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/chile/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/chili/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/chili/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=28 World Meteo. Org.] {{Zuud-Amerika}} [[Categorie:Chili| ]] [[Categorie:Land]] chgaqpq960kc62tctqz4iqo3q9ktjer 0 3179 178428 166961 2026-05-13T16:04:44Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178428 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Ubuntu_9.04_Jaunty_Jackalope.png|220px|thumb|right|Ubuntu, een Linuxdistributie]] [[Plaetje:Tux.svg|80px|thumb|right|Tux, de mascotte van Linux]] '''Linux''' is een verzaemelnaem van een an [[Unix]] verwante hroep besturiengssysteem'n. De Linux kernel is verdeêld in verschill'nde Linuxdistributies, wironder: * [[Debian]] * [[Fedora]] * [[Mandriva]] * [[SUSE Linux]] * [[Ubuntu]] == Lienks nae buten == * [http://www.kernel.org/ www.kernel.org] [[Categorie:Computer]] kx8ckxxio7chjc0htsqvj39hbg6au40 0 3205 178583 178239 2026-05-14T11:32:33Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178583 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele=República de Costa Rica |vlagge=Flag of Costa Rica (state).svg |waepen=Coat_of_arms_of_Costa_Rica.svg |locaotie=LocationCostaRica.png |taelen=[[Spaons]] |oôdstad=[[San José]] |regeriengsvurm=[[Rippebliek]] |staetsoôd= Rodrigo Chaves Robles |regeriengsleider= Rodrigo Chaves Robles |religie= [[Roms]] 48%, [[prottestant]] 23% (2021) |km2= 51.100 |pctwaeter= 0,7 |inweuners= 5.044.000 (2022) |dichteid= 99 |volkslied=[[Noble patria, tu hermosa bandera]] |munte=[[Costaricaonse colón]] |valutacode=CRC |tiedzoône=UTC-6 |j/n=ni |feêstdag=[[15 september]] |tld=cr |landcode=CRI |tel=506 }} [[Plaetje:Ciudad de Heredia.JPG|kaderloos|rechts]] '''Costa Rica''' ([[Spaons]] voe 'de rieke kuste), offisjeel de '''Rippebliek Costa Rica''', is 'n land in [[Centraol-Amerika]] dat a in 't zuden hrens an [[Panama]] en in 't noôrn an [[Nicaragua]]. In 't oôssen hrens 't et an de [[Caribische Zeê]] en in 't wessen an de [[Hroôte Oceaon]]. Den oôdstad is [[San José]]. == Heschiedenisse == Den oôrsproenkelijke bevolkieng bestoeng uut de [[Chibcha]]-indiaon'n, die an varre voe de komst van de eêste Europeaonen a in Costa Rica weun'n. Naeda [[Columbus]] in [[1492]] Amerika a ondekt, volhene in rap tempo aore reizen ni Amerika en in de 16e eêuw wier Costa Rica deur de Spanjaorn onderworp'n. In [[1821]] wier 't onafankelijk van [[Spanje]] en hoeng een stik van 't Mexicaonse Riek vurm'n, wivan an de Min'n-Amerikaonse lan'n der eihen in [[1823]] ofscheien om de Vereênigde Staeten van Centraol-Amerika te vurm'n. Dit bondhenoôtschap viel in 1840 uut mekaor. Den eêste democraotische verkieziengen von'n plekke in [[1899]], winae a 't land slechs twi keer deur heweld om politiek reen'n kreeg te maeken. Dit waern de reherieng van dictaotor [[Federico Tinoco Granados]] van 1917 toet 1919 en een kleine burheroôrlog nae een omstreeën verkieziengsuutslag in 1948. Iermie is Costa Rica eên van de veiligste lan'n ter waereld. De burheroôrlog wier ewon'n deur [[José Figueres Ferrer]], die a 't leher afschaffen en een nieuwe hrondwet opsteln. Costa Rica eêt ok wè 't 'Zwitserland van Centraol-Amerika', omda 't eên van de riekste lan'n van Centraol-Amerika is. == Heografie == Costa Rica is eên van de lan'n op de [[istmus]], de landiengte, van Centraol-Amerika. Ten noôrn lig Nicaragua, ten zuden Panama, lienks de Hroôte Oceaon en rechs de Caribische Zeê. 't Min'n van 't land wor edomineerd deur een bergkeetn, de kussen zien vlak. Vadder oor [[Kokeseiland]] bie Costa Rica. 't Oôgste punt van Costa Rica is [[Cerro Chirripó]] mie 3810 meter. 't Land besti oôdzaekelijk uut tropisch rehenwoud, wivan a een hroôt stik nationaol park of reservaot is. 25% van 't land is beschermd hebied. Ok komm'n der in de provincie Guanacaste hraslan'n voe en op sommihe plekk'n lans de kust [[manhroôve]]n. Vadder tel Costa Rica nehen vulkaon'n, naemelijk: [[Arenal]], Poás, Irazú,[[Turrialba]],Tenorio, Orosi, Rincon de la Vieja, [[Miravalles]] en Barva. === Steed'n === Ienkele steed'n in Costa Rica zien: * Alajuela * Montezuma * Puerto Limón * Puntarenas * San José == Bestierlijke indeêlieng == Costa Rica is onderverdeêld in zeven [[provincie]]s, wirover a 't een houverneur as oôd sti. Dezen wor deur de president anewezen. De provincies, die an mistal dezelfde naem èn as den oôdstad, zien wee onderverdeêld in kantons. De provincies zien: * Alajuela * Cartago * Guanacaste * Heredia * Limón * Puntarenas * San José == Politiek en bestier == Costa Rica is sins een lange tied een [[democraotie]] en der zien hin politieke oneênigeden ewist sins de burheroôrlog van [[1948]]. In 1949 wier 't leher deur president José Figueres Ferrer ofeschaft, en in den udihe situaotie ei 't land nog steeds hin leher. Costa Rica is een democraotische rippebliek. 't Staetsoôd is dus een president, momenteel (2025) Rodrigo Chaves Robles, die a voe 4 jaer verkozen wor. Der zien 2 vice-president'n. Der is een eênkaemersysteem en 't parlement besti uut 57 leed'n. 't Parlement ei een wethevende functie. == Flora en fauna == Costa Rica ken een uutebreid anbod en beêstesoôrten die an soms typisch Centraol-Amerikaons zien, mè soms ok Noôrd- of Zuud-Amerikaons. [[Wasbeêr]]'n en [[prairiewolf|prairiewolven]] zien typisch van 't noôrn, mierneters en aopen van 't zuden en [[quetzal]]s en [[aerdbeihifkikker]]s zien wee typisch Min'n-Amerikaons. De miste Costaricaonse diersoôrten leven in de rehenwouen, mer ok in de koraolriffen verberhen een hroôt antal diersoôrten der eihen. In Costa Rica zien duzende soôrten onhewurvelde, ca. 150 [[amfibieën]], 215 [[reptiel'n]], bieni 900 soôrten [[veugels]] en ca. 250 [[zoogdieren]] te vin'n. Iervan zien een hroôt antal, zoas de [[manhroôveamazilia]] (''Amazilia boucardi''), endemisch in Costa Rica. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/costa-rica/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Costa-Rica Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210111084149/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/costa-rica/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/costarica/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/costa-rica/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/costa-rica/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=171 World Meteo. Org.] {{Noord-Amerika}} {{Centraol-Amerika}} [[Categorie:Land]] 9wg1jg52ijoosvts1nv18zsbujaxaov 0 3322 178604 178218 2026-05-14T11:38:30Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178604 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele = República Argentina |vlagge = Flag of Argentina.svg |waepen = Coat of arms of Argentina.svg |locaotie = Argentina_orthographic.svg |taelen = [[Spaons]] |oôdstad = [[Buenos Aires]] |regeriengsvurm = [[Rippebliek]] |staetsoôd titel = [[President]] |staetsoôd = [[Javier Milei]] |regeriengsleider = Javier Milei |religie = [[Roôms-katteliek]] (50%), [[protestants]] (7%) |km2 = 2.780.400 |pctwaeter = 1,1 |inweuners = 47.327.000 (2022) |dichteid = 17 |volkslied = [[Himno Nacional Argentino]] |munte = [[Arhentijnse peso]] |valutacode = ARS |tiedzoône = UTC-3 |j/n = deêls |feêstdag = [[25 meie]] |tld = ar |landcode = ARG |tel = 54 }} [[Plaetje:Argentina-CIA WFB Map.png|thumb|Kaerte]] '''Arhentinië''' ([[Spaons]]:''Argentina'') is een land in [[Zuud-Amerika]] 't a hrens an de lan'n [[Chili]], [[Bolivia]], [[Paraguay]], [[Brezilië]] en [[Uruguay]]. Den offisjele taele is Spaons en den oôdstad Buenos Aires. In Arhentinië lig ok een hedeêlte van de bergkeet'n de Andes. Arhentinië is nae [[Brezilië]] 't groôste land van [[Zuud-Amerika]]. 't Zuujelek deel wor ok we Patagonië 'enoemd. Saeme mee 't zuujelek deel van [[Chili]] bin dit de lan'n die 't kortste bie de [[Antartica|Zuudpoôl]] ligge. Arhentinië bezit ok een deel van 't eiland [[Vuurland]]. De Nederlandse koniengin [[Máxima Zorreguieta]] komt uut Arhentinië. == Bestierlijke indeêlienge == === Provincies === Arhentinië besti uut 23 provincies (provincias) en een federaol district (distrito federal), [[Buenos Aires]]. De provincies zien wee onderverdeêld in departement'n, be'alve 't federaol district dat a onderverdeêld is in [[partido]]s. === Rehio's === Arhentinië is onder te verdeêln in zes rehio's, naemelijk: * [[Cuyo]] * [[Gran Chaco]] * [[Mesopotamia]] * [[Noôrdwest-Arhentinië]] * [[Pampas]] * [[Pattahonië]] == Sport == Arhentinië ei in 1978, 1986 en 2022 't waereldkampioenschap voebal 'ewonne. Bekende voeballers binne [[Diego Maradona]] (1960-2020) en [[Lionel Messi]] (1987). == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/argentinie/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Argentina Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210417040319/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/argentina/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/argentina/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/argentinie/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/argentinie/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=50 World Meteo. Org.] [[Plaetje:ViñedoCafayate.jpg|thumb|links|Wiengaerd bie [[Cafayate]] in Noord-Arhentinië]] {{Zuud-Amerika}} [[Categorie:Arhentinië| ]] [[Categorie:Land]] 5h8u9lwdr03io0of0bthhrtlmvvo4sj 0 3323 178608 178222 2026-05-14T11:39:24Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178608 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele=República de Colombia |vlagge=Flag of Colombia.svg |waepen=Coat of arms of Colombia.svg |locaotie=LocationColombia.svg |taelen=[[Spaons]] |oôdstad=[[Bogotá]] |regeriengsvurm=[[Rippebliek]] |religie=[[Roôms-katteliek]] 95,4% |km2=1.138.914 |pctwaeter=8,8 |inweuners=44.379.598 (2007) |dichteid=39 |volkslied=[[Oh Gloria Inmarcesible!]] |munte=[[Colombiaonse peso]] |valutacode=COP |tiedzoône=UTC-5 |j/n=ni |feêstdag=[[20 juli]] |tld=co |landcode=COL |tel=57 }} '''Colombia''' ([[Spaons]]:''Colombia'') is een land in [[Zuud-Amerika]] 't a hrens an de lan'n [[Panama]], [[Venezuela]], [[Brezilië]], [[Peru]] en [[Ecuador]]. Ok hrens 't et in 't noôrn an de [[Caribische Zeê]] en in 't wessen an de [[Hroôten Oceaon]]. Den oôdstad is [[Bogotá]]. == Bestierlijke indeêlienge == Colombia is inedeêld in 32 verschill'nde dippartement'n en een oôdsteedlijk district. Vee inweuners tellnde dippartement'n zien wee onderverdeêld in rehio's, mè dis nie aoltied 't heval. 't Laegste bestiersniveau is dat van de ''municipio'', de hemeênte. Voe de rest èn ok de dippartement'n weinig te zène. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/colombia/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Colombia Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210618105825/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/colombia/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/colombia/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/colombia/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/colombia/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=57 World Meteo. Org.] {{Zuud-Amerika}} [[Categorie:Colombia| ]] [[Categorie:Land]] ke8m2s81zt8fyglu4th8fc2fm8cp5f5 0 3324 178616 178231 2026-05-14T11:41:15Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178616 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele=Guyane française |vlagge=Flag of France.svg |waepen=Blason de la Guyane.svg |locaotie=French Guiana in its region.svg |taelen=[[Frans]] |oôdstad=[[Cayenne (stad)|Cayenne]] |regeriengsvurm=Frans overzeês dippartement |religie=[[Roôms-katteliek]] |km2=83.534 |pctwaeter=2 |inweuners=209.000 (2007) |dichteid=2,5 |volkslied=- |munte=[[Euro]] |valutacode=EUR |tiedzoône=UTC-3 |j/n=ni |feêstdag=[[1 oktober]] |tld=gf/.fr |landcode=GUF/FRA |tel=594 }} [[Plaetje:Kourou drawing dessin expedition.jpg|thumb|rechts|250px|18e eêuwse schets van Kourou.]] [[Plaetje:Iles du salut port drawing dessin.jpg|thumb|rechts|250px|19e eêuwse schets van een schip voo de kuste van Frans Huyana.]] [[Plaetje:MairiedeCayenne.JPG|thumb|rechts|250px|Stad'uus van Cayenne]] '''Frans Huyana''' is 'n [[Frankriek|Frans]] overzeês dippartement in [[Zuud-Amerika]] 't a hrens an de lan'n [[Surinaome]] in 't wessen en voe de rest allaen an [[Brezilië]]. 't Is 't hroste hebied van den [[Europese Unie]] buten [[Europa]]. Tussen de riviern de [[Marowini]] en de Litani lig een hebied 't a betwis wor deur Surinaome en Frans Huyana. Den oôdstad van Frans Huyana is [[Cayenne (stad)|Cayenne]] Bie Kourou leit de lanceêrbaosis ''Centre Spatial Guyanais'' van de ESA, het Europeêse ruumtevaertproject. Op 1 jannewari 2002 is ok in Frans-Huyana d'n euro as munteênheid in'evoerd. ==Geschiedenisse== Rond 1500 wiert land voo 't eerst verbie 'evaeren deu Spaonse ontdekkingsreizigers. De Fransen kwamme rond 1604, in 1637 wier Cayenne 'esticht. Van 1660 toet an 1664 wier het gebied bezet deu de Ollanders. In 1676 veroverden ulder het weer tiejes de ''Ollandsen Oôrlog''. Een jaer laeter heroverden de Fransen het opnieuw, in 1801 wier het een kolonie van Frankriek. Van 1794 toet an 1805 wast in gebruuk as strafkolonie. In 1809 bezetten de Portuhezen uut [[Brezilië]] de kolonie, in reactie op de verovering van [[Portuhal]] deu de Fransen. Nae de val van Napoleon wiert in 1814 weer toegewezen an Frankriek. In 1817 vertrokke de Portuhezen. Naedat Frankriek in 1848 de [[Slaeven'andel|slaevernieje]] ofschaffende verdween de economische bloeie. In [[1852]] wier deur Napoleon III Duvelseiland as strafkolonie in'esteld. Dit eiland dienende as gevangenis voo meer as 80.000 politieke gevangenen, dieven en zwaere moordenaers. In [[1946]] sloot de strafkolonie. Van 1940 tot 1943 vielt bestier onger [[Vichy]]-Frankriek. In [[1946]] wiert wee een overzeês dippartement van Frankriek. In [[1974]] wier Frans-Guyana ok een bestuurlijke rehio. Op 10 jannewari [[2010]] kozen de inweuners in een referendum voo hand'aeving van dizze staotus. Mee een meerder'eid van 70% verwierpen ze voorstellen tot uutbreiding van ulder autonomie. == Bestierlijke indeêlienge == Frans Huyana is verdeêld in slechs twi arrondissement'n: * [[Cayenne (arrondissement)|Cayenne]] * [[Saint-Laurent-du-Maroni]] Vadder tel Frans Huyana 22 hemeênten. == Steed'n == Den oôdstad van Frans Huyana is Cayenne. Aore steed'n zien: * [[Kourou]] * [[Saint-Laurent-du-Maroni]] * [[Saül]] == Hemeênten van Frans Huyana == {| class="wikitable" ! [[INSEE|INSEE-Code]] ! Poscode ! [[Gemeênte]] |- | 973360 | 97317 | [[Apatou]] |- | 973361 | 97319 | [[Awala-Yalimapo]] |- | 973356 | 97330 | [[Camopi]] |- | 973302 | 97300 | [[Cayenne (stad)|Cayenne]] |- | 973357 | 97340 | [[Grand-Santi]] |- | 973303 | 97350 | [[Iracoubo]] |- | 973304 | 97310 | [[Kourou]] |- | 973305 | 97355 | [[Macouria]] |- | 973306 | 97360 | [[Mana (gemeente in Frans-Guyana)|Mana]] |- | 973353 | 97370 | [[Maripasoula]] |- | 973307 | 97351 | [[Matoury]] |- | 973313 | 97356 | [[Montsinéry-Tonnegrande]] |- | 973314 | 97380 | [[Ouanary]] |- | 973362 | 97340 | [[Papaichton]] |- | 973301 | 97390 | [[Régina]] |- | 973309 | 97354 | [[Rémire-Montjoly]] |- | 973310 | 97311 | [[Roura]] |- | 973358 | 97312 | [[Saint-Élie]] |- | 973308 | 97313 | [[Saint-Georges-de-l'Oyapock]] |- | 973311 | 97320 | [[Saint-Laurent-du-Maroni]] |- | 973352 | 97314 | [[Saül]] |- | 973312 | 97315 | [[Sinnamary]] |} == Trivia == De veertien qua oppervlakte groôste Franse gemeênten ligge allemaol in Frans-Huyana; 19 van de 22 Frans-Huyaanse gemeênten sto in de top vuuftig van groôste van de 36.782 Franse gemeênten, 17 in de top twintig. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/frans-guyana/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/French-Guiana Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/france/cities/guyane/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/frans-guyana/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=187 World Meteo. Org.] {{Zuud-Amerika}} [[Categorie:Geografie van Frankriek]] [[Categorie:Afankelijk hebied]] 8adm9g5th04dgxgvys4j4m1i83fritw 0 3325 178612 178226 2026-05-14T11:40:15Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178612 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele=República del Perú |vlagge=Flag of Peru (state).svg |waepen=Escudo nacional del Perú.svg |locaotie=LocationPeru.svg |taelen=[[Spaons]], [[Aymara (taele)|Aymara]], [[Quechua (taele)|Quechua]] |oôdstad=[[Lima]] |regeriengsvurm=[[Rippebliek]] |staetsoôd=[[Dina Boluarte]] |religie=[[Roôms-katteliek]] |km2=1.285.215 |pctwaeter=0,4 |inweuners=33.966.000 (2023) |dichteid=26 |volkslied=[[Somos libres, seámoslo siempre]] |munte=[[Sol]] (S/.) |valutacode=PEN |tiedzoône=UTC-5 |j/n=ni |feêstdag=[[28 juli]] |tld=pe |landcode=PER |tel=51 }} [[File:Peru - Regions and departments (labeled).svg|thumb|250px| Peru]] [[File:Peru Machu Picchu Sunrise.jpg|thumb|250px| Machu Picchu]] '''Peru''' ([[Spaons]]:Perú, [[Aymara (taele)|Aymara]] en [[Quechua (taele)|Quechua]]:Piruw), is 'n land in [[Zuud-Amerika]] 't a hrens an de lan'n [[Ecuador]], [[Colombia]], [[Brezilië]], [[Bolivia]] en [[Chili]]. In 't wessen hrens 't et an de [[Hroôten Oceaon]]. Een bekende toeristische trekpleister in het land is de ouwe Incastad [[Machu Picchu]]. Tehenwoordige president is [[Dina Boluarte]] (sins 7 december 2022). De premier is vacant. == Bestierlijke indeêlienge == De dippartement'n van Peru, sins 18 november 2002 rehio's (''regiones''), zien 25 in totaol, exclusief den apart'n [[provincie Lima (provincie)|Lima]]. De rehio's zien opedeêld in provincies, die an ok wee in district'n zien verdeêld. De 25 Pirruaonse rehio's zien: Amazonas, Ancash, Apurímac, [[Arequipa]], Ayacucho, Cajamarca, Callao, Cuzco, [[Huancavelica]], Huánuco, Ica, Junín, La Libertad, Lambayeque, Lima, Loreto, Madre de Dios, Moquegua, Pasco, Piura, Puno, San Martín, Tacna, Tumbes, [[Ucayali]]. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/peru/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Peru Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210110072816/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/peru World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/peru/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/peru/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/peru/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=29 World Meteo. Org.] {{Zuud-Amerika}} [[Categorie:Peru| ]] [[Categorie:Land]] 85tvfaq0s8egm2qc9y9jftg2y4dsqs8 0 3417 178573 173263 2026-05-14T11:24:09Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178573 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele=Republiek van Suid-Afrika<br />Republic of South Africa |vlagge=Flag of South Africa.svg |waepen=Coat of arms of South Africa (heraldic).svg |locaotie=LocationSouthAfrica.svg |taelen=[[Afrikaons]], [[Iengels]], [[Zulu (taele)|Zulu]], [[Xhosa (taele)|Xhosa]], [[Swazi (taele)|Swazi]], [[Zuud-Ndebele|Ndebele]], [[Zuud-Sotho]], [[Noôrd-Sotho]], [[Tswana (taele)|Tswana]], [[Venda (taele)|Venda]], [[Tsonga]] |oôdstad=[[Pretoria]] (bestierlijke macht)<br />[[Kaopstad]] (wethevende macht)<br />[[Bloemfontein]] (rechterlijke macht) |regeriengsvurm=[[Rippebliek]] |staetsoôd=[[Cyril Ramaphosa]] |regeriengsleider=[[Cyril Ramaphosa]] |religie=75,5% [[chrissendom]]<br />21,1% hin/onzeker<br />3,4% overig |km2= 1.221.000 |pctwaeter= 0,4 |inweuners= 62.028.000 (2022) |dichteid= 51 |volkslied=[[Volkslied van Zuud-Afrika|Nkosi Sikelel iAfrica & Die Stem van Suid-Afrika]] |munte=[[Rand]] |valutacode=ZAR |tiedzoône=UTC+2 |j/n=ni |feêstdag=? |tld=za |landcode=ZAF |tel=27 }} [[Plaetje:Kaart Zuid-Afrika.png|thumb|Kaerte]] '''Zuud-Afrika''' of de '''Zuud-Afrikaonse Rippebliek''' ([[Afrikaons]]: ''Republiek van Suid-Afrika'', [[Iengels]]: ''Republic of South Africa'') is 'n land in 't uuterste zuden van [[Afrika]] 't a hrens an [[Namibië]], [[Botswana]], [[Zimbabwe]], [[Mozambique]] en [[Eswatini]]. Vadder omsluut 't et ael 't land [[Lesotho]]. Vadder lig 't et an de [[Atlantischen Oceaon|Atlantischen]] en de [[Indischen Oceaon]]. Den oôdsteed'n van Zuud-Afrika zien [[Pretoria]], [[Kaopstad]] en [[Bloemfontein]]. De groôste stad van het land is [[Johannesburg]]. In 't land wor vee Afrikaons 'esproken, een sterk an 't [[Nederlands]] verwante taele. In Zuud-Afrika worren vee verschillende taelen gesproken. Elf daarvan binne officieel. Na [[India]] heit Zuud-Afrika deermee de meêste officiële taelen ter wereld. Zuud-Afrika is eên van de meêr welvaerende lan'n van Afrika mè zakte in de index van de mênselijke ontwikkeling van een 85e (ten tieje van de verkiezing van 't ANC in de jaeren negentig) nae de 184e (laegste) plekke in 2023. Deêze index van de [[Vereênigde Nâties]] bevat 184 lan'n over de 'eêle waereld.<ref>[https://www.theglobaleconomy.com/rankings/human_development/ Human development - Country rankings], GlobalEconomy.com</ref> == Geschiedenisse == [[plaetje:Charles Bell - Jan van Riebeeck se aankoms aan die Kaap.jpg|links|thumb|Jan van Riebeeck komt an op de Kaep]] Toe het 'Ollanse schip Nieuw Haarlem op de terugreis van [[Batavia]] op [[25 maerte]] [[1647]] strandde an de Kaep, kwamme de plaetselijke [[Khoikhoi]] voo de eerste keer in contact mie Europeanen. De schipbreukelingen bouwden een klein fort dat ulder de naem "Zand Fort van die Kaap die Goeie Hoop" gaven. Op [[6 april]] [[1652]], kwam [[Jan van Riebeeck]] an bie [[Kaep de Goeie 'Oop]]. Het gebied mie Nederlandse kolonisten breidde zich in de 17e en 18e eêuw langzaam uut in oôstelijke richting tot bie de [[Visrivier]]. In [[1795]] bezetten de Britten de streek rond Kaep de Goeie 'Oop mae gaven het weer vrom an de Nederlanders in [[1803]]. In [[1806]] namme de Britten voorgoed bezit van de Kaep. Er ontstong al gauw onenigheid tussen de Britten en de Nederlanse boeren. Vee van de Nederlandse en ok Duutse kolonisten, bekend als [[Afrikaners|Boeren]], trokke in de jaeren 1830-1840 in de zogenaemde [[Groôte Trek]] weg uut de [[Kaepkolonie]]. Ulder stichtten een tweê staeten, de [[Oranje Vriestaet]] en de [[Transvaol]]. In [[1869]]-[[1871]] wier [[diamant]] ontdekt in [[Kimberley]] op de grens van de Oranje Vriestaet en [[Goud]] werd in [[1886]] an de [[Witwaetersrand]] in Transvaol gevonden. Dit leidde tot een stroôm van blanke immigrantennae Transvaal. De Boeren verzetten zich tegen inmenging van de Britten, wonnen de [[Eêrste Boerenoorlog]] (1880-1881), mae wieren verslaegen in de [[Tweêde Boerenoorlog]] (1899-1902). In 1910 wier de [[Unie van Zuud-Afrika]] opgericht, die een onafankelijke staet binnen het [[Gemenebest van Naties|Britse Gemeênebest]] wier. In [[1931]] wier Zuid-Afrika een dominion en de facto volledig onafankelijk. Ongertussen waere de blanken een mindereid in Zuud-Afrika geworden. Zwarten kreege gin stemrecht en meer rech'en. De blanken wiste ok wè dat dit nie recht te praeten was, mae waere benauwd om onger zwarte 'eerschappij te moeten leêven, kiekend nae de dramatische economische situatie op aore plekken in zwart Afrika. In de jaeren 90 eindigde de [[apart'eid]]. Toenmaelig president [[Frederik Willem de Klerk|De Klerk]] liet de bekende anti-apartheidsactivist [[Nelson Mandela]] vrie op 11 feberwari [[1990]] en in [[1994]] wieren er voo het eerst algemeêne verkiezingen voo alle [[Mensenrassen|rassen]] gehouwen, winnaer was het [[Afrikaons Nationaol Congres]] (ANC) onger leiding van Mandela. In bepaelde regio's van het land is het etnische geweld en de bendecriminaliteit in de laeste tien jaer sterk toegenomen, weerbie [[Afrikaners]] ([[Afrikaners|Boeren]]) en aore blanke groepen het doelwit vurme. De boeren hoeven niet op steun te rekenen van het regerende ANC want deze partij ziet de boeren en aore blanke Zuud-Afrikanen nog steeds as ongerdrukkers uut de periode van de apart'eid. De anvallen hebben dan ook gin prioriteit voo het ANC. In plaes van actie te ongernemen om de genocide te voorkomen verklaert het ANC dat de erfanvallen ([[Plaasmoorde]]) onger de noemer 'gewone criminaliteit' vallen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2200541-witte-boeren-willen-hardere-aanpak-tegen-plaasmoorde-zuid-afrika NOS]</ref> == Provincies == Zuud-Afrika bestaet uut negen provincies. {|class=wikitable |- | [[Plaetje:Kaart van Suid-Afrika met Afrikaanse byskrifte.svg|300px]] [[Afrikaons]]e naemen | {|class="wikitable sortable" |- ! Provincie !! 'Oôdstad || Inweuners <br> (2022) || Oppervlak || Inw./km² |- | [[Gauteng]] || [[Johannesburg]] || 15.100.000 || 18.000 || 831 |- | [[KwaZulu-Natal]] || [[Pietermaritzburg]] || 12.400.000 || 94.000 || 132 |- | [[Limpopo]] || [[Polokwane]] || 6.600.000 || 126.000 || 52 |- | [[Mpumalanga]] || [[Mbombela]] || 5.100.000 || 76.000 || 67 |- | [[Noôrd-Kaep]] || [[Kimberley]] || 1.400.000 || 373.000 || 4 |- | [[Noôrdwest]] || [[Mahikeng]] || 3.800.000 || 105.000 || 36 |- | [[Oôst-Kaep]] || [[Bhisho]] || 7.200.000 || 169.000 || 43 |- | [[Vriestaet]] || [[Bloemfontein]] || 3.000.000 || 130.000 || 23 |- | [[West-Kaep]] || [[Kaepstad]] || 7.400.000 || 129.000 || 57 |- ! colspan=2 | Totaol || 62.000.000 || 1.221.000 || 51 |} |} == Officiële taelen == In 2022 (Iengelse Wikipedia): {|class=wikitable |- | {|class=wikitable |- ! taele || % || opmerkienge |- | [[Zoeloe]] || 24 || |- | [[Xhosa]] || 16 || |- | [[Afrikaons]] || 11 || |- | [[Sepedi]] || 10 || Noôrd-Sotho |- | [[Iengels]] || 9 || |- | [[Tswana]] || 8 || |- | [[Sesotho]] || 8 || Zuud-Sotho |- | [[Tsonga]] || 5 || |- | [[Swazi]] || 3 || Swati |- | [[Venda]] || 3 || |- | [[Zuud-Ndebele]] || 2 || |- |} | [[Plaetje:SAPS language.png|kaderloos|rechts]] |} == Politiek == Groôste partieën in den Nationaele Vergaderieng (Duutse Wikipedia): {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan=2 | partie || rowspan=2 | ofkortieng || colspan=10 | zeêtels |- ! 2024 ! 2019 || 2014 || 2009 ! 2004 || 1999 || 1994 |- | [[African National Congress]] || ANC | 159 | 230 || 249 || 264 | 279 || 266 || 252 |- | Demokratiese Alliansie / <br> Democratic Alliance || DA | 87 | 84 || 89 || 67 | 50 || 38 || 7 |- | uMkhonto we Sizwe ¹ || MK | 58 | || || | || || |- | Ekonomiese Vryheidsvegters / <br> Economic Freedom Fighters || EFF | 39 | 44 || 25 || | || || |- | Inkatha-Vryheidsparty / <br> Inkatha Freedom Party || IFP | 17 | 14 || 10 || 18 | 28 || 34 || 43 |- | Patriotic Alliance || PA | 9 | || || | || || |- | Vryheidsfront Plus / <br> Freedom Front Plus || VF+ / FF+ | 6 | 10 || 4 || 4 | 4 || 3 || 9 |- | ActionSA || / | 6 | || || | || || |- | Afrika Christen Demokratiese Party / <br> African Christian Democratic Party || ACDP | 3 | 4 || 3 || 3 | 7 || 6 || 2 |- | United Democratic Movement || UDM | 3 | 2 || 4 || 4 | 9 || 14 || |- | Pan Africanist Congress of Azania || PAC | 1 | 1 || 1 || 1 | 3 || 3 || 5 |- | National Freedom Party || NFP | | 2 || 6 || | || || |- | Congress of the People || COPE | | 2 || 3 || 30 | || || |- | Onafhanklike Demokrate / <br> Independent Democrats || ID | | || || 4 | 7 || || |- | (Nuwe) Nasionale Party / <br> (New) National Party || NP / NNP | | || || | 7 || 28 || 82 |- | overige partieën (1-2 zeêtels) || | 12 | 7 || 6 || 5 | 6 || 8 || |- ! colspan=2 | totael ! 400 ! 400 || 400 || 400 ! 400 || 400 || 400 |- |} ¹ ofsplitsieng vant ANC President'n vanof 1984 (ok reheriengsleider):<ref>[https://weet.co.za/my-land/presidente-van-suid-afrika-sedert-republiekwording/ Weet]</ref> {|class=wikitable |- ! president || partie || tied |- | Pieter Willem Botha || NP || 1984 - 1989 |- | Frederik Willem de Klerk || NP || 1989 - 1994 |- | [[Nelson Mandela]] || [[ANC]] || 1994 - 1999 |- | Thabo Mbeki || ANC || 1999 - 2008 |- | Kgalema Motlanthe || ANC || 2008 - 2009 |- | Jacob Zuma || ANC || 2009 - 2018 |- | [[Cyril Ramaphosa]] || ANC || 2018 - noe |- |} == Noôten == <references/> == Lienks nae buten == {{div col}} * [https://www.landenweb.nl/zuid-afrika/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/South-Africa Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210110042951/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/south-africa World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/southafrica/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/zuid-afrika/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/zuid-afrika/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=35 World Meteo. Org.] * [https://historiek.net/thema/zuid-afrika/ Historiek] * [https://thefactfile.org/south-africa-facts/ Fact File] * [https://weet.co.za/ Weet] {{div col end}} <gallery> Tafelbergkaapstad.jpg|De [[Taefelberg (Kaepstad)|Taefelberg]] 'eziejen vanof [[Kaopstad]] Cape of Good Hope South Africa HDR.jpg|[[Kaep de Goeie 'Oop]] Nelson Mandela's cell-Robben Island.jpg|De cel van [[Nelson Mandela]] op [[Robbeneiland]] Kruger National Park, South Africa (36875195065).jpg|Nationael park Kruger Have a look at Worlds End (Unsplash).jpg|Noôrd-Kaep </gallery> {{Afrika}} [[Categorie:Zuud-Afrika| ]] [[Categorie:Land]] sev8fli1k8k2nrplayzf5mgbjau12zx 0 3418 178553 177799 2026-05-14T11:16:26Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178553 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele=Republic of Namibia |vlagge=Flag of Namibia.svg |waepen=Coat of Arms of Namibia.svg |locaotie=LocationNamibia.png |taelen=[[Iengels]] (offisjele taele), [[Afrikaons]], [[Duuts]], [[Oshivambo]] en aore in'eemse taelen |oôdstad=[[Windoek]] |regeriengsvurm=[[Rippebliek]] |staetsoôd=[[Netumbo Nandi-Ndaitwah]] |regeriengsleider=[[Elijah Ngurare]] |religie=[[chrissendom]] 80-90%, de rest tradisjonele relihies |km2 = 825.229 |pctwaeter = hin |inweuners = 3.022.000 (2023) |dichteid = 3,7 |volkslied=[[Namibia, Land of the Brave]] |munte=[[Namibische dollar]] |valutacode=NAD |tiedzoône=UTC+1 |j/n=jaet |feêstdag=[[21 maerte]] |tld=na |landcode=NAM |tel=264 }} [[Plaetje:Namibia map.png|thumb|Kaerte]] '''Namibië''' is 'n land in 't zuden van [[Afrika]] 't a hrens an [[Anhola]], [[Zambia]], [[Botswana]] en [[Zuud-Afrika]]. Vadder hrens 't et an den [[Atlantischen Oceaon]]. Den oôdstad van Namibië is [[Windoek]]. Een aore bekende stad is [[Walvisbaai]]. 't Land telt slechts 3 meljoen mins'n (2023). Vanouds kent het land Nederlandse invloeden, via de Kaapkolonie. D'r wor oak nog steeds [[Afrikaons]] 'esproken, vooral in het zuujen. In 1994 is het land onafankelijk geworren. Voo die tied stong het ok we bekend as Zuud-West Afrika. Van 1880 tot 1914 was het een Duutse kolonie. == Plaetjes == <Gallery> Damaraland-4888 - Flickr - Ragnhild & Neil Crawford.jpg|Damaraland Aus (37049668503).jpg|Aus B1 Namibia at Otjiwarongo.jpg|Otjiwarongo Buiobuione-Namibiia-Namib-Desert-1.jpg|Namib JLP 2323-2.jpg|Waterberg </Gallery> == Rehio's == Namibië is in 13 rehio's ingedeêld: {| class="wikitable sortable" | # Caprivi # Erongo # Hardap # ǀǀKaras # Kavango # Khomas # Kunene # Ohangwena # Omaheke # Omusati # Oshana # Oshikoto # Otjozondjupa | [[Plaetje:Namibia Regions numbered.png|300px]] |} == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/namibie/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Namibia Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210110010829/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/namibia World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/namibia/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/namibie/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/namibie/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=161 World Meteo. Org.] * [https://historiek.net/lothar-von-trotha-namibische-genocide/135989/ Historiek] {{Afrika}} [[Categorie:Namibië| ]] [[Categorie:Land]] nqscl13wdkzfkwbx0geqnbewei9vqpp 0 3421 178534 176860 2026-05-14T11:09:26Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178534 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele=Republic of Botswana<br />Lefatshe la Botswana |vlagge=Flag of Botswana.svg |waepen=Coat of arms of Botswana.svg |locaotie=Botswana in its region.svg |taelen=[[Iengels]] |oôdstad=[[Gaborone]] |regeriengsvurm=[[Parlementaire rippebliek]] |religie= [[chrissendom]] 79% (2021) |km2= 582.000 |pctwaeter= 2,7 |inweuners= 2.360.000 (2022) |dichteid= 4 |volkslied=[[Fatshe leno la rona]] |munte=[[Pula]] |valutacode=BWP |tiedzoône=UTC+2 |j/n=ni |feêstdag=[[30 september]] |tld=bw |landcode=BWN |tel=276 }} '''Botswana''' is een land int zuden van [[Afrika]], 't a hrens an [[Namibië]], [[Zambia]], [[Zimbabwe]] en [[Zuud-Afrika]]. 't Land hrens nie an den zeê en tel slechs 2,4 meljoen inweuners. Den 'oôdstad is [[Gaborone]]. == Belangriekste plekken == {| | * Francistown * Gaborone * Jwaneng * Lobatse * Mahalapye * Maun | * Mochudi * Palapye * Ramotswa * Selebi-Phikwe * Serowe |} == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/botswana/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Botswana Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210109202201/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/botswana World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/botswana/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/botswana/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/botswana/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=142 World Meteo. Org.] [[Plaetje:Botswana-CIA WFB Map.png|links|thumb|Kaerte]] {{Afrika}} [[Categorie:Afrika]] [[Categorie:Land]] 5xv3vf1o5vr3yimengugvv5jrrg345a 0 3422 178546 176857 2026-05-14T11:14:18Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178546 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele='Muso oa Lesotho<br />Kingdom of Lesotho |vlagge=Flag of Lesotho.svg |waepen=Coat of arms of Lesotho (1966–2006).svg |locaotie=LocationLesotho.png |taelen=[[Sesotho]], [[Iengels]] |oôdstad=[[Maseru]] |regeriengsvurm=[[Constitusjonele monarchie]] |religie= [[chrissendom]] 92% (2020) |km2= 30.355 |pctwaeter= |inweuners= 2.103.600 (2023) |dichteid= 69 |volkslied=[[Lesotho Fatse La Bontata Rona]] |munte=[[Loti]], [[Rand]] |valutacode=LSR, ZAR |tiedzoône=UTC+2 |j/n=ni |feêstdag=[[4 oktober]] |tld=ls |landcode=LES |tel=266 }} '''Lesotho''' is 'n land in 't zuden van [[Afrika]] 't a heheel omsloot'n wor deur [[Zuud-Afrika]]. 't Land is sins 4 oktober 1966 onafankelijk van 't [[Vereênigd Konienkriek]] en eêt'n toen Basutoland. Den oôdstad van Lesotho is [[Maseru]]. == Lienks nae buten == * [https://www.landenkompas.nl/lesotho/ Landenkompas] * [https://www.britannica.com/place/Lesotho Britannica] * [https://web.archive.org/web/20231102150309/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/lesotho/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/lesotho/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/lesotho/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/lesotho/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=155 World Meteo. Org.] [[Plaetje:Lesotho-CIA WFB Map.png|links|thumb|Kaerte]] {{Afrika}} [[Categorie:Land]] mmsluvg2jv7pyl4xyno2xvjrohihjo5 10 3423 178620 162487 2026-05-14T11:53:54Z Orpers 15791 178620 wikitext text/x-wiki {{clear}} {| class="wikitable center" |- ! [[Zuud-Amerika]] |- | '''[[Land|Lan'n]]:''' [[Arhentinië]] | [[Bolivia]] | [[Brezilië]] | [[Chili]] | [[Colombia]] | [[Ecuador]] | [[Huyana]] | [[Paraguay]] | [[Peru]] | [[Surinaome]] | [[Uruguay]] | [[Venezuela]] |- | '''[[Afankelijke hebied'n]]:''' [[Falklandeilan'n]] | [[Frans Huyana]] | [[Zuud-Georgia en de Zuujelijke Sandwicheilan'n]] |- | '''[[Waerelddeêl]]en''': [[Afrika]] - [[Amerika]] - [[Azië]] - [[Europa]] - [[Oceanië]] |} <includeonly> [[Categorie:Amerika]] [[Categorie:Zuud-Amerika]] </includeonly> <noinclude> [[Categorie:Sjablonen wereld]] [[Categorie:Zuud-Amerika|~]] </noinclude> 74doxurmhdj4ae3y5y44tzmbakp8brw 0 3507 178587 178240 2026-05-14T11:33:28Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178587 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele=República de El Salvador |vlagge=Flag of El Salvador.svg |waepen=Coat of arms of El Salvador.svg |locaotie=LocationElSalvador.svg |taelen=[[Spaons]] |oôdstad=[[San Salvador]] |regeriengsvurm=[[Rippebliek]] |religie=[[Roôms-katteliek]] 83% |km2= 21.040 |pctwaeter= 1,5 |inweuners= 6.030.000 (2024) |dichteid= 287 |volkslied=[[Saludemos la Patria orgullosos]] |munte=[[Amerikaonse dollar]] |valutacode=USD |tiedzoône=UTC-6 |j/n=ni |feêstdag=[[15 september]] |tld=sv |landcode=SLV |tel=503 }} '''El Salvador''' is een land in [[Centraol-Amerika]] en 't a hrens an de lan'n [[Guatemala]] en [[Honduras]] en an den [[Hroôte Oceaon]]. Den 'oôdstad is [[San Salvador]]. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/el-salvador/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/El-Salvador Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210507021641/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/el-salvador/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/elsalvador/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/el-salvador/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/el-salvador/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=174 World Meteo. Org.] {{Noord-Amerika}} {{Centraol-Amerika}} [[Categorie:Land]] 1zto5gg94jh9er6hjiu9e1s0667by0q 0 3508 178591 178242 2026-05-14T11:34:20Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178591 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele=República de Honduras |vlagge=Flag of Honduras (1949–2022, 2026–present).svg |waepen=Coat of arms of Honduras.svg |locaotie=LocationHonduras.svg |taelen=[[Spaons]] |oôdstad=[[Tegucigalpa]] |regeriengsvurm=[[Rippebliek]] |religie=[[Roôms-katteliek]] 97% |km2= 112.492 |pctwaeter= 0,2 |inweuners= 9.745.000 (2023) |dichteid= 87 |volkslied=[[Tu bandera es un lampo de cielo]] |munte=[[Lempira]] |valutacode=HDL |tiedzoône=UTC-6 |j/n=ni |feêstdag=[[15 september]] |tld=hn |landcode=HND |tel=504 }} '''Honduras''' is 'n land in [[Centraol-Amerika]] 't a hrens an de lan'n [[Guatemala]], [[Nicaragua]] en [[El Salvador]]. Vadder hrens 't et in 't noôrn an de [[Caribische Zeê]], in 't zuden an de [[Holf van Fonseca]] en an de [[Hroôte Oceaon]]. Den oôdstad is [[Tegucigalpa]]. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/honduras/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Honduras Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210411181209/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/honduras/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/honduras/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/honduras/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/honduras/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=133 World Meteo. Org.] [[Plaetje:Honduras map (en).gif|links|thumb|Kaerte]] {{Noord-Amerika}} {{Centraol-Amerika}} [[Categorie:Land]] pwh5rqkemn9eevevid5l5ofm4i662kt 0 3509 178589 178241 2026-05-14T11:33:54Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178589 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele=República de Guatemala |vlagge=Flag of Guatemala.svg |waepen=Coat of arms of Guatemala.svg |locaotie=LocationGuatemala.svg |taelen=[[Spaons]] |oôdstad=[[Guatemala-stad]] |regeriengsvurm=[[Rippebliek]] |staetsoôd = Bernardo Arévalo |regeriengsleider = Bernardo Arévalo |religie= 2024:<br>*[[Protestant]] 40% *[[Roôms-katteliek]] 39% |km2= 108.889 |pctwaeter= 0,4 |inweuners= 17.586.000 (2023) |dichteid= 162 |volkslied=[[Guatemala Feliz]] |munte=[[Quetzal (munteêneid)|Quetzal]] |valutacode=GTQ |tiedzoône=UTC-6 |j/n=ni |feêstdag=[[15 september]] |tld=gt |landcode=GTA |tel=502 }} '''Guatemala''' is 'n land in [[Centraol-Amerika]] en 't a hrens an de lan'n [[Mexico]], [[Belize]], [[Honduras]] en [[El Salvador]]. Vadder hrens 't et an de [[Hroôte Oceaon]] en de [[Atlantischen Oceaon]]. Den oôdstad van Guatemala is [[Guatemala-stad]]. De vulkaon Tajumulco is mie 4220 meter de hoôgste berg van Guatemala en Centraol-Amerika. De bevolkieng is 56% [[Ladino]] en 42% [[Maya]] (2018). De protestanten binne veurnaemelijk van de [[Pienksterbewehieng]]. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/guatemala/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Guatemala Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210416041152/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guatemala/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/guatemala/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/guatemala/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/guatemala/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=152 World Meteo. Org.] [[Plaetje:Guatemala Physiography.jpg|links|thumb|Kaerte]] [[Plaetje:Nieve - Blanco volcan Tajumulaco (8416687518).jpg|links|thumb|Tajumulco]] {{Noord-Amerika}} {{Centraol-Amerika}} [[Categorie:Land]] k0tffp2cwdiho0nu2wgqih1joqm9l04 0 3510 178533 178238 2026-05-14T11:09:10Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178533 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele=Belize |vlagge=Flag of Belize.svg |waepen=Coat of arms of Belize.svg |locaotie=LocationBelize.png |taelen=[[Iengels]] |oôdstad=[[Belmopan]] |regeriengsvurm=[[Parlementaire monarchie]] |religie=[[Roôms-katteliek]] ca. 60% [[Prottestant]] 30% |km2= 22.965 |pctwaeter= 0,8 |inweuners= 411.000 (2024) |dichteid= 18 |volkslied=[[Land of the Free]] |munte=[[Belizaonse dollar]] |valutacode=AUS |tiedzoône=UTC-6 |j/n=ni |feêstdag=[[21 september]] |tld=bz |landcode=BLZ |tel=501 }} '''Belize''' is een land in [[Centraol-Amerika]]. 't A hrens an de lan'n [[Mexico]] en [[Guatemala]]. In 't oôssen hrens 't et an den [[Caribische Zeê]]. Belize was vroeher een Iengelse kelonie onger den naem Brits-Honduras. Den 'oôdstad is [[Belmopan]]. D'r weune 'ier vee mennonieten. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/belize/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Belize Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210109132306/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/belize/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/belize/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/belize/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/belize/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=38 World Meteo. Org.] {{Amerika}} {{Noord-Amerika}} {{Centraol-Amerika}} [[Categorie:Land]] ki3ykpy6icqayltoxltklyetni1zs2o 178581 178533 2026-05-14T11:32:04Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178581 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele=Belize |vlagge=Flag of Belize.svg |waepen=Coat of arms of Belize.svg |locaotie=LocationBelize.png |taelen=[[Iengels]] |oôdstad=[[Belmopan]] |regeriengsvurm=[[Parlementaire monarchie]] |religie=[[Roôms-katteliek]] ca. 60% [[Prottestant]] 30% |km2= 22.965 |pctwaeter= 0,8 |inweuners= 411.000 (2024) |dichteid= 18 |volkslied=[[Land of the Free]] |munte=[[Belizaonse dollar]] |valutacode=AUS |tiedzoône=UTC-6 |j/n=ni |feêstdag=[[21 september]] |tld=bz |landcode=BLZ |tel=501 }} '''Belize''' is een land in [[Centraol-Amerika]]. 't A hrens an de lan'n [[Mexico]] en [[Guatemala]]. In 't oôssen hrens 't et an den [[Caribische Zeê]]. Belize was vroeher een Iengelse kelonie onger den naem Brits-Honduras. Den 'oôdstad is [[Belmopan]]. D'r weune 'ier vee mennonieten. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/belize/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Belize Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210109132306/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/belize/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/belize/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/belize/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/belize/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=38 World Meteo. Org.] {{Noord-Amerika}} {{Centraol-Amerika}} [[Categorie:Land]] 70dcui8zxgvdccscppavmm0rc9jw79h 0 4008 178606 178220 2026-05-14T11:38:58Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178606 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele=República Federativa do Brasil |vlagge=Flag_of_Brazil.svg |waepen=Coat of arms of Brazil.svg |locaotie=Localizador Brasil.svg |taelen=[[Portuhees]] |oôdstad=[[Brasilia]] |regeriengsvurm=[[Rippebliek]] |staetsoôd titel= [[President]] |staetsoôd= [[Luiz Inácio Lula da Silva]] |regeriengsleider = [[Luiz Inácio Lula da Silva]] |religie=[[Roôms-katteliek]] 74%<br />[[Protestants]] 15% |km2=8,5 miljoen |pctwaeter=0,65 |inweuners=198.739.269 (2009) |dichteid=23,3 |volkslied=[[Hino Nacional Brasileiro]] |munte=[[Real]] |valutacode=BRL |tiedzoône=[[UTC-2|-2]], [[UTC-3|-3]], [[UTC-4|-4]], [[UTC-5|-5]] |j/n=ja |feêstdag=[[7 september]], [[Carnaval in Rio de Janeiro|Carnaval]] |tld=br |landcode=BRA |tel=55 }} '''Brezilië''' is een land in [[Zuud-Amerika]] 't a hrens an de lan'n [[Frans Huyana]], [[Surinaome]], [[Huyana]], [[Venezuela]], [[Colombia]], [[Peru]], [[Bolivia]], [[Paraguay]], [[Arhentinië]] en [[Uruguay]]. Ok hrens 't et in 't oôssen an de [[Atlantischen Oceaon]]. Den oôdstad is [[Brasilia]]. Groôste steden binne Rio de Janeiro en Sao Paulo. Brezilië is 't vuufde groôste land ter weareld en eit meer as 190 miljoen inweuners. Brezilie is in het jaer 1500 ontdekt deur Europeaonen. De paus ao Zuud-Amerika voo Spanje en Portuhal grofweg deu de helt 'edeeld, 't westelek deel an [[Spanje]], int oôstelek deel an [[Portuhal]]. Toet an 1820 was dit Portuhees gebied, aol hao ok de Ollanders stikken in bezit 'ehad. Vandeer dat Portuhees noe nog de taele van 't land is. 't Noordelek deel van 't land wor in'enome deu 't reusachtige Amazonewoud. Alleverwege de negentiende eêuw emigreerden zo’n vuufonderd inweuners van west [[Zeêuws-Vlaonderen]] nae Brezilië. Tot op de dag van vandaege wor d'r in de staet [[Espírito Santo]] nog deu een paor femilies [[Zeêuws-Vlaoms]] gesproken. Mae dan wel [[Braziliaons Zeêuws|een eel biezondere vurm]]. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/brazilie/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Brazil Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210812124129/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/brazil/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/brazil/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/brazilie/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/brazilie/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=136 World Meteo. Org.] * [https://web.archive.org/web/20130214034733/http://www.kennislink.nl/publicaties/zeeuws-vlaams-in-brazilie-een-bijzondere-mix Zeeuws-Vlaams in Brazilië: een bijzondere mix] {{Zuud-Amerika}} [[Categorie:Brezilië| ]] [[Categorie:Land]] gpp2tbbd8jmhly8fnurdnqm3s53pkgp 0 4181 178536 178271 2026-05-14T11:10:04Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178536 wikitext text/x-wiki {{landtabelle |naeminlandstaele=Canada |vlagge=Flag of Canada.svg |waepen=Royal Coat of Arms of Canada.svg |locaotie=Canada (orthographic projection).svg |taelen=[[Iengels]], [[Frans]] |oôdstad=[[Ottawa]] |regeriengsvurm=[[Parlementaire monarchie]] |staetsoôd = Charles III |regeriengsleider = [[Mark Carney]] |religie= [[chrissendom]] 53% <br> [[islam]] 5% (2021) |km2= 9.984.670 |pctwaeter= 11,76 |inweuners= 38.877.000 (2023) |dichteid= 4 |volkslied=[[O Canada]] |munte=[[Canadese dollar]] |valutacode=CAD |tiedzoône=UTC -3,5, UTC-4, UTC-5, UTC-6, UTC-7, UTC-8 |j/n=ni |feêstdag=[[1 juli]] |tld=ca |landcode=CAN |tel=1 }} '''Canada''' is 'n groôt land in [[Noôrd-Amerika]], noordelijk van de [[Vereênigde Staeten]]. Canada heit een oppervlak van bienae tien meljoen km² en tellede in 2023 bienae 39 meljoen inweuners. De oôdstad is Ottawa. Mit het Statuut van Westminster in 1931 kreeg Canada meer autonomie binnen het Britse Rijk en pas in 1982 wier het land deu de ''Canada Act'' ok formeel onafhankelijk van [[Vereênigd Konienkriek|Groot-Brittannië]]. Ut noor'n van Canada bestoat uut een groôn antal eilanden in de Noordeleke Ieszeê. Vanwege ut barre klimaot weune d'r mar weinig mêssen. Slechts ier en deer weune wat eskimo's. In 't zuujen grenst Canada an de Vereênigde Staeten en in het noor'wes'n an [[Alaska]], wa-a ok een staet is van de Vereênigde Staeten, mae apart leit van de rest. In Canada en de Vereênigde Staeten bin ok een antal Grifformeerde Gemeênten, die zich [[Netherlands Reformed Congregations]] noeme. Die èn 11.500 leden. [[Plaetje:N2 Mount Yamnuska.jpg|230px|links|thumb|Rocky Mountains nabie Calgary]] [[Plaetje:Mt Robson South Face.jpg|230px|links|thumb|''Mount Robson'' in Brits-Columbia]] [[Plaetje:Icefields parkway.jpg|230px|links|thumb|''Athabasca Gletsjer'' in Nationaal park Jasper]] ==Gebore== * [[Justin Bieber]], zanger * [[Céline Dion]], zangeres * [[Avril Lavigne]], zangeres en actrice * [[Donald Sutherland]], acteur == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/canada/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Canada Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210922212931/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/canada/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/canada/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/canada/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/canada/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=56 World Meteo. Org.] * [https://historiek.net/thema/canada/ Historiek] {{Amerika}} {{Noord-Amerika}} [[Categorie:Noôrdelijk Amerika]] [[Categorie:Canada| ]] [[Categorie:Land]] a10p3ydlkpk6m5aiv5y3bve0zc2zkn9 178582 178536 2026-05-14T11:32:18Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178582 wikitext text/x-wiki {{landtabelle |naeminlandstaele=Canada |vlagge=Flag of Canada.svg |waepen=Royal Coat of Arms of Canada.svg |locaotie=Canada (orthographic projection).svg |taelen=[[Iengels]], [[Frans]] |oôdstad=[[Ottawa]] |regeriengsvurm=[[Parlementaire monarchie]] |staetsoôd = Charles III |regeriengsleider = [[Mark Carney]] |religie= [[chrissendom]] 53% <br> [[islam]] 5% (2021) |km2= 9.984.670 |pctwaeter= 11,76 |inweuners= 38.877.000 (2023) |dichteid= 4 |volkslied=[[O Canada]] |munte=[[Canadese dollar]] |valutacode=CAD |tiedzoône=UTC -3,5, UTC-4, UTC-5, UTC-6, UTC-7, UTC-8 |j/n=ni |feêstdag=[[1 juli]] |tld=ca |landcode=CAN |tel=1 }} '''Canada''' is 'n groôt land in [[Noôrd-Amerika]], noordelijk van de [[Vereênigde Staeten]]. Canada heit een oppervlak van bienae tien meljoen km² en tellede in 2023 bienae 39 meljoen inweuners. De oôdstad is Ottawa. Mit het Statuut van Westminster in 1931 kreeg Canada meer autonomie binnen het Britse Rijk en pas in 1982 wier het land deu de ''Canada Act'' ok formeel onafhankelijk van [[Vereênigd Konienkriek|Groot-Brittannië]]. Ut noor'n van Canada bestoat uut een groôn antal eilanden in de Noordeleke Ieszeê. Vanwege ut barre klimaot weune d'r mar weinig mêssen. Slechts ier en deer weune wat eskimo's. In 't zuujen grenst Canada an de Vereênigde Staeten en in het noor'wes'n an [[Alaska]], wa-a ok een staet is van de Vereênigde Staeten, mae apart leit van de rest. In Canada en de Vereênigde Staeten bin ok een antal Grifformeerde Gemeênten, die zich [[Netherlands Reformed Congregations]] noeme. Die èn 11.500 leden. [[Plaetje:N2 Mount Yamnuska.jpg|230px|links|thumb|Rocky Mountains nabie Calgary]] [[Plaetje:Mt Robson South Face.jpg|230px|links|thumb|''Mount Robson'' in Brits-Columbia]] [[Plaetje:Icefields parkway.jpg|230px|links|thumb|''Athabasca Gletsjer'' in Nationaal park Jasper]] ==Gebore== * [[Justin Bieber]], zanger * [[Céline Dion]], zangeres * [[Avril Lavigne]], zangeres en actrice * [[Donald Sutherland]], acteur == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/canada/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Canada Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210922212931/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/canada/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/canada/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/canada/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/canada/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=56 World Meteo. Org.] * [https://historiek.net/thema/canada/ Historiek] {{Noord-Amerika}} [[Categorie:Noôrdelijk Amerika]] [[Categorie:Canada| ]] [[Categorie:Land]] 9n2x9hs89a0hot559gg32j2xv0grl1e 0 4209 178540 176865 2026-05-14T11:11:48Z Orpers 15791 178540 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Flag of Ghana.svg|100px|links|thumb|Vlagge van Ghâna]] [[Plaetje:LocationGhana.png|200px|rechts|thumb|Ghâna]] '''Ghâna''' is 'n land in 't wessen van [[Afrika]] an de [[Holf van Guinee]]. D'n oôdstad van Ghâna is [[Accra]]. De bevolkieng tel 23.837.000 mensen (2009) en de officiële landstael is [[Iengels]]. 't Land is onafankelijk van 't [[Vereênigd Konienkriek]] sins 6 maart 1957. Ghana leit an de [[Holf van Guinee]]. {{Afrika}} [[Categorie:Afrika]] [[Categorie:Land]] 7skwaecs273oy5krsdjv7obgb7483a6 0 4339 178412 170625 2026-05-13T14:18:50Z Orpers 15791 178412 wikitext text/x-wiki {{Taxobox_begin | color = lightgreen | name = Krabb'n}} {{Taxobox image|image= [[Plaetje:Carcinus maenas.jpg|275px|Steênkrabbe]]|caption = Steênkrabbe}} {{Taxobox_begin_placement | color = lightgreen}} {{Taxobox_regnum_entry | taxon = [[Beêsten]] (Animalia)}} {{Taxobox_divisio_entry | taxon = [[Geleedpoôtigen]] (Arthropoda)}} {{Taxobox_classis_entry | taxon = [[Hogere kreeften]] (Malacostraca)}} {{Taxobox_ordo_entry | taxon = [[Tienpoôters]] (Decapoda)}} {{Taxobox_end_placement}} {{Taxobox_end}} '''Krabb'n''' (Brachyura) bin 'n groep van kreeftachtige beêst'n van de orde tienpoôters (Decapoda). Krabb'n ein 'n kopborststik en 'n klein achterlief dat a omgeklapt zit tegen ulder buuk. Z'ein 'n stevig rikpantser, 'n gesegmenteerd buukpantser en vuuf paor gelede poôt'n. 'n Paor van ulder poôt'n is uutgegroeid toet schaer'n, d'andere worn gebruukt bie 't loôp'n, zwemm'n en graev'n. Met ulder schaer'n kunn'n z'ulder proôi verscheur'n en ulder verdedig'n. [[Categorie:Beêst]] fl2lp6oyils12y6qvcjtgpkogkxgvt1 0 4491 178403 111145 2026-05-13T14:09:43Z Orpers 15791 178403 wikitext text/x-wiki Een '''hectare''' is 1/100 [[Vierkante kilometer|vierkante kilemeter]] en 10.000 [[vierkante meter]]. [[Categorie:Oppervlakte]] 07xxpzsxdtm2tq93osfaljxvr0jrdny 0 4628 178372 173499 2026-05-13T12:44:26Z Orpers 15791 /* Gebore */ 178372 wikitext text/x-wiki {{jaorboks}} '''{{PAGENAME}}''' is een [[jaer]]. [[Plaetje:Korenmolen "Nooit Gedacht", na de brand juni '77 - Arnemuiden - 20024354 - RCE.jpg|thumb|De meule van [[Erremu]] nae de brand in 1977]] == Gebeurtenisse == * [[20 jannewari]] - [[Jimmy Carter]] wor beëdigd as 39e president van de [[Vereênigde Staeten]]. * [[27 maerte]] - Vliegramp op [[Tenerife]]. Hierbie komme 583 mêssen om 't leven, de grooste vliegramp ooit. * [[19 december]] - Het [[kabinet-Van Agt I]] treed an. * [[25 december]] - Scheepsramp op de [[Onte]] bij Bossele. Van de Belse tenker ''Laguna'' komme 5 van de 8 opvaerenden om na een anvaering.<ref>[http://www.archiefleeuwardercourant.nl/vw/article.do?id=LC-19771227-25005&vw=org&lm=verdronk%2Cden%2CLC www.archiefleeuwardercourant.nl]</ref> == Gebore == * [[15 jannewari]] - [[Giorgia Meloni]], Italiaons premier * [[26 jannewari]] - [[Jack Werkman]], Nederlands politicus * [[2 feberwari]] - [[Shakira]], Colombiaens zangeres * [[20 maerte]] - [[Wouter Koolmees]], Nederlands amtenaer, politicus en bestierder * [[19 meie]] - [[Natalia Oreiro]], Uruguayaons zangeres * [[14 juni]] - [[Johan Aalberts]], Nederlands politicus (gedeputeêrde Zeêland) * [[18 juni]] - [[Kaja Kallas]], Ests politicus * 18 juni - [[Dilan Yeşilgöz]], Nederlands amtenaer en politicus * [[25 juni]] - [[Foort van Oosten]], Nederlands advocaet en politicus * [[5 auhustus]] - [[Pieter Heerma]], Nederlands judoka en politicus * [[26 september]] - [[Hugo de Jonge]], Nederlands politicus (Commissaoris van den Konienk van Zeêland) * [[6 oktober]] - [[Carola Schouten]], Nederlands politicus * [[20 oktober]] - [[Hanke Bruins Slot]], Nederlands militair en politicus * [[27 oktober]] - [[Attje Kuiken]], Nederlands politicus * 27 oktober - [[Gidi Markuszower]], Israëlisch-Nederlands bestierder en politicus * [[6 november]] - [[Annabel Nanninga]], Nederlands journalist, columnist en politicus == Gesturve == * [[10 maerte]] - [[Willem Schermerhorn]] (82), Nederlands ingenieur en politicus (premier) * [[5 meie]] - [[Ludwig Erhard]] (80), Duuts econoôm en politicus (premier) == Noôten == <references/> [[Categorie:Twintegste eêuwe]] puwr0vv6ysk68eht6akesmowartwxva 178383 178372 2026-05-13T13:15:44Z Orpers 15791 /* Gebore */ 178383 wikitext text/x-wiki {{jaorboks}} '''{{PAGENAME}}''' is een [[jaer]]. [[Plaetje:Korenmolen "Nooit Gedacht", na de brand juni '77 - Arnemuiden - 20024354 - RCE.jpg|thumb|De meule van [[Erremu]] nae de brand in 1977]] == Gebeurtenisse == * [[20 jannewari]] - [[Jimmy Carter]] wor beëdigd as 39e president van de [[Vereênigde Staeten]]. * [[27 maerte]] - Vliegramp op [[Tenerife]]. Hierbie komme 583 mêssen om 't leven, de grooste vliegramp ooit. * [[19 december]] - Het [[kabinet-Van Agt I]] treed an. * [[25 december]] - Scheepsramp op de [[Onte]] bij Bossele. Van de Belse tenker ''Laguna'' komme 5 van de 8 opvaerenden om na een anvaering.<ref>[http://www.archiefleeuwardercourant.nl/vw/article.do?id=LC-19771227-25005&vw=org&lm=verdronk%2Cden%2CLC www.archiefleeuwardercourant.nl]</ref> == Gebore == * [[15 jannewari]] - [[Giorgia Meloni]], Italiaons premier * [[26 jannewari]] - [[Jack Werkman]], Nederlands politicus * [[2 feberwari]] - [[Shakira]], Colombiaens zangeres * [[20 maerte]] - [[Wouter Koolmees]], Nederlands amtenaer, politicus en bestierder * [[19 meie]] - [[Natalia Oreiro]], Uruguayaons zangeres, actrice, model, tv-presentatrice en modeontwerpster. * [[14 juni]] - [[Johan Aalberts]], Nederlands politicus (gedeputeêrde Zeêland) * [[18 juni]] - [[Kaja Kallas]], Ests politicus * 18 juni - [[Dilan Yeşilgöz]], Nederlands amtenaer en politicus * [[25 juni]] - [[Foort van Oosten]], Nederlands advocaet en politicus * [[5 auhustus]] - [[Pieter Heerma]], Nederlands judoka en politicus * [[26 september]] - [[Hugo de Jonge]], Nederlands politicus (Commissaoris van den Konienk van Zeêland) * [[6 oktober]] - [[Carola Schouten]], Nederlands politicus * [[20 oktober]] - [[Hanke Bruins Slot]], Nederlands militair en politicus * [[27 oktober]] - [[Attje Kuiken]], Nederlands politicus * 27 oktober - [[Gidi Markuszower]], Israëlisch-Nederlands bestierder en politicus * [[6 november]] - [[Annabel Nanninga]], Nederlands journalist, columnist en politicus == Gesturve == * [[10 maerte]] - [[Willem Schermerhorn]] (82), Nederlands ingenieur en politicus (premier) * [[5 meie]] - [[Ludwig Erhard]] (80), Duuts econoôm en politicus (premier) == Noôten == <references/> [[Categorie:Twintegste eêuwe]] mwblcui0hdvn9d1m7idg5mlc2mp62ou 0 4630 178439 168018 2026-05-13T16:40:33Z Orpers 15791 /* Gebore */ 178439 wikitext text/x-wiki {{jaorboks}} '''{{PAGENAME}}''' is een [[jaer]]. == Gebeurtenisse == * [[16 jannewari]] - [[Islam]]itische revolutie in [[Iran]]. * [[13 feberwari|13]]-[[14 feberwari]] - Zeer zwaere sneêuwstorm in de drie noordelijke provincies [[Greunienge (provincie)|Greunienge]], [[Friesland]] en [[Drenthe]]. * [[17 feberwari]] - [[China]] ongerneemt 'n 'strafexpedisie' tegen [[Vietnam]] weges de Vietnamese invasie in [[Cambodja]] tege 't regime van [[Pol Pot]]. * [[27 december]] - De [[Rusland|Russen]] valle [[Afghanistan]] binne. == Gebore == * [[17 maerte]] - [[Renske Leijten]], Nederlands politicus * [[8 april]] - [[Kati Piri]], Nederlands politicus * [[12 oktober]] - [[Pieter Grinwis]], Nederlands politicus * [[19 oktober]] - [[Dieke van Groningen]], Nederlands ongernemer en politicus [[Categorie:Twintegste eêuwe]] 0trj95qoovzcmmmv6bolvgj6a7i1b1j 0 4776 178511 175408 2026-05-14T09:40:10Z Orpers 15791 178511 wikitext text/x-wiki [[plaetje:BAG woonplaatsen - Gemeente Dongeradeel.png|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Dokkum-stad-OpenTopo.jpg|thumb|Kaerte]] '''Dokkum''' is een stad, nie voarde van het [[Lauwersmeer]] en de [[Waddenzeê]] mie 13.000 inweuners (2025). Het is den oôdplekke van de gemeênte [[Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)|Noôrdoôst-Friesland]] in [[Friesland]] (vooheen van [[Dongeradiel]]). Dokkum is bekend as leste deurkomststad van de [[Elfsteêdentocht]]. Tot 1935 liep d'r nog een spoorlijn van Dokkum nae [[Anjum]] (''it Dokkumer Lokaeltsje''). In 1298 kreeg Dokkum nae [[Stavoren]], [[Harlingen (stad)|Harlingen]] en [[IJlst]] as vierde stad van Friesland stadsrech'n. == Bekende inweuners == * [[Femke Wiersma]], politicus == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20220708063617/https://www.plaatsengids.nl/dokkum Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/woonplaats/dokkum/ AlleCijfers] * Liggienge: {{Koord|53|19|N|5|60|L}} * [https://www.geschiedenisextra.nl/nl/dokkum.htm GeschiedenisExtra] * [https://historiek.net/heilige-bonifatius-in-754-vermoord-bij-dokkum/63469/ Historiek] [[Plaetje:De Zijl over the Dokkumer Grootdiep.jpg|links|thumb|Centrum van Dokkum]] [[Categorie:Voormaelige gemeênte in Friesland]] [[Categorie:Stad in Friesland]] [[Categorie:Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)]] 0kjgh5yo4bxmvjgl5z0rqc5gqs40fmn 0 4780 178440 175080 2026-05-13T16:41:19Z Orpers 15791 /* Bekende inweuners */ 178440 wikitext text/x-wiki {{Gemeênte2 |naam = Rotterdam |dialect1 = Rotterdams |naam1 = 'tzelfde |dialect2 = |naam2 = |locatie = NL - locator map municipality code GM0599 (2016).png |kaart = Gem-Rotterdam-OpenTopo.jpg |land = Nederland |provincie = Zuud-'Olland |streek1 = Schieland |streek2 = [[Delfland]], [[Iesselmonde (eiland)]], [[Westland (streek)|Westland]] |hoofdplaats = Rotterdam |oppervlakte = 324 |oppervlakte1 = 218 |oppervlakte2 = 106 |inwoners = 673.000 |datum = 2025 |dichtheid = 3081 |graden = {{Koord|51|55|N|4|29|L}} }} [[Plaetje:Flag of Rotterdam.svg|thumb|Vlagge]] [[Plaetje:Rotterdam wapen.svg|thumb|Waepen]] [[Plaetje:Rotterdam 4.45392E 51.91454N.jpg|thumb|Satelliet]] [[Plaetje:Rotjeknar-NOV2018-2a.jpg|thumb|Foto]] '''Rotterdam''' (bienaem: ''Rotjeknor'')<ref>[https://historiek.net/rotjeknor-rotterdam-herkomst/117893/ Historiek]</ref> is 'n gemeênte en stad in de provincie [[Zuud-'Olland]]. De gemeênte ei 673.000 inweuners, de stad 608.000. Tis d'n twidde stad van Nederland. Rotterdam is as 't durpie ''Rotta'' an de [[Rotte]] in [[1228]] gesticht. Plusminus 1260-1270 is bie de mondieng van de Rotte op de [[Nieuwe Maes|Merwe (Maes)]] in Rotta 'n dam angelegd. In [[1299]] kreêg de plekke [[Lieste van Nederlandse steê mie stadsrechten|stadsrechen]], verloor deêze 'tzelfde jaer, kreêg opnieuw stadsrechen in [[1328]] en deêze wieren in [[1340]] uut'ebreid.<ref>[https://www.geschiedenisextra.nl/nl/rotte.htm GeschiedenisExtra]</ref> Jearenlang was de heavene van Rotterdam de groôsten van de wearelt. Op [[14 meie]] [[1940]] is de binnenstad verieneweerd deu [[Duutsland|Duutse]] bommenwêrrepers.<ref>[http://www.zuidfront-holland1940.nl/ Zuidfront Holland]</ref> Nae d'n oôrlog is de stad in moderne stijl op'ebouwd. Ier stit noe ok 't oogste gebouw van Nederland, de Maestoren. Vee inweuners van [[Goereê-Overflakkeê|Flakkee]] en [[Schouwen-Duveland|Schouwen]] werreke in Rotterdam. De leste jaeren is de stad qua bevolking aerdig van kleur verschote. Meer as d'n helt is van buutelanse oorsprong. Tussen de noordkante en de zuudkante liggen 'n antel bruggen en tunnels zoas de Erasmusbrugge, de Wullemsbrugge en de Maestunnel. 'n Bekende plekke is vadder Diergaerde Bliedurp. Rotterdam is vergroôt mie: * 1811/1816 de gemeênte [[Coôl]] * [[1886]] (30 jannewari) de gemeênte [[Delfsaeven]] * [[1895]] (28 feberwari) de gemeênten [[Charlois]] en [[Kraeliengen (Rotterdam)|Kraeliengen]] * [[1914]] (1 jannewari) de plekke [['Oek van 'Olland]] * [[1934]] (1 meie) de gemeênten [['Oôgvliet]] en [[Pernis]] * [[1941]] (1 auhustus) de gemeênten [[Hillegersberg]], [[Iesselmonde (deêlgebied)|Iesselmonde]], [[Overschie]] en [[Schiebroek]] * [[2010]] (18 maerte) de gemeênte [[Rozenburg]] == Bevolkieng == {|class="wikitable sortable" width=25% |- ! colspan=3 | Leêftied (2025) <ref>[https://allecijfers.nl/gemeente/rotterdam/#leeftijdsgroepen AlleCijfers]</ref> |- ! jaer || mins'n || perc. |- | 0-25 || 192.000 || 29% |- | 25-45 || 214.000 || 32% |- | 45-65 || 159.000 || 24% |- | 65+ || 107.000 || 16% |- ! Totael || 673.000 || 100% |- |} {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=9 | 'Erkomst (2022) <ref>[https://allecijfers.nl/gemeente/rotterdam/#migratie AlleCijfers]</ref> |- ! eige / lan'n || colspan=3 | mins'n || colspan=5 | percentaoges |- | van binn'n || 303.000 || || || 46% || || || || |- | van buten || 352.000 || || || 54% || || || || |- | - westerse lan'n || || 92.000 || || || 14% || || 26% || |- | * [[Duutsland|Duuts]] || || || 10.000 || || || 2% || || 11% |- | * [[Poôl'n|Poôls]] || || || 13.000 || || || 2% || || 14% |- | * [[Portuhal|Portuhees]] || || || 5.000 || || || 1% || || 5% |- | * overige || || || 64.000 || || || 10% || || 70% |- | - niet-westerse lan'n || || 260.000 || || || 40% || || 74% || |- | * [[Nederlandse Caraïben|Antilliaons]] ¹ || || || 28.000 || || || 4% || || 11% |- | * [[China|Chinees]] || || || 8.000 || || || 1% || || 3% |- | * [[Indonesië|Indonesisch]] || || || 11.000 || || || 2% || || 4% |- | * [[Kaopverdië|Kaopverdisch]] || || || 15.000 || || || 2% || || 6% |- | * [[Marokko|Marokkaons]] || || || 46.000 || || || 7% || || 18% |- | * [[Pakistan|Pakistaons]] || || || 5.000 || || || 1% || || 2% |- | * [[Surinaome|Surinaoms]] || || || 52.000 || || || 8% || || 20% |- | * [[Syrië|Syrisch]] || || || 5.000 || || || 1% || || 2% |- | * [[Turkije|Turks]] || || || 48.000 || || || 7% || || 18% |- | * overige || || || 42.000 || || || 6% || || 16% |- ! Totael || 655.000 || || || 100% || || || || |- ! Totael van buten || || 352.000 || || || 54% || || 100% || |- ! Totael westers || || || 92.000 || || || 14% || || 100% |- ! Totael niet-westers || || || 260.000 || || || 40% || || 100% |- |} ¹ 22.000 mins'n uut [[Curaçao]], 4.000 mins'n uut [[Aruba]] == Deêlgebieën == Gemeênte Rotterdam is verdeêld in veertien (deêl)gebieën:<ref>[https://www.woneninrotterdam.nl/info/wijken-in-rotterdam/ Wonen in Rotterdam]</ref><ref>[https://www.woneninrotterdam.nl/wp-content/uploads/2020/05/Kaart-Rotterdam-met-deelgebieden1-1250x0-c-default.jpg Kaerte]</ref><ref>[https://allecijfers.nl/gemeente-overzicht/rotterdam/ AlleCijfers]</ref> Tien deêlgebieën oôren bie de stad ([[Rotterdam Rechter Maesoever|noôrd'n]] en [[Rotterdam-Zuud|Zuud]]) en vier alleêne bie de gemeênte (overig). {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |- ! Deêlgebied || noôrd'n / Zuud <br> / overig !! Inweuners <br> 2025 || Oppervlakte <br> (land km²) || Dichteid <br> (inw./km²) |- | [[Charlois]] || Zuud || 71.000 || 11 || 6300 |- | [[Delfsaeven]] || noôrd'n || 77.000 || 5 || 14900 |- | [[Feijenoôrd (deêlgebied)|Feijenoôrd]] || Zuud || 81.000 || 7 || 12200 |- | [[Hillegersberg-Schiebroek]] || noôrd'n || 45.000 || 12 || 3900 |- | [[Iesselmonde (deêlgebied)|Iesselmonde]] || Zuud || 63.000 || 12 || 5400 |- | [[Kraeliengen-Croôswiek]] || noôrd'n || 56.000 || 10 || 5400 |- | [[Noôrd (Rotterdam)|Noôrd]] || noôrd'n || 52.000 || 5 || 10200 |- | [[Oek van 'Olland]] || overig || 11.000 || 14 || 700 |- | [[Oôgvliet]] || overig || 36.000 || 9 || 3900 |- | [[Overschie]] || noôrd'n || 21.000 || 16 || 1300 |- | [[Pernis]] || overig || 5.000 || 2 || 3100 |- | [[Prins Alexander]] || noôrd'n || 98.000 || 17 || 5600 |- | [[Rotterdam Centrum]] || noôrd'n || 42.000 || 4 || 10200 |- | [[Rozenburg]] || overig || 13.000 || 5 || 2800 |- ! colspan=5 | Totael Rotterdam |- ! [[Rotterdam Rechter Maesoever|noôrd'n]] ¹ x || 58% || 394.000 || 73 || 5400 |- ! [[Rotterdam-Zuud|Zuud]] ² || 32% || 215.000 || 39 || 5500 |- ! totael stad || 90% || 608.000 || 113 || 5400 |- ! overige <br> deêlgebieën || 10% || 65.000 || 30 || 2200 |- ! 'aevens ³ || || ~0 || 76 || |- ! totael gemeênte || || 673.000 || 218 || 3100 |- ! colspan=5 | ''Andere indeêlieng'' |- ! [[Rotterdam Lienker Maesoever]] || || 256.000 || 57 || 4500 |- ! [[Rotterdam Rechter Maesoever]] x || || 394.000 || 73 || 5400 |- ! overige ⁴ || || 24.000 || 87 || 300 |- ! totael gemeênte || || 673.000 || 218 || 3100 |- |} ¹ incl. bedrieventerrein'n ² incl. Wael'aeven-Eêm'aeven ³ Botlek-Europoôrte-Maesvlakte (68 km²) en Vondeliengenplaet (7 km²) ⁴ Botlek-Europoôrte-Maesvlakte, Oek van 'Olland en Rozenburg x noôrd'n = Rotterdam Rechter Maesoever <gallery mode="packed" widths="150px" heights="150px"> Rotterdamse wijken.PNG|Deêlgebieën, wieken en buurten Rotterdams Rechter Maasoever.png|[[Rotterdam Rechter Maesoever|Rechter Maesoever]] (noôrd'n) Rotterdams-Zuid.png|[[Rotterdam Lienker Maesoever|Lienker Maesoever]] ([[Rotterdam-Zuud|Zuud]], [[Pernis]], [[Oôgvliet]] en Vondeliengenplaet) Rotterdamse wijken-hoekvanholland.PNG|[[Oek van 'Olland]] Map - NL - Municipality code 0600 (2009).svg|[[Rozenburg]] Map - NL - Rotterdam - Wijk 23 Botlek.svg|Botlek-Europoôrte-Maesvlakte ('aevengebied) </Gallery> == Gemeênteraed == Saemenstellieng van den gemeênteraed.<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/ZV_ZH.html nlverkiezingen]</ref><ref>[https://www.nlverkiezingen.com/GR_ZH.html nlverkiezingen]</ref> ''Oliefkleur bin partieën vant college van b&w'' {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan = 2 | Partie ! colspan = 25 | Zeêtels |- ! 2026 ! 2022 || 2018 || 2014 ! 2010 || 2006 || 2002 ! 1998 || 1994 || 1990 ! 1986 || 1982 || 1978 ! 1974 || 1970 || 1966 |- | [[GL]]-[[PvdA]] | 11 | || || | || || | || || | || || | || |- | [[GL]] ¹ | | 5 || bgcolor="#e8e08e"|5 || 2 | 3 || bgcolor="#e8e08e"|2 || 3 | bgcolor="#e8e08e"|4 || bgcolor="#e8e08e"|3 || 2 | 2 || 4 || 1 | 3 || 3 || 6 |- | [[PvdA]] | | 4 || bgcolor="#e8e08e"|5 || 8 | bgcolor="#e8e08e"|14 || bgcolor="#e8e08e"|18 || 11 | bgcolor="#e8e08e"|15 || bgcolor="#e8e08e"|12 || bgcolor="#e8e08e"|18 | bgcolor="#e8e08e"|24 || bgcolor="#e8e08e"|21 || bgcolor="#e8e08e"|25 | bgcolor="#e8e08e"|24 || bgcolor="#e8e08e"|19 || bgcolor="#e8e08e"|18 |- | [[Leefbaar Rotterdam]] (LR) | 11 | bgcolor="#e8e08e"|10 || 11 || bgcolor="#e8e08e"|14 | 14 || 14 || bgcolor="#e8e08e"|17 | || || | || || | || || |- | [[D66]] | 5 | bgcolor="#e8e08e"|5 || bgcolor="#e8e08e"|5 || bgcolor="#e8e08e"|6 | bgcolor="#e8e08e"|4 || 1 || 2 | 3 || bgcolor="#e8e08e"|7 || 7 | bgcolor="#e8e08e"|2 || bgcolor="#e8e08e"|2 || 2 | || 4 || |- | [[VVD]] | 5 | bgcolor="#e8e08e"|6 || bgcolor="#e8e08e"|5 || 3 | bgcolor="#e8e08e"|4 || bgcolor="#e8e08e"|3 || bgcolor="#e8e08e"|4 | bgcolor="#e8e08e"|9 || bgcolor="#e8e08e"|6 || bgcolor="#e8e08e"|5 | bgcolor="#e8e08e"|7 || 9 || 6 | 7 || bgcolor="#e8e08e"|5 || bgcolor="#e8e08e"|5 |- | [[DENK]] | 4 | bgcolor="#e8e08e"|4 || 4 || | || || | || || | || || | || || |- | [[FVD]] | 2 | 1 || || | || || | || || | || || | || || |- | [[CDA]] ² | 1 | 1 || bgcolor="#e8e08e"|2 || bgcolor="#e8e08e"|3 | bgcolor="#e8e08e"|3 || bgcolor="#e8e08e"|3 || bgcolor="#e8e08e"|5 | bgcolor="#e8e08e"|6 || bgcolor="#e8e08e"|6 || bgcolor="#e8e08e"|10 | 8 || 8 || 10 | 10 || bgcolor="#e8e08e"|12 || bgcolor="#e8e08e"|12 (9) |- | [[PvdD]] | 1 | 2 || 1 || 1 | || || | || || | || || | || || |- | [[Volt]] | 1 | 2 || || | || || | || || | || || | || || |- | [[50+]] | 1 | 1 || 1 || | || || | || || | || || | || || |- | [[CU]]-([[SGP]]) ³ | 1 | 1 || bgcolor="#e8e08e"|1 || 1 | 1 || 1 || 1 | 1 || 1 || 1 | 1 || 1 || 1 | 1 || 1 || 1 |- | [[SP]] | 1 | 1 || 2 || 5 | 2 || 3 || 1 | 4 || 1 || | || || | || || |- | [[BIJ1]] | 1 | 2 || || | || || | || || | || || | || || |- | NIDA Rotterdam | | || 2 || 2 | || || | || || | || || | || || |- | [[PVV]] | | || 1 || | || || | || || | || || | || || |- | Stadspartij Rotterdam | | || || | || || 1 | 2 || 2 || | || || | || || |- | Unie 55+ | | || || | || || | 1 || || | || || | || || |- | Centrumdemocraten (CD) | | || || | || || | || 5 || 1 | || || | || || |- | Centrumpartij '86 (CP'86) ⁴ | | || || | || || | || 1 || 1 | 1 || || | || || |- | Solidair '93 | | || || | || || | || 1 || | || || | || || |- | Bejaardenpartij 65+ | | || || | || || | || || | || || | || 1 || |- | [[Boerenpartij]] (BP) | | || || | || || | || || | || || | || || 3 |- ! Totael ! 45 ! 45 || 45 || 45 ! 45 || 45 || 45 ! 45 || 45 || 45 ! 45 || 45 || 45 ! 45 || 45 || 45 |- ! Coalitie ! ! 25 || 23 || 23 ! 25 || 26 || 26 ! 34 || 34 || 33 ! 33 || 23 || 25 ! 24 || 36 || 32 |- ! Opkomst ! 41% ! 39% || 47% || 43% ! 48% || 58% || 55% ! 50% || 57% || 48% ! 60% || 51% || 62% ! 58% || 55% || 86% |- |} ¹ 1966-1986: CPN, PPR, PSP + SAP, 1990: GL + SAP ² 1966-1970: ARP, CHU + KVP, 1966: CHU (3) niet in college ³ 1966-1974: alleêne SGP, 1978-2018: SGP + CU (1978-1998: CU = GPV + RPF), 2022-2006: alleêne CU ⁴ 1986: Centrumpartij == Burhemeêsters == Burhemeêsters van Rotterdam sins 1811.<ref>[https://www.geni.com/projects/Burgemeesters-van-Rotterdam/7787 Geni]</ref> {| class="prettytable vatop" |- ! tied || naem || partie / stroômieng || opmerkienge |- | 1811 - 1813 | Willem Suermondt | | maire |- | 1813 - 1824 | Johan François van Hogendorp van Heeswijk | orangist | |- | 1824 - 1845 | Marinus Cornelis Bichon van IJsselmonde | | |- | 1845 - 1866 | Johan Frederic Hoffmann | conservaetief | |- | 1866 - 1881 | Joost van Vollenhoven | liberaol | |- | 1881 - 1891 | Sjoerd Vening Meinesz | liberaol | |- | 1891 - 1893 | Petrus Lycklama à Nijeholt | | |- | 1893 - 1906 | Frederik Bernard s'Jacob | liberaol | |- | 1906 - 1923 | Alfred Rudolph Zimmerman | ouw-liberaol | |- | 1923 - 1923 | Abraham van der Hoeven | [[CHU]] | waernemend |- | 1923 - 1928 | Johannes Wytema | | |- | 1928 - 1938 | Pieter Droogleever Fortuyn | [[LSP]] |- | 1938 - 1941 | Pieter Oud | [[VDB]] | 1933-1937 minister <br> 1935-1938 partieleider |- | 1941 - 1941 | Arie de Zeeuw | [[SDAP]] | waernemend |- | 1941 - 1945 | Frederik Müller | [[NSB]] | |- | 1945 - 1952 | Pieter Oud | VDB, [[PvdA]], [[VVD]] | 1948-1963 partieleider VVD |- | 1952 - 1965 | Gerard van Walsum | PvdA | 1946-1947 wetouwer van Rotterdam <br> 1948-1952 burhemeêster van [[Delft]] |- | 1965 - 1974 | Wim Thomassen | PvdA | 1958-1965 burhemeêster van [[Enschede]] |- | 1974 - 1981 | [[André van der Louw]] | PvdA | 1981-1982 minister |- | 1982 - 1998 | [[Bram Peper]] | PvdA | 1998-2000 minister |- | 1999 - 2008 | [[Ivo Opstelten]] | VVD | 1992-1999 burhemeêster van [[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]] <br> 2010-2015 minister |- | 2009 - 2024 | [[Ahmed Aboutaleb]] | PvdA | 2004-2007 wetouwer van [[Amsterdam]] |- | 2024 - noe | [[Carola Schouten]] | [[CU]] | 2017-2024 minister |} ==Trivia== * Een Zeêuws 'ezegde luujt: ''Rotterdam, daa kom nog gjîn goeie nond vâdaôn.'' * Rotterdam stoôt op plekke acht van vuulste lucht van Nederland.<ref>[https://www.ad.nl/binnenland/schiedam-en-rijswijk-ademen-de-meest-vervuilde-lucht-in-hoe-schoon-is-jouw-gemeente~a86b802d/ AD]</ref> * Rotterdam stoôt op plekke twi van misdaedigste gemeênte van Nederland.<ref>[https://www.rijnmond.nl/nieuws/1976199/rotterdam-opnieuw-op-plek-2-meeste-misdrijven-maar-deze-gemeente-is-juist-bijzonder-veilig Rijnmond]</ref> * Rotterdam ei o a. een steêband mie den [[Vlaonderen|Vlaemse]] stad [[Antwerpen (gemeênte)|Antwerpen]], den [[Wallonië|Waelse]] stad [[Luuk (gemeênte)|Luuk]] en den [[Luxemburg (land)|Luxemburgse]] stad [[Esch-sur-Alzette]]. == Plaetjes == <gallery mode="packed" widths="150px" heights="150px"> Wilhelminapier.jpg|Wulleminapiere Rotterdam Erasmusbrug Kop van Zuid 20050928 40201.JPG|Kop van Zuud Rotterdam skyline.jpg|De skyline van Rotterdam Rotterdam NationaleNederlanden.jpg|Gebouw Delftse Poôrte Rotterdam met Euromast.jpg|Euromast en ventilaosiegebouw Maestunnel potlood-kubus2.jpg|Bibliotheek (''Stofzuiger''), Blaektoren (''Het Potload'') en de Kubusweuniengen Rotterdam Nieuwbouw op Zuid.jpg|Gezicht op de nieuwbouw in Rotterdam-Zuud Montevideo 2010.JPG|Montevideo Rotterdam vanbrienenoord brug.jpg|Van Brienenoôrdbrugge 513763 Stadhuis.jpg|Staduus StadionFeyenoord.jpg|Voebalstaedion Feyenoord Erasmus Universiteit.jpg|Erasmus Universiteit Rotterdam Pays-Bas Rotterdam Sint-Laurenskerk Portail Ouest - panoramio (1).jpg|Groôte of Sint-Laurenskerke Rotterdam - Oude of Pilgrimvaderskerk (2).jpg|Pelgrimvaerskerke (Delfsaeven) Rotterdam hillegondakerk.jpg|Hillegondakerke (Hillegersberg) </Gallery> == Bekende inweuners == {{div col|cols=2}} * [[Hette Abma]], predikant en politicus * [[Stephan van Baarle]], politicus (raedslid) * [[Gert van den Berg]], politicus * [[Harald Bergmann]], politicus (veuzitter Rotterdam Centrum) * [[Herman den Blijker]], kok * [[Henri Bontenbal]], politicus * [[Ingrid Coenradie (PVV)]], politicus (raedslid) * [[Gerard Cox]], zanger, acteur en cabaretier * [[Gerben Dijksterhuis]], politicus * [[Jo Dumon Tak]], kunstschilder * [[Joost Eerdmans]], politicus (wetouwer) * [[Desiderius Erasmus]], theoloog en filosoof * [[Pim Fortuyn]], schriever en politicus (raedslid) * [[Joan Franka]], zangeres * [[Dirk de Geer]], journalist en politicus (premier, raedslid) * [[Dieke van Groningen]], ongernemer en politicus (raedslid) * [[Herman Heijermans]], toneêlschriever * [[Willem Jan op 't Hof]], predikant en theoloôg * [[Jan de Hoop]], nieuwsleêzer * [[Hugo de Jonge]], politicus (wetouwer) * [[Vincent Karremans]], ongernemer en politicus (wetouwer) * [[Barbara Kathmann]], politicus (wetouwer) * [[Gerrit Hendrik Kersten]], predikant en politicus * [[Wouter Kolff]], politicus * [[Tunahan Kuzu]], presentator en politicus (raedslid) * [[Ruud Lubbers]], ongernemer en politicus (premier) * [[Joseph Luns]], diplomaet en politicus * [[Barry Madlener]], maekelaer en politicus (raedslid) * [[Frans Mallan]], predikant en politicus * [[Yvonne van Mastrigt]], pliesiefunctionaoris en politicus (veuzitter Iesselmonde) * [[Edson Olf]], politicus (wiekraedslid) * [[Cees Pille]], politicus (wiekraedslid) * [[Koos Schouwenaar]], marineofficier en politicus * [[Koen Schuiling]], politicus * [[Ronald Sørensen]], leraer en politicus (raedslid) * [[Jan Willem Stikkers]], priester-predikant * [[Cornelis Tromp]], admiraol * [[Henk de Vree]], ongernemer en politicus * [[David van Weel]], diplomaet en politicus * [[Tjerk Westerterp]], politicus * [[Gert van Zwieten]], militair en politicus {{div col end}} ==Zie ok== {{div col|cols=3}} * [[Bergsche Plassen]] * [[Blaek]] * [[Boômpjes]] * [[Coôlsingel]] * [[De Kuup]] * [[Delfsaeven]] * [[Erasmus Universiteit Rotterdam]] * [[Erasmusbrugge]] * [[Essalammoskeê]] * [[Euromast]] * [[Excelsior]] * [[Feyenoord]] * [[Hillegersberg]] * [[Hofplein]] * [[Kaetendrecht]] * [['t Kasteêl]] * [[Kop van Zuud]] * [[Kraeliengen (Rotterdam)|Kraeliengen]] * [[Kraeliengse Bos]] * [[Kraeliengse Plas]] * [[Laurenskerke]] * [[Maesboulevard]] * [[Maestunnel]] * [[Nieuwe Maes]] * [[Noôrdereiland]] * [[Oek van 'Olland]] * [[Pernis]] * [[Rotte]] * [[Rotterdam Lienker Maesoever]] * [[Rotterdam Rechter Maesoever]] * [[Rotterdam-Zuud]] * [[Sparta]] * [[Stad'uus van Rotterdam]] * [[Stadion Woudestein]] * [[Station Rotterdam Centraol]] * [[Synagoge ABN Davidsplein]] * [[Van Brienenoôrdbrugge]] * [[Wullemsbrugge]] {{div col end}} == Noôten == {{div col|cols=2}} <references/> {{div col end}} == Lienks nae buten == {{div col|cols=2}} * [https://www.rotterdam.nl/ Gemeênte] * [https://web.archive.org/web/20231206183406/https://plaatsengids.nl/rotterdam Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/gemeente/rotterdam/ AlleCijfers] * [https://historiek.net/thema/rotterdam/ Historiek] * [https://www.geschiedenisvanzuidholland.nl/verhalen/verhalen/de-geschiedenis-van-rotterdam-het-verhaal-dat-iedere-rotterdammer-moet-kennen/ Geschiedenis van Zuid-Holland] - Rotterdam * [https://www.roterodamum.nl/over-roterodamum/onstaansgeschiedenis/# Roterodamum] (tiedlien) * [https://www.geschiedenisextra.nl/nl/thema-rotterdam.htm GeschiedenisExtra] * [https://www.rotterdamsballonnenbedrijf.nl/blog/vragen-rotterdam Rotterdams Balonnenbedrijf] (feiten) * [https://stadsarchief.rotterdam.nl/ Stadsarchief Rotterdam] * [https://www.deoudrotterdammer.nl/ De Oud-Rotterdammer] Nieuws: * [https://www.ad.nl/rotterdam Algemeen Dagblad] * [https://www.rijnmond.nl/lokaal/rotterdam Rijnmond] * [https://www.dehavenloods.nl/ De Havenloods] {{div col end}} {{Provincie Zuud-'Olland}} [[Categorie:Rotterdam| ]] [[Categorie:Stad in Zuud-'Olland]] notmn0mmottj5eklepbko2pjz6tt2iu 0 4838 178401 163900 2026-05-13T14:00:16Z Orpers 15791 /* Aore vorzieninge */ 178401 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:BAG woonplaatsen - Gemeente Terneuzen.png|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Axel - Gregorius de Grotekerk 1.jpg|thumb|Gregorius de Groôtekerke]] [[Plaetje:Terneuzen-Axel, het voormalige gemeentehuis GM-0715WN005 IMG 6734 2023-06-07 14.26.jpg|thumb|[[Staduus]] van Aksel]] [[Plaetje:Terneuzen-Axel, NH kerk GM-0715WN004 IMG 6724 2023-06-07 14.13.jpg|thumb|Aksel, Ervormde Kerke]] [[Plaetje:Overzicht van de plaats Axel vanaf hooggelegen punt - Axel - 20026547 - RCE.jpg|thumb|Aksel van boven in de jaoren '30]] '''Aksel''' (Nederlands: ''Axel'') is een stad in [[Zeêuws-Vlaonderen]], in de [[Terneuzen (gemeênte)|gemeênte Terneuzen]]. Op 1 jannewarie 2024 ao Aksel 7.845 inwòòners, 3.890 manne en 3.955 vrouwe. Toet 2003 was 't een eige gemeênte. Aksel is 3.649 ektaore groot, waorvan 160 ? ektaore bosgebied. De bevolkienge is, ongeweun vò Zeêland, in meerder'eid [[katteliek]]. Deze vestiengstad et tijjes de [[Tagtigjarige Oôrlog]] flienk geleeje. Ook [[Twidde Waereldoôrlog]] et diepe spòòre agter gelaote. Aksel wit zich nu veilig omriengd dur polders, de Akselse kreek en de Gròòte kreek. Aksel is 'elegen in het [[Land van Aksel]]. Terneuzen lag oorspronk’luk ok in ‘t Assenederambacht en in [[1572]] wier’n ut Akselèrs, toe wier ut bie ’t Akselerambacht 'evoegd. De veruûziêng van ’t eêne ambacht næ ’t ând’re viel bie die Terneuzenèrs nie in de ghoeie smaek. Dâttâ mae tot 1584 was deê niks ter zaeke. Dus vanaf die tied bestæt er â un vrieviêng tuss’n Terneuzen en Aksel. Dæ was toen â spræke van afghunst en rivaliteit tussen de twee plèkk’n. De stadsrechten van Terneuzen wiêr’n op 23 april 1584 verleênd. De inweuners van Aksel worre Eêrpelkappers 'enoemd, die bijnaom daanke ze aon ut feit da ze vroeger na den aordappeloogst met der 'kapper' (schoffel) naor ut veld trokke in den 'oop nog wa 'erpels' (aordappeulen) te vinde. Ut beeld ''De Eêrpelkapper'' erinnert daor nog aon. In de Twidde Waereldoôrlog wier Aksel bevrijd deu [[Poôl'n|Poôlse]] troepen onger leiding van kolonel Szydlowski. Een antal straetnaemen in de stad, Polenstraet, Generaal Maczekstraet, Generaal Sikorskistraet en het Szydlowskiplein 'erinneren 'ier nog an. ==Omschrievieng== Op kultureel gebied is er in Aksel vee te beleve. In ut streekmuseum ut [[Land van Aksel]] is een verzaomelieng klederdragte en sieraaje te zien. De begaone grond van de waotertòòre in Aksel is omgetòòverd tot een ekspositieruimte meej wiesselende tentoonstellienge. Verrugeet voral uw verrekieker nie mee te nemen: vanaf de zestig meter oge waotertòòre et u een pragtig versnoet over de wijde omgeving. Bij voldoende wiend draoit de Akselse meule uit [[1750]] op zaoterdaoge. Het meel wor dur de Akselse bakkers gebruukt om ut over'eerlijke meulenbrood te bakke. Ook kunstlief'ebbers kunne der aart op'aole in Aksel. Ut meest opvallende kunstpròòjekt in den stad is van an deij. Zijn beelde en ook aandere kunstobkekte en skulpture, kleeje de stad prettig aon. Buite de bebouwde kom ligt ut 160 ha gròòte natuurgebied Smitsschorre. een deel daorvan is uitgeroepe tot kunstbos met laandschapskunst van zo'n twaolf kunstenaors. bòòvendien bevinden zich in di bosgebied een golfbaon, een zweefvliegveld en een motorkrosssierkuit. Naost deze kunst en kultuur staot Aksel bekend om de zaoterdagse weekmart en ut leutige wienkelaonbod. Ok is ut aongenaom vertoeeve in één van de orekaogelegen'ede en op de gezellige terrasse. ==Klederdracht== Nog vee beet'r dan an de taol, ku-j' an da klêêderdracht mèrk'n dat 't [[Land van Aksel]] en [[Walcheren|Walcher'n]] noga vee mee mekaore te maok'n aod'n. A-je da vergeliikt zóó rond [[1860]], dan is t'r nie vee verschil tuss'n. Teeh'n [[1900]] veranderd'n da, wan toen begonn'n in 't Land van Aksel de bekende „vleugels" te groej'n toe boov'n udder 'óófd en de móóje kleur'n verdween'n: 't wier sagjes-an ammao zwart. De R.K.-mèns'n, die in 't Land van Axel waor'n komm'n weun'n 'iêw'n udder eih'n taol en klêêderdracht. Gevolg: Katholieke mèns'n gieng'n nóóit op udder boers! Van d'n Axels'n dracht is noe óók nie vee méér oov'r. Je moed a-gauw naor 'n ''Boerekaomer'' gaon, om d'r nog iets van te zien. Allêên bi biizondere geleeh'nt'eed'n óór'n de móóje ouwe spull'n nog wel's uut 't kammenet g'aold. Jammer, dad êêl wa van d'n opschik die a t'r bii óórd'n, via opkóópers, nao 't buut'n land ver'uusd is! Mao, jao, da's mee d'n oorlog van vêêrtiêne begonn'n. Je kón da goed moeil'k krieh'n; 't wier êêl diere en dan kost 'aost gêên mens 't mêê maok'n. Bij de mann'n begon da. Eest verdween 't êên-tièntje. Boeremannen mee 'n burgse pet op, da was d'êêste step in de verkeerde richtieng. De „confectie" sloog toen z'n slag. Da was noga wa goedkóóper en óók vee makkel'ker. Allêên voeld'n je 't êè'st 'aost nie of a je wad an je liif ao. Wem, da was nogal's 'n verschil mee 'n bommezii'n broek, 'n laokense rok, en zóó! Mao, 't gieng wè deu! De vrouwelieng'n iêw'n wa méér an udder dracht vast. In, laot'n me maor êêrl'k ziin: kléêr'n maok'n de man, mao vooral de vrouwe. Knappe boeredochters, die a dan laoter óók op z'n burgs gieng'n, dao was „nie vee méér èm". In mee d'n [[Twidde Wereldoorlog|oorlog van '40-'45]] was 't êêmao afgelóóp'n. Klêêremaokers die a boeregoed konn'n maok'n, waor'n d'r biinao nie mêê. Je kon da goe óók nie mêê krieh'n. In wiên kon d'r nog 'n trekmutse opdoên?,Gao zóó mao deu! Gelukk'g bin d'r mèns'n, die d'r nog éêl wa van weet'n. Wan die klééderdracht was eingel'k juust zóó iets biizonders. Dan moet'n m' óók 's kiik'n deu wiên a da goed g'drooh'n wier. Wan, dao was tenslotte 'n onderscheid in stand: óók bii de boer'n. Juust dao! Je most kunn'n zien, dat 'r tuss'n gróóte boer'n, keuterboertjes in èrrebeij'rs 'n êêl gróót verschil was. Dad 'óórd'n óók zóó! De gedachte was: je moe laot'n zien, wiên a je ziit. De verschil zat naotuurl'k óók in de stof waovan de kléêr'n gemaokt waor'n, mao toch voornaomel'k in d'n opschik, die a t'r an 'ieng. En omda uutpotrett'n (fotograferen) d'r bii d'èrrebeij'rs nog nie bii was, bin die ouwe footoos óók van die jongere boer'n in boerinn'n. Dad ei 't voordeel, da me zoodoende de mooiste dieng'n nog goed kunn'n zien. ==Bêêtekampanje== De bêêtekampanje was d'n tiid ad in [[Sas]] de suukerfebriek'n draojd'n. 't Gieng dus nie oov'r „koebêêt'n", maor ovv'r 'suukerbêêt'n'. Die most'n nao de fabriek in Sas gebrocht 'óór'n (dao waor'n toen zelf twêê fabriek'n in Sas). Da kon dus mee d'n trein, d'n tram of de bóót vèn de Sassieng'n. Eél vee wiêr'n d'r gelaoj'n op de staosie an de Kiikuut. Mao dao waor'n ze nog nie. Bêêt'n steek'n was a van 't zwaorste en vuulste wérk dat'r was! Je kon d'r 'n aorege sent mee verdiên'n, wan 't gieng nie in daggell'n, mao bii de roe of bii 't gemet (=300 roeden, 44 è. 56 ca). De vrouwelieng'n deej'n eev'n goed mee: kropp'n kapp'n. Die mèns'n waor'n dan modder in slik van kop toe têên. In de boerejongers, die de bêêt'n van 't land aold'n zaog'n óók af óór. In nie te vergeet'n: de perr'n! Mee vierr pèrr'n (soms we zesse!) voo de waog'n, mee de waojspaon'n d'r op, wier noem'n. De wegt dreef óók a-gauw van de taoje modder. Eingel'k most'n de boerejongers voor as ze van 't land waor'n êêrst de wiel'n schóónmaok'n: mao da was gêên doen!. Dan reej'n ze nao de stasie. In dien tiid kon je echt nie mêêr op de wegt komm'n. 'An de stasie stieng de „bêêteploeg" gerêêd om de waog'ns te loss'n, óf direkt in de waggon, óf op 'n gróót'n 'óóp. De „bêêteploeg" was 'n vaste klub èrrebij'rs, die da wérk ieder jaor deej'n, in dan wee nao d'n boer gieng'n. 't Was zwaor wérk mee die gróóte béêteriek'n, mao 't wier goed betaold. De waog'n wier vol op de weekbrugge gereej'n in a-t-ie leeg was wee gewoog'n. ==Volksverhael== Daar op 'et Spui (onger Aksel) daar lagen bij 'nen boer de koebêêten die 'an voor zaad geplant waren den anderen merrent ammaal deur mekaar, en snachts dan stongen de laketten te slaan. Dan gingen z'uit 'ulder bed en 'an ze gingen kijken, dan waren ze dicht, en en ze waren nog nie in 'ulder bed, dan stongen ze wêêral te slaan. 't Was daar altijd wà'. De knechten die sliepen op de kluis en z' 'ôôrden de schôôven deur de schuur vliegen, maar 'an ze gingen kijken, zagen ze niks niemer. Amèts 'ôôrden ze geld tellen, êên, twêê, drie, vier; maar 'an ze gingen kijken, dan wast er niks te zien, en pas waren ze trug, dan begost 'et wêêr. En 't gebeurden ôôk dikkels savens 'an ze de pjaerden op stal dejen, dat er 'n wit pjaerd mee kwam gelôôpen, maar 'an ze 't wouen binnen, dan was 'et weg. == Verkeer== *Toet an [[1951]] ao de stad een eihen [[station Aksel|spoorstation Aksel]]. Bij ut buurtschap [[Schaopebout]], net buite aksel, zien we ut spoorwegviadukt uit [[1912]]. Ut viadukt vormt de laotste tastbaore 'erinnerieng aon de vormalige spoorlijn tusse Mechele en Terneuze. Deze verbiending speulde een belangrijke rol bij de iendustrialisaosie van de kanaolzòòne. ==Rieksmonumenten== * Boerderij aon de Langeweg 9 * Boerderij aon de Nuuwendijk 90 * Akselse kòòremeule aon de Meulenstraot 72 * Woon'uis/schuur aon Margrette 1 * Woon'uis/bakkeet/zòòmerwoning aon Margrette 2 * Funderieng kasteel aon de Burgtlaon/'Ofplein * Boerderij aon de Eerste Verkortieng 10 * Woon'uis aon de Mart 2 * Waotertòòre aon Kienderdijk 2 * Woon'uis aon de Stasjoonstraot 3 == Sport == *Ballet: **Balletschole Petrella Lion *Tennis: **TV Axel *Voebal: **[[VV Axel]] **[[AZVV]] **[[JVAB]] *Volleybal: **Voorwaarts *Zwemmen **[[ZV De Otters]] *Basketbal: **Voorwaarts (heren 1 en jeugd) *Paeresport *Boôgschieten *Vissen **GOA (Geduld Overwint Alles) *Golfen **GV De Woeste Kop *Bridge **BC Axel *Zweêfvliegen **EZAC (Eerste Zeeuwse Aero Club) *Turnen **Voorwaarts Axel *Motorcross ** RES Axel ==Scholen== * Gaspar van der eyde streekschool (gereformeerd) * Prienses marijkeschool (òòpenbaor) * St. aantonius (rooms-kat'oliek) * De waraande (pròòtestaants-griestelijk) ==Aore vorzieninge== {{div col|cols=3}} * Bedrieventerreinen * begraofplaots * Bibliotheek * brandweêr * bus'altes * kampieng * Cultureel centrum * Durpsbos * foto- en radio museum * Golfterrein * Feêstruumte * 'oreka * 'otels * Kerken * kienderopvang * Meule * Motorcrossterrein * museum ut laand van aksel * peuterspeulzaol * Politiepost * postaogetschap * Speelgelegenheden * Sportgelegenheden * sport'al * supermarte * Volkstunen * weekmart * wandel- en fietsroetes * Wienkels * woonwaogesentrum * Zorgcentrum * zwembad (òòpenlugt) * Zweêfvliegveld {{div col end}} == Weêtenswaordigheên== De gemeêntevlahhe van Aksel is in een baon om de [[aerde|aorde]] ewist. [[Lodewijk van den Berg]], eboren te [[Sluuskille]], nam de vlahhe mee de ruumte in op um z'n missie mee de [[Spaceshuttle Challenger]]. == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20240608060542/https://www.plaatsengids.nl/axel Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/woonplaats/axel/ AlleCijfers] * [https://web.archive.org/web/20120102160207/http://www.axel.nl/welkom Site van de ongernemersvereniging in Aksel] * [https://web.archive.org/web/20120711022249/http://www.axel.nl/historie/geschiedenis Geschiedenisse van Aksel] * [https://web.archive.org/web/20120602023847/http://www.axel.nl/recreatie/streekmuseum Streekmuseum 'Het Land van Aksel'] * [http://www.landvanaxel.eu/ Website mee informaosie over Aksel] {{Navigatie gemeênte Terneuzen}} {{Navigatie Zeêuwse steden}} [[Categorie:Voormaelige gemeênte in Zeêland]] [[Categorie:Stad in Zeêuws-Vlaonderen]] [[Categorie:Terneuzen]] fx15xoqmcpli49bgm29z01yflg77iqz 178402 178401 2026-05-13T14:00:55Z Orpers 15791 /* Sport */ 178402 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:BAG woonplaatsen - Gemeente Terneuzen.png|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Axel - Gregorius de Grotekerk 1.jpg|thumb|Gregorius de Groôtekerke]] [[Plaetje:Terneuzen-Axel, het voormalige gemeentehuis GM-0715WN005 IMG 6734 2023-06-07 14.26.jpg|thumb|[[Staduus]] van Aksel]] [[Plaetje:Terneuzen-Axel, NH kerk GM-0715WN004 IMG 6724 2023-06-07 14.13.jpg|thumb|Aksel, Ervormde Kerke]] [[Plaetje:Overzicht van de plaats Axel vanaf hooggelegen punt - Axel - 20026547 - RCE.jpg|thumb|Aksel van boven in de jaoren '30]] '''Aksel''' (Nederlands: ''Axel'') is een stad in [[Zeêuws-Vlaonderen]], in de [[Terneuzen (gemeênte)|gemeênte Terneuzen]]. Op 1 jannewarie 2024 ao Aksel 7.845 inwòòners, 3.890 manne en 3.955 vrouwe. Toet 2003 was 't een eige gemeênte. Aksel is 3.649 ektaore groot, waorvan 160 ? ektaore bosgebied. De bevolkienge is, ongeweun vò Zeêland, in meerder'eid [[katteliek]]. Deze vestiengstad et tijjes de [[Tagtigjarige Oôrlog]] flienk geleeje. Ook [[Twidde Waereldoôrlog]] et diepe spòòre agter gelaote. Aksel wit zich nu veilig omriengd dur polders, de Akselse kreek en de Gròòte kreek. Aksel is 'elegen in het [[Land van Aksel]]. Terneuzen lag oorspronk’luk ok in ‘t Assenederambacht en in [[1572]] wier’n ut Akselèrs, toe wier ut bie ’t Akselerambacht 'evoegd. De veruûziêng van ’t eêne ambacht næ ’t ând’re viel bie die Terneuzenèrs nie in de ghoeie smaek. Dâttâ mae tot 1584 was deê niks ter zaeke. Dus vanaf die tied bestæt er â un vrieviêng tuss’n Terneuzen en Aksel. Dæ was toen â spræke van afghunst en rivaliteit tussen de twee plèkk’n. De stadsrechten van Terneuzen wiêr’n op 23 april 1584 verleênd. De inweuners van Aksel worre Eêrpelkappers 'enoemd, die bijnaom daanke ze aon ut feit da ze vroeger na den aordappeloogst met der 'kapper' (schoffel) naor ut veld trokke in den 'oop nog wa 'erpels' (aordappeulen) te vinde. Ut beeld ''De Eêrpelkapper'' erinnert daor nog aon. In de Twidde Waereldoôrlog wier Aksel bevrijd deu [[Poôl'n|Poôlse]] troepen onger leiding van kolonel Szydlowski. Een antal straetnaemen in de stad, Polenstraet, Generaal Maczekstraet, Generaal Sikorskistraet en het Szydlowskiplein 'erinneren 'ier nog an. ==Omschrievieng== Op kultureel gebied is er in Aksel vee te beleve. In ut streekmuseum ut [[Land van Aksel]] is een verzaomelieng klederdragte en sieraaje te zien. De begaone grond van de waotertòòre in Aksel is omgetòòverd tot een ekspositieruimte meej wiesselende tentoonstellienge. Verrugeet voral uw verrekieker nie mee te nemen: vanaf de zestig meter oge waotertòòre et u een pragtig versnoet over de wijde omgeving. Bij voldoende wiend draoit de Akselse meule uit [[1750]] op zaoterdaoge. Het meel wor dur de Akselse bakkers gebruukt om ut over'eerlijke meulenbrood te bakke. Ook kunstlief'ebbers kunne der aart op'aole in Aksel. Ut meest opvallende kunstpròòjekt in den stad is van an deij. Zijn beelde en ook aandere kunstobkekte en skulpture, kleeje de stad prettig aon. Buite de bebouwde kom ligt ut 160 ha gròòte natuurgebied Smitsschorre. een deel daorvan is uitgeroepe tot kunstbos met laandschapskunst van zo'n twaolf kunstenaors. bòòvendien bevinden zich in di bosgebied een golfbaon, een zweefvliegveld en een motorkrosssierkuit. Naost deze kunst en kultuur staot Aksel bekend om de zaoterdagse weekmart en ut leutige wienkelaonbod. Ok is ut aongenaom vertoeeve in één van de orekaogelegen'ede en op de gezellige terrasse. ==Klederdracht== Nog vee beet'r dan an de taol, ku-j' an da klêêderdracht mèrk'n dat 't [[Land van Aksel]] en [[Walcheren|Walcher'n]] noga vee mee mekaore te maok'n aod'n. A-je da vergeliikt zóó rond [[1860]], dan is t'r nie vee verschil tuss'n. Teeh'n [[1900]] veranderd'n da, wan toen begonn'n in 't Land van Aksel de bekende „vleugels" te groej'n toe boov'n udder 'óófd en de móóje kleur'n verdween'n: 't wier sagjes-an ammao zwart. De R.K.-mèns'n, die in 't Land van Axel waor'n komm'n weun'n 'iêw'n udder eih'n taol en klêêderdracht. Gevolg: Katholieke mèns'n gieng'n nóóit op udder boers! Van d'n Axels'n dracht is noe óók nie vee méér oov'r. Je moed a-gauw naor 'n ''Boerekaomer'' gaon, om d'r nog iets van te zien. Allêên bi biizondere geleeh'nt'eed'n óór'n de móóje ouwe spull'n nog wel's uut 't kammenet g'aold. Jammer, dad êêl wa van d'n opschik die a t'r bii óórd'n, via opkóópers, nao 't buut'n land ver'uusd is! Mao, jao, da's mee d'n oorlog van vêêrtiêne begonn'n. Je kón da goed moeil'k krieh'n; 't wier êêl diere en dan kost 'aost gêên mens 't mêê maok'n. Bij de mann'n begon da. Eest verdween 't êên-tièntje. Boeremannen mee 'n burgse pet op, da was d'êêste step in de verkeerde richtieng. De „confectie" sloog toen z'n slag. Da was noga wa goedkóóper en óók vee makkel'ker. Allêên voeld'n je 't êè'st 'aost nie of a je wad an je liif ao. Wem, da was nogal's 'n verschil mee 'n bommezii'n broek, 'n laokense rok, en zóó! Mao, 't gieng wè deu! De vrouwelieng'n iêw'n wa méér an udder dracht vast. In, laot'n me maor êêrl'k ziin: kléêr'n maok'n de man, mao vooral de vrouwe. Knappe boeredochters, die a dan laoter óók op z'n burgs gieng'n, dao was „nie vee méér èm". In mee d'n [[Twidde Wereldoorlog|oorlog van '40-'45]] was 't êêmao afgelóóp'n. Klêêremaokers die a boeregoed konn'n maok'n, waor'n d'r biinao nie mêê. Je kon da goe óók nie mêê krieh'n. In wiên kon d'r nog 'n trekmutse opdoên?,Gao zóó mao deu! Gelukk'g bin d'r mèns'n, die d'r nog éêl wa van weet'n. Wan die klééderdracht was eingel'k juust zóó iets biizonders. Dan moet'n m' óók 's kiik'n deu wiên a da goed g'drooh'n wier. Wan, dao was tenslotte 'n onderscheid in stand: óók bii de boer'n. Juust dao! Je most kunn'n zien, dat 'r tuss'n gróóte boer'n, keuterboertjes in èrrebeij'rs 'n êêl gróót verschil was. Dad 'óórd'n óók zóó! De gedachte was: je moe laot'n zien, wiên a je ziit. De verschil zat naotuurl'k óók in de stof waovan de kléêr'n gemaokt waor'n, mao toch voornaomel'k in d'n opschik, die a t'r an 'ieng. En omda uutpotrett'n (fotograferen) d'r bii d'èrrebeij'rs nog nie bii was, bin die ouwe footoos óók van die jongere boer'n in boerinn'n. Dad ei 't voordeel, da me zoodoende de mooiste dieng'n nog goed kunn'n zien. ==Bêêtekampanje== De bêêtekampanje was d'n tiid ad in [[Sas]] de suukerfebriek'n draojd'n. 't Gieng dus nie oov'r „koebêêt'n", maor ovv'r 'suukerbêêt'n'. Die most'n nao de fabriek in Sas gebrocht 'óór'n (dao waor'n toen zelf twêê fabriek'n in Sas). Da kon dus mee d'n trein, d'n tram of de bóót vèn de Sassieng'n. Eél vee wiêr'n d'r gelaoj'n op de staosie an de Kiikuut. Mao dao waor'n ze nog nie. Bêêt'n steek'n was a van 't zwaorste en vuulste wérk dat'r was! Je kon d'r 'n aorege sent mee verdiên'n, wan 't gieng nie in daggell'n, mao bii de roe of bii 't gemet (=300 roeden, 44 è. 56 ca). De vrouwelieng'n deej'n eev'n goed mee: kropp'n kapp'n. Die mèns'n waor'n dan modder in slik van kop toe têên. In de boerejongers, die de bêêt'n van 't land aold'n zaog'n óók af óór. In nie te vergeet'n: de perr'n! Mee vierr pèrr'n (soms we zesse!) voo de waog'n, mee de waojspaon'n d'r op, wier noem'n. De wegt dreef óók a-gauw van de taoje modder. Eingel'k most'n de boerejongers voor as ze van 't land waor'n êêrst de wiel'n schóónmaok'n: mao da was gêên doen!. Dan reej'n ze nao de stasie. In dien tiid kon je echt nie mêêr op de wegt komm'n. 'An de stasie stieng de „bêêteploeg" gerêêd om de waog'ns te loss'n, óf direkt in de waggon, óf op 'n gróót'n 'óóp. De „bêêteploeg" was 'n vaste klub èrrebij'rs, die da wérk ieder jaor deej'n, in dan wee nao d'n boer gieng'n. 't Was zwaor wérk mee die gróóte béêteriek'n, mao 't wier goed betaold. De waog'n wier vol op de weekbrugge gereej'n in a-t-ie leeg was wee gewoog'n. ==Volksverhael== Daar op 'et Spui (onger Aksel) daar lagen bij 'nen boer de koebêêten die 'an voor zaad geplant waren den anderen merrent ammaal deur mekaar, en snachts dan stongen de laketten te slaan. Dan gingen z'uit 'ulder bed en 'an ze gingen kijken, dan waren ze dicht, en en ze waren nog nie in 'ulder bed, dan stongen ze wêêral te slaan. 't Was daar altijd wà'. De knechten die sliepen op de kluis en z' 'ôôrden de schôôven deur de schuur vliegen, maar 'an ze gingen kijken, zagen ze niks niemer. Amèts 'ôôrden ze geld tellen, êên, twêê, drie, vier; maar 'an ze gingen kijken, dan wast er niks te zien, en pas waren ze trug, dan begost 'et wêêr. En 't gebeurden ôôk dikkels savens 'an ze de pjaerden op stal dejen, dat er 'n wit pjaerd mee kwam gelôôpen, maar 'an ze 't wouen binnen, dan was 'et weg. == Verkeer== *Toet an [[1951]] ao de stad een eihen [[station Aksel|spoorstation Aksel]]. Bij ut buurtschap [[Schaopebout]], net buite aksel, zien we ut spoorwegviadukt uit [[1912]]. Ut viadukt vormt de laotste tastbaore 'erinnerieng aon de vormalige spoorlijn tusse Mechele en Terneuze. Deze verbiending speulde een belangrijke rol bij de iendustrialisaosie van de kanaolzòòne. ==Rieksmonumenten== * Boerderij aon de Langeweg 9 * Boerderij aon de Nuuwendijk 90 * Akselse kòòremeule aon de Meulenstraot 72 * Woon'uis/schuur aon Margrette 1 * Woon'uis/bakkeet/zòòmerwoning aon Margrette 2 * Funderieng kasteel aon de Burgtlaon/'Ofplein * Boerderij aon de Eerste Verkortieng 10 * Woon'uis aon de Mart 2 * Waotertòòre aon Kienderdijk 2 * Woon'uis aon de Stasjoonstraot 3 == Sport == {{div col|cols=2}} *Ballet: **Balletschole Petrella Lion *Tennis: **TV Axel *Voebal: **[[VV Axel]] **[[AZVV]] **[[JVAB]] *Volleybal: **Voorwaarts *Zwemmen **[[ZV De Otters]] *Basketbal: **Voorwaarts (heren 1 en jeugd) *Paeresport *Boôgschieten *Vissen **GOA (Geduld Overwint Alles) *Golfen **GV De Woeste Kop *Bridge **BC Axel *Zweêfvliegen **EZAC (Eerste Zeeuwse Aero Club) *Turnen **Voorwaarts Axel *Motorcross ** RES Axel {{div col end}} ==Scholen== * Gaspar van der eyde streekschool (gereformeerd) * Prienses marijkeschool (òòpenbaor) * St. aantonius (rooms-kat'oliek) * De waraande (pròòtestaants-griestelijk) ==Aore vorzieninge== {{div col|cols=3}} * Bedrieventerreinen * begraofplaots * Bibliotheek * brandweêr * bus'altes * kampieng * Cultureel centrum * Durpsbos * foto- en radio museum * Golfterrein * Feêstruumte * 'oreka * 'otels * Kerken * kienderopvang * Meule * Motorcrossterrein * museum ut laand van aksel * peuterspeulzaol * Politiepost * postaogetschap * Speelgelegenheden * Sportgelegenheden * sport'al * supermarte * Volkstunen * weekmart * wandel- en fietsroetes * Wienkels * woonwaogesentrum * Zorgcentrum * zwembad (òòpenlugt) * Zweêfvliegveld {{div col end}} == Weêtenswaordigheên== De gemeêntevlahhe van Aksel is in een baon om de [[aerde|aorde]] ewist. [[Lodewijk van den Berg]], eboren te [[Sluuskille]], nam de vlahhe mee de ruumte in op um z'n missie mee de [[Spaceshuttle Challenger]]. == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20240608060542/https://www.plaatsengids.nl/axel Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/woonplaats/axel/ AlleCijfers] * [https://web.archive.org/web/20120102160207/http://www.axel.nl/welkom Site van de ongernemersvereniging in Aksel] * [https://web.archive.org/web/20120711022249/http://www.axel.nl/historie/geschiedenis Geschiedenisse van Aksel] * [https://web.archive.org/web/20120602023847/http://www.axel.nl/recreatie/streekmuseum Streekmuseum 'Het Land van Aksel'] * [http://www.landvanaxel.eu/ Website mee informaosie over Aksel] {{Navigatie gemeênte Terneuzen}} {{Navigatie Zeêuwse steden}} [[Categorie:Voormaelige gemeênte in Zeêland]] [[Categorie:Stad in Zeêuws-Vlaonderen]] [[Categorie:Terneuzen]] 3ofoeph38htxbd2gttlowe5cu6lh5on 0 4857 178411 170641 2026-05-13T14:18:26Z Orpers 15791 178411 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Armadilloniscus ellipticus (YPM IZ 077355).jpeg|thumb|''Armadilloniscus ellipticus'']] Een '''Zeuge''' ([[Hollans]]: ''Pissebed'', [[Latijn]]: ''Isopado'') is een schealdier wa voorneamelijk in zeê voo'komt. [[Categorie:Zeêuws]] [[Categorie:Beêst]] pg3h5cny49rvb8p004a57c9hqaqz96g 0 4864 178409 134692 2026-05-13T14:15:39Z Orpers 15791 178409 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Bloemen in een kruidenrijk, 'verwaarloosd' weiland.jpg|thumb|Vuulte]] '''Vuulte''' (Nederlands: ''onkruid'') binne ongewenste [[planten]] in [[blomen]] tussen 't gewas. [[Categorie:Natuur]] 5seindo0c5vqg6jpwdvmxencrww1gsw 0 4867 178413 170634 2026-05-13T14:19:22Z Orpers 15791 178413 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Maikaefer cutted.png|thumb|Een Schallebieter]] Een '''Schallebieter''' (Hollans:meikever) is een [[insekt]], oak wel bekend van het [[spreekwoord]]: Hie (of hur) blinkende as een Schallebieter. [[Categorie:Beêst]] db8567263le9hfjcujhqjvult99ek5t 0 5441 178410 146979 2026-05-13T14:17:07Z Orpers 15791 178410 wikitext text/x-wiki '''Taxonomie''' is de weêtenschap von 't indeêl'n. Taxonomie (''taxon'' is Grieks vò ''hroep'') verwies ni zoôwè de classificaotie von dieng'n as ni de methode die-a an de baosis stit von deêze classificaotie. Vriewè aolles kan taxonomisch wor'n inhedeêld: levende wezens, plant'nhemeênschapp'n, dieng'n, plêkk'n, gebeurtniss'n, enzoôveurt. [[Categorie:Taxonomie| ]] [[Categorie:Weêtenschap]] eszsmjztwr4urietx714sdckenp8x1j 0 6752 178537 176685 2026-05-14T11:10:24Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178537 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Cyprus topo.png|thumb|Topohrafische kaerte van 't eiland]] [[Plaetje:Chionistra winter 1.JPG|thumb|De Troodosberhen in de winter]] [[Plaetje:Petra tou romiou beach.jpg|thumb|right|220px|De [[Petra tou Romiou]], volgens de Griekse mytholohie deu Aphrodite neer'egooid in zeê]] [[Plaetje:Golden beach at sunset.jpg|thumb|right|Strange]] '''Cyprus''' is een land in een eiland in d'n Middelandse Zeê. D'n oôdstad is Nicosia. Het eiland telt 796.740 (2009) inweuners op een oppervlakte van 9.251 km². Ut noorden van 't land is sins [[1974]] deu [[Turkije]] bezet. Vroeher was 't land een kolonie van ut [[Vereênigd Konienkriek]]. D'r binne nog steeds twee Britse merienebasissen, vanwehe de straotegische lihhing. As gevolg iervan ried ut verkeer nog altied lienks. Sinds 2004 is Cyprus lid van den Europese Unie. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/cyprus/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Cyprus Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210109202203/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cyprus/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/cyprus/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/cyprus/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/cyprus/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=104 World Meteo. Org.] * [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/cyprus_nl Europese Unie] * [https://historiek.net/c/landen/cyprus/ Historiek] {{Azië}} {{Europa}} [[Categorie: Cyprus| ]] [[Categorie:Land]] [[Categorie:Eiland]] 1jkn53kzd0ldu8u8wckfa37t8oytt5d 0 6856 178609 178223 2026-05-14T11:39:37Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178609 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele = República del Equador |vlagge = Flag of Ecuador.svg |waepen = Coat of arms of Ecuador original version.svg |locaotie = Ecuador in its region.svg |taelen = [[Spaons]] |oôdstad = [[Quito]] |regeriengsvurm = [[Rippebliek]] |staetsoôd = [[Guillermo Lasso]] |regeriengsleider = Guillermo Lasso |religie = [[Christelijk]] 93% ([[roôms-katteliek]] 80%, [[protestants]] 11%) |km2 = 256.370 |pctwaeter = 5 |inweuners = 18.058.000 (2022) |dichteid = 70 |volkslied = Salve, Oh Patria |munte = Amerikaanse Dollar |valutacode = USD |tiedzoône = UTC-5 |j/n = nee |feêstdag = 10 auhustus |tld = ec |landcode = 593 |tel = EC }} '''Ecuador''' is een land in [[Zuud-Amerika]] 't a hrens an de lan'n [[Colombia]] in [[Peru]]. Den offisjele taele is Spaons en den oôdstad Quito. Tehenwoordige president is [[Guillermo Lasso]]. == Steden == De hoôdstad is [[Quito]]. De groôste stad van het land is [[Guayaquil]]. Ienkele aore steden zien: * [[Ambato (stad)|Ambato]] * [[Cuenca (Ecuador)|Cuenca]] * [[Esmeraldas (stad)|Esmeraldas]] * [[La Libertad (Ecuador)|La Libertad]] * [[Loja (stad)|Loja]] * [[Machala]] * [[Manta (Ecuador)|Manta]] * [[Nueva Loja]] * [[Puerto Bolivar]] * [[Puyo]] * [[Riobamba]] * [[San Lorenzo (Ecuador)|San Lorenzo]] == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/ecuador/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Ecuador Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210110072816/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ecuador World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/ecuador/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/ecuador/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/ecuador/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=137 World Meteo. Org.] {{Zuud-Amerika}} [[Categorie:Ecuador| ]] [[Categorie:Land]] km0sd6eikubzgby2cpkwuvysicwcddk 0 6899 178406 147709 2026-05-13T14:11:56Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178406 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Map NL - Schouwen-Duiveland - Schuddebeurs.png|thumb|Liggienge]] '''Schoddebozze''' (Nederlands: ''Schuddebeurs'') is een durp in de Zeêuwse gemeênte [[Schouwen-Duveland]]. Toe [[1961]] horende Schoddebozze toe de gemeênte [[Noordgouwe]], weernea het toe [[1997]] deel uutmaekende van de gemeênte [[Brouwes'aeven]]. De pleknaem komt van een gelieknaemige herberg (Schuddebeurs) die ier in de zeventiende eeuwe stong. == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20240328134838/https://www.plaatsengids.nl/schuddebeurs Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/buurt/schuddebeurs-schouwen-duiveland/ AlleCijfers] {{Navigatie gemeênte Schouwen-Duveland}} [[Categorie:Plekke op Schouwen-Duveland]] 90iecvrwml39r77h9dak2zbubwfn2yj 0 6953 178542 176864 2026-05-14T11:12:52Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178542 wikitext text/x-wiki [[plaetje:LocationIndia.png|thumb|Liggienge]] [[plaetje:India-CIA WFB Map.png|thumb|Kaerte]] [[plaetje:India topo big.jpg|thumb|Kaerte]] '''India''' (officieel de '''Republiek India''' ([[Hindi]]: भारत गणराज्य, ''Bhārat Gaṇarājya''), is een land in [[Azië]]. Mee ruum 1,4 miljard inweuners (2023) ist 't land mee de miste inweuners (vò [[China]]). Toe [[1947]] was 't land een ongerdeel van Brits-Indië. Ôodstad is [[Delhi]], de grooste steen binne Bombay en Calcutta. Mee [[Pakistan]] eit India een moeilijk verouding, d'r binne verscheie oorlogen mee evoerd. Een bekend bouwwerk in India is de [[Taj Mahal]]. Int noorn grens India an de Himalaya. De groôste godsdienst is het [[hindoeïsme]] == Zie ok == * [[Dravidische taelen]] * [[Gautama Boeddha]] * [[Zeêbeving Indische Oceaon 2004]] == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/india/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/India Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210318202107/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/india World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/india/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/india/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/india/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=66 World Meteo. Org.] * [https://historiek.net/c/landen/india/ Historiek] [[plaetje:Taj_Mahal_in_March_2004.jpg|links|thumb|Taj Mahal]] {{Azië}} [[Categorie:India| ]] [[Categorie:Land]] ae7oceje91cifj6wq5cw9e1hbg1nfz4 0 7091 178380 168975 2026-05-13T12:54:44Z Orpers 15791 /* Gebeurtenisse */ 178380 wikitext text/x-wiki {{jaorboks}} '''{{PAGENAME}}''' is een [[jaer]]. == Gebeurtenisse == * [[16 juli]] - De leste paerdetrem van Nederland, die ried tussen Makkum en Harkezijl verdwient. * [[30 juli]] - In [[Montevideo]] wor de finaole 'espeêld van de eêste waereldkampioenschappen [[voebal]]. Gastland [[Uruguay]] verslit [[Arhentinië]] mie 4-2. * [[19 december]] - Uutbarsting van de Merapi vulkaon op centraol [[Jaova]] in het toenmaelige [[Nederlands-Indië]]. Verscheie durpen wiere verrinneweert, d'r valle 1.300 doôden. == Gebore == * [[30 jannewari]] - [[Gene Hackman]], Amerikaons acteur * [[3 april]] - [[Helmut Kohl]], Duuts politicus (premier) * [[2 december]] - [[Tjerk Westerterp]], Nederlands amtenaer, journalist en politicus == Bouwwêrreken == <gallery> Piazza Saffi.jpg|''Palazzo delle Poste'' (1930) Cesare Bazzani, Forlì (Italië) Atlantic House Rotterdam.jpg|''Atlantic huis'' [[Rotterdam]] (1930) P.G. Buskens Chrysler Building by David Shankbone.jpg|''Chrysler Building'' (1930) William van Alen </gallery> [[Categorie:Twintegste eêuwe]] bdh3vrwt3gzlw6wgsnks970p7yz8ymh 0 7093 178379 163744 2026-05-13T12:54:30Z Orpers 15791 /* Gebeurtenisse */ 178379 wikitext text/x-wiki {{juli}} '''30 juli''' is d'n 211e of 212e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer. ==Gebeurtenisse== * [[1809]] - [[Slag bie Veere (1809)|Slag bie Veere]]. * [[1914]] - [[Rusland]] mobiliseêrt ter beschermieng van ulder bondgenoôt [[Servië]]. * [[1930]] - In [[Montevideo]] wor de finaole 'espeêld van de eêste waereldkampioenschappen [[voebal]]. Gastland [[Uruguay]] verslit [[Arhentinië]] mie 4-2. [[Categorie:Daotum]] 0isz2p4du3p43bf3tg68le08b1vhbmv 0 7287 178617 178237 2026-05-14T11:42:04Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178617 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Greenland 42.74746W 71.57394N.jpg|thumb|250px|rechts|Satellietopnaeme van Hroenland]] [[Plaetje:FarmeninGroenland.jpg|thumb|250px|rechts|Boerderiejen in Hroenland]] '''Hroenland''' ([[Hroenlands]]: ''Kalaallit Nunaat'', "Land van de Hroenlanders"; [[Deens]]: ''Grønland'') is een autonoom land binnen het Koninkriek [[Denemarken]], 'elegen tussen de [[Noordelijke Ieszee]] en de [[Atlantischen Oceaon]], ten oôsten van de [[Canada|Canadese]] Arctische Eiland'n as Baffinland in Ellesmere. Westeluk ist deu een zeestraete escheije van [[Iesland]]. Awast [[Fysische geografie|geograofisch]] een deel is van het continent [[Noord-Amerika]], wor Groenland politiek en cultureel 'eassocieerd mee [[Europa]] (vanwehe de historische banden mee Denemarken en [[Noorwegen]]). Het land wor, op een antal kleindere eilanden nae, volledig 'evourmd deu één groôt eiland dat ok ''Hroenland'' 'eêt. Hroenland is mee een oppervlakte van 2.166.000 km² vardeweig 's werelds groôste eiland. Mee een bevolkienge van 56.500 inweuners (2025) ist ien van de dinstbevolkte gebiejen van de [[aerde|wereld]]. 80% van het land is bedekt mee een ieslaag van maximaol 3 km dikke. Alleêne de kuststroake van 15–150 km breêd, voorà in het zuujen en westen, is beweunbaar, mede deu de invloed van de golfstroam. De kusten binne in'ekerfd mee enorme fjorden en gletsjers, weer regelmaetig iesbergen van ofbreke. Hroenland oa een poolklimaot. De oôdstad 'iet Nuuk, vroeher wier die stad Gothab 'enoemd, da's Deens. Den Amerikaonsche president [[Donald Trump]] wil Hroenland 'ebben, tehen den wens van Hroenland zelve, Denemarken en den rest van den [[NAVO]].<ref>[https://specials.app.nos.nl/groenland/ NOS]</ref> == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/groenland/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Greenland Britannica] * [https://web.archive.org/web/20230513214534/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greenland/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/greenland/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/groenland/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/groenland/ Klimaatinfo] * [https://historiek.net/thema/groenland/ Historiek] {{Noord-Amerika}} [[Categorie:Noôrdelijk Amerika]] [[Categorie:Geografie van Denemarken]] [[Categorie:Afankelijk hebied]] [[Categorie:Eiland]] jk38dbwuwuymdkno4pnf3a8ll94t4a6 0 7565 178613 178227 2026-05-14T11:40:29Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178613 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele = Republiek Suriname |vlagge = Flag of Suriname.svg |waepen = Coat of arms of Suriname.svg |locaotie = Suriname in its region.svg |taelen = [[Nederlands]] |oôdstad = [[Paramaribo]] |regeriengsvurm = [[Rippebliek]] |staetsoôd titel = [[President]] |staetsoôd = [[Jennifer Simons]] |regeriengsleider = Jennifer Simons |religie = [[chrissendom]] (48%)<br/> [[hindoeïsme]] (22%)<br/> [[islam]] (14%) |km2 = 163.820 |pctwaeter = 1,1 |inweuners = 610.000 (2020) |dichteid = 4 |volkslied = God zij met ons Suriname |munte = [[Surinaomse dollar]] |valutacode = SRD |tiedzoône = UTC-3 |j/n = ni |feêstdag = [[25 november]] |tld = sr |landcode = SUR |tel = 597 }} [[Plaetje:Suriname Detailed Map.png|thumb|Kaerte]] [[Plaetje:Suriname regions map (en).png|thumb|Kaerte]] [[Plaetje:Suriname administrative divisions with Correct River Names.png|thumb|Kaerte]] '''Surinaome''' ([[Nederlands]]: ''Suriname'') is een land in [[Zuud-Amerika]]. Toet [[25 november]] [[1975]] was Surinaome een land binn'n 't [[Konienkriek der Nederlan'n]]. Surinaome is dunbevolkt, tropisch en bestit grotendeêls uut oerwoud. De gemiddelde temperatuur is 31° C dag en 23° C nacht. ==Geschiedenisse== De eerste geslaegde Europese kolonisaotie vong vanof 1650 plaes deu de Iengelsman Francis Willoughby. Om planters an te trekkenne was vrieheid van godsdienst 'eregeld. In de Twidde Iengels-Nederlandse Oôrlog wier Surinaome in 1667 deu de [[Zeêland|Zeêuw]] Abraham Crijnssen veroverd op de Iengelsen. Bie de Vrede van Breda zagge de Nederlanders voorloôpig of van de teruggaeve van de deu de Iengelsen ingenomen Nederlandse kolonie Nieuw-Amsterdam ('t tehenwoordige New York); op ulder beurte eisten de Iengelsen nie da Surinaome meteen ontruumd zou worre. Meêstâ wor 'esproken van een "ruil" van beide gebieden. Crijssen bouwende [[Fort Zeelandia (Surinaome)|Fort Zeelandia]]. De eerste gouverneur van Surinaome was [[Cornelis van Aerssen van Sommelsdijck]]. Hie ha één dorde van de rech'en op Surinaome an'ekocht. De stad [[Amsterdam]] en de [[West-Indische Compagnie]] (WIC) bezatte ielk ok een dorde. An 't ende van de 18e eêuw ging de WIC failliet; de femilie Van Aerssen had ulder bezit al eerder verkocht. Amsterdam was toe de eênige belanghebbende. Ok 't naeburihe Berbice en Essequibo, ongeveer 't tehenwoordige Guyana, wier 'ekoloniseerd deu Nederlanders. Suriname, Berbice en Essequibo vurmende 't zogenaamde Nederlands Guiana. Nederlands Guyana wier in 1815 verdeeld in Surinaome, dat in Nederlands bezit bleef, en 't tehenwoordige Guyana, dat een Britse kolonie wier: Brits Guiana. De [[slaevernieje]] in Surinaome (en de [[Nederlandse Caraïben]]) wier op [[1 juli]] [[1863]] op'eheven. In [[1954]] kreeg Surinaome een semi-autonome status binn'n 't Koninkriek. Op [[25 november]] [[1975]] wier Surinaome [[onafankelijkeid|onafankelijk]]. Gouverneur Ferrier, premier Den Uyl en Konienginne Juliaona ongertekenden 't verdrag. Vuuf jaer laeter vong een staesgreep plaes onger leiding van Desi Bouterse. Tussen 1975 en 2025 binne ruum een kwart meljoen Surinaomers nae Nederland 'ekomme.<ref>[https://nos.nl/artikel/2591065-in-50-jaar-onafhankelijkheid-kwamen-ruim-250-000-surinamers-naar-nederland NOS]</ref> ==Nationaole feêstdaegen== * 1 januari - [[Nieuwjaer]]sdag * 1 maart (variërend) - [[Holi-Phagwa]] * 1 mei - [[Dag van d'n Arbeid]] * 5 juni - [[Hindoestaonen|Hindoestaonse]] [[Immigraotie]] * 1 juli - [[Keti-koti]] * 8 augustus - [[Javaonen|Javaonse]] [[Immigraotie]] * 9 augustus - Dag der Inheêmsen * 25 november - [[Onaf'ankelek'eidsdag]] * 25 december - Eêste [[kossemisse]]dag * 26 december - Twidde kossemisse == President'n == {|class = "wikitable sortable" |- ! Nr. !! President !! Tied !! Partie |- | 1 || Johan Ferrier || 1975-1980 || NPS |- | 2 || Henk Chin A Sen || 1980-1982 || PNR |- | 3 || Fred Ramdat Misier || 1982-1988 || - |- | 4 || Ramsewak Shankar || 1988-1990 || VHP |- | 5 || Johan Kraag || 1990-1991 || NPS |- | 6 || Ronald Venetiaan || 1991-1996 || NPS |- | 7 || Jules Wijdenbosch || 1996-2000 || NDP |- | 6 || Ronald Venetiaan || 2000-2010 || NPS |- | 8 || Desi Bouterse || 2010-2020 || NDP |- | 9 || Chan Santokhi || 2020-2025 || VHP |- | 10 || Jennifer Simons || 2025-noe || NDP |- |} == Literature == * ''Machtsbalans uitvoerende en wetgevende macht'' - Chander S. Mahabir / Parlementair, oktober 2005, redactie Ulrich Aron, pp.&nbsp;64–68 / 2005 * ''Laatste gouverneur, eerste president: de eeuw van Johan Ferrier, Surinamer'' - John Jansen van Galen / KITLV Uitgeverij / Leiden, 2005 * ''Smeltkroes: Negen Politiek-Bestuurlijke Vruchten'' - Jules A. Wijdenbosch / Gopher B.V. / Utrecht, 2004 * ''Een machtsbalans tussen de uitvoerende en de wetgevende macht. De ontwikkeling van een alternatief model voor het politieke systeem in Suriname.'' - Chander S. Mahabir / MA Thesis / Vrije Universiteit Amsterdam, 2002 * ''Het Suriname-syndroom: de PvdA tussen Den Haag en Paramaribo'' - John Jansen van Galen / Bert Bakker / 2001 * ''Jopie Pengel 1916-1970; leven en werk van een Surinaamse politicus; biografie'' - Hans Breeveld / Schoorl: Conserve, 2000 (Dit is de handelseditie van een proefschrift in de maatschappijwetenschappen, vakgebied Public Administration aan de Anton de Kom Universiteit van Suriname.) * ''Hetenachtsdroom: Suriname, erfenis van de slavernij'' - John Jansen van Galen; naar een idee en met medewerking van John Albert Jansen / 2000 * ''De toekomst van ons verleden: democratie, etniciteit en politieke machtsvorming in Suriname'' - Jules Sedney / Paramaribo: Vaco Uitgeversmaatschappij / 1997 * ''Onafhankelijkheid en Parlementair Stelsel: Hoofdlijnen van een nieuw en democratisch staatsbestel'' - Hugo K. Fernandes Mendes / Dissertatie / Zwolle: Tjeenk Willink / 1989 * ''Jagernath Lachmon. Een politieke biografie'' - Evert Azimullah / Uitgeverij Vaco-Press, Paramaribo 1986 * ''Het politieke stelsel van Suriname'' - Coen D. Ooft / 1980 * ''Rebel op de valreep: een analyse na de persconferentie van de heer J. Lachmon'' - Rudi F. Kross / Biswakon & Biswakon / 1972 == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/suriname/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Suriname Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210107182748/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/suriname/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/suriname/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/suriname/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/suriname/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=86 World Meteo. Org.] * [https://historiek.net/c/landen/suriname/ Historiek] * [https://www.parlement.com/onafhankelijkheid-suriname-1975 Parlement.com] * [https://thefactfile.org/suriname-facts/ Fact File] <Gallery> Fort Zeelandia.jpg|Binn'nkant van 't [[Fort Zeelandia (Surinaome)|Fort Zeelandia]] Presidential palace, Paramaribo, Suriname.jpg|'t Presidentieêl paleis Brokopondo.JPG|Brokopondo Bridge over Suriname river at Afobaka dam.JPG|Brugge over de Surinamerivier Langmankondre (2719178349).jpg|Kust bie Galibi </Gallery> {{Zuud-Amerika}} [[Categorie:Surinaome| ]] [[Categorie:Geschiedenisse van Nederland]] [[Categorie:Land]] 4ihe4w55wg5okf87z7y0rpqe8niz4hp 0 7697 178603 178262 2026-05-14T11:37:27Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178603 wikitext text/x-wiki [[plaetje:LocationPuertoRico.png|thumb|Liggienge]] [[plaetje:Puerto Rico-CIA WFB Map.png|thumb|Kaerte]] '''Puerto Rico''' is een eiland in den [[Caribische Zeê]] mie bienae 3,3 meljoen inweuners (2020) op een oppervlak van 8.868 km² (371 inw./km²). Den 'oôdstad is [[San Juan]]. 't Eiland is een deêl van de [[Vereênigde Staeten]]. Onafankelekeid wor naegestreêfd deu de [[Puertoricaonse Onafankelijkeidspartij]]. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/puerto-rico/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Puerto-Rico Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210105163943/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/puerto-rico/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/puertorico/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/puerto-rico/ Klimaatinfo] {{Noord-Amerika}} {{Caraïben}} [[Categorie:Puerto Rico| ]] [[Categorie:Afankelijk hebied]] [[Categorie:Eiland]] gd8oepupcknzoklqchym9t03yesnatj 178624 178603 2026-05-14T11:57:53Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178624 wikitext text/x-wiki [[plaetje:LocationPuertoRico.png|thumb|Liggienge]] [[plaetje:Puerto Rico-CIA WFB Map.png|thumb|Kaerte]] '''Puerto Rico''' is een eiland in den [[Caribische Zeê]] mie bienae 3,3 meljoen inweuners (2020) op een oppervlak van 8.868 km² (371 inw./km²). Den 'oôdstad is [[San Juan]]. 't Eiland is een deêl van de [[Vereênigde Staeten]]. Onafankelekeid wor naegestreêfd deu de [[Puertoricaonse Onafankelijkeidspartij]]. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/puerto-rico/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Puerto-Rico Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210105163943/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/puerto-rico/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/puertorico/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/puerto-rico/ Klimaatinfo] {{Caraïben}} {{Noord-Amerika}} [[Categorie:Puerto Rico| ]] [[Categorie:Afankelijk hebied]] [[Categorie:Eiland]] j6vg02a0ns8pact7cjh7dkciqhmn4j8 0 7916 178362 147574 2026-05-13T12:24:45Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178362 wikitext text/x-wiki [[PLaetje:Gosvazze.jpg|thumb|Huzen die bie De Hosvazze hore]] '''De Hosvazze''', of ok wè '''De Gosvazze''' (Nederlands: ''Graszode'') is een durp, eihenluk een gehucht, in de [[gemeênte]] [[Bossele (gemeênte)|Bossele]], in [[Zeêland]] wat-a gerekend oor toet de weunkern Lewedurp, daer-a't kortbie leit. Het durpje liet tussen [['t Lewedurp]] en [[Eintjeszand]] en bestit uut zo'n veertig huuzen. == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20240521160306/https://www.plaatsengids.nl/graszode Plaatsengids] {{Navigatie gemeênte Bossele}} [[Categorie:Plekke op Zuud-Beveland]] [[Categorie:Bossele]] 25gnoae4g8iebei4zkcqcn3qcsldqln 0 8147 178387 147565 2026-05-13T13:31:41Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178387 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Map NL - Schouwen-Duiveland - Burghsluis.png|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:PlompeToren.jpg|thumb|De Plompetoren]] '''Burgsluus''' (Nederlands: ''Burghsluis'') is een [[g'ucht]] in de gemeênte [[Schouwen-Duveland]] an de [[Oôsterschelde]], vlakbie de kering. De aev'n van Burgsluus is tehenwoordig in gebruuk deu de pleziervaert, mar was int verlee'n ok gebruukt voe de visserie en as wêrkaev'n voo Riekswaeterstaet. Bie Burgsluus stit de [[Plompetoren]], overbluufsel vant verdroenke durp Kouwekaerke. == Lienks nae buten == * [http://www.plompetoren.nl De Plompetoren] * [https://web.archive.org/web/20240328162218/https://www.plaatsengids.nl/burghsluis Plaatsengids] {{Navigatie gemeênte Schouwen-Duveland}} [[Categorie:Plekke op Schouwen-Duveland]] hi45sqqgt1v50guq8tcs3734bgnxxku 0 8412 178532 176848 2026-05-14T11:08:49Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178532 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Bangladesh in its region.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:National emblem of Bangladesh.svg|rechts|100px]] [[Plaetje:Flag of Bangladesh.svg|rechts|150px]] '''Bangladesh''', vroeger ''Oôst-[[Pakistan]]'', ([[Bengaols]]: ''বাংলাদেশ'') is 'n land in [[Azië]], d'n oôdstad is [[Dhaka]]. In Bangladesh weune 169.829.000 mins'n (2022). == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/bangladesh/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Bangladesh Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210730024842/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bangladesh/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/bangladesh/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/bangladesh/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/bangladesh/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=141 World Meteo. Org.] {{Azië}} [[Categorie:Bangladesh| ]] [[Categorie:Land]] fyk2t8g6hdty42zplikrkni1nb9dlmx 0 8423 178558 176852 2026-05-14T11:18:08Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178558 wikitext text/x-wiki [[plaetje:LocationPakistan.png|thumb|Liggienge]] [[plaetje:Pk-map.png|thumb|Kaerte]] '''Pakistan''' is een land in [[Azië]] mie 241 meljoen inweuners (2023, officieêl) op een oppervlakte van 796 duuzend km² (303 inw./km²). Den 'oôdstad is [[Islamabad]], groôste steê binne [[Karachi]] en [[Lahore]]. Den meêrdereid is [[moslim]], [[chrissenen]] worre zwaer ongerdrukt.<ref>[https://www.opendoors.nl/ranglijst/pakistan/ Open Doors]</ref> Toet an [[1947]] was Pakistan een ongerdeêl van [[Brits-Indië]]. Pakistan leit an den [[Araobische Zeê]] en int uuterste noôrden in [[Kasjmir]] in den [[Himalaya]]. Deu 't land stroômt den [[Indus]]. Inweuners: * 1960 – 46 meljoen * 1970 – 59 meljoen * 1980 – 81 meljoen * 1990 – 115 meljoen * 2000 – 154 meljoen * 2010 – 194 meljoen * 2020 – 227 meljoen * 2025 – 250 meljoen == Zie ok == * [[Asia Bibi]] * [[Asif Ali Zardari]] == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/pakistan/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Pakistan Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210110014011/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/pakistan/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/pakistan/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/pakistan/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/pakistan/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=47 World Meteo. Org.] * [https://isgeschiedenis.nl/categorie/5473 IsGeschiedenis] {{Azië}} [[Categorie:Pakistan| ]] [[Categorie:Land]] mjwq25xzs29wpo80dgfdy5ten6pkhaw 0 8436 178394 147731 2026-05-13T13:55:08Z Orpers 15791 178394 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:BAG woonplaatsen - Gemeente Terneuzen.png|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Spui - molen Eben Haezer.jpg|thumb|De meule in 't durp]] '''Spuuje''' (Nederlands: ''Spui'') is een durp in [[Zeêuws-Vlaonderen]], in de [[Terneuzen (gemeênte)|gemeênte Terneuzen]] mee 185 inweuners in 2023. Tot an 2003 wast durpje verdeelt tussen Terneuzen en [[Aksel]]. De meule in 't durp komt uut 1807. Spuuje eit een eihe voebalclub en een eihe durpsuus, ''De drie g'uchten'' genaemd. == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20240614054152/https://www.plaatsengids.nl/spui Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/woonplaats/spui/ AlleCijfers] {{Navigatie gemeênte Terneuzen}} [[Categorie:Plekke in Zeêuws-Vlaonderen]] [[Categorie:Terneuzen]] n2gstei23k738q7kmr57kus3xv1zxa7 0 8461 178396 148178 2026-05-13T13:56:13Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178396 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Map NL - Terneuzen - Zandstraat.png|thumb|Liggienge]] '''De Zandstraote''' (Nederlands: ''Zandstraat'') is een plek in [[Zeêuws-Vlaonderen]], in de [[Terneuzen (gemeênte)|gemeênte Terneuzen]] korte bie het [[Kanaol van Gent nao Terneuzen]]. In 2020 hao 't durp 350 inweuners. Het durp is meer as een kilometer lange. == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20240614055901/https://www.plaatsengids.nl/zandstraat Plaatsengids] {{Navigatie gemeênte Terneuzen}} [[Categorie:Plekke in Zeêuws-Vlaonderen]] [[Categorie:Terneuzen]] 784901mdvaxx6ylmf31k9y55uiiq71e 0 8463 178365 147596 2026-05-13T12:25:36Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178365 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Waarde 1866.gif|thumb|De gemeênte Waerde in 1866 mee emae bovenin Gaewege]] '''Gaewege''' (Nederlands: ''Gawege'') is een g'ucht in [[Reimerswaol (gemeênte)|Reimerswaol]] in [[Zeêland]] mee circa 75 inweuners (2020), nie varde van de [[A58]], net onger [[Krabbendieke]]. 't Oorende vroeher en ok noe nie bie Krabbendieke mae bie [[Waerde]]. D'r zit een groot juunbedrief in 't g'ucht, ''Franje Onions bv''. == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20240529103122/https://www.plaatsengids.nl/gawege Plaatsengids] {{Navigatie gemeênte Reimerswaol}} [[Categorie:Plekke op Zuud-Beveland]] [[Categorie:Reimerswaol]] azkhw54obk0un1bcvt066dhs2cadutm 0 8466 178363 148171 2026-05-13T12:25:03Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178363 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Exterieur OVERZICHT WOONHUIS - Magrette - 20264037 - RCE.jpg|thumb|Ouwe boederieje in De Mahrette in 1966]] '''De Mahrette''' (Nederlands: ''Magrette'') is een plek in [[Zeêuws-Vlaonderen]], in de [[Terneuzen (gemeênte)|gemeênte Terneuzen]] korte bie het [[Kanaol van Gent nao Terneuzen]]. In 2020 hao 't durp 120 inweuners. Int durp is een manege. Voo aore voozieningen bin de inweuners angeweze op aore plekken, vooral [[Aksel]]. == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20240614111529/https://www.plaatsengids.nl/magrette Plaatsengids] {{Navigatie gemeênte Terneuzen}} [[Categorie:Plekke in Zeêuws-Vlaonderen]] [[Categorie:Terneuzen]] 79jxnxx5kprp6ogdvn49pe6c29ovkx0 0 8474 178400 148173 2026-05-13T13:57:33Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178400 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Map NL - Terneuzen - Reuzenhoek.png|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Zijgevel - Reuzenhoek - 20501655 - RCE.jpg|thumb|Boerderieje Reuzenhoek 1]] '''De Reuzen'oek''' (Nederlands: ''Reuzenhoek'') is een g'ucht in [[Zeêuws-Vlaonderen]], in de [[Terneuzen (gemeênte)|gemeênte Terneuzen]] korte bie de [[Onte]]. In 2020 hao 't durp een 150 inweuners. Int durp is een schole die allene binnekort wor opeheven. Voo aore voozieningen bin de inweuners angeweze op aore plekken, zoas [[Zaomslag]]. == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20240614111935/https://www.plaatsengids.nl/reuzenhoek Plaatsengids] {{Navigatie gemeênte Terneuzen}} [[Categorie:Plekke in Zeêuws-Vlaonderen]] [[Categorie:Terneuzen]] 7p0llzr423ydimr1m8qszdoefpgk0bj 0 8491 178395 148344 2026-05-13T13:55:32Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178395 wikitext text/x-wiki '''Kiekuut''' (Nederlands: ''Kijkuit'') is een g'ucht in [[Zeêuws-Vlaonderen]] mie 50 inweuners (2020), in de [[Terneuzen (gemeênte)|gemeênte Terneuzen]] korte bie [[Aksel]]. In d'n oôrlog is ier zwaer gevochten. Korte bie Kietuut ligt netuurgebeid Groôt-Eiland. == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20240614111457/https://www.plaatsengids.nl/kijkuit-axel Plaatsengids] {{Navigatie gemeênte Terneuzen}} [[Categorie:Plekke in Zeêuws-Vlaonderen]] [[Categorie:Terneuzen]] rs7ojfi3f9wdb86kv78q646c1s5t832 0 8496 178366 147702 2026-05-13T12:25:48Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178366 wikitext text/x-wiki '''Roels'oek''' (Nederlands: ''Roelshoek'') is een g'ucht in [[Reimerswaol (gemeênte)|Reimerswaol]] in [[Zeêland]] mee circa 50 inweuners (2020), nie varde van de [[A58]], net onger [[Krabbendieke]]. == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20240529103158/https://www.plaatsengids.nl/roelshoek Plaatsengids] {{Navigatie gemeênte Reimerswaol}} [[Categorie:Plekke op Zuud-Beveland]] [[Categorie:Reimerswaol]] 3ioj891db3x6wawqqgshc85c63yo183 0 8508 178398 149567 2026-05-13T13:56:52Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178398 wikitext text/x-wiki '''Noten''' (Nederlands: ''Othene'') is 'n plekke in [[Zeêuws-Vlaonderen]] mie 4.265 inweuners (2023), in de [[Terneuzen (gemeênte)|gemeênte Terneuzen]] korte bie [[Terneuzen (plekke)|Terneuzen]] an de aore kante van de [[Notense Kreke]]. Sins kort bouwt Terneuzen de wiek Noten en ist durpje van 85 'uuzen eigenlek opgeslokt deu Terneuzen. Om verwarring te voorkommen duujt de gemeênte de nieuwe wiek an as Othene en 't ouwe durp mee de Zeêuwse naom Noten. == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20240615031954/https://www.plaatsengids.nl/othene Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/buurt/othene-terneuzen/ AlleCijfers] {{Navigatie gemeênte Terneuzen}} [[Categorie:Plekke in Zeêuws-Vlaonderen]] [[Categorie:Terneuzen]] 8srbcz1xwemewz2vwuv8taofhmaqgxz 0 8631 178399 147691 2026-05-13T13:57:03Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178399 wikitext text/x-wiki '''Perdies''' (Nederlands: ''Paradijs'') is een plekke in [[Zeêuws-Vlaonderen]], in de [[Terneuzen (gemeênte)|gemeênte Terneuzen]], korte bie [[Boerehat]] en [[D'n Noek]]. 't Bestit uut een paor boederiejen. In [[2004]] kreeg 't g'ucht wat bekendeid toe het [[tillevisie]]programma Man biet 'Ond van Traonendal nao Perdies reizende om te kiekene wa de mensen ant doewene waore. == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20240613063219/https://www.plaatsengids.nl/hoek Plaatsengids] {{Navigatie gemeênte Terneuzen}} [[Categorie:Plekke in Zeêuws-Vlaonderen]] [[Categorie:Terneuzen]] dzhou1uy3he3uhv0uhum8oyrdrdkjad 0 8642 178364 147575 2026-05-13T12:25:21Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178364 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Map - NL - Reimerswaal - Wijk 04 Rilland-Bath - Buurt 01 Stationsbuurt.svg|thumb|Lihhing]] '''De Stationsbuurte''' (Nederlands: ''Stationsbuurt'') is een g'ucht in [[Reimerswaol (gemeênte)|Reimerswaol]] in [[Zeêland]] mee circa 100 inweuners (2008), an de spoorlijn en nie varde van de [[A58]], net boven [[Rilland]]. In dit g'ucht speelt 't boek; [[In Zijn arm de lammeren]]. Het g'ucht is ontstaen nae de komst van het treinstation [[Rilland]]-[[Bat]] in [[1872]]. == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20240529103257/https://www.plaatsengids.nl/stationsbuurt Plaatsengids] {{Navigatie gemeênte Reimerswaol}} [[Categorie:Plekke op Zuud-Beveland]] [[Categorie:Reimerswaol]] tejb1g8pyk1m1gyvw6owknrfwoyby69 0 8695 178397 148266 2026-05-13T13:56:35Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178397 wikitext text/x-wiki '''Griete''' is een g'ucht in [[Zeêuws-Vlaonderen]] mie 80 inweuners (2020), in de [[Terneuzen (gemeênte)|gemeênte Terneuzen]] an de [[Onte]]. Griete is genoemd nao de Margrietepolder (Margarithapolder) wee-a 't g'ucht in leit. == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20240614111244/https://www.plaatsengids.nl/griete Plaatsengids] {{Navigatie gemeênte Terneuzen}} [[Categorie:Plekke in Zeêuws-Vlaonderen]] [[Categorie:Terneuzen]] l5xnzliu8l3zzcih3l5jd089q7ubpti 0 8847 178601 178265 2026-05-14T11:36:56Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178601 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Curacao in its region.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Dutch Caribbean map.png|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Curaçao travel map.png|thumb|Kaerte]] '''Curaçao''' ([[Papiaments]]: ''Kòrsou'') is 'n land en eiland binn'n het [[Konienkriek der Nederlan'n]] en is gelegen in de [[Caraïbische Zeê]]. D'n 'oôdstad is [[Wullemstad (Curaçao)|Wullemstad]] (Willemstad). D'r weune 155.000 mins'n (2024) op 't eiland. Curaçao 'oôrt bie de [[Nederlandse Caraïben]]. == Bezienswaerdigeden == * 'Istorische centrum van Wullemstad * [[Plantageuus (Curaçao)|Plantageuuzen]] * [[Curaçao Sea Aquarium]] * [[Grotten van Hato]] * [[Santa Barbara Beach]] * [[Fort Beekenburg]] * [[Fort Amsterdam (Curaçao)|Fort Amsterdam]] * [[Sint Annabaoi]] * [[Den Paradera]] kruujetuun * [[Boca Tabla]] * Verscheie [[koraelrif]]fen. * [[Fort Nassau (Curaçao)|Fort Nassau]] * Zoutpannen mie flamingo's te Jan Kok. * [[Kathedraol van Pietermaai]] * Synagoge (ouwste v.h westelijk 'alfrond) * Maeritiem museum * [[Curaçaos museum]] == Lienks nae buten == * [https://gobiernu.cw/nl/ Curaçao] * [https://www.britannica.com/place/Curacao Britannica] * [https://web.archive.org/web/20230504114256/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/curacao/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/curacao/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/curacao/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/curacao/ Klimaatinfo] <Gallery> Curaçao - Encyclopaedie van Nederlandsch West-Indië-Antilles part 2, left.gif|'n Gedetailleerde kaerte van Curaçao uut d' ''Encyclopaedie van Nederlandsch West-Indië 1914-1917'' Penha building Curacao 2010.jpg|Straetbeêld in Wullemstad The colorful buildings of the Handelskade in Willemstad, Curaçao.jpg|Handelskade in Wullemstad </Gallery> {{Caribisch deêl KdN}} {{Noord-Amerika}} {{Caraïben}} [[Categorie:Nederlandse Caraïben]] 3fbbgi1kcp2w08zzrv4wmvdlmzpjhtl 178622 178601 2026-05-14T11:56:48Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178622 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Curacao in its region.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Dutch Caribbean map.png|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Curaçao travel map.png|thumb|Kaerte]] '''Curaçao''' ([[Papiaments]]: ''Kòrsou'') is 'n land en eiland binn'n het [[Konienkriek der Nederlan'n]] en is gelegen in de [[Caraïbische Zeê]]. D'n 'oôdstad is [[Wullemstad (Curaçao)|Wullemstad]] (Willemstad). D'r weune 155.000 mins'n (2024) op 't eiland. Curaçao 'oôrt bie de [[Nederlandse Caraïben]]. == Bezienswaerdigeden == * 'Istorische centrum van Wullemstad * [[Plantageuus (Curaçao)|Plantageuuzen]] * [[Curaçao Sea Aquarium]] * [[Grotten van Hato]] * [[Santa Barbara Beach]] * [[Fort Beekenburg]] * [[Fort Amsterdam (Curaçao)|Fort Amsterdam]] * [[Sint Annabaoi]] * [[Den Paradera]] kruujetuun * [[Boca Tabla]] * Verscheie [[koraelrif]]fen. * [[Fort Nassau (Curaçao)|Fort Nassau]] * Zoutpannen mie flamingo's te Jan Kok. * [[Kathedraol van Pietermaai]] * Synagoge (ouwste v.h westelijk 'alfrond) * Maeritiem museum * [[Curaçaos museum]] == Lienks nae buten == * [https://gobiernu.cw/nl/ Curaçao] * [https://www.britannica.com/place/Curacao Britannica] * [https://web.archive.org/web/20230504114256/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/curacao/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/curacao/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/curacao/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/curacao/ Klimaatinfo] <Gallery> Curaçao - Encyclopaedie van Nederlandsch West-Indië-Antilles part 2, left.gif|'n Gedetailleerde kaerte van Curaçao uut d' ''Encyclopaedie van Nederlandsch West-Indië 1914-1917'' Penha building Curacao 2010.jpg|Straetbeêld in Wullemstad The colorful buildings of the Handelskade in Willemstad, Curaçao.jpg|Handelskade in Wullemstad </Gallery> {{Caribisch deêl KdN}} {{Caraïben}} {{Noord-Amerika}} [[Categorie:Nederlandse Caraïben]] k7mqfwfngmsobtk1gy4nzxixtiqt23o 0 8955 178549 172887 2026-05-14T11:15:10Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178549 wikitext text/x-wiki [[plaetje:LocationMalaysia.svg|thumb|rechts|250px|Liggieng van Maleisië]] [[plaetje:KLCCpark-fountain.JPG|250px|thumb|[[Kuala Lumpur]]]] [[plaetje:Cameron highland.JPG|250px|thumb|Cameron 'oôglan'n]] '''Maleisië''' is 'n land in [[Azië]], d'n 'oôdstad is [[Kuala Lumpur]]. Het land bestit uut twee delen, een vasteland weer-a de meêste mênsen weune en een deel wa-a op het eiland Borneo is gelegen. Het westelijk deel (Malakka) maekt 40% uut van de oppervlakte, mae 'ier weunt 85% van aole inweuners. Malakka is tot de 19e eêuw een Nederlanse kolonie gewist, daernae is 't in Britse 'an'n gekomme. In Maleisië weune 33 meljoen mins'n (2023), d'n taele is [[Maleis]]. Kuala Lumpur is de groôste stad, ienkele aore groôte steên bin: * [[George Town (Maleisië)|George Town]] * [[Ipoh]] * [[Kota Kinabalu]] * [[Kuantan]] * [[Kuching]] * [[Tanah Rata]] == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/maleisie/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Malaysia Britannica] * [https://web.archive.org/web/20081118144030/http://www.statistics.gov.my/eng/index.php?option=com_content&view=article&id=50:population&catid=38:kaystats&Itemid=11 World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/malaysia/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/maleisie/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/maleisie/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=20 World Meteo. Org.] {{Azië}} [[Categorie:Maleisië| ]] [[Categorie:Land]] hbeva9xeeke6tynuxhcn7gjmigl9ctb 0 8956 178566 172926 2026-05-14T11:21:35Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178566 wikitext text/x-wiki [[plaetje:LocationSingapore2.png|thumb|Liggienge]] [[plaetje:Singapore-CIA WFB Map.png|thumb|Kaerte]] '''Singapoor''' is een land en stad in Oôst-[[Azië]] mie 6 meljoen inweuners (2024) op een oppervlakte van 704 km² (8575 inw./km²). == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/singapore/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Singapore Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210320131051/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/singapore World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/singapore/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/singapore/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/singapore/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=81 World Meteo. Org.] * [https://historiek.net/singapore-leeuwenstad-of-poort-naar-china/165401/ Historiek] {{Azië}} [[Categorie:Singapoor| ]] [[Categorie:Land]] [[Categorie:Oôdstad]] [[Categorie:Stad in Azië]] 4l19gcaimmjpwndom0qbd18e27f99eg 0 8957 178567 172933 2026-05-14T11:21:55Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178567 wikitext text/x-wiki [[plaetje:LocationSriLanka.png|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Sri Lanka-CIA WFB Map.png|thumb|Kaerte]] [[Plaetje:Flag of Sri Lanka.svg|thumb|Vlagge]] '''Sri Lanka''' is een land in [[Azië]]. Den 'oôdstad is Sri Jayewardenapura Kotte. Groôste stad is Colombo. In Sri Lanka weunen 21.782.000 mins'n (2024). == Zie ok == * [[Fort Galle]] == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/sri-lanka/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Sri-Lanka Britannica] * [https://web.archive.org/web/20211217185333/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sri-lanka/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/srilanka/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/sri-lanka/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/sri-lanka/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=84 World Meteo. Org.] {{Azië}} [[Categorie:Sri Lanka| ]] [[Categorie:Land]] [[Categorie:Eiland]] g61ni4zhcn3i12ko0grtg9jkcjxeqpv 10 8959 178619 178290 2026-05-14T11:53:21Z Orpers 15791 178619 wikitext text/x-wiki {{clear}} {| class="wikitable center" |- ! [[Noôrd-Amerika]] |- | '''[[Land|Lan'n]]:''' [[Antigua en Barbuda]] | [[Bahama's]] | [[Barbados]] | [[Belize]] | [[Canada]] | [[Costa Rica]] | [[Cuba]] | [[Dominica]] | [[Dominicaonse Rippebliek]] | [[El Salvador]] | [[Grenada]] | [[Guatemala]] | [[Haïti]] | [[Honduras]] | [[Jamaica]] | [[Mexico]] | [[Nicaragua]] | [[Panama]] | [[Saint Kitts en Nevis]] | [[Saint Lucia]] | [[Saint Vincent en de Grenadines]] | [[Trinidad en Tobago]] | [[Vereênigde Staeten‎]] |- | '''[[Afankelijke hebied'n]]''': [[Amerikaonse Maegdeneilan'n]] | [[Anguilla]] | [[Aruba]] | [[Bermuda]] | [[Britse Maegdeneilan'n]] | [[Caribisch Nederland]] | [[Clipperton]] | [[Curaçao]] | [[Guadeloupe]] | [[Hroenland]] | [[Kaeimaneilan'n]] | [[Martinique]] | [[Montserrat]] | [[Navassa]] | [[Puerto Rico]] | [[Saint-Barthélemy]] | [[Saint-Pierre en Miquelon]] | [[Sint Maerten (land)|Sint Maerten (Nederland)]] | [[Sint-Maerten (Frankriek)]] | [[Spaonse Maegdeneilan'n]] | [[Turks- en Caicoseilan'n]] |- | '''[[Waerelddeêl]]en''': [[Afrika]] - [[Amerika]] - [[Azië]] - [[Europa]] - [[Oceanië]] |} <includeonly> [[Categorie:Amerika]] [[Categorie:Noôrd-Amerika]] </includeonly> <noinclude> [[Categorie:Sjablonen wereld]] [[Categorie:Noôrd-Amerika|~]] </noinclude> 7elux0jgplsn752vh6lhftjarfbvw2q 0 8961 178592 178257 2026-05-14T11:34:33Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178592 wikitext text/x-wiki [[plaetje:LocationJamaica.svg|thumb|rechts|Liggienge]] [[plaetje:Jamaica-CIA WFB Map.png|thumb|Kaerte]] '''Jamaica''' (spriek uut dzjamaika) is een land (eiland) int [[Caribisch hebied]] mie 2,7 meljoen inweuners (2019) op een oppervlak van 10.991 km² (249 inw./km²). Den 'oôdstad is [[Kingston]]. Zanger [[Bob Marley]] en sprinter [[Usain Bolt]] komme uut Jamaica. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/jamaica/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Jamaica Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210124190707/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/jamaica/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/jamaica/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/jamaica/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/jamaica/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=26 World Meteo. Org.] {{Noord-Amerika}} {{Caraïben}} [[Categorie:Jamaica| ]] [[Categorie:Land]] [[Categorie:Eiland]] enwlwlgqc77u37gsatzex0llgx7o8cf 0 8969 178593 178273 2026-05-14T11:34:49Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178593 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Mexico (orthographic projection).svg|thumb|Liggienge]] '''Mexico''' is een land in [[Noôrd-Amerika]], 't leit tussen de [[Vereênigde Staoten]], [[Belize]] en [[Guatemala]]. Den 'oôdstad is [[Mexico-Stad]]. In Mexico weunen ruum 128 meljoen mins'n (2023). De meêste mins'n in Mexico spreêken [[Spaons]]. De president van Mexico is Claudia Sheinbaum. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/mexico/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Mexico Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210126164719/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mexico World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/mexico/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/mexico/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/mexico/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=179 World Meteo. Org.] <gallery caption="Mexico"> Mexico City-Blick vom Torre Latinamericano-06-Palaco del Bell'Arte-1980-gje.jpg|Mexico City Teotihuacan-04-von Mondpyramide zur Sonnenpyramide-1980-gje.jpg|Teotihuacan Toluca-02-Blick auf die Stadt-1980-gje.jpg|Toluca Mitla-16-Ruinen-Saeulenpalast innen-1980-gje.jpg|Mitla Palenque-04-Palastgruppe vom Tempel der Inschriften-1980-gje.jpg|Palenque Uxmal-14-Nonnenviereck von Pyramide-1980-gje.jpg|Uxmal Chichen-Itza-14-Pyramide des Kukulcan-1980-gje.jpg|Chichen-Itza Isla Mujeres-16-Maedchen und Muscheln-1980-gje.jpg|Isla Mujeres CatedraldeGuadalajara.jpg|Guadalajara </gallery> {{Noord-Amerika}} [[Categorie:Midden-Amerika]] [[Categorie:Mexico| ]] [[Categorie:Land]] gysiwp9vewedh1r3r0yqx397vxtzhei 0 8973 178594 178244 2026-05-14T11:35:12Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178594 wikitext text/x-wiki [[plaetje:LocationPanama.svg|thumb|Liggienge]] '''Panama''' (spriek uut panaamaa) is 'n land in [[Centraol-Amerika]]. D'n 'oôdstad is [[Panama-Stad]]. In Panama weunen 4,3 meljoen mins'n (2022). 't Land liet op de plekke weer [[Noôrd-Amerika]] ansluut op [[Zuud-Amerika]]. Panama is veural bekend vanwege 't [[Panamakanaol]]. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/panama Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Panama Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210123023447/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/panama/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/panama/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/panama/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/panama/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=76 World Meteo. Org.] {{Noord-Amerika}} {{Centraol-Amerika}} [[Categorie:Panama| ]] [[Categorie:Land]] 2jwi5fd1b7hcrbs9djyhpqysg2t0n3v 0 8991 178584 178275 2026-05-14T11:32:47Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178584 wikitext text/x-wiki [[plaetje:LocationCuba.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Cuba-CIA WFB Map.png|thumb|Kaerte]] '''Cuba''' is een land in [[Noôrd-Amerika]] mie 11 meljoen inweuners (2022) op een oppervlak van 110 duuzend km² (101 inw./km²). Tis 't hroôste eiland in de [[Caraïben]] en ei een tropisch klimaet. Den 'oôdstad is [[Havana]]. Nae den staetsgreep van [[Fidel Castro]] in [[1959]] ist land sins 1961 [[communisme|communistisch]]. == President'n == President'n vanof 1940: * Fulgencio Batista: 1940 - 1944 * Ramón Grau San Martín: 1944 - 1948 * Carlos Prío Socarrás: 1948 - 1952 * Fulgencio Batista: 1952 - 1959 * Anselmo Alliegro: 1959 (wnd) * Manuel Urrutia Lleó: 1959 * Osvaldo Dorticós Torrado: 1959 - 1976 * Fidel Castro: 1976 - 2008 * Raúl Castro: 2008 - 2018 * Miguel Díaz-Canel: 2018 - noe == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/cuba/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Cuba Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210812170744/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cuba/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/cuba/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/cuba/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/cuba/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=131 World Meteo. Org.] * [https://historiek.net/c/landen/cuba-geschiedenis/ Historiek] {{Noord-Amerika}} {{Caraïben}} [[Categorie:Cuba| ]] [[Categorie:Land]] [[Categorie:Eiland]] 0nl2pplt2s5p1jm4i9zmdbj40uu8g2q 0 9026 178405 170644 2026-05-13T14:11:09Z Orpers 15791 178405 wikitext text/x-wiki '''Masturberen''' is na [[seksualiteit|seks]], de meest veurkomende vorm van geslachtsgemeenschap. T wor ok wel rukke, onanie of aftrekke henoemd. [[Categorie:Seksualiteit]] r8m9v4btdpnpq4le2p9qtx4brf8o1ag 0 9041 178586 178254 2026-05-14T11:33:15Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178586 wikitext text/x-wiki [[plaetje:LocationDominicanRepublic.svg|thumb|Liggienge]] [[plaetje:Dominican Republic Physiography.jpg|thumb|Kaerte]] Den '''Dominicaonse Rippebliek''' ([[Spaons]]: ''República Dominicana'') is een land in [[Noôrd-Amerika]] mie as 'oôdstad [[Santo Domingo]]. D'r weune 11,3 meljoen mins'n (2023). Den Dominicaonse Rippebliek liet opt eiland [[Hispaniola]] in de [[Caraïben]] en grenst int wessen an [[Haïti]]. Den taele is Spaons. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/dominicaanse-republiek/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Dominican-Republic Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210730042746/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/dominican-republic/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/domrep/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/dominicaanse-republiek/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/dominicaanse-republiek/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=132 World Meteo. Org.] {{Noord-Amerika}} {{Caraïben}} [[Categorie:Dominicaonse Rippebliek| ]] [[Categorie:Land]] [[Categorie:Eiland]] pkz4lvzm1ohqrxjcl8kpo0or1lb6rh2 0 9042 178585 178253 2026-05-14T11:33:01Z Orpers 15791 178585 wikitext text/x-wiki [[plaetje:LocationDominica.png|250px|thumb|Liggieng van Dominica]] '''Dominica''' is 'n land in [[Noord-Amerika]], d'n 'oôdstad is [[Roseau]]. In Dominica weunen 73.286 mensen. In Dominica worre [[Iengels]] hesproken. De president is [[Sylvanie Burton]]. {{Noord-Amerika}} {{Caraïben}} [[Categorie:Land]] [[Categorie:Eiland]] r7qkkacq3nq6gmiuj69stowd71pewmr 0 9043 178590 178256 2026-05-14T11:34:07Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178590 wikitext text/x-wiki [[plaetje:LocationHaiti.svg|thumb|Liggienge]] [[plaetje:Haiti topographic map-fr.png|thumb|Kaerte]] '''Haïti''' ([[Frans]]: ''République d'Haïti'', [[Kreyòl]]: ''Repiblik Ayiti'') is een land in [[Noôrd-Amerika]] mie as 'oôdstad [[Port-au-Prince]]. D'r weune 11,7 meljoen mins'n (2023). Haïti liet opt eiland [[Hispaniola]] in de [[Caraïben]] en grenst int oôssen an den [[Dominicaonse Rippebliek]]. Den taele is Frans Tis zo'n bitje 't èrremste land van 't wèsselijk 'alfrond. In [[2010]] was d'r een hroote [[aordbevieng]] bie een kracht van 7 op den schaele van Richter. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/haiti/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Haiti Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210209014627/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/haiti/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/haiti/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/haiti/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/haiti/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=153 World Meteo. Org.] {{Noord-Amerika}} {{Caraïben}} [[Categorie:Land]] [[Categorie:Eiland]] 0rk6c9vn6vgjsbz7m1mw68c6vdmh94a 0 9051 178580 178243 2026-05-14T11:31:51Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178580 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:LocationNicaragua.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Nu-map-es.svg|thumb|Kaerte]] '''Nicaragua''' is een land in [[Centraol-Amerika]]. Den 'oôdstad is [[Managua]]. Nicaragua ei 6,8 meljoen inweuners (2023). Den taele vant land is [[Spaons]]. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/nicaragua/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Nicaragua Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210320071255/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/nicaragua World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/nicaragua/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/nicaragua/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/nicaragua/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=182 World Meteo. Org.] {{Noord-Amerika}} {{Centraol-Amerika}} [[Categorie:Land]] a5qot2m2tjkrajjf4di7lutc80cxgni 0 9059 178588 178255 2026-05-14T11:33:41Z Orpers 15791 178588 wikitext text/x-wiki [[plaetje:LocationGrenada.png|thumb|Liggienge]] '''Grenada''' is 'n land in [[Noord-Amerika]], 't is 't 10 na kleinste land van d'n [[aerde]]. D'n 'oôdstad is [[Saint George's]]. In Grenada weunen in 2013 109.590 mensen. Offisieel is 't staetsoôd [[Koningin Elisabeth II]] van het [[Vereênigd Konienkriek]]. {{Noord-Amerika}} {{Caraïben}} [[Categorie:Land]] [[Categorie:Eiland]] i3lst8s69tnwjdbonofturgzokjw3m8 0 9062 178388 147637 2026-05-13T13:37:51Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178388 wikitext text/x-wiki '''Knapof''' (Nederlands: ''Knaphof'') is een g'ucht in de hemeênte [[Bossele (gemeênte)|Bossele]] in de Nederlanse provincie [[Zeêland]] in de buurte van [['t Nieuwedurp]] en [['t Lewedurp]]. Het plekje is vernoemd nae den weg weer-a 't an is gelegen, een doôdloôpend stikje an de Nieuwe Kraoijertsediek. 't Bin meêst boederiejen die langs dat weegje lihhenm bie mekaore een stik of vuuf, zesse. Het is nie zoô dat de bebouwing verspreid zoas bie vee g'uch'n, mae de 'uuzen staen wè korte bie mekaore. Op 2 feberwari 2008 was 't er brand in 't g'uchje.<ref>[https://www.hvzeeland.nl/Nieuws/Item?nid=7138 HVZeeland]</ref> == Noôten == <references/> == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20240521160506/https://www.plaatsengids.nl/knaphof Plaatsengids] * [http://goo.gl/maps/KF8pB Knapof vanuut de locht] {{Navigatie gemeênte Bossele}} [[Categorie:Plekke op Zuud-Beveland]] [[Categorie:Bossele]] 1r2mfkp9vqgtduyj421zhwvrotiptcb 0 9066 178598 178261 2026-05-14T11:36:09Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178598 wikitext text/x-wiki [[plaetje:LocationTrinidadAndTobago.png|thumb|Liggienge]] [[plaetje:Trinidad & Tobago - DPLA - b5200b78e9dc16546dfe7cb2b8829cb8.jpg|thumb|Kaerte]] '''Trinidad en Tobago''' is een land in de [[Caraïben]] ([[Noôrd-Amerika]]). Den 'oôdstad is [[Port of Spain]]. 't Bestaet uut de eilan'n [[Trinidad]] en [[Tobago]]. Trinidad betekent [[Drie-eenheid|drie-ien'eid]] en den naem Tobago is ontleênd an [[tabak]]. In Trinidad en Tobago weunden in 2023 ruum 1,5 meljoen mins'n. Den president is [[Christine Kangaloo]]. Zangeres [[Nicki Minaj]] komt uut Trinidad en Tobago. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/Trinidad-en-Tobago/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Trinidad-and-Tobago Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210109063840/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/trinidad-and-tobago World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/trinidad/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/trinidad-en-tobago/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/trinidad-en-tobago/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=27 World Meteo. Org.] {{Noord-Amerika}} {{Caraïben}} [[Categorie:Trinidad en Tobago| ]] [[Categorie:Land]] [[Categorie:Eiland]] i9emqck7ujonzh0vwm28tgdms8uk4fa 0 9068 178578 178251 2026-05-14T11:31:27Z Orpers 15791 178578 wikitext text/x-wiki [[plaetje:LocationBahamas.svg|thumb|rechts|250px|Liggieng van d'n Bahama's]] De '''Bahama's''' is 'n land in [[Noord-Amerika]], d'n 'oôdstad is [[Nassau]]. De naeme Bahama's betekent ondiepe [[zeê]]. Op d'n Bahama's weunen 310.000 mensen. D'n Bahama's bestaen uut 700 eiland'n en 2000 zandplaeten. D'n minister-president van d'n Bahama's is [[Perry Christie]]. De Bahama's oôren bie 't [[Gemenebest van Naties]]. {{Noord-Amerika}} {{Caraïben}} [[Categorie:Land]] [[Categorie:Eiland]] lon8v8gakovda79p5i8t4st6fzrhdq4 178626 178578 2026-05-14T11:58:45Z Orpers 15791 178626 wikitext text/x-wiki [[plaetje:LocationBahamas.svg|thumb|rechts|250px|Liggieng van d'n Bahama's]] De '''Bahama's''' is 'n land in [[Noord-Amerika]], d'n 'oôdstad is [[Nassau]]. De naeme Bahama's betekent ondiepe [[zeê]]. Op d'n Bahama's weunen 310.000 mensen. D'n Bahama's bestaen uut 700 eiland'n en 2000 zandplaeten. D'n minister-president van d'n Bahama's is [[Perry Christie]]. De Bahama's oôren bie 't [[Gemenebest van Naties]]. {{Caraïben}} {{Noord-Amerika}} [[Categorie:Land]] [[Categorie:Eiland]] pf3dwcmdy25khrnoofhsojjh2fn1zk9 0 9071 178423 173166 2026-05-13T16:01:51Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178423 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Locator map of Korea.svg|thumb|Liggienge]] '''Korea''' is een schiereiland en voormaelig land in Oôst-[[Azië]] en bestaet uut twi lan'n: * [[Noôrd-Korea]] * [[Zuud-Korea]] Toet [[1948]] wast een eige land. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Korea Britannica] * [https://historiek.net/c/landen/korea-geschiedenis/ Historiek] <gallery> Korea.GIF Map of Korea (4258302543).jpg </gallery> [[Categorie:Schiereiland]] [[Categorie:Rehio]] [[Categorie:Voormaelig land]] [[Categorie:Azië|*]] pt74ob8tcgwvp5f50ztgyrjxf40byhy 0 9073 178579 178252 2026-05-14T11:31:39Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178579 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:LocationBarbados.png|thumb|rechts|250px|Liggieng van Barbados]] '''Barbados''' is 'n land in [[Noord-Amerika]], d'n 'oôdstad is Bridgetown. Barbados bestaet uut één eiland. 'T oôrt bie 't [[Gemenebest van Naties]]. D'n [[goeveneur]] van Barbados is Clifford Husbands. Barbados ao 288.725 inweuners in 2013. [[Rihanna]] is geboren op Barbados. == Lienks nae buten == * [http://www.barbados.gov.bb/ Regerieng van Barbados] * [http://www.visitbarbados.org/ Officiële website (Barbados toerisme''autoriteit'')] {{Noord-Amerika}} {{Caraïben}} [[Categorie:Land]] [[Categorie:Eiland]] 4hr04mpal1s5y9fb9bvoi1jfexom81n 0 9074 178389 147638 2026-05-13T13:38:04Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178389 wikitext text/x-wiki '''Koekoek''' is 'n g'ucht in d'n [[gemeênte]] [[Bossele (gemeênte)|Borsele]] in Zeêland. 'T g'ucht ligt an 'n weg genaomd "Koekoek", bie d'n krusieng van d'n [[Weldiek]] dichtbie [[Driewehen]]. Koekoek bestaet uut een paar voormalihe boerderijen. D'n naem Koekoek komt van dat er daer [[Koekoek (veugel)|koekoeken]] voôrkomen. == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20240521160638/https://www.plaatsengids.nl/koekoek-ellewoutsdijk Plaatsengids] {{Navigatie gemeênte Bossele}} [[Categorie:Plekke op Zuud-Beveland]] [[Categorie:Bossele]] 96wyahofje67ajdzkwvcpuh1ltcxnmi 0 9075 178390 147698 2026-05-13T13:40:50Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178390 wikitext text/x-wiki '''Riekebuurte''' (Nederlands: ''Rijkebuurt'') is 'n g'ucht in de gemeênte [[Bossele (gemeênte)|Bossele]] in [[Zeêland]]. Het ligt ten noordoôsten van [['s-Heerenhoek]]. Naest woonhuuzen bin d'r in Riekebuurte een paar bedrieven en een klein bitje kassen te vinden. == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20240521160756/https://www.plaatsengids.nl/rijkebuurt Plaatsengids] {{Navigatie gemeênte Bossele}} [[Categorie:Plekke op Zuud-Beveland]] [[Categorie:Bossele]] tulel89idma8vfajlq3lskft5u9dnhl 0 9080 178577 178250 2026-05-14T11:31:13Z Orpers 15791 178577 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:LocationAntiguaAndBarbuda.png|thumb|Liggienge]] '''Antigua en Barbuda''' is 'n land in [[Noord-Amerika]], d'n 'oôdstad is Saint John's. In Antigua en Barbuda weunen 90.156 mensen. Antigua en Barbuda 'oôrt bie 't [[Gemenebest van Naties]]. D'n President van Antigua en Barbuda is Gaston Browne (2014). {{Noord-Amerika}} {{Caraïben}} [[Categorie:Land]] [[Categorie:Eiland]] rpm9abnl9fafzfn5hobr85swlkkvbc3 178625 178577 2026-05-14T11:58:29Z Orpers 15791 178625 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:LocationAntiguaAndBarbuda.png|thumb|Liggienge]] '''Antigua en Barbuda''' is 'n land in [[Noord-Amerika]], d'n 'oôdstad is Saint John's. In Antigua en Barbuda weunen 90.156 mensen. Antigua en Barbuda 'oôrt bie 't [[Gemenebest van Naties]]. D'n President van Antigua en Barbuda is Gaston Browne (2014). {{Caraïben}} {{Noord-Amerika}} [[Categorie:Land]] [[Categorie:Eiland]] 228a0qp0bobyc483kt4s1a0f9b7rj2x 0 9097 178614 178228 2026-05-14T11:40:43Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178614 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:LocationUruguay.svg|thumb|rechts|250px|Liggieng van Uruguay]] '''Uruguay''' is 'n land in [[Zuud-Amerika]] 't a hrens an de lan'n [[Arhentinië]] en [[Brezilië]], d'n 'oôdstad is [[Montevideo]]. D'n president van Uruguay is [[Tabaré Vázquez]] (2015). In Uruguay worre [[Spaons]] gesproken. In Uruguay weunen 3.324.460 mensen. D'n munt is d'n [[Uruguayaanse peso]]. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/uruguay/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Uruguay Britannica] * [https://web.archive.org/web/20211216123435/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/uruguay/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/uruguay/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/uruguay/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/uruguay/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=94 World Meteo. Org.] {{Zuud-Amerika}} [[Categorie:Uruguay| ]] [[Categorie:Land]] 8ojc35x03sp5s9b479axtuphguuw626 0 9099 178611 178225 2026-05-14T11:40:01Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178611 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Paraguay in its region.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Paraguay-CIA WFB Map.png|thumb|Kaerte]] '''Paraguay''' is een land in [[Zuud-Amerika]] 't a hrens an de lan'n [[Arhentinië]], [[Bolivia]] en [[Brezilië]]. D'r weune 6,1 meljoen inweuners (2022) op een oppervlak van 407 duuzend km² (15 inw./km²). Den 'oôdstad is [[Asunción]]. President sins 2023 is Santiago Peña. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/paraguay/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Paraguay Britannica] * [https://web.archive.org/web/20181231111825/https://www.cia.gov/library/publications/resources/the-world-factbook/geos/pa.html World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/paraguay/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/paraguay/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/paraguay/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=138 World Meteo. Org.] {{Zuud-Amerika}} [[Categorie:Paraguay| ]] [[Categorie:Land]] erima9bilnp9z8rpyd7ddod930ekebk 0 9112 178596 178259 2026-05-14T11:35:40Z Orpers 15791 178596 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:LocationSaintLucia.png|thumb|Liggienge]] '''Saint Lucia''' is 'n land in [[Noord-Amerika]], d'n 'oôdstad is [[Castries]]. Saint Lucia 'oôrt bie 't [[Brits Gemenebest]]. D'n premier van Saint Lucia is [[Kenny Anthony]]. In Saint Lucia weunden in 2013 162.781 mensen. Op [[22 feberwari]] [[1979]] wier 't onafankelijk van 't [[Vereênigd Konienkriek]]. D'n munt van Saint Lucia is d'n [[Oôst-Caribische dollar]]. {{Noord-Amerika}} {{Caraïben}} [[Categorie:Land]] [[Categorie:Eiland]] sfuh8fzqblat2jmbxzaze6jarqq5ie0 0 9123 178595 178258 2026-05-14T11:35:27Z Orpers 15791 178595 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:LocationSaintKittsAndNevis.png|thumb|Liggienge]] Saint Kitts en Nevis (of Saint Christopher en Nevis) is 'n land in [[Noord-Amerika]], d'n 'oôdstad is [[Basseterre]]. Saint Kitts en Nevis 'oôrt bie 't [[Brits Gemenebest]], en d'n regeringsleider is [[Denzil Douglas]]. D'n munt is d'n [[Oôst-Caribische dollar]]. In Saint Kitts en Nevis weunen 51.134 mensen. D'n taele is 't [[Iengels]]. {{Noord-Amerika}} {{Caraïben}} [[Categorie:Land]] [[Categorie:Eiland]] c39db4hqwvt9ikih6inltaz042p173m 0 9124 178597 178260 2026-05-14T11:35:55Z Orpers 15791 178597 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:LocationSaintVincentAndTheGrenadines.png|thumb|Liggienge]] '''Saint Vincent en de Grenadines''' is 'n land in [[Noord-Amerika]], d'n 'oôdstad is [[Kingstown]] en d'n taele 't [[Iengels]]. 'T land bestaet uut 't eiland [[Saint Vincent]] en d'n kleine eiland'n die de [[Grenadines]] heten. D'n munteenheid is d'n [[Oôst-Caribische dollar]]. D'n regeringsleider is [[Ralph Gonsalves]]. Saint Vincent en de Grenadines 'oôrt bie 't [[Brits Gemenebest]]. {{Noord-Amerika}} {{Caraïben}} [[Categorie:Land]] [[Categorie:Eiland]] h7eg75q13zg9ln6kf3cb3hedqt6r2cy 0 9154 178605 178219 2026-05-14T11:38:45Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178605 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele = Estado Plurinacional de Bolivia Plurinationaole Staot Bolivia |vlagge = Flag of Bolivia.svg |waepen = Coat of arms of Bolivia.svg |locaotie = LocationBolivia.svg |taelen = [[Spaons]], Quechua, Aimara, Guaraní, +33 |oôdstad = [[Sucre]] (en [[La Paz]]) |regeriengsvurm = [[Rippebliek]] |staetsoôd = [[Luis Arce]] |regeriengsleider = Luis Arce |religie = [[Christelijk]] 93% ([[katteliek]] 81%, [[protestants]] 11%) |km2 = 1.099.000 |pctwaeter = 1,3 |inweuners = 11.313.000 (2024) |dichteid = 10 |volkslied = Himno nacional de Bolivia |munte = [[Boliviano]] |valutacode = BOB |tiedzoône = [[UTC-4|-4]] |j/n = ni |feêstdag = 6 auhustus |tld = bo |landcode = BO/BOL |tel = 591 }} '''Bolivia / Bolivië''' is 'n land in [[Zuud-Amerika]], d'n 'oôdstad is [[Sucre]]. Het land leit voe een groôt deel in de [[Andes]] en is deerdeu nogal bergachtig. In Bolivia worre 37 verschillende [[taele]] 'esproke. In Bolivia weunden in 2024 11,3 meljoen mins'n. Staats'oôd van Bolivia is [[Luis Arce]], as opvolger van [[Jeanine Áñez]]. ==Steê== De top-tien van de grootste steê is as volgt (2012): *[[Santa Cruz de la Sierra]] - 1.442.000 *[[El Alto]] - 847.000 *[[La Paz]] - 759.000 *[[Cochabamba]] - 632.000 *[[Oruro]] - 265.000 *[[Sucre]] - 239.000 *[[Tarija]] - 180.000 *[[Potosí]] - 176.000 *[[Sacaba]] - 150.000 == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/bolivia/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Bolivia Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210927041747/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bolivia/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/bolivia/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/bolivie/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/bolivia/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=54 World Meteo. Org.] <Gallery> Salar_de_Uyuni,_Bolivia2.jpg|Uyuni (Oruro) Laripata 2.jpg|Gemeênte Sorata (La Paz) Río Yacuma.jpg|Gemeênte Santa Ana del Yacuma (Beni) Bolivia Physiography.jpg|Kaerte (natuur) Bolivia Administrative Divisions.jpg|Kaerte (bestier) Bolivia Altiplano 2004.jpg|[[Manuel Rivera-Ortiz]]: ''Widow Of The Mines'', Potosí, Bolivië (2004) </Gallery> {{Zuud-Amerika}} [[Categorie:Bolivia| ]] [[Categorie:Land]] 4hr8xw12x75c1k2msjcydc73ynwwjmc 0 9158 178541 178224 2026-05-14T11:12:19Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178541 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Guyana in its region.svg|thumb|rechts|Liggienge]] '''Huyana''', officieel de ''Coöperatieve Republiek Huyana'', is 'n land in het noôrden van [[Zuud-Amerika]] en grenst aan [[Surinaome]], [[Brezilië]] en [[Venezuela]]. Guyana ei 'n grensprobleêm mie Suriname en Venezuela. D'n 'oôdstad van Huyana is [[Georgetown]]. In Huyana weunen 800.000 mensen (2023). Het land is in 't verleên nog een Nederlanse kolonie gewist, 'ierbie waere ok Zeêuwen betrokke. Staet'oôd is [[Donald Ramotar]]. ==Geschiedenisse== Huyana is in onderdeel van 'n groôter gebied dat [[Huyana (gebied)|Huyana]] (of Guyana) wierre genoemd - nae 't Indiaens vò "land van vele wateren". ==Bevolkienge== De Huyanezen bestaen uut meêrdere volksgroepen. De twee meêst dominante etnische groepen bin d'n afstammelingen van [[Slaeven'andel|Afrikaanse slaven]] (30,2 %) en de [[Hindoestanen]], dat bin afstammelingen van contractarbeiders uut [[India|Brits-Indië]] (43,5 %). Vadder leêven d'r ok een aantal [[Indianen]] (9,1 %). De rest van de bevolking bestaet uut mensen van gemengde afkomst. ==Economie== De belangriekste economische activiteit in Huyana is d'n landbouw, waer in 't groôtste deel van d'n beroepsbevolking waerkt. De belangrijkste exportproducten bin [[cacao]] en bovenal, de [[suiker]]. ==Sport== Huyana speelt internationale cricket als een deêl van 't [[West-Indisch cricketelftal]], en het Huyaans cricketelftal speelt eerste klasse cricket tegen andere landen van het [[Caribisch hebied]]. In maart en april 2007 was Guyana co-gastheer van de Wereldkampioenschap [[cricket]] [[2007]]. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/guyana/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Guyana Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210107032754/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guyana/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/guyana/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/guyana/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/guyana/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=65 World Meteo. Org.] {{Amerika}} {{Zuud-Amerika}} [[Categorie:Huyana| ]] [[Categorie:Land]] t5fzig9xo38ax1kacisig1q0sml0xka 178610 178541 2026-05-14T11:39:50Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178610 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Guyana in its region.svg|thumb|rechts|Liggienge]] '''Huyana''', officieel de ''Coöperatieve Republiek Huyana'', is 'n land in het noôrden van [[Zuud-Amerika]] en grenst aan [[Surinaome]], [[Brezilië]] en [[Venezuela]]. Guyana ei 'n grensprobleêm mie Suriname en Venezuela. D'n 'oôdstad van Huyana is [[Georgetown]]. In Huyana weunen 800.000 mensen (2023). Het land is in 't verleên nog een Nederlanse kolonie gewist, 'ierbie waere ok Zeêuwen betrokke. Staet'oôd is [[Donald Ramotar]]. ==Geschiedenisse== Huyana is in onderdeel van 'n groôter gebied dat [[Huyana (gebied)|Huyana]] (of Guyana) wierre genoemd - nae 't Indiaens vò "land van vele wateren". ==Bevolkienge== De Huyanezen bestaen uut meêrdere volksgroepen. De twee meêst dominante etnische groepen bin d'n afstammelingen van [[Slaeven'andel|Afrikaanse slaven]] (30,2 %) en de [[Hindoestanen]], dat bin afstammelingen van contractarbeiders uut [[India|Brits-Indië]] (43,5 %). Vadder leêven d'r ok een aantal [[Indianen]] (9,1 %). De rest van de bevolking bestaet uut mensen van gemengde afkomst. ==Economie== De belangriekste economische activiteit in Huyana is d'n landbouw, waer in 't groôtste deel van d'n beroepsbevolking waerkt. De belangrijkste exportproducten bin [[cacao]] en bovenal, de [[suiker]]. ==Sport== Huyana speelt internationale cricket als een deêl van 't [[West-Indisch cricketelftal]], en het Huyaans cricketelftal speelt eerste klasse cricket tegen andere landen van het [[Caribisch hebied]]. In maart en april 2007 was Guyana co-gastheer van de Wereldkampioenschap [[cricket]] [[2007]]. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/guyana/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Guyana Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210107032754/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/guyana/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/guyana/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/guyana/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/guyana/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=65 World Meteo. Org.] {{Zuud-Amerika}} [[Categorie:Huyana| ]] [[Categorie:Land]] k693oy2h9e48f2yybkho4x9gaijg9vo 0 9165 178615 178229 2026-05-14T11:41:01Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178615 wikitext text/x-wiki {{landtabelle | naeminlandstaele = República Bolivariana de Venezuela Bolivariaonse Rippebliek Venezuela | vlagge = Flag of Venezuela.svg | waepen = Coat_of_arms_of_Venezuela.svg | locaotie = LocationVenezuela.svg | taelen = [[Spaons]] | oôdstad = [[Caracas]] | religie = [[Christelijk]] 93% ([[katteliek]] 81%, [[protestants]] 11%) | regeriengsvurm = Federaole [[rippebliek]] | staetsoôd = | regeriengsleider = | km2 = 916.000 | pctwaeter = 3,2 | inweuners = 30.518.000 (2023) | dichteid = 34 | munte = [[bolivar (munteenheid)|bolivar]] | valutacode = VED | tiedzoône = [[UTC-4:00|-4]] | j/n = ni | volkslied = [[Gloria al bravo pueblo]] | motto = [[Dios y Federación]] | feêstdag = [[5 juli]] ([[Onafankelijkeid]]sdag) | tld = ve | landcode = VE/VEN | tel = 58 | coor = {{Coor|5.878332_0_0_N_66.203613_0_0_W_zoom:5|5,87°ZB 66.2°WL}} }} '''Venezuela''' is een land int noôrden van [[Zuud-Amerika]], dat grenst an de [[Caribische Zeê]] en d'n [[Atlantischen Oceaon]] in 't noôrden, [[Huyana]] in 't oôsten, [[Brezilië]] in 't zuden en [[Colombia]] in 't westen. Vò de Venezolaanse kust leie [[Aruba]], [[Bonaire]], [[Curaçao]], [[Isla Margarita]] en [[Trinidad en Tobago]]. In Venezuela weunden in 2023 ruum 30 meljoen mins'n. Venezuela eit vee verscheie landschappen, zoas de uutloôpers van het [[Andes]]gebergte mie as oôgste punt de [[Pico Bolívar]] van 5007 meter. In het noôrwes'n liggen ok de laoglanden rond het [[Meer van Maracaibo]] en de [[Golf van Venezuela]]. Het centrum van het land wor gekenmerkt deu uutgestrekte vlaktes, die zich uutstrekke van de Colombiaonse grens tot an de [[rivierdelta]] van de [[Orinoco]]. In het zuujen ligt het geïsoleerde [[Oôgland van Guyana]], mie de [[Angelwaeterval]], de oôgste [[waeterval]] in de waereld. Het klimaet is [[tropisch klimaet|tropisch]] en over het algemeên heêt en vochtig, mar meer gemaeigd in de oôoglanden. 'Oôdstad [[Caracas]] is de groôste stad vant land. Aore belangrieke steêen binne: * [[Maracaibo]] * [[Barquisimeto]] * [[Valencia (Venezuela)|Valencia]] * [[Mérida (Venezuela)|Mérida]] * [[Maracay]] * [[Ciudad Guayana]] == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/venezuela/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Venezuela Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210531110017/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/venezuela/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/venezuela/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/venezuela/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/venezuela/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=135 World Meteo. Org.] [[plaetje:Ve-map.png|links|thumb|Kaerte]] {{Zuud-Amerika}} [[Categorie:Venezuela| ]] [[Categorie:Land]] jxmvu45kdc27kyojrbf2lf2e77faru4 0 9242 178418 146207 2026-05-13T15:53:45Z Orpers 15791 178418 wikitext text/x-wiki 't [[Getal]] '''π''', soms 'eschreven as pi, is een [[wiskunde|wiskundig]]e constante, mee in decimale notatie de getalswaarde 3,141 592 653... Deze waerde is de verhoudieng và omtrek en diameter van 'n cirkel. Pi is 'n irrationaol getal (da wil zeie dat 't nie as breuk tussen tweê 'eêle getallen uut te drukken is), en ok 'n transcendentaol getal. As gevolg daevan eit 't gin ende, mae gae 't altoos mae deu achter de komma, en wè zonder systeem of 'er'aelienge. D'r bin wè formules om 't uut te rekenen, awast gae die ok eêuwig deu en bin je dus noôit 'êlemaele uutgerekend. De simpelste formule vò pi is <math>4/1 - 4/3 + 4/5 - 4/7 + 4/9...</math>. of in de [[som|sigma-noterieng]]:<br /> <math>\sum_{n =1}^\infty 4/(4n-3) - \sum_{n =1}^\infty 4/(4n-1)</math> ==Decimalen== Dit bin de eêrste duzend decimalen van pi: <pre style="background:transparent; border:none;"> 3,14159 26535 89793 23846 26433 83279 50288 41971 69399 37510 58209 74944 59230 78164 06286 20899 86280 34825 34211 70679 82148 08651 32823 06647 09384 46095 50582 23172 53594 08128 48111 74502 84102 70193 85211 05559 64462 29489 54930 38196 44288 10975 66593 34461 28475 64823 37867 83165 27120 19091 98336 73362 44065 66430 86021 39494 63952 24737 19070 21798 60943 70277 05392 17176 29317 67523 84674 81846 76694 05132 00056 81271 45263 56082 77857 71342 75778 96091 73637 17872 14684 40901 22495 34301 46549 58537 10507 92279 68925 89235 42019 95611 21290 21960 86403 44181 59813 62977 47713 09960 51870 72113 49999 99837 29780 49951 05973 17328 16096 31859 50244 59455 34690 83026 42522 30825 33446 85035 26193 11881 71010 00313 78387 52886 58753 32083 81420 61717 76691 47303 59825 34904 28755 46873 11595 62863 88235 37875 93751 95778 18577 80532 17122 68066 13001 92787 66111 95909 21642 01989 ... </pre> [[Categorie: Wiskunde]] ruprg75zi0dhs7pdczgbot3wmym4cpq 0 9549 178513 176042 2026-05-14T09:41:27Z Orpers 15791 178513 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:BAG woonplaatsen - Gemeente Dongeradeel.png|thumb|Liggienge (oôst)]] [[Plaetje:Eanjum okt2005.jpg|thumb|Anjum]] '''Anjum''' ([[Fries]]: ''Eanjum'') is 'n [[durp]] in de gemeênte [[Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)|Noôrdoôst-Friesland]] (vooheen [[Dongeradiel]]), provincie [[Friesland]]. Anjum leit op ongeveer 2,5 km van de voormaelige [[Lauwerszeê]] en 12 km van het stadje [[Dokkum]]. Nae verluud is het durp al zo'n duuzend jaer oud. Anjum telt een kleine 1.200 inweuners (2022). In de jaeren vuuftig weunden d'r nog ruum vuuftien'onderd man. Anjum was van [[1913]] tot an [[1935]] eindpunt van het Dokkummer ''lokaeltsje'', de spoorlijn die het durp mie [[Leêuwarden]] verbong. Het ouwe stationsgebouw stit er nog steeds. In 1997, toe het as pension in gebruuk was, wiere er deu de uutbaetster divan tweê moorden gepleegd. De 'istoricus Han Israëls schreef dirover het boek ''Moord in Anjum''. Bij [[Oostmahorn]] leit het vakantiedurpje [[Esonstad (vakantiedurp)| Esonstad]]. Esonstad is een quasi-'istorisch stadje, dat tussen 2004 en 2007 wier gebouwd. De naem is ontleend an een nederzetting mie de naem [[Ezonstad]], die in de vroehe [[middeleeuwen]] op onheveer dezelfde plek zou 'ebben gelegen.<ref>Han Israëls, ''Moord in Anjum. Te veel niet gestelde vragen'' (met Hans Crombag & Paul Acda), Den Haag: Boom Juridische uitgevers 2008.</ref> Inweuners: * 1954 – 1571 * 1974 – 1224 * 2022 – 1150 == Plaetjes == <gallery> 20080801 Church Anjum NL.jpg|De Michaëlkerk uut [[1100]], diels gebouwd uut tufsteên Dongeradiel Eanjum Moune.jpg|Meule [[De Eendracht (Anjum)|De Eendracht]] 080801_War_Memorial_Anjum_NL.jpg|Oorlogsmonument </gallery> == Noôten == <references/> == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20220721120826/https://anjumweb.nl/ www.anjumweb.nl] * [https://web.archive.org/web/20220628180228/https://plaatsengids.nl/anjum Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/woonplaats/anjum/ AlleCijfers] [[Categorie:Plekke in Friesland]] [[Categorie:Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)]] hgsjnjg0cdjyfp9rjwmwxjn2eyt31b5 0 9629 178547 123639 2026-05-14T11:14:36Z Orpers 15791 178547 wikitext text/x-wiki [[plaetje:LocationMalawi.svg|thumb|Liggieng van Malawi]] [[plaetje:Un-malawi.png|thumb|Kaertje van Malawi]] '''Malawi''' ([[Nyanja (taal)|Nyanja]]: ''Malaŵi''), officieel de '''Republiek Malawi''' is 'n land in [[Afrika|Afrika]], d'n 'oôdstad is [[Lilongwe]], Malawi ei 16.777.547 inweuners en leit an het Malawimeer. De levensverwachting is vuuftig jaer. 11% van de bevolkieng is besmet mie het HIV-virus. De bevolkieng is jong en groei 'ard. Malawi grenst an Zambia, Tanzania en Mozambique. In de 19e eeuw kwamme d'r Schotse zendeliengen, weeronger [[David Livingstone]]. Vanof [[1891]] valt dit gebied onger Iengels bewind. In [[1907]] wordt de naem Protectoraat Nyasaland. Op [[1 auhustus]] [[1953]] wiere [[Noord-Rhodesië]] (noe [[Zambia]]), [[Zuud-Rhodesië]] (noe [[Zimbabwe]]) en Nyasaland saemengevoegd tot een federâtie, genaemd Federâtie van Rhodesië en Nyasaland. In [[1963]] ging dat land ter ziele en in [[1963]] verkreeg Malawi zelfbestuur. Op [[6 juli]] [[1964]] wier Malawi een onafankelijke staet. {{Afrika}} [[Categorie:Land]] 1mgkifrwp49e2oqwpsof5okmgjabfl1 0 9644 178508 175236 2026-05-14T09:33:50Z Orpers 15791 Orpers heeft pagina [[Dongeradeel]] hernoemd naar [[Dongeradiel]] 175236 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Map - NL - Dongeradeel (2009).svg|thumb|Dongeradeel en omheving (2009)]] [[plaetje:Gem-Dongeradeel-OpenTopo.jpg|thumb|Kaerte (2017)]] [[plaetje:Dokkum, stadhuis foto4 2009-09-19 12.55.JPG|thumb|Dokkum, staduus]] '''Dongeradeel''' ([[Fries]]: ''Dongeradiel'') is 'n voormaelige gemeênte in [[Friesland]] mie 24.000 inweuners (2018) en 'n oppervlakte van 267 km². Dongeradeel lag an de [[Waddenzeê]] en 't [[Lauwersmeer]], en is in 2019 opgegaen in de nieuwe gemeênte [[Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)|Noôrdoôst-Friesland]]. Dongeradeel was gelehen in 't noordoôs'n van de provincie mie as 'oôdplekke [[Dokkum]], de noordelijkste stad van de Friese elf steden. Dongeradeel is nae 'n gemeêntelijke 'erindeling in [[1984]] ontstô toe [[Dokkum]], [[Westdongeradeel]] en [[Oôstdongeradeel]] bie mekaore gienge. In de volksmond wordt de gemeênte nog steeds in het meervoud aangeduud as 'de Dongeradelen'. Het waepen is een saemenvoeging van de waepens van de drie opge'even gemeênten. De twee stromen stellen de riviertjes Peazens en Ee voor, die in Dokkum saemenkomen. Bekend is het [[Vissersmonument Moddergat]] en de deurkomst van de [[Elfstedentocht]] deur het stadje Dokkum. Bie [[Holwerd]] is 'n veêrdam (de [[Aemelandse Dam]]) van waeruut de veêrboôten nae 't eiland [[Ameland]] vertrekke. == Plekken == Antal inweuners per plek op 1 jannewari 2004: {| class="toccolours" style="margin: 0 2em 0 2em;" |'''Nederlandse naem'''||'''''Friese naem'''''||align="right"|'''Inweuners''' |- |[[Dokkum]]||''Dokkum''||align="right"|13.010 |- |[[Holwerd]]||''Holwert''||align="right"|1620 |- |[[Ternaard]]||''Ternaard''||align="right"|1230 |- |[[Anjum]]||''Eanjum''||align="right"|910 |- |[[Metslawier]]||''Mitselwier''||align="right"|870 |- |[[Oosternijkerk]]||''Easternijtsjerk''||align="right"|840 |- |[[Ee (Dongeradeel)|Ee]]||''Ie''||align="right"|780 |- |[[Engwierum]]||''Ingwierrum''||align="right"|420 |- |[[Niawier]]||''Nijewier''||align="right"|380 |- |[[Lioessens]]||''Ljussens''||align="right"|360 |- |[[Wierum (Friesland)|Wierum]]||''Wierum''||align="right"|360 |- |[[Nes (Dongeradeel)|Nes]]||''Nes''||align="right"|340 |- |[[Hantum]]||''Hantum''||align="right"|290 |- |[[Paesens]]||''Peazens''||align="right"|270 |- |[[Brantgum]]||''Brantgum''||align="right"|220 |- |[[Moddergat]]||''Moddergat''||align="right"|220 |- |[[Raard]]||''Raard''||align="right"|220 |- |[[Oostrum (Friesland)|Oostrum]]||''Eastrum''||align="right"|190 |- |[[Morra]]||''Moarre''||align="right"|180 |- |[[Aalsum (Dongeradeel)|Aalsum]]||''Ealsum''||align="right"|160 |- |[[Bornwird]]||''Boarnwert''||align="right"|130 |- |[[Hantumhuizen]]||''Hantumhuzen''||align="right"|100 |- |[[Foudgum]]||''Foudgum''||align="right"|80 |- |[[Hiaure]]||''De Lytse Jouwer''||align="right"|80 |- |[[Oostmahorn]]||''De Skâns''||align="right"|80 |- |[[Hantumeruitburen]]||''Hantumerútbuorren''||align="right"|70 |- |[[Wetsens]]||''Wetsens''||align="right"|70 |- |[[Jouswier]]||''Jouswier''||align="right"|50 |- |[[Waaxens (Dongeradeel)|Waaxens]]||''Waaksens''||align="right"|40 |} <small>Bron: CBS</small><br /> Paesens en Moddergat worre vee as één beschouwd. == Gemeênteraed == Saemenstellieng van den gemeênteraed.<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/GR_FR.html nlverkiezingen]</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan = 2 | Partie ! colspan = 10 | Zeêtels |- ! 2014 || 2010 || 2006 ! 2002 || 1998 || 1994 ! 1990 |- | [[CDA]] | 6 || 7 || 7 | 9 || 8 || 7 | 9 |- | [[Fryske Nasjonale Partij]] (FNP) | 5 || 4 || 4 | 2 || 2 || 1 | 1 |- | [[CU]] | 2 || 2 || 2 | 2 || 2 || 3 | 1 |- | Algemeen Belang Dongeradeel | 2 || 2 || 2 | 3 || 2 || 3 | 3 |- | Dongeradeel Sociaal | 2 || || | || || | |- | [[PvdA]] | 1 || 2 || 5 | 2 || 4 || 3 | 4 |- | [[VVD]] | 1 || 2 || 1 | 1 || 1 || 1 | 1 |- | [[D66]] | || || | || || 1 | |- ! Totael ! 19 || 19 || 21 ! 19 || 19 || 19 ! 19 |- ! Opkomst ! 58% || 56% || 66% ! 67% || 68% || 73% ! 74% |} == Noôten == <references/> == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20220728065417/https://www.plaatsengids.nl/dongeradeel Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/gemeentelijke-herindeling/2019-noardeast-fryslan-dongeradeel-kollumerland-en-nieuwkruisland-ferwerderadiel/ AlleCijfers] * [https://www.dbnl.org/tekst/berg229noor02_01/ Monumentenboek Noordelijk Oostergo - Dongeradelen] [[Categorie:Voormaelige gemeênte in Friesland]] [[Categorie:Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)]] mu3jqdg0fc3gdppkns2zgbbyjayckxm 178510 178508 2026-05-14T09:36:51Z Orpers 15791 178510 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Map - NL - Dongeradeel (2009).svg|thumb|Dongeradiel en omheving (2009)]] [[plaetje:Gem-Dongeradeel-OpenTopo.jpg|thumb|Kaerte (2017)]] [[plaetje:Dokkum, stadhuis foto4 2009-09-19 12.55.JPG|thumb|Dokkum, staduus]] '''Dongeradiel''' (Nederlands: ''Dingeradeel'', [[Fries]]: ''Dongeradiel'') is 'n voormaelige gemeênte in [[Friesland]] mie 24.000 inweuners (2018) en 'n oppervlakte van 267 km². Dongeradiel lag an de [[Waddenzeê]] en 't [[Lauwersmeer]], en is in 2019 opgegaen in de nieuwe gemeênte [[Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)|Noôrdoôst-Friesland]]. Dongeradiel was gelehen in 't noordoôs'n van de provincie mie as 'oôdplekke [[Dokkum]], de noordelijkste stad van de Friese elf steden. Dongeradiel is nae 'n gemeêntelijke 'erindeling in [[1984]] ontstô toe [[Dokkum]], [[Westdongeradiel]] en [[Oôstdongeradiel]] bie mekaore gienge. In de volksmond wordt de gemeênte nog steeds in het meervoud aangeduud as 'de Dongeradelen'. Het waepen is een saemenvoeging van de waepens van de drie opge'even gemeênten. De twee stromen stellen de riviertjes Peazens en Ee voor, die in Dokkum saemenkomen. Bekend is het [[Vissersmonument Moddergat]] en de deurkomst van de [[Elfstedentocht]] deur het stadje Dokkum. Bie [[Holwerd]] is 'n veêrdam (de [[Aemelandse Dam]]) van waeruut de veêrboôten nae 't eiland [[Ameland]] vertrekke. == Plekken == Antal inweuners per plek op 1 jannewari 2004: {| class="toccolours" style="margin: 0 2em 0 2em;" |'''Nederlandse naem'''||'''''Friese naem'''''||align="right"|'''Inweuners''' |- |[[Dokkum]]||''Dokkum''||align="right"|13.010 |- |[[Holwerd]]||''Holwert''||align="right"|1620 |- |[[Ternaard]]||''Ternaard''||align="right"|1230 |- |[[Anjum]]||''Eanjum''||align="right"|910 |- |[[Metslawier]]||''Mitselwier''||align="right"|870 |- |[[Oosternijkerk]]||''Easternijtsjerk''||align="right"|840 |- |[[Ee (Dongeradeel)|Ee]]||''Ie''||align="right"|780 |- |[[Engwierum]]||''Ingwierrum''||align="right"|420 |- |[[Niawier]]||''Nijewier''||align="right"|380 |- |[[Lioessens]]||''Ljussens''||align="right"|360 |- |[[Wierum (Friesland)|Wierum]]||''Wierum''||align="right"|360 |- |[[Nes (Dongeradeel)|Nes]]||''Nes''||align="right"|340 |- |[[Hantum]]||''Hantum''||align="right"|290 |- |[[Paesens]]||''Peazens''||align="right"|270 |- |[[Brantgum]]||''Brantgum''||align="right"|220 |- |[[Moddergat]]||''Moddergat''||align="right"|220 |- |[[Raard]]||''Raard''||align="right"|220 |- |[[Oostrum (Friesland)|Oostrum]]||''Eastrum''||align="right"|190 |- |[[Morra]]||''Moarre''||align="right"|180 |- |[[Aalsum (Dongeradeel)|Aalsum]]||''Ealsum''||align="right"|160 |- |[[Bornwird]]||''Boarnwert''||align="right"|130 |- |[[Hantumhuizen]]||''Hantumhuzen''||align="right"|100 |- |[[Foudgum]]||''Foudgum''||align="right"|80 |- |[[Hiaure]]||''De Lytse Jouwer''||align="right"|80 |- |[[Oostmahorn]]||''De Skâns''||align="right"|80 |- |[[Hantumeruitburen]]||''Hantumerútbuorren''||align="right"|70 |- |[[Wetsens]]||''Wetsens''||align="right"|70 |- |[[Jouswier]]||''Jouswier''||align="right"|50 |- |[[Waaxens (Dongeradeel)|Waaxens]]||''Waaksens''||align="right"|40 |} <small>Bron: CBS</small><br /> Paesens en Moddergat worre vee as één beschouwd. == Gemeênteraed == Saemenstellieng van den gemeênteraed.<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/GR_FR.html nlverkiezingen]</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan = 2 | Partie ! colspan = 10 | Zeêtels |- ! 2014 || 2010 || 2006 ! 2002 || 1998 || 1994 ! 1990 |- | [[CDA]] | 6 || 7 || 7 | 9 || 8 || 7 | 9 |- | [[Fryske Nasjonale Partij]] (FNP) | 5 || 4 || 4 | 2 || 2 || 1 | 1 |- | [[CU]] | 2 || 2 || 2 | 2 || 2 || 3 | 1 |- | Algemeen Belang Dongeradeel | 2 || 2 || 2 | 3 || 2 || 3 | 3 |- | Dongeradeel Sociaal | 2 || || | || || | |- | [[PvdA]] | 1 || 2 || 5 | 2 || 4 || 3 | 4 |- | [[VVD]] | 1 || 2 || 1 | 1 || 1 || 1 | 1 |- | [[D66]] | || || | || || 1 | |- ! Totael ! 19 || 19 || 21 ! 19 || 19 || 19 ! 19 |- ! Opkomst ! 58% || 56% || 66% ! 67% || 68% || 73% ! 74% |} == Noôten == <references/> == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20220728065417/https://www.plaatsengids.nl/dongeradeel Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/gemeentelijke-herindeling/2019-noardeast-fryslan-dongeradeel-kollumerland-en-nieuwkruisland-ferwerderadiel/ AlleCijfers] * [https://www.dbnl.org/tekst/berg229noor02_01/ Monumentenboek Noordelijk Oostergo - Dongeradelen] [[Categorie:Voormaelige gemeênte in Friesland]] [[Categorie:Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)]] t9svntrxeml5xtkmk7va5ily23v3z0g 0 9657 178512 176046 2026-05-14T09:40:53Z Orpers 15791 178512 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:BAG woonplaatsen - Gemeente Dongeradeel.png|thumb|Liggienge (west)]] [[Plaetje:Zicht op Holwerd.jpg|thumb|Holwerd]] '''Holwerd''' ([[Fries]]: ''Holwert'') is 'n durp in de gemeênte [[Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)|Noôrdoôst-Friesland]] (vooheen [[Dongeradiel]]), provincie [[Friesland]]. 't Leit op ongeveer 5 km ten noordwesten van [[Dokkum]] en telt 1.500 inweuners (2022). Van 'ier vertrekt de veêrboot nae [[Aemeland]] en wier in 1870 en 1871 de [[Aemelandse Dam]] aneleid. == Bekende inweuners == * [[Femke Wiersma]], politicus == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20220625084232/https://plaatsengids.nl/holwerd Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/woonplaats/holwerd/ AlleCijfers] [[Categorie:Plekke in Friesland]] [[Categorie:Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)]] o14xfm01k21vyxew9u0qnz3aqb3cwuo 0 9668 178416 178140 2026-05-13T15:53:10Z Orpers 15791 178416 wikitext text/x-wiki '''Wiskunde''' is 'n weêtenschapsvorm welke onder aore 'etallen, patroônen en structuren bestudeêrt. Wiskunde is ontstaen uut [[rekenen]] en [[meêtkunde]]. ==Zie ok== * [[Pi (wiskunde)]] [[Categorie: Wiskunde| ]] 6htuj9oxa95lxikvrwrj73hoa9xq9lc 0 9669 178415 146209 2026-05-13T15:52:18Z Orpers 15791 /* Zie ok */ 178415 wikitext text/x-wiki Mie '''rekenen''' 'ôre 'n antal bewaerkingen uut'evoerd op [['etallen]], deêze bewerkingen bin: [[delen]], [[vermenigvuldigen]], [[optellen]], [[aftrekken]], [[machtsver'effen]] en [[worteltrekken]]. ==Zie ok== * [[Wiskunde]] [[Categorie:Weêtenschap]] 560l48m3gfy7qomlv5j3hy9on8qo93w 178419 178415 2026-05-13T15:54:12Z Orpers 15791 178419 wikitext text/x-wiki Mie '''rekenen''' 'ôre 'n antal bewaerkingen uut'evoerd op [['etallen]], deêze bewerkingen bin: [[delen]], [[vermenigvuldigen]], [[optellen]], [[aftrekken]], [[machtsver'effen]] en [[worteltrekken]]. ==Zie ok== * [[Wiskunde]] [[Categorie: Wiskunde]] 9gtdagitefms9z7knabmtelbg05buu7 10 9687 178503 174688 2026-05-14T09:22:23Z Orpers 15791 178503 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Andrea Mantegna 012.jpg|kaderloos|rechts]] '''Hemelvaert(sdag)''' is een [[chrissendom|christelek]] feêst weerbie den hemelvaert van [[Jezus Christus]] wor herdocht. Deêze hebeurtenis staet beschreve int [[Nieuwe Testamant]] van den [[Biebel]], int boek [https://debijbel.nl/bijbel/NBV21/ACT.1/Handelingen-1 Handeliengen van de Apostelen 'oôdstuk één]. Hemelvaert(sdag) is altied op een donderdag in meie (soms in april of juni). 't Vaolt veertig daegen nae [[Paese]] en tien daegen voô [[Pienkstern]]. ''([['Emelvaert|lees vadder]])'' f7c0k1vw4azyl0cx1g1klq8638nrqab 0 9708 178564 149113 2026-05-14T11:20:52Z Orpers 15791 178564 wikitext text/x-wiki [[plaetje:LocationSeychelles.png|thumb|Locatie van de eilanden]] [[plaetje:Flag of Seychelles.svg|thumb|vlagge van de Republiek der Seychellen]] [[plaetje:Seychelles 017.JPG|thumb|]] De '''Republiek der Seychellen''' is een land en eilandengroep in de Indische Oceaan. 't Ligt boven [[Madahaskar]] en ligt in 't continent [[Afrika]]. Het land bestaet uut ongeveer 115 eilanden, wivan mar een derde mae bewoond is. Het land 'eit 90.846 (2013) inweuners wivan 90% op het eiland [[Mahé]] woont (dat ongeveer even groôt as [[Texel]] is). Het is 't mist ontwikkelde land van [[Afrika]], maor ok 't land met de grootste inkomensongelijkheid. De belangriekste religie is het [[Rooms-Katteliek|Rooms-katholicisme]], gevolgd deu 't protestantisme. De president is [[James Alix Michel]]. {{Afrika}} [[Categorie:Land]] [[Categorie:Eiland]] 976e1pbyx0lt2cni36i8wuy4ykao5nd 0 9833 178422 100800 2026-05-13T15:58:40Z Orpers 15791 178422 wikitext text/x-wiki 't '''Fluplands''' is 't [[Zeêuws]]e dialect van 't [[Flupland (eiland)|eiland Flupland]]. 't [[Tools]] liek d'r vee op. [[Categorie:Zeêuws]] [[Categorie:Flupland]] 5qumwvzk20bs5zt77wi3yn6btx68t69 0 9976 178426 147751 2026-05-13T16:03:16Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178426 wikitext text/x-wiki {{Vertael|Ulsters}} [[Plaetje:BAG woonplaatsen - Gemeente Hulst.png|thumb|Liggienge]] '''Ter'oôlen''' (Nederlands: ''Terhole'') is eên durp in de [['Ulst (gemeênte)|gemeênte Ulst]]. 't Durp eit 470 inweuners in 2023 en behoorde tot [[2003]] tot de gemeênte [[Ontenisse]]. Ter'oôlen ontstoend in de [[twintigste eêuw]] langs d'n ouwe rieksweg [[N60]], thans [[Provinciale weg 689|N689]] en [[Provinciale weg 290|N290]]. == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20240615162233/https://www.plaatsengids.nl/terhole Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/woonplaats/terhole/ AlleCijfers] {{Navigatie gemeênte Ulst}} [[Categorie:Plekke in Zeêuws-Vlaonderen]] [[Categorie:'Ulst]] 520tqrhf3shw3bc16q1sfqhpvsonvon 0 9999 178556 172902 2026-05-14T11:17:34Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178556 wikitext text/x-wiki [[plaetje:LocationNigeria.svg|thumb|Liggienge]] [[plaetje:Nigeria-CIA WFB Map.png|thumb|Kaerte]] [[Plaetje:Flag of Nigeria (3-2).svg|thumb|Vlagge]] '''Niheria''' is een land in West-[[Afrika]] mie 217 meljoen inweuners (2022) op een oppervlakte van 924 duuzend km² (235 inw./km²). Tis 't land mie de meêste inweuners van Afrika. Den 'oôdstad is [[Abuja]], den groôste stad is [[Lagos]]. Vroeher wast een kolonie vant [[Vereênigd Konienkriek]]. In den delta van den [[Niher (rivier)|Niher]]rivier wor vee olie ewonnen. Den bevolkienge bestaet uut 30% Hausa, 16% Yoruba, 15% Igbo en 6% Fulani en 33% overig (2018, Engelse Wikipedia). Onheveêr 50% is [[chrissen]] en 50% is [[moslim]]. In de jaeren '70 speêlde 'ier den Biafraoôrlog of die an meêr as drie meljoen Niheriânen 't leêven kostte. In Niheria speêlt tehenwoôrdig al jaeren een groôtschaelig conflict tussen 't Niheriaânse leher en den [[islam|islâmitische]] terreurgroep [[Boko Haram]]. Inweuners: * 1960 – 45 meljoen * 1970 – 56 meljoen * 1980 – 73 meljoen * 1990 – 95 meljoen * 2000 – 123 meljoen * 2010 – 161 meljoen * 2020 – 208 meljoen * 2025 – 235 meljoen == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/nigeria/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Nigeria Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210109223449/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/nigeria World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/nigeria/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/nigeria/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/nigeria/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=75 World Meteo. Org.] * [https://historiek.net/biafra-oorlog-1967-1970-nigeria/111354/ Historiek] {{Afrika}} [[Categorie:Land]] 1gioclfmtts4w2jiaff88x7bm6rgl2z 0 10027 178565 134923 2026-05-14T11:21:17Z Orpers 15791 /* Zie ok */ 178565 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Sierra leone flag 300.png|thumb|225px|Vlagge van Sierra Leone]] '''Sierra Leone''' is een land in [[Afrika]]. Vroeher was het een kolonie van Iengeland. De oôdstad is [[Freetown]]. Op 14 augustus 2017 kwamme in d'n oôdstad Freetown meer as duuzend mênsen omme bie modderstroômen na langdurihe regenval. ==Zie ok== * [[Ebola-uutbraek in West-Afrika in 2014]] {{Afrika}} [[Categorie:Sierra Leone| ]] [[Categorie:Land]] 11x05hzyqxf2vdux59nifuokjjaord4 0 11025 178447 178208 2026-05-13T18:29:12Z Orpers 15791 /* meie */ 178447 wikitext text/x-wiki {{jaorboks}} '''{{PAGENAME}}''' is een [[jaer]]. == Hebeurtenisse == === jannewari === * [[1 jannewari]] - [[Flevoland]] bestaet 40 jaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596691-flevoland-jongste-provincie-van-nederland-bestaat-40-jaar NOS]</ref> * 1 jannewari - [[Bulharije]] gaet over op den [[euro]]. * 1 jannewari - Vee doôden (41) en gewonden (116) bie een cafébrand int [[Zwitserland|Zwitserse]] [[Crans-Montana]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2596707-circa-40-doden-en-115-gewonden-in-bar-zwitserland-een-van-de-ergste-tragedies-in-ons-land NOS]</ref> * 1 jannewari - Vondelkerke in [[Amsterdam]] deu brand bienae illemille verwoest.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596645-brand-verwoest-vondelkerk-in-amsterdam-huizen-ontruimd-vanwege-vonkenregen NOS]</ref> * 1 jannewari - Vee geweld tehen 'ulpeverleners en overlast tiedens den jaerwisselieng in [[Nederland]].<ref>[https://www.nu.nl/jaarwisseling/6381256/politie-verwoestende-impact-brandstichting-en-zwaar-vuurwerk-op-jaarwisseling.html NU]</ref> * 1-[[11 jannewari]] - [[Sneêuw]] in Nederland.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596814-waardoor-sneeuwt-het-nu-zo-veel-en-blijft-dat-nog-lang-doorgaan NOS]</ref> * [[3 jannewari]] - Luchtanvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] op [[Venezuela]], president [[Nicolás Maduro]] evange enome.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596844-trump-claimt-gevangenname-van-venezolaanse-president-maduro-en-bevestigt-aanvallen NOS]</ref> * 3 jannewari - Dertig mins'n vermoôrd bie anval op durp in [[Niheria|Niheriaonse]] deêlstaet Niher.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596962-dertig-doden-bij-aanval-van-gewapende-mannen-op-dorpje-nigeria NOS]</ref> * [[5 jannewari]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 2,3 in [[Herten (Nederland)|Herten]] in [[Nederlands Limburg]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597047-aardbeving-met-kracht-van-2-3-in-limburgse-herten NOS]</ref> * [[6 jannewari]] - Protesten tehen overeid in vee provincies in [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597224-protesten-in-meeste-provincies-in-iran NOS]</ref> * [[9 jannewari]] - [[Rusland]] gebruukt hypersonische raket bie anval op [[Lviv]] in [[Oekraïne]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597469-doden-bij-aanvallen-op-oekraine-rusland-zegt-hypersonische-raket-te-hebben-gebruikt NOS]</ref> * [[10 jannewari]] - Noôdtoestand in Zuudoôst-[[Australië]], veural in de deêlstaeten [[Victoria]] en [[New South Wales]], vanwehe zwaere bosbranden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2597615-noodtoestand-in-deel-australie-vanwege-natuurbranden NOS]</ref> * [[11 jannewari]] - Meêr toezicht op den leste trein op vrie- en zaeterdagavond van den [[Zeêuwse lijn]] richtieng [[Zeêland]] vanwehe overlast deu jongeren.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18112523/extra-toezicht-na-vechtpartijen-en-vernielingen-in-laatste-trein-naar-zeeland OZ]</ref> * [[12 jannewari]] - Groôte bosbranden int [[Arhentinië|Arhentijnse]] deêl van [[Patagonië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597858-bosbranden-teisteren-deel-zuiden-argentinie NOS]</ref> * 12 jannewari - [[Olifant]] doôdt in nehen daegen 20 mins'n in den deêlstaet [[Jharkand]] (Oôst-[[India]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2597893-jacht-in-india-op-olifant-die-20-mensen-doodde NOS]</ref> * [[14 jannewari]] - Kraone valt op trein in [[Thailand]] mie 32 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598083-kraan-valt-op-thaise-trein-zeker-30-doden NOS]</ref> * [[15 jannewari]] - [[Wikipedia]] bestaet 25 jaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598264-wikipedia-bestaat-25-jaar-maar-encyclopedie-voelt-druk-van-ai NOS]</ref> * 15 jannewari - Recordstand vò [[AEX]], breekt deu hrens van duuzend punten, veural veroôrzaekt deu [[IT]]-bedrieven.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598251-aex-doorbreekt-grens-van-1000-punten-tech-aandelen-grote-aanjager-op-beurs NOS]</ref> * [[16 jannewari]] - Overstroômiengen mie doôden in zuudelijk [[Afrika]] deu zwaere rehenval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598496-meer-dan-200-doden-door-overstromingen-zuidelijk-afrika NOS]</ref> * 16 jannewari - Natuur van den [[Onte]] deu jaerenlang bahern verwoest.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18127475/wetenschappers-decennialang-baggeren-heeft-westerscheldenatuur-verwoest OZ]</ref> * [[17 jannewari]] - [[Oceaon]]verdrag treedt in werkieng.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598513-oceaanverdrag-van-kracht-moet-30-procent-van-de-zee-beschermen NOS]</ref> * [[18 jannewari]] - Treinongeluk in Zuud-[[Spanje]] mie 45 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598790-dodental-treinongeluk-spanje-op-39-berging-verloopt-moeizaam NOS]</ref> * 18 jannewari - [[Senehal]] wint mie 1-0 tehen [[Marokko]] den [[Afrika]] Cup.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598768-marokko-moet-afrika-cup-aan-senegal-laten-na-gemiste-penalty-in-slotminuut NOS]</ref> * [[19 jannewari]] - Zeêr zeldzaeme spooke broead waer enome in [[Middelburg]], een aerdesterre mie den naem Geastrum welwitschii.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18131942/paddenstoelenexpert-henk-en-zijn-vrouw-willy-ontdekken-zeldzame-paddenstoel-in-tuincentrum-middelburg OZ]</ref> * [[20 jannewari]] - Zeven [[Twidde Kaemer]]leden van den [[PVV]] onger leidieng van [[Gidi Markuszower]] stapp'n uut den partie.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598974-opstand-tegen-wilders-zeven-pvv-ers-beginnen-eigen-fractie NOS]</ref> * [[23 jannewari]] - [[Zilver]] gaet deu recordpries van 100 dollar.<ref>[https://www.nu.nl/economie/6383633/zilver-breekt-voor-het-eerst-door-grens-van-100-dollar.html NU]</ref> * [[24 jannewari]] - 67 doôden deu brand in wienkelcentrum in den [[Pakistan|Pakistaonse]] stad [[Karachi]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2599286-dodental-brand-winkelcentrum-pakistan-loopt-op-oorzaak-mogelijk-kortsluiting NOS]</ref> * [[26 jannewari]] - [[Goud]] gaet deu recordpries van 5.000 dollar.<ref>[https://nos.nl/artikel/2599725-goudprijs-bereikt-recordhoogte-van-5000-dollar NOS]</ref> * 26 jannewari - Overstroômiengen in [[Mozambique]] deu 'evige rehenval en dammebreuken.<ref>[https://nos.nl/artikel/2599813-mozambique-getroffen-door-een-van-de-zwaarste-overstromingen-in-25-jaar NOS]</ref> * [[28 jannewari]] - [[Dollar]] op laegste peil sins den zeumer van [[2021]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2600027-dollar-krijgt-flinke-klap-en-blijft-dalen-goed-voor-de-export-maar-niet-zonder-risico-s NOS]</ref> * 28 jannewari - Meêr as 400 doôden deu gedeêltelijke instortieng van goudmien in Oôst-[[Konho-Kinshasa|Kongo]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2600346-mijn-in-congo-stort-in-meer-dan-200-doden NOS]</ref> * [[29 jannewari]] - [[ING]] behaelt een winst van 6 miljard euro over 2025.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600121-ing-boekte-in-2025-ruim-6-miljard-winst-wel-zorgen-over-aanhoudende-onzekerheid NOS]</ref> * 29 jannewari - Volgens een [[Israël]]ische militaire bron ist juust dat er ruum 71.000 Palestijn'n tiedens den oôrlog in den [[Gazastroôke]] binne gedoôd; 't Israëlische leher ontkent dit.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600196-israelisch-leger-erkent-ruim-71-000-palestijnen-gedood-bij-oorlog-in-gaza NOS]</ref><ref>[https://www.bbc.com/news/articles/cvgpd1x00exo BBC]</ref> * 29 jannewari - Tata Steel uut [[Iemuje]] krieg recordboete vò schaedelijke uutstoôt.<ref>[https://www.nu.nl/klimaat/6384257/tata-steel-krijgt-recordboete-van-85-miljoen-euro-vanwege-schadelijke-uitstoot.html NU]</ref> * 29 jannewari - Den [[Europeêse Unie]] zet den [[Iran|Iraonse]] Revolutionaire Garde op den terreurlieste.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/01/29/eu-zet-iraanse-revolutionaire-garde-op-terreurlijst/ VRT]</ref> * 29 jannewari - Kunstschilder [[Jo Dumon Tak]] is erg kwaed vanwehe lossnieë van z'n panorama over [[Walchren]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18162866/doeken-panorama-walcheren-kapotgesneden-wie-dit-heeft-gedaan-moet-zich-kapot-schamen OZ]</ref> * [[30 jannewari]] - Den economie van [[Nederland]] is in 2025 mie 1,9 percent gegroeid.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600248-nederlandse-economie-groeit-bijna-2-procent NOS]</ref> * [[31 jannewari]] - Lucinda Brand wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò wuven in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18168638/lucinda-brand-voert-volledig-nederlands-podium-aan-op-vrouwenwedstrijd-wk-veldrijden-in-hulst OZ]</ref> === feberwari === * [[1 feberwari]] - Mathieu van der Poel wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò venters in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18170500/historie-in-hulst-mathieu-van-der-poel-breekt-met-achtste-wereldtitel-stokoud-record OZ]</ref> * 1 feberwari - Bienae 200 doôden bie gevechten tussen strieders en 't [[Pakistan|Pakistaonse]] leher in [[Beloetsjistan]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2600506-bijna-200-doden-bij-gevechten-met-militanten-in-pakistaanse-provincie NOS]</ref> * [[3 feberwari]] - [[D66]]-leider [[Rob Jetten]] wor formateur.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600857-jetten-op-zoek-naar-ministers-coalitieakkoord-na-kritisch-debat-nog-overeind NOS]</ref> * [[4 feberwari]] - The World Factbook van den [[CIA]] stopt.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/04/cia-trekt-stekker-uit-het-world-factbook/ VRT]</ref> * [[5 feberwari]] - Noôdweêr in Noôrdwest-[[Marokko]], Zuud-[[Spanje]] en Zuud-[[Portuhal]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2601086-tienduizenden-marokkanen-geevacueerd-vanwege-noodweer-ook-problemen-in-spanje-en-portugal NOS]</ref> * 5 feberwari - 't Kernwaepenverdraeg tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Rusland]] eindigt vandaeg; den Amerikaonse president [[Donald Trump]] wil een nieuw kernwaepenverdrag, waerbie ok [[China]] wor betrokke.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/05/vs-rusland-new-start-trump/ VRT]</ref> * [[6 feberwari|6]]-[[22 feberwari]] - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren in [[Milaen]] en [[Cortina d'Ampezzo]] 'ehouwen.<ref>[https://nos.nl/sport/os-2026 NOS]</ref> * 6 feberwari - Weêkenlange groôte koersdaelieng van den [[bitcoin]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2601197-bitcoin-in-vrije-val-maar-een-duidelijke-oorzaak-is-er-niet NOS]</ref> * [[8 feberwari]] - Vier groôte Amerikaonse techbedrieven gaen vuufonderd miljard dollar investeren in o.a. datacenters.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601407-techgiganten-gaan-honderden-miljarden-investeren-in-onder-meer-datacenters NOS]</ref> * 8 feberwari - Hroeiende kerreken van migranten (in [[Rotterdam]] en [[Amsterdam]]) 'ebben onvoldoende 'uusvestieng.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601476-migrantenkerken-groeien-maar-vinden-steeds-moeilijker-onderdak NOS]</ref> * [[9 feberwari]] - Jutta Leerdam wint goud (olympisch record) en Femke Kok zilver op den duuzend meter schaetsen op de [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2601639-leerdam-schaatst-naar-olympisch-goud-op-1-000-meter-kok-verovert-zilver NOS]</ref> * [[10 feberwari]] - [[Philips]] maekt sins jaeren weêr winst.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601706-philips-boekt-na-jaren-weer-winst NOS]</ref> * [[11 feberwari]] - [[NAVO]] behint mie missie op [[noôrdpole]], Arctic Sentry.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601906-navo-lanceert-noordpoolmissie-arctic-sentry-en-hoopt-crisis-achter-zich-te-laten NOS]</ref> * 11 feberwari - Sins 't behin van de demonstraoties ende december binne d'r zeven duuzend mins'n gedoôd in [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/collectie/14010/artikel/2602024-mensenrechtenorganisatie-dodental-demonstraties-iran-opgelopen-tot-ruim-7000 NOS]</ref> * 11 feberwari - Orkaon in [[Madahaskar]], veural 'aevenstad [[Toamasina]] zwaer hetroffen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601928-20-doden-in-madagaskar-door-orkaan-gezani NOS]</ref> * [[12 feberwari]] - Noôdweêr in [[Zuidwest-Europa]], veural in Zuud-[[Frankriek]] en [[Catalonië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602249-doden-en-schade-door-noodweer-in-frankrijk-en-spanje NOS]</ref> * 12 feberwari - Akkoôrd over een nieuwe reherieng vò 't [[Brussels Hewest]] nae 613 daegen (record).<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/liveblog/brusselse-regering-legt-eed-af-in-parlement-boris-dillies-mr-~1764248864904/ VRT]</ref> * 12 feberwari - Telecomprovider Odido gehackt.<ref>[https://nos.nl/artikel/2602080-hack-bij-odido-gegevens-miljoenen-klanten-in-handen-van-criminelen NOS]</ref> * 12 feberwari - Toerisme in [[Zeêland]] is in 2025 edaeld, d'r is te weinig te doen en tis te diere.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18194360/toerismesector-slaat-alarm-over-dalende-overnachtingen-te-weinig-te-doen-en-te-duur OZ]</ref> * [[14 feberwari]] - Kritiek op dichtmaeken van gasputt'n in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602361-tno-niet-alle-gasputten-groningen-dichtmetselen-acuut-tekort-denkbaar NOS]</ref> * 14 feberwari - Hroôte betoôgieng tehen 't [[Iran|Iraonse]] regime bie den jaerlijkse veiligeidsconferentie in [[München]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602440-honderdduizenden-mensen-demonstreren-in-munchen-tegen-iraans-regime NOS]</ref> * [[15 feberwari]] - Den [[Israël]]ische reherieng gaet meêr controle uutoefenen over den [[Westoever]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602634-israel-breidt-controle-over-bezette-westelijke-jordaanoever-verder-uit NOS]</ref> * 15 feberwari - [[Oekraïne]] valt mie drones olieinstallaoties an in den [[Rusland|Russische]] 'aevenstad [[Taman]] an den [[Zwarte Zeê]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602548-grote-branden-in-russische-haven-aan-zwarte-zee-na-oekraiense-aanval NOS]</ref> * [[18 feberwari]] - Record an antal daegen rehen in [[Frankriek]], daerdeur overstroômiengen in (zuud)westen vant land.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603045-al-35-dagen-dagen-neerslag-in-frankrijk-langste-regenreeks-ooit-gemeten NOS]</ref> * [[19 feberwari]] - Tienduuzenden [[Kraenveugelachtegen|kraenveugels]] in [[West-Europa]] en [[Duutsland]] doôd deu veugelhriep.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603103-tienduizenden-kraanvogels-dood-door-vogelgriepvirus NOS]</ref> * 19 feberwari - Vee [[lawine]]s mie vee doôden in de [[Alpen]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2603167-veel-lawines-in-de-alpen-12-tot-15-minuten-om-te-overleven NOS]</ref> * [[20 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in Oôst-[[Libanon]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2603375-zeker-twaalf-doden-bij-israelische-luchtaanvallen-in-oosten-van-libanon NOS]</ref> * [[22 feberwari]] - 't [[Mexico|Mexicaonse]] leher doôdt den leider vant Jaliscokartel, een beruchte drugsbende.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603611-leider-berucht-mexicaans-jaliscokartel-gedood-door-leger NOS]</ref> * 22 feberwari - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren 'ewonne deu [[Noorwegen]], twidde wor de [[Vereênigde Staeten]], dorde wor [[Nederland]] (record 'oôgste plekke).<ref>[https://nos.nl/artikel/2603559-nederland-eindigt-als-derde-op-olympische-medaillespiegel-hoogste-klassering-ooit NOS]</ref> * [[23 feberwari]] - 't [[Kabinet-Jetten]] treedt an.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603685-kabinet-jetten-officieel-beedigd-en-kan-aan-de-slag NOS]</ref> * 23 feberwari - Den Zeêuw [[Jo-Annes de Bat]] (voormaelig gedeputeêrde van Zeêland) wor staetssecretaoris int kabinet-Jetten.<ref>[https://archive.is/WYckN PZC]</ref> * 23 feberwari - Zeldzaeme [[dwergnijlpaerd]]en waerenomen in [[Ivoôrkust]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2603748-unieke-beelden-van-dwergnijlpaard-we-hadden-alleen-een-glimp-verwacht NOS]</ref> * [[26 feberwari]] - Winst van 120 miljard dollar vò Amerikaonse chipbedrief Nvidia.<ref>[https://nos.nl/artikel/2604114-chipmaker-nvidia-maakt-ruim-100-miljard-euro-winst-door-investeringen-in-ai NOS]</ref> * [[27 feberwari]] - Paramount neemt vò 110 miljard dollar Warner Bros. over.<ref>[https://nos.nl/artikel/2604304-paramount-sluit-overnamedeal-van-110-miljard-dollar-met-warner-bros NOS]</ref> * 27 feberwari - Luchtanvall'n van [[Pakistan]] op steê in [[Afghanistan]] (o.a. [[Kaboel]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2604165-pakistan-voert-luchtaanvallen-uit-op-kabul-minister-spreekt-van-openlijke-oorlog NOS]</ref> * [[28 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] en de [[Vereênigde Staeten]] op [[Iran]] (o.a. [[Teheran]]), doel is een machtswisselieng int land. Den Iraonse leider Ali Khamenei komt daerbie om. Iran slaet terug mie luchtanvall'n op [[Israël]] en veural opt Amerikaonse leher in [[Jordaonië]], [[Syrië]] en de [[Holfstaeten]]. Iran sluut den [[Straet van Hormoez]] of, wat gevolgen kan 'ebben vò den oliepries.<ref>[https://nos.nl/artikel/2604370-aanvallen-over-en-weer-in-het-midden-oosten-dit-is-wat-we-nu-weten NOS]</ref><ref>[https://nos.nl/artikel/2604437-escalatie-in-de-golf-iraanse-raketten-dwingen-regio-tot-keuze NOS]</ref><ref>[https://nos.nl/artikel/2604456-iraanse-leider-khamenei-gedood-bij-amerikaanse-en-israelische-luchtaanvallen NOS]</ref> === maerte === * [[2 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Hezbollah]] op [[Israël]], Israël antwoordt mie luchtanvall'n op Hezollah in [[Libanon]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2604618-doden-in-libanon-door-aanvallen-tussen-israel-en-hezbollah NOS]</ref> * [[4 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Iran]] op [[Koerden|Koerdische]] milities int noôrden van [[Irak]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605017-iran-zegt-koerden-in-noordwesten-aan-te-vallen-raketaanval-op-hoofdkwartier-in-irak NOS]</ref> * [[7 maerte]] - 'Evige rehenval in [[Kenia]], 'oôdstad [[Nairobi]] in de problemen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2605300-23-doden-na-hevige-regenval-nairobi-in-kenia-dodental-kan-nog-oplopen NOS]</ref> * [[8 maerte]] - Mojtaba Khamenei volgt um z'n vaor Ali Khamenei op as 'oôgste leider van [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605626-irans-nieuwe-leider-mojtaba-khamenei-is-hardliner-die-niets-van-westen-moet-hebben NOS]</ref> * [[9 maerte]] - Priezen van olie en gas zeer 'oôg deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605622-energieprijzen-door-het-dak-nu-eind-aan-iran-oorlog-niet-in-zicht-is NOS]</ref> * [[10 maerte]] - 't Hebruuk van den telefoon bestaet 150 jaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2605723-150-jaar-telefonie-bellen-blijft-maar-de-manier-waarop-verandert NOS]</ref> * 10 maerte - Chipbedrief ASML uut [[Veldoven]] gaet uutbreien nae [[Eindoven]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605842-asml-mag-uitbreiden-tweede-vestiging-met-20-000-medewerkers NOS]</ref> * [[13 maerte]] - 't Antal geloôvigen is in Nederland in 2025 edaeld nae 42%, alleêne in den provincie [[Limburg (Nederland)|Limburg]] is den meêrdereid geloôvig. In [[Zeêland]] is bienae den 'elft geloôvig en binne de meêste [[protestant]]en per provincie.<ref>[https://www.nu.nl/binnenland/6388998/alleen-in-limburg-rekent-meerderheid-zich-nog-tot-een-geloof.html NU]</ref> * 13 maerte - Luchtanvall'n van de Vereênigde Staeten op militaire installaoties opt vò den [[Iran|Iraonse]] olieuutvoer zeêr belangrieke eilandje Kharg in den [[Perzische Holf]].<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/03/13/iran-eilanden-perzische-golf/ VRT]</ref> * 13 maerte - Den [[SGP]] in [[Vlissienge]] ei van alle plaetselijke partieën de meêste wuven op den liest vò de gemeênteraedsverkieziengen, ok is meêr as den 'elft van de kandidaoten een wuuf. Liestetrekker is vanover 't eêste vrouwelijke SGP-raedslid [[Lilian Janse-van der Weele]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18285927/opvallend-sgp-heeft-in-vlissingen-de-meeste-vrouwen-op-de-lijst OZ]</ref> * [[14 maerte]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 3,0 bie [[Eleveld]]-[[Geelbroek]] in [[Drenthe]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2606245-aardbeving-van-3-0-bij-eleveld-in-drenthe-deze-was-goed-te-voelen NOS]</ref> * [[15 maerte]] - Den ofnaeme van den leêfbaereid in den gemeênte [[Ter Veere (gemeênte)|Ter Veere]] deu den hroei vant toerisme is een belangriek ongerwerp bie de kommende gemeênteraedsverkieziengen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606391-toerisme-twistpunt-bij-gemeenteraadsverkiezingen-in-het-zeeuwse-veere NOS]</ref> * [[16 maerte]] - 23 doôden bie bomanslagen in den stad [[Maiduguri]] in Noôrdoôst-[[Niheria]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2606654-doden-en-gewonden-bij-bomaanslagen-in-nigeriaanse-miljoenenstad-maiduguri NOS]</ref> * 16 maerte - Vee doôden in een ziekenuus in [[Kaboel]] deu [[Pakistan|Pakistaonse]] luchtanval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606635-mogelijk-honderden-doden-bij-pakistaanse-aanval-op-ziekenhuis-in-kabul NOS]</ref> * [[17 maerte]] - [[Marokko]] toch winnaer van den Afrika Cup.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606743-marokko-toch-winnaar-afrika-cup-senegal-raakt-titel-kwijt NOS]</ref> * 17 maerte - [[Israël]] doôdt den [[Iran|Iraonse]] veiligeidschef en den leider van den paramilitaire Basij.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606673-israelisch-leger-twee-hoge-iraniers-gedood-onder-wie-kopstuk-larijani NOS]</ref> * [[18 maerte]] - [[Nederlandse gemeênte|Gemeênteraedsverkieziengen in Nederland]]: den opkomst is 54%, meêste zeêtels nae plaetselijke partieën.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606889-lokale-partijen-zetten-opmars-door-opkomst-hoger-dan-in-2022 NOS]</ref> * 18 maerte - [[Israël]] bombardeêrt in [[Iran]] 't hroôtste gasveld ter waereld, as vergeldieng bombardeêrt Iran een gasveld in [[Qatar]] mie as hevolg een vaddere stiegieng van de olie- en gaspriezen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606878-aanvallen-op-gasinstallaties-iran-en-qatar-wordt-meer-een-energie-oorlog NOS]</ref> * [[19 maerte]] - Volgens den Israëlische premier [[Benjamin Netanyahu]] kan [[Iran]] deu de anvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] en [[Israël]] hin [[uranium]] meêr verrieken en hin ballistische rakett'n meêr maeken.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607003-netanyahu-iran-niet-langer-in-staat-om-uranium-te-verrijken NOS]</ref> * 19 maerte - Vee sneêuw op de [[Cenarische Eilan'n]].<ref>[https://www.nu.nl/325003/video/hevige-sneeuwval-transformeert-tenerife-tot-sneeuwparadijs.html NU]</ref> * [[20 maerte]] - Overstroômiengen in [[Hawaii]] deu 'evige rehenval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607173-overstromingen-op-hawai-duizenden-mensen-geevacueerd NOS]</ref> * [[21 maerte]] - Extreme warmte int zuudwessen van de [[Vereênigde Staeten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2607313-recordhitte-in-zuidwesten-vs-met-temperaturen-van-boven-40-graden NOS]</ref> * [[23 maerte]] - Volgens den Weareld Meteorologische Organisaotie (WMO) sloeg den [[aerde]] in 2025 meêr warmte op as vroeher.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607472-meteorologen-aarde-houdt-meer-warmte-vast-dan-ooit-gevolgen-nog-eeuwen-voelbaar NOS]</ref> * [[24 maerte]] - Den [[NASA]] wil een baosis op den [[maen (Aerde)|maen]] gaen bouwen waer vanof 2032 kan worren geweund.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607705-nasa-wil-begin-jaren-30-een-basis-op-de-maan-bouwen-en-cancelt-ruimtestation NOS]</ref> * [[26 maerte]] - Den naem van den combinaotie [[GL]]-[[PvdA]] wor Progressief Nederland (PRO).<ref>[https://nos.nl/artikel/2607948-nieuwe-naam-groenlinks-pvda-bekend-progressief-nederland-kortweg-pro NOS]</ref> * 26 maerte - Den [[Nederland]]se staet had in 2025 een tekort van 19 miljard euro oftewel 1,6% vant bbp en den staetsschuld steeg nae 524 miljard euro oftewel 44,4% vant bbp.<ref>[https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/13/inkomsten-uitgaven-en-schuld-van-de-overheid-boven-de-500-miljard-euro CBS]</ref> * [[28 maerte]] - Hroôte betoôgieng tehen 't beleid van president [[Donald Trump]] in alle [[Vereênigde Staeten|Amerikaonse]] staeten.<ref>[https://nos.nl/artikel/2608235-in-alle-amerikaanse-staten-protest-tegen-president-trump NOS]</ref> * [[30 maerte]] - 't [[Israël]]ische parlement den [[Knesset]] stemt voo den doôdstraf voo moôrden deu ([[Palestina|Palestijns]]) terrorisme.<ref>[https://nos.nl/artikel/2608452-parlement-israel-stemt-voor-omstreden-doodstrafwet NOS]</ref> === april === * [[1 april]] - Vee dode zeêsterr'n angespoeld opt strange van [[Ouwdurp]].<ref>[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2174968/honderden-dode-zeesterren-aangespoeld-op-het-strand-van-ouddorp RM]</ref> * [[4 april]] - Zwaere rehenval leidt toet overstroômiengen, aerdverschuviengen en onweêr in [[Afghanistan]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2609051-tientallen-doden-in-afghanistan-door-overstromingen-en-aardverschuivingen NOS]</ref> * [[6 april]] - 't 'Oôd van den inlichtiengendienst van den Islamitische Revolutionaire Garde ([[Iran]]) wor deu [[Israël]]ische luchtanvall'n gedoôd.<ref>[https://www.nrc.nl/nieuws/2026/04/06/hoofd-iraanse-inlichtingendienst-revolutionaire-garde-gedood-a4924821#photo=MTM3MD NRC]</ref> * [[8 april]] - Waepenstilstand van twi weêken tussen [[Iran]] en [[Israël]]-[[Vereênigde Staeten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2609553-vs-en-iran-akkoord-over-staakt-het-vuren-van-2-weken-straat-hormuz-gaat-weer-open NOS]</ref> * 8 april - Zwaerste anval van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in [[Libanon]] mie 254 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2609643-zwaarste-israelische-aanvallen-op-libanon-met-254-doden-iran-sluit-straat-van-hormuz NOS]</ref> * [[9 april]] - 't Antal [[wolf|wolv'n]] in [[Nederland]] is in 2025 mie 30 toet 131 'estege.<ref>[https://nos.nl/artikel/2609783-weer-meer-wolven-in-nederland-in-totaal-veertien-roedels-geteld NOS]</ref> * [[10 april]] - Zelfriejende waegens van Tesla meugen as eêste in Europa in Nederland gaen riejen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2609960-zelfrijdende-tesla-s-mogen-de-weg-op-in-nederland-eerste-land-in-europa NOS]</ref> * [[12 april]] - In de [[Honharije|Honhaorse]] verkieziengen verslaet den partie Tisza van oppositieleider Péter Magyar den partie Fidesz van premier [[Viktor Orbán]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2610212-hongaarse-oppositieleider-magyar-wint-verkiezingen-orban-erkent-nederlaag NOS]</ref> * [[13 april]] - De [[Vereênigde Staeten]] gaen as hevolg vant mislukk'n van de ongerandeliengen mie [[Iran]] den [[Straet van Hormuz]] blokkeren om den (beperkte) ofsluutieng deu Iran te stoppen.<ref>[https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6392342/vs-kondigt-eigen-blokkade-straat-van-hormuz-aan-om-iran-te-dwarsbomen.html NU]</ref> * 13 april - Dode [[potvis]] gestrand tussen [[Renisse]] en Nieuw-[[Aemstie]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18372720/dode-potvis-drijft-weg-en-spoelt-aan-op-het-strand OZ]</ref> * [[16 april]] - President [[Volodymyr Zelensky]] van [[Oekraïne]] krieg in [[Middelburg]] den [[Four Freedoms Award]] (Freedom Medal).<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18378525/zelensky-komt-naar-middelburg-voor-uitreiking-four-freedoms-awards-ook-koning-en-premier-aanwezig OZ]</ref> * [[17 april]] - Waepenstilstand van tien daegen tussen [[Libanon]] en [[Israël]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2610766-staakt-het-vuren-ingegaan-in-libanon-nodig-om-vrede-te-bereiken NOS]</ref> * 17 april - Aziatische 'oôrnaer 'iet veurtaen geelpoôtoôrnaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2610813-naam-aziatische-hoornaar-was-verwarrend-vanaf-nu-geelpoothoornaar NOS]</ref> * 17 april - [[Groep-Markuszower]] richt een nieuwe partie op: [[Den Nederlandse Alliantie]] (DNA).<ref>[https://www.nu.nl/politiek/6393239/groep-markuszower-begint-nieuwe-partij-dna-rita-verdonk-sluit-zich-aan.html NU]</ref> * [[20 april]] - Den blokkade van den [[Straet van Hormuz]] leidt toet tekort an kunstmest waordeu voedselpriezen stiegen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611260-oorlog-in-midden-oosten-brengt-voedselzekerheid-in-delen-van-wereld-in-gevaar NOS]</ref> * 20 april - Noôdtoestand in den 'oôdstad van [[Nieuw-Zeêland]] [[Wellington]] en omhevieng deu record vee rehen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611288-nieuw-zeeland-roept-noodtoestand-uit-in-hoofdstad-na-recordhoeveelheid-regen NOS]</ref> * [[21 april]] - [[Eêste Kaemer]] stemt tehen den asielnoôdmaetregelenwet en vò invoerieng vant twistatusstelsel.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611464-partijen-teleurgesteld-over-sneuvelen-asielwet-een-blamage-en-diep-triest NOS]</ref> * 21 april - Stroômnet in den provincie [[Utrecht (provincie)|Utrecht]] vol.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611482-stroomnet-utrecht-nu-echt-vol-helemaal-geen-nieuwe-of-zwaardere-aansluitingen-meer NOS]</ref> * [[23 april]] - Dreigieng van tekort an drienkwaeter in Nederland.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611728-vitens-waarschuwt-voor-tekort-aan-drinkwater NOS]</ref> * 23 april - Inlichtiengendienst AIVD waerschuwt vò [[Rusland]], [[China]] en jihadistisch terrorisme van [[Islamitische Staete]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2611683-rusland-china-terroristen-aivd-zag-in-80-jaar-niet-meer-dreiging-dan-nu NOS]</ref> * [[25 april]] - Net zo as in 2025 vanover een zeêr droôge lente.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611897-opnieuw-droog-voorjaar-terwijl-bodem-nog-niet-is-hersteld-van-droog-2025 NOS]</ref> * [[26 april]] - Den marathon wor vò den eêste mael onger den twi uur gelope.<ref>[https://nos.nl/artikel/2612045-onder-de-magische-grens-van-twee-uur-sawe-loopt-wereldrecord-marathon-in-londen NOS]</ref> * [[27 april]] - Konienksdag: konienk [[Wullem-Alexander der Nederlan'n|Wullem-Alexander]] mie z'n wuuf koniengin [[Máxima der Nederlan'n|Máxima]] plus ulder drie dochters bezoeke [[Dokkum]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612191-koninklijke-familie-voltooit-bezoek-aan-dokkum-tige-tank NOS]</ref> * [[28 april]] - Nieuw nationaol park in Nederland: 'Ollandse Dunen in den provincie [[Zuud-'Olland]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612269-nederland-heeft-een-nieuw-nationaal-park-hollandse-duinen NOS]</ref> * [[29 april]] - Hroôte brand opt militair oefenterrein bie [['t Harde]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612394-grote-brand-op-militair-oefenterrein-t-harde-nl-alert-in-meerdere-provincies NOS]</ref> * 29 april - Oliepries 't 'oôgst sins 2022 deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612423-olieprijs-stijgt-naar-hoogste-niveau-in-vier-jaar NOS]</ref> * [[30 april]] - Toearegs en jihadisten vechten saemen tehen 't militaire regime in [[Mali]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612498-rebellengroepen-bundelen-krachten-om-junta-in-mali-omver-te-werpen NOS]</ref> === meie === * [[1 meie]] - De [[Vereênigde Araobische Emiraoten]] stappen uut den [[OPEC]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612297-verenigde-arabische-emiraten-stappen-uit-oliekartel-opec NOS]</ref> * [[3 meie]] - (Nederlandse) doôden deu hantavirus op cruiseschip.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/05/03/2-doden-gelinkt-aan-acuut-respiratoir-syndroom-op-cruiseschip-in/ VRT]</ref> * 3 meie - Levende [[witsnuutdolfijn]] anhespoeld bie [[Egmond an Zeê]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612991-witsnuitdolfijn-levend-aangespoeld-op-strand-egmond-aan-zee NOS]</ref> * [[4 meie]] - 26 doôden deu ontploffieng in een vierwerkfabriek in den [[China|Chinese]] stad Liuyang ([[Hunan]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2613165-zeker-26-doden-en-tientallen-gewonden-bij-explosie-in-chinese-vuurwerkfabriek NOS]</ref> * [[7 meie]] - Rechter geêft hemeênte [[Goereê-Overflakkeê]] geliek mie sluutieng op zoondag van supermart in [[Ouwdurp]] om [[calvinisme|geloôfsredenen]].<ref>[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2191777/supermarkt-moet-geloof-respecteren-en-mag-definitief-niet-open-op-zondag RM]</ref> * [[12 meie]] - Vanwehe deêlname van [[Israël]] ant Eurovisiesongfestival in [[Wenen]] doen [[Ierland (land)|Ierland]], [[Iesland]], [[Nederland]], [[Slovenië]] en [[Spanje]] niet meê.<ref>[https://nos.nl/artikel/2614055-eurovisie-songfestival-van-start-met-israel-maar-zonder-nederland NOS]</ref> * 12 meie - Brandstichtieng bie noôdopvang vò asielzoekers in [[Loôsdrecht]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614145-schandalig-en-totaal-onacceptabel-bestuurders-kwaad-over-geweld-loosdrecht NOS]</ref> * [[13 meie]] - Windoôs bie [[Eersel]].<ref>[https://www.nu.nl/binnenland/6395747/meerdere-bomen-omgewaaid-bij-windhoos-in-brabantse-eersel-toevalstreffer.html NU]</ref> == Kommende hebeurtenisse == * [[11 juni]]-[[19 juli]] - Waereldkampioenschap [[voebal]] vò mannelijke lan'nteams (FIFA World Cup 26) in [[Canada]], [[Mexico]] en de [[Vereênigde Staeten]]. * [[1 juli]] - Vanof noe is vierwerk verboden in [[Nederland]]. * [[4 juli]] - De [[Vereênigde Staeten]] bestaen 250 jaer. == Hesturve == * [[13 jannewari]] - [[Jaap Sala]] (76), Nederlands politicus (burhemeêster [[Sluus (gemeênte)|Sluus]]) * [[16 jannewari]] - [[Willem Jan op 't Hof]] (78), Nederlands predikant en theoloôg * [[26 jannewari]] - [[Arie van den Brand]] (74), Nederlands landbouwkundige, boer en politicus * [[7 feberwari]] - [[Bert Broekhuis]] (82), Nederlands politicus (raedslid [[Tole (gemeênte)|Tole]]) * [[11 feberwari]] - [[Cees Nooteboom]] (92), Nederlands schriever en dichter * [[6 maerte]] - [[Hans Wagner]] (62), Duuts-Nederlands politicus * [[12 maerte]] - [[Wouter van Beijnum]] (79), Nederlands architect * [[30 maerte]] - [[Huub van der Meer]] (82), Nederlands politicus (burhemeêster [[Oôstflakkeê]]) == Temperaturen == {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=19 | antal maelen maximum temperatuur in [[De Bilt]].<ref>[https://weerstatistieken.nl/de-bilt/2026/januari Wst]</ref> |- ! rowspan=2 | maend !! colspan=15 | maximum temperaturen °C !! rowspan=2 | maend |- ! -10--14 !! -5--9 !! 0--4 !! 0-+4 !! 5-9 !! 10-14 !! 15-19 !! 20-24 !! 25-29 !! 30-34 !! 35-39 !! 40-44 !! gemid. !! 'uudig gemid. <ref>[https://web.archive.org/web/20240114062700/https://www.weeronline.nl/nieuws/dit-is-het-nederlandse-jaarklimaat Won]</ref> !! verschil |- | jan || || || 1 || 17 || 11 || 2 || || || || || || || 5,0° || 6,2° || -1,2° || jan |- | feb || || || || 8 || 8 || 10 || 2 || || || || || || 8,6° || 7,2° || +1,4° || feb |- | mrt || || || || || 2 || 18 || 11 || || || || || || 13,3° || 10,4° || +2,9° || mrt |- | apr || || || || || || 9 || 18 || 3 || || || || || 16,4° || 14,8° || +1,6° || apr |- | mei || || || || || || 1 || 7 || 2 || || || || || ° || 18,4° || ° || mei |- | jun || || || || || || || || || || || || || ° || 21,2° || ° || jun |- | jul || || || || || || || || || || || || || ° || 23,0° || ° || jul |- | oes || || || || || || || || || || || || || ° || 22,8° || ° || oes |- | sep || || || || || || || || || || || || || ° || 19,5° || ° || sep |- | okt || || || || || || || || || || || || || ° || 14,9° || ° || okt |- | nov || || || || || || || || || || || || || ° || 10,0° || ° || nov |- | dec || || || || || || || || || || || || || ° || 6,7° || ° || dec |- ! tot. || || || || || || || || || || || || || ° || 14,6° || ° || tot. |} == Plaetjes == <gallery> Overzicht westgevel met ingangsportaal - Amsterdam - 20409010 - RCE.jpg|Vondelkerke -i---i- (32923985971).jpg|[[Patagonië]] Wikipedia-logo-v2-en.png|[[Wikipedia]] 25 jaer Geastrum corollinum 241850068.jpg|Aerdesterre (Geastrum corollinum) LocatieWesterschelde.png|[[Onte]] Cortina d'Ampezzo and mountains Col Druscie, Tofana di Mezzo, Nuvolau, Averau and the Cinque Torri (cropped).jpg|[[Cortina d'Ampezzo]] mie omhevieng Crane (Grus grus) calling).jpg|[[Kraenveugelachtegen|Kraenveugel]] Pygmy Hippopotamuses in Shoushan Zoo.jpg|[[Dwergnijlpaerd]]en "Physical Middle East" CIA World Factbook.png|[[Midden-Oôsten]] Moon on October 19, 2021 (IMG 7062) - Flickr - gjdonatiello.jpg|[[Maen (Aerde)|Maen]] Gemeiner Seestern.JPG|[[Gewone zeêster]] Vespa Munsiyari.jpg|Geelpoôtoôrnaer (Aziatische 'oôrnaer) Koningsdag Dokkum.jpg|Konienksdag in [[Dokkum]] Noordwijk - Coepelduyn 02.jpg|Dunen bie [[Noôrdwiek]] (Nationaol Park 'Ollandse Dunen) Lagenorhynchus albirostris 146341190 (cropped 2).jpg|[[Witsnuutdolfijn]] </Gallery> == Noôten == {{Reflist|1=4}} [[Categorie:Eenentwintegste eêuwe]] 7he2gb1g14f3e1k1f5i0vb68ikx1uhw 178466 178447 2026-05-13T20:23:46Z Orpers 15791 /* meie */ 178466 wikitext text/x-wiki {{jaorboks}} '''{{PAGENAME}}''' is een [[jaer]]. == Hebeurtenisse == === jannewari === * [[1 jannewari]] - [[Flevoland]] bestaet 40 jaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596691-flevoland-jongste-provincie-van-nederland-bestaat-40-jaar NOS]</ref> * 1 jannewari - [[Bulharije]] gaet over op den [[euro]]. * 1 jannewari - Vee doôden (41) en gewonden (116) bie een cafébrand int [[Zwitserland|Zwitserse]] [[Crans-Montana]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2596707-circa-40-doden-en-115-gewonden-in-bar-zwitserland-een-van-de-ergste-tragedies-in-ons-land NOS]</ref> * 1 jannewari - Vondelkerke in [[Amsterdam]] deu brand bienae illemille verwoest.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596645-brand-verwoest-vondelkerk-in-amsterdam-huizen-ontruimd-vanwege-vonkenregen NOS]</ref> * 1 jannewari - Vee geweld tehen 'ulpeverleners en overlast tiedens den jaerwisselieng in [[Nederland]].<ref>[https://www.nu.nl/jaarwisseling/6381256/politie-verwoestende-impact-brandstichting-en-zwaar-vuurwerk-op-jaarwisseling.html NU]</ref> * 1-[[11 jannewari]] - [[Sneêuw]] in Nederland.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596814-waardoor-sneeuwt-het-nu-zo-veel-en-blijft-dat-nog-lang-doorgaan NOS]</ref> * [[3 jannewari]] - Luchtanvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] op [[Venezuela]], president [[Nicolás Maduro]] evange enome.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596844-trump-claimt-gevangenname-van-venezolaanse-president-maduro-en-bevestigt-aanvallen NOS]</ref> * 3 jannewari - Dertig mins'n vermoôrd bie anval op durp in [[Niheria|Niheriaonse]] deêlstaet Niher.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596962-dertig-doden-bij-aanval-van-gewapende-mannen-op-dorpje-nigeria NOS]</ref> * [[5 jannewari]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 2,3 in [[Herten (Nederland)|Herten]] in [[Nederlands Limburg]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597047-aardbeving-met-kracht-van-2-3-in-limburgse-herten NOS]</ref> * [[6 jannewari]] - Protesten tehen overeid in vee provincies in [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597224-protesten-in-meeste-provincies-in-iran NOS]</ref> * [[9 jannewari]] - [[Rusland]] gebruukt hypersonische raket bie anval op [[Lviv]] in [[Oekraïne]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597469-doden-bij-aanvallen-op-oekraine-rusland-zegt-hypersonische-raket-te-hebben-gebruikt NOS]</ref> * [[10 jannewari]] - Noôdtoestand in Zuudoôst-[[Australië]], veural in de deêlstaeten [[Victoria]] en [[New South Wales]], vanwehe zwaere bosbranden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2597615-noodtoestand-in-deel-australie-vanwege-natuurbranden NOS]</ref> * [[11 jannewari]] - Meêr toezicht op den leste trein op vrie- en zaeterdagavond van den [[Zeêuwse lijn]] richtieng [[Zeêland]] vanwehe overlast deu jongeren.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18112523/extra-toezicht-na-vechtpartijen-en-vernielingen-in-laatste-trein-naar-zeeland OZ]</ref> * [[12 jannewari]] - Groôte bosbranden int [[Arhentinië|Arhentijnse]] deêl van [[Patagonië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597858-bosbranden-teisteren-deel-zuiden-argentinie NOS]</ref> * 12 jannewari - [[Olifant]] doôdt in nehen daegen 20 mins'n in den deêlstaet [[Jharkand]] (Oôst-[[India]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2597893-jacht-in-india-op-olifant-die-20-mensen-doodde NOS]</ref> * [[14 jannewari]] - Kraone valt op trein in [[Thailand]] mie 32 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598083-kraan-valt-op-thaise-trein-zeker-30-doden NOS]</ref> * [[15 jannewari]] - [[Wikipedia]] bestaet 25 jaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598264-wikipedia-bestaat-25-jaar-maar-encyclopedie-voelt-druk-van-ai NOS]</ref> * 15 jannewari - Recordstand vò [[AEX]], breekt deu hrens van duuzend punten, veural veroôrzaekt deu [[IT]]-bedrieven.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598251-aex-doorbreekt-grens-van-1000-punten-tech-aandelen-grote-aanjager-op-beurs NOS]</ref> * [[16 jannewari]] - Overstroômiengen mie doôden in zuudelijk [[Afrika]] deu zwaere rehenval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598496-meer-dan-200-doden-door-overstromingen-zuidelijk-afrika NOS]</ref> * 16 jannewari - Natuur van den [[Onte]] deu jaerenlang bahern verwoest.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18127475/wetenschappers-decennialang-baggeren-heeft-westerscheldenatuur-verwoest OZ]</ref> * [[17 jannewari]] - [[Oceaon]]verdrag treedt in werkieng.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598513-oceaanverdrag-van-kracht-moet-30-procent-van-de-zee-beschermen NOS]</ref> * [[18 jannewari]] - Treinongeluk in Zuud-[[Spanje]] mie 45 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598790-dodental-treinongeluk-spanje-op-39-berging-verloopt-moeizaam NOS]</ref> * 18 jannewari - [[Senehal]] wint mie 1-0 tehen [[Marokko]] den [[Afrika]] Cup.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598768-marokko-moet-afrika-cup-aan-senegal-laten-na-gemiste-penalty-in-slotminuut NOS]</ref> * [[19 jannewari]] - Zeêr zeldzaeme spooke broead waer enome in [[Middelburg]], een aerdesterre mie den naem Geastrum welwitschii.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18131942/paddenstoelenexpert-henk-en-zijn-vrouw-willy-ontdekken-zeldzame-paddenstoel-in-tuincentrum-middelburg OZ]</ref> * [[20 jannewari]] - Zeven [[Twidde Kaemer]]leden van den [[PVV]] onger leidieng van [[Gidi Markuszower]] stapp'n uut den partie.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598974-opstand-tegen-wilders-zeven-pvv-ers-beginnen-eigen-fractie NOS]</ref> * [[23 jannewari]] - [[Zilver]] gaet deu recordpries van 100 dollar.<ref>[https://www.nu.nl/economie/6383633/zilver-breekt-voor-het-eerst-door-grens-van-100-dollar.html NU]</ref> * [[24 jannewari]] - 67 doôden deu brand in wienkelcentrum in den [[Pakistan|Pakistaonse]] stad [[Karachi]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2599286-dodental-brand-winkelcentrum-pakistan-loopt-op-oorzaak-mogelijk-kortsluiting NOS]</ref> * [[26 jannewari]] - [[Goud]] gaet deu recordpries van 5.000 dollar.<ref>[https://nos.nl/artikel/2599725-goudprijs-bereikt-recordhoogte-van-5000-dollar NOS]</ref> * 26 jannewari - Overstroômiengen in [[Mozambique]] deu 'evige rehenval en dammebreuken.<ref>[https://nos.nl/artikel/2599813-mozambique-getroffen-door-een-van-de-zwaarste-overstromingen-in-25-jaar NOS]</ref> * [[28 jannewari]] - [[Dollar]] op laegste peil sins den zeumer van [[2021]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2600027-dollar-krijgt-flinke-klap-en-blijft-dalen-goed-voor-de-export-maar-niet-zonder-risico-s NOS]</ref> * 28 jannewari - Meêr as 400 doôden deu gedeêltelijke instortieng van goudmien in Oôst-[[Konho-Kinshasa|Kongo]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2600346-mijn-in-congo-stort-in-meer-dan-200-doden NOS]</ref> * [[29 jannewari]] - [[ING]] behaelt een winst van 6 miljard euro over 2025.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600121-ing-boekte-in-2025-ruim-6-miljard-winst-wel-zorgen-over-aanhoudende-onzekerheid NOS]</ref> * 29 jannewari - Volgens een [[Israël]]ische militaire bron ist juust dat er ruum 71.000 Palestijn'n tiedens den oôrlog in den [[Gazastroôke]] binne gedoôd; 't Israëlische leher ontkent dit.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600196-israelisch-leger-erkent-ruim-71-000-palestijnen-gedood-bij-oorlog-in-gaza NOS]</ref><ref>[https://www.bbc.com/news/articles/cvgpd1x00exo BBC]</ref> * 29 jannewari - Tata Steel uut [[Iemuje]] krieg recordboete vò schaedelijke uutstoôt.<ref>[https://www.nu.nl/klimaat/6384257/tata-steel-krijgt-recordboete-van-85-miljoen-euro-vanwege-schadelijke-uitstoot.html NU]</ref> * 29 jannewari - Den [[Europeêse Unie]] zet den [[Iran|Iraonse]] Revolutionaire Garde op den terreurlieste.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/01/29/eu-zet-iraanse-revolutionaire-garde-op-terreurlijst/ VRT]</ref> * 29 jannewari - Kunstschilder [[Jo Dumon Tak]] is erg kwaed vanwehe lossnieë van z'n panorama over [[Walchren]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18162866/doeken-panorama-walcheren-kapotgesneden-wie-dit-heeft-gedaan-moet-zich-kapot-schamen OZ]</ref> * [[30 jannewari]] - Den economie van [[Nederland]] is in 2025 mie 1,9 percent gegroeid.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600248-nederlandse-economie-groeit-bijna-2-procent NOS]</ref> * [[31 jannewari]] - Lucinda Brand wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò wuven in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18168638/lucinda-brand-voert-volledig-nederlands-podium-aan-op-vrouwenwedstrijd-wk-veldrijden-in-hulst OZ]</ref> === feberwari === * [[1 feberwari]] - Mathieu van der Poel wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò venters in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18170500/historie-in-hulst-mathieu-van-der-poel-breekt-met-achtste-wereldtitel-stokoud-record OZ]</ref> * 1 feberwari - Bienae 200 doôden bie gevechten tussen strieders en 't [[Pakistan|Pakistaonse]] leher in [[Beloetsjistan]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2600506-bijna-200-doden-bij-gevechten-met-militanten-in-pakistaanse-provincie NOS]</ref> * [[3 feberwari]] - [[D66]]-leider [[Rob Jetten]] wor formateur.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600857-jetten-op-zoek-naar-ministers-coalitieakkoord-na-kritisch-debat-nog-overeind NOS]</ref> * [[4 feberwari]] - The World Factbook van den [[CIA]] stopt.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/04/cia-trekt-stekker-uit-het-world-factbook/ VRT]</ref> * [[5 feberwari]] - Noôdweêr in Noôrdwest-[[Marokko]], Zuud-[[Spanje]] en Zuud-[[Portuhal]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2601086-tienduizenden-marokkanen-geevacueerd-vanwege-noodweer-ook-problemen-in-spanje-en-portugal NOS]</ref> * 5 feberwari - 't Kernwaepenverdraeg tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Rusland]] eindigt vandaeg; den Amerikaonse president [[Donald Trump]] wil een nieuw kernwaepenverdrag, waerbie ok [[China]] wor betrokke.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/05/vs-rusland-new-start-trump/ VRT]</ref> * [[6 feberwari|6]]-[[22 feberwari]] - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren in [[Milaen]] en [[Cortina d'Ampezzo]] 'ehouwen.<ref>[https://nos.nl/sport/os-2026 NOS]</ref> * 6 feberwari - Weêkenlange groôte koersdaelieng van den [[bitcoin]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2601197-bitcoin-in-vrije-val-maar-een-duidelijke-oorzaak-is-er-niet NOS]</ref> * [[8 feberwari]] - Vier groôte Amerikaonse techbedrieven gaen vuufonderd miljard dollar investeren in o.a. datacenters.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601407-techgiganten-gaan-honderden-miljarden-investeren-in-onder-meer-datacenters NOS]</ref> * 8 feberwari - Hroeiende kerreken van migranten (in [[Rotterdam]] en [[Amsterdam]]) 'ebben onvoldoende 'uusvestieng.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601476-migrantenkerken-groeien-maar-vinden-steeds-moeilijker-onderdak NOS]</ref> * [[9 feberwari]] - Jutta Leerdam wint goud (olympisch record) en Femke Kok zilver op den duuzend meter schaetsen op de [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2601639-leerdam-schaatst-naar-olympisch-goud-op-1-000-meter-kok-verovert-zilver NOS]</ref> * [[10 feberwari]] - [[Philips]] maekt sins jaeren weêr winst.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601706-philips-boekt-na-jaren-weer-winst NOS]</ref> * [[11 feberwari]] - [[NAVO]] behint mie missie op [[noôrdpole]], Arctic Sentry.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601906-navo-lanceert-noordpoolmissie-arctic-sentry-en-hoopt-crisis-achter-zich-te-laten NOS]</ref> * 11 feberwari - Sins 't behin van de demonstraoties ende december binne d'r zeven duuzend mins'n gedoôd in [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/collectie/14010/artikel/2602024-mensenrechtenorganisatie-dodental-demonstraties-iran-opgelopen-tot-ruim-7000 NOS]</ref> * 11 feberwari - Orkaon in [[Madahaskar]], veural 'aevenstad [[Toamasina]] zwaer hetroffen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601928-20-doden-in-madagaskar-door-orkaan-gezani NOS]</ref> * [[12 feberwari]] - Noôdweêr in [[Zuidwest-Europa]], veural in Zuud-[[Frankriek]] en [[Catalonië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602249-doden-en-schade-door-noodweer-in-frankrijk-en-spanje NOS]</ref> * 12 feberwari - Akkoôrd over een nieuwe reherieng vò 't [[Brussels Hewest]] nae 613 daegen (record).<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/liveblog/brusselse-regering-legt-eed-af-in-parlement-boris-dillies-mr-~1764248864904/ VRT]</ref> * 12 feberwari - Telecomprovider Odido gehackt.<ref>[https://nos.nl/artikel/2602080-hack-bij-odido-gegevens-miljoenen-klanten-in-handen-van-criminelen NOS]</ref> * 12 feberwari - Toerisme in [[Zeêland]] is in 2025 edaeld, d'r is te weinig te doen en tis te diere.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18194360/toerismesector-slaat-alarm-over-dalende-overnachtingen-te-weinig-te-doen-en-te-duur OZ]</ref> * [[14 feberwari]] - Kritiek op dichtmaeken van gasputt'n in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602361-tno-niet-alle-gasputten-groningen-dichtmetselen-acuut-tekort-denkbaar NOS]</ref> * 14 feberwari - Hroôte betoôgieng tehen 't [[Iran|Iraonse]] regime bie den jaerlijkse veiligeidsconferentie in [[München]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602440-honderdduizenden-mensen-demonstreren-in-munchen-tegen-iraans-regime NOS]</ref> * [[15 feberwari]] - Den [[Israël]]ische reherieng gaet meêr controle uutoefenen over den [[Westoever]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602634-israel-breidt-controle-over-bezette-westelijke-jordaanoever-verder-uit NOS]</ref> * 15 feberwari - [[Oekraïne]] valt mie drones olieinstallaoties an in den [[Rusland|Russische]] 'aevenstad [[Taman]] an den [[Zwarte Zeê]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602548-grote-branden-in-russische-haven-aan-zwarte-zee-na-oekraiense-aanval NOS]</ref> * [[18 feberwari]] - Record an antal daegen rehen in [[Frankriek]], daerdeur overstroômiengen in (zuud)westen vant land.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603045-al-35-dagen-dagen-neerslag-in-frankrijk-langste-regenreeks-ooit-gemeten NOS]</ref> * [[19 feberwari]] - Tienduuzenden [[Kraenveugelachtegen|kraenveugels]] in [[West-Europa]] en [[Duutsland]] doôd deu veugelhriep.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603103-tienduizenden-kraanvogels-dood-door-vogelgriepvirus NOS]</ref> * 19 feberwari - Vee [[lawine]]s mie vee doôden in de [[Alpen]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2603167-veel-lawines-in-de-alpen-12-tot-15-minuten-om-te-overleven NOS]</ref> * [[20 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in Oôst-[[Libanon]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2603375-zeker-twaalf-doden-bij-israelische-luchtaanvallen-in-oosten-van-libanon NOS]</ref> * [[22 feberwari]] - 't [[Mexico|Mexicaonse]] leher doôdt den leider vant Jaliscokartel, een beruchte drugsbende.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603611-leider-berucht-mexicaans-jaliscokartel-gedood-door-leger NOS]</ref> * 22 feberwari - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren 'ewonne deu [[Noorwegen]], twidde wor de [[Vereênigde Staeten]], dorde wor [[Nederland]] (record 'oôgste plekke).<ref>[https://nos.nl/artikel/2603559-nederland-eindigt-als-derde-op-olympische-medaillespiegel-hoogste-klassering-ooit NOS]</ref> * [[23 feberwari]] - 't [[Kabinet-Jetten]] treedt an.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603685-kabinet-jetten-officieel-beedigd-en-kan-aan-de-slag NOS]</ref> * 23 feberwari - Den Zeêuw [[Jo-Annes de Bat]] (voormaelig gedeputeêrde van Zeêland) wor staetssecretaoris int kabinet-Jetten.<ref>[https://archive.is/WYckN PZC]</ref> * 23 feberwari - Zeldzaeme [[dwergnijlpaerd]]en waerenomen in [[Ivoôrkust]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2603748-unieke-beelden-van-dwergnijlpaard-we-hadden-alleen-een-glimp-verwacht NOS]</ref> * [[26 feberwari]] - Winst van 120 miljard dollar vò Amerikaonse chipbedrief Nvidia.<ref>[https://nos.nl/artikel/2604114-chipmaker-nvidia-maakt-ruim-100-miljard-euro-winst-door-investeringen-in-ai NOS]</ref> * [[27 feberwari]] - Paramount neemt vò 110 miljard dollar Warner Bros. over.<ref>[https://nos.nl/artikel/2604304-paramount-sluit-overnamedeal-van-110-miljard-dollar-met-warner-bros NOS]</ref> * 27 feberwari - Luchtanvall'n van [[Pakistan]] op steê in [[Afghanistan]] (o.a. [[Kaboel]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2604165-pakistan-voert-luchtaanvallen-uit-op-kabul-minister-spreekt-van-openlijke-oorlog NOS]</ref> * [[28 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] en de [[Vereênigde Staeten]] op [[Iran]] (o.a. [[Teheran]]), doel is een machtswisselieng int land. Den Iraonse leider Ali Khamenei komt daerbie om. Iran slaet terug mie luchtanvall'n op [[Israël]] en veural opt Amerikaonse leher in [[Jordaonië]], [[Syrië]] en de [[Holfstaeten]]. Iran sluut den [[Straet van Hormoez]] of, wat gevolgen kan 'ebben vò den oliepries.<ref>[https://nos.nl/artikel/2604370-aanvallen-over-en-weer-in-het-midden-oosten-dit-is-wat-we-nu-weten NOS]</ref><ref>[https://nos.nl/artikel/2604437-escalatie-in-de-golf-iraanse-raketten-dwingen-regio-tot-keuze NOS]</ref><ref>[https://nos.nl/artikel/2604456-iraanse-leider-khamenei-gedood-bij-amerikaanse-en-israelische-luchtaanvallen NOS]</ref> === maerte === * [[2 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Hezbollah]] op [[Israël]], Israël antwoordt mie luchtanvall'n op Hezollah in [[Libanon]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2604618-doden-in-libanon-door-aanvallen-tussen-israel-en-hezbollah NOS]</ref> * [[4 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Iran]] op [[Koerden|Koerdische]] milities int noôrden van [[Irak]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605017-iran-zegt-koerden-in-noordwesten-aan-te-vallen-raketaanval-op-hoofdkwartier-in-irak NOS]</ref> * [[7 maerte]] - 'Evige rehenval in [[Kenia]], 'oôdstad [[Nairobi]] in de problemen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2605300-23-doden-na-hevige-regenval-nairobi-in-kenia-dodental-kan-nog-oplopen NOS]</ref> * [[8 maerte]] - Mojtaba Khamenei volgt um z'n vaor Ali Khamenei op as 'oôgste leider van [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605626-irans-nieuwe-leider-mojtaba-khamenei-is-hardliner-die-niets-van-westen-moet-hebben NOS]</ref> * [[9 maerte]] - Priezen van olie en gas zeer 'oôg deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605622-energieprijzen-door-het-dak-nu-eind-aan-iran-oorlog-niet-in-zicht-is NOS]</ref> * [[10 maerte]] - 't Hebruuk van den telefoon bestaet 150 jaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2605723-150-jaar-telefonie-bellen-blijft-maar-de-manier-waarop-verandert NOS]</ref> * 10 maerte - Chipbedrief ASML uut [[Veldoven]] gaet uutbreien nae [[Eindoven]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605842-asml-mag-uitbreiden-tweede-vestiging-met-20-000-medewerkers NOS]</ref> * [[13 maerte]] - 't Antal geloôvigen is in Nederland in 2025 edaeld nae 42%, alleêne in den provincie [[Limburg (Nederland)|Limburg]] is den meêrdereid geloôvig. In [[Zeêland]] is bienae den 'elft geloôvig en binne de meêste [[protestant]]en per provincie.<ref>[https://www.nu.nl/binnenland/6388998/alleen-in-limburg-rekent-meerderheid-zich-nog-tot-een-geloof.html NU]</ref> * 13 maerte - Luchtanvall'n van de Vereênigde Staeten op militaire installaoties opt vò den [[Iran|Iraonse]] olieuutvoer zeêr belangrieke eilandje Kharg in den [[Perzische Holf]].<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/03/13/iran-eilanden-perzische-golf/ VRT]</ref> * 13 maerte - Den [[SGP]] in [[Vlissienge]] ei van alle plaetselijke partieën de meêste wuven op den liest vò de gemeênteraedsverkieziengen, ok is meêr as den 'elft van de kandidaoten een wuuf. Liestetrekker is vanover 't eêste vrouwelijke SGP-raedslid [[Lilian Janse-van der Weele]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18285927/opvallend-sgp-heeft-in-vlissingen-de-meeste-vrouwen-op-de-lijst OZ]</ref> * [[14 maerte]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 3,0 bie [[Eleveld]]-[[Geelbroek]] in [[Drenthe]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2606245-aardbeving-van-3-0-bij-eleveld-in-drenthe-deze-was-goed-te-voelen NOS]</ref> * [[15 maerte]] - Den ofnaeme van den leêfbaereid in den gemeênte [[Ter Veere (gemeênte)|Ter Veere]] deu den hroei vant toerisme is een belangriek ongerwerp bie de kommende gemeênteraedsverkieziengen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606391-toerisme-twistpunt-bij-gemeenteraadsverkiezingen-in-het-zeeuwse-veere NOS]</ref> * [[16 maerte]] - 23 doôden bie bomanslagen in den stad [[Maiduguri]] in Noôrdoôst-[[Niheria]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2606654-doden-en-gewonden-bij-bomaanslagen-in-nigeriaanse-miljoenenstad-maiduguri NOS]</ref> * 16 maerte - Vee doôden in een ziekenuus in [[Kaboel]] deu [[Pakistan|Pakistaonse]] luchtanval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606635-mogelijk-honderden-doden-bij-pakistaanse-aanval-op-ziekenhuis-in-kabul NOS]</ref> * [[17 maerte]] - [[Marokko]] toch winnaer van den Afrika Cup.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606743-marokko-toch-winnaar-afrika-cup-senegal-raakt-titel-kwijt NOS]</ref> * 17 maerte - [[Israël]] doôdt den [[Iran|Iraonse]] veiligeidschef en den leider van den paramilitaire Basij.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606673-israelisch-leger-twee-hoge-iraniers-gedood-onder-wie-kopstuk-larijani NOS]</ref> * [[18 maerte]] - [[Nederlandse gemeênte|Gemeênteraedsverkieziengen in Nederland]]: den opkomst is 54%, meêste zeêtels nae plaetselijke partieën.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606889-lokale-partijen-zetten-opmars-door-opkomst-hoger-dan-in-2022 NOS]</ref> * 18 maerte - [[Israël]] bombardeêrt in [[Iran]] 't hroôtste gasveld ter waereld, as vergeldieng bombardeêrt Iran een gasveld in [[Qatar]] mie as hevolg een vaddere stiegieng van de olie- en gaspriezen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606878-aanvallen-op-gasinstallaties-iran-en-qatar-wordt-meer-een-energie-oorlog NOS]</ref> * [[19 maerte]] - Volgens den Israëlische premier [[Benjamin Netanyahu]] kan [[Iran]] deu de anvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] en [[Israël]] hin [[uranium]] meêr verrieken en hin ballistische rakett'n meêr maeken.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607003-netanyahu-iran-niet-langer-in-staat-om-uranium-te-verrijken NOS]</ref> * 19 maerte - Vee sneêuw op de [[Cenarische Eilan'n]].<ref>[https://www.nu.nl/325003/video/hevige-sneeuwval-transformeert-tenerife-tot-sneeuwparadijs.html NU]</ref> * [[20 maerte]] - Overstroômiengen in [[Hawaii]] deu 'evige rehenval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607173-overstromingen-op-hawai-duizenden-mensen-geevacueerd NOS]</ref> * [[21 maerte]] - Extreme warmte int zuudwessen van de [[Vereênigde Staeten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2607313-recordhitte-in-zuidwesten-vs-met-temperaturen-van-boven-40-graden NOS]</ref> * [[23 maerte]] - Volgens den Weareld Meteorologische Organisaotie (WMO) sloeg den [[aerde]] in 2025 meêr warmte op as vroeher.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607472-meteorologen-aarde-houdt-meer-warmte-vast-dan-ooit-gevolgen-nog-eeuwen-voelbaar NOS]</ref> * [[24 maerte]] - Den [[NASA]] wil een baosis op den [[maen (Aerde)|maen]] gaen bouwen waer vanof 2032 kan worren geweund.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607705-nasa-wil-begin-jaren-30-een-basis-op-de-maan-bouwen-en-cancelt-ruimtestation NOS]</ref> * [[26 maerte]] - Den naem van den combinaotie [[GL]]-[[PvdA]] wor Progressief Nederland (PRO).<ref>[https://nos.nl/artikel/2607948-nieuwe-naam-groenlinks-pvda-bekend-progressief-nederland-kortweg-pro NOS]</ref> * 26 maerte - Den [[Nederland]]se staet had in 2025 een tekort van 19 miljard euro oftewel 1,6% vant bbp en den staetsschuld steeg nae 524 miljard euro oftewel 44,4% vant bbp.<ref>[https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/13/inkomsten-uitgaven-en-schuld-van-de-overheid-boven-de-500-miljard-euro CBS]</ref> * [[28 maerte]] - Hroôte betoôgieng tehen 't beleid van president [[Donald Trump]] in alle [[Vereênigde Staeten|Amerikaonse]] staeten.<ref>[https://nos.nl/artikel/2608235-in-alle-amerikaanse-staten-protest-tegen-president-trump NOS]</ref> * [[30 maerte]] - 't [[Israël]]ische parlement den [[Knesset]] stemt voo den doôdstraf voo moôrden deu ([[Palestina|Palestijns]]) terrorisme.<ref>[https://nos.nl/artikel/2608452-parlement-israel-stemt-voor-omstreden-doodstrafwet NOS]</ref> === april === * [[1 april]] - Vee dode zeêsterr'n angespoeld opt strange van [[Ouwdurp]].<ref>[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2174968/honderden-dode-zeesterren-aangespoeld-op-het-strand-van-ouddorp RM]</ref> * [[4 april]] - Zwaere rehenval leidt toet overstroômiengen, aerdverschuviengen en onweêr in [[Afghanistan]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2609051-tientallen-doden-in-afghanistan-door-overstromingen-en-aardverschuivingen NOS]</ref> * [[6 april]] - 't 'Oôd van den inlichtiengendienst van den Islamitische Revolutionaire Garde ([[Iran]]) wor deu [[Israël]]ische luchtanvall'n gedoôd.<ref>[https://www.nrc.nl/nieuws/2026/04/06/hoofd-iraanse-inlichtingendienst-revolutionaire-garde-gedood-a4924821#photo=MTM3MD NRC]</ref> * [[8 april]] - Waepenstilstand van twi weêken tussen [[Iran]] en [[Israël]]-[[Vereênigde Staeten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2609553-vs-en-iran-akkoord-over-staakt-het-vuren-van-2-weken-straat-hormuz-gaat-weer-open NOS]</ref> * 8 april - Zwaerste anval van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in [[Libanon]] mie 254 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2609643-zwaarste-israelische-aanvallen-op-libanon-met-254-doden-iran-sluit-straat-van-hormuz NOS]</ref> * [[9 april]] - 't Antal [[wolf|wolv'n]] in [[Nederland]] is in 2025 mie 30 toet 131 'estege.<ref>[https://nos.nl/artikel/2609783-weer-meer-wolven-in-nederland-in-totaal-veertien-roedels-geteld NOS]</ref> * [[10 april]] - Zelfriejende waegens van Tesla meugen as eêste in Europa in Nederland gaen riejen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2609960-zelfrijdende-tesla-s-mogen-de-weg-op-in-nederland-eerste-land-in-europa NOS]</ref> * [[12 april]] - In de [[Honharije|Honhaorse]] verkieziengen verslaet den partie Tisza van oppositieleider Péter Magyar den partie Fidesz van premier [[Viktor Orbán]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2610212-hongaarse-oppositieleider-magyar-wint-verkiezingen-orban-erkent-nederlaag NOS]</ref> * [[13 april]] - De [[Vereênigde Staeten]] gaen as hevolg vant mislukk'n van de ongerandeliengen mie [[Iran]] den [[Straet van Hormuz]] blokkeren om den (beperkte) ofsluutieng deu Iran te stoppen.<ref>[https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6392342/vs-kondigt-eigen-blokkade-straat-van-hormuz-aan-om-iran-te-dwarsbomen.html NU]</ref> * 13 april - Dode [[potvis]] gestrand tussen [[Renisse]] en Nieuw-[[Aemstie]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18372720/dode-potvis-drijft-weg-en-spoelt-aan-op-het-strand OZ]</ref> * [[16 april]] - President [[Volodymyr Zelensky]] van [[Oekraïne]] krieg in [[Middelburg]] den [[Four Freedoms Award]] (Freedom Medal).<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18378525/zelensky-komt-naar-middelburg-voor-uitreiking-four-freedoms-awards-ook-koning-en-premier-aanwezig OZ]</ref> * [[17 april]] - Waepenstilstand van tien daegen tussen [[Libanon]] en [[Israël]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2610766-staakt-het-vuren-ingegaan-in-libanon-nodig-om-vrede-te-bereiken NOS]</ref> * 17 april - Aziatische 'oôrnaer 'iet veurtaen geelpoôtoôrnaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2610813-naam-aziatische-hoornaar-was-verwarrend-vanaf-nu-geelpoothoornaar NOS]</ref> * 17 april - [[Groep-Markuszower]] richt een nieuwe partie op: [[Den Nederlandse Alliantie]] (DNA).<ref>[https://www.nu.nl/politiek/6393239/groep-markuszower-begint-nieuwe-partij-dna-rita-verdonk-sluit-zich-aan.html NU]</ref> * [[20 april]] - Den blokkade van den [[Straet van Hormuz]] leidt toet tekort an kunstmest waordeu voedselpriezen stiegen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611260-oorlog-in-midden-oosten-brengt-voedselzekerheid-in-delen-van-wereld-in-gevaar NOS]</ref> * 20 april - Noôdtoestand in den 'oôdstad van [[Nieuw-Zeêland]] [[Wellington]] en omhevieng deu record vee rehen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611288-nieuw-zeeland-roept-noodtoestand-uit-in-hoofdstad-na-recordhoeveelheid-regen NOS]</ref> * [[21 april]] - [[Eêste Kaemer]] stemt tehen den asielnoôdmaetregelenwet en vò invoerieng vant twistatusstelsel.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611464-partijen-teleurgesteld-over-sneuvelen-asielwet-een-blamage-en-diep-triest NOS]</ref> * 21 april - Stroômnet in den provincie [[Utrecht (provincie)|Utrecht]] vol.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611482-stroomnet-utrecht-nu-echt-vol-helemaal-geen-nieuwe-of-zwaardere-aansluitingen-meer NOS]</ref> * [[23 april]] - Dreigieng van tekort an drienkwaeter in Nederland.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611728-vitens-waarschuwt-voor-tekort-aan-drinkwater NOS]</ref> * 23 april - Inlichtiengendienst AIVD waerschuwt vò [[Rusland]], [[China]] en jihadistisch terrorisme van [[Islamitische Staete]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2611683-rusland-china-terroristen-aivd-zag-in-80-jaar-niet-meer-dreiging-dan-nu NOS]</ref> * [[25 april]] - Net zo as in 2025 vanover een zeêr droôge lente.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611897-opnieuw-droog-voorjaar-terwijl-bodem-nog-niet-is-hersteld-van-droog-2025 NOS]</ref> * [[26 april]] - Den marathon wor vò den eêste mael onger den twi uur gelope.<ref>[https://nos.nl/artikel/2612045-onder-de-magische-grens-van-twee-uur-sawe-loopt-wereldrecord-marathon-in-londen NOS]</ref> * [[27 april]] - Konienksdag: konienk [[Wullem-Alexander der Nederlan'n|Wullem-Alexander]] mie z'n wuuf koniengin [[Máxima der Nederlan'n|Máxima]] plus ulder drie dochters bezoeke [[Dokkum]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612191-koninklijke-familie-voltooit-bezoek-aan-dokkum-tige-tank NOS]</ref> * [[28 april]] - Nieuw nationaol park in Nederland: 'Ollandse Dunen in den provincie [[Zuud-'Olland]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612269-nederland-heeft-een-nieuw-nationaal-park-hollandse-duinen NOS]</ref> * [[29 april]] - Hroôte brand opt militair oefenterrein bie [['t Harde]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612394-grote-brand-op-militair-oefenterrein-t-harde-nl-alert-in-meerdere-provincies NOS]</ref> * 29 april - Oliepries 't 'oôgst sins 2022 deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612423-olieprijs-stijgt-naar-hoogste-niveau-in-vier-jaar NOS]</ref> * [[30 april]] - Toearegs en jihadisten vechten saemen tehen 't militaire regime in [[Mali]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612498-rebellengroepen-bundelen-krachten-om-junta-in-mali-omver-te-werpen NOS]</ref> === meie === * [[1 meie]] - De [[Vereênigde Araobische Emiraoten]] stappen uut den [[OPEC]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612297-verenigde-arabische-emiraten-stappen-uit-oliekartel-opec NOS]</ref> * [[3 meie]] - (Nederlandse) doôden deu hantavirus op cruiseschip.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/05/03/2-doden-gelinkt-aan-acuut-respiratoir-syndroom-op-cruiseschip-in/ VRT]</ref> * 3 meie - Levende [[witsnuutdolfijn]] anhespoeld bie [[Egmond an Zeê]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612991-witsnuitdolfijn-levend-aangespoeld-op-strand-egmond-aan-zee NOS]</ref> * [[4 meie]] - 26 doôden deu ontploffieng in een vierwerkfabriek in den [[China|Chinese]] stad Liuyang ([[Hunan]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2613165-zeker-26-doden-en-tientallen-gewonden-bij-explosie-in-chinese-vuurwerkfabriek NOS]</ref> * [[7 meie]] - Rechter geêft hemeênte [[Goereê-Overflakkeê]] geliek mie sluutieng op zoondag van supermart in [[Ouwdurp]] om [[calvinisme|geloôfsredenen]].<ref>[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2191777/supermarkt-moet-geloof-respecteren-en-mag-definitief-niet-open-op-zondag RM]</ref> * [[12 meie]] - Vanwehe deêlname van [[Israël]] ant Eurovisiesongfestival in [[Wenen]] doen [[Ierland (land)|Ierland]], [[Iesland]], [[Nederland]], [[Slovenië]] en [[Spanje]] niet meê.<ref>[https://nos.nl/artikel/2614055-eurovisie-songfestival-van-start-met-israel-maar-zonder-nederland NOS]</ref> * 12 meie - Brandstichtieng bie noôdopvang vò asielzoekers in [[Loôsdrecht]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614145-schandalig-en-totaal-onacceptabel-bestuurders-kwaad-over-geweld-loosdrecht NOS]</ref> * [[13 meie]] - Windoôs bie [[Eersel]].<ref>[https://www.nu.nl/binnenland/6395747/meerdere-bomen-omgewaaid-bij-windhoos-in-brabantse-eersel-toevalstreffer.html NU]</ref> * 13 meie - Driemael meêr [[terp]]en as 'edacht in [[Nederland]].<ref>[https://nos.nl/video/2614260-nederland-nog-meer-terpenland-drie-keer-zo-veel-terpen-als-gedacht NOS]</ref> == Kommende hebeurtenisse == * [[11 juni]]-[[19 juli]] - Waereldkampioenschap [[voebal]] vò mannelijke lan'nteams (FIFA World Cup 26) in [[Canada]], [[Mexico]] en de [[Vereênigde Staeten]]. * [[1 juli]] - Vanof noe is vierwerk verboden in [[Nederland]]. * [[4 juli]] - De [[Vereênigde Staeten]] bestaen 250 jaer. == Hesturve == * [[13 jannewari]] - [[Jaap Sala]] (76), Nederlands politicus (burhemeêster [[Sluus (gemeênte)|Sluus]]) * [[16 jannewari]] - [[Willem Jan op 't Hof]] (78), Nederlands predikant en theoloôg * [[26 jannewari]] - [[Arie van den Brand]] (74), Nederlands landbouwkundige, boer en politicus * [[7 feberwari]] - [[Bert Broekhuis]] (82), Nederlands politicus (raedslid [[Tole (gemeênte)|Tole]]) * [[11 feberwari]] - [[Cees Nooteboom]] (92), Nederlands schriever en dichter * [[6 maerte]] - [[Hans Wagner]] (62), Duuts-Nederlands politicus * [[12 maerte]] - [[Wouter van Beijnum]] (79), Nederlands architect * [[30 maerte]] - [[Huub van der Meer]] (82), Nederlands politicus (burhemeêster [[Oôstflakkeê]]) == Temperaturen == {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=19 | antal maelen maximum temperatuur in [[De Bilt]].<ref>[https://weerstatistieken.nl/de-bilt/2026/januari Wst]</ref> |- ! rowspan=2 | maend !! colspan=15 | maximum temperaturen °C !! rowspan=2 | maend |- ! -10--14 !! -5--9 !! 0--4 !! 0-+4 !! 5-9 !! 10-14 !! 15-19 !! 20-24 !! 25-29 !! 30-34 !! 35-39 !! 40-44 !! gemid. !! 'uudig gemid. <ref>[https://web.archive.org/web/20240114062700/https://www.weeronline.nl/nieuws/dit-is-het-nederlandse-jaarklimaat Won]</ref> !! verschil |- | jan || || || 1 || 17 || 11 || 2 || || || || || || || 5,0° || 6,2° || -1,2° || jan |- | feb || || || || 8 || 8 || 10 || 2 || || || || || || 8,6° || 7,2° || +1,4° || feb |- | mrt || || || || || 2 || 18 || 11 || || || || || || 13,3° || 10,4° || +2,9° || mrt |- | apr || || || || || || 9 || 18 || 3 || || || || || 16,4° || 14,8° || +1,6° || apr |- | mei || || || || || || 1 || 7 || 2 || || || || || ° || 18,4° || ° || mei |- | jun || || || || || || || || || || || || || ° || 21,2° || ° || jun |- | jul || || || || || || || || || || || || || ° || 23,0° || ° || jul |- | oes || || || || || || || || || || || || || ° || 22,8° || ° || oes |- | sep || || || || || || || || || || || || || ° || 19,5° || ° || sep |- | okt || || || || || || || || || || || || || ° || 14,9° || ° || okt |- | nov || || || || || || || || || || || || || ° || 10,0° || ° || nov |- | dec || || || || || || || || || || || || || ° || 6,7° || ° || dec |- ! tot. || || || || || || || || || || || || || ° || 14,6° || ° || tot. |} == Plaetjes == <gallery> Overzicht westgevel met ingangsportaal - Amsterdam - 20409010 - RCE.jpg|Vondelkerke -i---i- (32923985971).jpg|[[Patagonië]] Wikipedia-logo-v2-en.png|[[Wikipedia]] 25 jaer Geastrum corollinum 241850068.jpg|Aerdesterre (Geastrum corollinum) LocatieWesterschelde.png|[[Onte]] Cortina d'Ampezzo and mountains Col Druscie, Tofana di Mezzo, Nuvolau, Averau and the Cinque Torri (cropped).jpg|[[Cortina d'Ampezzo]] mie omhevieng Crane (Grus grus) calling).jpg|[[Kraenveugelachtegen|Kraenveugel]] Pygmy Hippopotamuses in Shoushan Zoo.jpg|[[Dwergnijlpaerd]]en "Physical Middle East" CIA World Factbook.png|[[Midden-Oôsten]] Moon on October 19, 2021 (IMG 7062) - Flickr - gjdonatiello.jpg|[[Maen (Aerde)|Maen]] Gemeiner Seestern.JPG|[[Gewone zeêster]] Vespa Munsiyari.jpg|Geelpoôtoôrnaer (Aziatische 'oôrnaer) Koningsdag Dokkum.jpg|Konienksdag in [[Dokkum]] Noordwijk - Coepelduyn 02.jpg|Dunen bie [[Noôrdwiek]] (Nationaol Park 'Ollandse Dunen) Lagenorhynchus albirostris 146341190 (cropped 2).jpg|[[Witsnuutdolfijn]] </Gallery> == Noôten == {{Reflist|1=4}} [[Categorie:Eenentwintegste eêuwe]] itq092rdwv4mu5wztaehdke4m0uvrhx 178515 178466 2026-05-14T09:45:59Z Orpers 15791 /* meie */ 178515 wikitext text/x-wiki {{jaorboks}} '''{{PAGENAME}}''' is een [[jaer]]. == Hebeurtenisse == === jannewari === * [[1 jannewari]] - [[Flevoland]] bestaet 40 jaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596691-flevoland-jongste-provincie-van-nederland-bestaat-40-jaar NOS]</ref> * 1 jannewari - [[Bulharije]] gaet over op den [[euro]]. * 1 jannewari - Vee doôden (41) en gewonden (116) bie een cafébrand int [[Zwitserland|Zwitserse]] [[Crans-Montana]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2596707-circa-40-doden-en-115-gewonden-in-bar-zwitserland-een-van-de-ergste-tragedies-in-ons-land NOS]</ref> * 1 jannewari - Vondelkerke in [[Amsterdam]] deu brand bienae illemille verwoest.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596645-brand-verwoest-vondelkerk-in-amsterdam-huizen-ontruimd-vanwege-vonkenregen NOS]</ref> * 1 jannewari - Vee geweld tehen 'ulpeverleners en overlast tiedens den jaerwisselieng in [[Nederland]].<ref>[https://www.nu.nl/jaarwisseling/6381256/politie-verwoestende-impact-brandstichting-en-zwaar-vuurwerk-op-jaarwisseling.html NU]</ref> * 1-[[11 jannewari]] - [[Sneêuw]] in Nederland.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596814-waardoor-sneeuwt-het-nu-zo-veel-en-blijft-dat-nog-lang-doorgaan NOS]</ref> * [[3 jannewari]] - Luchtanvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] op [[Venezuela]], president [[Nicolás Maduro]] evange enome.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596844-trump-claimt-gevangenname-van-venezolaanse-president-maduro-en-bevestigt-aanvallen NOS]</ref> * 3 jannewari - Dertig mins'n vermoôrd bie anval op durp in [[Niheria|Niheriaonse]] deêlstaet Niher.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596962-dertig-doden-bij-aanval-van-gewapende-mannen-op-dorpje-nigeria NOS]</ref> * [[5 jannewari]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 2,3 in [[Herten (Nederland)|Herten]] in [[Nederlands Limburg]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597047-aardbeving-met-kracht-van-2-3-in-limburgse-herten NOS]</ref> * [[6 jannewari]] - Protesten tehen overeid in vee provincies in [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597224-protesten-in-meeste-provincies-in-iran NOS]</ref> * [[9 jannewari]] - [[Rusland]] gebruukt hypersonische raket bie anval op [[Lviv]] in [[Oekraïne]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597469-doden-bij-aanvallen-op-oekraine-rusland-zegt-hypersonische-raket-te-hebben-gebruikt NOS]</ref> * [[10 jannewari]] - Noôdtoestand in Zuudoôst-[[Australië]], veural in de deêlstaeten [[Victoria]] en [[New South Wales]], vanwehe zwaere bosbranden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2597615-noodtoestand-in-deel-australie-vanwege-natuurbranden NOS]</ref> * [[11 jannewari]] - Meêr toezicht op den leste trein op vrie- en zaeterdagavond van den [[Zeêuwse lijn]] richtieng [[Zeêland]] vanwehe overlast deu jongeren.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18112523/extra-toezicht-na-vechtpartijen-en-vernielingen-in-laatste-trein-naar-zeeland OZ]</ref> * [[12 jannewari]] - Groôte bosbranden int [[Arhentinië|Arhentijnse]] deêl van [[Patagonië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597858-bosbranden-teisteren-deel-zuiden-argentinie NOS]</ref> * 12 jannewari - [[Olifant]] doôdt in nehen daegen 20 mins'n in den deêlstaet [[Jharkand]] (Oôst-[[India]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2597893-jacht-in-india-op-olifant-die-20-mensen-doodde NOS]</ref> * [[14 jannewari]] - Kraone valt op trein in [[Thailand]] mie 32 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598083-kraan-valt-op-thaise-trein-zeker-30-doden NOS]</ref> * [[15 jannewari]] - [[Wikipedia]] bestaet 25 jaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598264-wikipedia-bestaat-25-jaar-maar-encyclopedie-voelt-druk-van-ai NOS]</ref> * 15 jannewari - Recordstand vò [[AEX]], breekt deu hrens van duuzend punten, veural veroôrzaekt deu [[IT]]-bedrieven.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598251-aex-doorbreekt-grens-van-1000-punten-tech-aandelen-grote-aanjager-op-beurs NOS]</ref> * [[16 jannewari]] - Overstroômiengen mie doôden in zuudelijk [[Afrika]] deu zwaere rehenval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598496-meer-dan-200-doden-door-overstromingen-zuidelijk-afrika NOS]</ref> * 16 jannewari - Natuur van den [[Onte]] deu jaerenlang bahern verwoest.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18127475/wetenschappers-decennialang-baggeren-heeft-westerscheldenatuur-verwoest OZ]</ref> * [[17 jannewari]] - [[Oceaon]]verdrag treedt in werkieng.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598513-oceaanverdrag-van-kracht-moet-30-procent-van-de-zee-beschermen NOS]</ref> * [[18 jannewari]] - Treinongeluk in Zuud-[[Spanje]] mie 45 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598790-dodental-treinongeluk-spanje-op-39-berging-verloopt-moeizaam NOS]</ref> * 18 jannewari - [[Senehal]] wint mie 1-0 tehen [[Marokko]] den [[Afrika]] Cup.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598768-marokko-moet-afrika-cup-aan-senegal-laten-na-gemiste-penalty-in-slotminuut NOS]</ref> * [[19 jannewari]] - Zeêr zeldzaeme spooke broead waer enome in [[Middelburg]], een aerdesterre mie den naem Geastrum welwitschii.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18131942/paddenstoelenexpert-henk-en-zijn-vrouw-willy-ontdekken-zeldzame-paddenstoel-in-tuincentrum-middelburg OZ]</ref> * [[20 jannewari]] - Zeven [[Twidde Kaemer]]leden van den [[PVV]] onger leidieng van [[Gidi Markuszower]] stapp'n uut den partie.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598974-opstand-tegen-wilders-zeven-pvv-ers-beginnen-eigen-fractie NOS]</ref> * [[23 jannewari]] - [[Zilver]] gaet deu recordpries van 100 dollar.<ref>[https://www.nu.nl/economie/6383633/zilver-breekt-voor-het-eerst-door-grens-van-100-dollar.html NU]</ref> * [[24 jannewari]] - 67 doôden deu brand in wienkelcentrum in den [[Pakistan|Pakistaonse]] stad [[Karachi]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2599286-dodental-brand-winkelcentrum-pakistan-loopt-op-oorzaak-mogelijk-kortsluiting NOS]</ref> * [[26 jannewari]] - [[Goud]] gaet deu recordpries van 5.000 dollar.<ref>[https://nos.nl/artikel/2599725-goudprijs-bereikt-recordhoogte-van-5000-dollar NOS]</ref> * 26 jannewari - Overstroômiengen in [[Mozambique]] deu 'evige rehenval en dammebreuken.<ref>[https://nos.nl/artikel/2599813-mozambique-getroffen-door-een-van-de-zwaarste-overstromingen-in-25-jaar NOS]</ref> * [[28 jannewari]] - [[Dollar]] op laegste peil sins den zeumer van [[2021]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2600027-dollar-krijgt-flinke-klap-en-blijft-dalen-goed-voor-de-export-maar-niet-zonder-risico-s NOS]</ref> * 28 jannewari - Meêr as 400 doôden deu gedeêltelijke instortieng van goudmien in Oôst-[[Konho-Kinshasa|Kongo]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2600346-mijn-in-congo-stort-in-meer-dan-200-doden NOS]</ref> * [[29 jannewari]] - [[ING]] behaelt een winst van 6 miljard euro over 2025.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600121-ing-boekte-in-2025-ruim-6-miljard-winst-wel-zorgen-over-aanhoudende-onzekerheid NOS]</ref> * 29 jannewari - Volgens een [[Israël]]ische militaire bron ist juust dat er ruum 71.000 Palestijn'n tiedens den oôrlog in den [[Gazastroôke]] binne gedoôd; 't Israëlische leher ontkent dit.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600196-israelisch-leger-erkent-ruim-71-000-palestijnen-gedood-bij-oorlog-in-gaza NOS]</ref><ref>[https://www.bbc.com/news/articles/cvgpd1x00exo BBC]</ref> * 29 jannewari - Tata Steel uut [[Iemuje]] krieg recordboete vò schaedelijke uutstoôt.<ref>[https://www.nu.nl/klimaat/6384257/tata-steel-krijgt-recordboete-van-85-miljoen-euro-vanwege-schadelijke-uitstoot.html NU]</ref> * 29 jannewari - Den [[Europeêse Unie]] zet den [[Iran|Iraonse]] Revolutionaire Garde op den terreurlieste.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/01/29/eu-zet-iraanse-revolutionaire-garde-op-terreurlijst/ VRT]</ref> * 29 jannewari - Kunstschilder [[Jo Dumon Tak]] is erg kwaed vanwehe lossnieë van z'n panorama over [[Walchren]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18162866/doeken-panorama-walcheren-kapotgesneden-wie-dit-heeft-gedaan-moet-zich-kapot-schamen OZ]</ref> * [[30 jannewari]] - Den economie van [[Nederland]] is in 2025 mie 1,9 percent gegroeid.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600248-nederlandse-economie-groeit-bijna-2-procent NOS]</ref> * [[31 jannewari]] - Lucinda Brand wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò wuven in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18168638/lucinda-brand-voert-volledig-nederlands-podium-aan-op-vrouwenwedstrijd-wk-veldrijden-in-hulst OZ]</ref> === feberwari === * [[1 feberwari]] - Mathieu van der Poel wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò venters in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18170500/historie-in-hulst-mathieu-van-der-poel-breekt-met-achtste-wereldtitel-stokoud-record OZ]</ref> * 1 feberwari - Bienae 200 doôden bie gevechten tussen strieders en 't [[Pakistan|Pakistaonse]] leher in [[Beloetsjistan]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2600506-bijna-200-doden-bij-gevechten-met-militanten-in-pakistaanse-provincie NOS]</ref> * [[3 feberwari]] - [[D66]]-leider [[Rob Jetten]] wor formateur.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600857-jetten-op-zoek-naar-ministers-coalitieakkoord-na-kritisch-debat-nog-overeind NOS]</ref> * [[4 feberwari]] - The World Factbook van den [[CIA]] stopt.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/04/cia-trekt-stekker-uit-het-world-factbook/ VRT]</ref> * [[5 feberwari]] - Noôdweêr in Noôrdwest-[[Marokko]], Zuud-[[Spanje]] en Zuud-[[Portuhal]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2601086-tienduizenden-marokkanen-geevacueerd-vanwege-noodweer-ook-problemen-in-spanje-en-portugal NOS]</ref> * 5 feberwari - 't Kernwaepenverdraeg tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Rusland]] eindigt vandaeg; den Amerikaonse president [[Donald Trump]] wil een nieuw kernwaepenverdrag, waerbie ok [[China]] wor betrokke.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/05/vs-rusland-new-start-trump/ VRT]</ref> * [[6 feberwari|6]]-[[22 feberwari]] - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren in [[Milaen]] en [[Cortina d'Ampezzo]] 'ehouwen.<ref>[https://nos.nl/sport/os-2026 NOS]</ref> * 6 feberwari - Weêkenlange groôte koersdaelieng van den [[bitcoin]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2601197-bitcoin-in-vrije-val-maar-een-duidelijke-oorzaak-is-er-niet NOS]</ref> * [[8 feberwari]] - Vier groôte Amerikaonse techbedrieven gaen vuufonderd miljard dollar investeren in o.a. datacenters.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601407-techgiganten-gaan-honderden-miljarden-investeren-in-onder-meer-datacenters NOS]</ref> * 8 feberwari - Hroeiende kerreken van migranten (in [[Rotterdam]] en [[Amsterdam]]) 'ebben onvoldoende 'uusvestieng.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601476-migrantenkerken-groeien-maar-vinden-steeds-moeilijker-onderdak NOS]</ref> * [[9 feberwari]] - Jutta Leerdam wint goud (olympisch record) en Femke Kok zilver op den duuzend meter schaetsen op de [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2601639-leerdam-schaatst-naar-olympisch-goud-op-1-000-meter-kok-verovert-zilver NOS]</ref> * [[10 feberwari]] - [[Philips]] maekt sins jaeren weêr winst.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601706-philips-boekt-na-jaren-weer-winst NOS]</ref> * [[11 feberwari]] - [[NAVO]] behint mie missie op [[noôrdpole]], Arctic Sentry.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601906-navo-lanceert-noordpoolmissie-arctic-sentry-en-hoopt-crisis-achter-zich-te-laten NOS]</ref> * 11 feberwari - Sins 't behin van de demonstraoties ende december binne d'r zeven duuzend mins'n gedoôd in [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/collectie/14010/artikel/2602024-mensenrechtenorganisatie-dodental-demonstraties-iran-opgelopen-tot-ruim-7000 NOS]</ref> * 11 feberwari - Orkaon in [[Madahaskar]], veural 'aevenstad [[Toamasina]] zwaer hetroffen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601928-20-doden-in-madagaskar-door-orkaan-gezani NOS]</ref> * [[12 feberwari]] - Noôdweêr in [[Zuidwest-Europa]], veural in Zuud-[[Frankriek]] en [[Catalonië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602249-doden-en-schade-door-noodweer-in-frankrijk-en-spanje NOS]</ref> * 12 feberwari - Akkoôrd over een nieuwe reherieng vò 't [[Brussels Hewest]] nae 613 daegen (record).<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/liveblog/brusselse-regering-legt-eed-af-in-parlement-boris-dillies-mr-~1764248864904/ VRT]</ref> * 12 feberwari - Telecomprovider Odido gehackt.<ref>[https://nos.nl/artikel/2602080-hack-bij-odido-gegevens-miljoenen-klanten-in-handen-van-criminelen NOS]</ref> * 12 feberwari - Toerisme in [[Zeêland]] is in 2025 edaeld, d'r is te weinig te doen en tis te diere.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18194360/toerismesector-slaat-alarm-over-dalende-overnachtingen-te-weinig-te-doen-en-te-duur OZ]</ref> * [[14 feberwari]] - Kritiek op dichtmaeken van gasputt'n in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602361-tno-niet-alle-gasputten-groningen-dichtmetselen-acuut-tekort-denkbaar NOS]</ref> * 14 feberwari - Hroôte betoôgieng tehen 't [[Iran|Iraonse]] regime bie den jaerlijkse veiligeidsconferentie in [[München]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602440-honderdduizenden-mensen-demonstreren-in-munchen-tegen-iraans-regime NOS]</ref> * [[15 feberwari]] - Den [[Israël]]ische reherieng gaet meêr controle uutoefenen over den [[Westoever]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602634-israel-breidt-controle-over-bezette-westelijke-jordaanoever-verder-uit NOS]</ref> * 15 feberwari - [[Oekraïne]] valt mie drones olieinstallaoties an in den [[Rusland|Russische]] 'aevenstad [[Taman]] an den [[Zwarte Zeê]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602548-grote-branden-in-russische-haven-aan-zwarte-zee-na-oekraiense-aanval NOS]</ref> * [[18 feberwari]] - Record an antal daegen rehen in [[Frankriek]], daerdeur overstroômiengen in (zuud)westen vant land.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603045-al-35-dagen-dagen-neerslag-in-frankrijk-langste-regenreeks-ooit-gemeten NOS]</ref> * [[19 feberwari]] - Tienduuzenden [[Kraenveugelachtegen|kraenveugels]] in [[West-Europa]] en [[Duutsland]] doôd deu veugelhriep.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603103-tienduizenden-kraanvogels-dood-door-vogelgriepvirus NOS]</ref> * 19 feberwari - Vee [[lawine]]s mie vee doôden in de [[Alpen]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2603167-veel-lawines-in-de-alpen-12-tot-15-minuten-om-te-overleven NOS]</ref> * [[20 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in Oôst-[[Libanon]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2603375-zeker-twaalf-doden-bij-israelische-luchtaanvallen-in-oosten-van-libanon NOS]</ref> * [[22 feberwari]] - 't [[Mexico|Mexicaonse]] leher doôdt den leider vant Jaliscokartel, een beruchte drugsbende.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603611-leider-berucht-mexicaans-jaliscokartel-gedood-door-leger NOS]</ref> * 22 feberwari - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren 'ewonne deu [[Noorwegen]], twidde wor de [[Vereênigde Staeten]], dorde wor [[Nederland]] (record 'oôgste plekke).<ref>[https://nos.nl/artikel/2603559-nederland-eindigt-als-derde-op-olympische-medaillespiegel-hoogste-klassering-ooit NOS]</ref> * [[23 feberwari]] - 't [[Kabinet-Jetten]] treedt an.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603685-kabinet-jetten-officieel-beedigd-en-kan-aan-de-slag NOS]</ref> * 23 feberwari - Den Zeêuw [[Jo-Annes de Bat]] (voormaelig gedeputeêrde van Zeêland) wor staetssecretaoris int kabinet-Jetten.<ref>[https://archive.is/WYckN PZC]</ref> * 23 feberwari - Zeldzaeme [[dwergnijlpaerd]]en waerenomen in [[Ivoôrkust]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2603748-unieke-beelden-van-dwergnijlpaard-we-hadden-alleen-een-glimp-verwacht NOS]</ref> * [[26 feberwari]] - Winst van 120 miljard dollar vò Amerikaonse chipbedrief Nvidia.<ref>[https://nos.nl/artikel/2604114-chipmaker-nvidia-maakt-ruim-100-miljard-euro-winst-door-investeringen-in-ai NOS]</ref> * [[27 feberwari]] - Paramount neemt vò 110 miljard dollar Warner Bros. over.<ref>[https://nos.nl/artikel/2604304-paramount-sluit-overnamedeal-van-110-miljard-dollar-met-warner-bros NOS]</ref> * 27 feberwari - Luchtanvall'n van [[Pakistan]] op steê in [[Afghanistan]] (o.a. [[Kaboel]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2604165-pakistan-voert-luchtaanvallen-uit-op-kabul-minister-spreekt-van-openlijke-oorlog NOS]</ref> * [[28 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] en de [[Vereênigde Staeten]] op [[Iran]] (o.a. [[Teheran]]), doel is een machtswisselieng int land. Den Iraonse leider Ali Khamenei komt daerbie om. Iran slaet terug mie luchtanvall'n op [[Israël]] en veural opt Amerikaonse leher in [[Jordaonië]], [[Syrië]] en de [[Holfstaeten]]. Iran sluut den [[Straet van Hormoez]] of, wat gevolgen kan 'ebben vò den oliepries.<ref>[https://nos.nl/artikel/2604370-aanvallen-over-en-weer-in-het-midden-oosten-dit-is-wat-we-nu-weten NOS]</ref><ref>[https://nos.nl/artikel/2604437-escalatie-in-de-golf-iraanse-raketten-dwingen-regio-tot-keuze NOS]</ref><ref>[https://nos.nl/artikel/2604456-iraanse-leider-khamenei-gedood-bij-amerikaanse-en-israelische-luchtaanvallen NOS]</ref> === maerte === * [[2 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Hezbollah]] op [[Israël]], Israël antwoordt mie luchtanvall'n op Hezollah in [[Libanon]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2604618-doden-in-libanon-door-aanvallen-tussen-israel-en-hezbollah NOS]</ref> * [[4 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Iran]] op [[Koerden|Koerdische]] milities int noôrden van [[Irak]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605017-iran-zegt-koerden-in-noordwesten-aan-te-vallen-raketaanval-op-hoofdkwartier-in-irak NOS]</ref> * [[7 maerte]] - 'Evige rehenval in [[Kenia]], 'oôdstad [[Nairobi]] in de problemen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2605300-23-doden-na-hevige-regenval-nairobi-in-kenia-dodental-kan-nog-oplopen NOS]</ref> * [[8 maerte]] - Mojtaba Khamenei volgt um z'n vaor Ali Khamenei op as 'oôgste leider van [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605626-irans-nieuwe-leider-mojtaba-khamenei-is-hardliner-die-niets-van-westen-moet-hebben NOS]</ref> * [[9 maerte]] - Priezen van olie en gas zeer 'oôg deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605622-energieprijzen-door-het-dak-nu-eind-aan-iran-oorlog-niet-in-zicht-is NOS]</ref> * [[10 maerte]] - 't Hebruuk van den telefoon bestaet 150 jaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2605723-150-jaar-telefonie-bellen-blijft-maar-de-manier-waarop-verandert NOS]</ref> * 10 maerte - Chipbedrief ASML uut [[Veldoven]] gaet uutbreien nae [[Eindoven]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605842-asml-mag-uitbreiden-tweede-vestiging-met-20-000-medewerkers NOS]</ref> * [[13 maerte]] - 't Antal geloôvigen is in Nederland in 2025 edaeld nae 42%, alleêne in den provincie [[Limburg (Nederland)|Limburg]] is den meêrdereid geloôvig. In [[Zeêland]] is bienae den 'elft geloôvig en binne de meêste [[protestant]]en per provincie.<ref>[https://www.nu.nl/binnenland/6388998/alleen-in-limburg-rekent-meerderheid-zich-nog-tot-een-geloof.html NU]</ref> * 13 maerte - Luchtanvall'n van de Vereênigde Staeten op militaire installaoties opt vò den [[Iran|Iraonse]] olieuutvoer zeêr belangrieke eilandje Kharg in den [[Perzische Holf]].<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/03/13/iran-eilanden-perzische-golf/ VRT]</ref> * 13 maerte - Den [[SGP]] in [[Vlissienge]] ei van alle plaetselijke partieën de meêste wuven op den liest vò de gemeênteraedsverkieziengen, ok is meêr as den 'elft van de kandidaoten een wuuf. Liestetrekker is vanover 't eêste vrouwelijke SGP-raedslid [[Lilian Janse-van der Weele]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18285927/opvallend-sgp-heeft-in-vlissingen-de-meeste-vrouwen-op-de-lijst OZ]</ref> * [[14 maerte]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 3,0 bie [[Eleveld]]-[[Geelbroek]] in [[Drenthe]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2606245-aardbeving-van-3-0-bij-eleveld-in-drenthe-deze-was-goed-te-voelen NOS]</ref> * [[15 maerte]] - Den ofnaeme van den leêfbaereid in den gemeênte [[Ter Veere (gemeênte)|Ter Veere]] deu den hroei vant toerisme is een belangriek ongerwerp bie de kommende gemeênteraedsverkieziengen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606391-toerisme-twistpunt-bij-gemeenteraadsverkiezingen-in-het-zeeuwse-veere NOS]</ref> * [[16 maerte]] - 23 doôden bie bomanslagen in den stad [[Maiduguri]] in Noôrdoôst-[[Niheria]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2606654-doden-en-gewonden-bij-bomaanslagen-in-nigeriaanse-miljoenenstad-maiduguri NOS]</ref> * 16 maerte - Vee doôden in een ziekenuus in [[Kaboel]] deu [[Pakistan|Pakistaonse]] luchtanval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606635-mogelijk-honderden-doden-bij-pakistaanse-aanval-op-ziekenhuis-in-kabul NOS]</ref> * [[17 maerte]] - [[Marokko]] toch winnaer van den Afrika Cup.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606743-marokko-toch-winnaar-afrika-cup-senegal-raakt-titel-kwijt NOS]</ref> * 17 maerte - [[Israël]] doôdt den [[Iran|Iraonse]] veiligeidschef en den leider van den paramilitaire Basij.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606673-israelisch-leger-twee-hoge-iraniers-gedood-onder-wie-kopstuk-larijani NOS]</ref> * [[18 maerte]] - [[Nederlandse gemeênte|Gemeênteraedsverkieziengen in Nederland]]: den opkomst is 54%, meêste zeêtels nae plaetselijke partieën.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606889-lokale-partijen-zetten-opmars-door-opkomst-hoger-dan-in-2022 NOS]</ref> * 18 maerte - [[Israël]] bombardeêrt in [[Iran]] 't hroôtste gasveld ter waereld, as vergeldieng bombardeêrt Iran een gasveld in [[Qatar]] mie as hevolg een vaddere stiegieng van de olie- en gaspriezen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606878-aanvallen-op-gasinstallaties-iran-en-qatar-wordt-meer-een-energie-oorlog NOS]</ref> * [[19 maerte]] - Volgens den Israëlische premier [[Benjamin Netanyahu]] kan [[Iran]] deu de anvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] en [[Israël]] hin [[uranium]] meêr verrieken en hin ballistische rakett'n meêr maeken.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607003-netanyahu-iran-niet-langer-in-staat-om-uranium-te-verrijken NOS]</ref> * 19 maerte - Vee sneêuw op de [[Cenarische Eilan'n]].<ref>[https://www.nu.nl/325003/video/hevige-sneeuwval-transformeert-tenerife-tot-sneeuwparadijs.html NU]</ref> * [[20 maerte]] - Overstroômiengen in [[Hawaii]] deu 'evige rehenval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607173-overstromingen-op-hawai-duizenden-mensen-geevacueerd NOS]</ref> * [[21 maerte]] - Extreme warmte int zuudwessen van de [[Vereênigde Staeten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2607313-recordhitte-in-zuidwesten-vs-met-temperaturen-van-boven-40-graden NOS]</ref> * [[23 maerte]] - Volgens den Weareld Meteorologische Organisaotie (WMO) sloeg den [[aerde]] in 2025 meêr warmte op as vroeher.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607472-meteorologen-aarde-houdt-meer-warmte-vast-dan-ooit-gevolgen-nog-eeuwen-voelbaar NOS]</ref> * [[24 maerte]] - Den [[NASA]] wil een baosis op den [[maen (Aerde)|maen]] gaen bouwen waer vanof 2032 kan worren geweund.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607705-nasa-wil-begin-jaren-30-een-basis-op-de-maan-bouwen-en-cancelt-ruimtestation NOS]</ref> * [[26 maerte]] - Den naem van den combinaotie [[GL]]-[[PvdA]] wor Progressief Nederland (PRO).<ref>[https://nos.nl/artikel/2607948-nieuwe-naam-groenlinks-pvda-bekend-progressief-nederland-kortweg-pro NOS]</ref> * 26 maerte - Den [[Nederland]]se staet had in 2025 een tekort van 19 miljard euro oftewel 1,6% vant bbp en den staetsschuld steeg nae 524 miljard euro oftewel 44,4% vant bbp.<ref>[https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/13/inkomsten-uitgaven-en-schuld-van-de-overheid-boven-de-500-miljard-euro CBS]</ref> * [[28 maerte]] - Hroôte betoôgieng tehen 't beleid van president [[Donald Trump]] in alle [[Vereênigde Staeten|Amerikaonse]] staeten.<ref>[https://nos.nl/artikel/2608235-in-alle-amerikaanse-staten-protest-tegen-president-trump NOS]</ref> * [[30 maerte]] - 't [[Israël]]ische parlement den [[Knesset]] stemt voo den doôdstraf voo moôrden deu ([[Palestina|Palestijns]]) terrorisme.<ref>[https://nos.nl/artikel/2608452-parlement-israel-stemt-voor-omstreden-doodstrafwet NOS]</ref> === april === * [[1 april]] - Vee dode zeêsterr'n angespoeld opt strange van [[Ouwdurp]].<ref>[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2174968/honderden-dode-zeesterren-aangespoeld-op-het-strand-van-ouddorp RM]</ref> * [[4 april]] - Zwaere rehenval leidt toet overstroômiengen, aerdverschuviengen en onweêr in [[Afghanistan]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2609051-tientallen-doden-in-afghanistan-door-overstromingen-en-aardverschuivingen NOS]</ref> * [[6 april]] - 't 'Oôd van den inlichtiengendienst van den Islamitische Revolutionaire Garde ([[Iran]]) wor deu [[Israël]]ische luchtanvall'n gedoôd.<ref>[https://www.nrc.nl/nieuws/2026/04/06/hoofd-iraanse-inlichtingendienst-revolutionaire-garde-gedood-a4924821#photo=MTM3MD NRC]</ref> * [[8 april]] - Waepenstilstand van twi weêken tussen [[Iran]] en [[Israël]]-[[Vereênigde Staeten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2609553-vs-en-iran-akkoord-over-staakt-het-vuren-van-2-weken-straat-hormuz-gaat-weer-open NOS]</ref> * 8 april - Zwaerste anval van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in [[Libanon]] mie 254 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2609643-zwaarste-israelische-aanvallen-op-libanon-met-254-doden-iran-sluit-straat-van-hormuz NOS]</ref> * [[9 april]] - 't Antal [[wolf|wolv'n]] in [[Nederland]] is in 2025 mie 30 toet 131 'estege.<ref>[https://nos.nl/artikel/2609783-weer-meer-wolven-in-nederland-in-totaal-veertien-roedels-geteld NOS]</ref> * [[10 april]] - Zelfriejende waegens van Tesla meugen as eêste in Europa in Nederland gaen riejen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2609960-zelfrijdende-tesla-s-mogen-de-weg-op-in-nederland-eerste-land-in-europa NOS]</ref> * [[12 april]] - In de [[Honharije|Honhaorse]] verkieziengen verslaet den partie Tisza van oppositieleider Péter Magyar den partie Fidesz van premier [[Viktor Orbán]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2610212-hongaarse-oppositieleider-magyar-wint-verkiezingen-orban-erkent-nederlaag NOS]</ref> * [[13 april]] - De [[Vereênigde Staeten]] gaen as hevolg vant mislukk'n van de ongerandeliengen mie [[Iran]] den [[Straet van Hormuz]] blokkeren om den (beperkte) ofsluutieng deu Iran te stoppen.<ref>[https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6392342/vs-kondigt-eigen-blokkade-straat-van-hormuz-aan-om-iran-te-dwarsbomen.html NU]</ref> * 13 april - Dode [[potvis]] gestrand tussen [[Renisse]] en Nieuw-[[Aemstie]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18372720/dode-potvis-drijft-weg-en-spoelt-aan-op-het-strand OZ]</ref> * [[16 april]] - President [[Volodymyr Zelensky]] van [[Oekraïne]] krieg in [[Middelburg]] den [[Four Freedoms Award]] (Freedom Medal).<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18378525/zelensky-komt-naar-middelburg-voor-uitreiking-four-freedoms-awards-ook-koning-en-premier-aanwezig OZ]</ref> * [[17 april]] - Waepenstilstand van tien daegen tussen [[Libanon]] en [[Israël]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2610766-staakt-het-vuren-ingegaan-in-libanon-nodig-om-vrede-te-bereiken NOS]</ref> * 17 april - Aziatische 'oôrnaer 'iet veurtaen geelpoôtoôrnaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2610813-naam-aziatische-hoornaar-was-verwarrend-vanaf-nu-geelpoothoornaar NOS]</ref> * 17 april - [[Groep-Markuszower]] richt een nieuwe partie op: [[Den Nederlandse Alliantie]] (DNA).<ref>[https://www.nu.nl/politiek/6393239/groep-markuszower-begint-nieuwe-partij-dna-rita-verdonk-sluit-zich-aan.html NU]</ref> * [[20 april]] - Den blokkade van den [[Straet van Hormuz]] leidt toet tekort an kunstmest waordeu voedselpriezen stiegen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611260-oorlog-in-midden-oosten-brengt-voedselzekerheid-in-delen-van-wereld-in-gevaar NOS]</ref> * 20 april - Noôdtoestand in den 'oôdstad van [[Nieuw-Zeêland]] [[Wellington]] en omhevieng deu record vee rehen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611288-nieuw-zeeland-roept-noodtoestand-uit-in-hoofdstad-na-recordhoeveelheid-regen NOS]</ref> * [[21 april]] - [[Eêste Kaemer]] stemt tehen den asielnoôdmaetregelenwet en vò invoerieng vant twistatusstelsel.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611464-partijen-teleurgesteld-over-sneuvelen-asielwet-een-blamage-en-diep-triest NOS]</ref> * 21 april - Stroômnet in den provincie [[Utrecht (provincie)|Utrecht]] vol.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611482-stroomnet-utrecht-nu-echt-vol-helemaal-geen-nieuwe-of-zwaardere-aansluitingen-meer NOS]</ref> * [[23 april]] - Dreigieng van tekort an drienkwaeter in Nederland.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611728-vitens-waarschuwt-voor-tekort-aan-drinkwater NOS]</ref> * 23 april - Inlichtiengendienst AIVD waerschuwt vò [[Rusland]], [[China]] en jihadistisch terrorisme van [[Islamitische Staete]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2611683-rusland-china-terroristen-aivd-zag-in-80-jaar-niet-meer-dreiging-dan-nu NOS]</ref> * [[25 april]] - Net zo as in 2025 vanover een zeêr droôge lente.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611897-opnieuw-droog-voorjaar-terwijl-bodem-nog-niet-is-hersteld-van-droog-2025 NOS]</ref> * [[26 april]] - Den marathon wor vò den eêste mael onger den twi uur gelope.<ref>[https://nos.nl/artikel/2612045-onder-de-magische-grens-van-twee-uur-sawe-loopt-wereldrecord-marathon-in-londen NOS]</ref> * [[27 april]] - Konienksdag: konienk [[Wullem-Alexander der Nederlan'n|Wullem-Alexander]] mie z'n wuuf koniengin [[Máxima der Nederlan'n|Máxima]] plus ulder drie dochters bezoeke [[Dokkum]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612191-koninklijke-familie-voltooit-bezoek-aan-dokkum-tige-tank NOS]</ref> * [[28 april]] - Nieuw nationaol park in Nederland: 'Ollandse Dunen in den provincie [[Zuud-'Olland]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612269-nederland-heeft-een-nieuw-nationaal-park-hollandse-duinen NOS]</ref> * [[29 april]] - Hroôte brand opt militair oefenterrein bie [['t Harde]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612394-grote-brand-op-militair-oefenterrein-t-harde-nl-alert-in-meerdere-provincies NOS]</ref> * 29 april - Oliepries 't 'oôgst sins 2022 deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612423-olieprijs-stijgt-naar-hoogste-niveau-in-vier-jaar NOS]</ref> * [[30 april]] - Toearegs en jihadisten vechten saemen tehen 't militaire regime in [[Mali]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612498-rebellengroepen-bundelen-krachten-om-junta-in-mali-omver-te-werpen NOS]</ref> === meie === * [[1 meie]] - De [[Vereênigde Araobische Emiraoten]] stappen uut den [[OPEC]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612297-verenigde-arabische-emiraten-stappen-uit-oliekartel-opec NOS]</ref> * [[3 meie]] - (Nederlandse) doôden deu hantavirus op cruiseschip.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/05/03/2-doden-gelinkt-aan-acuut-respiratoir-syndroom-op-cruiseschip-in/ VRT]</ref> * 3 meie - Levende [[witsnuutdolfijn]] anhespoeld bie [[Egmond an Zeê]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612991-witsnuitdolfijn-levend-aangespoeld-op-strand-egmond-aan-zee NOS]</ref> * [[4 meie]] - 26 doôden deu ontploffieng in een vierwerkfabriek in den [[China|Chinese]] stad Liuyang ([[Hunan]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2613165-zeker-26-doden-en-tientallen-gewonden-bij-explosie-in-chinese-vuurwerkfabriek NOS]</ref> * [[7 meie]] - Rechter geêft hemeênte [[Goereê-Overflakkeê]] geliek mie sluutieng op zoondag van supermart in [[Ouwdurp]] om [[calvinisme|geloôfsredenen]].<ref>[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2191777/supermarkt-moet-geloof-respecteren-en-mag-definitief-niet-open-op-zondag RM]</ref> * [[12 meie]] - Vanwehe deêlname van [[Israël]] ant Eurovisiesongfestival in [[Wenen]] doen [[Ierland (land)|Ierland]], [[Iesland]], [[Nederland]], [[Slovenië]] en [[Spanje]] niet meê.<ref>[https://nos.nl/artikel/2614055-eurovisie-songfestival-van-start-met-israel-maar-zonder-nederland NOS]</ref> * 12 meie - Brandstichtieng bie noôdopvang vò asielzoekers in [[Loôsdrecht]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614145-schandalig-en-totaal-onacceptabel-bestuurders-kwaad-over-geweld-loosdrecht NOS]</ref> * [[13 meie]] - Kleine windoôs bie [[Eersel]].<ref>[https://www.nu.nl/binnenland/6395747/meerdere-bomen-omgewaaid-bij-windhoos-in-brabantse-eersel-toevalstreffer.html NU]</ref> * 13 meie - Driemael meêr [[terp]]en as 'edacht in [[Nederland]].<ref>[https://nos.nl/video/2614260-nederland-nog-meer-terpenland-drie-keer-zo-veel-terpen-als-gedacht NOS]</ref> == Kommende hebeurtenisse == * [[11 juni]]-[[19 juli]] - Waereldkampioenschap [[voebal]] vò mannelijke lan'nteams (FIFA World Cup 26) in [[Canada]], [[Mexico]] en de [[Vereênigde Staeten]]. * [[1 juli]] - Vanof noe is vierwerk verboden in [[Nederland]]. * [[4 juli]] - De [[Vereênigde Staeten]] bestaen 250 jaer. == Hesturve == * [[13 jannewari]] - [[Jaap Sala]] (76), Nederlands politicus (burhemeêster [[Sluus (gemeênte)|Sluus]]) * [[16 jannewari]] - [[Willem Jan op 't Hof]] (78), Nederlands predikant en theoloôg * [[26 jannewari]] - [[Arie van den Brand]] (74), Nederlands landbouwkundige, boer en politicus * [[7 feberwari]] - [[Bert Broekhuis]] (82), Nederlands politicus (raedslid [[Tole (gemeênte)|Tole]]) * [[11 feberwari]] - [[Cees Nooteboom]] (92), Nederlands schriever en dichter * [[6 maerte]] - [[Hans Wagner]] (62), Duuts-Nederlands politicus * [[12 maerte]] - [[Wouter van Beijnum]] (79), Nederlands architect * [[30 maerte]] - [[Huub van der Meer]] (82), Nederlands politicus (burhemeêster [[Oôstflakkeê]]) == Temperaturen == {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=19 | antal maelen maximum temperatuur in [[De Bilt]].<ref>[https://weerstatistieken.nl/de-bilt/2026/januari Wst]</ref> |- ! rowspan=2 | maend !! colspan=15 | maximum temperaturen °C !! rowspan=2 | maend |- ! -10--14 !! -5--9 !! 0--4 !! 0-+4 !! 5-9 !! 10-14 !! 15-19 !! 20-24 !! 25-29 !! 30-34 !! 35-39 !! 40-44 !! gemid. !! 'uudig gemid. <ref>[https://web.archive.org/web/20240114062700/https://www.weeronline.nl/nieuws/dit-is-het-nederlandse-jaarklimaat Won]</ref> !! verschil |- | jan || || || 1 || 17 || 11 || 2 || || || || || || || 5,0° || 6,2° || -1,2° || jan |- | feb || || || || 8 || 8 || 10 || 2 || || || || || || 8,6° || 7,2° || +1,4° || feb |- | mrt || || || || || 2 || 18 || 11 || || || || || || 13,3° || 10,4° || +2,9° || mrt |- | apr || || || || || || 9 || 18 || 3 || || || || || 16,4° || 14,8° || +1,6° || apr |- | mei || || || || || || 1 || 7 || 2 || || || || || ° || 18,4° || ° || mei |- | jun || || || || || || || || || || || || || ° || 21,2° || ° || jun |- | jul || || || || || || || || || || || || || ° || 23,0° || ° || jul |- | oes || || || || || || || || || || || || || ° || 22,8° || ° || oes |- | sep || || || || || || || || || || || || || ° || 19,5° || ° || sep |- | okt || || || || || || || || || || || || || ° || 14,9° || ° || okt |- | nov || || || || || || || || || || || || || ° || 10,0° || ° || nov |- | dec || || || || || || || || || || || || || ° || 6,7° || ° || dec |- ! tot. || || || || || || || || || || || || || ° || 14,6° || ° || tot. |} == Plaetjes == <gallery> Overzicht westgevel met ingangsportaal - Amsterdam - 20409010 - RCE.jpg|Vondelkerke -i---i- (32923985971).jpg|[[Patagonië]] Wikipedia-logo-v2-en.png|[[Wikipedia]] 25 jaer Geastrum corollinum 241850068.jpg|Aerdesterre (Geastrum corollinum) LocatieWesterschelde.png|[[Onte]] Cortina d'Ampezzo and mountains Col Druscie, Tofana di Mezzo, Nuvolau, Averau and the Cinque Torri (cropped).jpg|[[Cortina d'Ampezzo]] mie omhevieng Crane (Grus grus) calling).jpg|[[Kraenveugelachtegen|Kraenveugel]] Pygmy Hippopotamuses in Shoushan Zoo.jpg|[[Dwergnijlpaerd]]en "Physical Middle East" CIA World Factbook.png|[[Midden-Oôsten]] Moon on October 19, 2021 (IMG 7062) - Flickr - gjdonatiello.jpg|[[Maen (Aerde)|Maen]] Gemeiner Seestern.JPG|[[Gewone zeêster]] Vespa Munsiyari.jpg|Geelpoôtoôrnaer (Aziatische 'oôrnaer) Koningsdag Dokkum.jpg|Konienksdag in [[Dokkum]] Noordwijk - Coepelduyn 02.jpg|Dunen bie [[Noôrdwiek]] (Nationaol Park 'Ollandse Dunen) Lagenorhynchus albirostris 146341190 (cropped 2).jpg|[[Witsnuutdolfijn]] </Gallery> == Noôten == {{Reflist|1=4}} [[Categorie:Eenentwintegste eêuwe]] dtinkyi70248jnd3j6ja9a9p2rax9h3 178516 178515 2026-05-14T09:47:04Z Orpers 15791 /* meie */ 178516 wikitext text/x-wiki {{jaorboks}} '''{{PAGENAME}}''' is een [[jaer]]. == Hebeurtenisse == === jannewari === * [[1 jannewari]] - [[Flevoland]] bestaet 40 jaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596691-flevoland-jongste-provincie-van-nederland-bestaat-40-jaar NOS]</ref> * 1 jannewari - [[Bulharije]] gaet over op den [[euro]]. * 1 jannewari - Vee doôden (41) en gewonden (116) bie een cafébrand int [[Zwitserland|Zwitserse]] [[Crans-Montana]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2596707-circa-40-doden-en-115-gewonden-in-bar-zwitserland-een-van-de-ergste-tragedies-in-ons-land NOS]</ref> * 1 jannewari - Vondelkerke in [[Amsterdam]] deu brand bienae illemille verwoest.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596645-brand-verwoest-vondelkerk-in-amsterdam-huizen-ontruimd-vanwege-vonkenregen NOS]</ref> * 1 jannewari - Vee geweld tehen 'ulpeverleners en overlast tiedens den jaerwisselieng in [[Nederland]].<ref>[https://www.nu.nl/jaarwisseling/6381256/politie-verwoestende-impact-brandstichting-en-zwaar-vuurwerk-op-jaarwisseling.html NU]</ref> * 1-[[11 jannewari]] - [[Sneêuw]] in Nederland.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596814-waardoor-sneeuwt-het-nu-zo-veel-en-blijft-dat-nog-lang-doorgaan NOS]</ref> * [[3 jannewari]] - Luchtanvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] op [[Venezuela]], president [[Nicolás Maduro]] evange enome.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596844-trump-claimt-gevangenname-van-venezolaanse-president-maduro-en-bevestigt-aanvallen NOS]</ref> * 3 jannewari - Dertig mins'n vermoôrd bie anval op durp in [[Niheria|Niheriaonse]] deêlstaet Niher.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596962-dertig-doden-bij-aanval-van-gewapende-mannen-op-dorpje-nigeria NOS]</ref> * [[5 jannewari]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 2,3 in [[Herten (Nederland)|Herten]] in [[Nederlands Limburg]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597047-aardbeving-met-kracht-van-2-3-in-limburgse-herten NOS]</ref> * [[6 jannewari]] - Protesten tehen overeid in vee provincies in [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597224-protesten-in-meeste-provincies-in-iran NOS]</ref> * [[9 jannewari]] - [[Rusland]] gebruukt hypersonische raket bie anval op [[Lviv]] in [[Oekraïne]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597469-doden-bij-aanvallen-op-oekraine-rusland-zegt-hypersonische-raket-te-hebben-gebruikt NOS]</ref> * [[10 jannewari]] - Noôdtoestand in Zuudoôst-[[Australië]], veural in de deêlstaeten [[Victoria]] en [[New South Wales]], vanwehe zwaere bosbranden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2597615-noodtoestand-in-deel-australie-vanwege-natuurbranden NOS]</ref> * [[11 jannewari]] - Meêr toezicht op den leste trein op vrie- en zaeterdagavond van den [[Zeêuwse lijn]] richtieng [[Zeêland]] vanwehe overlast deu jongeren.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18112523/extra-toezicht-na-vechtpartijen-en-vernielingen-in-laatste-trein-naar-zeeland OZ]</ref> * [[12 jannewari]] - Groôte bosbranden int [[Arhentinië|Arhentijnse]] deêl van [[Patagonië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597858-bosbranden-teisteren-deel-zuiden-argentinie NOS]</ref> * 12 jannewari - [[Olifant]] doôdt in nehen daegen 20 mins'n in den deêlstaet [[Jharkand]] (Oôst-[[India]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2597893-jacht-in-india-op-olifant-die-20-mensen-doodde NOS]</ref> * [[14 jannewari]] - Kraone valt op trein in [[Thailand]] mie 32 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598083-kraan-valt-op-thaise-trein-zeker-30-doden NOS]</ref> * [[15 jannewari]] - [[Wikipedia]] bestaet 25 jaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598264-wikipedia-bestaat-25-jaar-maar-encyclopedie-voelt-druk-van-ai NOS]</ref> * 15 jannewari - Recordstand vò [[AEX]], breekt deu hrens van duuzend punten, veural veroôrzaekt deu [[IT]]-bedrieven.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598251-aex-doorbreekt-grens-van-1000-punten-tech-aandelen-grote-aanjager-op-beurs NOS]</ref> * [[16 jannewari]] - Overstroômiengen mie doôden in zuudelijk [[Afrika]] deu zwaere rehenval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598496-meer-dan-200-doden-door-overstromingen-zuidelijk-afrika NOS]</ref> * 16 jannewari - Natuur van den [[Onte]] deu jaerenlang bahern verwoest.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18127475/wetenschappers-decennialang-baggeren-heeft-westerscheldenatuur-verwoest OZ]</ref> * [[17 jannewari]] - [[Oceaon]]verdrag treedt in werkieng.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598513-oceaanverdrag-van-kracht-moet-30-procent-van-de-zee-beschermen NOS]</ref> * [[18 jannewari]] - Treinongeluk in Zuud-[[Spanje]] mie 45 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598790-dodental-treinongeluk-spanje-op-39-berging-verloopt-moeizaam NOS]</ref> * 18 jannewari - [[Senehal]] wint mie 1-0 tehen [[Marokko]] den [[Afrika]] Cup.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598768-marokko-moet-afrika-cup-aan-senegal-laten-na-gemiste-penalty-in-slotminuut NOS]</ref> * [[19 jannewari]] - Zeêr zeldzaeme spooke broead waer enome in [[Middelburg]], een aerdesterre mie den naem Geastrum welwitschii.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18131942/paddenstoelenexpert-henk-en-zijn-vrouw-willy-ontdekken-zeldzame-paddenstoel-in-tuincentrum-middelburg OZ]</ref> * [[20 jannewari]] - Zeven [[Twidde Kaemer]]leden van den [[PVV]] onger leidieng van [[Gidi Markuszower]] stapp'n uut den partie.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598974-opstand-tegen-wilders-zeven-pvv-ers-beginnen-eigen-fractie NOS]</ref> * [[23 jannewari]] - [[Zilver]] gaet deu recordpries van 100 dollar.<ref>[https://www.nu.nl/economie/6383633/zilver-breekt-voor-het-eerst-door-grens-van-100-dollar.html NU]</ref> * [[24 jannewari]] - 67 doôden deu brand in wienkelcentrum in den [[Pakistan|Pakistaonse]] stad [[Karachi]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2599286-dodental-brand-winkelcentrum-pakistan-loopt-op-oorzaak-mogelijk-kortsluiting NOS]</ref> * [[26 jannewari]] - [[Goud]] gaet deu recordpries van 5.000 dollar.<ref>[https://nos.nl/artikel/2599725-goudprijs-bereikt-recordhoogte-van-5000-dollar NOS]</ref> * 26 jannewari - Overstroômiengen in [[Mozambique]] deu 'evige rehenval en dammebreuken.<ref>[https://nos.nl/artikel/2599813-mozambique-getroffen-door-een-van-de-zwaarste-overstromingen-in-25-jaar NOS]</ref> * [[28 jannewari]] - [[Dollar]] op laegste peil sins den zeumer van [[2021]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2600027-dollar-krijgt-flinke-klap-en-blijft-dalen-goed-voor-de-export-maar-niet-zonder-risico-s NOS]</ref> * 28 jannewari - Meêr as 400 doôden deu gedeêltelijke instortieng van goudmien in Oôst-[[Konho-Kinshasa|Kongo]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2600346-mijn-in-congo-stort-in-meer-dan-200-doden NOS]</ref> * [[29 jannewari]] - [[ING]] behaelt een winst van 6 miljard euro over 2025.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600121-ing-boekte-in-2025-ruim-6-miljard-winst-wel-zorgen-over-aanhoudende-onzekerheid NOS]</ref> * 29 jannewari - Volgens een [[Israël]]ische militaire bron ist juust dat er ruum 71.000 Palestijn'n tiedens den oôrlog in den [[Gazastroôke]] binne gedoôd; 't Israëlische leher ontkent dit.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600196-israelisch-leger-erkent-ruim-71-000-palestijnen-gedood-bij-oorlog-in-gaza NOS]</ref><ref>[https://www.bbc.com/news/articles/cvgpd1x00exo BBC]</ref> * 29 jannewari - Tata Steel uut [[Iemuje]] krieg recordboete vò schaedelijke uutstoôt.<ref>[https://www.nu.nl/klimaat/6384257/tata-steel-krijgt-recordboete-van-85-miljoen-euro-vanwege-schadelijke-uitstoot.html NU]</ref> * 29 jannewari - Den [[Europeêse Unie]] zet den [[Iran|Iraonse]] Revolutionaire Garde op den terreurlieste.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/01/29/eu-zet-iraanse-revolutionaire-garde-op-terreurlijst/ VRT]</ref> * 29 jannewari - Kunstschilder [[Jo Dumon Tak]] is erg kwaed vanwehe lossnieë van z'n panorama over [[Walchren]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18162866/doeken-panorama-walcheren-kapotgesneden-wie-dit-heeft-gedaan-moet-zich-kapot-schamen OZ]</ref> * [[30 jannewari]] - Den economie van [[Nederland]] is in 2025 mie 1,9 percent gegroeid.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600248-nederlandse-economie-groeit-bijna-2-procent NOS]</ref> * [[31 jannewari]] - Lucinda Brand wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò wuven in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18168638/lucinda-brand-voert-volledig-nederlands-podium-aan-op-vrouwenwedstrijd-wk-veldrijden-in-hulst OZ]</ref> === feberwari === * [[1 feberwari]] - Mathieu van der Poel wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò venters in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18170500/historie-in-hulst-mathieu-van-der-poel-breekt-met-achtste-wereldtitel-stokoud-record OZ]</ref> * 1 feberwari - Bienae 200 doôden bie gevechten tussen strieders en 't [[Pakistan|Pakistaonse]] leher in [[Beloetsjistan]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2600506-bijna-200-doden-bij-gevechten-met-militanten-in-pakistaanse-provincie NOS]</ref> * [[3 feberwari]] - [[D66]]-leider [[Rob Jetten]] wor formateur.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600857-jetten-op-zoek-naar-ministers-coalitieakkoord-na-kritisch-debat-nog-overeind NOS]</ref> * [[4 feberwari]] - The World Factbook van den [[CIA]] stopt.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/04/cia-trekt-stekker-uit-het-world-factbook/ VRT]</ref> * [[5 feberwari]] - Noôdweêr in Noôrdwest-[[Marokko]], Zuud-[[Spanje]] en Zuud-[[Portuhal]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2601086-tienduizenden-marokkanen-geevacueerd-vanwege-noodweer-ook-problemen-in-spanje-en-portugal NOS]</ref> * 5 feberwari - 't Kernwaepenverdraeg tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Rusland]] eindigt vandaeg; den Amerikaonse president [[Donald Trump]] wil een nieuw kernwaepenverdrag, waerbie ok [[China]] wor betrokke.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/05/vs-rusland-new-start-trump/ VRT]</ref> * [[6 feberwari|6]]-[[22 feberwari]] - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren in [[Milaen]] en [[Cortina d'Ampezzo]] 'ehouwen.<ref>[https://nos.nl/sport/os-2026 NOS]</ref> * 6 feberwari - Weêkenlange groôte koersdaelieng van den [[bitcoin]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2601197-bitcoin-in-vrije-val-maar-een-duidelijke-oorzaak-is-er-niet NOS]</ref> * [[8 feberwari]] - Vier groôte Amerikaonse techbedrieven gaen vuufonderd miljard dollar investeren in o.a. datacenters.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601407-techgiganten-gaan-honderden-miljarden-investeren-in-onder-meer-datacenters NOS]</ref> * 8 feberwari - Hroeiende kerreken van migranten (in [[Rotterdam]] en [[Amsterdam]]) 'ebben onvoldoende 'uusvestieng.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601476-migrantenkerken-groeien-maar-vinden-steeds-moeilijker-onderdak NOS]</ref> * [[9 feberwari]] - Jutta Leerdam wint goud (olympisch record) en Femke Kok zilver op den duuzend meter schaetsen op de [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2601639-leerdam-schaatst-naar-olympisch-goud-op-1-000-meter-kok-verovert-zilver NOS]</ref> * [[10 feberwari]] - [[Philips]] maekt sins jaeren weêr winst.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601706-philips-boekt-na-jaren-weer-winst NOS]</ref> * [[11 feberwari]] - [[NAVO]] behint mie missie op [[noôrdpole]], Arctic Sentry.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601906-navo-lanceert-noordpoolmissie-arctic-sentry-en-hoopt-crisis-achter-zich-te-laten NOS]</ref> * 11 feberwari - Sins 't behin van de demonstraoties ende december binne d'r zeven duuzend mins'n gedoôd in [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/collectie/14010/artikel/2602024-mensenrechtenorganisatie-dodental-demonstraties-iran-opgelopen-tot-ruim-7000 NOS]</ref> * 11 feberwari - Orkaon in [[Madahaskar]], veural 'aevenstad [[Toamasina]] zwaer hetroffen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601928-20-doden-in-madagaskar-door-orkaan-gezani NOS]</ref> * [[12 feberwari]] - Noôdweêr in [[Zuidwest-Europa]], veural in Zuud-[[Frankriek]] en [[Catalonië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602249-doden-en-schade-door-noodweer-in-frankrijk-en-spanje NOS]</ref> * 12 feberwari - Akkoôrd over een nieuwe reherieng vò 't [[Brussels Hewest]] nae 613 daegen (record).<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/liveblog/brusselse-regering-legt-eed-af-in-parlement-boris-dillies-mr-~1764248864904/ VRT]</ref> * 12 feberwari - Telecomprovider Odido gehackt.<ref>[https://nos.nl/artikel/2602080-hack-bij-odido-gegevens-miljoenen-klanten-in-handen-van-criminelen NOS]</ref> * 12 feberwari - Toerisme in [[Zeêland]] is in 2025 edaeld, d'r is te weinig te doen en tis te diere.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18194360/toerismesector-slaat-alarm-over-dalende-overnachtingen-te-weinig-te-doen-en-te-duur OZ]</ref> * [[14 feberwari]] - Kritiek op dichtmaeken van gasputt'n in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602361-tno-niet-alle-gasputten-groningen-dichtmetselen-acuut-tekort-denkbaar NOS]</ref> * 14 feberwari - Hroôte betoôgieng tehen 't [[Iran|Iraonse]] regime bie den jaerlijkse veiligeidsconferentie in [[München]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602440-honderdduizenden-mensen-demonstreren-in-munchen-tegen-iraans-regime NOS]</ref> * [[15 feberwari]] - Den [[Israël]]ische reherieng gaet meêr controle uutoefenen over den [[Westoever]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602634-israel-breidt-controle-over-bezette-westelijke-jordaanoever-verder-uit NOS]</ref> * 15 feberwari - [[Oekraïne]] valt mie drones olieinstallaoties an in den [[Rusland|Russische]] 'aevenstad [[Taman]] an den [[Zwarte Zeê]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602548-grote-branden-in-russische-haven-aan-zwarte-zee-na-oekraiense-aanval NOS]</ref> * [[18 feberwari]] - Record an antal daegen rehen in [[Frankriek]], daerdeur overstroômiengen in (zuud)westen vant land.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603045-al-35-dagen-dagen-neerslag-in-frankrijk-langste-regenreeks-ooit-gemeten NOS]</ref> * [[19 feberwari]] - Tienduuzenden [[Kraenveugelachtegen|kraenveugels]] in [[West-Europa]] en [[Duutsland]] doôd deu veugelhriep.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603103-tienduizenden-kraanvogels-dood-door-vogelgriepvirus NOS]</ref> * 19 feberwari - Vee [[lawine]]s mie vee doôden in de [[Alpen]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2603167-veel-lawines-in-de-alpen-12-tot-15-minuten-om-te-overleven NOS]</ref> * [[20 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in Oôst-[[Libanon]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2603375-zeker-twaalf-doden-bij-israelische-luchtaanvallen-in-oosten-van-libanon NOS]</ref> * [[22 feberwari]] - 't [[Mexico|Mexicaonse]] leher doôdt den leider vant Jaliscokartel, een beruchte drugsbende.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603611-leider-berucht-mexicaans-jaliscokartel-gedood-door-leger NOS]</ref> * 22 feberwari - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren 'ewonne deu [[Noorwegen]], twidde wor de [[Vereênigde Staeten]], dorde wor [[Nederland]] (record 'oôgste plekke).<ref>[https://nos.nl/artikel/2603559-nederland-eindigt-als-derde-op-olympische-medaillespiegel-hoogste-klassering-ooit NOS]</ref> * [[23 feberwari]] - 't [[Kabinet-Jetten]] treedt an.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603685-kabinet-jetten-officieel-beedigd-en-kan-aan-de-slag NOS]</ref> * 23 feberwari - Den Zeêuw [[Jo-Annes de Bat]] (voormaelig gedeputeêrde van Zeêland) wor staetssecretaoris int kabinet-Jetten.<ref>[https://archive.is/WYckN PZC]</ref> * 23 feberwari - Zeldzaeme [[dwergnijlpaerd]]en waerenomen in [[Ivoôrkust]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2603748-unieke-beelden-van-dwergnijlpaard-we-hadden-alleen-een-glimp-verwacht NOS]</ref> * [[26 feberwari]] - Winst van 120 miljard dollar vò Amerikaonse chipbedrief Nvidia.<ref>[https://nos.nl/artikel/2604114-chipmaker-nvidia-maakt-ruim-100-miljard-euro-winst-door-investeringen-in-ai NOS]</ref> * [[27 feberwari]] - Paramount neemt vò 110 miljard dollar Warner Bros. over.<ref>[https://nos.nl/artikel/2604304-paramount-sluit-overnamedeal-van-110-miljard-dollar-met-warner-bros NOS]</ref> * 27 feberwari - Luchtanvall'n van [[Pakistan]] op steê in [[Afghanistan]] (o.a. [[Kaboel]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2604165-pakistan-voert-luchtaanvallen-uit-op-kabul-minister-spreekt-van-openlijke-oorlog NOS]</ref> * [[28 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] en de [[Vereênigde Staeten]] op [[Iran]] (o.a. [[Teheran]]), doel is een machtswisselieng int land. Den Iraonse leider Ali Khamenei komt daerbie om. Iran slaet terug mie luchtanvall'n op [[Israël]] en veural opt Amerikaonse leher in [[Jordaonië]], [[Syrië]] en de [[Holfstaeten]]. Iran sluut den [[Straet van Hormoez]] of, wat gevolgen kan 'ebben vò den oliepries.<ref>[https://nos.nl/artikel/2604370-aanvallen-over-en-weer-in-het-midden-oosten-dit-is-wat-we-nu-weten NOS]</ref><ref>[https://nos.nl/artikel/2604437-escalatie-in-de-golf-iraanse-raketten-dwingen-regio-tot-keuze NOS]</ref><ref>[https://nos.nl/artikel/2604456-iraanse-leider-khamenei-gedood-bij-amerikaanse-en-israelische-luchtaanvallen NOS]</ref> === maerte === * [[2 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Hezbollah]] op [[Israël]], Israël antwoordt mie luchtanvall'n op Hezollah in [[Libanon]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2604618-doden-in-libanon-door-aanvallen-tussen-israel-en-hezbollah NOS]</ref> * [[4 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Iran]] op [[Koerden|Koerdische]] milities int noôrden van [[Irak]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605017-iran-zegt-koerden-in-noordwesten-aan-te-vallen-raketaanval-op-hoofdkwartier-in-irak NOS]</ref> * [[7 maerte]] - 'Evige rehenval in [[Kenia]], 'oôdstad [[Nairobi]] in de problemen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2605300-23-doden-na-hevige-regenval-nairobi-in-kenia-dodental-kan-nog-oplopen NOS]</ref> * [[8 maerte]] - Mojtaba Khamenei volgt um z'n vaor Ali Khamenei op as 'oôgste leider van [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605626-irans-nieuwe-leider-mojtaba-khamenei-is-hardliner-die-niets-van-westen-moet-hebben NOS]</ref> * [[9 maerte]] - Priezen van olie en gas zeer 'oôg deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605622-energieprijzen-door-het-dak-nu-eind-aan-iran-oorlog-niet-in-zicht-is NOS]</ref> * [[10 maerte]] - 't Hebruuk van den telefoon bestaet 150 jaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2605723-150-jaar-telefonie-bellen-blijft-maar-de-manier-waarop-verandert NOS]</ref> * 10 maerte - Chipbedrief ASML uut [[Veldoven]] gaet uutbreien nae [[Eindoven]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605842-asml-mag-uitbreiden-tweede-vestiging-met-20-000-medewerkers NOS]</ref> * [[13 maerte]] - 't Antal geloôvigen is in Nederland in 2025 edaeld nae 42%, alleêne in den provincie [[Limburg (Nederland)|Limburg]] is den meêrdereid geloôvig. In [[Zeêland]] is bienae den 'elft geloôvig en binne de meêste [[protestant]]en per provincie.<ref>[https://www.nu.nl/binnenland/6388998/alleen-in-limburg-rekent-meerderheid-zich-nog-tot-een-geloof.html NU]</ref> * 13 maerte - Luchtanvall'n van de Vereênigde Staeten op militaire installaoties opt vò den [[Iran|Iraonse]] olieuutvoer zeêr belangrieke eilandje Kharg in den [[Perzische Holf]].<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/03/13/iran-eilanden-perzische-golf/ VRT]</ref> * 13 maerte - Den [[SGP]] in [[Vlissienge]] ei van alle plaetselijke partieën de meêste wuven op den liest vò de gemeênteraedsverkieziengen, ok is meêr as den 'elft van de kandidaoten een wuuf. Liestetrekker is vanover 't eêste vrouwelijke SGP-raedslid [[Lilian Janse-van der Weele]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18285927/opvallend-sgp-heeft-in-vlissingen-de-meeste-vrouwen-op-de-lijst OZ]</ref> * [[14 maerte]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 3,0 bie [[Eleveld]]-[[Geelbroek]] in [[Drenthe]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2606245-aardbeving-van-3-0-bij-eleveld-in-drenthe-deze-was-goed-te-voelen NOS]</ref> * [[15 maerte]] - Den ofnaeme van den leêfbaereid in den gemeênte [[Ter Veere (gemeênte)|Ter Veere]] deu den hroei vant toerisme is een belangriek ongerwerp bie de kommende gemeênteraedsverkieziengen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606391-toerisme-twistpunt-bij-gemeenteraadsverkiezingen-in-het-zeeuwse-veere NOS]</ref> * [[16 maerte]] - 23 doôden bie bomanslagen in den stad [[Maiduguri]] in Noôrdoôst-[[Niheria]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2606654-doden-en-gewonden-bij-bomaanslagen-in-nigeriaanse-miljoenenstad-maiduguri NOS]</ref> * 16 maerte - Vee doôden in een ziekenuus in [[Kaboel]] deu [[Pakistan|Pakistaonse]] luchtanval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606635-mogelijk-honderden-doden-bij-pakistaanse-aanval-op-ziekenhuis-in-kabul NOS]</ref> * [[17 maerte]] - [[Marokko]] toch winnaer van den Afrika Cup.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606743-marokko-toch-winnaar-afrika-cup-senegal-raakt-titel-kwijt NOS]</ref> * 17 maerte - [[Israël]] doôdt den [[Iran|Iraonse]] veiligeidschef en den leider van den paramilitaire Basij.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606673-israelisch-leger-twee-hoge-iraniers-gedood-onder-wie-kopstuk-larijani NOS]</ref> * [[18 maerte]] - [[Nederlandse gemeênte|Gemeênteraedsverkieziengen in Nederland]]: den opkomst is 54%, meêste zeêtels nae plaetselijke partieën.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606889-lokale-partijen-zetten-opmars-door-opkomst-hoger-dan-in-2022 NOS]</ref> * 18 maerte - [[Israël]] bombardeêrt in [[Iran]] 't hroôtste gasveld ter waereld, as vergeldieng bombardeêrt Iran een gasveld in [[Qatar]] mie as hevolg een vaddere stiegieng van de olie- en gaspriezen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606878-aanvallen-op-gasinstallaties-iran-en-qatar-wordt-meer-een-energie-oorlog NOS]</ref> * [[19 maerte]] - Volgens den Israëlische premier [[Benjamin Netanyahu]] kan [[Iran]] deu de anvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] en [[Israël]] hin [[uranium]] meêr verrieken en hin ballistische rakett'n meêr maeken.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607003-netanyahu-iran-niet-langer-in-staat-om-uranium-te-verrijken NOS]</ref> * 19 maerte - Vee sneêuw op de [[Cenarische Eilan'n]].<ref>[https://www.nu.nl/325003/video/hevige-sneeuwval-transformeert-tenerife-tot-sneeuwparadijs.html NU]</ref> * [[20 maerte]] - Overstroômiengen in [[Hawaii]] deu 'evige rehenval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607173-overstromingen-op-hawai-duizenden-mensen-geevacueerd NOS]</ref> * [[21 maerte]] - Extreme warmte int zuudwessen van de [[Vereênigde Staeten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2607313-recordhitte-in-zuidwesten-vs-met-temperaturen-van-boven-40-graden NOS]</ref> * [[23 maerte]] - Volgens den Weareld Meteorologische Organisaotie (WMO) sloeg den [[aerde]] in 2025 meêr warmte op as vroeher.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607472-meteorologen-aarde-houdt-meer-warmte-vast-dan-ooit-gevolgen-nog-eeuwen-voelbaar NOS]</ref> * [[24 maerte]] - Den [[NASA]] wil een baosis op den [[maen (Aerde)|maen]] gaen bouwen waer vanof 2032 kan worren geweund.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607705-nasa-wil-begin-jaren-30-een-basis-op-de-maan-bouwen-en-cancelt-ruimtestation NOS]</ref> * [[26 maerte]] - Den naem van den combinaotie [[GL]]-[[PvdA]] wor Progressief Nederland (PRO).<ref>[https://nos.nl/artikel/2607948-nieuwe-naam-groenlinks-pvda-bekend-progressief-nederland-kortweg-pro NOS]</ref> * 26 maerte - Den [[Nederland]]se staet had in 2025 een tekort van 19 miljard euro oftewel 1,6% vant bbp en den staetsschuld steeg nae 524 miljard euro oftewel 44,4% vant bbp.<ref>[https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/13/inkomsten-uitgaven-en-schuld-van-de-overheid-boven-de-500-miljard-euro CBS]</ref> * [[28 maerte]] - Hroôte betoôgieng tehen 't beleid van president [[Donald Trump]] in alle [[Vereênigde Staeten|Amerikaonse]] staeten.<ref>[https://nos.nl/artikel/2608235-in-alle-amerikaanse-staten-protest-tegen-president-trump NOS]</ref> * [[30 maerte]] - 't [[Israël]]ische parlement den [[Knesset]] stemt voo den doôdstraf voo moôrden deu ([[Palestina|Palestijns]]) terrorisme.<ref>[https://nos.nl/artikel/2608452-parlement-israel-stemt-voor-omstreden-doodstrafwet NOS]</ref> === april === * [[1 april]] - Vee dode zeêsterr'n angespoeld opt strange van [[Ouwdurp]].<ref>[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2174968/honderden-dode-zeesterren-aangespoeld-op-het-strand-van-ouddorp RM]</ref> * [[4 april]] - Zwaere rehenval leidt toet overstroômiengen, aerdverschuviengen en onweêr in [[Afghanistan]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2609051-tientallen-doden-in-afghanistan-door-overstromingen-en-aardverschuivingen NOS]</ref> * [[6 april]] - 't 'Oôd van den inlichtiengendienst van den Islamitische Revolutionaire Garde ([[Iran]]) wor deu [[Israël]]ische luchtanvall'n gedoôd.<ref>[https://www.nrc.nl/nieuws/2026/04/06/hoofd-iraanse-inlichtingendienst-revolutionaire-garde-gedood-a4924821#photo=MTM3MD NRC]</ref> * [[8 april]] - Waepenstilstand van twi weêken tussen [[Iran]] en [[Israël]]-[[Vereênigde Staeten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2609553-vs-en-iran-akkoord-over-staakt-het-vuren-van-2-weken-straat-hormuz-gaat-weer-open NOS]</ref> * 8 april - Zwaerste anval van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in [[Libanon]] mie 254 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2609643-zwaarste-israelische-aanvallen-op-libanon-met-254-doden-iran-sluit-straat-van-hormuz NOS]</ref> * [[9 april]] - 't Antal [[wolf|wolv'n]] in [[Nederland]] is in 2025 mie 30 toet 131 'estege.<ref>[https://nos.nl/artikel/2609783-weer-meer-wolven-in-nederland-in-totaal-veertien-roedels-geteld NOS]</ref> * [[10 april]] - Zelfriejende waegens van Tesla meugen as eêste in Europa in Nederland gaen riejen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2609960-zelfrijdende-tesla-s-mogen-de-weg-op-in-nederland-eerste-land-in-europa NOS]</ref> * [[12 april]] - In de [[Honharije|Honhaorse]] verkieziengen verslaet den partie Tisza van oppositieleider Péter Magyar den partie Fidesz van premier [[Viktor Orbán]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2610212-hongaarse-oppositieleider-magyar-wint-verkiezingen-orban-erkent-nederlaag NOS]</ref> * [[13 april]] - De [[Vereênigde Staeten]] gaen as hevolg vant mislukk'n van de ongerandeliengen mie [[Iran]] den [[Straet van Hormuz]] blokkeren om den (beperkte) ofsluutieng deu Iran te stoppen.<ref>[https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6392342/vs-kondigt-eigen-blokkade-straat-van-hormuz-aan-om-iran-te-dwarsbomen.html NU]</ref> * 13 april - Dode [[potvis]] gestrand tussen [[Renisse]] en Nieuw-[[Aemstie]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18372720/dode-potvis-drijft-weg-en-spoelt-aan-op-het-strand OZ]</ref> * [[16 april]] - President [[Volodymyr Zelensky]] van [[Oekraïne]] krieg in [[Middelburg]] den [[Four Freedoms Award]] (Freedom Medal).<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18378525/zelensky-komt-naar-middelburg-voor-uitreiking-four-freedoms-awards-ook-koning-en-premier-aanwezig OZ]</ref> * [[17 april]] - Waepenstilstand van tien daegen tussen [[Libanon]] en [[Israël]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2610766-staakt-het-vuren-ingegaan-in-libanon-nodig-om-vrede-te-bereiken NOS]</ref> * 17 april - Aziatische 'oôrnaer 'iet veurtaen geelpoôtoôrnaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2610813-naam-aziatische-hoornaar-was-verwarrend-vanaf-nu-geelpoothoornaar NOS]</ref> * 17 april - [[Groep-Markuszower]] richt een nieuwe partie op: [[Den Nederlandse Alliantie]] (DNA).<ref>[https://www.nu.nl/politiek/6393239/groep-markuszower-begint-nieuwe-partij-dna-rita-verdonk-sluit-zich-aan.html NU]</ref> * [[20 april]] - Den blokkade van den [[Straet van Hormuz]] leidt toet tekort an kunstmest waordeu voedselpriezen stiegen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611260-oorlog-in-midden-oosten-brengt-voedselzekerheid-in-delen-van-wereld-in-gevaar NOS]</ref> * 20 april - Noôdtoestand in den 'oôdstad van [[Nieuw-Zeêland]] [[Wellington]] en omhevieng deu record vee rehen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611288-nieuw-zeeland-roept-noodtoestand-uit-in-hoofdstad-na-recordhoeveelheid-regen NOS]</ref> * [[21 april]] - [[Eêste Kaemer]] stemt tehen den asielnoôdmaetregelenwet en vò invoerieng vant twistatusstelsel.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611464-partijen-teleurgesteld-over-sneuvelen-asielwet-een-blamage-en-diep-triest NOS]</ref> * 21 april - Stroômnet in den provincie [[Utrecht (provincie)|Utrecht]] vol.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611482-stroomnet-utrecht-nu-echt-vol-helemaal-geen-nieuwe-of-zwaardere-aansluitingen-meer NOS]</ref> * [[23 april]] - Dreigieng van tekort an drienkwaeter in Nederland.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611728-vitens-waarschuwt-voor-tekort-aan-drinkwater NOS]</ref> * 23 april - Inlichtiengendienst AIVD waerschuwt vò [[Rusland]], [[China]] en jihadistisch terrorisme van [[Islamitische Staete]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2611683-rusland-china-terroristen-aivd-zag-in-80-jaar-niet-meer-dreiging-dan-nu NOS]</ref> * [[25 april]] - Net zo as in 2025 vanover een zeêr droôge lente.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611897-opnieuw-droog-voorjaar-terwijl-bodem-nog-niet-is-hersteld-van-droog-2025 NOS]</ref> * [[26 april]] - Den marathon wor vò den eêste mael onger den twi uur gelope.<ref>[https://nos.nl/artikel/2612045-onder-de-magische-grens-van-twee-uur-sawe-loopt-wereldrecord-marathon-in-londen NOS]</ref> * [[27 april]] - Konienksdag: konienk [[Wullem-Alexander der Nederlan'n|Wullem-Alexander]] mie z'n wuuf koniengin [[Máxima der Nederlan'n|Máxima]] plus ulder drie dochters bezoeke [[Dokkum]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612191-koninklijke-familie-voltooit-bezoek-aan-dokkum-tige-tank NOS]</ref> * [[28 april]] - Nieuw nationaol park in Nederland: 'Ollandse Dunen in den provincie [[Zuud-'Olland]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612269-nederland-heeft-een-nieuw-nationaal-park-hollandse-duinen NOS]</ref> * [[29 april]] - Hroôte brand opt militair oefenterrein bie [['t Harde]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612394-grote-brand-op-militair-oefenterrein-t-harde-nl-alert-in-meerdere-provincies NOS]</ref> * 29 april - Oliepries 't 'oôgst sins 2022 deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612423-olieprijs-stijgt-naar-hoogste-niveau-in-vier-jaar NOS]</ref> * [[30 april]] - Toearegs en jihadisten vechten saemen tehen 't militaire regime in [[Mali]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612498-rebellengroepen-bundelen-krachten-om-junta-in-mali-omver-te-werpen NOS]</ref> === meie === * [[1 meie]] - De [[Vereênigde Araobische Emiraoten]] stappen uut den [[OPEC]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612297-verenigde-arabische-emiraten-stappen-uit-oliekartel-opec NOS]</ref> * [[3 meie]] - (Nederlandse) doôden deu hantavirus op cruiseschip.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/05/03/2-doden-gelinkt-aan-acuut-respiratoir-syndroom-op-cruiseschip-in/ VRT]</ref> * 3 meie - Levende [[witsnuutdolfijn]] anhespoeld bie [[Egmond an Zeê]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612991-witsnuitdolfijn-levend-aangespoeld-op-strand-egmond-aan-zee NOS]</ref> * [[4 meie]] - 26 doôden deu ontploffieng in een vierwerkfabriek in den [[China|Chinese]] stad Liuyang ([[Hunan]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2613165-zeker-26-doden-en-tientallen-gewonden-bij-explosie-in-chinese-vuurwerkfabriek NOS]</ref> * [[7 meie]] - Rechter geêft hemeênte [[Goereê-Overflakkeê]] geliek mie sluutieng op zoondag van supermart in [[Ouwdurp]] om [[calvinisme|geloôfsredenen]].<ref>[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2191777/supermarkt-moet-geloof-respecteren-en-mag-definitief-niet-open-op-zondag RM]</ref> * [[12 meie]] - Vanwehe deêlname van [[Israël]] ant Eurovisiesongfestival in [[Wenen]] doen [[Ierland (land)|Ierland]], [[Iesland]], [[Nederland]], [[Slovenië]] en [[Spanje]] niet meê.<ref>[https://nos.nl/artikel/2614055-eurovisie-songfestival-van-start-met-israel-maar-zonder-nederland NOS]</ref> * 12 meie - Brandstichtieng bie noôdopvang vò asielzoekers in [[Loôsdrecht]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614145-schandalig-en-totaal-onacceptabel-bestuurders-kwaad-over-geweld-loosdrecht NOS]</ref> * [[13 meie]] - Kleine windoôs in [[Eersel]].<ref>[https://www.nu.nl/binnenland/6395747/meerdere-bomen-omgewaaid-bij-windhoos-in-brabantse-eersel-toevalstreffer.html NU]</ref> * 13 meie - Driemael meêr [[terp]]en as 'edacht in [[Nederland]].<ref>[https://nos.nl/video/2614260-nederland-nog-meer-terpenland-drie-keer-zo-veel-terpen-als-gedacht NOS]</ref> == Kommende hebeurtenisse == * [[11 juni]]-[[19 juli]] - Waereldkampioenschap [[voebal]] vò mannelijke lan'nteams (FIFA World Cup 26) in [[Canada]], [[Mexico]] en de [[Vereênigde Staeten]]. * [[1 juli]] - Vanof noe is vierwerk verboden in [[Nederland]]. * [[4 juli]] - De [[Vereênigde Staeten]] bestaen 250 jaer. == Hesturve == * [[13 jannewari]] - [[Jaap Sala]] (76), Nederlands politicus (burhemeêster [[Sluus (gemeênte)|Sluus]]) * [[16 jannewari]] - [[Willem Jan op 't Hof]] (78), Nederlands predikant en theoloôg * [[26 jannewari]] - [[Arie van den Brand]] (74), Nederlands landbouwkundige, boer en politicus * [[7 feberwari]] - [[Bert Broekhuis]] (82), Nederlands politicus (raedslid [[Tole (gemeênte)|Tole]]) * [[11 feberwari]] - [[Cees Nooteboom]] (92), Nederlands schriever en dichter * [[6 maerte]] - [[Hans Wagner]] (62), Duuts-Nederlands politicus * [[12 maerte]] - [[Wouter van Beijnum]] (79), Nederlands architect * [[30 maerte]] - [[Huub van der Meer]] (82), Nederlands politicus (burhemeêster [[Oôstflakkeê]]) == Temperaturen == {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=19 | antal maelen maximum temperatuur in [[De Bilt]].<ref>[https://weerstatistieken.nl/de-bilt/2026/januari Wst]</ref> |- ! rowspan=2 | maend !! colspan=15 | maximum temperaturen °C !! rowspan=2 | maend |- ! -10--14 !! -5--9 !! 0--4 !! 0-+4 !! 5-9 !! 10-14 !! 15-19 !! 20-24 !! 25-29 !! 30-34 !! 35-39 !! 40-44 !! gemid. !! 'uudig gemid. <ref>[https://web.archive.org/web/20240114062700/https://www.weeronline.nl/nieuws/dit-is-het-nederlandse-jaarklimaat Won]</ref> !! verschil |- | jan || || || 1 || 17 || 11 || 2 || || || || || || || 5,0° || 6,2° || -1,2° || jan |- | feb || || || || 8 || 8 || 10 || 2 || || || || || || 8,6° || 7,2° || +1,4° || feb |- | mrt || || || || || 2 || 18 || 11 || || || || || || 13,3° || 10,4° || +2,9° || mrt |- | apr || || || || || || 9 || 18 || 3 || || || || || 16,4° || 14,8° || +1,6° || apr |- | mei || || || || || || 1 || 7 || 2 || || || || || ° || 18,4° || ° || mei |- | jun || || || || || || || || || || || || || ° || 21,2° || ° || jun |- | jul || || || || || || || || || || || || || ° || 23,0° || ° || jul |- | oes || || || || || || || || || || || || || ° || 22,8° || ° || oes |- | sep || || || || || || || || || || || || || ° || 19,5° || ° || sep |- | okt || || || || || || || || || || || || || ° || 14,9° || ° || okt |- | nov || || || || || || || || || || || || || ° || 10,0° || ° || nov |- | dec || || || || || || || || || || || || || ° || 6,7° || ° || dec |- ! tot. || || || || || || || || || || || || || ° || 14,6° || ° || tot. |} == Plaetjes == <gallery> Overzicht westgevel met ingangsportaal - Amsterdam - 20409010 - RCE.jpg|Vondelkerke -i---i- (32923985971).jpg|[[Patagonië]] Wikipedia-logo-v2-en.png|[[Wikipedia]] 25 jaer Geastrum corollinum 241850068.jpg|Aerdesterre (Geastrum corollinum) LocatieWesterschelde.png|[[Onte]] Cortina d'Ampezzo and mountains Col Druscie, Tofana di Mezzo, Nuvolau, Averau and the Cinque Torri (cropped).jpg|[[Cortina d'Ampezzo]] mie omhevieng Crane (Grus grus) calling).jpg|[[Kraenveugelachtegen|Kraenveugel]] Pygmy Hippopotamuses in Shoushan Zoo.jpg|[[Dwergnijlpaerd]]en "Physical Middle East" CIA World Factbook.png|[[Midden-Oôsten]] Moon on October 19, 2021 (IMG 7062) - Flickr - gjdonatiello.jpg|[[Maen (Aerde)|Maen]] Gemeiner Seestern.JPG|[[Gewone zeêster]] Vespa Munsiyari.jpg|Geelpoôtoôrnaer (Aziatische 'oôrnaer) Koningsdag Dokkum.jpg|Konienksdag in [[Dokkum]] Noordwijk - Coepelduyn 02.jpg|Dunen bie [[Noôrdwiek]] (Nationaol Park 'Ollandse Dunen) Lagenorhynchus albirostris 146341190 (cropped 2).jpg|[[Witsnuutdolfijn]] </Gallery> == Noôten == {{Reflist|1=4}} [[Categorie:Eenentwintegste eêuwe]] 70dfg9ruix0v66fs745fvou0zdh5rwk 178517 178516 2026-05-14T09:49:21Z Orpers 15791 /* meie */ 178517 wikitext text/x-wiki {{jaorboks}} '''{{PAGENAME}}''' is een [[jaer]]. == Hebeurtenisse == === jannewari === * [[1 jannewari]] - [[Flevoland]] bestaet 40 jaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596691-flevoland-jongste-provincie-van-nederland-bestaat-40-jaar NOS]</ref> * 1 jannewari - [[Bulharije]] gaet over op den [[euro]]. * 1 jannewari - Vee doôden (41) en gewonden (116) bie een cafébrand int [[Zwitserland|Zwitserse]] [[Crans-Montana]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2596707-circa-40-doden-en-115-gewonden-in-bar-zwitserland-een-van-de-ergste-tragedies-in-ons-land NOS]</ref> * 1 jannewari - Vondelkerke in [[Amsterdam]] deu brand bienae illemille verwoest.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596645-brand-verwoest-vondelkerk-in-amsterdam-huizen-ontruimd-vanwege-vonkenregen NOS]</ref> * 1 jannewari - Vee geweld tehen 'ulpeverleners en overlast tiedens den jaerwisselieng in [[Nederland]].<ref>[https://www.nu.nl/jaarwisseling/6381256/politie-verwoestende-impact-brandstichting-en-zwaar-vuurwerk-op-jaarwisseling.html NU]</ref> * 1-[[11 jannewari]] - [[Sneêuw]] in Nederland.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596814-waardoor-sneeuwt-het-nu-zo-veel-en-blijft-dat-nog-lang-doorgaan NOS]</ref> * [[3 jannewari]] - Luchtanvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] op [[Venezuela]], president [[Nicolás Maduro]] evange enome.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596844-trump-claimt-gevangenname-van-venezolaanse-president-maduro-en-bevestigt-aanvallen NOS]</ref> * 3 jannewari - Dertig mins'n vermoôrd bie anval op durp in [[Niheria|Niheriaonse]] deêlstaet Niher.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596962-dertig-doden-bij-aanval-van-gewapende-mannen-op-dorpje-nigeria NOS]</ref> * [[5 jannewari]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 2,3 in [[Herten (Nederland)|Herten]] in [[Nederlands Limburg]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597047-aardbeving-met-kracht-van-2-3-in-limburgse-herten NOS]</ref> * [[6 jannewari]] - Protesten tehen overeid in vee provincies in [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597224-protesten-in-meeste-provincies-in-iran NOS]</ref> * [[9 jannewari]] - [[Rusland]] gebruukt hypersonische raket bie anval op [[Lviv]] in [[Oekraïne]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597469-doden-bij-aanvallen-op-oekraine-rusland-zegt-hypersonische-raket-te-hebben-gebruikt NOS]</ref> * [[10 jannewari]] - Noôdtoestand in Zuudoôst-[[Australië]], veural in de deêlstaeten [[Victoria]] en [[New South Wales]], vanwehe zwaere bosbranden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2597615-noodtoestand-in-deel-australie-vanwege-natuurbranden NOS]</ref> * [[11 jannewari]] - Meêr toezicht op den leste trein op vrie- en zaeterdagavond van den [[Zeêuwse lijn]] richtieng [[Zeêland]] vanwehe overlast deu jongeren.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18112523/extra-toezicht-na-vechtpartijen-en-vernielingen-in-laatste-trein-naar-zeeland OZ]</ref> * [[12 jannewari]] - Groôte bosbranden int [[Arhentinië|Arhentijnse]] deêl van [[Patagonië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597858-bosbranden-teisteren-deel-zuiden-argentinie NOS]</ref> * 12 jannewari - [[Olifant]] doôdt in nehen daegen 20 mins'n in den deêlstaet [[Jharkand]] (Oôst-[[India]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2597893-jacht-in-india-op-olifant-die-20-mensen-doodde NOS]</ref> * [[14 jannewari]] - Kraone valt op trein in [[Thailand]] mie 32 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598083-kraan-valt-op-thaise-trein-zeker-30-doden NOS]</ref> * [[15 jannewari]] - [[Wikipedia]] bestaet 25 jaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598264-wikipedia-bestaat-25-jaar-maar-encyclopedie-voelt-druk-van-ai NOS]</ref> * 15 jannewari - Recordstand vò [[AEX]], breekt deu hrens van duuzend punten, veural veroôrzaekt deu [[IT]]-bedrieven.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598251-aex-doorbreekt-grens-van-1000-punten-tech-aandelen-grote-aanjager-op-beurs NOS]</ref> * [[16 jannewari]] - Overstroômiengen mie doôden in zuudelijk [[Afrika]] deu zwaere rehenval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598496-meer-dan-200-doden-door-overstromingen-zuidelijk-afrika NOS]</ref> * 16 jannewari - Natuur van den [[Onte]] deu jaerenlang bahern verwoest.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18127475/wetenschappers-decennialang-baggeren-heeft-westerscheldenatuur-verwoest OZ]</ref> * [[17 jannewari]] - [[Oceaon]]verdrag treedt in werkieng.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598513-oceaanverdrag-van-kracht-moet-30-procent-van-de-zee-beschermen NOS]</ref> * [[18 jannewari]] - Treinongeluk in Zuud-[[Spanje]] mie 45 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598790-dodental-treinongeluk-spanje-op-39-berging-verloopt-moeizaam NOS]</ref> * 18 jannewari - [[Senehal]] wint mie 1-0 tehen [[Marokko]] den [[Afrika]] Cup.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598768-marokko-moet-afrika-cup-aan-senegal-laten-na-gemiste-penalty-in-slotminuut NOS]</ref> * [[19 jannewari]] - Zeêr zeldzaeme spooke broead waer enome in [[Middelburg]], een aerdesterre mie den naem Geastrum welwitschii.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18131942/paddenstoelenexpert-henk-en-zijn-vrouw-willy-ontdekken-zeldzame-paddenstoel-in-tuincentrum-middelburg OZ]</ref> * [[20 jannewari]] - Zeven [[Twidde Kaemer]]leden van den [[PVV]] onger leidieng van [[Gidi Markuszower]] stapp'n uut den partie.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598974-opstand-tegen-wilders-zeven-pvv-ers-beginnen-eigen-fractie NOS]</ref> * [[23 jannewari]] - [[Zilver]] gaet deu recordpries van 100 dollar.<ref>[https://www.nu.nl/economie/6383633/zilver-breekt-voor-het-eerst-door-grens-van-100-dollar.html NU]</ref> * [[24 jannewari]] - 67 doôden deu brand in wienkelcentrum in den [[Pakistan|Pakistaonse]] stad [[Karachi]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2599286-dodental-brand-winkelcentrum-pakistan-loopt-op-oorzaak-mogelijk-kortsluiting NOS]</ref> * [[26 jannewari]] - [[Goud]] gaet deu recordpries van 5.000 dollar.<ref>[https://nos.nl/artikel/2599725-goudprijs-bereikt-recordhoogte-van-5000-dollar NOS]</ref> * 26 jannewari - Overstroômiengen in [[Mozambique]] deu 'evige rehenval en dammebreuken.<ref>[https://nos.nl/artikel/2599813-mozambique-getroffen-door-een-van-de-zwaarste-overstromingen-in-25-jaar NOS]</ref> * [[28 jannewari]] - [[Dollar]] op laegste peil sins den zeumer van [[2021]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2600027-dollar-krijgt-flinke-klap-en-blijft-dalen-goed-voor-de-export-maar-niet-zonder-risico-s NOS]</ref> * 28 jannewari - Meêr as 400 doôden deu gedeêltelijke instortieng van goudmien in Oôst-[[Konho-Kinshasa|Kongo]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2600346-mijn-in-congo-stort-in-meer-dan-200-doden NOS]</ref> * [[29 jannewari]] - [[ING]] behaelt een winst van 6 miljard euro over 2025.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600121-ing-boekte-in-2025-ruim-6-miljard-winst-wel-zorgen-over-aanhoudende-onzekerheid NOS]</ref> * 29 jannewari - Volgens een [[Israël]]ische militaire bron ist juust dat er ruum 71.000 Palestijn'n tiedens den oôrlog in den [[Gazastroôke]] binne gedoôd; 't Israëlische leher ontkent dit.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600196-israelisch-leger-erkent-ruim-71-000-palestijnen-gedood-bij-oorlog-in-gaza NOS]</ref><ref>[https://www.bbc.com/news/articles/cvgpd1x00exo BBC]</ref> * 29 jannewari - Tata Steel uut [[Iemuje]] krieg recordboete vò schaedelijke uutstoôt.<ref>[https://www.nu.nl/klimaat/6384257/tata-steel-krijgt-recordboete-van-85-miljoen-euro-vanwege-schadelijke-uitstoot.html NU]</ref> * 29 jannewari - Den [[Europeêse Unie]] zet den [[Iran|Iraonse]] Revolutionaire Garde op den terreurlieste.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/01/29/eu-zet-iraanse-revolutionaire-garde-op-terreurlijst/ VRT]</ref> * 29 jannewari - Kunstschilder [[Jo Dumon Tak]] is erg kwaed vanwehe lossnieë van z'n panorama over [[Walchren]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18162866/doeken-panorama-walcheren-kapotgesneden-wie-dit-heeft-gedaan-moet-zich-kapot-schamen OZ]</ref> * [[30 jannewari]] - Den economie van [[Nederland]] is in 2025 mie 1,9 percent gegroeid.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600248-nederlandse-economie-groeit-bijna-2-procent NOS]</ref> * [[31 jannewari]] - Lucinda Brand wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò wuven in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18168638/lucinda-brand-voert-volledig-nederlands-podium-aan-op-vrouwenwedstrijd-wk-veldrijden-in-hulst OZ]</ref> === feberwari === * [[1 feberwari]] - Mathieu van der Poel wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò venters in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18170500/historie-in-hulst-mathieu-van-der-poel-breekt-met-achtste-wereldtitel-stokoud-record OZ]</ref> * 1 feberwari - Bienae 200 doôden bie gevechten tussen strieders en 't [[Pakistan|Pakistaonse]] leher in [[Beloetsjistan]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2600506-bijna-200-doden-bij-gevechten-met-militanten-in-pakistaanse-provincie NOS]</ref> * [[3 feberwari]] - [[D66]]-leider [[Rob Jetten]] wor formateur.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600857-jetten-op-zoek-naar-ministers-coalitieakkoord-na-kritisch-debat-nog-overeind NOS]</ref> * [[4 feberwari]] - The World Factbook van den [[CIA]] stopt.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/04/cia-trekt-stekker-uit-het-world-factbook/ VRT]</ref> * [[5 feberwari]] - Noôdweêr in Noôrdwest-[[Marokko]], Zuud-[[Spanje]] en Zuud-[[Portuhal]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2601086-tienduizenden-marokkanen-geevacueerd-vanwege-noodweer-ook-problemen-in-spanje-en-portugal NOS]</ref> * 5 feberwari - 't Kernwaepenverdraeg tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Rusland]] eindigt vandaeg; den Amerikaonse president [[Donald Trump]] wil een nieuw kernwaepenverdrag, waerbie ok [[China]] wor betrokke.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/05/vs-rusland-new-start-trump/ VRT]</ref> * [[6 feberwari|6]]-[[22 feberwari]] - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren in [[Milaen]] en [[Cortina d'Ampezzo]] 'ehouwen.<ref>[https://nos.nl/sport/os-2026 NOS]</ref> * 6 feberwari - Weêkenlange groôte koersdaelieng van den [[bitcoin]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2601197-bitcoin-in-vrije-val-maar-een-duidelijke-oorzaak-is-er-niet NOS]</ref> * [[8 feberwari]] - Vier groôte Amerikaonse techbedrieven gaen vuufonderd miljard dollar investeren in o.a. datacenters.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601407-techgiganten-gaan-honderden-miljarden-investeren-in-onder-meer-datacenters NOS]</ref> * 8 feberwari - Hroeiende kerreken van migranten (in [[Rotterdam]] en [[Amsterdam]]) 'ebben onvoldoende 'uusvestieng.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601476-migrantenkerken-groeien-maar-vinden-steeds-moeilijker-onderdak NOS]</ref> * [[9 feberwari]] - Jutta Leerdam wint goud (olympisch record) en Femke Kok zilver op den duuzend meter schaetsen op de [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2601639-leerdam-schaatst-naar-olympisch-goud-op-1-000-meter-kok-verovert-zilver NOS]</ref> * [[10 feberwari]] - [[Philips]] maekt sins jaeren weêr winst.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601706-philips-boekt-na-jaren-weer-winst NOS]</ref> * [[11 feberwari]] - [[NAVO]] behint mie missie op [[noôrdpole]], Arctic Sentry.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601906-navo-lanceert-noordpoolmissie-arctic-sentry-en-hoopt-crisis-achter-zich-te-laten NOS]</ref> * 11 feberwari - Sins 't behin van de demonstraoties ende december binne d'r zeven duuzend mins'n gedoôd in [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/collectie/14010/artikel/2602024-mensenrechtenorganisatie-dodental-demonstraties-iran-opgelopen-tot-ruim-7000 NOS]</ref> * 11 feberwari - Orkaon in [[Madahaskar]], veural 'aevenstad [[Toamasina]] zwaer hetroffen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601928-20-doden-in-madagaskar-door-orkaan-gezani NOS]</ref> * [[12 feberwari]] - Noôdweêr in [[Zuidwest-Europa]], veural in Zuud-[[Frankriek]] en [[Catalonië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602249-doden-en-schade-door-noodweer-in-frankrijk-en-spanje NOS]</ref> * 12 feberwari - Akkoôrd over een nieuwe reherieng vò 't [[Brussels Hewest]] nae 613 daegen (record).<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/liveblog/brusselse-regering-legt-eed-af-in-parlement-boris-dillies-mr-~1764248864904/ VRT]</ref> * 12 feberwari - Telecomprovider Odido gehackt.<ref>[https://nos.nl/artikel/2602080-hack-bij-odido-gegevens-miljoenen-klanten-in-handen-van-criminelen NOS]</ref> * 12 feberwari - Toerisme in [[Zeêland]] is in 2025 edaeld, d'r is te weinig te doen en tis te diere.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18194360/toerismesector-slaat-alarm-over-dalende-overnachtingen-te-weinig-te-doen-en-te-duur OZ]</ref> * [[14 feberwari]] - Kritiek op dichtmaeken van gasputt'n in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602361-tno-niet-alle-gasputten-groningen-dichtmetselen-acuut-tekort-denkbaar NOS]</ref> * 14 feberwari - Hroôte betoôgieng tehen 't [[Iran|Iraonse]] regime bie den jaerlijkse veiligeidsconferentie in [[München]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602440-honderdduizenden-mensen-demonstreren-in-munchen-tegen-iraans-regime NOS]</ref> * [[15 feberwari]] - Den [[Israël]]ische reherieng gaet meêr controle uutoefenen over den [[Westoever]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602634-israel-breidt-controle-over-bezette-westelijke-jordaanoever-verder-uit NOS]</ref> * 15 feberwari - [[Oekraïne]] valt mie drones olieinstallaoties an in den [[Rusland|Russische]] 'aevenstad [[Taman]] an den [[Zwarte Zeê]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602548-grote-branden-in-russische-haven-aan-zwarte-zee-na-oekraiense-aanval NOS]</ref> * [[18 feberwari]] - Record an antal daegen rehen in [[Frankriek]], daerdeur overstroômiengen in (zuud)westen vant land.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603045-al-35-dagen-dagen-neerslag-in-frankrijk-langste-regenreeks-ooit-gemeten NOS]</ref> * [[19 feberwari]] - Tienduuzenden [[Kraenveugelachtegen|kraenveugels]] in [[West-Europa]] en [[Duutsland]] doôd deu veugelhriep.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603103-tienduizenden-kraanvogels-dood-door-vogelgriepvirus NOS]</ref> * 19 feberwari - Vee [[lawine]]s mie vee doôden in de [[Alpen]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2603167-veel-lawines-in-de-alpen-12-tot-15-minuten-om-te-overleven NOS]</ref> * [[20 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in Oôst-[[Libanon]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2603375-zeker-twaalf-doden-bij-israelische-luchtaanvallen-in-oosten-van-libanon NOS]</ref> * [[22 feberwari]] - 't [[Mexico|Mexicaonse]] leher doôdt den leider vant Jaliscokartel, een beruchte drugsbende.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603611-leider-berucht-mexicaans-jaliscokartel-gedood-door-leger NOS]</ref> * 22 feberwari - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren 'ewonne deu [[Noorwegen]], twidde wor de [[Vereênigde Staeten]], dorde wor [[Nederland]] (record 'oôgste plekke).<ref>[https://nos.nl/artikel/2603559-nederland-eindigt-als-derde-op-olympische-medaillespiegel-hoogste-klassering-ooit NOS]</ref> * [[23 feberwari]] - 't [[Kabinet-Jetten]] treedt an.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603685-kabinet-jetten-officieel-beedigd-en-kan-aan-de-slag NOS]</ref> * 23 feberwari - Den Zeêuw [[Jo-Annes de Bat]] (voormaelig gedeputeêrde van Zeêland) wor staetssecretaoris int kabinet-Jetten.<ref>[https://archive.is/WYckN PZC]</ref> * 23 feberwari - Zeldzaeme [[dwergnijlpaerd]]en waerenomen in [[Ivoôrkust]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2603748-unieke-beelden-van-dwergnijlpaard-we-hadden-alleen-een-glimp-verwacht NOS]</ref> * [[26 feberwari]] - Winst van 120 miljard dollar vò Amerikaonse chipbedrief Nvidia.<ref>[https://nos.nl/artikel/2604114-chipmaker-nvidia-maakt-ruim-100-miljard-euro-winst-door-investeringen-in-ai NOS]</ref> * [[27 feberwari]] - Paramount neemt vò 110 miljard dollar Warner Bros. over.<ref>[https://nos.nl/artikel/2604304-paramount-sluit-overnamedeal-van-110-miljard-dollar-met-warner-bros NOS]</ref> * 27 feberwari - Luchtanvall'n van [[Pakistan]] op steê in [[Afghanistan]] (o.a. [[Kaboel]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2604165-pakistan-voert-luchtaanvallen-uit-op-kabul-minister-spreekt-van-openlijke-oorlog NOS]</ref> * [[28 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] en de [[Vereênigde Staeten]] op [[Iran]] (o.a. [[Teheran]]), doel is een machtswisselieng int land. Den Iraonse leider Ali Khamenei komt daerbie om. Iran slaet terug mie luchtanvall'n op [[Israël]] en veural opt Amerikaonse leher in [[Jordaonië]], [[Syrië]] en de [[Holfstaeten]]. Iran sluut den [[Straet van Hormoez]] of, wat gevolgen kan 'ebben vò den oliepries.<ref>[https://nos.nl/artikel/2604370-aanvallen-over-en-weer-in-het-midden-oosten-dit-is-wat-we-nu-weten NOS]</ref><ref>[https://nos.nl/artikel/2604437-escalatie-in-de-golf-iraanse-raketten-dwingen-regio-tot-keuze NOS]</ref><ref>[https://nos.nl/artikel/2604456-iraanse-leider-khamenei-gedood-bij-amerikaanse-en-israelische-luchtaanvallen NOS]</ref> === maerte === * [[2 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Hezbollah]] op [[Israël]], Israël antwoordt mie luchtanvall'n op Hezollah in [[Libanon]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2604618-doden-in-libanon-door-aanvallen-tussen-israel-en-hezbollah NOS]</ref> * [[4 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Iran]] op [[Koerden|Koerdische]] milities int noôrden van [[Irak]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605017-iran-zegt-koerden-in-noordwesten-aan-te-vallen-raketaanval-op-hoofdkwartier-in-irak NOS]</ref> * [[7 maerte]] - 'Evige rehenval in [[Kenia]], 'oôdstad [[Nairobi]] in de problemen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2605300-23-doden-na-hevige-regenval-nairobi-in-kenia-dodental-kan-nog-oplopen NOS]</ref> * [[8 maerte]] - Mojtaba Khamenei volgt um z'n vaor Ali Khamenei op as 'oôgste leider van [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605626-irans-nieuwe-leider-mojtaba-khamenei-is-hardliner-die-niets-van-westen-moet-hebben NOS]</ref> * [[9 maerte]] - Priezen van olie en gas zeer 'oôg deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605622-energieprijzen-door-het-dak-nu-eind-aan-iran-oorlog-niet-in-zicht-is NOS]</ref> * [[10 maerte]] - 't Hebruuk van den telefoon bestaet 150 jaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2605723-150-jaar-telefonie-bellen-blijft-maar-de-manier-waarop-verandert NOS]</ref> * 10 maerte - Chipbedrief ASML uut [[Veldoven]] gaet uutbreien nae [[Eindoven]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605842-asml-mag-uitbreiden-tweede-vestiging-met-20-000-medewerkers NOS]</ref> * [[13 maerte]] - 't Antal geloôvigen is in Nederland in 2025 edaeld nae 42%, alleêne in den provincie [[Limburg (Nederland)|Limburg]] is den meêrdereid geloôvig. In [[Zeêland]] is bienae den 'elft geloôvig en binne de meêste [[protestant]]en per provincie.<ref>[https://www.nu.nl/binnenland/6388998/alleen-in-limburg-rekent-meerderheid-zich-nog-tot-een-geloof.html NU]</ref> * 13 maerte - Luchtanvall'n van de Vereênigde Staeten op militaire installaoties opt vò den [[Iran|Iraonse]] olieuutvoer zeêr belangrieke eilandje Kharg in den [[Perzische Holf]].<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/03/13/iran-eilanden-perzische-golf/ VRT]</ref> * 13 maerte - Den [[SGP]] in [[Vlissienge]] ei van alle plaetselijke partieën de meêste wuven op den liest vò de gemeênteraedsverkieziengen, ok is meêr as den 'elft van de kandidaoten een wuuf. Liestetrekker is vanover 't eêste vrouwelijke SGP-raedslid [[Lilian Janse-van der Weele]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18285927/opvallend-sgp-heeft-in-vlissingen-de-meeste-vrouwen-op-de-lijst OZ]</ref> * [[14 maerte]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 3,0 bie [[Eleveld]]-[[Geelbroek]] in [[Drenthe]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2606245-aardbeving-van-3-0-bij-eleveld-in-drenthe-deze-was-goed-te-voelen NOS]</ref> * [[15 maerte]] - Den ofnaeme van den leêfbaereid in den gemeênte [[Ter Veere (gemeênte)|Ter Veere]] deu den hroei vant toerisme is een belangriek ongerwerp bie de kommende gemeênteraedsverkieziengen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606391-toerisme-twistpunt-bij-gemeenteraadsverkiezingen-in-het-zeeuwse-veere NOS]</ref> * [[16 maerte]] - 23 doôden bie bomanslagen in den stad [[Maiduguri]] in Noôrdoôst-[[Niheria]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2606654-doden-en-gewonden-bij-bomaanslagen-in-nigeriaanse-miljoenenstad-maiduguri NOS]</ref> * 16 maerte - Vee doôden in een ziekenuus in [[Kaboel]] deu [[Pakistan|Pakistaonse]] luchtanval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606635-mogelijk-honderden-doden-bij-pakistaanse-aanval-op-ziekenhuis-in-kabul NOS]</ref> * [[17 maerte]] - [[Marokko]] toch winnaer van den Afrika Cup.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606743-marokko-toch-winnaar-afrika-cup-senegal-raakt-titel-kwijt NOS]</ref> * 17 maerte - [[Israël]] doôdt den [[Iran|Iraonse]] veiligeidschef en den leider van den paramilitaire Basij.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606673-israelisch-leger-twee-hoge-iraniers-gedood-onder-wie-kopstuk-larijani NOS]</ref> * [[18 maerte]] - [[Nederlandse gemeênte|Gemeênteraedsverkieziengen in Nederland]]: den opkomst is 54%, meêste zeêtels nae plaetselijke partieën.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606889-lokale-partijen-zetten-opmars-door-opkomst-hoger-dan-in-2022 NOS]</ref> * 18 maerte - [[Israël]] bombardeêrt in [[Iran]] 't hroôtste gasveld ter waereld, as vergeldieng bombardeêrt Iran een gasveld in [[Qatar]] mie as hevolg een vaddere stiegieng van de olie- en gaspriezen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606878-aanvallen-op-gasinstallaties-iran-en-qatar-wordt-meer-een-energie-oorlog NOS]</ref> * [[19 maerte]] - Volgens den Israëlische premier [[Benjamin Netanyahu]] kan [[Iran]] deu de anvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] en [[Israël]] hin [[uranium]] meêr verrieken en hin ballistische rakett'n meêr maeken.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607003-netanyahu-iran-niet-langer-in-staat-om-uranium-te-verrijken NOS]</ref> * 19 maerte - Vee sneêuw op de [[Cenarische Eilan'n]].<ref>[https://www.nu.nl/325003/video/hevige-sneeuwval-transformeert-tenerife-tot-sneeuwparadijs.html NU]</ref> * [[20 maerte]] - Overstroômiengen in [[Hawaii]] deu 'evige rehenval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607173-overstromingen-op-hawai-duizenden-mensen-geevacueerd NOS]</ref> * [[21 maerte]] - Extreme warmte int zuudwessen van de [[Vereênigde Staeten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2607313-recordhitte-in-zuidwesten-vs-met-temperaturen-van-boven-40-graden NOS]</ref> * [[23 maerte]] - Volgens den Weareld Meteorologische Organisaotie (WMO) sloeg den [[aerde]] in 2025 meêr warmte op as vroeher.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607472-meteorologen-aarde-houdt-meer-warmte-vast-dan-ooit-gevolgen-nog-eeuwen-voelbaar NOS]</ref> * [[24 maerte]] - Den [[NASA]] wil een baosis op den [[maen (Aerde)|maen]] gaen bouwen waer vanof 2032 kan worren geweund.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607705-nasa-wil-begin-jaren-30-een-basis-op-de-maan-bouwen-en-cancelt-ruimtestation NOS]</ref> * [[26 maerte]] - Den naem van den combinaotie [[GL]]-[[PvdA]] wor Progressief Nederland (PRO).<ref>[https://nos.nl/artikel/2607948-nieuwe-naam-groenlinks-pvda-bekend-progressief-nederland-kortweg-pro NOS]</ref> * 26 maerte - Den [[Nederland]]se staet had in 2025 een tekort van 19 miljard euro oftewel 1,6% vant bbp en den staetsschuld steeg nae 524 miljard euro oftewel 44,4% vant bbp.<ref>[https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/13/inkomsten-uitgaven-en-schuld-van-de-overheid-boven-de-500-miljard-euro CBS]</ref> * [[28 maerte]] - Hroôte betoôgieng tehen 't beleid van president [[Donald Trump]] in alle [[Vereênigde Staeten|Amerikaonse]] staeten.<ref>[https://nos.nl/artikel/2608235-in-alle-amerikaanse-staten-protest-tegen-president-trump NOS]</ref> * [[30 maerte]] - 't [[Israël]]ische parlement den [[Knesset]] stemt voo den doôdstraf voo moôrden deu ([[Palestina|Palestijns]]) terrorisme.<ref>[https://nos.nl/artikel/2608452-parlement-israel-stemt-voor-omstreden-doodstrafwet NOS]</ref> === april === * [[1 april]] - Vee dode zeêsterr'n angespoeld opt strange van [[Ouwdurp]].<ref>[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2174968/honderden-dode-zeesterren-aangespoeld-op-het-strand-van-ouddorp RM]</ref> * [[4 april]] - Zwaere rehenval leidt toet overstroômiengen, aerdverschuviengen en onweêr in [[Afghanistan]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2609051-tientallen-doden-in-afghanistan-door-overstromingen-en-aardverschuivingen NOS]</ref> * [[6 april]] - 't 'Oôd van den inlichtiengendienst van den Islamitische Revolutionaire Garde ([[Iran]]) wor deu [[Israël]]ische luchtanvall'n gedoôd.<ref>[https://www.nrc.nl/nieuws/2026/04/06/hoofd-iraanse-inlichtingendienst-revolutionaire-garde-gedood-a4924821#photo=MTM3MD NRC]</ref> * [[8 april]] - Waepenstilstand van twi weêken tussen [[Iran]] en [[Israël]]-[[Vereênigde Staeten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2609553-vs-en-iran-akkoord-over-staakt-het-vuren-van-2-weken-straat-hormuz-gaat-weer-open NOS]</ref> * 8 april - Zwaerste anval van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in [[Libanon]] mie 254 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2609643-zwaarste-israelische-aanvallen-op-libanon-met-254-doden-iran-sluit-straat-van-hormuz NOS]</ref> * [[9 april]] - 't Antal [[wolf|wolv'n]] in [[Nederland]] is in 2025 mie 30 toet 131 'estege.<ref>[https://nos.nl/artikel/2609783-weer-meer-wolven-in-nederland-in-totaal-veertien-roedels-geteld NOS]</ref> * [[10 april]] - Zelfriejende waegens van Tesla meugen as eêste in Europa in Nederland gaen riejen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2609960-zelfrijdende-tesla-s-mogen-de-weg-op-in-nederland-eerste-land-in-europa NOS]</ref> * [[12 april]] - In de [[Honharije|Honhaorse]] verkieziengen verslaet den partie Tisza van oppositieleider Péter Magyar den partie Fidesz van premier [[Viktor Orbán]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2610212-hongaarse-oppositieleider-magyar-wint-verkiezingen-orban-erkent-nederlaag NOS]</ref> * [[13 april]] - De [[Vereênigde Staeten]] gaen as hevolg vant mislukk'n van de ongerandeliengen mie [[Iran]] den [[Straet van Hormuz]] blokkeren om den (beperkte) ofsluutieng deu Iran te stoppen.<ref>[https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6392342/vs-kondigt-eigen-blokkade-straat-van-hormuz-aan-om-iran-te-dwarsbomen.html NU]</ref> * 13 april - Dode [[potvis]] gestrand tussen [[Renisse]] en Nieuw-[[Aemstie]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18372720/dode-potvis-drijft-weg-en-spoelt-aan-op-het-strand OZ]</ref> * [[16 april]] - President [[Volodymyr Zelensky]] van [[Oekraïne]] krieg in [[Middelburg]] den [[Four Freedoms Award]] (Freedom Medal).<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18378525/zelensky-komt-naar-middelburg-voor-uitreiking-four-freedoms-awards-ook-koning-en-premier-aanwezig OZ]</ref> * [[17 april]] - Waepenstilstand van tien daegen tussen [[Libanon]] en [[Israël]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2610766-staakt-het-vuren-ingegaan-in-libanon-nodig-om-vrede-te-bereiken NOS]</ref> * 17 april - Aziatische 'oôrnaer 'iet veurtaen geelpoôtoôrnaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2610813-naam-aziatische-hoornaar-was-verwarrend-vanaf-nu-geelpoothoornaar NOS]</ref> * 17 april - [[Groep-Markuszower]] richt een nieuwe partie op: [[Den Nederlandse Alliantie]] (DNA).<ref>[https://www.nu.nl/politiek/6393239/groep-markuszower-begint-nieuwe-partij-dna-rita-verdonk-sluit-zich-aan.html NU]</ref> * [[20 april]] - Den blokkade van den [[Straet van Hormuz]] leidt toet tekort an kunstmest waordeu voedselpriezen stiegen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611260-oorlog-in-midden-oosten-brengt-voedselzekerheid-in-delen-van-wereld-in-gevaar NOS]</ref> * 20 april - Noôdtoestand in den 'oôdstad van [[Nieuw-Zeêland]] [[Wellington]] en omhevieng deu record vee rehen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611288-nieuw-zeeland-roept-noodtoestand-uit-in-hoofdstad-na-recordhoeveelheid-regen NOS]</ref> * [[21 april]] - [[Eêste Kaemer]] stemt tehen den asielnoôdmaetregelenwet en vò invoerieng vant twistatusstelsel.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611464-partijen-teleurgesteld-over-sneuvelen-asielwet-een-blamage-en-diep-triest NOS]</ref> * 21 april - Stroômnet in den provincie [[Utrecht (provincie)|Utrecht]] vol.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611482-stroomnet-utrecht-nu-echt-vol-helemaal-geen-nieuwe-of-zwaardere-aansluitingen-meer NOS]</ref> * [[23 april]] - Dreigieng van tekort an drienkwaeter in Nederland.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611728-vitens-waarschuwt-voor-tekort-aan-drinkwater NOS]</ref> * 23 april - Inlichtiengendienst AIVD waerschuwt vò [[Rusland]], [[China]] en jihadistisch terrorisme van [[Islamitische Staete]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2611683-rusland-china-terroristen-aivd-zag-in-80-jaar-niet-meer-dreiging-dan-nu NOS]</ref> * [[25 april]] - Net zo as in 2025 vanover een zeêr droôge lente.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611897-opnieuw-droog-voorjaar-terwijl-bodem-nog-niet-is-hersteld-van-droog-2025 NOS]</ref> * [[26 april]] - Den marathon wor vò den eêste mael onger den twi uur gelope.<ref>[https://nos.nl/artikel/2612045-onder-de-magische-grens-van-twee-uur-sawe-loopt-wereldrecord-marathon-in-londen NOS]</ref> * [[27 april]] - Konienksdag: konienk [[Wullem-Alexander der Nederlan'n|Wullem-Alexander]] mie z'n wuuf koniengin [[Máxima der Nederlan'n|Máxima]] plus ulder drie dochters bezoeke [[Dokkum]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612191-koninklijke-familie-voltooit-bezoek-aan-dokkum-tige-tank NOS]</ref> * [[28 april]] - Nieuw nationaol park in Nederland: 'Ollandse Dunen in den provincie [[Zuud-'Olland]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612269-nederland-heeft-een-nieuw-nationaal-park-hollandse-duinen NOS]</ref> * [[29 april]] - Hroôte brand opt militair oefenterrein bie [['t Harde]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612394-grote-brand-op-militair-oefenterrein-t-harde-nl-alert-in-meerdere-provincies NOS]</ref> * 29 april - Oliepries 't 'oôgst sins 2022 deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612423-olieprijs-stijgt-naar-hoogste-niveau-in-vier-jaar NOS]</ref> * [[30 april]] - Toearegs en jihadisten vechten saemen tehen 't militaire regime in [[Mali]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612498-rebellengroepen-bundelen-krachten-om-junta-in-mali-omver-te-werpen NOS]</ref> === meie === * [[1 meie]] - De [[Vereênigde Araobische Emiraoten]] stappen uut den [[OPEC]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612297-verenigde-arabische-emiraten-stappen-uit-oliekartel-opec NOS]</ref> * [[3 meie]] - (Nederlandse) doôden deu hantavirus op cruiseschip.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/05/03/2-doden-gelinkt-aan-acuut-respiratoir-syndroom-op-cruiseschip-in/ VRT]</ref> * 3 meie - Levende [[witsnuutdolfijn]] anhespoeld bie [[Egmond an Zeê]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612991-witsnuitdolfijn-levend-aangespoeld-op-strand-egmond-aan-zee NOS]</ref> * [[4 meie]] - 26 doôden deu ontploffieng in een vierwerkfabriek in den [[China|Chinese]] stad Liuyang ([[Hunan]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2613165-zeker-26-doden-en-tientallen-gewonden-bij-explosie-in-chinese-vuurwerkfabriek NOS]</ref> * [[7 meie]] - Rechter geêft hemeênte [[Goereê-Overflakkeê]] geliek mie sluutieng op zoondag van supermart in [[Ouwdurp]] om [[calvinisme|geloôfsredenen]].<ref>[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2191777/supermarkt-moet-geloof-respecteren-en-mag-definitief-niet-open-op-zondag RM]</ref> * [[12 meie]] - Vanwehe deêlname van [[Israël]] ant Eurovisiesongfestival in [[Wenen]] doen [[Ierland (land)|Ierland]], [[Iesland]], [[Nederland]], [[Slovenië]] en [[Spanje]] niet meê.<ref>[https://nos.nl/artikel/2614055-eurovisie-songfestival-van-start-met-israel-maar-zonder-nederland NOS]</ref> * 12 meie - Brandstichtieng bie noôdopvang vò asielzoekers in [[Loôsdrecht]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614145-schandalig-en-totaal-onacceptabel-bestuurders-kwaad-over-geweld-loosdrecht NOS]</ref> * [[13 meie]] - Windoôs in [[Eersel]].<ref>[https://www.nu.nl/binnenland/6395747/meerdere-bomen-omgewaaid-bij-windhoos-in-brabantse-eersel-toevalstreffer.html NU]</ref> * 13 meie - Driemael meêr [[terp]]en as 'edacht in [[Nederland]].<ref>[https://nos.nl/video/2614260-nederland-nog-meer-terpenland-drie-keer-zo-veel-terpen-als-gedacht NOS]</ref> == Kommende hebeurtenisse == * [[11 juni]]-[[19 juli]] - Waereldkampioenschap [[voebal]] vò mannelijke lan'nteams (FIFA World Cup 26) in [[Canada]], [[Mexico]] en de [[Vereênigde Staeten]]. * [[1 juli]] - Vanof noe is vierwerk verboden in [[Nederland]]. * [[4 juli]] - De [[Vereênigde Staeten]] bestaen 250 jaer. == Hesturve == * [[13 jannewari]] - [[Jaap Sala]] (76), Nederlands politicus (burhemeêster [[Sluus (gemeênte)|Sluus]]) * [[16 jannewari]] - [[Willem Jan op 't Hof]] (78), Nederlands predikant en theoloôg * [[26 jannewari]] - [[Arie van den Brand]] (74), Nederlands landbouwkundige, boer en politicus * [[7 feberwari]] - [[Bert Broekhuis]] (82), Nederlands politicus (raedslid [[Tole (gemeênte)|Tole]]) * [[11 feberwari]] - [[Cees Nooteboom]] (92), Nederlands schriever en dichter * [[6 maerte]] - [[Hans Wagner]] (62), Duuts-Nederlands politicus * [[12 maerte]] - [[Wouter van Beijnum]] (79), Nederlands architect * [[30 maerte]] - [[Huub van der Meer]] (82), Nederlands politicus (burhemeêster [[Oôstflakkeê]]) == Temperaturen == {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=19 | antal maelen maximum temperatuur in [[De Bilt]].<ref>[https://weerstatistieken.nl/de-bilt/2026/januari Wst]</ref> |- ! rowspan=2 | maend !! colspan=15 | maximum temperaturen °C !! rowspan=2 | maend |- ! -10--14 !! -5--9 !! 0--4 !! 0-+4 !! 5-9 !! 10-14 !! 15-19 !! 20-24 !! 25-29 !! 30-34 !! 35-39 !! 40-44 !! gemid. !! 'uudig gemid. <ref>[https://web.archive.org/web/20240114062700/https://www.weeronline.nl/nieuws/dit-is-het-nederlandse-jaarklimaat Won]</ref> !! verschil |- | jan || || || 1 || 17 || 11 || 2 || || || || || || || 5,0° || 6,2° || -1,2° || jan |- | feb || || || || 8 || 8 || 10 || 2 || || || || || || 8,6° || 7,2° || +1,4° || feb |- | mrt || || || || || 2 || 18 || 11 || || || || || || 13,3° || 10,4° || +2,9° || mrt |- | apr || || || || || || 9 || 18 || 3 || || || || || 16,4° || 14,8° || +1,6° || apr |- | mei || || || || || || 1 || 7 || 2 || || || || || ° || 18,4° || ° || mei |- | jun || || || || || || || || || || || || || ° || 21,2° || ° || jun |- | jul || || || || || || || || || || || || || ° || 23,0° || ° || jul |- | oes || || || || || || || || || || || || || ° || 22,8° || ° || oes |- | sep || || || || || || || || || || || || || ° || 19,5° || ° || sep |- | okt || || || || || || || || || || || || || ° || 14,9° || ° || okt |- | nov || || || || || || || || || || || || || ° || 10,0° || ° || nov |- | dec || || || || || || || || || || || || || ° || 6,7° || ° || dec |- ! tot. || || || || || || || || || || || || || ° || 14,6° || ° || tot. |} == Plaetjes == <gallery> Overzicht westgevel met ingangsportaal - Amsterdam - 20409010 - RCE.jpg|Vondelkerke -i---i- (32923985971).jpg|[[Patagonië]] Wikipedia-logo-v2-en.png|[[Wikipedia]] 25 jaer Geastrum corollinum 241850068.jpg|Aerdesterre (Geastrum corollinum) LocatieWesterschelde.png|[[Onte]] Cortina d'Ampezzo and mountains Col Druscie, Tofana di Mezzo, Nuvolau, Averau and the Cinque Torri (cropped).jpg|[[Cortina d'Ampezzo]] mie omhevieng Crane (Grus grus) calling).jpg|[[Kraenveugelachtegen|Kraenveugel]] Pygmy Hippopotamuses in Shoushan Zoo.jpg|[[Dwergnijlpaerd]]en "Physical Middle East" CIA World Factbook.png|[[Midden-Oôsten]] Moon on October 19, 2021 (IMG 7062) - Flickr - gjdonatiello.jpg|[[Maen (Aerde)|Maen]] Gemeiner Seestern.JPG|[[Gewone zeêster]] Vespa Munsiyari.jpg|Geelpoôtoôrnaer (Aziatische 'oôrnaer) Koningsdag Dokkum.jpg|Konienksdag in [[Dokkum]] Noordwijk - Coepelduyn 02.jpg|Dunen bie [[Noôrdwiek]] (Nationaol Park 'Ollandse Dunen) Lagenorhynchus albirostris 146341190 (cropped 2).jpg|[[Witsnuutdolfijn]] </Gallery> == Noôten == {{Reflist|1=4}} [[Categorie:Eenentwintegste eêuwe]] mcu42nma9sk0dwmhwc272m2p40whrzr 178518 178517 2026-05-14T09:53:15Z Orpers 15791 /* meie */ 178518 wikitext text/x-wiki {{jaorboks}} '''{{PAGENAME}}''' is een [[jaer]]. == Hebeurtenisse == === jannewari === * [[1 jannewari]] - [[Flevoland]] bestaet 40 jaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596691-flevoland-jongste-provincie-van-nederland-bestaat-40-jaar NOS]</ref> * 1 jannewari - [[Bulharije]] gaet over op den [[euro]]. * 1 jannewari - Vee doôden (41) en gewonden (116) bie een cafébrand int [[Zwitserland|Zwitserse]] [[Crans-Montana]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2596707-circa-40-doden-en-115-gewonden-in-bar-zwitserland-een-van-de-ergste-tragedies-in-ons-land NOS]</ref> * 1 jannewari - Vondelkerke in [[Amsterdam]] deu brand bienae illemille verwoest.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596645-brand-verwoest-vondelkerk-in-amsterdam-huizen-ontruimd-vanwege-vonkenregen NOS]</ref> * 1 jannewari - Vee geweld tehen 'ulpeverleners en overlast tiedens den jaerwisselieng in [[Nederland]].<ref>[https://www.nu.nl/jaarwisseling/6381256/politie-verwoestende-impact-brandstichting-en-zwaar-vuurwerk-op-jaarwisseling.html NU]</ref> * 1-[[11 jannewari]] - [[Sneêuw]] in Nederland.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596814-waardoor-sneeuwt-het-nu-zo-veel-en-blijft-dat-nog-lang-doorgaan NOS]</ref> * [[3 jannewari]] - Luchtanvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] op [[Venezuela]], president [[Nicolás Maduro]] evange enome.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596844-trump-claimt-gevangenname-van-venezolaanse-president-maduro-en-bevestigt-aanvallen NOS]</ref> * 3 jannewari - Dertig mins'n vermoôrd bie anval op durp in [[Niheria|Niheriaonse]] deêlstaet Niher.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596962-dertig-doden-bij-aanval-van-gewapende-mannen-op-dorpje-nigeria NOS]</ref> * [[5 jannewari]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 2,3 in [[Herten (Nederland)|Herten]] in [[Nederlands Limburg]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597047-aardbeving-met-kracht-van-2-3-in-limburgse-herten NOS]</ref> * [[6 jannewari]] - Protesten tehen overeid in vee provincies in [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597224-protesten-in-meeste-provincies-in-iran NOS]</ref> * [[9 jannewari]] - [[Rusland]] gebruukt hypersonische raket bie anval op [[Lviv]] in [[Oekraïne]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597469-doden-bij-aanvallen-op-oekraine-rusland-zegt-hypersonische-raket-te-hebben-gebruikt NOS]</ref> * [[10 jannewari]] - Noôdtoestand in Zuudoôst-[[Australië]], veural in de deêlstaeten [[Victoria]] en [[New South Wales]], vanwehe zwaere bosbranden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2597615-noodtoestand-in-deel-australie-vanwege-natuurbranden NOS]</ref> * [[11 jannewari]] - Meêr toezicht op den leste trein op vrie- en zaeterdagavond van den [[Zeêuwse lijn]] richtieng [[Zeêland]] vanwehe overlast deu jongeren.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18112523/extra-toezicht-na-vechtpartijen-en-vernielingen-in-laatste-trein-naar-zeeland OZ]</ref> * [[12 jannewari]] - Groôte bosbranden int [[Arhentinië|Arhentijnse]] deêl van [[Patagonië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597858-bosbranden-teisteren-deel-zuiden-argentinie NOS]</ref> * 12 jannewari - [[Olifant]] doôdt in nehen daegen 20 mins'n in den deêlstaet [[Jharkand]] (Oôst-[[India]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2597893-jacht-in-india-op-olifant-die-20-mensen-doodde NOS]</ref> * [[14 jannewari]] - Kraone valt op trein in [[Thailand]] mie 32 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598083-kraan-valt-op-thaise-trein-zeker-30-doden NOS]</ref> * [[15 jannewari]] - [[Wikipedia]] bestaet 25 jaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598264-wikipedia-bestaat-25-jaar-maar-encyclopedie-voelt-druk-van-ai NOS]</ref> * 15 jannewari - Recordstand vò [[AEX]], breekt deu hrens van duuzend punten, veural veroôrzaekt deu [[IT]]-bedrieven.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598251-aex-doorbreekt-grens-van-1000-punten-tech-aandelen-grote-aanjager-op-beurs NOS]</ref> * [[16 jannewari]] - Overstroômiengen mie doôden in zuudelijk [[Afrika]] deu zwaere rehenval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598496-meer-dan-200-doden-door-overstromingen-zuidelijk-afrika NOS]</ref> * 16 jannewari - Natuur van den [[Onte]] deu jaerenlang bahern verwoest.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18127475/wetenschappers-decennialang-baggeren-heeft-westerscheldenatuur-verwoest OZ]</ref> * [[17 jannewari]] - [[Oceaon]]verdrag treedt in werkieng.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598513-oceaanverdrag-van-kracht-moet-30-procent-van-de-zee-beschermen NOS]</ref> * [[18 jannewari]] - Treinongeluk in Zuud-[[Spanje]] mie 45 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598790-dodental-treinongeluk-spanje-op-39-berging-verloopt-moeizaam NOS]</ref> * 18 jannewari - [[Senehal]] wint mie 1-0 tehen [[Marokko]] den [[Afrika]] Cup.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598768-marokko-moet-afrika-cup-aan-senegal-laten-na-gemiste-penalty-in-slotminuut NOS]</ref> * [[19 jannewari]] - Zeêr zeldzaeme spooke broead waer enome in [[Middelburg]], een aerdesterre mie den naem Geastrum welwitschii.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18131942/paddenstoelenexpert-henk-en-zijn-vrouw-willy-ontdekken-zeldzame-paddenstoel-in-tuincentrum-middelburg OZ]</ref> * [[20 jannewari]] - Zeven [[Twidde Kaemer]]leden van den [[PVV]] onger leidieng van [[Gidi Markuszower]] stapp'n uut den partie.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598974-opstand-tegen-wilders-zeven-pvv-ers-beginnen-eigen-fractie NOS]</ref> * [[23 jannewari]] - [[Zilver]] gaet deu recordpries van 100 dollar.<ref>[https://www.nu.nl/economie/6383633/zilver-breekt-voor-het-eerst-door-grens-van-100-dollar.html NU]</ref> * [[24 jannewari]] - 67 doôden deu brand in wienkelcentrum in den [[Pakistan|Pakistaonse]] stad [[Karachi]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2599286-dodental-brand-winkelcentrum-pakistan-loopt-op-oorzaak-mogelijk-kortsluiting NOS]</ref> * [[26 jannewari]] - [[Goud]] gaet deu recordpries van 5.000 dollar.<ref>[https://nos.nl/artikel/2599725-goudprijs-bereikt-recordhoogte-van-5000-dollar NOS]</ref> * 26 jannewari - Overstroômiengen in [[Mozambique]] deu 'evige rehenval en dammebreuken.<ref>[https://nos.nl/artikel/2599813-mozambique-getroffen-door-een-van-de-zwaarste-overstromingen-in-25-jaar NOS]</ref> * [[28 jannewari]] - [[Dollar]] op laegste peil sins den zeumer van [[2021]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2600027-dollar-krijgt-flinke-klap-en-blijft-dalen-goed-voor-de-export-maar-niet-zonder-risico-s NOS]</ref> * 28 jannewari - Meêr as 400 doôden deu gedeêltelijke instortieng van goudmien in Oôst-[[Konho-Kinshasa|Kongo]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2600346-mijn-in-congo-stort-in-meer-dan-200-doden NOS]</ref> * [[29 jannewari]] - [[ING]] behaelt een winst van 6 miljard euro over 2025.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600121-ing-boekte-in-2025-ruim-6-miljard-winst-wel-zorgen-over-aanhoudende-onzekerheid NOS]</ref> * 29 jannewari - Volgens een [[Israël]]ische militaire bron ist juust dat er ruum 71.000 Palestijn'n tiedens den oôrlog in den [[Gazastroôke]] binne gedoôd; 't Israëlische leher ontkent dit.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600196-israelisch-leger-erkent-ruim-71-000-palestijnen-gedood-bij-oorlog-in-gaza NOS]</ref><ref>[https://www.bbc.com/news/articles/cvgpd1x00exo BBC]</ref> * 29 jannewari - Tata Steel uut [[Iemuje]] krieg recordboete vò schaedelijke uutstoôt.<ref>[https://www.nu.nl/klimaat/6384257/tata-steel-krijgt-recordboete-van-85-miljoen-euro-vanwege-schadelijke-uitstoot.html NU]</ref> * 29 jannewari - Den [[Europeêse Unie]] zet den [[Iran|Iraonse]] Revolutionaire Garde op den terreurlieste.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/01/29/eu-zet-iraanse-revolutionaire-garde-op-terreurlijst/ VRT]</ref> * 29 jannewari - Kunstschilder [[Jo Dumon Tak]] is erg kwaed vanwehe lossnieë van z'n panorama over [[Walchren]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18162866/doeken-panorama-walcheren-kapotgesneden-wie-dit-heeft-gedaan-moet-zich-kapot-schamen OZ]</ref> * [[30 jannewari]] - Den economie van [[Nederland]] is in 2025 mie 1,9 percent gegroeid.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600248-nederlandse-economie-groeit-bijna-2-procent NOS]</ref> * [[31 jannewari]] - Lucinda Brand wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò wuven in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18168638/lucinda-brand-voert-volledig-nederlands-podium-aan-op-vrouwenwedstrijd-wk-veldrijden-in-hulst OZ]</ref> === feberwari === * [[1 feberwari]] - Mathieu van der Poel wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò venters in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18170500/historie-in-hulst-mathieu-van-der-poel-breekt-met-achtste-wereldtitel-stokoud-record OZ]</ref> * 1 feberwari - Bienae 200 doôden bie gevechten tussen strieders en 't [[Pakistan|Pakistaonse]] leher in [[Beloetsjistan]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2600506-bijna-200-doden-bij-gevechten-met-militanten-in-pakistaanse-provincie NOS]</ref> * [[3 feberwari]] - [[D66]]-leider [[Rob Jetten]] wor formateur.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600857-jetten-op-zoek-naar-ministers-coalitieakkoord-na-kritisch-debat-nog-overeind NOS]</ref> * [[4 feberwari]] - The World Factbook van den [[CIA]] stopt.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/04/cia-trekt-stekker-uit-het-world-factbook/ VRT]</ref> * [[5 feberwari]] - Noôdweêr in Noôrdwest-[[Marokko]], Zuud-[[Spanje]] en Zuud-[[Portuhal]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2601086-tienduizenden-marokkanen-geevacueerd-vanwege-noodweer-ook-problemen-in-spanje-en-portugal NOS]</ref> * 5 feberwari - 't Kernwaepenverdraeg tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Rusland]] eindigt vandaeg; den Amerikaonse president [[Donald Trump]] wil een nieuw kernwaepenverdrag, waerbie ok [[China]] wor betrokke.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/05/vs-rusland-new-start-trump/ VRT]</ref> * [[6 feberwari|6]]-[[22 feberwari]] - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren in [[Milaen]] en [[Cortina d'Ampezzo]] 'ehouwen.<ref>[https://nos.nl/sport/os-2026 NOS]</ref> * 6 feberwari - Weêkenlange groôte koersdaelieng van den [[bitcoin]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2601197-bitcoin-in-vrije-val-maar-een-duidelijke-oorzaak-is-er-niet NOS]</ref> * [[8 feberwari]] - Vier groôte Amerikaonse techbedrieven gaen vuufonderd miljard dollar investeren in o.a. datacenters.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601407-techgiganten-gaan-honderden-miljarden-investeren-in-onder-meer-datacenters NOS]</ref> * 8 feberwari - Hroeiende kerreken van migranten (in [[Rotterdam]] en [[Amsterdam]]) 'ebben onvoldoende 'uusvestieng.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601476-migrantenkerken-groeien-maar-vinden-steeds-moeilijker-onderdak NOS]</ref> * [[9 feberwari]] - Jutta Leerdam wint goud (olympisch record) en Femke Kok zilver op den duuzend meter schaetsen op de [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2601639-leerdam-schaatst-naar-olympisch-goud-op-1-000-meter-kok-verovert-zilver NOS]</ref> * [[10 feberwari]] - [[Philips]] maekt sins jaeren weêr winst.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601706-philips-boekt-na-jaren-weer-winst NOS]</ref> * [[11 feberwari]] - [[NAVO]] behint mie missie op [[noôrdpole]], Arctic Sentry.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601906-navo-lanceert-noordpoolmissie-arctic-sentry-en-hoopt-crisis-achter-zich-te-laten NOS]</ref> * 11 feberwari - Sins 't behin van de demonstraoties ende december binne d'r zeven duuzend mins'n gedoôd in [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/collectie/14010/artikel/2602024-mensenrechtenorganisatie-dodental-demonstraties-iran-opgelopen-tot-ruim-7000 NOS]</ref> * 11 feberwari - Orkaon in [[Madahaskar]], veural 'aevenstad [[Toamasina]] zwaer hetroffen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601928-20-doden-in-madagaskar-door-orkaan-gezani NOS]</ref> * [[12 feberwari]] - Noôdweêr in [[Zuidwest-Europa]], veural in Zuud-[[Frankriek]] en [[Catalonië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602249-doden-en-schade-door-noodweer-in-frankrijk-en-spanje NOS]</ref> * 12 feberwari - Akkoôrd over een nieuwe reherieng vò 't [[Brussels Hewest]] nae 613 daegen (record).<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/liveblog/brusselse-regering-legt-eed-af-in-parlement-boris-dillies-mr-~1764248864904/ VRT]</ref> * 12 feberwari - Telecomprovider Odido gehackt.<ref>[https://nos.nl/artikel/2602080-hack-bij-odido-gegevens-miljoenen-klanten-in-handen-van-criminelen NOS]</ref> * 12 feberwari - Toerisme in [[Zeêland]] is in 2025 edaeld, d'r is te weinig te doen en tis te diere.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18194360/toerismesector-slaat-alarm-over-dalende-overnachtingen-te-weinig-te-doen-en-te-duur OZ]</ref> * [[14 feberwari]] - Kritiek op dichtmaeken van gasputt'n in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602361-tno-niet-alle-gasputten-groningen-dichtmetselen-acuut-tekort-denkbaar NOS]</ref> * 14 feberwari - Hroôte betoôgieng tehen 't [[Iran|Iraonse]] regime bie den jaerlijkse veiligeidsconferentie in [[München]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602440-honderdduizenden-mensen-demonstreren-in-munchen-tegen-iraans-regime NOS]</ref> * [[15 feberwari]] - Den [[Israël]]ische reherieng gaet meêr controle uutoefenen over den [[Westoever]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602634-israel-breidt-controle-over-bezette-westelijke-jordaanoever-verder-uit NOS]</ref> * 15 feberwari - [[Oekraïne]] valt mie drones olieinstallaoties an in den [[Rusland|Russische]] 'aevenstad [[Taman]] an den [[Zwarte Zeê]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602548-grote-branden-in-russische-haven-aan-zwarte-zee-na-oekraiense-aanval NOS]</ref> * [[18 feberwari]] - Record an antal daegen rehen in [[Frankriek]], daerdeur overstroômiengen in (zuud)westen vant land.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603045-al-35-dagen-dagen-neerslag-in-frankrijk-langste-regenreeks-ooit-gemeten NOS]</ref> * [[19 feberwari]] - Tienduuzenden [[Kraenveugelachtegen|kraenveugels]] in [[West-Europa]] en [[Duutsland]] doôd deu veugelhriep.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603103-tienduizenden-kraanvogels-dood-door-vogelgriepvirus NOS]</ref> * 19 feberwari - Vee [[lawine]]s mie vee doôden in de [[Alpen]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2603167-veel-lawines-in-de-alpen-12-tot-15-minuten-om-te-overleven NOS]</ref> * [[20 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in Oôst-[[Libanon]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2603375-zeker-twaalf-doden-bij-israelische-luchtaanvallen-in-oosten-van-libanon NOS]</ref> * [[22 feberwari]] - 't [[Mexico|Mexicaonse]] leher doôdt den leider vant Jaliscokartel, een beruchte drugsbende.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603611-leider-berucht-mexicaans-jaliscokartel-gedood-door-leger NOS]</ref> * 22 feberwari - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren 'ewonne deu [[Noorwegen]], twidde wor de [[Vereênigde Staeten]], dorde wor [[Nederland]] (record 'oôgste plekke).<ref>[https://nos.nl/artikel/2603559-nederland-eindigt-als-derde-op-olympische-medaillespiegel-hoogste-klassering-ooit NOS]</ref> * [[23 feberwari]] - 't [[Kabinet-Jetten]] treedt an.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603685-kabinet-jetten-officieel-beedigd-en-kan-aan-de-slag NOS]</ref> * 23 feberwari - Den Zeêuw [[Jo-Annes de Bat]] (voormaelig gedeputeêrde van Zeêland) wor staetssecretaoris int kabinet-Jetten.<ref>[https://archive.is/WYckN PZC]</ref> * 23 feberwari - Zeldzaeme [[dwergnijlpaerd]]en waerenomen in [[Ivoôrkust]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2603748-unieke-beelden-van-dwergnijlpaard-we-hadden-alleen-een-glimp-verwacht NOS]</ref> * [[26 feberwari]] - Winst van 120 miljard dollar vò Amerikaonse chipbedrief Nvidia.<ref>[https://nos.nl/artikel/2604114-chipmaker-nvidia-maakt-ruim-100-miljard-euro-winst-door-investeringen-in-ai NOS]</ref> * [[27 feberwari]] - Paramount neemt vò 110 miljard dollar Warner Bros. over.<ref>[https://nos.nl/artikel/2604304-paramount-sluit-overnamedeal-van-110-miljard-dollar-met-warner-bros NOS]</ref> * 27 feberwari - Luchtanvall'n van [[Pakistan]] op steê in [[Afghanistan]] (o.a. [[Kaboel]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2604165-pakistan-voert-luchtaanvallen-uit-op-kabul-minister-spreekt-van-openlijke-oorlog NOS]</ref> * [[28 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] en de [[Vereênigde Staeten]] op [[Iran]] (o.a. [[Teheran]]), doel is een machtswisselieng int land. Den Iraonse leider Ali Khamenei komt daerbie om. Iran slaet terug mie luchtanvall'n op [[Israël]] en veural opt Amerikaonse leher in [[Jordaonië]], [[Syrië]] en de [[Holfstaeten]]. Iran sluut den [[Straet van Hormoez]] of, wat gevolgen kan 'ebben vò den oliepries.<ref>[https://nos.nl/artikel/2604370-aanvallen-over-en-weer-in-het-midden-oosten-dit-is-wat-we-nu-weten NOS]</ref><ref>[https://nos.nl/artikel/2604437-escalatie-in-de-golf-iraanse-raketten-dwingen-regio-tot-keuze NOS]</ref><ref>[https://nos.nl/artikel/2604456-iraanse-leider-khamenei-gedood-bij-amerikaanse-en-israelische-luchtaanvallen NOS]</ref> === maerte === * [[2 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Hezbollah]] op [[Israël]], Israël antwoordt mie luchtanvall'n op Hezollah in [[Libanon]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2604618-doden-in-libanon-door-aanvallen-tussen-israel-en-hezbollah NOS]</ref> * [[4 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Iran]] op [[Koerden|Koerdische]] milities int noôrden van [[Irak]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605017-iran-zegt-koerden-in-noordwesten-aan-te-vallen-raketaanval-op-hoofdkwartier-in-irak NOS]</ref> * [[7 maerte]] - 'Evige rehenval in [[Kenia]], 'oôdstad [[Nairobi]] in de problemen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2605300-23-doden-na-hevige-regenval-nairobi-in-kenia-dodental-kan-nog-oplopen NOS]</ref> * [[8 maerte]] - Mojtaba Khamenei volgt um z'n vaor Ali Khamenei op as 'oôgste leider van [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605626-irans-nieuwe-leider-mojtaba-khamenei-is-hardliner-die-niets-van-westen-moet-hebben NOS]</ref> * [[9 maerte]] - Priezen van olie en gas zeer 'oôg deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605622-energieprijzen-door-het-dak-nu-eind-aan-iran-oorlog-niet-in-zicht-is NOS]</ref> * [[10 maerte]] - 't Hebruuk van den telefoon bestaet 150 jaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2605723-150-jaar-telefonie-bellen-blijft-maar-de-manier-waarop-verandert NOS]</ref> * 10 maerte - Chipbedrief ASML uut [[Veldoven]] gaet uutbreien nae [[Eindoven]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605842-asml-mag-uitbreiden-tweede-vestiging-met-20-000-medewerkers NOS]</ref> * [[13 maerte]] - 't Antal geloôvigen is in Nederland in 2025 edaeld nae 42%, alleêne in den provincie [[Limburg (Nederland)|Limburg]] is den meêrdereid geloôvig. In [[Zeêland]] is bienae den 'elft geloôvig en binne de meêste [[protestant]]en per provincie.<ref>[https://www.nu.nl/binnenland/6388998/alleen-in-limburg-rekent-meerderheid-zich-nog-tot-een-geloof.html NU]</ref> * 13 maerte - Luchtanvall'n van de Vereênigde Staeten op militaire installaoties opt vò den [[Iran|Iraonse]] olieuutvoer zeêr belangrieke eilandje Kharg in den [[Perzische Holf]].<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/03/13/iran-eilanden-perzische-golf/ VRT]</ref> * 13 maerte - Den [[SGP]] in [[Vlissienge]] ei van alle plaetselijke partieën de meêste wuven op den liest vò de gemeênteraedsverkieziengen, ok is meêr as den 'elft van de kandidaoten een wuuf. Liestetrekker is vanover 't eêste vrouwelijke SGP-raedslid [[Lilian Janse-van der Weele]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18285927/opvallend-sgp-heeft-in-vlissingen-de-meeste-vrouwen-op-de-lijst OZ]</ref> * [[14 maerte]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 3,0 bie [[Eleveld]]-[[Geelbroek]] in [[Drenthe]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2606245-aardbeving-van-3-0-bij-eleveld-in-drenthe-deze-was-goed-te-voelen NOS]</ref> * [[15 maerte]] - Den ofnaeme van den leêfbaereid in den gemeênte [[Ter Veere (gemeênte)|Ter Veere]] deu den hroei vant toerisme is een belangriek ongerwerp bie de kommende gemeênteraedsverkieziengen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606391-toerisme-twistpunt-bij-gemeenteraadsverkiezingen-in-het-zeeuwse-veere NOS]</ref> * [[16 maerte]] - 23 doôden bie bomanslagen in den stad [[Maiduguri]] in Noôrdoôst-[[Niheria]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2606654-doden-en-gewonden-bij-bomaanslagen-in-nigeriaanse-miljoenenstad-maiduguri NOS]</ref> * 16 maerte - Vee doôden in een ziekenuus in [[Kaboel]] deu [[Pakistan|Pakistaonse]] luchtanval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606635-mogelijk-honderden-doden-bij-pakistaanse-aanval-op-ziekenhuis-in-kabul NOS]</ref> * [[17 maerte]] - [[Marokko]] toch winnaer van den Afrika Cup.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606743-marokko-toch-winnaar-afrika-cup-senegal-raakt-titel-kwijt NOS]</ref> * 17 maerte - [[Israël]] doôdt den [[Iran|Iraonse]] veiligeidschef en den leider van den paramilitaire Basij.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606673-israelisch-leger-twee-hoge-iraniers-gedood-onder-wie-kopstuk-larijani NOS]</ref> * [[18 maerte]] - [[Nederlandse gemeênte|Gemeênteraedsverkieziengen in Nederland]]: den opkomst is 54%, meêste zeêtels nae plaetselijke partieën.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606889-lokale-partijen-zetten-opmars-door-opkomst-hoger-dan-in-2022 NOS]</ref> * 18 maerte - [[Israël]] bombardeêrt in [[Iran]] 't hroôtste gasveld ter waereld, as vergeldieng bombardeêrt Iran een gasveld in [[Qatar]] mie as hevolg een vaddere stiegieng van de olie- en gaspriezen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606878-aanvallen-op-gasinstallaties-iran-en-qatar-wordt-meer-een-energie-oorlog NOS]</ref> * [[19 maerte]] - Volgens den Israëlische premier [[Benjamin Netanyahu]] kan [[Iran]] deu de anvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] en [[Israël]] hin [[uranium]] meêr verrieken en hin ballistische rakett'n meêr maeken.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607003-netanyahu-iran-niet-langer-in-staat-om-uranium-te-verrijken NOS]</ref> * 19 maerte - Vee sneêuw op de [[Cenarische Eilan'n]].<ref>[https://www.nu.nl/325003/video/hevige-sneeuwval-transformeert-tenerife-tot-sneeuwparadijs.html NU]</ref> * [[20 maerte]] - Overstroômiengen in [[Hawaii]] deu 'evige rehenval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607173-overstromingen-op-hawai-duizenden-mensen-geevacueerd NOS]</ref> * [[21 maerte]] - Extreme warmte int zuudwessen van de [[Vereênigde Staeten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2607313-recordhitte-in-zuidwesten-vs-met-temperaturen-van-boven-40-graden NOS]</ref> * [[23 maerte]] - Volgens den Weareld Meteorologische Organisaotie (WMO) sloeg den [[aerde]] in 2025 meêr warmte op as vroeher.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607472-meteorologen-aarde-houdt-meer-warmte-vast-dan-ooit-gevolgen-nog-eeuwen-voelbaar NOS]</ref> * [[24 maerte]] - Den [[NASA]] wil een baosis op den [[maen (Aerde)|maen]] gaen bouwen waer vanof 2032 kan worren geweund.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607705-nasa-wil-begin-jaren-30-een-basis-op-de-maan-bouwen-en-cancelt-ruimtestation NOS]</ref> * [[26 maerte]] - Den naem van den combinaotie [[GL]]-[[PvdA]] wor Progressief Nederland (PRO).<ref>[https://nos.nl/artikel/2607948-nieuwe-naam-groenlinks-pvda-bekend-progressief-nederland-kortweg-pro NOS]</ref> * 26 maerte - Den [[Nederland]]se staet had in 2025 een tekort van 19 miljard euro oftewel 1,6% vant bbp en den staetsschuld steeg nae 524 miljard euro oftewel 44,4% vant bbp.<ref>[https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/13/inkomsten-uitgaven-en-schuld-van-de-overheid-boven-de-500-miljard-euro CBS]</ref> * [[28 maerte]] - Hroôte betoôgieng tehen 't beleid van president [[Donald Trump]] in alle [[Vereênigde Staeten|Amerikaonse]] staeten.<ref>[https://nos.nl/artikel/2608235-in-alle-amerikaanse-staten-protest-tegen-president-trump NOS]</ref> * [[30 maerte]] - 't [[Israël]]ische parlement den [[Knesset]] stemt voo den doôdstraf voo moôrden deu ([[Palestina|Palestijns]]) terrorisme.<ref>[https://nos.nl/artikel/2608452-parlement-israel-stemt-voor-omstreden-doodstrafwet NOS]</ref> === april === * [[1 april]] - Vee dode zeêsterr'n angespoeld opt strange van [[Ouwdurp]].<ref>[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2174968/honderden-dode-zeesterren-aangespoeld-op-het-strand-van-ouddorp RM]</ref> * [[4 april]] - Zwaere rehenval leidt toet overstroômiengen, aerdverschuviengen en onweêr in [[Afghanistan]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2609051-tientallen-doden-in-afghanistan-door-overstromingen-en-aardverschuivingen NOS]</ref> * [[6 april]] - 't 'Oôd van den inlichtiengendienst van den Islamitische Revolutionaire Garde ([[Iran]]) wor deu [[Israël]]ische luchtanvall'n gedoôd.<ref>[https://www.nrc.nl/nieuws/2026/04/06/hoofd-iraanse-inlichtingendienst-revolutionaire-garde-gedood-a4924821#photo=MTM3MD NRC]</ref> * [[8 april]] - Waepenstilstand van twi weêken tussen [[Iran]] en [[Israël]]-[[Vereênigde Staeten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2609553-vs-en-iran-akkoord-over-staakt-het-vuren-van-2-weken-straat-hormuz-gaat-weer-open NOS]</ref> * 8 april - Zwaerste anval van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in [[Libanon]] mie 254 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2609643-zwaarste-israelische-aanvallen-op-libanon-met-254-doden-iran-sluit-straat-van-hormuz NOS]</ref> * [[9 april]] - 't Antal [[wolf|wolv'n]] in [[Nederland]] is in 2025 mie 30 toet 131 'estege.<ref>[https://nos.nl/artikel/2609783-weer-meer-wolven-in-nederland-in-totaal-veertien-roedels-geteld NOS]</ref> * [[10 april]] - Zelfriejende waegens van Tesla meugen as eêste in Europa in Nederland gaen riejen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2609960-zelfrijdende-tesla-s-mogen-de-weg-op-in-nederland-eerste-land-in-europa NOS]</ref> * [[12 april]] - In de [[Honharije|Honhaorse]] verkieziengen verslaet den partie Tisza van oppositieleider Péter Magyar den partie Fidesz van premier [[Viktor Orbán]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2610212-hongaarse-oppositieleider-magyar-wint-verkiezingen-orban-erkent-nederlaag NOS]</ref> * [[13 april]] - De [[Vereênigde Staeten]] gaen as hevolg vant mislukk'n van de ongerandeliengen mie [[Iran]] den [[Straet van Hormuz]] blokkeren om den (beperkte) ofsluutieng deu Iran te stoppen.<ref>[https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6392342/vs-kondigt-eigen-blokkade-straat-van-hormuz-aan-om-iran-te-dwarsbomen.html NU]</ref> * 13 april - Dode [[potvis]] gestrand tussen [[Renisse]] en Nieuw-[[Aemstie]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18372720/dode-potvis-drijft-weg-en-spoelt-aan-op-het-strand OZ]</ref> * [[16 april]] - President [[Volodymyr Zelensky]] van [[Oekraïne]] krieg in [[Middelburg]] den [[Four Freedoms Award]] (Freedom Medal).<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18378525/zelensky-komt-naar-middelburg-voor-uitreiking-four-freedoms-awards-ook-koning-en-premier-aanwezig OZ]</ref> * [[17 april]] - Waepenstilstand van tien daegen tussen [[Libanon]] en [[Israël]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2610766-staakt-het-vuren-ingegaan-in-libanon-nodig-om-vrede-te-bereiken NOS]</ref> * 17 april - Aziatische 'oôrnaer 'iet veurtaen geelpoôtoôrnaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2610813-naam-aziatische-hoornaar-was-verwarrend-vanaf-nu-geelpoothoornaar NOS]</ref> * 17 april - [[Groep-Markuszower]] richt een nieuwe partie op: [[Den Nederlandse Alliantie]] (DNA).<ref>[https://www.nu.nl/politiek/6393239/groep-markuszower-begint-nieuwe-partij-dna-rita-verdonk-sluit-zich-aan.html NU]</ref> * [[20 april]] - Den blokkade van den [[Straet van Hormuz]] leidt toet tekort an kunstmest waordeu voedselpriezen stiegen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611260-oorlog-in-midden-oosten-brengt-voedselzekerheid-in-delen-van-wereld-in-gevaar NOS]</ref> * 20 april - Noôdtoestand in den 'oôdstad van [[Nieuw-Zeêland]] [[Wellington]] en omhevieng deu record vee rehen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611288-nieuw-zeeland-roept-noodtoestand-uit-in-hoofdstad-na-recordhoeveelheid-regen NOS]</ref> * [[21 april]] - [[Eêste Kaemer]] stemt tehen den asielnoôdmaetregelenwet en vò invoerieng vant twistatusstelsel.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611464-partijen-teleurgesteld-over-sneuvelen-asielwet-een-blamage-en-diep-triest NOS]</ref> * 21 april - Stroômnet in den provincie [[Utrecht (provincie)|Utrecht]] vol.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611482-stroomnet-utrecht-nu-echt-vol-helemaal-geen-nieuwe-of-zwaardere-aansluitingen-meer NOS]</ref> * [[23 april]] - Dreigieng van tekort an drienkwaeter in Nederland.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611728-vitens-waarschuwt-voor-tekort-aan-drinkwater NOS]</ref> * 23 april - Inlichtiengendienst AIVD waerschuwt vò [[Rusland]], [[China]] en jihadistisch terrorisme van [[Islamitische Staete]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2611683-rusland-china-terroristen-aivd-zag-in-80-jaar-niet-meer-dreiging-dan-nu NOS]</ref> * [[25 april]] - Net zo as in 2025 vanover een zeêr droôge lente.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611897-opnieuw-droog-voorjaar-terwijl-bodem-nog-niet-is-hersteld-van-droog-2025 NOS]</ref> * [[26 april]] - Den marathon wor vò den eêste mael onger den twi uur gelope.<ref>[https://nos.nl/artikel/2612045-onder-de-magische-grens-van-twee-uur-sawe-loopt-wereldrecord-marathon-in-londen NOS]</ref> * [[27 april]] - Konienksdag: konienk [[Wullem-Alexander der Nederlan'n|Wullem-Alexander]] mie z'n wuuf koniengin [[Máxima der Nederlan'n|Máxima]] plus ulder drie dochters bezoeke [[Dokkum]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612191-koninklijke-familie-voltooit-bezoek-aan-dokkum-tige-tank NOS]</ref> * [[28 april]] - Nieuw nationaol park in Nederland: 'Ollandse Dunen in den provincie [[Zuud-'Olland]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612269-nederland-heeft-een-nieuw-nationaal-park-hollandse-duinen NOS]</ref> * [[29 april]] - Hroôte brand opt militair oefenterrein bie [['t Harde]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612394-grote-brand-op-militair-oefenterrein-t-harde-nl-alert-in-meerdere-provincies NOS]</ref> * 29 april - Oliepries 't 'oôgst sins 2022 deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612423-olieprijs-stijgt-naar-hoogste-niveau-in-vier-jaar NOS]</ref> * [[30 april]] - Toearegs en jihadisten vechten saemen tehen 't militaire regime in [[Mali]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612498-rebellengroepen-bundelen-krachten-om-junta-in-mali-omver-te-werpen NOS]</ref> === meie === * [[1 meie]] - De [[Vereênigde Araobische Emiraoten]] stappen uut den [[OPEC]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612297-verenigde-arabische-emiraten-stappen-uit-oliekartel-opec NOS]</ref> * [[3 meie]] - (Nederlandse) doôden deu hantavirus op cruiseschip.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/05/03/2-doden-gelinkt-aan-acuut-respiratoir-syndroom-op-cruiseschip-in/ VRT]</ref> * 3 meie - Levende [[witsnuutdolfijn]] anhespoeld bie [[Egmond an Zeê]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612991-witsnuitdolfijn-levend-aangespoeld-op-strand-egmond-aan-zee NOS]</ref> * [[4 meie]] - 26 doôden deu ontploffieng in een vierwerkfabriek in den [[China|Chinese]] stad Liuyang ([[Hunan]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2613165-zeker-26-doden-en-tientallen-gewonden-bij-explosie-in-chinese-vuurwerkfabriek NOS]</ref> * [[7 meie]] - Rechter geêft hemeênte [[Goereê-Overflakkeê]] geliek mie sluutieng op zoondag van supermart in [[Ouwdurp]] om [[calvinisme|geloôfsredenen]].<ref>[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2191777/supermarkt-moet-geloof-respecteren-en-mag-definitief-niet-open-op-zondag RM]</ref> * [[12 meie]] - Vanwehe deêlname van [[Israël]] ant Eurovisiesongfestival in [[Wenen]] doen [[Ierland (land)|Ierland]], [[Iesland]], [[Nederland]], [[Slovenië]] en [[Spanje]] niet meê.<ref>[https://nos.nl/artikel/2614055-eurovisie-songfestival-van-start-met-israel-maar-zonder-nederland NOS]</ref> * 12 meie - Brandstichtieng bie noôdopvang vò asielzoekers in [[Loôsdrecht]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614145-schandalig-en-totaal-onacceptabel-bestuurders-kwaad-over-geweld-loosdrecht NOS]</ref> * [[13 meie]] - Windoôs in [[Eersel]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614282-schade-aan-daken-auto-s-en-bomen-in-eersel-door-windhoos NOS]</ref> * 13 meie - Driemael meêr [[terp]]en as 'edacht in [[Nederland]].<ref>[https://nos.nl/video/2614260-nederland-nog-meer-terpenland-drie-keer-zo-veel-terpen-als-gedacht NOS]</ref> == Kommende hebeurtenisse == * [[11 juni]]-[[19 juli]] - Waereldkampioenschap [[voebal]] vò mannelijke lan'nteams (FIFA World Cup 26) in [[Canada]], [[Mexico]] en de [[Vereênigde Staeten]]. * [[1 juli]] - Vanof noe is vierwerk verboden in [[Nederland]]. * [[4 juli]] - De [[Vereênigde Staeten]] bestaen 250 jaer. == Hesturve == * [[13 jannewari]] - [[Jaap Sala]] (76), Nederlands politicus (burhemeêster [[Sluus (gemeênte)|Sluus]]) * [[16 jannewari]] - [[Willem Jan op 't Hof]] (78), Nederlands predikant en theoloôg * [[26 jannewari]] - [[Arie van den Brand]] (74), Nederlands landbouwkundige, boer en politicus * [[7 feberwari]] - [[Bert Broekhuis]] (82), Nederlands politicus (raedslid [[Tole (gemeênte)|Tole]]) * [[11 feberwari]] - [[Cees Nooteboom]] (92), Nederlands schriever en dichter * [[6 maerte]] - [[Hans Wagner]] (62), Duuts-Nederlands politicus * [[12 maerte]] - [[Wouter van Beijnum]] (79), Nederlands architect * [[30 maerte]] - [[Huub van der Meer]] (82), Nederlands politicus (burhemeêster [[Oôstflakkeê]]) == Temperaturen == {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=19 | antal maelen maximum temperatuur in [[De Bilt]].<ref>[https://weerstatistieken.nl/de-bilt/2026/januari Wst]</ref> |- ! rowspan=2 | maend !! colspan=15 | maximum temperaturen °C !! rowspan=2 | maend |- ! -10--14 !! -5--9 !! 0--4 !! 0-+4 !! 5-9 !! 10-14 !! 15-19 !! 20-24 !! 25-29 !! 30-34 !! 35-39 !! 40-44 !! gemid. !! 'uudig gemid. <ref>[https://web.archive.org/web/20240114062700/https://www.weeronline.nl/nieuws/dit-is-het-nederlandse-jaarklimaat Won]</ref> !! verschil |- | jan || || || 1 || 17 || 11 || 2 || || || || || || || 5,0° || 6,2° || -1,2° || jan |- | feb || || || || 8 || 8 || 10 || 2 || || || || || || 8,6° || 7,2° || +1,4° || feb |- | mrt || || || || || 2 || 18 || 11 || || || || || || 13,3° || 10,4° || +2,9° || mrt |- | apr || || || || || || 9 || 18 || 3 || || || || || 16,4° || 14,8° || +1,6° || apr |- | mei || || || || || || 1 || 7 || 2 || || || || || ° || 18,4° || ° || mei |- | jun || || || || || || || || || || || || || ° || 21,2° || ° || jun |- | jul || || || || || || || || || || || || || ° || 23,0° || ° || jul |- | oes || || || || || || || || || || || || || ° || 22,8° || ° || oes |- | sep || || || || || || || || || || || || || ° || 19,5° || ° || sep |- | okt || || || || || || || || || || || || || ° || 14,9° || ° || okt |- | nov || || || || || || || || || || || || || ° || 10,0° || ° || nov |- | dec || || || || || || || || || || || || || ° || 6,7° || ° || dec |- ! tot. || || || || || || || || || || || || || ° || 14,6° || ° || tot. |} == Plaetjes == <gallery> Overzicht westgevel met ingangsportaal - Amsterdam - 20409010 - RCE.jpg|Vondelkerke -i---i- (32923985971).jpg|[[Patagonië]] Wikipedia-logo-v2-en.png|[[Wikipedia]] 25 jaer Geastrum corollinum 241850068.jpg|Aerdesterre (Geastrum corollinum) LocatieWesterschelde.png|[[Onte]] Cortina d'Ampezzo and mountains Col Druscie, Tofana di Mezzo, Nuvolau, Averau and the Cinque Torri (cropped).jpg|[[Cortina d'Ampezzo]] mie omhevieng Crane (Grus grus) calling).jpg|[[Kraenveugelachtegen|Kraenveugel]] Pygmy Hippopotamuses in Shoushan Zoo.jpg|[[Dwergnijlpaerd]]en "Physical Middle East" CIA World Factbook.png|[[Midden-Oôsten]] Moon on October 19, 2021 (IMG 7062) - Flickr - gjdonatiello.jpg|[[Maen (Aerde)|Maen]] Gemeiner Seestern.JPG|[[Gewone zeêster]] Vespa Munsiyari.jpg|Geelpoôtoôrnaer (Aziatische 'oôrnaer) Koningsdag Dokkum.jpg|Konienksdag in [[Dokkum]] Noordwijk - Coepelduyn 02.jpg|Dunen bie [[Noôrdwiek]] (Nationaol Park 'Ollandse Dunen) Lagenorhynchus albirostris 146341190 (cropped 2).jpg|[[Witsnuutdolfijn]] </Gallery> == Noôten == {{Reflist|1=4}} [[Categorie:Eenentwintegste eêuwe]] flnmjzcyepqlq2ohzdcfpu4rog88wip 178519 178518 2026-05-14T10:01:32Z Orpers 15791 /* meie */ 178519 wikitext text/x-wiki {{jaorboks}} '''{{PAGENAME}}''' is een [[jaer]]. == Hebeurtenisse == === jannewari === * [[1 jannewari]] - [[Flevoland]] bestaet 40 jaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596691-flevoland-jongste-provincie-van-nederland-bestaat-40-jaar NOS]</ref> * 1 jannewari - [[Bulharije]] gaet over op den [[euro]]. * 1 jannewari - Vee doôden (41) en gewonden (116) bie een cafébrand int [[Zwitserland|Zwitserse]] [[Crans-Montana]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2596707-circa-40-doden-en-115-gewonden-in-bar-zwitserland-een-van-de-ergste-tragedies-in-ons-land NOS]</ref> * 1 jannewari - Vondelkerke in [[Amsterdam]] deu brand bienae illemille verwoest.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596645-brand-verwoest-vondelkerk-in-amsterdam-huizen-ontruimd-vanwege-vonkenregen NOS]</ref> * 1 jannewari - Vee geweld tehen 'ulpeverleners en overlast tiedens den jaerwisselieng in [[Nederland]].<ref>[https://www.nu.nl/jaarwisseling/6381256/politie-verwoestende-impact-brandstichting-en-zwaar-vuurwerk-op-jaarwisseling.html NU]</ref> * 1-[[11 jannewari]] - [[Sneêuw]] in Nederland.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596814-waardoor-sneeuwt-het-nu-zo-veel-en-blijft-dat-nog-lang-doorgaan NOS]</ref> * [[3 jannewari]] - Luchtanvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] op [[Venezuela]], president [[Nicolás Maduro]] evange enome.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596844-trump-claimt-gevangenname-van-venezolaanse-president-maduro-en-bevestigt-aanvallen NOS]</ref> * 3 jannewari - Dertig mins'n vermoôrd bie anval op durp in [[Niheria|Niheriaonse]] deêlstaet Niher.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596962-dertig-doden-bij-aanval-van-gewapende-mannen-op-dorpje-nigeria NOS]</ref> * [[5 jannewari]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 2,3 in [[Herten (Nederland)|Herten]] in [[Nederlands Limburg]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597047-aardbeving-met-kracht-van-2-3-in-limburgse-herten NOS]</ref> * [[6 jannewari]] - Protesten tehen overeid in vee provincies in [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597224-protesten-in-meeste-provincies-in-iran NOS]</ref> * [[9 jannewari]] - [[Rusland]] gebruukt hypersonische raket bie anval op [[Lviv]] in [[Oekraïne]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597469-doden-bij-aanvallen-op-oekraine-rusland-zegt-hypersonische-raket-te-hebben-gebruikt NOS]</ref> * [[10 jannewari]] - Noôdtoestand in Zuudoôst-[[Australië]], veural in de deêlstaeten [[Victoria]] en [[New South Wales]], vanwehe zwaere bosbranden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2597615-noodtoestand-in-deel-australie-vanwege-natuurbranden NOS]</ref> * [[11 jannewari]] - Meêr toezicht op den leste trein op vrie- en zaeterdagavond van den [[Zeêuwse lijn]] richtieng [[Zeêland]] vanwehe overlast deu jongeren.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18112523/extra-toezicht-na-vechtpartijen-en-vernielingen-in-laatste-trein-naar-zeeland OZ]</ref> * [[12 jannewari]] - Groôte bosbranden int [[Arhentinië|Arhentijnse]] deêl van [[Patagonië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597858-bosbranden-teisteren-deel-zuiden-argentinie NOS]</ref> * 12 jannewari - [[Olifant]] doôdt in nehen daegen 20 mins'n in den deêlstaet [[Jharkand]] (Oôst-[[India]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2597893-jacht-in-india-op-olifant-die-20-mensen-doodde NOS]</ref> * [[14 jannewari]] - Kraone valt op trein in [[Thailand]] mie 32 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598083-kraan-valt-op-thaise-trein-zeker-30-doden NOS]</ref> * [[15 jannewari]] - [[Wikipedia]] bestaet 25 jaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598264-wikipedia-bestaat-25-jaar-maar-encyclopedie-voelt-druk-van-ai NOS]</ref> * 15 jannewari - Recordstand vò [[AEX]], breekt deu hrens van duuzend punten, veural veroôrzaekt deu [[IT]]-bedrieven.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598251-aex-doorbreekt-grens-van-1000-punten-tech-aandelen-grote-aanjager-op-beurs NOS]</ref> * [[16 jannewari]] - Overstroômiengen mie doôden in zuudelijk [[Afrika]] deu zwaere rehenval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598496-meer-dan-200-doden-door-overstromingen-zuidelijk-afrika NOS]</ref> * 16 jannewari - Natuur van den [[Onte]] deu jaerenlang bahern verwoest.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18127475/wetenschappers-decennialang-baggeren-heeft-westerscheldenatuur-verwoest OZ]</ref> * [[17 jannewari]] - [[Oceaon]]verdrag treedt in werkieng.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598513-oceaanverdrag-van-kracht-moet-30-procent-van-de-zee-beschermen NOS]</ref> * [[18 jannewari]] - Treinongeluk in Zuud-[[Spanje]] mie 45 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598790-dodental-treinongeluk-spanje-op-39-berging-verloopt-moeizaam NOS]</ref> * 18 jannewari - [[Senehal]] wint mie 1-0 tehen [[Marokko]] den [[Afrika]] Cup.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598768-marokko-moet-afrika-cup-aan-senegal-laten-na-gemiste-penalty-in-slotminuut NOS]</ref> * [[19 jannewari]] - Zeêr zeldzaeme spooke broead waer enome in [[Middelburg]], een aerdesterre mie den naem Geastrum welwitschii.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18131942/paddenstoelenexpert-henk-en-zijn-vrouw-willy-ontdekken-zeldzame-paddenstoel-in-tuincentrum-middelburg OZ]</ref> * [[20 jannewari]] - Zeven [[Twidde Kaemer]]leden van den [[PVV]] onger leidieng van [[Gidi Markuszower]] stapp'n uut den partie.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598974-opstand-tegen-wilders-zeven-pvv-ers-beginnen-eigen-fractie NOS]</ref> * [[23 jannewari]] - [[Zilver]] gaet deu recordpries van 100 dollar.<ref>[https://www.nu.nl/economie/6383633/zilver-breekt-voor-het-eerst-door-grens-van-100-dollar.html NU]</ref> * [[24 jannewari]] - 67 doôden deu brand in wienkelcentrum in den [[Pakistan|Pakistaonse]] stad [[Karachi]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2599286-dodental-brand-winkelcentrum-pakistan-loopt-op-oorzaak-mogelijk-kortsluiting NOS]</ref> * [[26 jannewari]] - [[Goud]] gaet deu recordpries van 5.000 dollar.<ref>[https://nos.nl/artikel/2599725-goudprijs-bereikt-recordhoogte-van-5000-dollar NOS]</ref> * 26 jannewari - Overstroômiengen in [[Mozambique]] deu 'evige rehenval en dammebreuken.<ref>[https://nos.nl/artikel/2599813-mozambique-getroffen-door-een-van-de-zwaarste-overstromingen-in-25-jaar NOS]</ref> * [[28 jannewari]] - [[Dollar]] op laegste peil sins den zeumer van [[2021]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2600027-dollar-krijgt-flinke-klap-en-blijft-dalen-goed-voor-de-export-maar-niet-zonder-risico-s NOS]</ref> * 28 jannewari - Meêr as 400 doôden deu gedeêltelijke instortieng van goudmien in Oôst-[[Konho-Kinshasa|Kongo]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2600346-mijn-in-congo-stort-in-meer-dan-200-doden NOS]</ref> * [[29 jannewari]] - [[ING]] behaelt een winst van 6 miljard euro over 2025.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600121-ing-boekte-in-2025-ruim-6-miljard-winst-wel-zorgen-over-aanhoudende-onzekerheid NOS]</ref> * 29 jannewari - Volgens een [[Israël]]ische militaire bron ist juust dat er ruum 71.000 Palestijn'n tiedens den oôrlog in den [[Gazastroôke]] binne gedoôd; 't Israëlische leher ontkent dit.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600196-israelisch-leger-erkent-ruim-71-000-palestijnen-gedood-bij-oorlog-in-gaza NOS]</ref><ref>[https://www.bbc.com/news/articles/cvgpd1x00exo BBC]</ref> * 29 jannewari - Tata Steel uut [[Iemuje]] krieg recordboete vò schaedelijke uutstoôt.<ref>[https://www.nu.nl/klimaat/6384257/tata-steel-krijgt-recordboete-van-85-miljoen-euro-vanwege-schadelijke-uitstoot.html NU]</ref> * 29 jannewari - Den [[Europeêse Unie]] zet den [[Iran|Iraonse]] Revolutionaire Garde op den terreurlieste.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/01/29/eu-zet-iraanse-revolutionaire-garde-op-terreurlijst/ VRT]</ref> * 29 jannewari - Kunstschilder [[Jo Dumon Tak]] is erg kwaed vanwehe lossnieë van z'n panorama over [[Walchren]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18162866/doeken-panorama-walcheren-kapotgesneden-wie-dit-heeft-gedaan-moet-zich-kapot-schamen OZ]</ref> * [[30 jannewari]] - Den economie van [[Nederland]] is in 2025 mie 1,9 percent gegroeid.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600248-nederlandse-economie-groeit-bijna-2-procent NOS]</ref> * [[31 jannewari]] - Lucinda Brand wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò wuven in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18168638/lucinda-brand-voert-volledig-nederlands-podium-aan-op-vrouwenwedstrijd-wk-veldrijden-in-hulst OZ]</ref> === feberwari === * [[1 feberwari]] - Mathieu van der Poel wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò venters in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18170500/historie-in-hulst-mathieu-van-der-poel-breekt-met-achtste-wereldtitel-stokoud-record OZ]</ref> * 1 feberwari - Bienae 200 doôden bie gevechten tussen strieders en 't [[Pakistan|Pakistaonse]] leher in [[Beloetsjistan]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2600506-bijna-200-doden-bij-gevechten-met-militanten-in-pakistaanse-provincie NOS]</ref> * [[3 feberwari]] - [[D66]]-leider [[Rob Jetten]] wor formateur.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600857-jetten-op-zoek-naar-ministers-coalitieakkoord-na-kritisch-debat-nog-overeind NOS]</ref> * [[4 feberwari]] - The World Factbook van den [[CIA]] stopt.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/04/cia-trekt-stekker-uit-het-world-factbook/ VRT]</ref> * [[5 feberwari]] - Noôdweêr in Noôrdwest-[[Marokko]], Zuud-[[Spanje]] en Zuud-[[Portuhal]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2601086-tienduizenden-marokkanen-geevacueerd-vanwege-noodweer-ook-problemen-in-spanje-en-portugal NOS]</ref> * 5 feberwari - 't Kernwaepenverdraeg tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Rusland]] eindigt vandaeg; den Amerikaonse president [[Donald Trump]] wil een nieuw kernwaepenverdrag, waerbie ok [[China]] wor betrokke.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/05/vs-rusland-new-start-trump/ VRT]</ref> * [[6 feberwari|6]]-[[22 feberwari]] - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren in [[Milaen]] en [[Cortina d'Ampezzo]] 'ehouwen.<ref>[https://nos.nl/sport/os-2026 NOS]</ref> * 6 feberwari - Weêkenlange groôte koersdaelieng van den [[bitcoin]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2601197-bitcoin-in-vrije-val-maar-een-duidelijke-oorzaak-is-er-niet NOS]</ref> * [[8 feberwari]] - Vier groôte Amerikaonse techbedrieven gaen vuufonderd miljard dollar investeren in o.a. datacenters.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601407-techgiganten-gaan-honderden-miljarden-investeren-in-onder-meer-datacenters NOS]</ref> * 8 feberwari - Hroeiende kerreken van migranten (in [[Rotterdam]] en [[Amsterdam]]) 'ebben onvoldoende 'uusvestieng.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601476-migrantenkerken-groeien-maar-vinden-steeds-moeilijker-onderdak NOS]</ref> * [[9 feberwari]] - Jutta Leerdam wint goud (olympisch record) en Femke Kok zilver op den duuzend meter schaetsen op de [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2601639-leerdam-schaatst-naar-olympisch-goud-op-1-000-meter-kok-verovert-zilver NOS]</ref> * [[10 feberwari]] - [[Philips]] maekt sins jaeren weêr winst.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601706-philips-boekt-na-jaren-weer-winst NOS]</ref> * [[11 feberwari]] - [[NAVO]] behint mie missie op [[noôrdpole]], Arctic Sentry.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601906-navo-lanceert-noordpoolmissie-arctic-sentry-en-hoopt-crisis-achter-zich-te-laten NOS]</ref> * 11 feberwari - Sins 't behin van de demonstraoties ende december binne d'r zeven duuzend mins'n gedoôd in [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/collectie/14010/artikel/2602024-mensenrechtenorganisatie-dodental-demonstraties-iran-opgelopen-tot-ruim-7000 NOS]</ref> * 11 feberwari - Orkaon in [[Madahaskar]], veural 'aevenstad [[Toamasina]] zwaer hetroffen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601928-20-doden-in-madagaskar-door-orkaan-gezani NOS]</ref> * [[12 feberwari]] - Noôdweêr in [[Zuidwest-Europa]], veural in Zuud-[[Frankriek]] en [[Catalonië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602249-doden-en-schade-door-noodweer-in-frankrijk-en-spanje NOS]</ref> * 12 feberwari - Akkoôrd over een nieuwe reherieng vò 't [[Brussels Hewest]] nae 613 daegen (record).<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/liveblog/brusselse-regering-legt-eed-af-in-parlement-boris-dillies-mr-~1764248864904/ VRT]</ref> * 12 feberwari - Telecomprovider Odido gehackt.<ref>[https://nos.nl/artikel/2602080-hack-bij-odido-gegevens-miljoenen-klanten-in-handen-van-criminelen NOS]</ref> * 12 feberwari - Toerisme in [[Zeêland]] is in 2025 edaeld, d'r is te weinig te doen en tis te diere.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18194360/toerismesector-slaat-alarm-over-dalende-overnachtingen-te-weinig-te-doen-en-te-duur OZ]</ref> * [[14 feberwari]] - Kritiek op dichtmaeken van gasputt'n in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602361-tno-niet-alle-gasputten-groningen-dichtmetselen-acuut-tekort-denkbaar NOS]</ref> * 14 feberwari - Hroôte betoôgieng tehen 't [[Iran|Iraonse]] regime bie den jaerlijkse veiligeidsconferentie in [[München]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602440-honderdduizenden-mensen-demonstreren-in-munchen-tegen-iraans-regime NOS]</ref> * [[15 feberwari]] - Den [[Israël]]ische reherieng gaet meêr controle uutoefenen over den [[Westoever]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602634-israel-breidt-controle-over-bezette-westelijke-jordaanoever-verder-uit NOS]</ref> * 15 feberwari - [[Oekraïne]] valt mie drones olieinstallaoties an in den [[Rusland|Russische]] 'aevenstad [[Taman]] an den [[Zwarte Zeê]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602548-grote-branden-in-russische-haven-aan-zwarte-zee-na-oekraiense-aanval NOS]</ref> * [[18 feberwari]] - Record an antal daegen rehen in [[Frankriek]], daerdeur overstroômiengen in (zuud)westen vant land.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603045-al-35-dagen-dagen-neerslag-in-frankrijk-langste-regenreeks-ooit-gemeten NOS]</ref> * [[19 feberwari]] - Tienduuzenden [[Kraenveugelachtegen|kraenveugels]] in [[West-Europa]] en [[Duutsland]] doôd deu veugelhriep.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603103-tienduizenden-kraanvogels-dood-door-vogelgriepvirus NOS]</ref> * 19 feberwari - Vee [[lawine]]s mie vee doôden in de [[Alpen]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2603167-veel-lawines-in-de-alpen-12-tot-15-minuten-om-te-overleven NOS]</ref> * [[20 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in Oôst-[[Libanon]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2603375-zeker-twaalf-doden-bij-israelische-luchtaanvallen-in-oosten-van-libanon NOS]</ref> * [[22 feberwari]] - 't [[Mexico|Mexicaonse]] leher doôdt den leider vant Jaliscokartel, een beruchte drugsbende.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603611-leider-berucht-mexicaans-jaliscokartel-gedood-door-leger NOS]</ref> * 22 feberwari - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren 'ewonne deu [[Noorwegen]], twidde wor de [[Vereênigde Staeten]], dorde wor [[Nederland]] (record 'oôgste plekke).<ref>[https://nos.nl/artikel/2603559-nederland-eindigt-als-derde-op-olympische-medaillespiegel-hoogste-klassering-ooit NOS]</ref> * [[23 feberwari]] - 't [[Kabinet-Jetten]] treedt an.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603685-kabinet-jetten-officieel-beedigd-en-kan-aan-de-slag NOS]</ref> * 23 feberwari - Den Zeêuw [[Jo-Annes de Bat]] (voormaelig gedeputeêrde van Zeêland) wor staetssecretaoris int kabinet-Jetten.<ref>[https://archive.is/WYckN PZC]</ref> * 23 feberwari - Zeldzaeme [[dwergnijlpaerd]]en waerenomen in [[Ivoôrkust]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2603748-unieke-beelden-van-dwergnijlpaard-we-hadden-alleen-een-glimp-verwacht NOS]</ref> * [[26 feberwari]] - Winst van 120 miljard dollar vò Amerikaonse chipbedrief Nvidia.<ref>[https://nos.nl/artikel/2604114-chipmaker-nvidia-maakt-ruim-100-miljard-euro-winst-door-investeringen-in-ai NOS]</ref> * [[27 feberwari]] - Paramount neemt vò 110 miljard dollar Warner Bros. over.<ref>[https://nos.nl/artikel/2604304-paramount-sluit-overnamedeal-van-110-miljard-dollar-met-warner-bros NOS]</ref> * 27 feberwari - Luchtanvall'n van [[Pakistan]] op steê in [[Afghanistan]] (o.a. [[Kaboel]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2604165-pakistan-voert-luchtaanvallen-uit-op-kabul-minister-spreekt-van-openlijke-oorlog NOS]</ref> * [[28 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] en de [[Vereênigde Staeten]] op [[Iran]] (o.a. [[Teheran]]), doel is een machtswisselieng int land. Den Iraonse leider Ali Khamenei komt daerbie om. Iran slaet terug mie luchtanvall'n op [[Israël]] en veural opt Amerikaonse leher in [[Jordaonië]], [[Syrië]] en de [[Holfstaeten]]. Iran sluut den [[Straet van Hormoez]] of, wat gevolgen kan 'ebben vò den oliepries.<ref>[https://nos.nl/artikel/2604370-aanvallen-over-en-weer-in-het-midden-oosten-dit-is-wat-we-nu-weten NOS]</ref><ref>[https://nos.nl/artikel/2604437-escalatie-in-de-golf-iraanse-raketten-dwingen-regio-tot-keuze NOS]</ref><ref>[https://nos.nl/artikel/2604456-iraanse-leider-khamenei-gedood-bij-amerikaanse-en-israelische-luchtaanvallen NOS]</ref> === maerte === * [[2 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Hezbollah]] op [[Israël]], Israël antwoordt mie luchtanvall'n op Hezollah in [[Libanon]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2604618-doden-in-libanon-door-aanvallen-tussen-israel-en-hezbollah NOS]</ref> * [[4 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Iran]] op [[Koerden|Koerdische]] milities int noôrden van [[Irak]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605017-iran-zegt-koerden-in-noordwesten-aan-te-vallen-raketaanval-op-hoofdkwartier-in-irak NOS]</ref> * [[7 maerte]] - 'Evige rehenval in [[Kenia]], 'oôdstad [[Nairobi]] in de problemen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2605300-23-doden-na-hevige-regenval-nairobi-in-kenia-dodental-kan-nog-oplopen NOS]</ref> * [[8 maerte]] - Mojtaba Khamenei volgt um z'n vaor Ali Khamenei op as 'oôgste leider van [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605626-irans-nieuwe-leider-mojtaba-khamenei-is-hardliner-die-niets-van-westen-moet-hebben NOS]</ref> * [[9 maerte]] - Priezen van olie en gas zeer 'oôg deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605622-energieprijzen-door-het-dak-nu-eind-aan-iran-oorlog-niet-in-zicht-is NOS]</ref> * [[10 maerte]] - 't Hebruuk van den telefoon bestaet 150 jaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2605723-150-jaar-telefonie-bellen-blijft-maar-de-manier-waarop-verandert NOS]</ref> * 10 maerte - Chipbedrief ASML uut [[Veldoven]] gaet uutbreien nae [[Eindoven]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605842-asml-mag-uitbreiden-tweede-vestiging-met-20-000-medewerkers NOS]</ref> * [[13 maerte]] - 't Antal geloôvigen is in Nederland in 2025 edaeld nae 42%, alleêne in den provincie [[Limburg (Nederland)|Limburg]] is den meêrdereid geloôvig. In [[Zeêland]] is bienae den 'elft geloôvig en binne de meêste [[protestant]]en per provincie.<ref>[https://www.nu.nl/binnenland/6388998/alleen-in-limburg-rekent-meerderheid-zich-nog-tot-een-geloof.html NU]</ref> * 13 maerte - Luchtanvall'n van de Vereênigde Staeten op militaire installaoties opt vò den [[Iran|Iraonse]] olieuutvoer zeêr belangrieke eilandje Kharg in den [[Perzische Holf]].<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/03/13/iran-eilanden-perzische-golf/ VRT]</ref> * 13 maerte - Den [[SGP]] in [[Vlissienge]] ei van alle plaetselijke partieën de meêste wuven op den liest vò de gemeênteraedsverkieziengen, ok is meêr as den 'elft van de kandidaoten een wuuf. Liestetrekker is vanover 't eêste vrouwelijke SGP-raedslid [[Lilian Janse-van der Weele]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18285927/opvallend-sgp-heeft-in-vlissingen-de-meeste-vrouwen-op-de-lijst OZ]</ref> * [[14 maerte]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 3,0 bie [[Eleveld]]-[[Geelbroek]] in [[Drenthe]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2606245-aardbeving-van-3-0-bij-eleveld-in-drenthe-deze-was-goed-te-voelen NOS]</ref> * [[15 maerte]] - Den ofnaeme van den leêfbaereid in den gemeênte [[Ter Veere (gemeênte)|Ter Veere]] deu den hroei vant toerisme is een belangriek ongerwerp bie de kommende gemeênteraedsverkieziengen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606391-toerisme-twistpunt-bij-gemeenteraadsverkiezingen-in-het-zeeuwse-veere NOS]</ref> * [[16 maerte]] - 23 doôden bie bomanslagen in den stad [[Maiduguri]] in Noôrdoôst-[[Niheria]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2606654-doden-en-gewonden-bij-bomaanslagen-in-nigeriaanse-miljoenenstad-maiduguri NOS]</ref> * 16 maerte - Vee doôden in een ziekenuus in [[Kaboel]] deu [[Pakistan|Pakistaonse]] luchtanval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606635-mogelijk-honderden-doden-bij-pakistaanse-aanval-op-ziekenhuis-in-kabul NOS]</ref> * [[17 maerte]] - [[Marokko]] toch winnaer van den Afrika Cup.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606743-marokko-toch-winnaar-afrika-cup-senegal-raakt-titel-kwijt NOS]</ref> * 17 maerte - [[Israël]] doôdt den [[Iran|Iraonse]] veiligeidschef en den leider van den paramilitaire Basij.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606673-israelisch-leger-twee-hoge-iraniers-gedood-onder-wie-kopstuk-larijani NOS]</ref> * [[18 maerte]] - [[Nederlandse gemeênte|Gemeênteraedsverkieziengen in Nederland]]: den opkomst is 54%, meêste zeêtels nae plaetselijke partieën.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606889-lokale-partijen-zetten-opmars-door-opkomst-hoger-dan-in-2022 NOS]</ref> * 18 maerte - [[Israël]] bombardeêrt in [[Iran]] 't hroôtste gasveld ter waereld, as vergeldieng bombardeêrt Iran een gasveld in [[Qatar]] mie as hevolg een vaddere stiegieng van de olie- en gaspriezen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606878-aanvallen-op-gasinstallaties-iran-en-qatar-wordt-meer-een-energie-oorlog NOS]</ref> * [[19 maerte]] - Volgens den Israëlische premier [[Benjamin Netanyahu]] kan [[Iran]] deu de anvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] en [[Israël]] hin [[uranium]] meêr verrieken en hin ballistische rakett'n meêr maeken.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607003-netanyahu-iran-niet-langer-in-staat-om-uranium-te-verrijken NOS]</ref> * 19 maerte - Vee sneêuw op de [[Cenarische Eilan'n]].<ref>[https://www.nu.nl/325003/video/hevige-sneeuwval-transformeert-tenerife-tot-sneeuwparadijs.html NU]</ref> * [[20 maerte]] - Overstroômiengen in [[Hawaii]] deu 'evige rehenval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607173-overstromingen-op-hawai-duizenden-mensen-geevacueerd NOS]</ref> * [[21 maerte]] - Extreme warmte int zuudwessen van de [[Vereênigde Staeten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2607313-recordhitte-in-zuidwesten-vs-met-temperaturen-van-boven-40-graden NOS]</ref> * [[23 maerte]] - Volgens den Weareld Meteorologische Organisaotie (WMO) sloeg den [[aerde]] in 2025 meêr warmte op as vroeher.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607472-meteorologen-aarde-houdt-meer-warmte-vast-dan-ooit-gevolgen-nog-eeuwen-voelbaar NOS]</ref> * [[24 maerte]] - Den [[NASA]] wil een baosis op den [[maen (Aerde)|maen]] gaen bouwen waer vanof 2032 kan worren geweund.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607705-nasa-wil-begin-jaren-30-een-basis-op-de-maan-bouwen-en-cancelt-ruimtestation NOS]</ref> * [[26 maerte]] - Den naem van den combinaotie [[GL]]-[[PvdA]] wor Progressief Nederland (PRO).<ref>[https://nos.nl/artikel/2607948-nieuwe-naam-groenlinks-pvda-bekend-progressief-nederland-kortweg-pro NOS]</ref> * 26 maerte - Den [[Nederland]]se staet had in 2025 een tekort van 19 miljard euro oftewel 1,6% vant bbp en den staetsschuld steeg nae 524 miljard euro oftewel 44,4% vant bbp.<ref>[https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/13/inkomsten-uitgaven-en-schuld-van-de-overheid-boven-de-500-miljard-euro CBS]</ref> * [[28 maerte]] - Hroôte betoôgieng tehen 't beleid van president [[Donald Trump]] in alle [[Vereênigde Staeten|Amerikaonse]] staeten.<ref>[https://nos.nl/artikel/2608235-in-alle-amerikaanse-staten-protest-tegen-president-trump NOS]</ref> * [[30 maerte]] - 't [[Israël]]ische parlement den [[Knesset]] stemt voo den doôdstraf voo moôrden deu ([[Palestina|Palestijns]]) terrorisme.<ref>[https://nos.nl/artikel/2608452-parlement-israel-stemt-voor-omstreden-doodstrafwet NOS]</ref> === april === * [[1 april]] - Vee dode zeêsterr'n angespoeld opt strange van [[Ouwdurp]].<ref>[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2174968/honderden-dode-zeesterren-aangespoeld-op-het-strand-van-ouddorp RM]</ref> * [[4 april]] - Zwaere rehenval leidt toet overstroômiengen, aerdverschuviengen en onweêr in [[Afghanistan]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2609051-tientallen-doden-in-afghanistan-door-overstromingen-en-aardverschuivingen NOS]</ref> * [[6 april]] - 't 'Oôd van den inlichtiengendienst van den Islamitische Revolutionaire Garde ([[Iran]]) wor deu [[Israël]]ische luchtanvall'n gedoôd.<ref>[https://www.nrc.nl/nieuws/2026/04/06/hoofd-iraanse-inlichtingendienst-revolutionaire-garde-gedood-a4924821#photo=MTM3MD NRC]</ref> * [[8 april]] - Waepenstilstand van twi weêken tussen [[Iran]] en [[Israël]]-[[Vereênigde Staeten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2609553-vs-en-iran-akkoord-over-staakt-het-vuren-van-2-weken-straat-hormuz-gaat-weer-open NOS]</ref> * 8 april - Zwaerste anval van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in [[Libanon]] mie 254 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2609643-zwaarste-israelische-aanvallen-op-libanon-met-254-doden-iran-sluit-straat-van-hormuz NOS]</ref> * [[9 april]] - 't Antal [[wolf|wolv'n]] in [[Nederland]] is in 2025 mie 30 toet 131 'estege.<ref>[https://nos.nl/artikel/2609783-weer-meer-wolven-in-nederland-in-totaal-veertien-roedels-geteld NOS]</ref> * [[10 april]] - Zelfriejende waegens van Tesla meugen as eêste in Europa in Nederland gaen riejen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2609960-zelfrijdende-tesla-s-mogen-de-weg-op-in-nederland-eerste-land-in-europa NOS]</ref> * [[12 april]] - In de [[Honharije|Honhaorse]] verkieziengen verslaet den partie Tisza van oppositieleider Péter Magyar den partie Fidesz van premier [[Viktor Orbán]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2610212-hongaarse-oppositieleider-magyar-wint-verkiezingen-orban-erkent-nederlaag NOS]</ref> * [[13 april]] - De [[Vereênigde Staeten]] gaen as hevolg vant mislukk'n van de ongerandeliengen mie [[Iran]] den [[Straet van Hormuz]] blokkeren om den (beperkte) ofsluutieng deu Iran te stoppen.<ref>[https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6392342/vs-kondigt-eigen-blokkade-straat-van-hormuz-aan-om-iran-te-dwarsbomen.html NU]</ref> * 13 april - Dode [[potvis]] gestrand tussen [[Renisse]] en Nieuw-[[Aemstie]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18372720/dode-potvis-drijft-weg-en-spoelt-aan-op-het-strand OZ]</ref> * [[16 april]] - President [[Volodymyr Zelensky]] van [[Oekraïne]] krieg in [[Middelburg]] den [[Four Freedoms Award]] (Freedom Medal).<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18378525/zelensky-komt-naar-middelburg-voor-uitreiking-four-freedoms-awards-ook-koning-en-premier-aanwezig OZ]</ref> * [[17 april]] - Waepenstilstand van tien daegen tussen [[Libanon]] en [[Israël]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2610766-staakt-het-vuren-ingegaan-in-libanon-nodig-om-vrede-te-bereiken NOS]</ref> * 17 april - Aziatische 'oôrnaer 'iet veurtaen geelpoôtoôrnaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2610813-naam-aziatische-hoornaar-was-verwarrend-vanaf-nu-geelpoothoornaar NOS]</ref> * 17 april - [[Groep-Markuszower]] richt een nieuwe partie op: [[Den Nederlandse Alliantie]] (DNA).<ref>[https://www.nu.nl/politiek/6393239/groep-markuszower-begint-nieuwe-partij-dna-rita-verdonk-sluit-zich-aan.html NU]</ref> * [[20 april]] - Den blokkade van den [[Straet van Hormuz]] leidt toet tekort an kunstmest waordeu voedselpriezen stiegen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611260-oorlog-in-midden-oosten-brengt-voedselzekerheid-in-delen-van-wereld-in-gevaar NOS]</ref> * 20 april - Noôdtoestand in den 'oôdstad van [[Nieuw-Zeêland]] [[Wellington]] en omhevieng deu record vee rehen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611288-nieuw-zeeland-roept-noodtoestand-uit-in-hoofdstad-na-recordhoeveelheid-regen NOS]</ref> * [[21 april]] - [[Eêste Kaemer]] stemt tehen den asielnoôdmaetregelenwet en vò invoerieng vant twistatusstelsel.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611464-partijen-teleurgesteld-over-sneuvelen-asielwet-een-blamage-en-diep-triest NOS]</ref> * 21 april - Stroômnet in den provincie [[Utrecht (provincie)|Utrecht]] vol.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611482-stroomnet-utrecht-nu-echt-vol-helemaal-geen-nieuwe-of-zwaardere-aansluitingen-meer NOS]</ref> * [[23 april]] - Dreigieng van tekort an drienkwaeter in Nederland.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611728-vitens-waarschuwt-voor-tekort-aan-drinkwater NOS]</ref> * 23 april - Inlichtiengendienst AIVD waerschuwt vò [[Rusland]], [[China]] en jihadistisch terrorisme van [[Islamitische Staete]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2611683-rusland-china-terroristen-aivd-zag-in-80-jaar-niet-meer-dreiging-dan-nu NOS]</ref> * [[25 april]] - Net zo as in 2025 vanover een zeêr droôge lente.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611897-opnieuw-droog-voorjaar-terwijl-bodem-nog-niet-is-hersteld-van-droog-2025 NOS]</ref> * [[26 april]] - Den marathon wor vò den eêste mael onger den twi uur gelope.<ref>[https://nos.nl/artikel/2612045-onder-de-magische-grens-van-twee-uur-sawe-loopt-wereldrecord-marathon-in-londen NOS]</ref> * [[27 april]] - Konienksdag: konienk [[Wullem-Alexander der Nederlan'n|Wullem-Alexander]] mie z'n wuuf koniengin [[Máxima der Nederlan'n|Máxima]] plus ulder drie dochters bezoeke [[Dokkum]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612191-koninklijke-familie-voltooit-bezoek-aan-dokkum-tige-tank NOS]</ref> * [[28 april]] - Nieuw nationaol park in Nederland: 'Ollandse Dunen in den provincie [[Zuud-'Olland]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612269-nederland-heeft-een-nieuw-nationaal-park-hollandse-duinen NOS]</ref> * [[29 april]] - Hroôte brand opt militair oefenterrein bie [['t Harde]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612394-grote-brand-op-militair-oefenterrein-t-harde-nl-alert-in-meerdere-provincies NOS]</ref> * 29 april - Oliepries 't 'oôgst sins 2022 deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612423-olieprijs-stijgt-naar-hoogste-niveau-in-vier-jaar NOS]</ref> * [[30 april]] - Toearegs en jihadisten vechten saemen tehen 't militaire regime in [[Mali]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612498-rebellengroepen-bundelen-krachten-om-junta-in-mali-omver-te-werpen NOS]</ref> === meie === * [[1 meie]] - De [[Vereênigde Araobische Emiraoten]] stappen uut den [[OPEC]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612297-verenigde-arabische-emiraten-stappen-uit-oliekartel-opec NOS]</ref> * [[3 meie]] - (Nederlandse) doôden deu hantavirus op cruiseschip.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/05/03/2-doden-gelinkt-aan-acuut-respiratoir-syndroom-op-cruiseschip-in/ VRT]</ref> * 3 meie - Levende [[witsnuutdolfijn]] anhespoeld bie [[Egmond an Zeê]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612991-witsnuitdolfijn-levend-aangespoeld-op-strand-egmond-aan-zee NOS]</ref> * [[4 meie]] - 26 doôden deu ontploffieng in een vierwerkfabriek in den [[China|Chinese]] stad Liuyang ([[Hunan]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2613165-zeker-26-doden-en-tientallen-gewonden-bij-explosie-in-chinese-vuurwerkfabriek NOS]</ref> * [[7 meie]] - Rechter geêft hemeênte [[Goereê-Overflakkeê]] geliek mie sluutieng op zoondag van supermart in [[Ouwdurp]] om [[calvinisme|geloôfsredenen]].<ref>[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2191777/supermarkt-moet-geloof-respecteren-en-mag-definitief-niet-open-op-zondag RM]</ref> * [[12 meie]] - Vanwehe deêlname van [[Israël]] ant Eurovisiesongfestival in [[Wenen]] doen [[Ierland (land)|Ierland]], [[Iesland]], [[Nederland]], [[Slovenië]] en [[Spanje]] niet meê.<ref>[https://nos.nl/artikel/2614055-eurovisie-songfestival-van-start-met-israel-maar-zonder-nederland NOS]</ref> * 12 meie - Brandstichtieng bie noôdopvang vò asielzoekers in [[Loôsdrecht]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614145-schandalig-en-totaal-onacceptabel-bestuurders-kwaad-over-geweld-loosdrecht NOS]</ref> * 12 meie - Uutzonderlijk laete sneêuwval in de [[Alpen]].<ref>[https://www.nu.nl/buitenland/6395570/opvallend-late-sneeuwval-in-de-alpen-in-bijna-20-jaar-niet-voorgekomen.html NU]</ref> * [[13 meie]] - Windoôs in [[Eersel]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614282-schade-aan-daken-auto-s-en-bomen-in-eersel-door-windhoos NOS]</ref> * 13 meie - Driemael meêr [[terp]]en as 'edacht in [[Nederland]].<ref>[https://nos.nl/video/2614260-nederland-nog-meer-terpenland-drie-keer-zo-veel-terpen-als-gedacht NOS]</ref> == Kommende hebeurtenisse == * [[11 juni]]-[[19 juli]] - Waereldkampioenschap [[voebal]] vò mannelijke lan'nteams (FIFA World Cup 26) in [[Canada]], [[Mexico]] en de [[Vereênigde Staeten]]. * [[1 juli]] - Vanof noe is vierwerk verboden in [[Nederland]]. * [[4 juli]] - De [[Vereênigde Staeten]] bestaen 250 jaer. == Hesturve == * [[13 jannewari]] - [[Jaap Sala]] (76), Nederlands politicus (burhemeêster [[Sluus (gemeênte)|Sluus]]) * [[16 jannewari]] - [[Willem Jan op 't Hof]] (78), Nederlands predikant en theoloôg * [[26 jannewari]] - [[Arie van den Brand]] (74), Nederlands landbouwkundige, boer en politicus * [[7 feberwari]] - [[Bert Broekhuis]] (82), Nederlands politicus (raedslid [[Tole (gemeênte)|Tole]]) * [[11 feberwari]] - [[Cees Nooteboom]] (92), Nederlands schriever en dichter * [[6 maerte]] - [[Hans Wagner]] (62), Duuts-Nederlands politicus * [[12 maerte]] - [[Wouter van Beijnum]] (79), Nederlands architect * [[30 maerte]] - [[Huub van der Meer]] (82), Nederlands politicus (burhemeêster [[Oôstflakkeê]]) == Temperaturen == {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=19 | antal maelen maximum temperatuur in [[De Bilt]].<ref>[https://weerstatistieken.nl/de-bilt/2026/januari Wst]</ref> |- ! rowspan=2 | maend !! colspan=15 | maximum temperaturen °C !! rowspan=2 | maend |- ! -10--14 !! -5--9 !! 0--4 !! 0-+4 !! 5-9 !! 10-14 !! 15-19 !! 20-24 !! 25-29 !! 30-34 !! 35-39 !! 40-44 !! gemid. !! 'uudig gemid. <ref>[https://web.archive.org/web/20240114062700/https://www.weeronline.nl/nieuws/dit-is-het-nederlandse-jaarklimaat Won]</ref> !! verschil |- | jan || || || 1 || 17 || 11 || 2 || || || || || || || 5,0° || 6,2° || -1,2° || jan |- | feb || || || || 8 || 8 || 10 || 2 || || || || || || 8,6° || 7,2° || +1,4° || feb |- | mrt || || || || || 2 || 18 || 11 || || || || || || 13,3° || 10,4° || +2,9° || mrt |- | apr || || || || || || 9 || 18 || 3 || || || || || 16,4° || 14,8° || +1,6° || apr |- | mei || || || || || || 1 || 7 || 2 || || || || || ° || 18,4° || ° || mei |- | jun || || || || || || || || || || || || || ° || 21,2° || ° || jun |- | jul || || || || || || || || || || || || || ° || 23,0° || ° || jul |- | oes || || || || || || || || || || || || || ° || 22,8° || ° || oes |- | sep || || || || || || || || || || || || || ° || 19,5° || ° || sep |- | okt || || || || || || || || || || || || || ° || 14,9° || ° || okt |- | nov || || || || || || || || || || || || || ° || 10,0° || ° || nov |- | dec || || || || || || || || || || || || || ° || 6,7° || ° || dec |- ! tot. || || || || || || || || || || || || || ° || 14,6° || ° || tot. |} == Plaetjes == <gallery> Overzicht westgevel met ingangsportaal - Amsterdam - 20409010 - RCE.jpg|Vondelkerke -i---i- (32923985971).jpg|[[Patagonië]] Wikipedia-logo-v2-en.png|[[Wikipedia]] 25 jaer Geastrum corollinum 241850068.jpg|Aerdesterre (Geastrum corollinum) LocatieWesterschelde.png|[[Onte]] Cortina d'Ampezzo and mountains Col Druscie, Tofana di Mezzo, Nuvolau, Averau and the Cinque Torri (cropped).jpg|[[Cortina d'Ampezzo]] mie omhevieng Crane (Grus grus) calling).jpg|[[Kraenveugelachtegen|Kraenveugel]] Pygmy Hippopotamuses in Shoushan Zoo.jpg|[[Dwergnijlpaerd]]en "Physical Middle East" CIA World Factbook.png|[[Midden-Oôsten]] Moon on October 19, 2021 (IMG 7062) - Flickr - gjdonatiello.jpg|[[Maen (Aerde)|Maen]] Gemeiner Seestern.JPG|[[Gewone zeêster]] Vespa Munsiyari.jpg|Geelpoôtoôrnaer (Aziatische 'oôrnaer) Koningsdag Dokkum.jpg|Konienksdag in [[Dokkum]] Noordwijk - Coepelduyn 02.jpg|Dunen bie [[Noôrdwiek]] (Nationaol Park 'Ollandse Dunen) Lagenorhynchus albirostris 146341190 (cropped 2).jpg|[[Witsnuutdolfijn]] </Gallery> == Noôten == {{Reflist|1=4}} [[Categorie:Eenentwintegste eêuwe]] 7f32f3n64tyy2fsqyd52kbfq8xn7p13 0 11269 178371 177073 2026-05-13T12:42:50Z Orpers 15791 178371 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Natalia Oreiro at 2017 MIFF.jpg|thumb|Natalia Oreiro, 2017]] '''Natalia Oreiro''' ([[Montevideo]], 19 meie [[1977]]) is een zangeres uut [[Uruguay]]. == Albums == * Natalia Oreiro (1998) * Tu veneno (2000) * Turmalina (2002) * Gilda, no me arrepiento de este amor (2015) == Lienks nae buten == * [https://www.discogs.com/artist/202821-Natalia-Oreiro Discogs] * [http://www.nataliaoreiri.com/ nataliaoreiro.com] {{DEFAULTSORT:Oreiro, Natalia}} [[Categorie:Uruguayaon]] [[Categorie:Zanger]] rtvnn3661d5cxf5dc3euc7q35gf1m3q 178373 178371 2026-05-13T12:49:21Z Orpers 15791 178373 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Natalia Oreiro at 2017 MIFF.jpg|thumb|Natalia Oreiro, 2017]] '''Natalia Oreiro''' ([[Montevideo]], 19 meie [[1977]]) is een zangeres uut [[Uruguay]]. Op [[30 juli]] [[1930]] wier in [[Montevideo]] den finaole 'espeêld van de eêste waereldkampioenschappen [[voebal]]. Gastland [[Uruguay]] versloeg [[Arhentinië]] mie 4-2. == Albums == * Natalia Oreiro (1998) * Tu veneno (2000) * Turmalina (2002) * Gilda, no me arrepiento de este amor (2015) == Lienks nae buten == * [https://www.discogs.com/artist/202821-Natalia-Oreiro Discogs] * [http://www.nataliaoreiri.com/ nataliaoreiro.com] {{DEFAULTSORT:Oreiro, Natalia}} [[Categorie:Uruguayaon]] [[Categorie:Zanger]] 718cwkfh3938q5et8a1dce3bsuyumsx 178374 178373 2026-05-13T12:50:31Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178374 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Natalia Oreiro at 2017 MIFF.jpg|thumb|Natalia Oreiro, 2017]] '''Natalia Oreiro''' ([[Montevideo]], 19 meie [[1977]]) is een zangeres uut [[Uruguay]]. Op [[30 juli]] [[1930]] wier in [[Montevideo]] den finaole 'espeêld van de eêste waereldkampioenschappen [[voebal]]. Gastland [[Uruguay]] versloeg [[Arhentinië]] mie 4-2. == Albums == * Natalia Oreiro (1998) * Tu veneno (2000) * Turmalina (2002) * Gilda, no me arrepiento de este amor (2015) == Lienks nae buten == * [https://www.discogs.com/artist/202821-Natalia-Oreiro Discogs] {{DEFAULTSORT:Oreiro, Natalia}} [[Categorie:Uruguayaon]] [[Categorie:Zanger]] tst05x6i1d15mglbjcsgy9qlepzxaoe 178375 178374 2026-05-13T12:52:33Z Orpers 15791 178375 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Natalia Oreiro Premios Platino 2023 02.jpg|kaderloos|rechts]] '''Natalia Oreiro''' ([[Montevideo]], 19 meie [[1977]]) is een zangeres uut [[Uruguay]]. Op [[30 juli]] [[1930]] wier in [[Montevideo]] den finaole 'espeêld van de eêste waereldkampioenschappen [[voebal]]. Gastland [[Uruguay]] versloeg [[Arhentinië]] mie 4-2. == Albums == * Natalia Oreiro (1998) * Tu veneno (2000) * Turmalina (2002) * Gilda, no me arrepiento de este amor (2015) == Lienks nae buten == * [https://www.discogs.com/artist/202821-Natalia-Oreiro Discogs] {{DEFAULTSORT:Oreiro, Natalia}} [[Categorie:Uruguayaon]] [[Categorie:Zanger]] sx49qgb0oojdi6sev2annnvk39i5k2i 178376 178375 2026-05-13T12:52:59Z Orpers 15791 178376 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Natalia Oreiro Premios Platino 2023 02.jpg|kaderloos|rechts]] '''Natalia Oreiro''' ([[Montevideo]], 19 meie [[1977]]) is een zangeres uut [[Uruguay]]. == Albums == * Natalia Oreiro (1998) * Tu veneno (2000) * Turmalina (2002) * Gilda, no me arrepiento de este amor (2015) == Lienks nae buten == * [https://www.discogs.com/artist/202821-Natalia-Oreiro Discogs] {{DEFAULTSORT:Oreiro, Natalia}} [[Categorie:Uruguayaon]] [[Categorie:Zanger]] ec8qlpjvur7gjf1ypk8vswvpdwydnsh 178381 178376 2026-05-13T13:00:43Z Orpers 15791 178381 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Natalia Oreiro Premios Platino 2023 02.jpg|kaderloos|rechts]] '''Natalia Oreiro''' ([[Montevideo]], 19 meie [[1977]]) is een [[Uruguay|Uruguayaonse]] zangeres, actrice, model tillevisiepresentatrice en modeontwerpster. == Albums == * Natalia Oreiro (1998) * Tu veneno (2000) * Turmalina (2002) * Gilda, no me arrepiento de este amor (2015) == Lienks nae buten == * [https://www.discogs.com/artist/202821-Natalia-Oreiro Discogs] {{DEFAULTSORT:Oreiro, Natalia}} [[Categorie:Uruguayaon]] [[Categorie:Acteur]] [[Categorie:Model]] [[Categorie:Presentator]] [[Categorie:Zanger]] b15gku2nlotlyww4iidfs0lfpqkbihb 178382 178381 2026-05-13T13:13:17Z Orpers 15791 178382 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Natalia Oreiro Premios Platino 2023 02.jpg|kaderloos|rechts]] '''Natalia Oreiro''' ([[Montevideo]], 19 meie [[1977]]) is een [[Uruguay|Uruguayaonse]] zangeres, actrice, model tillevisiepresentatrice en modeontwerpster. Sins 2021 is zie ok [[Rusland|Russisch]] staetsburger. == Albums == * Natalia Oreiro (1998) * Tu veneno (2000) * Turmalina (2002) * Gilda, no me arrepiento de este amor (2015) == Lienks nae buten == * [https://www.discogs.com/artist/202821-Natalia-Oreiro Discogs] {{DEFAULTSORT:Oreiro, Natalia}} [[Categorie:Rus]] [[Categorie:Uruguayaon]] [[Categorie:Acteur]] [[Categorie:Model]] [[Categorie:Presentator]] [[Categorie:Zanger]] lcjqyue90sokq9agxcafu0r9b6p041a 178384 178382 2026-05-13T13:16:05Z Orpers 15791 178384 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Natalia Oreiro Premios Platino 2023 02.jpg|kaderloos|rechts]] '''Natalia Oreiro''' ([[Montevideo]], 19 meie [[1977]]) is een [[Uruguay|Uruguayaonse]] zangeres, actrice, model, tillevisiepresentatrice en modeontwerpster. Sins 2021 is zie ok [[Rusland|Russisch]] staetsburger. == Albums == * Natalia Oreiro (1998) * Tu veneno (2000) * Turmalina (2002) * Gilda, no me arrepiento de este amor (2015) == Lienks nae buten == * [https://www.discogs.com/artist/202821-Natalia-Oreiro Discogs] {{DEFAULTSORT:Oreiro, Natalia}} [[Categorie:Rus]] [[Categorie:Uruguayaon]] [[Categorie:Acteur]] [[Categorie:Model]] [[Categorie:Presentator]] [[Categorie:Zanger]] oxjcbumm4gq9a2qtutx8vo0a8831ahv 178385 178384 2026-05-13T13:19:25Z Orpers 15791 178385 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Natalia Oreiro Premios Platino 2023 02.jpg|kaderloos|rechts]] '''Natalia Oreiro''' ([[Montevideo]], 19 meie [[1977]]) is een [[Uruguay|Uruguayaonse]] zangeres, actrice, model, tillevisiepresentatrice en modeontwerpster. Zie wier bekend mie den telenovela Muñeca Brava. Sins 2021 is zie ok [[Rusland|Russisch]] staetsburger. == Albums == * Natalia Oreiro (1998) * Tu veneno (2000) * Turmalina (2002) * Gilda, no me arrepiento de este amor (2015) == Lienks nae buten == * [https://www.discogs.com/artist/202821-Natalia-Oreiro Discogs] {{DEFAULTSORT:Oreiro, Natalia}} [[Categorie:Rus]] [[Categorie:Uruguayaon]] [[Categorie:Acteur]] [[Categorie:Model]] [[Categorie:Presentator]] [[Categorie:Zanger]] 2az6hxomn3vd8n9eg8vxrkn73biis4b 178386 178385 2026-05-13T13:29:20Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178386 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Natalia Oreiro Premios Platino 2023 02.jpg|kaderloos|rechts]] '''Natalia Oreiro''' ([[Montevideo]], 19 meie [[1977]]) is een [[Uruguay|Uruguayaonse]] zangeres, actrice, model, tillevisiepresentatrice en modeontwerpster. Zie wier bekend mie den telenovela Muñeca Brava. Sins 2021 is zie ok [[Rusland|Russisch]] staetsburger. == Albums == * Natalia Oreiro (1998) * Tu veneno (2000) * Turmalina (2002) * Gilda, no me arrepiento de este amor (2015) == Lienks nae buten == * [https://www.discogs.com/artist/202821-Natalia-Oreiro Discogs] * [https://www.imdb.com/name/nm0649638/ IMDb] {{DEFAULTSORT:Oreiro, Natalia}} [[Categorie:Rus]] [[Categorie:Uruguayaon]] [[Categorie:Acteur]] [[Categorie:Model]] [[Categorie:Presentator]] [[Categorie:Zanger]] 9fmx35ijq6wo1g7zrauacmp7rry9a3e 0 11740 178502 109720 2026-05-14T08:25:47Z EmausBot 1895 Dubbele doorverwijzing gecorrigeerd tot [[Windoek]] 178502 wikitext text/x-wiki #DOORVERWIJZING [[Windoek]] 8dmz2f8cur4b04o0ajuy3fuq6rte371 0 11779 178548 176863 2026-05-14T11:14:53Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178548 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:LocationMaldives.png|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Maldives-CIA WFB Map.png|thumb|Kaerte]] '''Mallediven''' is een land in Zuud-[[Azië]] mie 515.000 inweuners (2022). Den Mallediven is een eilan'ngroep. Den 'oôdstad is [[Malé]]. [[Islam]] is den staetshosdienst. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/maldiven/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Maldives Britannica] * [https://web.archive.org/web/20220728131758/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/maldives/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/maldives/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/maldiven/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/malediven/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=118 World Meteo. Org.] {{Azië}} [[Categorie:Land]] [[Categorie:Eiland]] ezdax273vtl147r8vlze8heogrjcru1 0 11780 178572 176861 2026-05-14T11:23:47Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178572 wikitext text/x-wiki [[plaetje:LocationZambia.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Zambia-CIA WFB Map.png|thumb|Kaerte]] '''Zambia''' is een land in zuudelijk [[Afrika]] mie 19,7 meljoen inweuners (2022) op een oppervlak van 753.000 km² (26 inw./km²). Den 'oôdstad is [[Lusaka]]. Zambia was as Noôrd-Rhodesië toet [[1964]] een protectoraet vant [[Vereênigd Koninkriek]]. Kenneth Kaunda was van 1964 toet 1991 president (reheriengsleider). == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/zambia/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Zambia Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210126032804/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/zambia/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/zambia/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/zambia/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/zambia/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=40 World Meteo. Org.] {{Afrika}} [[Categorie:Land]] qx93o9gac4gt46megunfrxj9knlo6al 0 11787 178543 123636 2026-05-14T11:13:22Z Orpers 15791 178543 wikitext text/x-wiki '''Kammeroen''' is een land in [[Afrika]]. {{Afrika}} [[Categorie:Afrika]] [[Categorie:Land]] 86k3yanqrrkc80gdb55qxwhf2fvk5fn 0 11789 178544 176856 2026-05-14T11:13:45Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178544 wikitext text/x-wiki [[plaetje:LocationKenya.svg|thumb|Liggienge]] [[plaetje:Kenya-CIA WFB Map.png|thumb|Kaerte]] [[Plaetje:Flag of Kenya.svg|thumb|Vlagge]] '''Kenia''' is een land in Oôst-[[Afrika]] mie ruum 51 meljoen inweuners (2023) op een oppervlak van 581 duuzend km² (89 inw./km²). 'Oôdstad is [[Nairobi]]. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/kenia/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Kenya Britannica] * [https://web.archive.org/web/20230309165257/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kenya/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/kenya/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/kenia/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/kenia/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=71 World Meteo. Org.] {{Afrika}} [[Categorie:Afrika]] [[Categorie:Land]] fblqqt4sddhu93op7ejhzxjixfmgtxt 0 11792 178551 134828 2026-05-14T11:15:50Z Orpers 15791 178551 wikitext text/x-wiki '''Mauritius''' is een land in [[Afrika]]. {{Afrika}} [[Categorie:Land]] [[Categorie:Eiland]] 1ed5e8ks76q2sblv3qasmk8uspvb092 0 11793 178552 176858 2026-05-14T11:16:09Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178552 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Locator map of Mozambique in Africa.svg|thumb|Liggienge]] [[plaetje:Mozambique-CIA WFB Map.png|thumb|Kaerte]] '''Mozambique''' is een land in Zuud-[[Afrika]] mie ruum 32 meljoen inweuners (2023) op een oppervlak van 799 duuzend km² (41 inw./km²). Den 'oôdstad is [[Maputo]]. Toet [[1975]] wast een kolonie van [[Portuhal]]. Den officiële taele is [[Portuheês]]. Mozambique liet an den [[Indische Oceaon]] en is hroôtendeêls een laeg land. Int noôrdwessen liet 't [[Malawimeêr]] (Lago Niassa). Hroôte rivieren binne den [[Zambezi]] en den [[Limpopo (rivier)|Limpopo]]. 'Oôgste berg is den Monte Binga (2440 meter). 't Klimaot is (sub)tropisch. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/mozambique/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Mozambique Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210204143927/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mozambique/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/mozambique/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/mozambique/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/mozambique/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=33 World Meteo. Org.] {{Afrika}} [[Categorie:Land]] p7fed219qwvhx9cp39uevjr0ez31pgy 0 11797 178557 176859 2026-05-14T11:17:52Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178557 wikitext text/x-wiki [[plaetje:LocationUganda.png|thumb|Liggienge]] [[plaetje:Ug-map.png|thumb|Kaerte]] '''Oehanda / Oeganda''' is een land in [[Afrika]] mie 46 meljoen inweuners (2024). Den 'oôdstad is [[Kampala]]. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/uganda/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Uganda Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210213104751/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/uganda/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/uganda/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/oeganda/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/oeganda/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=168 World Meteo. Org.] {{Afrika}} [[Categorie:Land]] hmj91vbre98nx4bw7w7pha9satn626w 0 11798 178560 176851 2026-05-14T11:18:46Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178560 wikitext text/x-wiki [[plaetje:LocationRwanda.svg|thumb|Liggienge]] [[plaetje:Rwanda-CIA WFB Map.png|thumb|Kaerte]] [[plaetje:Flag of Rwanda.svg|thumb|Vlagge]] '''Rwanda''' is 'n land in [[Afrika]] mie 13,2 meljoen inweuners (2022). == Lienks nae buten == * [https://www.landenkompas.nl/rwanda Landenkompas] * [https://www.britannica.com/place/Rwanda Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210109091722/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/rwanda World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/rwanda/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/rwanda/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/rwanda/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=127 World Meteo. Org.] * [https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2024/04/07/de-rwandese-genocide-van-30-jaar-geleden-was-geen-toeval/ VRT NWS] {{Afrika}} [[Categorie:Land]] tkntvys6ua9ws07pazrekn1repv2eel 0 11804 178568 176853 2026-05-14T11:22:16Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178568 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Tanzania-CIA WFB Map.png|thumb|Kaerte]] [[Plaetje:Flag of Tanzania.svg|thumb|Vlagge]] '''Tanzânia''' is 'n land in [[Afrika]] mie bienae 62 meljoen inweuners (2022). == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/tanzania Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Tanzania Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210109103650/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/tanzania/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/tanzania/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/tanzania/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/tanzania/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=49 World Meteo. Org.] {{Afrika}} [[Categorie:Land]] 0f7uafy29uaablmvez6c629o6i75m5e 0 11815 178539 134837 2026-05-14T11:11:16Z Orpers 15791 178539 wikitext text/x-wiki '''Fiji''' is een land in [[Oceanië]]. {{Oceanië}} [[Categorie:Oceanië]] [[Categorie:Land]] [[Categorie:Eiland]] o0ntc93q1s9q8scwxgutwg1ryezprtc 0 11818 178554 134852 2026-05-14T11:16:52Z Orpers 15791 178554 wikitext text/x-wiki '''Nauru''' is een land in [[Oceanië]]. {{Oceanië}} [[Categorie:Land]] [[Categorie:Eiland]] iuazj96et354ol8cql9eyinf4e99bf7 0 11819 178561 134854 2026-05-14T11:19:27Z Orpers 15791 178561 wikitext text/x-wiki '''Salomonseilan'n''' is eenn land in [[Oceanië]]. {{Gemenebest van Naties}} {{Oceanië}} [[Categorie:Land]] [[Categorie:Eiland]] ccvknq6xu5hnw5bz4ym736p3mur3b8m 178562 178561 2026-05-14T11:19:53Z Orpers 15791 178562 wikitext text/x-wiki '''Salomonseilan'n''' is eenn land in [[Oceanië]]. {{Oceanië}} [[Categorie:Land]] [[Categorie:Eiland]] 72oesa35d3jfoar9marfavm7n7fbtm5 0 11820 178563 134855 2026-05-14T11:20:37Z Orpers 15791 178563 wikitext text/x-wiki '''Samoa''' is een land in [[Oceanië]]. {{Oceanië}} [[Categorie:Land]] [[Categorie:Eiland]] tn71ka5uhazd7aimyp5808zpu2sslx7 0 11821 178569 134856 2026-05-14T11:22:42Z Orpers 15791 178569 wikitext text/x-wiki '''Tonga''' is een land in [[Oceanië]]. {{Oceanië}} [[Categorie:Land]] [[Categorie:Eiland]] qxz4alqqimj5fpmvn7wh1luf3vq2kzj 0 11848 178559 123650 2026-05-14T11:18:28Z Orpers 15791 178559 wikitext text/x-wiki '''Papoea Nieuw-Hunea''' is een land in [[Oceanië]]. {{Oceanië}} [[Categorie:Land]] pz06eto7l5jy4sel11ppbfzx3eyt1ck 0 11985 178538 176867 2026-05-14T11:10:49Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178538 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele = Koninkriek Eswatini<br />Umbuso weSwatini <span style="font-size: small;">(Swazi)</span><br />Kingdom of Eswatini <span style="font-size: small;">(Iengels)</span> |vlagge = Flag of Eswatini.svg |waepen = Coat of arms of Eswatini.svg |locaotie = Location Eswatini AU Africa.svg |taelen = [[Iengels]], [[Swazi (taele)|Swazi]] |oôdstad = [[Mbabane]] (officieel)<br />[[Lobamba]] (bestier) |regeriengsvurm = Absolute [[monarchie]] |staetsoôd = [[Konieng Mswati III]] |regeriengsleider = [[Cleopas Dlamini]] |religie = 89,3% [[chrissendom]] |km2 = 17.363 |pctwaeter = |inweuners = 1.150.000 (2019) |dichteid = 66 |volkslied = ''[[Oh God, Bestower of the Blessings of the Swazi|Nkulunkulu Mnikati wetibusiso temaSwati]]''<br />[[File:National anthem of the Kingdom of Eswatini.ogg|120px]] |munte = [[Lilangeni]], [[Rand]] |valutacode = SZL, ZAR |tiedzoône = UTC+2 |j/n = |feêstdag = 6 september 1968 |tld = sz |landcode = SWZ, SZ, 748 |tel = 268 }} '''Eswatini''', tot april 2018 ''Swaoziland'', officieel '''Koninkriek Eswatini''', is 'n land in 't zuden van [[Afrika]] 't a hrens an [[Zuud-Afrika]] en [[Mozambique]]. 't Land is sins 6 september 1968 onafankelijk van 't [[Vereênigd Konienkriek]]. Den oôdstad van Eswatini is [[Mbabane]]. [[Plaetje:Eswatini Regions map.png|thumb|400px|none|Kaerte van Eswatini]] == Geografie == Oôgste punt (2963 m) in Eswatini is de Emlembe in 't noordwest'n. 't Hrenst an Zuud-Afrika. [[Plaetje:Map of the topographic zones in Eswatini.png|thumb|none|300px|Kaerte mie de topografische zones in Eswatini]] == Bestierlijke indeêlienge == Den oôdstad van Eswatini is [[Mbabane]], de reherienge en parlement zetelen echter in [[Lobamba]]. Eswatini is in 4 rehio's ingedeeld: {| | # [[Hhohho]] # [[Lubombo]] # [[Manzini (rehio)|Manzini]] # [[Shiselweni]] |[[Plaetje:Eswatini, administrative divisions - Nmbrs - colored.svg|150px|links|Kaerte van Eswatini met genummerde rehio's]] |} == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/eswatini/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Eswatini Britannica] * [https://web.archive.org/web/20181231101755/https://www.cia.gov/library/publications/resources/the-world-factbook/geos/wz.html World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/eswatini/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/eswatini/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/eswatini/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=166 World Meteo. Org.] {{Afrika}} [[Categorie:Land]] 059i3ospej9dhqj7ih5zq5y9zntzv3d 14 12003 178575 111590 2026-05-14T11:28:26Z Orpers 15791 178575 wikitext text/x-wiki {{Amerika}} [[Categorie:Waerelddeêl]] 6en4koarh8gt6kfing282o21f8s3bna 178576 178575 2026-05-14T11:30:26Z Orpers 15791 178576 wikitext text/x-wiki {{Amerika}} [[Categorie:Amerika|~]] [[Categorie:Waerelddeêl]] idjfpcj4x40s6tljtxdtdiq2kfhr864 0 12177 178438 171756 2026-05-13T16:39:45Z Orpers 15791 /* Bekende inweuners */ 178438 wikitext text/x-wiki {{Gemeênte2 |naam = Nijmegen |dialect1 = Nijmeegs |naam1 = Nemwéége, Nimwèège, Nimweguh, Nèmégûh |dialect2 = [[Zuud-Gelders]] |naam2 = Nijmegen |locatie = NL - locator map municipality code GM0268 (2016).png |kaart = Gem-Nijmegen-OpenTopo.jpg |land = Nederland |provincie = Gelderland |streek1 = Riek van Nijmegen |streek2 = [[Betuwe]] |hoofdplaats = Nijmegen |oppervlakte = 58 |oppervlakte1 = 53 |oppervlakte2 = 5 |inwoners = 189.000 |datum = 2025 |dichtheid = 3579 |graden = {{Koord|51|50|N|5|52|L}} }} '''Nijmegen / Nijmehen''' is 'n gemeênte en stad in de provincie [[Gelderland]]. De gemeênte ei 189.000 inweuners, de stad 163.000. Nijmegen is in 1996 vergroôt mit 'n deel van de plekke [[Oôsterhout (Gelderland)|Oôsterhout]], in 1997 mit 'n deel van de plekke [[Ressen]] en in 1998 mit de plekke [[Lent]]. Nijmegen liet vlakbie de Duutse stad [[Kleef]]. == Burhemeêsters == Burhemeêsters van Nijmegen vanof 1898.<ref>[https://www.noviomagus.nl/h1.php?p=Gastredactie/Fransen/Burgemeesters.htm Noviomagus]</ref> {|class=wikitable |- ! Tied !! Naem !! Partie !! Biezonderheên |- | 1898 - 1929 | Franciscus van Schaeck Mathon | | |- | 1929 - 1942 | Joseph Steinweg | [[RKSP]] | |- | 1942 - 1943 | Petrus van der Velden | RKSP | waernemend |- | 1943 - 1944 | Marius van Lokhorst | [[NSB]] | |- | 1944 - 1944 | Petrus van der Velden | RKSP | waernemend |- | 1944 - 1967 | Charles Hustinx | RKSP / [[KVP]] | waernemend 1944-1945 |- | 1967 - 1978 | Theo de Graaf | KVP | vaer van Thom de Graaf |- | 1978 - 1987 | Frans Hermsen | [[CDA]] | |- | 1987 - 1989 | Ien Dales | [[PvdA]] | |- | 1990 - 2000 | Ed d'Hondt | PvdA | |- | 2000 - 2001 | Joop Tettero | CDA | waernemend |- | 2001 - 2007 | Guusje ter Horst | PvdA | |- | 2007 - 2012 | Thom de Graaf | [[D66]] | zeune van Theo de Graaf |- | 2012 - 2012 | Wim Dijkstra | PvdA | waernemend |- | 2012 - noe | [[Hubert Bruls]] | CDA | raedslid en wetouwer van Nijmegen |} == Gemeênteraed == Saemenstellieng van de gemeênteraed sins 1990:<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/GR_GL.html nlverkiezingen]</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan=2 | Partie ! colspan=20 | Zeêtels |- ! 2022 || 2018 || 2014 ! 2010 || 2006 || 2002 ! 1998 || 1994 || 1990 |- | [[GL]] | 9 || 11 || 8 | 8 || 6 || 9 | 8 || 6 || 6 |- | Stadspartij Nijmegen ¹ | 7 || (3) || (2) | (1) || 1 (2) || 3 (4) | (2) || (1) || |- | De Nijmeegse Fractie | || 3 || 2 | (1) || (1) || (1) | || || |- | Stadspartij Nijmegen NU! | || || | 1 || (1) || (1) | || || |- | Nijmegen NU! | || || | || 1 || 1 | || || |- | De Groenen | || || | || || | 2 || 1 || |- | [[D66]] | 6 || 6 || 7 | 6 || 2 || 1 | 2 || 7 || 5 |- | [[PvdA]] | 4 || 3 || 4 | 8 || 11 || 8 | 8 || 8 || 12 |- | [[PvdD]] | 4 || 2 || | || || | || || |- | [[SP]] | 3 || 5 || 8 | 5 || 7 || 6 | 6 || 4 || 2 |- | [[VVD]] | 3 || 4 || 4 | 4 || 4 || 4 | 5 || 4 || 3 |- | [[CDA]] | 2 || 2 || 2 | 3 || 5 || 5 | 7 || 9 || 11 |- | GewoonNijmegen.nu ² | 1 || (2) || (2) | (2) || (1) || | || || |- | Gewoon Nijmegen | || 1 || 2 | 2 || 1 || | || || |- | VoorNijmegen.nu | || 1 || | || || | || || |- | [[50+]] | || 1 || | || || | || || |- | Verenigde Seniorenpartij | || || 2 | 2 || 1 || 2 | || || |- | AOV/U55+ | || || | || || | 1 || || |- ! Totael ! 39 || 39 || 39 ! 39 || 39 || 39 ! 39 || 39 || 39 |- ! Opkomst ! 54% || 57% || 55% ! 55% || 58% || 53% ! 54% || 57% || 55% |} ¹ De Groenen -> Stadspartij Nijmegen <br> Nijmegen NU! -> Stadspartij Nijmegen NU! -> De Nijmeegse Fractie -> Stadspartij Nijmegen ² VoorNijmegen.nu + Gewoon Nijmegen -> GewoonNijmegen.nu [[Plaetje:BAG woonplaatsen - Gemeente Nijmegen.png|rechts|kaderloos]] == Bekende inweuners == * [[Jo Cals]], politicus (raedslid, premier) * [[Dieke van Groningen]], ongernemer en politicus * [[Sophie Hermans]], politicus * [[Rob Jetten]], politicus (raedslid) * [[Jan Mijnsbergen]], politicus (wetouwer) == Zie ok == * [[Nijmeegse Vierdaegse]] == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.nijmegen.nl/ Gemeênte] * [https://web.archive.org/web/20231125063102/https://www.plaatsengids.nl/nijmegen Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/gemeente/nijmegen/ AlleCijfers] * [https://www.geschiedenisextra.nl/winkel/nijmegen.htm GeschiedenisExtra] * [https://historiek.net/thema/nijmegen/ Historiek] <gallery> Nijmegen aan de Waal in 2019 03.jpg|Zicht op Nijmegen vanof de [[Wael]] Viewcityhallnijmegensintsteven.jpg|Binn'nstad 2009-05-01 in Nijmegen 19.jpg|Sint Nicolaeskapel Nijmegen Rijksmonument 31196 Hunnerpark stadsmuur.JPG|Hunnerpark mie stadsmure Goffertstadion .jpg|Goffertstadion </gallery> {{Provincie Gelderland}} [[Categorie:Nijmegen| ]] [[Categorie:Stad in Gelderland]] 5911x32os5xj6temk4p557qx14x69uw 0 12212 178469 176415 2026-05-14T05:40:47Z Orpers 15791 /* (Kommende) jaeren */ 178469 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:The Bible panorama, or The Holy Scriptures in picture and story (1891) (14804899633).jpg|kaderloos|rechts]] ''' 'Emelvaert(sdag) / Hemelvaerts(dag)''' is een [[chrissendom|christelek]] feêst weerbie den 'emelvaert van [[Jezus Christus]] wor 'erdocht. Deêze gebeurtenis staet beschreve int [[Nieuwe Testamant]] van den [[Biebel]], int boek [['Andeliengen van de Apostelen]] 'oôdstuk ien.<ref>[https://debijbel.nl/bijbel/NBV21/ACT.1/Handelingen-1 Biebel]</ref> 'Emelvaert(sdag) is altied op een donderdag in meie. 't Vaolt veêrtig daegen nae [[Paese]] en tien daegen voô [[Pienkstern]]. == (Kommende) jaeren == {| class="wikitable" ! jaer !! daotums |- | 2025 || 29 meie |- | 2026 || 14 meie |- | 2027 || 6 meie |- | 2028 || 25 meie |- | 2029 || 10 meie |- | 2030 || 30 meie |- | 2031 || |- | 2032 || |- | 2033 || |- | 2034 || |- | 2035 || |} {{Bronvermelding|bronvermelding=<references/>}} {{Christeleke feêsten}} [[Categorie:Christelek feêst]] ef14z59igvv7zog31s37dvxf860hxyl 178470 178469 2026-05-14T05:42:10Z Orpers 15791 /* (Kommende) jaeren */ 178470 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:The Bible panorama, or The Holy Scriptures in picture and story (1891) (14804899633).jpg|kaderloos|rechts]] ''' 'Emelvaert(sdag) / Hemelvaerts(dag)''' is een [[chrissendom|christelek]] feêst weerbie den 'emelvaert van [[Jezus Christus]] wor 'erdocht. Deêze gebeurtenis staet beschreve int [[Nieuwe Testamant]] van den [[Biebel]], int boek [['Andeliengen van de Apostelen]] 'oôdstuk ien.<ref>[https://debijbel.nl/bijbel/NBV21/ACT.1/Handelingen-1 Biebel]</ref> 'Emelvaert(sdag) is altied op een donderdag in meie. 't Vaolt veêrtig daegen nae [[Paese]] en tien daegen voô [[Pienkstern]]. == (Kommende) jaeren == {| class="wikitable" ! jaer !! daotums |- | 2025 || 29 meie |- | 2026 || 14 meie |- | 2027 || 6 meie |- | 2028 || 25 meie |- | 2029 || 10 meie |- | 2030 || 30 meie |- | 2031 || 22 meie |- | 2032 || 6 meie |- | 2033 || 26 meie |- | 2034 || |- | 2035 || |} {{Bronvermelding|bronvermelding=<references/>}} {{Christeleke feêsten}} [[Categorie:Christelek feêst]] 32ztk9i9hme8m8v9uwkz7f81j0vnvjx 178471 178470 2026-05-14T05:43:07Z Orpers 15791 /* (Kommende) jaeren */ 178471 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:The Bible panorama, or The Holy Scriptures in picture and story (1891) (14804899633).jpg|kaderloos|rechts]] ''' 'Emelvaert(sdag) / Hemelvaerts(dag)''' is een [[chrissendom|christelek]] feêst weerbie den 'emelvaert van [[Jezus Christus]] wor 'erdocht. Deêze gebeurtenis staet beschreve int [[Nieuwe Testamant]] van den [[Biebel]], int boek [['Andeliengen van de Apostelen]] 'oôdstuk ien.<ref>[https://debijbel.nl/bijbel/NBV21/ACT.1/Handelingen-1 Biebel]</ref> 'Emelvaert(sdag) is altied op een donderdag in meie. 't Vaolt veêrtig daegen nae [[Paese]] en tien daegen voô [[Pienkstern]]. == (Kommende) jaeren == {| class="wikitable" ! jaer !! daotums |- | 2025 || 29 meie |- | 2026 || 14 meie |- | 2027 || 6 meie |- | 2028 || 25 meie |- | 2029 || 10 meie |- | 2030 || 30 meie |- | 2031 || 22 meie |- | 2032 || 6 meie |- | 2033 || 26 meie |- | 2034 || 18 meie |- | 2035 || 3 meie |} {{Bronvermelding|bronvermelding=<references/>}} {{Christeleke feêsten}} [[Categorie:Christelek feêst]] h0oz9jkz78ddhye89l686k1erk8n2us 178472 178471 2026-05-14T05:44:41Z Orpers 15791 178472 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:The Bible panorama, or The Holy Scriptures in picture and story (1891) (14804899633).jpg|kaderloos|rechts]] ''' 'Emelvaert(sdag) / Hemelvaerts(dag)''' is een [[chrissendom|christelek]] feêst weerbie den 'emelvaert van [[Jezus Christus]] wor 'erdocht. Deêze gebeurtenis staet beschreve int [[Nieuwe Testamant]] van den [[Biebel]], int boek [['Andeliengen van de Apostelen]] 'oôdstuk ien.<ref>[https://debijbel.nl/bijbel/NBV21/ACT.1/Handelingen-1 Biebel]</ref> 'Emelvaert(sdag) is altied op een donderdag in meie (soms april of juni). 't Vaolt veêrtig daegen nae [[Paese]] en tien daegen voô [[Pienkstern]]. == (Kommende) jaeren == {| class="wikitable" ! jaer !! daotums |- | 2025 || 29 meie |- | 2026 || 14 meie |- | 2027 || 6 meie |- | 2028 || 25 meie |- | 2029 || 10 meie |- | 2030 || 30 meie |- | 2031 || 22 meie |- | 2032 || 6 meie |- | 2033 || 26 meie |- | 2034 || 18 meie |- | 2035 || 3 meie |} {{Bronvermelding|bronvermelding=<references/>}} {{Christeleke feêsten}} [[Categorie:Christelek feêst]] ao211qm2tqnywk7de52wokljjjo2a93 178473 178472 2026-05-14T05:45:16Z Orpers 15791 178473 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:The Bible panorama, or The Holy Scriptures in picture and story (1891) (14804899633).jpg|kaderloos|rechts]] ''' 'Emelvaert(sdag) / Hemelvaerts(dag)''' is een [[chrissendom|christelek]] feêst weerbie den 'emelvaert van [[Jezus Christus]] wor 'erdocht. Deêze gebeurtenis staet beschreve int [[Nieuwe Testamant]] van den [[Biebel]], int boek [['Andeliengen van de Apostelen]] 'oôdstuk ien.<ref>[https://debijbel.nl/bijbel/NBV21/ACT.1/Handelingen-1 Biebel]</ref> 'Emelvaert(sdag) is altied op een donderdag in meie (soms april of juni). 't Vaolt veêrtig daegen nae [[Paese]] en tien daegen voô [[Pienkstern]]. == (Kommende) jaeren == {| class="wikitable" ! jaer !! daotums |- | 2025 || 29 meie |- | 2026 || 14 meie |- | 2027 || 6 meie |- | 2028 || 25 meie |- | 2029 || 10 meie |- | 2030 || 30 meie |- | 2031 || 22 meie |- | 2032 || 6 meie |- | 2033 || 26 meie |- | 2034 || 18 meie |- | 2035 || 3 meie |} {{Bronvermelding|bronvermelding=<references/>}} {{Christeleke feêsten}} [[Categorie:Christelek feêst]] q4015he8xt27fcyjd15wa3rxtz5eiwk 178514 178473 2026-05-14T09:44:36Z Orpers 15791 178514 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:The Bible panorama, or The Holy Scriptures in picture and story (1891) (14804899633).jpg|kaderloos|rechts]] ''' 'Emelvaert(sdag) / Hemelvaerts(dag)''' is een [[chrissendom|christelek]] feêst weerbie den 'emelvaert van [[Jezus Christus]] wor 'erdocht. Deêze hebeurtenis staet beschreve int [[Nieuwe Testamant]] van den [[Biebel]], int boek [['Andeliengen van de Apostelen]] 'oôdstuk ien.<ref>[https://debijbel.nl/bijbel/NBV21/ACT.1/Handelingen-1 Biebel]</ref> 'Emelvaert(sdag) is altied op een donderdag in meie (soms april of juni). 't Vaolt veêrtig daegen nae [[Paese]] en tien daegen voô [[Pienkstern]]. == (Kommende) jaeren == {| class="wikitable" ! jaer !! daotums |- | 2025 || 29 meie |- | 2026 || 14 meie |- | 2027 || 6 meie |- | 2028 || 25 meie |- | 2029 || 10 meie |- | 2030 || 30 meie |- | 2031 || 22 meie |- | 2032 || 6 meie |- | 2033 || 26 meie |- | 2034 || 18 meie |- | 2035 || 3 meie |} {{Bronvermelding|bronvermelding=<references/>}} {{Christeleke feêsten}} [[Categorie:Christelek feêst]] fqdw2uwqt7u29v88wg5jv18wyqnrv2v 0 12471 178487 175983 2026-05-14T06:54:13Z Orpers 15791 /* Gemeenteraed */ 178487 wikitext text/x-wiki {{Gemeênte2 |naam = Noordoost-Friesland |dialect1 = Fries |naam1 = Noardeast-Fryslân (officieel) |dialect2 = [[Greuniengs]] |naam2 = Noordoost-Frieslaand |locatie = Noardeast-Fryslân location map municipality NL 2019.png |kaart = Gem-Noardeast-Fryslan-OpenTopo.jpg |land = Nederland |provincie = Friesland |streek1 = Noôrdoôst-Friesland (streek) |streek2 = |hoofdplaats = Dokkum |oppervlakte = 516 |oppervlakte1 = 379 |oppervlakte2 = 137 |inwoners = 46.000 |datum = 2023 |dichtheid = 121 |graden = {{Koord|53|21|N|5|59|L}} }} '''Noôrdoôst-Friesland''' is 'n gemeênte in de provincie [[Friesland]] mie 46.000 inweuners. Noôrdoôst-Friesland is in 2019 ontstô uut 'n saemenvoegieng van de gemeênten [[Dongeradeel]], [[Ferwerderadeel]] en [[Kollumerland en Nieuwkruusland]] 't Gemeêntehuus stoôt in [[Dokkum]]. == Gemeênteraed == Saemenstellieng van den gemeênteraed.<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/GR_FR.html nlverkiezingen]</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan = 2 | Partie ! colspan = 15 | Zeêtels |- ! 2026 || 2022 || 2019 |- | [[Fryske Nasjonale Partij]] (FNP) | || 8 || 5 |- | Sociaal in Noardeast-Fryslân (S!N) | || 7 || 4 |- | [[CDA]] | || 4 || 7 |- | [[CU]] | || 4 || 4 |- | Belang van Nederland (BVNL) | || 2 || |- | [[PvdA]] | || 2 || 3 |- | Gemeentebelangen Noardeast-Fryslân (GBNF) | || 1 || 2 |- | [[VVD]] | || 1 || 3 |- | Eerste Lokale Partij Noardeast-Fryslân (ELP-NEF) | || || 1 |- ! Totael ! 29 || 29 || 29 |- ! Opkomst ! % || % || % |} == Lienks nae buten == * [https://www.noardeast-fryslan.nl/ Gemeênte] * [https://web.archive.org/web/20220705191031/https://www.plaatsengids.nl/noardeast-frysl%C3%A2n Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/gemeente/noardeast-fryslan/ AlleCijfers] {{Provincie Friesland}} [[Categorie:Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)| ]] ofef2zj3uypky2ahaog4jczdqctumid 178488 178487 2026-05-14T06:58:08Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178488 wikitext text/x-wiki {{Gemeênte2 |naam = Noordoost-Friesland |dialect1 = Fries |naam1 = Noardeast-Fryslân (officieel) |dialect2 = [[Greuniengs]] |naam2 = Noordoost-Frieslaand |locatie = Noardeast-Fryslân location map municipality NL 2019.png |kaart = Gem-Noardeast-Fryslan-OpenTopo.jpg |land = Nederland |provincie = Friesland |streek1 = Noôrdoôst-Friesland (streek) |streek2 = |hoofdplaats = Dokkum |oppervlakte = 516 |oppervlakte1 = 379 |oppervlakte2 = 137 |inwoners = 46.000 |datum = 2023 |dichtheid = 121 |graden = {{Koord|53|21|N|5|59|L}} }} '''Noôrdoôst-Friesland''' is 'n gemeênte in de provincie [[Friesland]] mie 46.000 inweuners. Noôrdoôst-Friesland is in 2019 ontstô uut 'n saemenvoegieng van de gemeênten [[Dongeradeel]], [[Ferwerderadeel]] en [[Kollumerland en Nieuwkruusland]] 't Gemeêntehuus stoôt in [[Dokkum]]. == Gemeênteraed == Saemenstellieng van den gemeênteraed.<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/GR_FR.html nlverkiezingen]</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan = 2 | Partie ! colspan = 15 | Zeêtels |- ! 2026 || 2022 || 2019 |- | [[Fryske Nasjonale Partij]] (FNP) | || 8 || 5 |- | Sociaal in Noardeast-Fryslân (S!N) | || 7 || 4 |- | [[CDA]] | || 4 || 7 |- | [[CU]] | || 4 || 4 |- | Belang van Nederland (BVNL) | || 2 || |- | [[PvdA]] | || 2 || 3 |- | Gemeentebelangen Noardeast-Fryslân (GBNF) | || 1 || 2 |- | [[VVD]] | || 1 || 3 |- | Eerste Lokale Partij Noardeast-Fryslân (ELP-NEF) | || || 1 |- ! Totael ! 29 || 29 || 29 |- ! Opkomst ! % || % || % |} == Trivia == * Noôrdoôst-Friesland stoôt op plekke 347 van vuulste lucht van Nederland.<ref>[https://www.ad.nl/binnenland/schiedam-en-rijswijk-ademen-de-meest-vervuilde-lucht-in-hoe-schoon-is-jouw-gemeente~a86b802d/ AD]</ref> == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.noardeast-fryslan.nl/ Gemeênte] * [https://web.archive.org/web/20220705191031/https://www.plaatsengids.nl/noardeast-frysl%C3%A2n Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/gemeente/noardeast-fryslan/ AlleCijfers] {{Provincie Friesland}} [[Categorie:Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)| ]] 1kky4kcztu9jel1np99saihnkwlrtry 178489 178488 2026-05-14T06:59:51Z Orpers 15791 /* Gemeênteraed */ 178489 wikitext text/x-wiki {{Gemeênte2 |naam = Noordoost-Friesland |dialect1 = Fries |naam1 = Noardeast-Fryslân (officieel) |dialect2 = [[Greuniengs]] |naam2 = Noordoost-Frieslaand |locatie = Noardeast-Fryslân location map municipality NL 2019.png |kaart = Gem-Noardeast-Fryslan-OpenTopo.jpg |land = Nederland |provincie = Friesland |streek1 = Noôrdoôst-Friesland (streek) |streek2 = |hoofdplaats = Dokkum |oppervlakte = 516 |oppervlakte1 = 379 |oppervlakte2 = 137 |inwoners = 46.000 |datum = 2023 |dichtheid = 121 |graden = {{Koord|53|21|N|5|59|L}} }} '''Noôrdoôst-Friesland''' is 'n gemeênte in de provincie [[Friesland]] mie 46.000 inweuners. Noôrdoôst-Friesland is in 2019 ontstô uut 'n saemenvoegieng van de gemeênten [[Dongeradeel]], [[Ferwerderadeel]] en [[Kollumerland en Nieuwkruusland]] 't Gemeêntehuus stoôt in [[Dokkum]]. == Gemeênteraed == Saemenstellieng van den gemeênteraed.<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/GR_FR.html nlverkiezingen]</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan = 2 | Partie ! colspan = 15 | Zeêtels |- ! 2026 || 2022 || 2019 |- | [[Fryske Nasjonale Partij]] (FNP) | || 8 || 5 |- | Sociaal in Noardeast-Fryslân (S!N) | || 7 || 4 |- | [[CDA]] | || 4 || 7 |- | [[CU]] | || 4 || 4 |- | Belang van Nederland (BVNL) | || 2 || |- | [[PvdA]] | || 2 || 3 |- | Gemeentebelangen Noardeast-Fryslân (GBNF) | || 1 || 2 |- | [[VVD]] | || 1 || 3 |- | Eerste Lokale Partij Noardeast-Fryslân (ELP-NEF) | || || 1 |- ! Totael ! 29 || 29 || 29 |- ! Opkomst ! % || 55% || 46% |} == Trivia == * Noôrdoôst-Friesland stoôt op plekke 347 van vuulste lucht van Nederland.<ref>[https://www.ad.nl/binnenland/schiedam-en-rijswijk-ademen-de-meest-vervuilde-lucht-in-hoe-schoon-is-jouw-gemeente~a86b802d/ AD]</ref> == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.noardeast-fryslan.nl/ Gemeênte] * [https://web.archive.org/web/20220705191031/https://www.plaatsengids.nl/noardeast-frysl%C3%A2n Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/gemeente/noardeast-fryslan/ AlleCijfers] {{Provincie Friesland}} [[Categorie:Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)| ]] 823l35iec661flxeqlvbkzquhc4d0i8 178490 178489 2026-05-14T07:05:01Z Orpers 15791 /* Gemeênteraed */ 178490 wikitext text/x-wiki {{Gemeênte2 |naam = Noordoost-Friesland |dialect1 = Fries |naam1 = Noardeast-Fryslân (officieel) |dialect2 = [[Greuniengs]] |naam2 = Noordoost-Frieslaand |locatie = Noardeast-Fryslân location map municipality NL 2019.png |kaart = Gem-Noardeast-Fryslan-OpenTopo.jpg |land = Nederland |provincie = Friesland |streek1 = Noôrdoôst-Friesland (streek) |streek2 = |hoofdplaats = Dokkum |oppervlakte = 516 |oppervlakte1 = 379 |oppervlakte2 = 137 |inwoners = 46.000 |datum = 2023 |dichtheid = 121 |graden = {{Koord|53|21|N|5|59|L}} }} '''Noôrdoôst-Friesland''' is 'n gemeênte in de provincie [[Friesland]] mie 46.000 inweuners. Noôrdoôst-Friesland is in 2019 ontstô uut 'n saemenvoegieng van de gemeênten [[Dongeradeel]], [[Ferwerderadeel]] en [[Kollumerland en Nieuwkruusland]] 't Gemeêntehuus stoôt in [[Dokkum]]. == Gemeênteraed == Saemenstellieng van den gemeênteraed.<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/GR_FR.html nlverkiezingen]</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan = 2 | Partie ! colspan = 15 | Zeêtels |- ! 2026 || 2022 || 2019 |- | [[FNP]] | || 8 || 5 |- | S!N - Sociaal in <br> Noardeast-Fryslân | || 7 || 4 |- | [[CDA]] | || 4 || 7 |- | [[CU]] | || 4 || 4 |- | [[BVNL]] ¹ | || 2 || 1 |- | [[PvdA]] | || 2 || 3 |- | Gemeentebelangen <br> Noardeast-Fryslân | || 1 || 2 |- | [[VVD]] | || 1 || 3 |- ! Totael ! 29 || 29 || 29 |- ! Opkomst ! % || 55% || 46% |} ¹ 2019: Eerste Lokale Partij Noardeast-Fryslân == Trivia == * Noôrdoôst-Friesland stoôt op plekke 347 van vuulste lucht van Nederland.<ref>[https://www.ad.nl/binnenland/schiedam-en-rijswijk-ademen-de-meest-vervuilde-lucht-in-hoe-schoon-is-jouw-gemeente~a86b802d/ AD]</ref> == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.noardeast-fryslan.nl/ Gemeênte] * [https://web.archive.org/web/20220705191031/https://www.plaatsengids.nl/noardeast-frysl%C3%A2n Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/gemeente/noardeast-fryslan/ AlleCijfers] {{Provincie Friesland}} [[Categorie:Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)| ]] b67n6aw1c9ote1nrvwwgqyp9wj25sxq 178491 178490 2026-05-14T07:11:46Z Orpers 15791 /* Gemeênteraed */ 178491 wikitext text/x-wiki {{Gemeênte2 |naam = Noordoost-Friesland |dialect1 = Fries |naam1 = Noardeast-Fryslân (officieel) |dialect2 = [[Greuniengs]] |naam2 = Noordoost-Frieslaand |locatie = Noardeast-Fryslân location map municipality NL 2019.png |kaart = Gem-Noardeast-Fryslan-OpenTopo.jpg |land = Nederland |provincie = Friesland |streek1 = Noôrdoôst-Friesland (streek) |streek2 = |hoofdplaats = Dokkum |oppervlakte = 516 |oppervlakte1 = 379 |oppervlakte2 = 137 |inwoners = 46.000 |datum = 2023 |dichtheid = 121 |graden = {{Koord|53|21|N|5|59|L}} }} '''Noôrdoôst-Friesland''' is 'n gemeênte in de provincie [[Friesland]] mie 46.000 inweuners. Noôrdoôst-Friesland is in 2019 ontstô uut 'n saemenvoegieng van de gemeênten [[Dongeradeel]], [[Ferwerderadeel]] en [[Kollumerland en Nieuwkruusland]] 't Gemeêntehuus stoôt in [[Dokkum]]. == Gemeênteraed == Saemenstellieng van den gemeênteraed.<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/GR_FR.html nlverkiezingen]</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan = 2 | Partie ! colspan = 15 | Zeêtels |- ! 2026 || 2022 || 2019 |- | [[CDA]] | 6 || 4 || 7 |- | [[FNP]] | 5 || 8 || 5 |- | Liberaal Noardeast-Fryslân | 4 || || |- | S!N - Sociaal in <br> Noardeast-Fryslân | 4 || 7 || 4 |- | [[CU]] | 2 || 4 || 4 |- | Gemeentebelangen <br> Noardeast-Fryslân | 2 || 1 || 2 |- | [[BBB]] | 2 || || |- | [[VVD]] | 2 || 1 || 3 |- | [[PvdA]] | 2 || 2 || 3 |- | [[BVNL]] ¹ | || 2 || 1 |- ! Totael ! 29 || 29 || 29 |- ! Opkomst ! 55% || 55% || 46% |} ¹ 2019: Eerste Lokale Partij Noardeast-Fryslân == Trivia == * Noôrdoôst-Friesland stoôt op plekke 347 van vuulste lucht van Nederland.<ref>[https://www.ad.nl/binnenland/schiedam-en-rijswijk-ademen-de-meest-vervuilde-lucht-in-hoe-schoon-is-jouw-gemeente~a86b802d/ AD]</ref> == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.noardeast-fryslan.nl/ Gemeênte] * [https://web.archive.org/web/20220705191031/https://www.plaatsengids.nl/noardeast-frysl%C3%A2n Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/gemeente/noardeast-fryslan/ AlleCijfers] {{Provincie Friesland}} [[Categorie:Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)| ]] adw8c6xnha1qu9fjitthwfqq234czam 178492 178491 2026-05-14T07:15:42Z Orpers 15791 178492 wikitext text/x-wiki {{Gemeênte2 |naam = Noordoost-Friesland |dialect1 = Fries |naam1 = Noardeast-Fryslân (officieel) |dialect2 = [[Greuniengs]] |naam2 = Noordoost-Frieslaand |locatie = Noardeast-Fryslân location map municipality NL 2019.png |kaart = Gem-Noardeast-Fryslan-OpenTopo.jpg |land = Nederland |provincie = Friesland |streek1 = Noôrdoôst-Friesland (streek) |streek2 = |hoofdplaats = Dokkum |oppervlakte = 516 |oppervlakte1 = 379 |oppervlakte2 = 137 |inwoners = 46.000 |datum = 2025 |dichtheid = 121 |graden = {{Koord|53|21|N|5|59|L}} }} '''Noôrdoôst-Friesland''' is een gemeênte in den provincie [[Friesland]] mie 46.000 inweuners. Noôrdoôst-Friesland is in 2019 ontstô uut een saemenvoehieng van de gemeênten [[Dongeradiel]], [[Ferwerderadiel]] en [[Kollumerland en Nieuwkruusland]] 't Gemeênteuus stoôt in [[Dokkum]]. == Gemeênteraed == Saemenstellieng van den gemeênteraed.<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/GR_FR.html nlverkiezingen]</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan = 2 | Partie ! colspan = 15 | Zeêtels |- ! 2026 || 2022 || 2019 |- | [[CDA]] | 6 || 4 || 7 |- | [[FNP]] | 5 || 8 || 5 |- | Liberaal Noardeast-Fryslân | 4 || || |- | S!N - Sociaal in <br> Noardeast-Fryslân | 4 || 7 || 4 |- | [[CU]] | 2 || 4 || 4 |- | Gemeentebelangen <br> Noardeast-Fryslân | 2 || 1 || 2 |- | [[BBB]] | 2 || || |- | [[VVD]] | 2 || 1 || 3 |- | [[PvdA]] | 2 || 2 || 3 |- | [[BVNL]] ¹ | || 2 || 1 |- ! Totael ! 29 || 29 || 29 |- ! Opkomst ! 55% || 55% || 46% |} ¹ 2019: Eerste Lokale Partij Noardeast-Fryslân == Trivia == * Noôrdoôst-Friesland stoôt op plekke 347 van vuulste lucht van Nederland.<ref>[https://www.ad.nl/binnenland/schiedam-en-rijswijk-ademen-de-meest-vervuilde-lucht-in-hoe-schoon-is-jouw-gemeente~a86b802d/ AD]</ref> == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.noardeast-fryslan.nl/ Gemeênte] * [https://web.archive.org/web/20220705191031/https://www.plaatsengids.nl/noardeast-frysl%C3%A2n Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/gemeente/noardeast-fryslan/ AlleCijfers] {{Provincie Friesland}} [[Categorie:Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)| ]] sfvf13tmw22xhlq8comn6bldzaxzu0t 178493 178492 2026-05-14T07:18:17Z Orpers 15791 178493 wikitext text/x-wiki {{Gemeênte2 |naam = Noordoost-Friesland |dialect1 = Fries |naam1 = Noardeast-Fryslân (officieel) |dialect2 = [[Greuniengs]] |naam2 = Noordoost-Frieslaand |locatie = Noardeast-Fryslân location map municipality NL 2019.png |kaart = Gem-Noardeast-Fryslan-OpenTopo.jpg |land = Nederland |provincie = Friesland |streek1 = Noôrdoôst-Friesland (streek) |streek2 = |hoofdplaats = Dokkum |oppervlakte = 516 |oppervlakte1 = 379 |oppervlakte2 = 137 |inwoners = 46.000 |datum = 2025 |dichtheid = 121 |graden = {{Koord|53|21|N|5|59|L}} }} '''Noôrdoôst-Friesland''' is een gemeênte in den provincie [[Friesland]] mie 46.000 inweuners. Noôrdoôst-Friesland is in 2019 ontstô uut een saemenvoehieng van de gemeênten [[Dongeradeel]], [[Ferwerderadeel]] en [[Kollumerland en Nieuwkruusland]] 't Gemeênteuus stoôt in [[Dokkum]]. == Gemeênteraed == Saemenstellieng van den gemeênteraed.<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/GR_FR.html nlverkiezingen]</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan = 2 | Partie ! colspan = 15 | Zeêtels |- ! 2026 || 2022 || 2019 |- | [[CDA]] | 6 || 4 || 7 |- | [[FNP]] | 5 || 8 || 5 |- | Liberaal Noardeast-Fryslân | 4 || || |- | S!N - Sociaal in <br> Noardeast-Fryslân | 4 || 7 || 4 |- | [[CU]] | 2 || 4 || 4 |- | Gemeentebelangen <br> Noardeast-Fryslân | 2 || 1 || 2 |- | [[BBB]] | 2 || || |- | [[VVD]] | 2 || 1 || 3 |- | [[PvdA]] | 2 || 2 || 3 |- | [[BVNL]] ¹ | || 2 || 1 |- ! Totael ! 29 || 29 || 29 |- ! Opkomst ! 55% || 55% || 46% |} ¹ 2019: Eerste Lokale Partij Noardeast-Fryslân == Trivia == * Noôrdoôst-Friesland stoôt op plekke 347 van vuulste lucht van Nederland.<ref>[https://www.ad.nl/binnenland/schiedam-en-rijswijk-ademen-de-meest-vervuilde-lucht-in-hoe-schoon-is-jouw-gemeente~a86b802d/ AD]</ref> == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.noardeast-fryslan.nl/ Gemeênte] * [https://web.archive.org/web/20220705191031/https://www.plaatsengids.nl/noardeast-frysl%C3%A2n Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/gemeente/noardeast-fryslan/ AlleCijfers] {{Provincie Friesland}} [[Categorie:Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)| ]] kh7881eudzo6czzfg2tchpes6lk0fe3 178495 178493 2026-05-14T07:34:55Z Orpers 15791 /* Trivia */ 178495 wikitext text/x-wiki {{Gemeênte2 |naam = Noordoost-Friesland |dialect1 = Fries |naam1 = Noardeast-Fryslân (officieel) |dialect2 = [[Greuniengs]] |naam2 = Noordoost-Frieslaand |locatie = Noardeast-Fryslân location map municipality NL 2019.png |kaart = Gem-Noardeast-Fryslan-OpenTopo.jpg |land = Nederland |provincie = Friesland |streek1 = Noôrdoôst-Friesland (streek) |streek2 = |hoofdplaats = Dokkum |oppervlakte = 516 |oppervlakte1 = 379 |oppervlakte2 = 137 |inwoners = 46.000 |datum = 2025 |dichtheid = 121 |graden = {{Koord|53|21|N|5|59|L}} }} '''Noôrdoôst-Friesland''' is een gemeênte in den provincie [[Friesland]] mie 46.000 inweuners. Noôrdoôst-Friesland is in 2019 ontstô uut een saemenvoehieng van de gemeênten [[Dongeradeel]], [[Ferwerderadeel]] en [[Kollumerland en Nieuwkruusland]] 't Gemeênteuus stoôt in [[Dokkum]]. == Gemeênteraed == Saemenstellieng van den gemeênteraed.<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/GR_FR.html nlverkiezingen]</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan = 2 | Partie ! colspan = 15 | Zeêtels |- ! 2026 || 2022 || 2019 |- | [[CDA]] | 6 || 4 || 7 |- | [[FNP]] | 5 || 8 || 5 |- | Liberaal Noardeast-Fryslân | 4 || || |- | S!N - Sociaal in <br> Noardeast-Fryslân | 4 || 7 || 4 |- | [[CU]] | 2 || 4 || 4 |- | Gemeentebelangen <br> Noardeast-Fryslân | 2 || 1 || 2 |- | [[BBB]] | 2 || || |- | [[VVD]] | 2 || 1 || 3 |- | [[PvdA]] | 2 || 2 || 3 |- | [[BVNL]] ¹ | || 2 || 1 |- ! Totael ! 29 || 29 || 29 |- ! Opkomst ! 55% || 55% || 46% |} ¹ 2019: Eerste Lokale Partij Noardeast-Fryslân == Burhemeêsters == Burhemeêsters van Noôrdoôst-Friesland.<ref>[https://www.geni.com/projects/Burgemeesters-in-FRIESLAND-nl/12991 Geni]</ref> {|class=wikitable |- ! Tied !! Naem !! Partie !! Opmerkienge |- | 2019 - 2020 || Haijo Apotheker || [[D66]] || waernemend |- | 2020 - noe || Johannes Kramer || [[FNP]] || |- |} == Trivia == * Noôrdoôst-Friesland stoôt op plekke 347 van vuulste lucht van Nederland.<ref>[https://www.ad.nl/binnenland/schiedam-en-rijswijk-ademen-de-meest-vervuilde-lucht-in-hoe-schoon-is-jouw-gemeente~a86b802d/ AD]</ref> == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.noardeast-fryslan.nl/ Gemeênte] * [https://web.archive.org/web/20220705191031/https://www.plaatsengids.nl/noardeast-frysl%C3%A2n Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/gemeente/noardeast-fryslan/ AlleCijfers] {{Provincie Friesland}} [[Categorie:Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)| ]] m52qc0z8bbu0zb6c7drwr4523jmh003 178496 178495 2026-05-14T07:37:11Z Orpers 15791 /* Gemeênteraed */ 178496 wikitext text/x-wiki {{Gemeênte2 |naam = Noordoost-Friesland |dialect1 = Fries |naam1 = Noardeast-Fryslân (officieel) |dialect2 = [[Greuniengs]] |naam2 = Noordoost-Frieslaand |locatie = Noardeast-Fryslân location map municipality NL 2019.png |kaart = Gem-Noardeast-Fryslan-OpenTopo.jpg |land = Nederland |provincie = Friesland |streek1 = Noôrdoôst-Friesland (streek) |streek2 = |hoofdplaats = Dokkum |oppervlakte = 516 |oppervlakte1 = 379 |oppervlakte2 = 137 |inwoners = 46.000 |datum = 2025 |dichtheid = 121 |graden = {{Koord|53|21|N|5|59|L}} }} '''Noôrdoôst-Friesland''' is een gemeênte in den provincie [[Friesland]] mie 46.000 inweuners. Noôrdoôst-Friesland is in 2019 ontstô uut een saemenvoehieng van de gemeênten [[Dongeradeel]], [[Ferwerderadeel]] en [[Kollumerland en Nieuwkruusland]] 't Gemeênteuus stoôt in [[Dokkum]]. == Gemeênteraed == Saemenstellieng van den gemeênteraed.<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/GR_FR.html nlverkiezingen]</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan = 2 | Partie ! colspan = 15 | Zeêtels |- ! 2026 || 2022 || 2019 |- | [[CDA]] | 6 || 4 || 7 |- | [[FNP]] | 5 || 8 || 5 |- | Liberaal <br> Noardeast-Fryslân | 4 || || |- | S!N - Sociaal in <br> Noardeast-Fryslân | 4 || 7 || 4 |- | [[CU]] | 2 || 4 || 4 |- | Gemeentebelangen <br> Noardeast-Fryslân | 2 || 1 || 2 |- | [[BBB]] | 2 || || |- | [[VVD]] | 2 || 1 || 3 |- | [[PvdA]] | 2 || 2 || 3 |- | [[BVNL]] ¹ | || 2 || 1 |- ! Totael ! 29 || 29 || 29 |- ! Opkomst ! 55% || 55% || 46% |} ¹ 2019: Eerste Lokale Partij Noardeast-Fryslân == Burhemeêsters == Burhemeêsters van Noôrdoôst-Friesland.<ref>[https://www.geni.com/projects/Burgemeesters-in-FRIESLAND-nl/12991 Geni]</ref> {|class=wikitable |- ! Tied !! Naem !! Partie !! Opmerkienge |- | 2019 - 2020 || Haijo Apotheker || [[D66]] || waernemend |- | 2020 - noe || Johannes Kramer || [[FNP]] || |- |} == Trivia == * Noôrdoôst-Friesland stoôt op plekke 347 van vuulste lucht van Nederland.<ref>[https://www.ad.nl/binnenland/schiedam-en-rijswijk-ademen-de-meest-vervuilde-lucht-in-hoe-schoon-is-jouw-gemeente~a86b802d/ AD]</ref> == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.noardeast-fryslan.nl/ Gemeênte] * [https://web.archive.org/web/20220705191031/https://www.plaatsengids.nl/noardeast-frysl%C3%A2n Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/gemeente/noardeast-fryslan/ AlleCijfers] {{Provincie Friesland}} [[Categorie:Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)| ]] l2ipl345fk1ey3s2kndek6cmutsfrv4 178497 178496 2026-05-14T07:42:35Z Orpers 15791 178497 wikitext text/x-wiki {{Gemeênte2 |naam = Noordoost-Friesland |dialect1 = Fries |naam1 = Noardeast-Fryslân (officieel) |dialect2 = [[Greuniengs]] |naam2 = Noordoost-Frieslaand |locatie = Noardeast-Fryslân location map municipality NL 2019.png |kaart = Gem-Noardeast-Fryslan-OpenTopo.jpg |land = Nederland |provincie = Friesland |streek1 = Noôrdoôst-Friesland (streek) |streek2 = |hoofdplaats = Dokkum |oppervlakte = 516 |oppervlakte1 = 379 |oppervlakte2 = 137 |inwoners = 46.000 |datum = 2025 |dichtheid = 121 |graden = {{Koord|53|21|N|5|59|L}} }} [[Plaetje:Waddengebied. Locatie, Noarderleech. 25-12-2022. (actm.) 21.jpg|kaderloos|rechts]] '''Noôrdoôst-Friesland''' is een gemeênte in den provincie [[Friesland]] mie 46.000 inweuners. Noôrdoôst-Friesland is in 2019 ontstô uut een saemenvoehieng van de gemeênten [[Dongeradeel]], [[Ferwerderadeel]] en [[Kollumerland en Nieuwkruusland]] 't Gemeênteuus stoôt in [[Dokkum]]. Noôrdoôst-Friesland liet an den [[Waddenzeê]]. == Gemeênteraed == Saemenstellieng van den gemeênteraed.<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/GR_FR.html nlverkiezingen]</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan = 2 | Partie ! colspan = 15 | Zeêtels |- ! 2026 || 2022 || 2019 |- | [[CDA]] | 6 || 4 || 7 |- | [[FNP]] | 5 || 8 || 5 |- | Liberaal <br> Noardeast-Fryslân | 4 || || |- | S!N - Sociaal in <br> Noardeast-Fryslân | 4 || 7 || 4 |- | [[CU]] | 2 || 4 || 4 |- | Gemeentebelangen <br> Noardeast-Fryslân | 2 || 1 || 2 |- | [[BBB]] | 2 || || |- | [[VVD]] | 2 || 1 || 3 |- | [[PvdA]] | 2 || 2 || 3 |- | [[BVNL]] ¹ | || 2 || 1 |- ! Totael ! 29 || 29 || 29 |- ! Opkomst ! 55% || 55% || 46% |} ¹ 2019: Eerste Lokale Partij Noardeast-Fryslân == Burhemeêsters == Burhemeêsters van Noôrdoôst-Friesland.<ref>[https://www.geni.com/projects/Burgemeesters-in-FRIESLAND-nl/12991 Geni]</ref> {|class=wikitable |- ! Tied !! Naem !! Partie !! Opmerkienge |- | 2019 - 2020 || Haijo Apotheker || [[D66]] || waernemend |- | 2020 - noe || Johannes Kramer || [[FNP]] || |- |} == Trivia == * Noôrdoôst-Friesland stoôt op plekke 347 van vuulste lucht van Nederland.<ref>[https://www.ad.nl/binnenland/schiedam-en-rijswijk-ademen-de-meest-vervuilde-lucht-in-hoe-schoon-is-jouw-gemeente~a86b802d/ AD]</ref> == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.noardeast-fryslan.nl/ Gemeênte] * [https://web.archive.org/web/20220705191031/https://www.plaatsengids.nl/noardeast-frysl%C3%A2n Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/gemeente/noardeast-fryslan/ AlleCijfers] {{Provincie Friesland}} [[Categorie:Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)| ]] 1vw0pmr4c6hslk9gcl11imaa8xw1va1 178498 178497 2026-05-14T07:44:00Z Orpers 15791 178498 wikitext text/x-wiki {{Gemeênte2 |naam = Noordoost-Friesland |dialect1 = Fries |naam1 = Noardeast-Fryslân (officieel) |dialect2 = [[Greuniengs]] |naam2 = Noordoost-Frieslaand |locatie = Noardeast-Fryslân location map municipality NL 2019.png |kaart = Gem-Noardeast-Fryslan-OpenTopo.jpg |land = Nederland |provincie = Friesland |streek1 = Noôrdoôst-Friesland (streek) |streek2 = |hoofdplaats = Dokkum |oppervlakte = 516 |oppervlakte1 = 379 |oppervlakte2 = 137 |inwoners = 46.000 |datum = 2025 |dichtheid = 121 |graden = {{Koord|53|21|N|5|59|L}} }} [[Plaetje:Waddengebied. Locatie, Noarderleech. 25-12-2022. (actm.) 21.jpg|thumb|Buutendieks]] '''Noôrdoôst-Friesland''' is een gemeênte in den provincie [[Friesland]] mie 46.000 inweuners. Noôrdoôst-Friesland is in 2019 ontstô uut een saemenvoehieng van de gemeênten [[Dongeradeel]], [[Ferwerderadeel]] en [[Kollumerland en Nieuwkruusland]] 't Gemeênteuus stoôt in [[Dokkum]]. Noôrdoôst-Friesland liet an den [[Waddenzeê]]. == Gemeênteraed == Saemenstellieng van den gemeênteraed.<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/GR_FR.html nlverkiezingen]</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan = 2 | Partie ! colspan = 15 | Zeêtels |- ! 2026 || 2022 || 2019 |- | [[CDA]] | 6 || 4 || 7 |- | [[FNP]] | 5 || 8 || 5 |- | Liberaal <br> Noardeast-Fryslân | 4 || || |- | S!N - Sociaal in <br> Noardeast-Fryslân | 4 || 7 || 4 |- | [[CU]] | 2 || 4 || 4 |- | Gemeentebelangen <br> Noardeast-Fryslân | 2 || 1 || 2 |- | [[BBB]] | 2 || || |- | [[VVD]] | 2 || 1 || 3 |- | [[PvdA]] | 2 || 2 || 3 |- | [[BVNL]] ¹ | || 2 || 1 |- ! Totael ! 29 || 29 || 29 |- ! Opkomst ! 55% || 55% || 46% |} ¹ 2019: Eerste Lokale Partij Noardeast-Fryslân == Burhemeêsters == Burhemeêsters van Noôrdoôst-Friesland.<ref>[https://www.geni.com/projects/Burgemeesters-in-FRIESLAND-nl/12991 Geni]</ref> {|class=wikitable |- ! Tied !! Naem !! Partie !! Opmerkienge |- | 2019 - 2020 || Haijo Apotheker || [[D66]] || waernemend |- | 2020 - noe || Johannes Kramer || [[FNP]] || |- |} == Trivia == * Noôrdoôst-Friesland stoôt op plekke 347 van vuulste lucht van Nederland.<ref>[https://www.ad.nl/binnenland/schiedam-en-rijswijk-ademen-de-meest-vervuilde-lucht-in-hoe-schoon-is-jouw-gemeente~a86b802d/ AD]</ref> == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.noardeast-fryslan.nl/ Gemeênte] * [https://web.archive.org/web/20220705191031/https://www.plaatsengids.nl/noardeast-frysl%C3%A2n Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/gemeente/noardeast-fryslan/ AlleCijfers] {{Provincie Friesland}} [[Categorie:Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)| ]] 0oz27wx3slp7k233h7n9phm4laolimm 178499 178498 2026-05-14T07:45:06Z Orpers 15791 178499 wikitext text/x-wiki {{Gemeênte2 |naam = Noordoost-Friesland |dialect1 = Fries |naam1 = Noardeast-Fryslân (officieel) |dialect2 = [[Greuniengs]] |naam2 = Noordoost-Frieslaand |locatie = Noardeast-Fryslân location map municipality NL 2019.png |kaart = Gem-Noardeast-Fryslan-OpenTopo.jpg |land = Nederland |provincie = Friesland |streek1 = Noôrdoôst-Friesland (streek) |streek2 = |hoofdplaats = Dokkum |oppervlakte = 516 |oppervlakte1 = 379 |oppervlakte2 = 137 |inwoners = 46.000 |datum = 2025 |dichtheid = 121 |graden = {{Koord|53|21|N|5|59|L}} }} [[Plaetje:Waddengebied. Locatie, Noarderleech. 25-12-2022. (actm.) 21.jpg|thumb|Buutendieks natuurhebied Noorderleeg]] '''Noôrdoôst-Friesland''' is een gemeênte in den provincie [[Friesland]] mie 46.000 inweuners. Noôrdoôst-Friesland is in 2019 ontstô uut een saemenvoehieng van de gemeênten [[Dongeradeel]], [[Ferwerderadeel]] en [[Kollumerland en Nieuwkruusland]] 't Gemeênteuus stoôt in [[Dokkum]]. Noôrdoôst-Friesland liet an den [[Waddenzeê]]. == Gemeênteraed == Saemenstellieng van den gemeênteraed.<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/GR_FR.html nlverkiezingen]</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan = 2 | Partie ! colspan = 15 | Zeêtels |- ! 2026 || 2022 || 2019 |- | [[CDA]] | 6 || 4 || 7 |- | [[FNP]] | 5 || 8 || 5 |- | Liberaal <br> Noardeast-Fryslân | 4 || || |- | S!N - Sociaal in <br> Noardeast-Fryslân | 4 || 7 || 4 |- | [[CU]] | 2 || 4 || 4 |- | Gemeentebelangen <br> Noardeast-Fryslân | 2 || 1 || 2 |- | [[BBB]] | 2 || || |- | [[VVD]] | 2 || 1 || 3 |- | [[PvdA]] | 2 || 2 || 3 |- | [[BVNL]] ¹ | || 2 || 1 |- ! Totael ! 29 || 29 || 29 |- ! Opkomst ! 55% || 55% || 46% |} ¹ 2019: Eerste Lokale Partij Noardeast-Fryslân == Burhemeêsters == Burhemeêsters van Noôrdoôst-Friesland.<ref>[https://www.geni.com/projects/Burgemeesters-in-FRIESLAND-nl/12991 Geni]</ref> {|class=wikitable |- ! Tied !! Naem !! Partie !! Opmerkienge |- | 2019 - 2020 || Haijo Apotheker || [[D66]] || waernemend |- | 2020 - noe || Johannes Kramer || [[FNP]] || |- |} == Trivia == * Noôrdoôst-Friesland stoôt op plekke 347 van vuulste lucht van Nederland.<ref>[https://www.ad.nl/binnenland/schiedam-en-rijswijk-ademen-de-meest-vervuilde-lucht-in-hoe-schoon-is-jouw-gemeente~a86b802d/ AD]</ref> == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.noardeast-fryslan.nl/ Gemeênte] * [https://web.archive.org/web/20220705191031/https://www.plaatsengids.nl/noardeast-frysl%C3%A2n Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/gemeente/noardeast-fryslan/ AlleCijfers] {{Provincie Friesland}} [[Categorie:Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)| ]] iqcmc0b1fml2cikwajnec4j351nk680 178500 178499 2026-05-14T07:47:06Z Orpers 15791 /* Gemeênteraed */ 178500 wikitext text/x-wiki {{Gemeênte2 |naam = Noordoost-Friesland |dialect1 = Fries |naam1 = Noardeast-Fryslân (officieel) |dialect2 = [[Greuniengs]] |naam2 = Noordoost-Frieslaand |locatie = Noardeast-Fryslân location map municipality NL 2019.png |kaart = Gem-Noardeast-Fryslan-OpenTopo.jpg |land = Nederland |provincie = Friesland |streek1 = Noôrdoôst-Friesland (streek) |streek2 = |hoofdplaats = Dokkum |oppervlakte = 516 |oppervlakte1 = 379 |oppervlakte2 = 137 |inwoners = 46.000 |datum = 2025 |dichtheid = 121 |graden = {{Koord|53|21|N|5|59|L}} }} [[Plaetje:Waddengebied. Locatie, Noarderleech. 25-12-2022. (actm.) 21.jpg|thumb|Buutendieks natuurhebied Noorderleeg]] '''Noôrdoôst-Friesland''' is een gemeênte in den provincie [[Friesland]] mie 46.000 inweuners. Noôrdoôst-Friesland is in 2019 ontstô uut een saemenvoehieng van de gemeênten [[Dongeradeel]], [[Ferwerderadeel]] en [[Kollumerland en Nieuwkruusland]] 't Gemeênteuus stoôt in [[Dokkum]]. Noôrdoôst-Friesland liet an den [[Waddenzeê]]. == Gemeênteraed == Saemenstellieng van den gemeênteraed.<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/GR_FR.html nlverkiezingen]</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan = 2 | Partie ! colspan = 15 | Zeêtels |- ! 2026 || 2022 || 2019 |- | [[CDA]] | 6 || 4 || 7 |- | [[FNP]] | 5 || 8 || 5 |- | Liberaal <br> Noardeast-Fryslân ¹ | 4 || 2 || 1 |- | S!N - Sociaal in <br> Noardeast-Fryslân | 4 || 7 || 4 |- | [[CU]] | 2 || 4 || 4 |- | Gemeentebelangen <br> Noardeast-Fryslân | 2 || 1 || 2 |- | [[BBB]] | 2 || || |- | [[VVD]] | 2 || 1 || 3 |- | [[PvdA]] | 2 || 2 || 3 |- ! Totael ! 29 || 29 || 29 |- ! Opkomst ! 55% || 55% || 46% |} ¹ 2019: Eerste Lokale Partij Noardeast-Fryslân, 2022: [[BVNL]] == Burhemeêsters == Burhemeêsters van Noôrdoôst-Friesland.<ref>[https://www.geni.com/projects/Burgemeesters-in-FRIESLAND-nl/12991 Geni]</ref> {|class=wikitable |- ! Tied !! Naem !! Partie !! Opmerkienge |- | 2019 - 2020 || Haijo Apotheker || [[D66]] || waernemend |- | 2020 - noe || Johannes Kramer || [[FNP]] || |- |} == Trivia == * Noôrdoôst-Friesland stoôt op plekke 347 van vuulste lucht van Nederland.<ref>[https://www.ad.nl/binnenland/schiedam-en-rijswijk-ademen-de-meest-vervuilde-lucht-in-hoe-schoon-is-jouw-gemeente~a86b802d/ AD]</ref> == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.noardeast-fryslan.nl/ Gemeênte] * [https://web.archive.org/web/20220705191031/https://www.plaatsengids.nl/noardeast-frysl%C3%A2n Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/gemeente/noardeast-fryslan/ AlleCijfers] {{Provincie Friesland}} [[Categorie:Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)| ]] jg0evnoz9u21bb9xkyj2qqnyt6w8ql0 178501 178500 2026-05-14T07:48:46Z Orpers 15791 /* Gemeênteraed */ 178501 wikitext text/x-wiki {{Gemeênte2 |naam = Noordoost-Friesland |dialect1 = Fries |naam1 = Noardeast-Fryslân (officieel) |dialect2 = [[Greuniengs]] |naam2 = Noordoost-Frieslaand |locatie = Noardeast-Fryslân location map municipality NL 2019.png |kaart = Gem-Noardeast-Fryslan-OpenTopo.jpg |land = Nederland |provincie = Friesland |streek1 = Noôrdoôst-Friesland (streek) |streek2 = |hoofdplaats = Dokkum |oppervlakte = 516 |oppervlakte1 = 379 |oppervlakte2 = 137 |inwoners = 46.000 |datum = 2025 |dichtheid = 121 |graden = {{Koord|53|21|N|5|59|L}} }} [[Plaetje:Waddengebied. Locatie, Noarderleech. 25-12-2022. (actm.) 21.jpg|thumb|Buutendieks natuurhebied Noorderleeg]] '''Noôrdoôst-Friesland''' is een gemeênte in den provincie [[Friesland]] mie 46.000 inweuners. Noôrdoôst-Friesland is in 2019 ontstô uut een saemenvoehieng van de gemeênten [[Dongeradeel]], [[Ferwerderadeel]] en [[Kollumerland en Nieuwkruusland]] 't Gemeênteuus stoôt in [[Dokkum]]. Noôrdoôst-Friesland liet an den [[Waddenzeê]]. == Gemeênteraed == Saemenstellieng van den gemeênteraed.<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/GR_FR.html nlverkiezingen]</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan = 2 | Partie ! colspan = 15 | Zeêtels |- ! 2026 || 2022 || 2019 |- | [[CDA]] | 6 || 4 || 7 |- | [[FNP]] | 5 || 8 || 5 |- | Liberaal <br> Noardeast-Fryslân ¹ | 4 || 2 || 1 |- | Sociaal in <br> Noardeast-Fryslân | 4 || 7 || 4 |- | [[CU]] | 2 || 4 || 4 |- | Gemeentebelangen <br> Noardeast-Fryslân | 2 || 1 || 2 |- | [[BBB]] | 2 || || |- | [[VVD]] | 2 || 1 || 3 |- | [[PvdA]] | 2 || 2 || 3 |- ! Totael ! 29 || 29 || 29 |- ! Opkomst ! 55% || 55% || 46% |} ¹ 2019: Eerste Lokale Partij Noardeast-Fryslân, 2022: [[BVNL]] == Burhemeêsters == Burhemeêsters van Noôrdoôst-Friesland.<ref>[https://www.geni.com/projects/Burgemeesters-in-FRIESLAND-nl/12991 Geni]</ref> {|class=wikitable |- ! Tied !! Naem !! Partie !! Opmerkienge |- | 2019 - 2020 || Haijo Apotheker || [[D66]] || waernemend |- | 2020 - noe || Johannes Kramer || [[FNP]] || |- |} == Trivia == * Noôrdoôst-Friesland stoôt op plekke 347 van vuulste lucht van Nederland.<ref>[https://www.ad.nl/binnenland/schiedam-en-rijswijk-ademen-de-meest-vervuilde-lucht-in-hoe-schoon-is-jouw-gemeente~a86b802d/ AD]</ref> == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.noardeast-fryslan.nl/ Gemeênte] * [https://web.archive.org/web/20220705191031/https://www.plaatsengids.nl/noardeast-frysl%C3%A2n Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/gemeente/noardeast-fryslan/ AlleCijfers] {{Provincie Friesland}} [[Categorie:Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)| ]] kk3q7zw03fc5vpixxsqhxulblemccae 178507 178501 2026-05-14T09:31:59Z Orpers 15791 178507 wikitext text/x-wiki {{Gemeênte2 |naam = Noordoost-Friesland |dialect1 = Fries |naam1 = Noardeast-Fryslân (officieel) |dialect2 = [[Greuniengs]] |naam2 = Noordoost-Frieslaand |locatie = Noardeast-Fryslân location map municipality NL 2019.png |kaart = Gem-Noardeast-Fryslan-OpenTopo.jpg |land = Nederland |provincie = Friesland |streek1 = Noôrdoôst-Friesland (streek) |streek2 = |hoofdplaats = Dokkum |oppervlakte = 516 |oppervlakte1 = 379 |oppervlakte2 = 137 |inwoners = 46.000 |datum = 2025 |dichtheid = 121 |graden = {{Koord|53|21|N|5|59|L}} }} [[Plaetje:Waddengebied. Locatie, Noarderleech. 25-12-2022. (actm.) 21.jpg|thumb|Buutendieks natuurhebied Noorderleeg]] '''Noôrdoôst-Friesland''' is een gemeênte in den provincie [[Friesland]] mie 46.000 inweuners. Noôrdoôst-Friesland is in 2019 ontstô uut een saemenvoehieng van de gemeênten [[Dongeradiel]], [[Ferwerderadiel]] en [[Kollumerland en Nieuwkruusland]] 't Gemeênteuus stoôt in [[Dokkum]]. Noôrdoôst-Friesland liet an den [[Waddenzeê]]. == Gemeênteraed == Saemenstellieng van den gemeênteraed.<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/GR_FR.html nlverkiezingen]</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan = 2 | Partie ! colspan = 15 | Zeêtels |- ! 2026 || 2022 || 2019 |- | [[CDA]] | 6 || 4 || 7 |- | [[FNP]] | 5 || 8 || 5 |- | Liberaal <br> Noardeast-Fryslân ¹ | 4 || 2 || 1 |- | Sociaal in <br> Noardeast-Fryslân | 4 || 7 || 4 |- | [[CU]] | 2 || 4 || 4 |- | Gemeentebelangen <br> Noardeast-Fryslân | 2 || 1 || 2 |- | [[BBB]] | 2 || || |- | [[VVD]] | 2 || 1 || 3 |- | [[PvdA]] | 2 || 2 || 3 |- ! Totael ! 29 || 29 || 29 |- ! Opkomst ! 55% || 55% || 46% |} ¹ 2019: Eerste Lokale Partij Noardeast-Fryslân, 2022: [[BVNL]] == Burhemeêsters == Burhemeêsters van Noôrdoôst-Friesland.<ref>[https://www.geni.com/projects/Burgemeesters-in-FRIESLAND-nl/12991 Geni]</ref> {|class=wikitable |- ! Tied !! Naem !! Partie !! Opmerkienge |- | 2019 - 2020 || Haijo Apotheker || [[D66]] || waernemend |- | 2020 - noe || Johannes Kramer || [[FNP]] || |- |} == Trivia == * Noôrdoôst-Friesland stoôt op plekke 347 van vuulste lucht van Nederland.<ref>[https://www.ad.nl/binnenland/schiedam-en-rijswijk-ademen-de-meest-vervuilde-lucht-in-hoe-schoon-is-jouw-gemeente~a86b802d/ AD]</ref> == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.noardeast-fryslan.nl/ Gemeênte] * [https://web.archive.org/web/20220705191031/https://www.plaatsengids.nl/noardeast-frysl%C3%A2n Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/gemeente/noardeast-fryslan/ AlleCijfers] {{Provincie Friesland}} [[Categorie:Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)| ]] 9qqdtz39aqopqg1358i593fha6mqcg4 0 12499 178600 178270 2026-05-14T11:36:42Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178600 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Aruba in its region.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Dutch Caribbean map.png|thumb|Liggienge]] '''Aruba''' ([[Papiaments]]: ''Aruba'') is 'n land en eiland binn'n 't [[Konienkriek der Nederlan'n]] en is gelegen in de [[Caraïbische Zeê]]. D'n 'oôdstad is [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]. D'r weune 106.000 mins'n (2024) op 't eiland. Aruba 'oôrt bie de [[Nederlandse Caraïben]]. == Lienks nae buten == * [https://www.overheid.aw/ Aruba] * [https://www.britannica.com/place/Aruba Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210109084020/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/aruba World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/aruba/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/aruba/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/aruba/ Klimaatinfo] [[Plaetje:Aruba travel map.png|links|thumb|Kaerte]] [[Plaetje:Centrum Oranjestad.jpg|links|thumb|Oranjestad]] {{Caribisch deêl KdN}} {{Noord-Amerika}} {{Caraïben}} [[Categorie:Nederlandse Caraïben]] tg2ldnr3libvrizb23de2ib3ukd1i1e 178621 178600 2026-05-14T11:56:30Z Orpers 15791 178621 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Aruba in its region.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Dutch Caribbean map.png|thumb|Liggienge]] '''Aruba''' ([[Papiaments]]: ''Aruba'') is 'n land en eiland binn'n 't [[Konienkriek der Nederlan'n]] en is gelegen in de [[Caraïbische Zeê]]. D'n 'oôdstad is [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]. D'r weune 106.000 mins'n (2024) op 't eiland. Aruba 'oôrt bie de [[Nederlandse Caraïben]]. == Lienks nae buten == * [https://www.overheid.aw/ Aruba] * [https://www.britannica.com/place/Aruba Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210109084020/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/aruba World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/aruba/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/aruba/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/aruba/ Klimaatinfo] [[Plaetje:Aruba travel map.png|links|thumb|Kaerte]] [[Plaetje:Centrum Oranjestad.jpg|links|thumb|Oranjestad]] {{Caribisch deêl KdN}} {{Caraïben}} {{Noord-Amerika}} [[Categorie:Nederlandse Caraïben]] jtlw5m7tq0ll0ce8jzyk30iydl694jl 14 14141 178420 132823 2026-05-13T15:54:36Z Orpers 15791 178420 wikitext text/x-wiki [[Categorie:Weêtenschapper]] [[Categorie: Wiskunde]] nstaacrxs3reelkf6zkb9afepfmuraz 0 14165 178408 166911 2026-05-13T14:14:52Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178408 wikitext text/x-wiki '''Van Talud''' is 'n muziekband uut [[Zeêuws-Vlaonderen]] en was vooheen bekend as ''Krapuul''. De band bestaot sins 2017. De leden binne [[Koen Capello]] (zang en gitaer), [[Robert Quaak]] (bas) en [[Peter Quaak]] (zang, gitaer en banjo). Ze zieng'n veunaemelijk in 't [[Zeêuws]]. Ulder muziek is te vin'n op [[YouTube]] en [[Spotify]]. == Lienks nae buten == * [https://www.deplatenbar.nl/artiesten/van-talud/ De Platenbar] * [https://www.bluesmagazine.nl/recensie-van-talud-verweerd/ Blues Magazine] * [http://www.streektaalzang.nl/strk/zeel/zeelkran.htm Streektaalzang] [[Categorie:Band uut Zeêland]] [[Categorie:Zeêuws-Vlaonderen]] i0vpaanx59elirtlvb4pfq2n4ewtxkl 0 14255 178618 178236 2026-05-14T11:42:18Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178618 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Bermuda in its region.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Bermuda topographic map-en.svg|thumb|Kaerte]] '''Bermuda''' is 'n eiland(engroep) in d'n [[Atlantischen Oceaon]]. Bermuda oôrt bie [[Noord-Amerika]] en is afankelijk van 't [[Vereênigd Konienkriek]]. D'r weune 64.000 mins'n (2021). Oôdstad is [[Hamilton (Bermuda)|Hamilton]]. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/bermuda Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Bermuda Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210109202200/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bermuda World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/bermuda/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/bermuda/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/bermuda/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|32|18|N|64|47|V}} {{Noord-Amerika}} [[Categorie:Noôrdelijk Amerika]] [[Categorie:Geografie van Vereênigd Konienkriek]] [[Categorie:Afankelijk hebied]] [[Categorie:Eiland]] k3splzx68c22etv2nevcjro08g6jm7h 0 14712 178602 178266 2026-05-14T11:37:09Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178602 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Sint Maarten in its region (zoom).svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:SSS Islands Map.png|thumb|Liggienge]] '''Sint Maerten''' (Nederlands: ''Sint Maarten'') is 'n land binn'n 't [[Konienkriek der Nederlan'n]] en is gelegen op 't eiland [[Sint Maerten (eiland)|Sint Maerten]] in de [[Caraïbische Zeê]]. D'n 'oôdstad is [[Philipsburg]]. D'r weune 43.000 mins'n (2024) in 't land. Sint Maerten 'oôrt bie de [[Nederlandse Caraïben]]. == Lienks nae buten == * [https://www.sintmaartengov.org/Pages/default.aspx Sint Maarten] * [https://www.britannica.com/place/Sint-Maarten Britannica] * [https://web.archive.org/web/20230309170758/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sint-maarten/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/sintmaarten/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/sint-maarten/ Klimaatinfo] [[Plaetje:Saint-Martin Island topographic map-en.svg|links|thumb|Kaerte]] {{Caribisch deêl KdN}} {{Noord-Amerika}} {{Caraïben}} [[Categorie:Nederlandse Caraïben]] eexanituge1lkxbdy5gzlh7y57p5guf 178623 178602 2026-05-14T11:57:04Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178623 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Sint Maarten in its region (zoom).svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:SSS Islands Map.png|thumb|Liggienge]] '''Sint Maerten''' (Nederlands: ''Sint Maarten'') is 'n land binn'n 't [[Konienkriek der Nederlan'n]] en is gelegen op 't eiland [[Sint Maerten (eiland)|Sint Maerten]] in de [[Caraïbische Zeê]]. D'n 'oôdstad is [[Philipsburg]]. D'r weune 43.000 mins'n (2024) in 't land. Sint Maerten 'oôrt bie de [[Nederlandse Caraïben]]. == Lienks nae buten == * [https://www.sintmaartengov.org/Pages/default.aspx Sint Maarten] * [https://www.britannica.com/place/Sint-Maarten Britannica] * [https://web.archive.org/web/20230309170758/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sint-maarten/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/sintmaarten/ City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/sint-maarten/ Klimaatinfo] [[Plaetje:Saint-Martin Island topographic map-en.svg|links|thumb|Kaerte]] {{Caribisch deêl KdN}} {{Caraïben}} {{Noord-Amerika}} [[Categorie:Nederlandse Caraïben]] tcigzwgkqf41jj3uaq9k7dv8jcy9ezu 0 15149 178391 143233 2026-05-13T13:45:52Z Orpers 15791 178391 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Location map Belgrade Central.png|thumb|Kaerte]] '''Belgrado''' ([[Servisch]]: ''Београд'' - Beograd) is den 'oôdstad van [[Servië]] mie 1.198.000 inweuners (2022). Belgrado leit an de [[Donau]]. == Lienks nae buten == * [https://www.beograd.rs/en/ Gemeênte] * [https://www.britannica.com/place/Belgrade Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/serbia/cities/?cityid=1137 City Population] [[Categorie:Oôdstad]] [[Categorie:Stad in Europa]] [[Categorie:Plekke in Servië]] iuvh47z3rd0wmbfa2riwlrqha1z8tub 0 15384 178424 148364 2026-05-13T16:02:22Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178424 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:BAG woonplaatsen - Gemeente Hulst.png|thumb|Liggienge]] '''Lamswjerde / Lamswèrde / Lamswaerde''' (Nederlands: ''Lamswaarde'') is 'n plekke in de gemeênte [[Ulst (gemeênte)|Ulst]] ([[Zeêland]]) mie 565 inweuners (2023). Toet 2003 wast deêl van gemeênte [['Ontenisse]]. == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20240412160107/https://www.plaatsengids.nl/lamswaarde Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/woonplaats/lamswaarde/ AlleCijfers] {{Navigatie gemeênte Ulst}} [[Categorie:Plekke in Zeêuws-Vlaonderen]] [[Categorie:'Ulst]] 4owswgsm41alti80t59e87k237mswvy 0 15454 178425 148891 2026-05-13T16:02:50Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178425 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:BAG woonplaatsen - Gemeente Hulst.png|thumb|Liggienge]] '''Kuutaort''' (Nederlands: ''Kuitaart'') is 'n plekke in de gemeênte [[Ulst (gemeênte)|Ulst]] ([[Zeêland]]) mie 245 inweuners (2023). Toet 2003 wast deêl van gemeênte [['Ontenisse]]. == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20231201022749/https://www.plaatsengids.nl/kuitaart Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/woonplaats/kuitaart/ AlleCijfers] {{Navigatie gemeênte Ulst}} [[Categorie:Plekke in Zeêuws-Vlaonderen]] [[Categorie:'Ulst]] 7225k6f5qtkl3sad8iopkqg1xfsaw3v 0 15459 178427 148906 2026-05-13T16:03:32Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178427 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:BAG woonplaatsen - Gemeente Hulst.png|thumb|Liggienge]] '''Usnis / de Snis''' (Nederlands: ''Ossenisse'') is 'n plekke in de gemeênte [[Ulst (gemeênte)|Ulst]] ([[Zeêland]]) mie 305 inweuners (2023). Toet 1936 wast 'n eige gemeênte, daernae toet 1970 deêl van gemeênte [[Veugelwjerde]] en daernae toet 2003 deêl van gemeênte [['Ontenisse]]. == Bekende inweuners == * [[Ko de Lavoir]], tiedelijk ouwste man van Nederland == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20231206173136/https://plaatsengids.nl/ossenisse Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/woonplaats/ossenisse/ AlleCijfers] {{Navigatie gemeênte Ulst}} [[Categorie:Voormaelige gemeênte in Zeêland]] [[Categorie:Plekke in Zeêuws-Vlaonderen]] [[Categorie:'Ulst]] ksi66hi2s5vnavev1hqtmuoea4pegzn 0 15472 178407 149091 2026-05-13T14:14:11Z Orpers 15791 /* Lienks nae buten */ 178407 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:BAG woonplaatsen - Gemeente Hulst.png|thumb|Liggienge]] '''Stjién / Stèèn''' (Nederlands: ''Sint Jansteen'') is 'n plekke in de gemeênte [[Ulst (gemeênte)|Ulst]] ([[Zeêland]]) mie 3.190 inweuners (2023). Toet 1970 wast 'n eige gemeênte. == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20231129025253/https://www.plaatsengids.nl/sint-jansteen Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/woonplaats/sint-jansteen/ AlleCijfers] {{Navigatie gemeênte Ulst}} [[Categorie:Voormaelige gemeênte in Zeêland]] [[Categorie:Plekke in Zeêuws-Vlaonderen]] [[Categorie:'Ulst]] 8hdhfp21w8mnxx4tiszq4830owrdihb 0 17430 178367 2026-05-13T12:33:12Z Orpers 15791 Nieuwe bladzie mee as inoud: [[Plaetje:|thumb|Liggienge]] '''Montevideo''' is den 'oôdstad van [[Uruguay]] mie 1.287.000 inweuners (2023). == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Montevideo Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/uruguay/cities/?cityid=1782 City Population] [[Categorie:Oôdstad]] [[Categorie:Stad in Amerika]] [[Categorie:Plekke in Uruguay]] 178367 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:|thumb|Liggienge]] '''Montevideo''' is den 'oôdstad van [[Uruguay]] mie 1.287.000 inweuners (2023). == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Montevideo Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/uruguay/cities/?cityid=1782 City Population] [[Categorie:Oôdstad]] [[Categorie:Stad in Amerika]] [[Categorie:Plekke in Uruguay]] kb9rfzbasgvblggcfn4yqpso4u0bsgj 178368 178367 2026-05-13T12:35:05Z Orpers 15791 178368 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:|thumb|Liggienge]] '''Montevideo''' is den 'oôdstad van [[Uruguay]] mie 1.287.000 inweuners (2023). Tis een 'aevenstad an den [[Atlantischen Oceaon]]. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/uruguay/montevideo/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Montevideo Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/uruguay/cities/?cityid=1782 City Population] [[Categorie:Oôdstad]] [[Categorie:Stad in Amerika]] [[Categorie:Plekke in Uruguay]] mwaaafazywb0phh4wgmqkityepk9453 178369 178368 2026-05-13T12:38:56Z Orpers 15791 178369 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Uruguay - Montevideo.png|thumb|Liggienge]] '''Montevideo''' is den 'oôdstad van [[Uruguay]] mie 1.287.000 inweuners (2023). Tis een 'aevenstad an den [[Atlantischen Oceaon]]. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/uruguay/montevideo/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Montevideo Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/uruguay/cities/?cityid=1782 City Population] [[Categorie:Oôdstad]] [[Categorie:Stad in Amerika]] [[Categorie:Plekke in Uruguay]] lyu2kdciq5uy3akqnbx01j8o90c5v4z 178377 178369 2026-05-13T12:53:26Z Orpers 15791 178377 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Uruguay - Montevideo.png|thumb|Liggienge]] '''Montevideo''' is den 'oôdstad van [[Uruguay]] mie 1.287.000 inweuners (2023). Tis een 'aevenstad an den [[Atlantischen Oceaon]]. Op [[30 juli]] [[1930]] wier in [[Montevideo]] den finaole 'espeêld van de eêste waereldkampioenschappen [[voebal]]. Gastland [[Uruguay]] versloeg [[Arhentinië]] mie 4-2. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/uruguay/montevideo/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Montevideo Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/uruguay/cities/?cityid=1782 City Population] [[Categorie:Oôdstad]] [[Categorie:Stad in Amerika]] [[Categorie:Plekke in Uruguay]] 57gc59584cv9dd4cfporod4t91q3hk9 178378 178377 2026-05-13T12:53:40Z Orpers 15791 178378 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Uruguay - Montevideo.png|thumb|Liggienge]] '''Montevideo''' is den 'oôdstad van [[Uruguay]] mie 1.287.000 inweuners (2023). Tis een 'aevenstad an den [[Atlantischen Oceaon]]. Op [[30 juli]] [[1930]] wier in Montevideo den finaole 'espeêld van de eêste waereldkampioenschappen [[voebal]]. Gastland [[Uruguay]] versloeg [[Arhentinië]] mie 4-2. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/uruguay/montevideo/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Montevideo Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/uruguay/cities/?cityid=1782 City Population] [[Categorie:Oôdstad]] [[Categorie:Stad in Amerika]] [[Categorie:Plekke in Uruguay]] dssfq3i48xdta2rwzvauuui37clmohx 178468 178378 2026-05-13T20:28:20Z Orpers 15791 178468 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Uruguay - Montevideo.png|thumb|Liggienge]] '''Montevideo''' is den 'oôdstad van [[Uruguay]] mie 1.287.000 inweuners (2023). Tis een 'aevenstad an den [[Atlantischen Oceaon]]. Op [[30 juli]] [[1930]] wier in Montevideo den finaole 'espeêld van de eêste waereldkampioenschappen [[voebal]]. Gastland Uruguay versloeg [[Arhentinië]] mie 4-2. == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/uruguay/montevideo/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Montevideo Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/uruguay/cities/?cityid=1782 City Population] [[Categorie:Oôdstad]] [[Categorie:Stad in Amerika]] [[Categorie:Plekke in Uruguay]] ayjz6ns3o11utmw2nals2uyeimuh9qm 14 17431 178370 2026-05-13T12:40:28Z Orpers 15791 Nieuwe bladzie mee as inoud: [[Categorie:Plekke naer land|Uruguay]] [[Categorie:Plekke in Amerika|Uruguay]] [[Categorie:Uruguay]] 178370 wikitext text/x-wiki [[Categorie:Plekke naer land|Uruguay]] [[Categorie:Plekke in Amerika|Uruguay]] [[Categorie:Uruguay]] 2lpfx9mxnrucid6mgcszpp26ism7epi 14 17432 178392 2026-05-13T13:48:22Z Orpers 15791 Nieuwe bladzie mee as inoud: [[Categorie:Plekke naer land|Servië]] [[Categorie:Plekke in Europa|Servië]] [[Categorie:Servië]] 178392 wikitext text/x-wiki [[Categorie:Plekke naer land|Servië]] [[Categorie:Plekke in Europa|Servië]] [[Categorie:Servië]] 1h7qu0n3gbne5s78kch496qih08f7xn 14 17433 178417 2026-05-13T15:53:19Z Orpers 15791 Nieuwe bladzie mee as inoud: [[Categorie:Weêtenschap]] 178417 wikitext text/x-wiki [[Categorie:Weêtenschap]] hizotl58ssag0w1kqj4epchhr5sl03l 0 17434 178429 2026-05-13T16:15:17Z Orpers 15791 Nieuwe bladzie mee as inoud: '''Dieke van Groningen''' ([[Nijmegen]], 19 oktober [[1979]]) is een Nederlandse ongernemer en politica van den [[VVD]]. 178429 wikitext text/x-wiki '''Dieke van Groningen''' ([[Nijmegen]], 19 oktober [[1979]]) is een Nederlandse ongernemer en politica van den [[VVD]]. l93b9p4gtp4pgmq2hktptkn7otwvcj9 178430 178429 2026-05-13T16:16:12Z Orpers 15791 178430 wikitext text/x-wiki '''Dieke van Groningen''' ([[Nijmegen]], 19 oktober [[1979]]) is een Nederlandse ongernemer en politica van den [[VVD]]. Van Groningen studeêrde [[bestuurskunde]] an den [[Erasmus Universiteit Rotterdam]]. 61kckm18sjahqzqgxrowicb2c0jgp3u 178431 178430 2026-05-13T16:18:08Z Orpers 15791 178431 wikitext text/x-wiki '''Dieke van Groningen''' ([[Nijmegen]], 19 oktober [[1979]]) is een Nederlandse ongernemer en politica van den [[VVD]]. Van Groningen studeêrde [[bestierskunde]] an den [[Erasmus Universiteit Rotterdam]]. Van 2018 toet 2026 was zie raedslid van [[Rotterdam]] (van 2024 toet 2026 ok fraoctieveuzitter). tqw6yh9trbqq84in2bieb5l24abjc2d 178432 178431 2026-05-13T16:20:08Z Orpers 15791 178432 wikitext text/x-wiki '''Dieke van Groningen''' ([[Nijmegen]], 19 oktober [[1979]]) is een Nederlandse ongernemer en politica van den [[VVD]]. Van Groningen studeêrde [[bestierskunde]] an den [[Erasmus Universiteit Rotterdam]]. Van 2018 toet 2026 was zie raedslid van [[Rotterdam]] (van 2024 toet 2026 ok fraoctieveuzitter). In 2025 was zie Twidde Kaemerlid en vanover sins meie 2026. rb8y4djan5bpbd68bxzjxz649dd8h3q 178433 178432 2026-05-13T16:20:51Z Orpers 15791 178433 wikitext text/x-wiki '''Dieke van Groningen''' ([[Nijmegen]], 19 oktober [[1979]]) is een Nederlandse ongernemer en politica van den [[VVD]]. Van Groningen studeêrde [[bestierskunde]] an den [[Erasmus Universiteit Rotterdam]]. Van 2018 toet 2026 was zie raedslid van [[Rotterdam]] (van 2024 toet 2026 ok fraoctieveuzitter). In 2025 was zie Twidde Kaemerlid en vanover sins meie 2026. == Lienks nae buten == * [https://www.parlement.com/biografie/da-dieke-van-groningen Parlement.com] 2or44fuyq5al4x4xobvcefn25y4yc8t 178434 178433 2026-05-13T16:22:18Z Orpers 15791 178434 wikitext text/x-wiki '''Dieke van Groningen''' ([[Nijmegen]], 19 oktober [[1979]]) is een Nederlandse ongernemer en politica van den [[VVD]]. Van Groningen studeêrde [[bestierskunde]] an den [[Erasmus Universiteit Rotterdam]]. Van 2018 toet 2026 was zie raedslid van [[Rotterdam]] (van 2024 toet 2026 ok fraoctieveuzitter). In 2025 was zie Twidde Kaemerlid en vanover sins meie 2026. == Lienks nae buten == * [https://www.parlement.com/biografie/da-dieke-van-groningen Parlement.com] {{DEFAULTSORT: Groningen, Dieke van}} [[Categorie:Twidde Kaemerlid]] [[Categorie:Raedslid]] [[Categorie:VVD-politicus]] [[Categorie: Nederlands ongernemer]] [[Categorie: Politiek in Rotterdam]] mkgmb9opns7oryw5vm8ds7t5xg9jzl2 178435 178434 2026-05-13T16:24:08Z Orpers 15791 178435 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Dieke van Groningen - AD 010-Verkiezingsdebat 2023.jpg|kaderloos|rechts]] '''Dieke van Groningen''' ([[Nijmegen]], 19 oktober [[1979]]) is een Nederlandse ongernemer en politica van den [[VVD]]. Van Groningen studeêrde [[bestierskunde]] an den [[Erasmus Universiteit Rotterdam]]. Van 2018 toet 2026 was zie raedslid van [[Rotterdam]] (van 2024 toet 2026 ok fraoctieveuzitter). In 2025 was zie Twidde Kaemerlid en vanover sins meie 2026. == Lienks nae buten == * [https://www.parlement.com/biografie/da-dieke-van-groningen Parlement.com] {{DEFAULTSORT: Groningen, Dieke van}} [[Categorie:Twidde Kaemerlid]] [[Categorie:Raedslid]] [[Categorie:VVD-politicus]] [[Categorie: Nederlands ongernemer]] [[Categorie: Politiek in Rotterdam]] 0vakfzxice8x3k9dj8q4mosftpzltjs 178436 178435 2026-05-13T16:31:28Z Orpers 15791 178436 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Dieke van Groningen - AD 010-Verkiezingsdebat 2023.jpg|kaderloos|rechts]] '''Dieke van Groningen''' ([[Nijmegen]], 19 oktober [[1979]]) is een Nederlandse ongernemer en politica van den [[VVD]]. Van Groningen studeêrde [[bestierskunde]] an den [[Erasmus Universiteit Rotterdam]]. Zie is eigenaer van een bedrief in velverzurgiengsartikels vò kinders. Van 2018 toet 2026 was zie raedslid van [[Rotterdam]] (van 2024 toet 2026 ok fraoctieveuzitter). In 2025 was zie Twidde Kaemerlid en vanover sins meie 2026. == Lienks nae buten == * [https://www.parlement.com/biografie/da-dieke-van-groningen Parlement.com] {{DEFAULTSORT: Groningen, Dieke van}} [[Categorie:Twidde Kaemerlid]] [[Categorie:Raedslid]] [[Categorie:VVD-politicus]] [[Categorie: Nederlands ongernemer]] [[Categorie: Politiek in Rotterdam]] qxfjl8sws4yu6sbzul211cj9z5hk8o2 178437 178436 2026-05-13T16:34:28Z Orpers 15791 178437 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Dieke van Groningen - AD 010-Verkiezingsdebat 2023.jpg|kaderloos|rechts]] '''Dieke van Groningen''' ([[Nijmegen]], 19 oktober [[1979]]) is een Nederlandse ongernemer en politica van den [[VVD]]. Van Groningen studeêrde [[bestierskunde]] an den [[Erasmus Universiteit Rotterdam]]. Zie is eigenaer van bedrieven in velverzurgiengsartikels vò kinders en volwassene. Van 2018 toet 2026 was zie raedslid van [[Rotterdam]] (van 2024 toet 2026 ok fraoctieveuzitter). In 2025 was zie Twidde Kaemerlid en vanover sins meie 2026. == Lienks nae buten == * [https://www.parlement.com/biografie/da-dieke-van-groningen Parlement.com] {{DEFAULTSORT: Groningen, Dieke van}} [[Categorie:Twidde Kaemerlid]] [[Categorie:Raedslid]] [[Categorie:VVD-politicus]] [[Categorie: Nederlands ongernemer]] [[Categorie: Politiek in Rotterdam]] igt9iqb5bc53thrw1o6awk4hjfyups7 178441 178437 2026-05-13T16:44:08Z Orpers 15791 178441 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Dieke van Groningen - AD 010-Verkiezingsdebat 2023.jpg|kaderloos|rechts]] '''Dieke van Groningen''' ([[Nijmegen]], 19 oktober [[1979]]) is een Nederlandse ongernemer en politica van den [[VVD]]. Van Groningen studeêrde [[bestierskunde]] an den [[Erasmus Universiteit Rotterdam]]. Zie is eigenaer van bedrieven in velverzurgiengsartikels vò kinders en volwassene. Van 2018 toet 2026 was zie raedslid van [[Rotterdam]] (van 2024 toet 2026 ok fraoctieveuzitter). In 2025 was zie Twidde Kaemerlid en tiedelijk vanover sins meie 2026. == Lienks nae buten == * [https://www.parlement.com/biografie/da-dieke-van-groningen Parlement.com] {{DEFAULTSORT: Groningen, Dieke van}} [[Categorie:Twidde Kaemerlid]] [[Categorie:Raedslid]] [[Categorie:VVD-politicus]] [[Categorie: Nederlands ongernemer]] [[Categorie: Politiek in Rotterdam]] i8lr2yc0sqhjs96rrqd8kj4b26po5xp 178442 178441 2026-05-13T17:12:33Z Orpers 15791 178442 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Dieke van Groningen - AD 010-Verkiezingsdebat 2023.jpg|kaderloos|rechts]] '''Dieke de Haas-van Groningen''' ([[Nijmegen]], 19 oktober [[1979]]) is een Nederlandse ongernemer en politica van den [[VVD]]. Van Groningen studeêrde [[bestierskunde]] an den [[Erasmus Universiteit Rotterdam]]. Zie is eigenaer van bedrieven in velverzurgiengsartikels vò kinders en volwassene. Van 2018 toet 2026 was zie raedslid van [[Rotterdam]] (van 2024 toet 2026 ok fraoctieveuzitter). In 2025 was zie Twidde Kaemerlid en tiedelijk vanover sins meie 2026. == Lienks nae buten == * [https://www.parlement.com/biografie/da-dieke-van-groningen Parlement.com] {{DEFAULTSORT: Groningen, Dieke van}} [[Categorie:Twidde Kaemerlid]] [[Categorie:Raedslid]] [[Categorie:VVD-politicus]] [[Categorie: Nederlands ongernemer]] [[Categorie: Politiek in Rotterdam]] f8ghtlfw5kytvtpg4duxpbik5y14pg2 178443 178442 2026-05-13T17:13:55Z Orpers 15791 178443 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Dieke van Groningen - AD 010-Verkiezingsdebat 2023.jpg|kaderloos|rechts]] '''Dieke de Haas-van Groningen''' ([[Nijmegen]], 19 oktober [[1979]]) is een Nederlandse ongernemer en politica van den [[VVD]]. Van Groningen studeêrde [[bestierskunde]] an den [[Erasmus Universiteit Rotterdam]]. Zie is eigenaer van bedrieven in velverzurgiengsartikels vò kinders en volwassene. Van 2018 toet 2026 was zie raedslid van [[Rotterdam]] (van 2024 toet 2026 ok fraoctieveuzitter). Int naejaer van 2025 was zie Twidde Kaemerlid en tiedelijk vanover sins meie 2026. == Lienks nae buten == * [https://www.parlement.com/biografie/da-dieke-van-groningen Parlement.com] {{DEFAULTSORT: Groningen, Dieke van}} [[Categorie:Twidde Kaemerlid]] [[Categorie:Raedslid]] [[Categorie:VVD-politicus]] [[Categorie: Nederlands ongernemer]] [[Categorie: Politiek in Rotterdam]] g7s8i4ql9dokjk3hfzfngmtptoqd9gu 178444 178443 2026-05-13T17:15:15Z Orpers 15791 178444 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Dieke van Groningen - AD 010-Verkiezingsdebat 2023.jpg|kaderloos|rechts]] '''Dieke de Haas-van Groningen''' ([[Nijmegen]], 19 oktober [[1979]]) is een Nederlandse ongernemer en politica van den [[VVD]]. Van Groningen studeêrde [[bestierskunde]] an den [[Erasmus Universiteit Rotterdam]]. Zie is eigenaer van bedrieven in velverzurgiengsartikels vò kinders en volwassene. Van 2018 toet 2026 was zie raedslid van [[Rotterdam]] (van 2024 toet 2026 ok fraoctieveuzitter). Int naejaer van 2025 was zie eveneêns Twidde Kaemerlid en tiedelijk vanover sins meie 2026. == Lienks nae buten == * [https://www.parlement.com/biografie/da-dieke-van-groningen Parlement.com] {{DEFAULTSORT: Groningen, Dieke van}} [[Categorie:Twidde Kaemerlid]] [[Categorie:Raedslid]] [[Categorie:VVD-politicus]] [[Categorie: Nederlands ongernemer]] [[Categorie: Politiek in Rotterdam]] oideqhcfw0mm618lz2u6wo5errqr8d3 178445 178444 2026-05-13T17:20:51Z Orpers 15791 178445 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Dieke van Groningen - AD 010-Verkiezingsdebat 2023.jpg|kaderloos|rechts]] '''Dieke de Haas-van Groningen''' ([[Nijmegen]], 19 oktober [[1979]]) is een Nederlandse ongernemer en politica van den [[VVD]]. Van Groningen studeêrde [[bedriefskunde]] en [[bestierskunde]] an den [[Erasmus Universiteit Rotterdam]]. Zie is eigenaer van bedrieven in velverzurgiengsartikels vò kinders en volwassene. Van 2018 toet 2026 was zie raedslid van [[Rotterdam]] (van 2024 toet 2026 ok fraoctieveuzitter). Int naejaer van 2025 was zie eveneêns Twidde Kaemerlid en tiedelijk vanover sins meie 2026. == Lienks nae buten == * [https://www.parlement.com/biografie/da-dieke-van-groningen Parlement.com] {{DEFAULTSORT: Groningen, Dieke van}} [[Categorie:Twidde Kaemerlid]] [[Categorie:Raedslid]] [[Categorie:VVD-politicus]] [[Categorie: Nederlands ongernemer]] [[Categorie: Politiek in Rotterdam]] lqshyk1wcohl0xf60thnnf5801f6j6r 178446 178445 2026-05-13T17:21:13Z Orpers 15791 178446 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Dieke van Groningen - AD 010-Verkiezingsdebat 2023.jpg|kaderloos|rechts]] '''Dieke de Haas-van Groningen''' ([[Nijmegen]], 19 oktober [[1979]]) is een Nederlandse ongernemer en politica van den [[VVD]]. Van Groningen studeêrde [[bedriefskunde|bedriefs-]] en [[bestierskunde]] an den [[Erasmus Universiteit Rotterdam]]. Zie is eigenaer van bedrieven in velverzurgiengsartikels vò kinders en volwassene. Van 2018 toet 2026 was zie raedslid van [[Rotterdam]] (van 2024 toet 2026 ok fraoctieveuzitter). Int naejaer van 2025 was zie eveneêns Twidde Kaemerlid en tiedelijk vanover sins meie 2026. == Lienks nae buten == * [https://www.parlement.com/biografie/da-dieke-van-groningen Parlement.com] {{DEFAULTSORT: Groningen, Dieke van}} [[Categorie:Twidde Kaemerlid]] [[Categorie:Raedslid]] [[Categorie:VVD-politicus]] [[Categorie: Nederlands ongernemer]] [[Categorie: Politiek in Rotterdam]] ejd9ics2iisxc0jpreymad8ts5s7j5d 0 17435 178448 2026-05-13T18:36:38Z Orpers 15791 Nieuwe bladzie mee as inoud: Een '''terp''' is een kunstmaetige veroôgieng int land waer veilig kan worren eweund in heval van een 'oôge waeterstand. == Lienks nae buten == * [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Terp_(cultuurhistorisch_beheer) Kennisbank] 178448 wikitext text/x-wiki Een '''terp''' is een kunstmaetige veroôgieng int land waer veilig kan worren eweund in heval van een 'oôge waeterstand. == Lienks nae buten == * [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Terp_(cultuurhistorisch_beheer) Kennisbank] hxy901q6qebv3mn5rdp86eslzkzt7wo 178449 178448 2026-05-13T18:36:57Z Orpers 15791 178449 wikitext text/x-wiki Een '''terp''' is een kunstmaetige veroôgieng int land waer veilig kan worren eweund in heval van een 'oôge waeterstand. == Lienks nae buten == * [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Terp_(cultuurhistorisch_beheer) Kennisbank] [[Categorie:Euvel in Nederland]] 4jmosv40zkzisvlarsk9nchfq2gnlbc 178450 178449 2026-05-13T18:39:12Z Orpers 15791 178450 wikitext text/x-wiki Een '''terp''' is een kunstmaetige veroôgieng opt land waer veilig kan worren 'eweund in heval van een 'oôge waeterstand. == Lienks nae buten == * [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Terp_(cultuurhistorisch_beheer) Kennisbank] [[Categorie:Euvel in Nederland]] 5izk780vj9cmqr19ncjvwqk7nklh58o 178451 178450 2026-05-13T18:42:56Z Orpers 15791 178451 wikitext text/x-wiki Een '''terp''' is een kunstmaetige veroôgieng opt land waer veilig kan worren 'eweund in heval van een 'oôge waeterstand. Terpen worren veural anetroffen in [[Friesland]] en in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] (worren daer een wierd 'enoemd). == Lienks nae buten == * [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Terp_(cultuurhistorisch_beheer) Kennisbank] [[Categorie:Euvel in Nederland]] 733r2ati514pj0ctffjdeszvyxnixzo 178452 178451 2026-05-13T18:43:26Z Orpers 15791 178452 wikitext text/x-wiki Een '''terp''' is een kunstmaetige veroôgieng opt land waer veilig kan worren 'eweund in heval van een 'oôge waeterstand. Terpen worren veural anetroffen in [[Friesland]] en in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] (worren daer een ''wierd'' 'enoemd). == Lienks nae buten == * [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Terp_(cultuurhistorisch_beheer) Kennisbank] [[Categorie:Euvel in Nederland]] seuv4ioztqz9mqvlengdrkyxsdcri9c 178453 178452 2026-05-13T18:44:02Z Orpers 15791 178453 wikitext text/x-wiki Een '''terp''' is een kunstmaetige veroôgieng opt land waer veilig kan worren 'eweund in heval van een 'oôge waeterstand. Terpen worren veural anetroffen in [[Friesland]] en in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] (worren daer een ''wierde'' 'enoemd). == Lienks nae buten == * [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Terp_(cultuurhistorisch_beheer) Kennisbank] [[Categorie:Euvel in Nederland]] 508rzhtpiojnxoljwtwsdfdbt9ose2b 178454 178453 2026-05-13T18:46:29Z Orpers 15791 178454 wikitext text/x-wiki Een '''terp''' is een kunstmaetige veroôgieng opt land waer veilig kan worren 'eweund in heval van een 'oôge waeterstand. Terpen worren veural anetroffen in [[Friesland]] en in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] (worren daer een ''wierde'' 'enoemd). == Lienks nae buten == * [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Terp_(cultuurhistorisch_beheer) Kennisbank] * [https://www.nd.nl/cultuur/wetenschap/1316887/nederland-blijkt-bijna-negenduizend-terpen-te-tellen-driemaal Nederlands Dagblad] [[Categorie:Euvel in Nederland]] etkfucvam1ydcg70rvr4z9s7z10c92w 178455 178454 2026-05-13T18:47:30Z Orpers 15791 178455 wikitext text/x-wiki Een '''terp''' is een kunstmaetige veroôgieng opt land waer veilig kan worren 'eweund in heval van een 'oôge waeterstand. Terpen worren veural anetroffen in [[Friesland]] en in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] (worren daer een ''wierde'' 'enoemd). D'r binne bienae negen duuzend terpen in Nederland. == Lienks nae buten == * [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Terp_(cultuurhistorisch_beheer) Kennisbank] * [https://www.nd.nl/cultuur/wetenschap/1316887/nederland-blijkt-bijna-negenduizend-terpen-te-tellen-driemaal Nederlands Dagblad] [[Categorie:Euvel in Nederland]] 5xw97v9zpaylvfj3cq1j6mz07qxneyj 178456 178455 2026-05-13T18:56:15Z Orpers 15791 178456 wikitext text/x-wiki [[plaetje:20200603 kerk1 op terp Hogebeintum.jpg|thumb|Terp in [[Hogebeintum]]]] Een '''terp''' is een kunstmaetige veroôgieng opt land waer veilig kan worren 'eweund in heval van een 'oôge waeterstand. Terpen worren veural anetroffen in [[Friesland]] en in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] (worren daer een ''wierde'' 'enoemd). D'r binne bienae negenduuzend terpen in Nederland. == Lienks nae buten == * [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Terp_(cultuurhistorisch_beheer) Kennisbank] * [https://www.nd.nl/cultuur/wetenschap/1316887/nederland-blijkt-bijna-negenduizend-terpen-te-tellen-driemaal Nederlands Dagblad] [[Categorie:Euvel in Nederland]] j0h3laxammyzpbaex37gds0z1ulbmdj 178457 178456 2026-05-13T19:03:12Z Orpers 15791 178457 wikitext text/x-wiki [[plaetje:20200603 kerk1 op terp Hogebeintum.jpg|thumb|Terp in [[Hogebeintum]]]] [[Plaetje:Huisterp Unemaloane Blija.jpg|Terp bie [[Blije]]]] Een '''terp''' is een kunstmaetige veroôgieng opt land waer veilig kan worren 'eweund in heval van een 'oôge waeterstand. Terpen worren veural anetroffen in [[Friesland]] en in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] (worren daer een ''wierde'' 'enoemd). D'r binne bienae negenduuzend terpen in Nederland. == Lienks nae buten == * [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Terp_(cultuurhistorisch_beheer) Kennisbank] * [https://www.nd.nl/cultuur/wetenschap/1316887/nederland-blijkt-bijna-negenduizend-terpen-te-tellen-driemaal Nederlands Dagblad] [[Categorie:Euvel in Nederland]] 3nlcalewwznmfp8upkuhonhh02o1tz1 178458 178457 2026-05-13T19:03:46Z Orpers 15791 178458 wikitext text/x-wiki [[plaetje:20200603 kerk1 op terp Hogebeintum.jpg|thumb|Terp in [[Hogebeintum]]]] [[Plaetje:Huisterp Unemaloane Blija.jpg|thumb|Terp bie [[Blije]]]] Een '''terp''' is een kunstmaetige veroôgieng opt land waer veilig kan worren 'eweund in heval van een 'oôge waeterstand. Terpen worren veural anetroffen in [[Friesland]] en in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] (worren daer een ''wierde'' 'enoemd). D'r binne bienae negenduuzend terpen in Nederland. == Lienks nae buten == * [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Terp_(cultuurhistorisch_beheer) Kennisbank] * [https://www.nd.nl/cultuur/wetenschap/1316887/nederland-blijkt-bijna-negenduizend-terpen-te-tellen-driemaal Nederlands Dagblad] [[Categorie:Euvel in Nederland]] m17vt1f4n6o5uffckgjix264u6z9004 178459 178458 2026-05-13T19:12:45Z Orpers 15791 178459 wikitext text/x-wiki [[plaetje:20200603 kerk1 op terp Hogebeintum.jpg|thumb|Kerke op terp in [[Hogebeintum]]]] [[Plaetje:Huisterp Unemaloane Blija.jpg|thumb|'Uusterp bie [[Blije]]]] Een '''terp''' is een kunstmaetige veroôgieng opt land waer veilig kan worren 'eweund in heval van een 'oôge waeterstand. Terpen worren veural anetroffen in [[Friesland]] en in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] (worren daer een ''wierde'' 'enoemd). D'r binne bienae negenduuzend terpen in Nederland. == Lienks nae buten == * [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Terp_(cultuurhistorisch_beheer) Kennisbank] * [https://www.nd.nl/cultuur/wetenschap/1316887/nederland-blijkt-bijna-negenduizend-terpen-te-tellen-driemaal Nederlands Dagblad] [[Categorie:Euvel in Nederland]] 6gzvfdobvtnmzfm0o474wi8vuo0q6ww 178460 178459 2026-05-13T19:51:08Z Orpers 15791 178460 wikitext text/x-wiki [[plaetje:20200603 kerk1 op terp Hogebeintum.jpg|thumb|Kerke op terp in [[Hogebeintum]]]] [[Plaetje:Huisterp Unemaloane Blija.jpg|thumb|'Uusterp bie [[Blije]]]] Een '''terp''' is een kunstmaetige veroôgieng opt land waer veilig kan worren 'eweund in heval van een 'oôge waeterstand. Terpen worren veural anetroffen in [[Friesland]] en in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] (worren in die provincie een ''wierde'' 'enoemd), maer ok in [[Noord-'Olland]] (daer ''werf'' 'enoemd), bie [[Kamp'n]] in [[Overiessel]], int rivierenhebied (daer ''polle'' 'enoemd, o.a. [[Betuwe]] en [[Alblasserwaerd]]) en in [[Zeêland]] (daer ''[[vliedberg]]'' 'enoemd). D'r binne bienae negenduuzend terpen in Nederland. == Lienks nae buten == * [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Terp_(cultuurhistorisch_beheer) Kennisbank] * [https://www.nd.nl/cultuur/wetenschap/1316887/nederland-blijkt-bijna-negenduizend-terpen-te-tellen-driemaal Nederlands Dagblad] [[Categorie:Euvel in Nederland]] 3xovi6wupuwwxbaqbq5v2lesrr5iocz 178462 178460 2026-05-13T19:54:49Z Orpers 15791 178462 wikitext text/x-wiki [[plaetje:20200603 kerk1 op terp Hogebeintum.jpg|thumb|Kerke op terp in [[Hogebeintum]]]] [[Plaetje:Huisterp Unemaloane Blija.jpg|thumb|'Uusterp bie [[Blije]]]] Een '''terp''' is een kunstmaetige veroôgieng opt land waer veilig kan worren 'eweund in heval van een 'oôge waeterstand. Terpen worren veural anetroffen in [[Friesland]] en in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] (worren in die provincie een ''wierde'' 'enoemd), maer ok in [[Noord-'Olland]] (daer ''werf'' 'enoemd), bie [[Kamp'n]] in [[Overiessel]], int rivierenhebied (daer ''pol'' 'enoemd, o.a. [[Betuwe]] en [[Alblasserwaerd]]) en in [[Zeêland]] (daer ''[[vliedberg]]'' 'enoemd). D'r binne bienae negenduuzend terpen in Nederland. == Lienks nae buten == * [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Terp_(cultuurhistorisch_beheer) Kennisbank] * [https://www.nd.nl/cultuur/wetenschap/1316887/nederland-blijkt-bijna-negenduizend-terpen-te-tellen-driemaal Nederlands Dagblad] [[Categorie:Euvel in Nederland]] kzg4xesr9higf3mt1q3pvhzpntv1z6e 178463 178462 2026-05-13T20:01:16Z Orpers 15791 178463 wikitext text/x-wiki [[plaetje:20200603 kerk1 op terp Hogebeintum.jpg|thumb|Kerke op terp in [[Hogebeintum]]]] [[Plaetje:Huisterp Unemaloane Blija.jpg|thumb|'Uusterp bie [[Blije]]]] Een '''terp''' is een kunstmaetige veroôgieng opt land waer veilig kan worren 'eweund in heval van een 'oôge waeterstand. Terpen worren veural anetroffen in [[Friesland]] en in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] (worren in die provincie een ''wierde'' 'enoemd), maer ok in [[Noord-'Olland]] (daer ''werf'' 'enoemd), bie [[Kamp'n]] in [[Overiessel]], int rivierenhebied (daer ''pol'' 'enoemd, o.a. [[Betuwe]] en [[Alblasserwaerd]]) en in [[Zeêland]] (daer ''[[vliedberg]]'' 'enoemd). Terp is den meêr algemeêne anduudieng. D'r binne bienae negenduuzend terpen in Nederland. == Lienks nae buten == * [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Terp_(cultuurhistorisch_beheer) Kennisbank] * [https://www.nd.nl/cultuur/wetenschap/1316887/nederland-blijkt-bijna-negenduizend-terpen-te-tellen-driemaal Nederlands Dagblad] [[Categorie:Euvel in Nederland]] 9j7t09usnakcjk1p5y63ym0ql7kv0lt 178464 178463 2026-05-13T20:06:05Z Orpers 15791 178464 wikitext text/x-wiki [[plaetje:20200603 kerk1 op terp Hogebeintum.jpg|thumb|Kerke op terp in [[Hogebeintum]]]] [[Plaetje:Huisterp Unemaloane Blija.jpg|thumb|'Uusterp bie [[Blije]]]] Een '''terp''' is een kunstmaetige veroôgieng opt land waer veilig kan worren 'eweund in heval van een 'oôge waeterstand. Terpen worren veural anetroffen in [[Friesland]] en in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] (worren in die provincie een ''wierde'' 'enoemd), maer ok in [[Noord-'Olland]] (daer ''werf'' 'enoemd), bie [[Kamp'n]] in [[Overiessel]], int rivierenhebied (daer ''pol'' 'enoemd, o.a. [[Betuwe]], [[Alblasserwaerd]] en [[Krimpenerwaerd (streek)|Krimpenerwaerd]]) en in [[Zeêland]] (daer ''[[vliedberg]]'' 'enoemd). Terp is den meêr algemeêne anduudieng. D'r binne bienae negenduuzend terpen in Nederland. == Lienks nae buten == * [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Terp_(cultuurhistorisch_beheer) Kennisbank] * [https://www.nd.nl/cultuur/wetenschap/1316887/nederland-blijkt-bijna-negenduizend-terpen-te-tellen-driemaal Nederlands Dagblad] [[Categorie:Euvel in Nederland]] rrllwuqef4dtnquo3m1fnk6zw7twyju 178465 178464 2026-05-13T20:08:38Z Orpers 15791 178465 wikitext text/x-wiki [[plaetje:20200603 kerk1 op terp Hogebeintum.jpg|thumb|Kerke op terp in [[Hogebeintum]]]] [[Plaetje:Huisterp Unemaloane Blija.jpg|thumb|'Uusterp bie [[Blije]]]] Een '''terp''' is een kunstmaetige veroôgieng opt land waer veilig kan worren 'eweund in heval van een 'oôge waeterstand. Terpen worren veural anetroffen in [[Friesland]] en in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] (worren in die provincie een ''wierde'' 'enoemd), maer ok in [[Noord-'Olland]] (daer ''werf'' 'enoemd), bie [[Kamp'n]] in [[Overiessel]], int rivierenhebied (daer ''pol'' 'enoemd, o.a. [[Betuwe]], [[Alblasserwaerd]] en [[Krimpenerwaerd (streek)|Krimpenerwaerd]]) en in [[Zeêland]] (daer ''[[vliedberg]]'' 'enoemd). Terp is den meêr algemeêne anduudieng. D'r binne bienae negenduuzend terpen in Nederland, driemael meêr as vroeher wier angenomme. == Lienks nae buten == * [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Terp_(cultuurhistorisch_beheer) Kennisbank] * [https://www.nd.nl/cultuur/wetenschap/1316887/nederland-blijkt-bijna-negenduizend-terpen-te-tellen-driemaal Nederlands Dagblad] [[Categorie:Euvel in Nederland]] bdrjcjfdv51p0rg7wo0zoldn73ildv7 178481 178465 2026-05-14T06:14:19Z Orpers 15791 178481 wikitext text/x-wiki [[plaetje:20200603 kerk1 op terp Hogebeintum.jpg|thumb|Kerke op terp in [['Oôgebeintum]]]] [[Plaetje:Huisterp Unemaloane Blija.jpg|thumb|'Uusterp bie [[Blije]]]] Een '''terp''' is een kunstmaetige veroôgieng opt land waer veilig kan worren 'eweund in heval van een 'oôge waeterstand. Terpen worren veural anetroffen in [[Friesland]] en in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] (worren in die provincie een ''wierde'' 'enoemd), maer ok in [[Noord-'Olland]] (daer ''werf'' 'enoemd), bie [[Kamp'n]] in [[Overiessel]], int rivierenhebied (daer ''pol'' 'enoemd, o.a. [[Betuwe]], [[Alblasserwaerd]] en [[Krimpenerwaerd (streek)|Krimpenerwaerd]]) en in [[Zeêland]] (daer ''[[vliedberg]]'' 'enoemd). Terp is den meêr algemeêne anduudieng. D'r binne bienae negenduuzend terpen in Nederland, driemael meêr as vroeher wier angenomme. == Lienks nae buten == * [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Terp_(cultuurhistorisch_beheer) Kennisbank] * [https://www.nd.nl/cultuur/wetenschap/1316887/nederland-blijkt-bijna-negenduizend-terpen-te-tellen-driemaal Nederlands Dagblad] [[Categorie:Euvel in Nederland]] nbg9dmao0r1k1pipj0erebv8j0tfenf 178486 178481 2026-05-14T06:31:39Z Orpers 15791 178486 wikitext text/x-wiki [[plaetje:20200603 kerk1 op terp Hogebeintum.jpg|thumb|Kerke op terp in [['Oôgebeintum]] (mie 8,8 meter 'oôgste terp)]] [[Plaetje:Huisterp Unemaloane Blija.jpg|thumb|'Uusterp bie [[Blije]]]] Een '''terp''' is een kunstmaetige veroôgieng opt land waer veilig kan worren 'eweund in heval van een 'oôge waeterstand. Terpen worren veural anetroffen in [[Friesland]] en in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] (worren in die provincie een ''wierde'' 'enoemd), maer ok in [[Noord-'Olland]] (daer ''werf'' 'enoemd), bie [[Kamp'n]] in [[Overiessel]], int rivierenhebied (daer ''pol'' 'enoemd, o.a. [[Betuwe]], [[Alblasserwaerd]] en [[Krimpenerwaerd (streek)|Krimpenerwaerd]]) en in [[Zeêland]] (daer ''[[vliedberg]]'' 'enoemd). Terp is den meêr algemeêne anduudieng. D'r binne bienae negenduuzend terpen in Nederland, driemael meêr as vroeher wier angenomme. == Lienks nae buten == * [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Terp_(cultuurhistorisch_beheer) Kennisbank] * [https://www.nd.nl/cultuur/wetenschap/1316887/nederland-blijkt-bijna-negenduizend-terpen-te-tellen-driemaal Nederlands Dagblad] [[Categorie:Euvel in Nederland]] 4xtebj72zzipjsb5yrv7towznol3jyl 178504 178486 2026-05-14T09:28:24Z Orpers 15791 178504 wikitext text/x-wiki [[plaetje:20200603 kerk1 op terp Hogebeintum.jpg|thumb|Kerke op terp in [['Oôgebeintum]] (mie 8,8 meter 'oôgste terp)]] [[Plaetje:Huisterp Unemaloane Blija.jpg|thumb|'Uusterp bie [[Blija]]]] Een '''terp''' is een kunstmaetige veroôgieng opt land waer veilig kan worren 'eweund in heval van een 'oôge waeterstand. Terpen worren veural anetroffen in [[Friesland]] en in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] (worren in die provincie een ''wierde'' 'enoemd), maer ok in [[Noord-'Olland]] (daer ''werf'' 'enoemd), bie [[Kamp'n]] in [[Overiessel]], int rivierenhebied (daer ''pol'' 'enoemd, o.a. [[Betuwe]], [[Alblasserwaerd]] en [[Krimpenerwaerd (streek)|Krimpenerwaerd]]) en in [[Zeêland]] (daer ''[[vliedberg]]'' 'enoemd). Terp is den meêr algemeêne anduudieng. D'r binne bienae negenduuzend terpen in Nederland, driemael meêr as vroeher wier angenomme. == Lienks nae buten == * [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Terp_(cultuurhistorisch_beheer) Kennisbank] * [https://www.nd.nl/cultuur/wetenschap/1316887/nederland-blijkt-bijna-negenduizend-terpen-te-tellen-driemaal Nederlands Dagblad] [[Categorie:Euvel in Nederland]] egqs8z0aswcva0au3wdoctqwlbklwpm 0 17436 178474 2026-05-14T05:55:48Z Orpers 15791 Nieuwe bladzie mee as inoud: [[Plaetje:BAG woonplaatsen - Gemeente Noordoost-Friesland.png|thumb|Liggienge]] '''Hogebeintum''' (Nederlands: ''x'') is een plekke in den gemeênte [[Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)|]] ([[Friesland]]) mie inweuners (2025). == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20220331184524/https://www.plaatsengids.nl/hegebeintum Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/woonplaats/hogebeintum/ AlleCijfers] [[Categorie:Plekke in Friesland]] Categorie:Noôr… 178474 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:BAG woonplaatsen - Gemeente Noordoost-Friesland.png|thumb|Liggienge]] '''Hogebeintum''' (Nederlands: ''x'') is een plekke in den gemeênte [[Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)|Noôrdoôst-Friesland]] ([[Friesland]]) mie inweuners (2025). == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20220331184524/https://www.plaatsengids.nl/hegebeintum Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/woonplaats/hogebeintum/ AlleCijfers] [[Categorie:Plekke in Friesland]] [[Categorie:Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)]] nma25yezb77bnpcvythdm6tiknfdsmm 178475 178474 2026-05-14T05:58:52Z Orpers 15791 178475 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:BAG woonplaatsen - Gemeente Noordoost-Friesland.png|thumb|Liggienge]] ''' 'Oôgebeintum''' (Nederlands: ''Hogebeintum'', [[Fries]] (officieel): ''Hegebeintum'') is een plekke in den gemeênte [[Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)|Noôrdoôst-Friesland]] ([[Friesland]]) mie inweuners (2025). == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20220331184524/https://www.plaatsengids.nl/hegebeintum Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/woonplaats/hogebeintum/ AlleCijfers] [[Categorie:Plekke in Friesland]] [[Categorie:Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)]] 6ukgz8e39bxehddb6awbhj27a37eier 178476 178475 2026-05-14T06:01:34Z Orpers 15791 178476 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:BAG woonplaatsen - Gemeente Noordoost-Friesland.png|thumb|Liggienge]] ''' 'Oôgebeintum''' (Nederlands: ''Hogebeintum'', [[Fries]] (officieel): ''Hegebeintum'') is een plekke in den gemeênte [[Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)|Noôrdoôst-Friesland]] ([[Friesland]]) mie inweuners (2025). Toet 2019 diel van gemeênte [[Ferwerderadiel]]. == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20220331184524/https://www.plaatsengids.nl/hegebeintum Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/woonplaats/hogebeintum/ AlleCijfers] [[Categorie:Plekke in Friesland]] [[Categorie:Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)]] 3vwa19fzf4mzp064ge5hip60gkpqfgz 178477 178476 2026-05-14T06:06:52Z Orpers 15791 178477 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:BAG woonplaatsen - Gemeente Ferwerderadeel.png|thumb|Liggienge]] ''' 'Oôgebeintum''' (Nederlands: ''Hogebeintum'', [[Fries]] (officieel): ''Hegebeintum'') is een plekke in den gemeênte [[Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)|Noôrdoôst-Friesland]] ([[Friesland]]) mie 85 inweuners (2025). Toet 2019 diel van gemeênte [[Ferwerderadiel]]. == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20220331184524/https://www.plaatsengids.nl/hegebeintum Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/woonplaats/hegebeintum/ AlleCijfers] [[Categorie:Plekke in Friesland]] [[Categorie:Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)]] ho2241wiufrhfx43gu8oeikafnxy7ef 178478 178477 2026-05-14T06:12:22Z Orpers 15791 178478 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:BAG woonplaatsen - Gemeente Ferweradiel.png|thumb|Liggienge]] ''' 'Oôgebeintum''' (Nederlands: ''Hogebeintum'', [[Fries]] (officieel): ''Hegebeintum'', ok ''Beintum'') is een plekke in den gemeênte [[Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)|Noôrdoôst-Friesland]] ([[Friesland]]) mie 85 inweuners (2025). Toet 2019 wast diel van gemeênte [[Ferwerderadiel]]. == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20220331184524/https://www.plaatsengids.nl/hegebeintum Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/woonplaats/hegebeintum/ AlleCijfers] [[Categorie:Plekke in Friesland]] [[Categorie:Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)]] hfwynty8wc52yjk22z52h5cefzs7bil 178479 178478 2026-05-14T06:13:45Z Orpers 15791 Orpers heeft pagina [[Hogebeintum]] hernoemd naar [['Oôgebeintum]] 178478 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:BAG woonplaatsen - Gemeente Ferweradiel.png|thumb|Liggienge]] ''' 'Oôgebeintum''' (Nederlands: ''Hogebeintum'', [[Fries]] (officieel): ''Hegebeintum'', ok ''Beintum'') is een plekke in den gemeênte [[Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)|Noôrdoôst-Friesland]] ([[Friesland]]) mie 85 inweuners (2025). Toet 2019 wast diel van gemeênte [[Ferwerderadiel]]. == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20220331184524/https://www.plaatsengids.nl/hegebeintum Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/woonplaats/hegebeintum/ AlleCijfers] [[Categorie:Plekke in Friesland]] [[Categorie:Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)]] hfwynty8wc52yjk22z52h5cefzs7bil 178482 178479 2026-05-14T06:16:41Z Orpers 15791 178482 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:BAG woonplaatsen - Gemeente Ferweradiel.png|thumb|Liggienge]] ''' 'Oôgebeintum''' (Nederlands: ''Hogebeintum'', [[Fries]] (officieel): ''Hegebeintum'', ok ''Beintum'') is een plekke in den gemeênte [[Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)|Noôrdoôst-Friesland]] ([[Friesland]]) mie 85 inweuners (2025). Toet 2019 wast diel van gemeênte [[Ferwerderadiel]]. 'Oôgebeintum is een [[terp]]durp. == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20220331184524/https://www.plaatsengids.nl/hegebeintum Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/woonplaats/hegebeintum/ AlleCijfers] [[Categorie:Plekke in Friesland]] [[Categorie:Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)]] iy4dycbjjjqjrcn44oijocwu5hl73nv 178483 178482 2026-05-14T06:22:22Z Orpers 15791 178483 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:BAG woonplaatsen - Gemeente Ferweradiel.png|thumb|Liggienge]] ''' 'Oôgebeintum''' (Nederlands: ''Hogebeintum'', [[Fries]] (officieel): ''Hegebeintum'', ok ''Beintum'') is een plekke in den gemeênte [[Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)|Noôrdoôst-Friesland]] ([[Friesland]]) mie 85 inweuners (2025). Toet 2019 wast diel van gemeênte [[Ferwerderadiel]]. 'Oôgebeintum is een [[terp]]durp. Deêze terp is mie 8,8 meter den 'oôgste terp van Nederland. == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20220331184524/https://www.plaatsengids.nl/hegebeintum Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/woonplaats/hegebeintum/ AlleCijfers] [[Categorie:Plekke in Friesland]] [[Categorie:Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)]] 5bxflgxdp2di575f4xlac06x9atbj6u 178484 178483 2026-05-14T06:25:47Z Orpers 15791 178484 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:BAG woonplaatsen - Gemeente Ferweradiel.png|thumb|Liggienge]] ''' 'Oôgebeintum''' (Nederlands: ''Hogebeintum'', [[Fries]] (officieel): ''Hegebeintum'', ok ''Beintum'') is een plekke in den gemeênte [[Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)|Noôrdoôst-Friesland]] ([[Friesland]]) mie 85 inweuners (2025). Toet 2019 wast diel van gemeênte [[Ferwerderadiel]]. 'Oôgebeintum is een [[terp]]durp. Deêze terp is mie 8,8 meter den 'oôgste terp van Nederland. == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20220331184524/https://www.plaatsengids.nl/hegebeintum Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/woonplaats/hegebeintum/ AlleCijfers] [[Plaetje:Zicht op de terp van Hogebeintum richting kerk,--Archeoregio 7 - Hogebeintum - 20425971 - RCE.jpg|kaderloos|links]] [[Categorie:Plekke in Friesland]] [[Categorie:Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)]] 994wk083bd7xx2w6ejnklhw1hojju50 178485 178484 2026-05-14T06:30:39Z Orpers 15791 178485 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:BAG woonplaatsen - Gemeente Ferweradiel.png|thumb|Liggienge]] ''' 'Oôgebeintum''' (Nederlands: ''Hogebeintum'', [[Fries]] (officieel): ''Hegebeintum'', ok ''Beintum'') is een plekke in den gemeênte [[Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)|Noôrdoôst-Friesland]] ([[Friesland]]) mie 85 inweuners (2025). Toet 2019 wast diel van gemeênte [[Ferwerderadiel]]. 'Oôgebeintum is een [[terp]]durp. Deêze terp is mie 8,8 meter den 'oôgste van Nederland. == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20220331184524/https://www.plaatsengids.nl/hegebeintum Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/woonplaats/hegebeintum/ AlleCijfers] [[Plaetje:Zicht op de terp van Hogebeintum richting kerk,--Archeoregio 7 - Hogebeintum - 20425971 - RCE.jpg|kaderloos|links]] [[Categorie:Plekke in Friesland]] [[Categorie:Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)]] 2b2re6ftekfb412u7vgrmel9e5omi4v 178494 178485 2026-05-14T07:18:50Z Orpers 15791 178494 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:BAG woonplaatsen - Gemeente Ferweradiel.png|thumb|Liggienge]] ''' 'Oôgebeintum''' (Nederlands: ''Hogebeintum'', [[Fries]] (officieel): ''Hegebeintum'', ok ''Beintum'') is een plekke in den gemeênte [[Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)|Noôrdoôst-Friesland]] ([[Friesland]]) mie 85 inweuners (2025). Toet 2019 wast diel van gemeênte [[Ferwerderadeel]]. 'Oôgebeintum is een [[terp]]durp. Deêze terp is mie 8,8 meter den 'oôgste van Nederland. == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20220331184524/https://www.plaatsengids.nl/hegebeintum Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/woonplaats/hegebeintum/ AlleCijfers] [[Plaetje:Zicht op de terp van Hogebeintum richting kerk,--Archeoregio 7 - Hogebeintum - 20425971 - RCE.jpg|kaderloos|links]] [[Categorie:Plekke in Friesland]] [[Categorie:Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)]] 0qehjk2u62af72dcsc362vq28knhiid 178506 178494 2026-05-14T09:31:31Z Orpers 15791 178506 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:BAG woonplaatsen - Gemeente Ferweradiel.png|thumb|Liggienge]] ''' 'Oôgebeintum''' (Nederlands: ''Hogebeintum'', [[Fries]] (officieel): ''Hegebeintum'', ok ''Beintum'') is een plekke in den gemeênte [[Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)|Noôrdoôst-Friesland]] ([[Friesland]]) mie 85 inweuners (2025). Toet 2019 wast diel van gemeênte [[Ferwerderadiel]]. 'Oôgebeintum is een [[terp]]durp. Deêze terp is mie 8,8 meter den 'oôgste van Nederland. == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20220331184524/https://www.plaatsengids.nl/hegebeintum Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/woonplaats/hegebeintum/ AlleCijfers] [[Plaetje:Zicht op de terp van Hogebeintum richting kerk,--Archeoregio 7 - Hogebeintum - 20425971 - RCE.jpg|kaderloos|links]] [[Categorie:Plekke in Friesland]] [[Categorie:Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)]] 2b2re6ftekfb412u7vgrmel9e5omi4v 0 17437 178480 2026-05-14T06:13:45Z Orpers 15791 Orpers heeft pagina [[Hogebeintum]] hernoemd naar [['Oôgebeintum]] 178480 wikitext text/x-wiki #DOORVERWIJZING [['Oôgebeintum]] 17f4vr667t3fwbxgzqvh37xc8jxlvn9 0 17438 178505 2026-05-14T09:31:07Z Orpers 15791 Nieuwe bladzie mee as inoud: [[Plaetje:BAG woonplaatsen - Gemeente Ferweradiel.png|thumb|Liggienge]] '''Blija''' ([[Fries]] (officieel): ''Blije'') is een plekke in den gemeênte [[Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)|Noôrdoôst-Friesland]] ([[Friesland]]) mie 850 inweuners (2025). Toet 2019 wast diel van gemeênte [[Ferwerderadiel]]. == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20220524192922/https://plaatsengids.nl/blije Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/woonplaats/blije/… 178505 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:BAG woonplaatsen - Gemeente Ferweradiel.png|thumb|Liggienge]] '''Blija''' ([[Fries]] (officieel): ''Blije'') is een plekke in den gemeênte [[Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)|Noôrdoôst-Friesland]] ([[Friesland]]) mie 850 inweuners (2025). Toet 2019 wast diel van gemeênte [[Ferwerderadiel]]. == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20220524192922/https://plaatsengids.nl/blije Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/woonplaats/blije/ AlleCijfers] [[Categorie:Plekke in Friesland]] [[Categorie:Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)]] dc3cxi3819whnj7oay8qei674vr05h5 0 17439 178509 2026-05-14T09:33:50Z Orpers 15791 Orpers heeft pagina [[Dongeradeel]] hernoemd naar [[Dongeradiel]] 178509 wikitext text/x-wiki #DOORVERWIJZING [[Dongeradiel]] i5f2r8zvgyabylexgf2ho305gql363v 0 17440 178520 2026-05-14T10:04:50Z Orpers 15791 Nieuwe bladzie mee as inoud: De '''Alpen''' binne een hebergte int midden van [[Europa]]. [[Categorie:Hebergte]] [[Categorie:Europa|*]] 178520 wikitext text/x-wiki De '''Alpen''' binne een hebergte int midden van [[Europa]]. [[Categorie:Hebergte]] [[Categorie:Europa|*]] axv0y0iwio76hv405dj8x4bijhvfdtt 178521 178520 2026-05-14T10:07:10Z Orpers 15791 178521 wikitext text/x-wiki De '''Alpen''' binne een hebergte int midden van [[Europa]]. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Alps Britannica] [[Categorie:Hebergte]] [[Categorie:Europa|*]] 8bbxd2di3m0mtdil061ccoakv7k91lv 178522 178521 2026-05-14T10:08:58Z Orpers 15791 178522 wikitext text/x-wiki De '''Alpen''' binne een hebergte int midden van [[Europa]]. De Alpen strekken zen eihen uut van Oôst-[[Frankriek]] toet Noôrd-[[Slovenië]]. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Alps Britannica] [[Categorie:Hebergte]] [[Categorie:Europa|*]] taksy459dh7xzf0gbe2d1v1h2ngtsw4 178523 178522 2026-05-14T10:18:34Z Orpers 15791 178523 wikitext text/x-wiki De '''Alpen''' binne een hebergte int midden van [[Europa]]. De Alpen strekken zen eihen uut van Oôst-[[Frankriek]], Noôrd-[[Itâlië]], [[Zwitserland]], Zuud-[[Duutsland]], West- en Midden-[[Oesteriek]] toet an Noôrd-[[Slovenië]]. Bekende toppen binne Grossglocker (Oesteriek), Matterhorn (Zwitserland), Zugspitze (Duutsland) en Mont Blanc (Frankriek, mie 4807 meter 'oôgste berg). == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Alps Britannica] [[Categorie:Hebergte]] [[Categorie:Europa|*]] 3jb8tsxphjlkbj3h7m4ioruxuvkbfo8 178524 178523 2026-05-14T10:20:02Z Orpers 15791 178524 wikitext text/x-wiki De '''Alpen''' binne een hebergte int midden van [[Europa]]. De Alpen strekken zen eihen uut van Oôst-[[Frankriek]], Noôrd-[[Itâlië]], [[Zwitserland]], Zuud-[[Duutsland]], West- en Midden-[[Oesteriek]] toet an Noôrd-[[Slovenië]]. Bekende toppen binne Grossglocker (Oesteriek), Matterhorn (Zwitserland), Zugspitze (Duutsland) en Mont Blanc (Frankriek, mie 4807 meter 'oôgste berg). [[Po]], [[Rien]] en [[Rhône]] ontspringen in de Alpen. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Alps Britannica] [[Categorie:Hebergte]] [[Categorie:Europa|*]] fk70lew1zcqpeuu01exn6a0e4zblird 178525 178524 2026-05-14T10:23:05Z Orpers 15791 178525 wikitext text/x-wiki De '''Alpen''' binne een hebergte int midden van [[Europa]]. De Alpen strekken zen eihen uut van Zuudoôst-[[Frankriek]], Noôrd-[[Itâlië]], Midden- en Zuud-[[Zwitserland]], Zuud-[[Duutsland]], West- en Midden-[[Oesteriek]] toet an Noôrd-[[Slovenië]]. Bekende toppen binne Grossglocker (Oesteriek), Matterhorn (Zwitserland), Zugspitze (Duutsland) en Mont Blanc (Frankriek, mie 4807 meter 'oôgste berg). [[Po]], [[Rien]] en [[Rhône]] ontspringen in de Alpen. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Alps Britannica] [[Categorie:Hebergte]] [[Categorie:Europa|*]] ttjvoeoj8jjugurdr8932y6xj2fsyf8 178526 178525 2026-05-14T10:29:55Z Orpers 15791 178526 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Aups - Topografia.png|thumb|Kaerte]] De '''Alpen''' binne een hebergte int midden van [[Europa]]. De Alpen strekken zen eihen uut van Zuudoôst-[[Frankriek]], Noôrd-[[Itâlië]], Midden- en Zuud-[[Zwitserland]], [[Liechtenstein]], Zuud-[[Duutsland]], West- en Midden-[[Oesteriek]] toet an Noôrd-[[Slovenië]]. Bekende toppen binne Grossglocker (Oesteriek), Matterhorn (Zwitserland), Zugspitze (Duutsland) en Mont Blanc (Frankriek, mie 4807 meter 'oôgste berg). [[Po]], [[Rien]] en [[Rhône]] ontspringen in de Alpen. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Alps Britannica] [[Categorie:Hebergte]] [[Categorie:Europa|*]] 9pa4n9mm0n55gu07zih5n6c17jaelbd 178527 178526 2026-05-14T10:36:21Z Orpers 15791 178527 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Aups - Topografia.png|thumb|Kaerte]] De '''Alpen''' binne een hebergte int midden van [[Europa]]. De Alpen strekken zen eihen uut van Zuudoôst-[[Frankriek]], Noôrd-[[Itâlië]], Midden- en Zuud-[[Zwitserland]], [[Liechtenstein]], Zuud-[[Duutsland]], West- en Midden-[[Oesteriek]] toet an Noôrd-[[Slovenië]]. Bekende toppen binne Grossglocker (Oesteriek), Matterhorn (Zwitserland), Zugspitze (Duutsland) en Mont Blanc (Frankriek, mie 4807 meter 'oôgste berg). [[Po]], [[Rien]] en [[Rhône]] ontspringen in de Alpen. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Alps Britannica] [[Plaetje:Silvretta Panorama wiki mg-k.jpg|800px|center|thumb|<center>Silvretta (Oesteriek-Zwitserland)</center>]] [[Categorie:Hebergte]] [[Categorie:Europa|*]] amnk1lyk4haxzpecrvqemcamm9zcko1 178528 178527 2026-05-14T10:39:08Z Orpers 15791 178528 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Aups - Topografia.png|thumb|Kaerte]] De '''Alpen''' binne een hebergte int midden van [[Europa]]. De Alpen strekken zen eihen uut van Zuudoôst-[[Frankriek]], Noôrd-[[Itâlië]], Midden- en Zuud-[[Zwitserland]], [[Liechtenstein]], Zuud-[[Duutsland]], West- en Midden-[[Oesteriek]] toet an Noôrd-[[Slovenië]]. Bekende toppen binne Grossglocker (Oesteriek), Matterhorn (Zwitserland), Zugspitze (Duutsland) en Mont Blanc (Frankriek, mie 4806 meter 'oôgste berg). [[Po]], [[Rien]] en [[Rhône]] ontspringen in de Alpen. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Alps Britannica] * [https://www.larousse.fr/encyclopedie/mont/Alpes/104958 Larousse] [[Plaetje:Silvretta Panorama wiki mg-k.jpg|800px|center|thumb|<center>Silvretta (Oesteriek-Zwitserland)</center>]] [[Categorie:Hebergte]] [[Categorie:Europa|*]] rpsyqr893crlnn49652imdhiu70vlwj 178529 178528 2026-05-14T10:42:16Z Orpers 15791 178529 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Aups - Topografia.png|thumb|Kaerte]] De '''Alpen''' binne een hebergte int midden van [[Europa]]. De Alpen strekken zen eihen uut van Zuudoôst-[[Frankriek]], Noôrd-[[Itâlië]], Midden- en Zuud-[[Zwitserland]], [[Liechenstein]], Zuud-[[Duutsland]], West- en Midden-[[Oesteriek]] toet an Noôrd-[[Slovenië]]. Bekende toppen binne Grossglocker (Oesteriek), Matterhorn (Zwitserland), Zugspitze (Duutsland) en Mont Blanc (Frankriek, mie 4806 meter 'oôgste berg). [[Po]], [[Rien]] en [[Rhône]] ontspringen in de Alpen. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Alps Britannica] * [https://www.larousse.fr/encyclopedie/mont/Alpes/104958 Larousse] [[Plaetje:Silvretta Panorama wiki mg-k.jpg|800px|center|thumb|<center>Silvretta (Oesteriek-Zwitserland)</center>]] [[Categorie:Hebergte]] [[Categorie:Europa|*]] 3iajmpxkemr0l6fco7tkjdzvxywx2v2 178530 178529 2026-05-14T10:51:14Z Orpers 15791 178530 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Aups - Topografia.png|thumb|Kaerte]] De '''Alpen''' binne een hebergte int midden van [[Europa]]. De Alpen strekken zen eihen uut van Zuudoôst-[[Frankriek]], Noôrd-[[Itâlië]], Midden- en Zuud-[[Zwitserland]], [[Liechenstein]], Zuud-[[Duutsland]], West- en Midden-[[Oesteriek]] toet an Noôrd-[[Slovenië]]. Bekende toppen binne Grossglocker (Oesteriek), Matterhorn (Zwitserland), Zugspitze (Duutsland) en Mont Blanc (Frankriek, mie 4806 meter 'oôgste berg). [[Po]], [[Rien]] en [[Rhône]] ontspringen in de Alpen. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Alps Britannica] * [https://www.larousse.fr/encyclopedie/mont/Alpes/104958 Larousse] [[Plaetje:Glocknergruppe&GoldberggruppeFromEast Panorama.jpg|800px|center|thumb|<center>Hohe Tauern mie Grossglockner (Oesteriek)</center>]] [[Categorie:Hebergte]] [[Categorie:Europa|*]] f5r0o9x7l3nq1c4b6xubkumo71k1y49