Denemarken

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="zea">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>zeawiki</dbname>
    <base>https://zea.wikipedia.org/wiki/V%C3%B2blad</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.6</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Speciaol</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Overleg</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Gebruker</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Overleg gebruker</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Overleg Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Plaetje</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Overleg plaetje</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Overleg MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Sjabloon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Overleg sjabloon</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Ulpe</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Overleg ulpe</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Categorie</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Overleg categorie</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Overleg module</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Denemarken</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2715</id>
    <revision>
      <id>180610</id>
      <parentid>180609</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T12:16:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Rehio's en eilan'n */</comment>
      <origin>180610</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14132" sha1="gd8pp58l4g6lf176bypnk1xr7pd9a1s" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark
 |vlagge=Flag of Denmark.svg
 |waepen=National coat of arms of Denmark.svg
 |locaotie=LocationDenmark.png
 |taelen=[[Deêns]]
 |oôdstad=[[Kopenhagen]]
 |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]]
 |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]]
 |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]]
 |religie=[[Protestants]]
 |km2= 42.954
 |pctwaeter=1,6
 |inweuners= 5.993.000 (2025)
 |dichteid= 140
 |volkslied=[[Der er et yndigt land]]
 |munte=[[Deense kroôn]]
 |valutacode=DKK
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=5 juni
 |tld=dk
 |landcode=DK/DNK
 |tel=45
}}
[[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]]

'''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. 

Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 

't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege.

't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]].

== Heografie ==
Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie [[Scandinaovië]] en is helieke ok 't zuudelijkste land van Scandinaovië. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. 

Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 

't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt.

Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier.

=== Steê ===
Hroôtste steê mie inweuners (2025):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[København]] &lt;br&gt; (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]]
|-
| [[Aarhus]] / &lt;br&gt; Århus || 301.000 || [[Jutland]]
|-
| [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]]
|-
| [[Aalborg]] / &lt;br&gt; Ålborg || 122.000 || Jutland
|-
| [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland
|-
| [[Randers]] || 65.000 || Jutland
|-
| [[Horsens]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Kolding]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Vejle]] || 62.000 || Jutland
|-
| [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland
|-
|}
|
{| class=wikitable
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland
|-
| [[Herning]] || 52.000 || Jutland
|-
| [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Næstved]] || 45.000 || Seêland 
|-
| [[Viborg]] || 44.000 || Jutland
|-
| [[Fredericia]] || 42.000 || Jutland
|-
| [[Køge]] || 39.000 || Seêland
|-
| [[Taastrup]] || 38.000 || Seêland
|-
| [[Holstebro]] || 37.000 || Jutland
|-
|}
|}

=== Rehio's en eilan'n ===
Sins 1 jannewari 2007 is Denemarken verdeêld in vuuf rehio's. Deze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. 

De huudihe rehio's zien:
* Oôdstad - Region Hovedstaden
* Midd'n-Jutland - Region Midtjylland
* Noôrd-Jutland - Region Nordjylland
* Seeland - Region Sjælland
* Zuud-Denemarken - Region Syddanmark

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]]
|-
| [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]]
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan = 5 | hroôtste eilan'n
|-
! eiland || km² || inw. &lt;br&gt; 2026|| rehio
|-
| Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark
|-
| Als || 311 || 50.000 || Syddanmark
|-
| Amager || 96 || 228.000 || Hovedstaden
|-
| Anholt || 22 || 130 || Midtjylland
|-
| Bornholm || 589 || 39.000 || Hovedstaden
|-
| Falster || 514 || 41.000 || Sjælland
|-
| Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark
|-
| Fur || 22 || 740 || Midtjylland
|-
| Fyn (Funen) || 2989 || 482.000 || Syddanmark
|-
| Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark
|-
| Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland
|-
| Lolland || 1245 || 56.000 || Sjælland
|-
| Møn || 218 || 8.900 || Sjælland
|-
| Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland
|-
| Nørrejyske Ø / &lt;br&gt; Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland
|-
| Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark
|-
| Saltholm || 17 || 2 || Hovedstaden
|-
| Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland
|-
| Sjælland (Seêland) || 7049 || 2.390.000 || Sjælland &lt;br&gt; Hovedstaden
|-
| Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark
|-
|}
¹ [[Waddeneilan'n]]
|-
|}

== Tael ==
De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael.

== Economie ==
Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen.

De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek.

== Politiek en bestier ==
Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]].

De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers.

Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken.

=== Parlement ===
Folketinget vanof 1975.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! rowspan=2 | partie
! rowspan=2 | richtieng
! rowspan=2 | richtieng
! colspan=18 | zeêtels
! rowspan=2 | partie
|-
! 2026 || 2022 || 2019
! 2015 || 2011 || 2007
! 2005 || 2001 || 1998
! 1994 || 1990 || 1988
! 1987 || 1984 || 1981
! 1979 || 1977 || 1975
|-
| Socialdemokratiet
| centrum
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|50 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|48
| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|44 || 45
| 47 || 52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|62 || 69 || 55
| 54 || 56 || 59
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|65 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|53
| Socialdemokratiet
|-
| Socialistisk Folkeparti
| (centrum)
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20 || 15 || 14
| 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 23
| 11 || 12 || 13
| 13 || 15 || 24
| 27 || 21 || 21
| 11 || 7 || 9
| Socialistisk Folkeparti
|-
| Venstre
| centrum
| rechts
| 18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|23 || 43
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|34 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|46
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || 42
| 42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|29 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20
| 22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|21 ! || 42
| Venstre
|-
| Liberal Alliance
| (centrum)
| rechts
| 16 || 14 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13 || 9 || 5
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Liberal Alliance
|-
| Dansk Folkeparti
| (extreêm)
| rechts
| 16 || 5 || 16
| 37 || 22 || 25
| 24 || 22 || 13
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Dansk Folkeparti
|-
| Moderaterne
| centrum
| (rechts)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Moderaterne
|-
| Konservative
| centrum
| rechts
| 13 || 10 || 12
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6 || 8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 16
| 27 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|30 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|35
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|26
| 22 || 15 || 10
| Konservative
|-
| Enhedslisten
| (extreêm)
| lienks
| 11 || 9 || 13
| 14 || 12 || 4
| 6 || 4 || 5
| 6 ||  || 
|  || 5 || 5
| 6 || 12 || 11
| Enhedslisten
|-
| Radikale Venstre
| centrum
| (lienks)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10 || 7 || 16
| 8 || 17 || 9
| 17 || 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
| 11 || 10 || 9
| 10 || 6 || 13
| Radikale Venstre
|-
| Danmarksdemokraterne
| (extreêm)
| rechts 
| 10 || 14 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Danmarksdemokraterne
|-
| Alternativet
| (centrum)
| lienks
| 5 || 6 || 5
| 9 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Alternativet
|-
| Borgernes Parti
| extreêm
| rechts
| 4 || ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Borgernes Parti
|-
| Nye Borgerlige
| extreêm
| rechts
|  || 6 || 4
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Nye Borgerlige
|-
| Kristeligt Folkeparti
| centrum
| (rechts)
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 4 || 4
|  || 4 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
| 5 || 6 || 9
| Kristeligt Folkeparti
|-
| Centrum-Demokraterne
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 8
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 ! || 9 || 9
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15
| 6 || 11 || 4
| Centrum-Demokraterne
|-
| Fremskridtspartiet
| extreêm
| rechts
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 4
| 11 || 12 || 16
| 9 || 6 || 16
| 20 || 26 || 24
| Fremskridtspartiet
|-
| Fælles Kurs
| (extreêm)
| lienks
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 4 ||  || 
|  ||  || 
| Fælles Kurs
|-
| Danmarks Retsforbund
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
| Danmarks Retsforbund
|-
| onafankelijk
|
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 1 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| onafankelijk
|-
! colspan=3 | totael
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! totael
|-
! colspan=3 | coalitie
! 82 || 89 || 48
! 53 || 107 || 64
! 70 || 72 || 70
! 75/70 || 59 || 67
! 70 || 77 || 65
! 68 || 65/86 || 53
! coalitie
|-
|}

[[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]]

=== Premiers ===
Statsministre vanof 1945.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! statsminister || tied || jaer || partie
|-
| Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet
|-
| Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet
|-
| Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet
|-
| Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet
|-
| Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre
|-
| Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre
|-
| Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative
|-
| Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet
|-
| Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre
|-
| Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre
|-
| [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet
|-
|}

== Godsdienst ==
De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. 

Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin.

== Cultuur ==
Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit.

[[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]]

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] 
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie]
* [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek]

{{Europa}}

[[Categorie:Denemarken| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>gd8pp58l4g6lf176bypnk1xr7pd9a1s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180611</id>
      <parentid>180610</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T14:04:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Rehio's en eilan'n */</comment>
      <origin>180611</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14152" sha1="3js0ok3fz3ns4hh7nq2wb92pasp8z67" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark
 |vlagge=Flag of Denmark.svg
 |waepen=National coat of arms of Denmark.svg
 |locaotie=LocationDenmark.png
 |taelen=[[Deêns]]
 |oôdstad=[[Kopenhagen]]
 |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]]
 |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]]
 |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]]
 |religie=[[Protestants]]
 |km2= 42.954
 |pctwaeter=1,6
 |inweuners= 5.993.000 (2025)
 |dichteid= 140
 |volkslied=[[Der er et yndigt land]]
 |munte=[[Deense kroôn]]
 |valutacode=DKK
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=5 juni
 |tld=dk
 |landcode=DK/DNK
 |tel=45
}}
[[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]]

'''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. 

Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 

't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege.

't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]].

== Heografie ==
Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie [[Scandinaovië]] en is helieke ok 't zuudelijkste land van Scandinaovië. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. 

Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 

't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt.

Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier.

=== Steê ===
Hroôtste steê mie inweuners (2025):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[København]] &lt;br&gt; (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]]
|-
| [[Aarhus]] / &lt;br&gt; Århus || 301.000 || [[Jutland]]
|-
| [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]]
|-
| [[Aalborg]] / &lt;br&gt; Ålborg || 122.000 || Jutland
|-
| [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland
|-
| [[Randers]] || 65.000 || Jutland
|-
| [[Horsens]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Kolding]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Vejle]] || 62.000 || Jutland
|-
| [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland
|-
|}
|
{| class=wikitable
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland
|-
| [[Herning]] || 52.000 || Jutland
|-
| [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Næstved]] || 45.000 || Seêland 
|-
| [[Viborg]] || 44.000 || Jutland
|-
| [[Fredericia]] || 42.000 || Jutland
|-
| [[Køge]] || 39.000 || Seêland
|-
| [[Taastrup]] || 38.000 || Seêland
|-
| [[Holstebro]] || 37.000 || Jutland
|-
|}
|}

=== Rehio's en eilan'n ===
Sins 1 jannewari 2007 is Denemarken verdeêld in vuuf rehio's. Deze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. 

De huudihe rehio's zien:
* Oôdstad - [[Region Hovedstaden]]
* Midd'n-Jutland - [[Region Midtjylland]]
* Noôrd-Jutland - [[Region Nordjylland]]
* Seeland - [[Region Sjælland]]
* Zuud-Denemarken - [[Region Syddanmark]]

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]]
|-
| [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]]
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan = 5 | hroôtste eilan'n
|-
! eiland || km² || inw. &lt;br&gt; 2026|| rehio
|-
| Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark
|-
| Als || 311 || 50.000 || Syddanmark
|-
| Amager || 96 || 228.000 || Hovedstaden
|-
| Anholt || 22 || 130 || Midtjylland
|-
| Bornholm || 589 || 39.000 || Hovedstaden
|-
| Falster || 514 || 41.000 || Sjælland
|-
| Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark
|-
| Fur || 22 || 740 || Midtjylland
|-
| Fyn (Funen) || 2989 || 482.000 || Syddanmark
|-
| Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark
|-
| Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland
|-
| Lolland || 1245 || 56.000 || Sjælland
|-
| Møn || 218 || 8.900 || Sjælland
|-
| Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland
|-
| Nørrejyske Ø / &lt;br&gt; Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland
|-
| Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark
|-
| Saltholm || 17 || 2 || Hovedstaden
|-
| Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland
|-
| Sjælland (Seêland) || 7049 || 2.390.000 || Sjælland &lt;br&gt; Hovedstaden
|-
| Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark
|-
|}
¹ [[Waddeneilan'n]]
|-
|}

== Tael ==
De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael.

== Economie ==
Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen.

De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek.

== Politiek en bestier ==
Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]].

De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers.

Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken.

=== Parlement ===
Folketinget vanof 1975.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! rowspan=2 | partie
! rowspan=2 | richtieng
! rowspan=2 | richtieng
! colspan=18 | zeêtels
! rowspan=2 | partie
|-
! 2026 || 2022 || 2019
! 2015 || 2011 || 2007
! 2005 || 2001 || 1998
! 1994 || 1990 || 1988
! 1987 || 1984 || 1981
! 1979 || 1977 || 1975
|-
| Socialdemokratiet
| centrum
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|50 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|48
| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|44 || 45
| 47 || 52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|62 || 69 || 55
| 54 || 56 || 59
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|65 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|53
| Socialdemokratiet
|-
| Socialistisk Folkeparti
| (centrum)
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20 || 15 || 14
| 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 23
| 11 || 12 || 13
| 13 || 15 || 24
| 27 || 21 || 21
| 11 || 7 || 9
| Socialistisk Folkeparti
|-
| Venstre
| centrum
| rechts
| 18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|23 || 43
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|34 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|46
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || 42
| 42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|29 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20
| 22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|21 ! || 42
| Venstre
|-
| Liberal Alliance
| (centrum)
| rechts
| 16 || 14 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13 || 9 || 5
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Liberal Alliance
|-
| Dansk Folkeparti
| (extreêm)
| rechts
| 16 || 5 || 16
| 37 || 22 || 25
| 24 || 22 || 13
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Dansk Folkeparti
|-
| Moderaterne
| centrum
| (rechts)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Moderaterne
|-
| Konservative
| centrum
| rechts
| 13 || 10 || 12
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6 || 8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 16
| 27 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|30 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|35
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|26
| 22 || 15 || 10
| Konservative
|-
| Enhedslisten
| (extreêm)
| lienks
| 11 || 9 || 13
| 14 || 12 || 4
| 6 || 4 || 5
| 6 ||  || 
|  || 5 || 5
| 6 || 12 || 11
| Enhedslisten
|-
| Radikale Venstre
| centrum
| (lienks)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10 || 7 || 16
| 8 || 17 || 9
| 17 || 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
| 11 || 10 || 9
| 10 || 6 || 13
| Radikale Venstre
|-
| Danmarksdemokraterne
| (extreêm)
| rechts 
| 10 || 14 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Danmarksdemokraterne
|-
| Alternativet
| (centrum)
| lienks
| 5 || 6 || 5
| 9 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Alternativet
|-
| Borgernes Parti
| extreêm
| rechts
| 4 || ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Borgernes Parti
|-
| Nye Borgerlige
| extreêm
| rechts
|  || 6 || 4
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Nye Borgerlige
|-
| Kristeligt Folkeparti
| centrum
| (rechts)
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 4 || 4
|  || 4 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
| 5 || 6 || 9
| Kristeligt Folkeparti
|-
| Centrum-Demokraterne
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 8
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 ! || 9 || 9
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15
| 6 || 11 || 4
| Centrum-Demokraterne
|-
| Fremskridtspartiet
| extreêm
| rechts
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 4
| 11 || 12 || 16
| 9 || 6 || 16
| 20 || 26 || 24
| Fremskridtspartiet
|-
| Fælles Kurs
| (extreêm)
| lienks
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 4 ||  || 
|  ||  || 
| Fælles Kurs
|-
| Danmarks Retsforbund
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
| Danmarks Retsforbund
|-
| onafankelijk
|
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 1 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| onafankelijk
|-
! colspan=3 | totael
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! totael
|-
! colspan=3 | coalitie
! 82 || 89 || 48
! 53 || 107 || 64
! 70 || 72 || 70
! 75/70 || 59 || 67
! 70 || 77 || 65
! 68 || 65/86 || 53
! coalitie
|-
|}

[[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]]

=== Premiers ===
Statsministre vanof 1945.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! statsminister || tied || jaer || partie
|-
| Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet
|-
| Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet
|-
| Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet
|-
| Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet
|-
| Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre
|-
| Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre
|-
| Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative
|-
| Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet
|-
| Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre
|-
| Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre
|-
| [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet
|-
|}

== Godsdienst ==
De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. 

Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin.

== Cultuur ==
Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit.

[[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]]

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] 
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie]
* [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek]

{{Europa}}

[[Categorie:Denemarken| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>3js0ok3fz3ns4hh7nq2wb92pasp8z67</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180638</id>
      <parentid>180611</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T19:42:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Steê */</comment>
      <origin>180638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14193" sha1="oxlm5hw2rxl56s4ornqh0yeju523qn6" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark
 |vlagge=Flag of Denmark.svg
 |waepen=National coat of arms of Denmark.svg
 |locaotie=LocationDenmark.png
 |taelen=[[Deêns]]
 |oôdstad=[[Kopenhagen]]
 |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]]
 |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]]
 |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]]
 |religie=[[Protestants]]
 |km2= 42.954
 |pctwaeter=1,6
 |inweuners= 5.993.000 (2025)
 |dichteid= 140
 |volkslied=[[Der er et yndigt land]]
 |munte=[[Deense kroôn]]
 |valutacode=DKK
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=5 juni
 |tld=dk
 |landcode=DK/DNK
 |tel=45
}}
[[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]]

'''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. 

Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 

't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege.

't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]].

== Heografie ==
Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie [[Scandinaovië]] en is helieke ok 't zuudelijkste land van Scandinaovië. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. 

Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 

't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt.

Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier.

=== Steê ===
Hroôtste steê mie inweuners (2025):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[København]] &lt;br&gt; (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]]
|-
| [[Aarhus]] / &lt;br&gt; Århus || 301.000 || [[Jutland]]
|-
| [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]]
|-
| [[Aalborg]] / &lt;br&gt; Ålborg || 122.000 || Jutland
|-
| [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland
|-
| [[Randers]] || 65.000 || Jutland
|-
| [[Horsens]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Kolding]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Vejle]] || 62.000 || Jutland
|-
| [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland
|-
|}
|
{| class=wikitable
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland
|-
| [[Herning]] || 52.000 || Jutland
|-
| [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Næstved]] || 45.000 || Seêland 
|-
| [[Viborg]] || 44.000 || Jutland
|-
| [[Fredericia]] || 42.000 || Jutland
|-
| [[Køge]] || 39.000 || Seêland
|-
| [[Taastrup]] || 38.000 || Seêland
|-
| [[Holstebro]] || 37.000 || Jutland
|-
| [[Hillerød]] || 37.000 || Seêland
|-
|}
|}

=== Rehio's en eilan'n ===
Sins 1 jannewari 2007 is Denemarken verdeêld in vuuf rehio's. Deze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. 

De huudihe rehio's zien:
* Oôdstad - [[Region Hovedstaden]]
* Midd'n-Jutland - [[Region Midtjylland]]
* Noôrd-Jutland - [[Region Nordjylland]]
* Seeland - [[Region Sjælland]]
* Zuud-Denemarken - [[Region Syddanmark]]

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]]
|-
| [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]]
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan = 5 | hroôtste eilan'n
|-
! eiland || km² || inw. &lt;br&gt; 2026|| rehio
|-
| Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark
|-
| Als || 311 || 50.000 || Syddanmark
|-
| Amager || 96 || 228.000 || Hovedstaden
|-
| Anholt || 22 || 130 || Midtjylland
|-
| Bornholm || 589 || 39.000 || Hovedstaden
|-
| Falster || 514 || 41.000 || Sjælland
|-
| Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark
|-
| Fur || 22 || 740 || Midtjylland
|-
| Fyn (Funen) || 2989 || 482.000 || Syddanmark
|-
| Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark
|-
| Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland
|-
| Lolland || 1245 || 56.000 || Sjælland
|-
| Møn || 218 || 8.900 || Sjælland
|-
| Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland
|-
| Nørrejyske Ø / &lt;br&gt; Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland
|-
| Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark
|-
| Saltholm || 17 || 2 || Hovedstaden
|-
| Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland
|-
| Sjælland (Seêland) || 7049 || 2.390.000 || Sjælland &lt;br&gt; Hovedstaden
|-
| Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark
|-
|}
¹ [[Waddeneilan'n]]
|-
|}

== Tael ==
De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael.

== Economie ==
Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen.

De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek.

== Politiek en bestier ==
Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]].

De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers.

Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken.

=== Parlement ===
Folketinget vanof 1975.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! rowspan=2 | partie
! rowspan=2 | richtieng
! rowspan=2 | richtieng
! colspan=18 | zeêtels
! rowspan=2 | partie
|-
! 2026 || 2022 || 2019
! 2015 || 2011 || 2007
! 2005 || 2001 || 1998
! 1994 || 1990 || 1988
! 1987 || 1984 || 1981
! 1979 || 1977 || 1975
|-
| Socialdemokratiet
| centrum
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|50 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|48
| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|44 || 45
| 47 || 52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|62 || 69 || 55
| 54 || 56 || 59
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|65 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|53
| Socialdemokratiet
|-
| Socialistisk Folkeparti
| (centrum)
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20 || 15 || 14
| 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 23
| 11 || 12 || 13
| 13 || 15 || 24
| 27 || 21 || 21
| 11 || 7 || 9
| Socialistisk Folkeparti
|-
| Venstre
| centrum
| rechts
| 18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|23 || 43
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|34 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|46
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || 42
| 42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|29 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20
| 22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|21 ! || 42
| Venstre
|-
| Liberal Alliance
| (centrum)
| rechts
| 16 || 14 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13 || 9 || 5
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Liberal Alliance
|-
| Dansk Folkeparti
| (extreêm)
| rechts
| 16 || 5 || 16
| 37 || 22 || 25
| 24 || 22 || 13
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Dansk Folkeparti
|-
| Moderaterne
| centrum
| (rechts)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Moderaterne
|-
| Konservative
| centrum
| rechts
| 13 || 10 || 12
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6 || 8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 16
| 27 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|30 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|35
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|26
| 22 || 15 || 10
| Konservative
|-
| Enhedslisten
| (extreêm)
| lienks
| 11 || 9 || 13
| 14 || 12 || 4
| 6 || 4 || 5
| 6 ||  || 
|  || 5 || 5
| 6 || 12 || 11
| Enhedslisten
|-
| Radikale Venstre
| centrum
| (lienks)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10 || 7 || 16
| 8 || 17 || 9
| 17 || 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
| 11 || 10 || 9
| 10 || 6 || 13
| Radikale Venstre
|-
| Danmarksdemokraterne
| (extreêm)
| rechts 
| 10 || 14 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Danmarksdemokraterne
|-
| Alternativet
| (centrum)
| lienks
| 5 || 6 || 5
| 9 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Alternativet
|-
| Borgernes Parti
| extreêm
| rechts
| 4 || ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Borgernes Parti
|-
| Nye Borgerlige
| extreêm
| rechts
|  || 6 || 4
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Nye Borgerlige
|-
| Kristeligt Folkeparti
| centrum
| (rechts)
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 4 || 4
|  || 4 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
| 5 || 6 || 9
| Kristeligt Folkeparti
|-
| Centrum-Demokraterne
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 8
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 ! || 9 || 9
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15
| 6 || 11 || 4
| Centrum-Demokraterne
|-
| Fremskridtspartiet
| extreêm
| rechts
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 4
| 11 || 12 || 16
| 9 || 6 || 16
| 20 || 26 || 24
| Fremskridtspartiet
|-
| Fælles Kurs
| (extreêm)
| lienks
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 4 ||  || 
|  ||  || 
| Fælles Kurs
|-
| Danmarks Retsforbund
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
| Danmarks Retsforbund
|-
| onafankelijk
|
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 1 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| onafankelijk
|-
! colspan=3 | totael
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! totael
|-
! colspan=3 | coalitie
! 82 || 89 || 48
! 53 || 107 || 64
! 70 || 72 || 70
! 75/70 || 59 || 67
! 70 || 77 || 65
! 68 || 65/86 || 53
! coalitie
|-
|}

[[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]]

=== Premiers ===
Statsministre vanof 1945.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! statsminister || tied || jaer || partie
|-
| Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet
|-
| Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet
|-
| Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet
|-
| Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet
|-
| Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre
|-
| Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre
|-
| Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative
|-
| Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet
|-
| Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre
|-
| Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre
|-
| [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet
|-
|}

== Godsdienst ==
De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. 

Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin.

== Cultuur ==
Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit.

[[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]]

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] 
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie]
* [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek]

{{Europa}}

[[Categorie:Denemarken| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>oxlm5hw2rxl56s4ornqh0yeju523qn6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180646</id>
      <parentid>180638</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:15:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Rehio's en eilan'n */</comment>
      <origin>180646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14253" sha1="kojw2u00re36knmx0ppxnup268ian5k" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark
 |vlagge=Flag of Denmark.svg
 |waepen=National coat of arms of Denmark.svg
 |locaotie=LocationDenmark.png
 |taelen=[[Deêns]]
 |oôdstad=[[Kopenhagen]]
 |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]]
 |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]]
 |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]]
 |religie=[[Protestants]]
 |km2= 42.954
 |pctwaeter=1,6
 |inweuners= 5.993.000 (2025)
 |dichteid= 140
 |volkslied=[[Der er et yndigt land]]
 |munte=[[Deense kroôn]]
 |valutacode=DKK
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=5 juni
 |tld=dk
 |landcode=DK/DNK
 |tel=45
}}
[[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]]

'''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. 

Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 

't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege.

't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]].

== Heografie ==
Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie [[Scandinaovië]] en is helieke ok 't zuudelijkste land van Scandinaovië. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. 

Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 

't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt.

Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier.

=== Steê ===
Hroôtste steê mie inweuners (2025):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[København]] &lt;br&gt; (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]]
|-
| [[Aarhus]] / &lt;br&gt; Århus || 301.000 || [[Jutland]]
|-
| [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]]
|-
| [[Aalborg]] / &lt;br&gt; Ålborg || 122.000 || Jutland
|-
| [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland
|-
| [[Randers]] || 65.000 || Jutland
|-
| [[Horsens]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Kolding]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Vejle]] || 62.000 || Jutland
|-
| [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland
|-
|}
|
{| class=wikitable
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland
|-
| [[Herning]] || 52.000 || Jutland
|-
| [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Næstved]] || 45.000 || Seêland 
|-
| [[Viborg]] || 44.000 || Jutland
|-
| [[Fredericia]] || 42.000 || Jutland
|-
| [[Køge]] || 39.000 || Seêland
|-
| [[Taastrup]] || 38.000 || Seêland
|-
| [[Holstebro]] || 37.000 || Jutland
|-
| [[Hillerød]] || 37.000 || Seêland
|-
|}
|}

=== Rehio's en eilan'n ===
Sins 1 jannewari 2007 is Denemarken verdeêld in vuuf rehio's. Deêze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. 

De huudihe rehio's zien:
* Midd'n-Jutland - [[Region Midtjylland]]
* Noôrd-Jutland - [[Region Nordjylland]]
* Oôdstad - [[Region Hovedstaden]] } Oôst-Denemarken - [[Region Østdanmark]] vanof 2027
* Seeland - [[Region Sjælland]] } 
* Zuud-Denemarken - [[Region Syddanmark]]

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]]
|-
| [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]]
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan = 5 | hroôtste eilan'n
|-
! eiland || km² || inw. &lt;br&gt; 2026|| rehio
|-
| Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark
|-
| Als || 311 || 50.000 || Syddanmark
|-
| Amager || 96 || 228.000 || Hovedstaden
|-
| Anholt || 22 || 130 || Midtjylland
|-
| Bornholm || 589 || 39.000 || Hovedstaden
|-
| Falster || 514 || 41.000 || Sjælland
|-
| Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark
|-
| Fur || 22 || 740 || Midtjylland
|-
| Fyn (Funen) || 2989 || 482.000 || Syddanmark
|-
| Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark
|-
| Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland
|-
| Lolland || 1245 || 56.000 || Sjælland
|-
| Møn || 218 || 8.900 || Sjælland
|-
| Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland
|-
| Nørrejyske Ø / &lt;br&gt; Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland
|-
| Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark
|-
| Saltholm || 17 || 2 || Hovedstaden
|-
| Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland
|-
| Sjælland (Seêland) || 7049 || 2.390.000 || Sjælland &lt;br&gt; Hovedstaden
|-
| Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark
|-
|}
¹ [[Waddeneilan'n]]
|-
|}

== Tael ==
De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael.

== Economie ==
Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen.

De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek.

== Politiek en bestier ==
Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]].

De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers.

Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken.

=== Parlement ===
Folketinget vanof 1975.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! rowspan=2 | partie
! rowspan=2 | richtieng
! rowspan=2 | richtieng
! colspan=18 | zeêtels
! rowspan=2 | partie
|-
! 2026 || 2022 || 2019
! 2015 || 2011 || 2007
! 2005 || 2001 || 1998
! 1994 || 1990 || 1988
! 1987 || 1984 || 1981
! 1979 || 1977 || 1975
|-
| Socialdemokratiet
| centrum
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|50 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|48
| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|44 || 45
| 47 || 52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|62 || 69 || 55
| 54 || 56 || 59
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|65 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|53
| Socialdemokratiet
|-
| Socialistisk Folkeparti
| (centrum)
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20 || 15 || 14
| 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 23
| 11 || 12 || 13
| 13 || 15 || 24
| 27 || 21 || 21
| 11 || 7 || 9
| Socialistisk Folkeparti
|-
| Venstre
| centrum
| rechts
| 18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|23 || 43
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|34 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|46
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || 42
| 42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|29 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20
| 22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|21 ! || 42
| Venstre
|-
| Liberal Alliance
| (centrum)
| rechts
| 16 || 14 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13 || 9 || 5
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Liberal Alliance
|-
| Dansk Folkeparti
| (extreêm)
| rechts
| 16 || 5 || 16
| 37 || 22 || 25
| 24 || 22 || 13
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Dansk Folkeparti
|-
| Moderaterne
| centrum
| (rechts)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Moderaterne
|-
| Konservative
| centrum
| rechts
| 13 || 10 || 12
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6 || 8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 16
| 27 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|30 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|35
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|26
| 22 || 15 || 10
| Konservative
|-
| Enhedslisten
| (extreêm)
| lienks
| 11 || 9 || 13
| 14 || 12 || 4
| 6 || 4 || 5
| 6 ||  || 
|  || 5 || 5
| 6 || 12 || 11
| Enhedslisten
|-
| Radikale Venstre
| centrum
| (lienks)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10 || 7 || 16
| 8 || 17 || 9
| 17 || 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
| 11 || 10 || 9
| 10 || 6 || 13
| Radikale Venstre
|-
| Danmarksdemokraterne
| (extreêm)
| rechts 
| 10 || 14 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Danmarksdemokraterne
|-
| Alternativet
| (centrum)
| lienks
| 5 || 6 || 5
| 9 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Alternativet
|-
| Borgernes Parti
| extreêm
| rechts
| 4 || ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Borgernes Parti
|-
| Nye Borgerlige
| extreêm
| rechts
|  || 6 || 4
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Nye Borgerlige
|-
| Kristeligt Folkeparti
| centrum
| (rechts)
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 4 || 4
|  || 4 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
| 5 || 6 || 9
| Kristeligt Folkeparti
|-
| Centrum-Demokraterne
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 8
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 ! || 9 || 9
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15
| 6 || 11 || 4
| Centrum-Demokraterne
|-
| Fremskridtspartiet
| extreêm
| rechts
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 4
| 11 || 12 || 16
| 9 || 6 || 16
| 20 || 26 || 24
| Fremskridtspartiet
|-
| Fælles Kurs
| (extreêm)
| lienks
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 4 ||  || 
|  ||  || 
| Fælles Kurs
|-
| Danmarks Retsforbund
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
| Danmarks Retsforbund
|-
| onafankelijk
|
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 1 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| onafankelijk
|-
! colspan=3 | totael
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! totael
|-
! colspan=3 | coalitie
! 82 || 89 || 48
! 53 || 107 || 64
! 70 || 72 || 70
! 75/70 || 59 || 67
! 70 || 77 || 65
! 68 || 65/86 || 53
! coalitie
|-
|}

[[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]]

=== Premiers ===
Statsministre vanof 1945.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! statsminister || tied || jaer || partie
|-
| Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet
|-
| Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet
|-
| Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet
|-
| Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet
|-
| Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre
|-
| Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre
|-
| Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative
|-
| Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet
|-
| Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre
|-
| Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre
|-
| [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet
|-
|}

== Godsdienst ==
De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. 

Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin.

== Cultuur ==
Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit.

[[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]]

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] 
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie]
* [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek]

{{Europa}}

[[Categorie:Denemarken| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>kojw2u00re36knmx0ppxnup268ian5k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180647</id>
      <parentid>180646</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:16:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Rehio's en eilan'n */</comment>
      <origin>180647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14244" sha1="d946jd8kwhd3diy31pqzge5ixotc3vp" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark
 |vlagge=Flag of Denmark.svg
 |waepen=National coat of arms of Denmark.svg
 |locaotie=LocationDenmark.png
 |taelen=[[Deêns]]
 |oôdstad=[[Kopenhagen]]
 |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]]
 |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]]
 |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]]
 |religie=[[Protestants]]
 |km2= 42.954
 |pctwaeter=1,6
 |inweuners= 5.993.000 (2025)
 |dichteid= 140
 |volkslied=[[Der er et yndigt land]]
 |munte=[[Deense kroôn]]
 |valutacode=DKK
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=5 juni
 |tld=dk
 |landcode=DK/DNK
 |tel=45
}}
[[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]]

'''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. 

Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 

't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege.

't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]].

== Heografie ==
Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie [[Scandinaovië]] en is helieke ok 't zuudelijkste land van Scandinaovië. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. 

Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 

't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt.

Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier.

=== Steê ===
Hroôtste steê mie inweuners (2025):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[København]] &lt;br&gt; (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]]
|-
| [[Aarhus]] / &lt;br&gt; Århus || 301.000 || [[Jutland]]
|-
| [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]]
|-
| [[Aalborg]] / &lt;br&gt; Ålborg || 122.000 || Jutland
|-
| [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland
|-
| [[Randers]] || 65.000 || Jutland
|-
| [[Horsens]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Kolding]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Vejle]] || 62.000 || Jutland
|-
| [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland
|-
|}
|
{| class=wikitable
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland
|-
| [[Herning]] || 52.000 || Jutland
|-
| [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Næstved]] || 45.000 || Seêland 
|-
| [[Viborg]] || 44.000 || Jutland
|-
| [[Fredericia]] || 42.000 || Jutland
|-
| [[Køge]] || 39.000 || Seêland
|-
| [[Taastrup]] || 38.000 || Seêland
|-
| [[Holstebro]] || 37.000 || Jutland
|-
| [[Hillerød]] || 37.000 || Seêland
|-
|}
|}

=== Rehio's en eilan'n ===
Sins 1 jannewari 2007 is Denemarken verdeêld in vuuf rehio's. Deêze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. 

De huudihe rehio's zien:
* Midd'n-Jutland - [[Region Midtjylland]]
* Noôrd-Jutland - [[Region Nordjylland]]
* Oôdstad - [[Region Hovedstaden]] } Oôst-Denemarken - [[Region Østdanmark]] vanof 2027
* Seeland - [[Region Sjælland]] } 
* Zuud-Denemarken - [[Region Syddanmark]]

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]]
|-
| [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]]
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan = 5 | hroôtste eilan'n
|-
! eiland || km² || inw. &lt;br&gt; 2026|| rehio
|-
| Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark
|-
| Als || 311 || 50.000 || Syddanmark
|-
| Amager || 96 || 228.000 || Østdanmark
|-
| Anholt || 22 || 130 || Midtjylland
|-
| Bornholm || 589 || 39.000 || Hovedstaden
|-
| Falster || 514 || 41.000 || Østdanmark
|-
| Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark
|-
| Fur || 22 || 740 || Midtjylland
|-
| Fyn (Funen) || 2989 || 482.000 || Syddanmark
|-
| Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark
|-
| Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland
|-
| Lolland || 1245 || 56.000 || Østdanmark
|-
| Møn || 218 || 8.900 || Østdanmark
|-
| Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland
|-
| Nørrejyske Ø / &lt;br&gt; Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland
|-
| Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark
|-
| Saltholm || 17 || 2 || Østdanmark
|-
| Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland
|-
| Sjælland (Seêland) || 7049 || 2.390.000 || Østdanmark
|-
| Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark
|-
|}
¹ [[Waddeneilan'n]]
|-
|}

== Tael ==
De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael.

== Economie ==
Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen.

De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek.

== Politiek en bestier ==
Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]].

De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers.

Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken.

=== Parlement ===
Folketinget vanof 1975.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! rowspan=2 | partie
! rowspan=2 | richtieng
! rowspan=2 | richtieng
! colspan=18 | zeêtels
! rowspan=2 | partie
|-
! 2026 || 2022 || 2019
! 2015 || 2011 || 2007
! 2005 || 2001 || 1998
! 1994 || 1990 || 1988
! 1987 || 1984 || 1981
! 1979 || 1977 || 1975
|-
| Socialdemokratiet
| centrum
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|50 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|48
| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|44 || 45
| 47 || 52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|62 || 69 || 55
| 54 || 56 || 59
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|65 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|53
| Socialdemokratiet
|-
| Socialistisk Folkeparti
| (centrum)
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20 || 15 || 14
| 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 23
| 11 || 12 || 13
| 13 || 15 || 24
| 27 || 21 || 21
| 11 || 7 || 9
| Socialistisk Folkeparti
|-
| Venstre
| centrum
| rechts
| 18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|23 || 43
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|34 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|46
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || 42
| 42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|29 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20
| 22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|21 ! || 42
| Venstre
|-
| Liberal Alliance
| (centrum)
| rechts
| 16 || 14 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13 || 9 || 5
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Liberal Alliance
|-
| Dansk Folkeparti
| (extreêm)
| rechts
| 16 || 5 || 16
| 37 || 22 || 25
| 24 || 22 || 13
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Dansk Folkeparti
|-
| Moderaterne
| centrum
| (rechts)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Moderaterne
|-
| Konservative
| centrum
| rechts
| 13 || 10 || 12
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6 || 8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 16
| 27 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|30 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|35
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|26
| 22 || 15 || 10
| Konservative
|-
| Enhedslisten
| (extreêm)
| lienks
| 11 || 9 || 13
| 14 || 12 || 4
| 6 || 4 || 5
| 6 ||  || 
|  || 5 || 5
| 6 || 12 || 11
| Enhedslisten
|-
| Radikale Venstre
| centrum
| (lienks)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10 || 7 || 16
| 8 || 17 || 9
| 17 || 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
| 11 || 10 || 9
| 10 || 6 || 13
| Radikale Venstre
|-
| Danmarksdemokraterne
| (extreêm)
| rechts 
| 10 || 14 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Danmarksdemokraterne
|-
| Alternativet
| (centrum)
| lienks
| 5 || 6 || 5
| 9 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Alternativet
|-
| Borgernes Parti
| extreêm
| rechts
| 4 || ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Borgernes Parti
|-
| Nye Borgerlige
| extreêm
| rechts
|  || 6 || 4
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Nye Borgerlige
|-
| Kristeligt Folkeparti
| centrum
| (rechts)
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 4 || 4
|  || 4 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
| 5 || 6 || 9
| Kristeligt Folkeparti
|-
| Centrum-Demokraterne
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 8
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 ! || 9 || 9
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15
| 6 || 11 || 4
| Centrum-Demokraterne
|-
| Fremskridtspartiet
| extreêm
| rechts
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 4
| 11 || 12 || 16
| 9 || 6 || 16
| 20 || 26 || 24
| Fremskridtspartiet
|-
| Fælles Kurs
| (extreêm)
| lienks
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 4 ||  || 
|  ||  || 
| Fælles Kurs
|-
| Danmarks Retsforbund
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
| Danmarks Retsforbund
|-
| onafankelijk
|
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 1 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| onafankelijk
|-
! colspan=3 | totael
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! totael
|-
! colspan=3 | coalitie
! 82 || 89 || 48
! 53 || 107 || 64
! 70 || 72 || 70
! 75/70 || 59 || 67
! 70 || 77 || 65
! 68 || 65/86 || 53
! coalitie
|-
|}

[[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]]

=== Premiers ===
Statsministre vanof 1945.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! statsminister || tied || jaer || partie
|-
| Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet
|-
| Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet
|-
| Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet
|-
| Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet
|-
| Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre
|-
| Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre
|-
| Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative
|-
| Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet
|-
| Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre
|-
| Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre
|-
| [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet
|-
|}

== Godsdienst ==
De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. 

Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin.

== Cultuur ==
Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit.

[[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]]

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] 
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie]
* [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek]

{{Europa}}

[[Categorie:Denemarken| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>d946jd8kwhd3diy31pqzge5ixotc3vp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180648</id>
      <parentid>180647</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:17:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Rehio's en eilan'n */</comment>
      <origin>180648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14244" sha1="r290g2z4e280tetqz79bztmk9x03my8" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark
 |vlagge=Flag of Denmark.svg
 |waepen=National coat of arms of Denmark.svg
 |locaotie=LocationDenmark.png
 |taelen=[[Deêns]]
 |oôdstad=[[Kopenhagen]]
 |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]]
 |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]]
 |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]]
 |religie=[[Protestants]]
 |km2= 42.954
 |pctwaeter=1,6
 |inweuners= 5.993.000 (2025)
 |dichteid= 140
 |volkslied=[[Der er et yndigt land]]
 |munte=[[Deense kroôn]]
 |valutacode=DKK
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=5 juni
 |tld=dk
 |landcode=DK/DNK
 |tel=45
}}
[[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]]

'''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. 

Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 

't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege.

't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]].

== Heografie ==
Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie [[Scandinaovië]] en is helieke ok 't zuudelijkste land van Scandinaovië. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. 

Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 

't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt.

Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier.

=== Steê ===
Hroôtste steê mie inweuners (2025):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[København]] &lt;br&gt; (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]]
|-
| [[Aarhus]] / &lt;br&gt; Århus || 301.000 || [[Jutland]]
|-
| [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]]
|-
| [[Aalborg]] / &lt;br&gt; Ålborg || 122.000 || Jutland
|-
| [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland
|-
| [[Randers]] || 65.000 || Jutland
|-
| [[Horsens]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Kolding]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Vejle]] || 62.000 || Jutland
|-
| [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland
|-
|}
|
{| class=wikitable
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland
|-
| [[Herning]] || 52.000 || Jutland
|-
| [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Næstved]] || 45.000 || Seêland 
|-
| [[Viborg]] || 44.000 || Jutland
|-
| [[Fredericia]] || 42.000 || Jutland
|-
| [[Køge]] || 39.000 || Seêland
|-
| [[Taastrup]] || 38.000 || Seêland
|-
| [[Holstebro]] || 37.000 || Jutland
|-
| [[Hillerød]] || 37.000 || Seêland
|-
|}
|}

=== Rehio's en eilan'n ===
Sins 1 jannewari 2007 is Denemarken verdeêld in vuuf rehio's. Deêze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. 

De huudihe rehio's zien:
* Midd'n-Jutland - [[Region Midtjylland]]
* Noôrd-Jutland - [[Region Nordjylland]]
* Oôdstad - [[Region Hovedstaden]] } Oôst-Denemarken - [[Region Østdanmark]] vanof 2027
* Seeland - [[Region Sjælland]] } 
* Zuud-Denemarken - [[Region Syddanmark]]

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]]
|-
| [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]]
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan = 5 | hroôtste eilan'n
|-
! eiland || km² || inw. &lt;br&gt; 2026|| rehio
|-
| Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark
|-
| Als || 311 || 50.000 || Syddanmark
|-
| Amager || 96 || 228.000 || Østdanmark
|-
| Anholt || 22 || 130 || Midtjylland
|-
| Bornholm || 589 || 39.000 || Østdanmark
|-
| Falster || 514 || 41.000 || Østdanmark
|-
| Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark
|-
| Fur || 22 || 740 || Midtjylland
|-
| Fyn (Funen) || 2989 || 482.000 || Syddanmark
|-
| Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark
|-
| Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland
|-
| Lolland || 1245 || 56.000 || Østdanmark
|-
| Møn || 218 || 8.900 || Østdanmark
|-
| Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland
|-
| Nørrejyske Ø / &lt;br&gt; Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland
|-
| Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark
|-
| Saltholm || 17 || 2 || Østdanmark
|-
| Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland
|-
| Sjælland (Seêland) || 7049 || 2.390.000 || Østdanmark
|-
| Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark
|-
|}
¹ [[Waddeneilan'n]]
|-
|}

== Tael ==
De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael.

== Economie ==
Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen.

De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek.

== Politiek en bestier ==
Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]].

De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers.

Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken.

=== Parlement ===
Folketinget vanof 1975.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! rowspan=2 | partie
! rowspan=2 | richtieng
! rowspan=2 | richtieng
! colspan=18 | zeêtels
! rowspan=2 | partie
|-
! 2026 || 2022 || 2019
! 2015 || 2011 || 2007
! 2005 || 2001 || 1998
! 1994 || 1990 || 1988
! 1987 || 1984 || 1981
! 1979 || 1977 || 1975
|-
| Socialdemokratiet
| centrum
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|50 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|48
| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|44 || 45
| 47 || 52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|62 || 69 || 55
| 54 || 56 || 59
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|65 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|53
| Socialdemokratiet
|-
| Socialistisk Folkeparti
| (centrum)
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20 || 15 || 14
| 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 23
| 11 || 12 || 13
| 13 || 15 || 24
| 27 || 21 || 21
| 11 || 7 || 9
| Socialistisk Folkeparti
|-
| Venstre
| centrum
| rechts
| 18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|23 || 43
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|34 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|46
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || 42
| 42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|29 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20
| 22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|21 ! || 42
| Venstre
|-
| Liberal Alliance
| (centrum)
| rechts
| 16 || 14 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13 || 9 || 5
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Liberal Alliance
|-
| Dansk Folkeparti
| (extreêm)
| rechts
| 16 || 5 || 16
| 37 || 22 || 25
| 24 || 22 || 13
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Dansk Folkeparti
|-
| Moderaterne
| centrum
| (rechts)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Moderaterne
|-
| Konservative
| centrum
| rechts
| 13 || 10 || 12
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6 || 8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 16
| 27 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|30 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|35
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|26
| 22 || 15 || 10
| Konservative
|-
| Enhedslisten
| (extreêm)
| lienks
| 11 || 9 || 13
| 14 || 12 || 4
| 6 || 4 || 5
| 6 ||  || 
|  || 5 || 5
| 6 || 12 || 11
| Enhedslisten
|-
| Radikale Venstre
| centrum
| (lienks)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10 || 7 || 16
| 8 || 17 || 9
| 17 || 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
| 11 || 10 || 9
| 10 || 6 || 13
| Radikale Venstre
|-
| Danmarksdemokraterne
| (extreêm)
| rechts 
| 10 || 14 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Danmarksdemokraterne
|-
| Alternativet
| (centrum)
| lienks
| 5 || 6 || 5
| 9 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Alternativet
|-
| Borgernes Parti
| extreêm
| rechts
| 4 || ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Borgernes Parti
|-
| Nye Borgerlige
| extreêm
| rechts
|  || 6 || 4
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Nye Borgerlige
|-
| Kristeligt Folkeparti
| centrum
| (rechts)
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 4 || 4
|  || 4 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
| 5 || 6 || 9
| Kristeligt Folkeparti
|-
| Centrum-Demokraterne
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 8
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 ! || 9 || 9
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15
| 6 || 11 || 4
| Centrum-Demokraterne
|-
| Fremskridtspartiet
| extreêm
| rechts
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 4
| 11 || 12 || 16
| 9 || 6 || 16
| 20 || 26 || 24
| Fremskridtspartiet
|-
| Fælles Kurs
| (extreêm)
| lienks
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 4 ||  || 
|  ||  || 
| Fælles Kurs
|-
| Danmarks Retsforbund
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
| Danmarks Retsforbund
|-
| onafankelijk
|
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 1 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| onafankelijk
|-
! colspan=3 | totael
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! totael
|-
! colspan=3 | coalitie
! 82 || 89 || 48
! 53 || 107 || 64
! 70 || 72 || 70
! 75/70 || 59 || 67
! 70 || 77 || 65
! 68 || 65/86 || 53
! coalitie
|-
|}

[[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]]

=== Premiers ===
Statsministre vanof 1945.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! statsminister || tied || jaer || partie
|-
| Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet
|-
| Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet
|-
| Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet
|-
| Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet
|-
| Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre
|-
| Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre
|-
| Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative
|-
| Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet
|-
| Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre
|-
| Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre
|-
| [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet
|-
|}

== Godsdienst ==
De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. 

Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin.

== Cultuur ==
Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit.

[[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]]

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] 
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie]
* [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek]

{{Europa}}

[[Categorie:Denemarken| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>r290g2z4e280tetqz79bztmk9x03my8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180649</id>
      <parentid>180648</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:21:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Rehio's en eilan'n */</comment>
      <origin>180649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14279" sha1="19dpeyx1mc1b1v3rue4qezbnw7gn17j" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark
 |vlagge=Flag of Denmark.svg
 |waepen=National coat of arms of Denmark.svg
 |locaotie=LocationDenmark.png
 |taelen=[[Deêns]]
 |oôdstad=[[Kopenhagen]]
 |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]]
 |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]]
 |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]]
 |religie=[[Protestants]]
 |km2= 42.954
 |pctwaeter=1,6
 |inweuners= 5.993.000 (2025)
 |dichteid= 140
 |volkslied=[[Der er et yndigt land]]
 |munte=[[Deense kroôn]]
 |valutacode=DKK
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=5 juni
 |tld=dk
 |landcode=DK/DNK
 |tel=45
}}
[[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]]

'''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. 

Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 

't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege.

't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]].

== Heografie ==
Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie [[Scandinaovië]] en is helieke ok 't zuudelijkste land van Scandinaovië. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. 

Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 

't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt.

Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier.

=== Steê ===
Hroôtste steê mie inweuners (2025):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[København]] &lt;br&gt; (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]]
|-
| [[Aarhus]] / &lt;br&gt; Århus || 301.000 || [[Jutland]]
|-
| [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]]
|-
| [[Aalborg]] / &lt;br&gt; Ålborg || 122.000 || Jutland
|-
| [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland
|-
| [[Randers]] || 65.000 || Jutland
|-
| [[Horsens]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Kolding]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Vejle]] || 62.000 || Jutland
|-
| [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland
|-
|}
|
{| class=wikitable
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland
|-
| [[Herning]] || 52.000 || Jutland
|-
| [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Næstved]] || 45.000 || Seêland 
|-
| [[Viborg]] || 44.000 || Jutland
|-
| [[Fredericia]] || 42.000 || Jutland
|-
| [[Køge]] || 39.000 || Seêland
|-
| [[Taastrup]] || 38.000 || Seêland
|-
| [[Holstebro]] || 37.000 || Jutland
|-
| [[Hillerød]] || 37.000 || Seêland
|-
|}
|}

=== Rehio's en eilan'n ===
Sins 1 jannewari 2007 was Denemarken verdeêld in vuuf rehio's. Deêze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. 

Sins 1 jannewari 2027 binne d'r vier rehio's. De huudihe rehio's zien:
* Midd'n-Jutland - [[Region Midtjylland]]
* Noôrd-Jutland - [[Region Nordjylland]]
* Oôst-Denemarken - [[Region Østdanmark]]
** Oôdstad - [[Region Hovedstaden]]
** Seeland - [[Region Sjælland]]
* Zuud-Denemarken - [[Region Syddanmark]]

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]]
|-
| [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]]
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan = 5 | hroôtste eilan'n
|-
! eiland || km² || inw. &lt;br&gt; 2026|| rehio
|-
| Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark
|-
| Als || 311 || 50.000 || Syddanmark
|-
| Amager || 96 || 228.000 || Østdanmark
|-
| Anholt || 22 || 130 || Midtjylland
|-
| Bornholm || 589 || 39.000 || Østdanmark
|-
| Falster || 514 || 41.000 || Østdanmark
|-
| Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark
|-
| Fur || 22 || 740 || Midtjylland
|-
| Fyn (Funen) || 2989 || 482.000 || Syddanmark
|-
| Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark
|-
| Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland
|-
| Lolland || 1245 || 56.000 || Østdanmark
|-
| Møn || 218 || 8.900 || Østdanmark
|-
| Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland
|-
| Nørrejyske Ø / &lt;br&gt; Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland
|-
| Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark
|-
| Saltholm || 17 || 2 || Østdanmark
|-
| Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland
|-
| Sjælland (Seêland) || 7049 || 2.390.000 || Østdanmark
|-
| Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark
|-
|}
¹ [[Waddeneilan'n]]
|-
|}

== Tael ==
De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael.

== Economie ==
Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen.

De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek.

== Politiek en bestier ==
Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]].

De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers.

Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken.

=== Parlement ===
Folketinget vanof 1975.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! rowspan=2 | partie
! rowspan=2 | richtieng
! rowspan=2 | richtieng
! colspan=18 | zeêtels
! rowspan=2 | partie
|-
! 2026 || 2022 || 2019
! 2015 || 2011 || 2007
! 2005 || 2001 || 1998
! 1994 || 1990 || 1988
! 1987 || 1984 || 1981
! 1979 || 1977 || 1975
|-
| Socialdemokratiet
| centrum
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|50 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|48
| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|44 || 45
| 47 || 52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|62 || 69 || 55
| 54 || 56 || 59
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|65 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|53
| Socialdemokratiet
|-
| Socialistisk Folkeparti
| (centrum)
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20 || 15 || 14
| 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 23
| 11 || 12 || 13
| 13 || 15 || 24
| 27 || 21 || 21
| 11 || 7 || 9
| Socialistisk Folkeparti
|-
| Venstre
| centrum
| rechts
| 18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|23 || 43
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|34 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|46
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || 42
| 42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|29 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20
| 22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|21 ! || 42
| Venstre
|-
| Liberal Alliance
| (centrum)
| rechts
| 16 || 14 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13 || 9 || 5
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Liberal Alliance
|-
| Dansk Folkeparti
| (extreêm)
| rechts
| 16 || 5 || 16
| 37 || 22 || 25
| 24 || 22 || 13
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Dansk Folkeparti
|-
| Moderaterne
| centrum
| (rechts)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Moderaterne
|-
| Konservative
| centrum
| rechts
| 13 || 10 || 12
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6 || 8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 16
| 27 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|30 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|35
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|26
| 22 || 15 || 10
| Konservative
|-
| Enhedslisten
| (extreêm)
| lienks
| 11 || 9 || 13
| 14 || 12 || 4
| 6 || 4 || 5
| 6 ||  || 
|  || 5 || 5
| 6 || 12 || 11
| Enhedslisten
|-
| Radikale Venstre
| centrum
| (lienks)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10 || 7 || 16
| 8 || 17 || 9
| 17 || 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
| 11 || 10 || 9
| 10 || 6 || 13
| Radikale Venstre
|-
| Danmarksdemokraterne
| (extreêm)
| rechts 
| 10 || 14 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Danmarksdemokraterne
|-
| Alternativet
| (centrum)
| lienks
| 5 || 6 || 5
| 9 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Alternativet
|-
| Borgernes Parti
| extreêm
| rechts
| 4 || ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Borgernes Parti
|-
| Nye Borgerlige
| extreêm
| rechts
|  || 6 || 4
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Nye Borgerlige
|-
| Kristeligt Folkeparti
| centrum
| (rechts)
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 4 || 4
|  || 4 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
| 5 || 6 || 9
| Kristeligt Folkeparti
|-
| Centrum-Demokraterne
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 8
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 ! || 9 || 9
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15
| 6 || 11 || 4
| Centrum-Demokraterne
|-
| Fremskridtspartiet
| extreêm
| rechts
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 4
| 11 || 12 || 16
| 9 || 6 || 16
| 20 || 26 || 24
| Fremskridtspartiet
|-
| Fælles Kurs
| (extreêm)
| lienks
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 4 ||  || 
|  ||  || 
| Fælles Kurs
|-
| Danmarks Retsforbund
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
| Danmarks Retsforbund
|-
| onafankelijk
|
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 1 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| onafankelijk
|-
! colspan=3 | totael
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! totael
|-
! colspan=3 | coalitie
! 82 || 89 || 48
! 53 || 107 || 64
! 70 || 72 || 70
! 75/70 || 59 || 67
! 70 || 77 || 65
! 68 || 65/86 || 53
! coalitie
|-
|}

[[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]]

=== Premiers ===
Statsministre vanof 1945.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! statsminister || tied || jaer || partie
|-
| Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet
|-
| Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet
|-
| Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet
|-
| Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet
|-
| Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre
|-
| Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre
|-
| Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative
|-
| Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet
|-
| Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre
|-
| Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre
|-
| [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet
|-
|}

== Godsdienst ==
De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. 

Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin.

== Cultuur ==
Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit.

[[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]]

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] 
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie]
* [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek]

{{Europa}}

[[Categorie:Denemarken| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>19dpeyx1mc1b1v3rue4qezbnw7gn17j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180650</id>
      <parentid>180649</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:25:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Rehio's en eilan'n */</comment>
      <origin>180650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14285" sha1="8iulqn109jbb5bggffh87tbj72ssay4" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark
 |vlagge=Flag of Denmark.svg
 |waepen=National coat of arms of Denmark.svg
 |locaotie=LocationDenmark.png
 |taelen=[[Deêns]]
 |oôdstad=[[Kopenhagen]]
 |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]]
 |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]]
 |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]]
 |religie=[[Protestants]]
 |km2= 42.954
 |pctwaeter=1,6
 |inweuners= 5.993.000 (2025)
 |dichteid= 140
 |volkslied=[[Der er et yndigt land]]
 |munte=[[Deense kroôn]]
 |valutacode=DKK
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=5 juni
 |tld=dk
 |landcode=DK/DNK
 |tel=45
}}
[[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]]

'''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. 

Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 

't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege.

't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]].

== Heografie ==
Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie [[Scandinaovië]] en is helieke ok 't zuudelijkste land van Scandinaovië. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. 

Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 

't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt.

Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier.

=== Steê ===
Hroôtste steê mie inweuners (2025):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[København]] &lt;br&gt; (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]]
|-
| [[Aarhus]] / &lt;br&gt; Århus || 301.000 || [[Jutland]]
|-
| [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]]
|-
| [[Aalborg]] / &lt;br&gt; Ålborg || 122.000 || Jutland
|-
| [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland
|-
| [[Randers]] || 65.000 || Jutland
|-
| [[Horsens]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Kolding]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Vejle]] || 62.000 || Jutland
|-
| [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland
|-
|}
|
{| class=wikitable
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland
|-
| [[Herning]] || 52.000 || Jutland
|-
| [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Næstved]] || 45.000 || Seêland 
|-
| [[Viborg]] || 44.000 || Jutland
|-
| [[Fredericia]] || 42.000 || Jutland
|-
| [[Køge]] || 39.000 || Seêland
|-
| [[Taastrup]] || 38.000 || Seêland
|-
| [[Holstebro]] || 37.000 || Jutland
|-
| [[Hillerød]] || 37.000 || Seêland
|-
|}
|}

=== Rehio's en eilan'n ===
Sins 1 jannewari 2027 is Denemarken verdeêld in vier rehio's (van 2007 toet 2027 in vuuf). Deêze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. 

De huudihe rehio's zien:
* Midd'n-Jutland - [[Region Midtjylland]]
* Noôrd-Jutland - [[Region Nordjylland]]
* Oôst-Denemarken - [[Region Østdanmark]]
** Oôdstad - [[Region Hovedstaden]] (toet 2027)
** Seeland - [[Region Sjælland]] (toet 2027)
* Zuud-Denemarken - [[Region Syddanmark]]

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]]
|-
| [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]]
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan = 5 | hroôtste eilan'n
|-
! eiland || km² || inw. &lt;br&gt; 2026|| rehio
|-
| Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark
|-
| Als || 311 || 50.000 || Syddanmark
|-
| Amager || 96 || 228.000 || Østdanmark
|-
| Anholt || 22 || 130 || Midtjylland
|-
| Bornholm || 589 || 39.000 || Østdanmark
|-
| Falster || 514 || 41.000 || Østdanmark
|-
| Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark
|-
| Fur || 22 || 740 || Midtjylland
|-
| Fyn (Funen) || 2989 || 482.000 || Syddanmark
|-
| Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark
|-
| Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland
|-
| Lolland || 1245 || 56.000 || Østdanmark
|-
| Møn || 218 || 8.900 || Østdanmark
|-
| Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland
|-
| Nørrejyske Ø / &lt;br&gt; Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland
|-
| Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark
|-
| Saltholm || 17 || 2 || Østdanmark
|-
| Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland
|-
| Sjælland (Seêland) || 7049 || 2.390.000 || Østdanmark
|-
| Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark
|-
|}
¹ [[Waddeneilan'n]]
|-
|}

== Tael ==
De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael.

== Economie ==
Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen.

De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek.

== Politiek en bestier ==
Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]].

De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers.

Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken.

=== Parlement ===
Folketinget vanof 1975.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! rowspan=2 | partie
! rowspan=2 | richtieng
! rowspan=2 | richtieng
! colspan=18 | zeêtels
! rowspan=2 | partie
|-
! 2026 || 2022 || 2019
! 2015 || 2011 || 2007
! 2005 || 2001 || 1998
! 1994 || 1990 || 1988
! 1987 || 1984 || 1981
! 1979 || 1977 || 1975
|-
| Socialdemokratiet
| centrum
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|50 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|48
| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|44 || 45
| 47 || 52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|62 || 69 || 55
| 54 || 56 || 59
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|65 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|53
| Socialdemokratiet
|-
| Socialistisk Folkeparti
| (centrum)
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20 || 15 || 14
| 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 23
| 11 || 12 || 13
| 13 || 15 || 24
| 27 || 21 || 21
| 11 || 7 || 9
| Socialistisk Folkeparti
|-
| Venstre
| centrum
| rechts
| 18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|23 || 43
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|34 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|46
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || 42
| 42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|29 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20
| 22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|21 ! || 42
| Venstre
|-
| Liberal Alliance
| (centrum)
| rechts
| 16 || 14 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13 || 9 || 5
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Liberal Alliance
|-
| Dansk Folkeparti
| (extreêm)
| rechts
| 16 || 5 || 16
| 37 || 22 || 25
| 24 || 22 || 13
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Dansk Folkeparti
|-
| Moderaterne
| centrum
| (rechts)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Moderaterne
|-
| Konservative
| centrum
| rechts
| 13 || 10 || 12
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6 || 8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 16
| 27 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|30 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|35
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|26
| 22 || 15 || 10
| Konservative
|-
| Enhedslisten
| (extreêm)
| lienks
| 11 || 9 || 13
| 14 || 12 || 4
| 6 || 4 || 5
| 6 ||  || 
|  || 5 || 5
| 6 || 12 || 11
| Enhedslisten
|-
| Radikale Venstre
| centrum
| (lienks)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10 || 7 || 16
| 8 || 17 || 9
| 17 || 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
| 11 || 10 || 9
| 10 || 6 || 13
| Radikale Venstre
|-
| Danmarksdemokraterne
| (extreêm)
| rechts 
| 10 || 14 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Danmarksdemokraterne
|-
| Alternativet
| (centrum)
| lienks
| 5 || 6 || 5
| 9 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Alternativet
|-
| Borgernes Parti
| extreêm
| rechts
| 4 || ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Borgernes Parti
|-
| Nye Borgerlige
| extreêm
| rechts
|  || 6 || 4
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Nye Borgerlige
|-
| Kristeligt Folkeparti
| centrum
| (rechts)
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 4 || 4
|  || 4 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
| 5 || 6 || 9
| Kristeligt Folkeparti
|-
| Centrum-Demokraterne
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 8
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 ! || 9 || 9
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15
| 6 || 11 || 4
| Centrum-Demokraterne
|-
| Fremskridtspartiet
| extreêm
| rechts
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 4
| 11 || 12 || 16
| 9 || 6 || 16
| 20 || 26 || 24
| Fremskridtspartiet
|-
| Fælles Kurs
| (extreêm)
| lienks
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 4 ||  || 
|  ||  || 
| Fælles Kurs
|-
| Danmarks Retsforbund
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
| Danmarks Retsforbund
|-
| onafankelijk
|
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 1 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| onafankelijk
|-
! colspan=3 | totael
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! totael
|-
! colspan=3 | coalitie
! 82 || 89 || 48
! 53 || 107 || 64
! 70 || 72 || 70
! 75/70 || 59 || 67
! 70 || 77 || 65
! 68 || 65/86 || 53
! coalitie
|-
|}

[[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]]

=== Premiers ===
Statsministre vanof 1945.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! statsminister || tied || jaer || partie
|-
| Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet
|-
| Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet
|-
| Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet
|-
| Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet
|-
| Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre
|-
| Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre
|-
| Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative
|-
| Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet
|-
| Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre
|-
| Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre
|-
| [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet
|-
|}

== Godsdienst ==
De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. 

Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin.

== Cultuur ==
Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit.

[[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]]

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] 
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie]
* [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek]

{{Europa}}

[[Categorie:Denemarken| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>8iulqn109jbb5bggffh87tbj72ssay4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180653</id>
      <parentid>180650</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:45:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Rehio's en eilan'n */</comment>
      <origin>180653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14416" sha1="nb7u2p54elc81gm2974jb39sy7640fz" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark
 |vlagge=Flag of Denmark.svg
 |waepen=National coat of arms of Denmark.svg
 |locaotie=LocationDenmark.png
 |taelen=[[Deêns]]
 |oôdstad=[[Kopenhagen]]
 |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]]
 |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]]
 |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]]
 |religie=[[Protestants]]
 |km2= 42.954
 |pctwaeter=1,6
 |inweuners= 5.993.000 (2025)
 |dichteid= 140
 |volkslied=[[Der er et yndigt land]]
 |munte=[[Deense kroôn]]
 |valutacode=DKK
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=5 juni
 |tld=dk
 |landcode=DK/DNK
 |tel=45
}}
[[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]]

'''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. 

Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 

't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege.

't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]].

== Heografie ==
Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie [[Scandinaovië]] en is helieke ok 't zuudelijkste land van Scandinaovië. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. 

Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 

't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt.

Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier.

=== Steê ===
Hroôtste steê mie inweuners (2025):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[København]] &lt;br&gt; (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]]
|-
| [[Aarhus]] / &lt;br&gt; Århus || 301.000 || [[Jutland]]
|-
| [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]]
|-
| [[Aalborg]] / &lt;br&gt; Ålborg || 122.000 || Jutland
|-
| [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland
|-
| [[Randers]] || 65.000 || Jutland
|-
| [[Horsens]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Kolding]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Vejle]] || 62.000 || Jutland
|-
| [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland
|-
|}
|
{| class=wikitable
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland
|-
| [[Herning]] || 52.000 || Jutland
|-
| [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Næstved]] || 45.000 || Seêland 
|-
| [[Viborg]] || 44.000 || Jutland
|-
| [[Fredericia]] || 42.000 || Jutland
|-
| [[Køge]] || 39.000 || Seêland
|-
| [[Taastrup]] || 38.000 || Seêland
|-
| [[Holstebro]] || 37.000 || Jutland
|-
| [[Hillerød]] || 37.000 || Seêland
|-
|}
|}

=== Rehio's en eilan'n ===
Sins 1 jannewari 2027 is Denemarken verdeêld in vier rehio's (van 2007 toet 2027 in vuuf). Deêze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. 

De huudihe rehio's zien:
* Midd'n-Jutland - [[Region Midtjylland]]
* Noôrd-Jutland - [[Region Nordjylland]]
* Oôst-Denemarken - [[Region Østdanmark]]
** Oôdstad - [[Region Hovedstaden]] (toet 2027)
** Seeland - [[Region Sjælland]] (toet 2027)
* Zuud-Denemarken - [[Region Syddanmark]]

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]]
|-
| [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]]
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan = 5 | hroôtste eilan'n
|-
! eiland || km² || inw. &lt;br&gt; 2026|| rehio || voormalihe rehio
|-
| Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark
|-
| Als || 311 || 50.000 || Syddanmark
|-
| Amager || 96 || 228.000 || Østdanmark || Hovedstaden
|-
| Anholt || 22 || 130 || Midtjylland
|-
| Bornholm || 589 || 39.000 || Østdanmark || Hovedstaden
|-
| Falster || 514 || 41.000 || Østdanmark || Sjælland
|-
| Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark
|-
| Fur || 22 || 740 || Midtjylland
|-
| Fyn (Funen) || 2989 || 482.000 || Syddanmark
|-
| Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark
|-
| Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland
|-
| Lolland || 1245 || 56.000 || Østdanmark || Sjælland
|-
| Møn || 218 || 8.900 || Østdanmark || Sjælland
|-
| Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland
|-
| Nørrejyske Ø / &lt;br&gt; Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland
|-
| Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark
|-
| Saltholm || 17 || 2 || Østdanmark || Hovedstaden
|-
| Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland
|-
| Sjælland (Seêland) || 7049 || 2.390.000 || Østdanmark || Sjælland + Hovedstaden
|-
| Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark
|-
|}
¹ [[Waddeneilan'n]]
|-
|}

== Tael ==
De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael.

== Economie ==
Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen.

De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek.

== Politiek en bestier ==
Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]].

De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers.

Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken.

=== Parlement ===
Folketinget vanof 1975.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! rowspan=2 | partie
! rowspan=2 | richtieng
! rowspan=2 | richtieng
! colspan=18 | zeêtels
! rowspan=2 | partie
|-
! 2026 || 2022 || 2019
! 2015 || 2011 || 2007
! 2005 || 2001 || 1998
! 1994 || 1990 || 1988
! 1987 || 1984 || 1981
! 1979 || 1977 || 1975
|-
| Socialdemokratiet
| centrum
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|50 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|48
| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|44 || 45
| 47 || 52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|62 || 69 || 55
| 54 || 56 || 59
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|65 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|53
| Socialdemokratiet
|-
| Socialistisk Folkeparti
| (centrum)
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20 || 15 || 14
| 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 23
| 11 || 12 || 13
| 13 || 15 || 24
| 27 || 21 || 21
| 11 || 7 || 9
| Socialistisk Folkeparti
|-
| Venstre
| centrum
| rechts
| 18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|23 || 43
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|34 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|46
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || 42
| 42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|29 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20
| 22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|21 ! || 42
| Venstre
|-
| Liberal Alliance
| (centrum)
| rechts
| 16 || 14 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13 || 9 || 5
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Liberal Alliance
|-
| Dansk Folkeparti
| (extreêm)
| rechts
| 16 || 5 || 16
| 37 || 22 || 25
| 24 || 22 || 13
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Dansk Folkeparti
|-
| Moderaterne
| centrum
| (rechts)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Moderaterne
|-
| Konservative
| centrum
| rechts
| 13 || 10 || 12
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6 || 8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 16
| 27 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|30 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|35
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|26
| 22 || 15 || 10
| Konservative
|-
| Enhedslisten
| (extreêm)
| lienks
| 11 || 9 || 13
| 14 || 12 || 4
| 6 || 4 || 5
| 6 ||  || 
|  || 5 || 5
| 6 || 12 || 11
| Enhedslisten
|-
| Radikale Venstre
| centrum
| (lienks)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10 || 7 || 16
| 8 || 17 || 9
| 17 || 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
| 11 || 10 || 9
| 10 || 6 || 13
| Radikale Venstre
|-
| Danmarksdemokraterne
| (extreêm)
| rechts 
| 10 || 14 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Danmarksdemokraterne
|-
| Alternativet
| (centrum)
| lienks
| 5 || 6 || 5
| 9 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Alternativet
|-
| Borgernes Parti
| extreêm
| rechts
| 4 || ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Borgernes Parti
|-
| Nye Borgerlige
| extreêm
| rechts
|  || 6 || 4
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Nye Borgerlige
|-
| Kristeligt Folkeparti
| centrum
| (rechts)
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 4 || 4
|  || 4 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
| 5 || 6 || 9
| Kristeligt Folkeparti
|-
| Centrum-Demokraterne
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 8
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 ! || 9 || 9
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15
| 6 || 11 || 4
| Centrum-Demokraterne
|-
| Fremskridtspartiet
| extreêm
| rechts
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 4
| 11 || 12 || 16
| 9 || 6 || 16
| 20 || 26 || 24
| Fremskridtspartiet
|-
| Fælles Kurs
| (extreêm)
| lienks
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 4 ||  || 
|  ||  || 
| Fælles Kurs
|-
| Danmarks Retsforbund
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
| Danmarks Retsforbund
|-
| onafankelijk
|
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 1 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| onafankelijk
|-
! colspan=3 | totael
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! totael
|-
! colspan=3 | coalitie
! 82 || 89 || 48
! 53 || 107 || 64
! 70 || 72 || 70
! 75/70 || 59 || 67
! 70 || 77 || 65
! 68 || 65/86 || 53
! coalitie
|-
|}

[[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]]

=== Premiers ===
Statsministre vanof 1945.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! statsminister || tied || jaer || partie
|-
| Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet
|-
| Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet
|-
| Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet
|-
| Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet
|-
| Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre
|-
| Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre
|-
| Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative
|-
| Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet
|-
| Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre
|-
| Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre
|-
| [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet
|-
|}

== Godsdienst ==
De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. 

Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin.

== Cultuur ==
Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit.

[[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]]

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] 
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie]
* [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek]

{{Europa}}

[[Categorie:Denemarken| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>nb7u2p54elc81gm2974jb39sy7640fz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180657</id>
      <parentid>180653</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T07:00:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Rehio's en eilan'n */</comment>
      <origin>180657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14533" sha1="1ffg8wg50b0nmbnfmg9bvfm8nmuv92s" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark
 |vlagge=Flag of Denmark.svg
 |waepen=National coat of arms of Denmark.svg
 |locaotie=LocationDenmark.png
 |taelen=[[Deêns]]
 |oôdstad=[[Kopenhagen]]
 |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]]
 |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]]
 |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]]
 |religie=[[Protestants]]
 |km2= 42.954
 |pctwaeter=1,6
 |inweuners= 5.993.000 (2025)
 |dichteid= 140
 |volkslied=[[Der er et yndigt land]]
 |munte=[[Deense kroôn]]
 |valutacode=DKK
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=5 juni
 |tld=dk
 |landcode=DK/DNK
 |tel=45
}}
[[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]]

'''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. 

Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 

't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege.

't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]].

== Heografie ==
Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie [[Scandinaovië]] en is helieke ok 't zuudelijkste land van Scandinaovië. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. 

Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 

't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt.

Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier.

=== Steê ===
Hroôtste steê mie inweuners (2025):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[København]] &lt;br&gt; (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]]
|-
| [[Aarhus]] / &lt;br&gt; Århus || 301.000 || [[Jutland]]
|-
| [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]]
|-
| [[Aalborg]] / &lt;br&gt; Ålborg || 122.000 || Jutland
|-
| [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland
|-
| [[Randers]] || 65.000 || Jutland
|-
| [[Horsens]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Kolding]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Vejle]] || 62.000 || Jutland
|-
| [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland
|-
|}
|
{| class=wikitable
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland
|-
| [[Herning]] || 52.000 || Jutland
|-
| [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Næstved]] || 45.000 || Seêland 
|-
| [[Viborg]] || 44.000 || Jutland
|-
| [[Fredericia]] || 42.000 || Jutland
|-
| [[Køge]] || 39.000 || Seêland
|-
| [[Taastrup]] || 38.000 || Seêland
|-
| [[Holstebro]] || 37.000 || Jutland
|-
| [[Hillerød]] || 37.000 || Seêland
|-
|}
|}

=== Rehio's en eilan'n ===
Sins 1 jannewari 2027 is Denemarken verdeêld in vier rehio's (van 2007 toet 2027 in vuuf). Deêze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. 

De huudihe rehio's zien:

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Rehio || Zeêuws || inw. 2026 || km² || inw./km² || 'oôdstad
|-
| [[Region Midtjylland]] || Midd'n-Jutland
|-
| [[Region Nordjylland]] || Noôrd-Jutland 
|-
| [[Region Østdanmark]] ¹ || Oôst-Denemarken
|-
| [[Region Syddanmark]] || Zuud-Denemarken
|-
|}

¹ toet 2027:
* [[Region Hovedstaden]] - 'Oôdstad
* [[Region Sjælland]] - Seêland

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]]
|-
| [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]]
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan = 5 | hroôtste eilan'n
|-
! eiland || km² || inw. &lt;br&gt; 2026|| rehio || voormalihe rehio
|-
| Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark
|-
| Als || 311 || 50.000 || Syddanmark
|-
| Amager || 96 || 228.000 || Østdanmark || Hovedstaden
|-
| Anholt || 22 || 130 || Midtjylland
|-
| Bornholm || 589 || 39.000 || Østdanmark || Hovedstaden
|-
| Falster || 514 || 41.000 || Østdanmark || Sjælland
|-
| Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark
|-
| Fur || 22 || 740 || Midtjylland
|-
| Fyn (Funen) || 2989 || 482.000 || Syddanmark
|-
| Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark
|-
| Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland
|-
| Lolland || 1245 || 56.000 || Østdanmark || Sjælland
|-
| Møn || 218 || 8.900 || Østdanmark || Sjælland
|-
| Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland
|-
| Nørrejyske Ø / &lt;br&gt; Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland
|-
| Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark
|-
| Saltholm || 17 || 2 || Østdanmark || Hovedstaden
|-
| Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland
|-
| Sjælland (Seêland) || 7049 || 2.390.000 || Østdanmark || Sjælland + Hovedstaden
|-
| Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark
|-
|}
¹ [[Waddeneilan'n]]
|-
|}

== Tael ==
De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael.

== Economie ==
Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen.

De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek.

== Politiek en bestier ==
Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]].

De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers.

Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken.

=== Parlement ===
Folketinget vanof 1975.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! rowspan=2 | partie
! rowspan=2 | richtieng
! rowspan=2 | richtieng
! colspan=18 | zeêtels
! rowspan=2 | partie
|-
! 2026 || 2022 || 2019
! 2015 || 2011 || 2007
! 2005 || 2001 || 1998
! 1994 || 1990 || 1988
! 1987 || 1984 || 1981
! 1979 || 1977 || 1975
|-
| Socialdemokratiet
| centrum
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|50 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|48
| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|44 || 45
| 47 || 52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|62 || 69 || 55
| 54 || 56 || 59
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|65 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|53
| Socialdemokratiet
|-
| Socialistisk Folkeparti
| (centrum)
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20 || 15 || 14
| 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 23
| 11 || 12 || 13
| 13 || 15 || 24
| 27 || 21 || 21
| 11 || 7 || 9
| Socialistisk Folkeparti
|-
| Venstre
| centrum
| rechts
| 18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|23 || 43
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|34 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|46
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || 42
| 42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|29 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20
| 22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|21 ! || 42
| Venstre
|-
| Liberal Alliance
| (centrum)
| rechts
| 16 || 14 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13 || 9 || 5
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Liberal Alliance
|-
| Dansk Folkeparti
| (extreêm)
| rechts
| 16 || 5 || 16
| 37 || 22 || 25
| 24 || 22 || 13
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Dansk Folkeparti
|-
| Moderaterne
| centrum
| (rechts)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Moderaterne
|-
| Konservative
| centrum
| rechts
| 13 || 10 || 12
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6 || 8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 16
| 27 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|30 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|35
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|26
| 22 || 15 || 10
| Konservative
|-
| Enhedslisten
| (extreêm)
| lienks
| 11 || 9 || 13
| 14 || 12 || 4
| 6 || 4 || 5
| 6 ||  || 
|  || 5 || 5
| 6 || 12 || 11
| Enhedslisten
|-
| Radikale Venstre
| centrum
| (lienks)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10 || 7 || 16
| 8 || 17 || 9
| 17 || 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
| 11 || 10 || 9
| 10 || 6 || 13
| Radikale Venstre
|-
| Danmarksdemokraterne
| (extreêm)
| rechts 
| 10 || 14 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Danmarksdemokraterne
|-
| Alternativet
| (centrum)
| lienks
| 5 || 6 || 5
| 9 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Alternativet
|-
| Borgernes Parti
| extreêm
| rechts
| 4 || ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Borgernes Parti
|-
| Nye Borgerlige
| extreêm
| rechts
|  || 6 || 4
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Nye Borgerlige
|-
| Kristeligt Folkeparti
| centrum
| (rechts)
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 4 || 4
|  || 4 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
| 5 || 6 || 9
| Kristeligt Folkeparti
|-
| Centrum-Demokraterne
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 8
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 ! || 9 || 9
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15
| 6 || 11 || 4
| Centrum-Demokraterne
|-
| Fremskridtspartiet
| extreêm
| rechts
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 4
| 11 || 12 || 16
| 9 || 6 || 16
| 20 || 26 || 24
| Fremskridtspartiet
|-
| Fælles Kurs
| (extreêm)
| lienks
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 4 ||  || 
|  ||  || 
| Fælles Kurs
|-
| Danmarks Retsforbund
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
| Danmarks Retsforbund
|-
| onafankelijk
|
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 1 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| onafankelijk
|-
! colspan=3 | totael
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! totael
|-
! colspan=3 | coalitie
! 82 || 89 || 48
! 53 || 107 || 64
! 70 || 72 || 70
! 75/70 || 59 || 67
! 70 || 77 || 65
! 68 || 65/86 || 53
! coalitie
|-
|}

[[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]]

=== Premiers ===
Statsministre vanof 1945.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! statsminister || tied || jaer || partie
|-
| Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet
|-
| Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet
|-
| Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet
|-
| Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet
|-
| Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre
|-
| Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre
|-
| Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative
|-
| Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet
|-
| Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre
|-
| Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre
|-
| [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet
|-
|}

== Godsdienst ==
De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. 

Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin.

== Cultuur ==
Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit.

[[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]]

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] 
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie]
* [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek]

{{Europa}}

[[Categorie:Denemarken| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>1ffg8wg50b0nmbnfmg9bvfm8nmuv92s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180658</id>
      <parentid>180657</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T07:04:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Rehio's en eilan'n */</comment>
      <origin>180658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14596" sha1="gv9rjjtjlzrq3unf1i9rzyr3q78f78m" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark
 |vlagge=Flag of Denmark.svg
 |waepen=National coat of arms of Denmark.svg
 |locaotie=LocationDenmark.png
 |taelen=[[Deêns]]
 |oôdstad=[[Kopenhagen]]
 |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]]
 |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]]
 |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]]
 |religie=[[Protestants]]
 |km2= 42.954
 |pctwaeter=1,6
 |inweuners= 5.993.000 (2025)
 |dichteid= 140
 |volkslied=[[Der er et yndigt land]]
 |munte=[[Deense kroôn]]
 |valutacode=DKK
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=5 juni
 |tld=dk
 |landcode=DK/DNK
 |tel=45
}}
[[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]]

'''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. 

Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 

't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege.

't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]].

== Heografie ==
Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie [[Scandinaovië]] en is helieke ok 't zuudelijkste land van Scandinaovië. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. 

Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 

't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt.

Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier.

=== Steê ===
Hroôtste steê mie inweuners (2025):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[København]] &lt;br&gt; (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]]
|-
| [[Aarhus]] / &lt;br&gt; Århus || 301.000 || [[Jutland]]
|-
| [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]]
|-
| [[Aalborg]] / &lt;br&gt; Ålborg || 122.000 || Jutland
|-
| [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland
|-
| [[Randers]] || 65.000 || Jutland
|-
| [[Horsens]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Kolding]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Vejle]] || 62.000 || Jutland
|-
| [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland
|-
|}
|
{| class=wikitable
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland
|-
| [[Herning]] || 52.000 || Jutland
|-
| [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Næstved]] || 45.000 || Seêland 
|-
| [[Viborg]] || 44.000 || Jutland
|-
| [[Fredericia]] || 42.000 || Jutland
|-
| [[Køge]] || 39.000 || Seêland
|-
| [[Taastrup]] || 38.000 || Seêland
|-
| [[Holstebro]] || 37.000 || Jutland
|-
| [[Hillerød]] || 37.000 || Seêland
|-
|}
|}

=== Rehio's en eilan'n ===
Sins 1 jannewari 2027 is Denemarken verdeêld in vier rehio's (van 2007 toet 2027 in vuuf). Deêze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. 

De huudihe rehio's zien:

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Rehio || Zeêuws || inw. 2026 || km² || inw./km² || 'oôdstad
|-
| [[Region Midtjylland]] || Midd'n-Jutland ||  ||  ||  || 
|-
| [[Region Nordjylland]] || Noôrd-Jutland ||  ||  ||  || 
|-
| [[Region Østdanmark]] ¹ || Oôst-Denemarken ||  ||  ||  || 
|-
| [[Region Syddanmark]] || Zuud-Denemarken ||  ||  ||  || 
|-
|}

¹ toet 2027:
* [[Region Hovedstaden]] - 'Oôdstad
* [[Region Sjælland]] - Seêland

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]]
|-
| [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]]
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan = 5 | hroôtste eilan'n
|-
! eiland || km² || inw. &lt;br&gt; 2026|| rehio || voormalihe rehio
|-
| Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark
|-
| Als || 311 || 50.000 || Syddanmark
|-
| Amager || 96 || 228.000 || Østdanmark || Hovedstaden
|-
| Anholt || 22 || 130 || Midtjylland
|-
| Bornholm || 589 || 39.000 || Østdanmark || Hovedstaden
|-
| Falster || 514 || 41.000 || Østdanmark || Sjælland
|-
| Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark
|-
| Fur || 22 || 740 || Midtjylland
|-
| Fyn (Funen) || 2989 || 482.000 || Syddanmark
|-
| Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark
|-
| Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland
|-
| Lolland || 1245 || 56.000 || Østdanmark || Sjælland
|-
| Møn || 218 || 8.900 || Østdanmark || Sjælland
|-
| Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland
|-
| Nørrejyske Ø / &lt;br&gt; Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland
|-
| Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark
|-
| Saltholm || 17 || 2 || Østdanmark || Hovedstaden
|-
| Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland
|-
| Sjælland (Seêland) || 7049 || 2.390.000 || Østdanmark || Sjælland + Hovedstaden
|-
| Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark
|-
|}
¹ [[Waddeneilan'n]]
|-
|}

== Tael ==
De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael.

== Economie ==
Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen.

De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek.

== Politiek en bestier ==
Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]].

De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers.

Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken.

=== Parlement ===
Folketinget vanof 1975.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! rowspan=2 | partie
! rowspan=2 | richtieng
! rowspan=2 | richtieng
! colspan=18 | zeêtels
! rowspan=2 | partie
|-
! 2026 || 2022 || 2019
! 2015 || 2011 || 2007
! 2005 || 2001 || 1998
! 1994 || 1990 || 1988
! 1987 || 1984 || 1981
! 1979 || 1977 || 1975
|-
| Socialdemokratiet
| centrum
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|50 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|48
| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|44 || 45
| 47 || 52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|62 || 69 || 55
| 54 || 56 || 59
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|65 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|53
| Socialdemokratiet
|-
| Socialistisk Folkeparti
| (centrum)
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20 || 15 || 14
| 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 23
| 11 || 12 || 13
| 13 || 15 || 24
| 27 || 21 || 21
| 11 || 7 || 9
| Socialistisk Folkeparti
|-
| Venstre
| centrum
| rechts
| 18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|23 || 43
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|34 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|46
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || 42
| 42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|29 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20
| 22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|21 ! || 42
| Venstre
|-
| Liberal Alliance
| (centrum)
| rechts
| 16 || 14 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13 || 9 || 5
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Liberal Alliance
|-
| Dansk Folkeparti
| (extreêm)
| rechts
| 16 || 5 || 16
| 37 || 22 || 25
| 24 || 22 || 13
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Dansk Folkeparti
|-
| Moderaterne
| centrum
| (rechts)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Moderaterne
|-
| Konservative
| centrum
| rechts
| 13 || 10 || 12
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6 || 8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 16
| 27 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|30 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|35
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|26
| 22 || 15 || 10
| Konservative
|-
| Enhedslisten
| (extreêm)
| lienks
| 11 || 9 || 13
| 14 || 12 || 4
| 6 || 4 || 5
| 6 ||  || 
|  || 5 || 5
| 6 || 12 || 11
| Enhedslisten
|-
| Radikale Venstre
| centrum
| (lienks)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10 || 7 || 16
| 8 || 17 || 9
| 17 || 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
| 11 || 10 || 9
| 10 || 6 || 13
| Radikale Venstre
|-
| Danmarksdemokraterne
| (extreêm)
| rechts 
| 10 || 14 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Danmarksdemokraterne
|-
| Alternativet
| (centrum)
| lienks
| 5 || 6 || 5
| 9 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Alternativet
|-
| Borgernes Parti
| extreêm
| rechts
| 4 || ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Borgernes Parti
|-
| Nye Borgerlige
| extreêm
| rechts
|  || 6 || 4
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Nye Borgerlige
|-
| Kristeligt Folkeparti
| centrum
| (rechts)
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 4 || 4
|  || 4 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
| 5 || 6 || 9
| Kristeligt Folkeparti
|-
| Centrum-Demokraterne
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 8
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 ! || 9 || 9
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15
| 6 || 11 || 4
| Centrum-Demokraterne
|-
| Fremskridtspartiet
| extreêm
| rechts
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 4
| 11 || 12 || 16
| 9 || 6 || 16
| 20 || 26 || 24
| Fremskridtspartiet
|-
| Fælles Kurs
| (extreêm)
| lienks
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 4 ||  || 
|  ||  || 
| Fælles Kurs
|-
| Danmarks Retsforbund
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
| Danmarks Retsforbund
|-
| onafankelijk
|
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 1 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| onafankelijk
|-
! colspan=3 | totael
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! totael
|-
! colspan=3 | coalitie
! 82 || 89 || 48
! 53 || 107 || 64
! 70 || 72 || 70
! 75/70 || 59 || 67
! 70 || 77 || 65
! 68 || 65/86 || 53
! coalitie
|-
|}

[[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]]

=== Premiers ===
Statsministre vanof 1945.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! statsminister || tied || jaer || partie
|-
| Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet
|-
| Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet
|-
| Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet
|-
| Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet
|-
| Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre
|-
| Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre
|-
| Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative
|-
| Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet
|-
| Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre
|-
| Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre
|-
| [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet
|-
|}

== Godsdienst ==
De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. 

Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin.

== Cultuur ==
Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit.

[[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]]

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] 
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie]
* [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek]

{{Europa}}

[[Categorie:Denemarken| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>gv9rjjtjlzrq3unf1i9rzyr3q78f78m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180659</id>
      <parentid>180658</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T07:11:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Rehio's en eilan'n */</comment>
      <origin>180659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14698" sha1="me3nsei2cf5sajz1trxgvphnvtvktve" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark
 |vlagge=Flag of Denmark.svg
 |waepen=National coat of arms of Denmark.svg
 |locaotie=LocationDenmark.png
 |taelen=[[Deêns]]
 |oôdstad=[[Kopenhagen]]
 |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]]
 |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]]
 |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]]
 |religie=[[Protestants]]
 |km2= 42.954
 |pctwaeter=1,6
 |inweuners= 5.993.000 (2025)
 |dichteid= 140
 |volkslied=[[Der er et yndigt land]]
 |munte=[[Deense kroôn]]
 |valutacode=DKK
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=5 juni
 |tld=dk
 |landcode=DK/DNK
 |tel=45
}}
[[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]]

'''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. 

Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 

't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege.

't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]].

== Heografie ==
Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie [[Scandinaovië]] en is helieke ok 't zuudelijkste land van Scandinaovië. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. 

Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 

't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt.

Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier.

=== Steê ===
Hroôtste steê mie inweuners (2025):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[København]] &lt;br&gt; (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]]
|-
| [[Aarhus]] / &lt;br&gt; Århus || 301.000 || [[Jutland]]
|-
| [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]]
|-
| [[Aalborg]] / &lt;br&gt; Ålborg || 122.000 || Jutland
|-
| [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland
|-
| [[Randers]] || 65.000 || Jutland
|-
| [[Horsens]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Kolding]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Vejle]] || 62.000 || Jutland
|-
| [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland
|-
|}
|
{| class=wikitable
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland
|-
| [[Herning]] || 52.000 || Jutland
|-
| [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Næstved]] || 45.000 || Seêland 
|-
| [[Viborg]] || 44.000 || Jutland
|-
| [[Fredericia]] || 42.000 || Jutland
|-
| [[Køge]] || 39.000 || Seêland
|-
| [[Taastrup]] || 38.000 || Seêland
|-
| [[Holstebro]] || 37.000 || Jutland
|-
| [[Hillerød]] || 37.000 || Seêland
|-
|}
|}

=== Rehio's en eilan'n ===
Sins 1 jannewari 2027 is Denemarken verdeêld in vier rehio's (van 2007 toet 2027 in vuuf). Deêze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. 

De huudihe rehio's zien:

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Rehio || Zeêuws || inw. 2026 || km² || inw./km² || 'oôdstad
|-
| [[Region Midtjylland]] || Midd'n-Jutland || 1.383.000 || 13013 || 106 || [[Viborg]]
|-
| [[Region Nordjylland]] || Noôrd-Jutland || 593.000 || 7884 || 75 || [[Aalborg]]
|-
| [[Region Østdanmark]] ¹ || Oôst-Denemarken || 2.805.000 || 9791 || 286 || [[Sorø]]
|-
| [[Region Syddanmark]] || Zuud-Denemarken || 1.244.000 || 12266 || 101 || [[Vejle]]
|-
|}

¹ toet 2027:
* [[Region Hovedstaden]] - 'Oôdstad
* [[Region Sjælland]] - Seêland

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]]
|-
| [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]]
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan = 5 | hroôtste eilan'n
|-
! eiland || km² || inw. &lt;br&gt; 2026|| rehio || voormalihe rehio
|-
| Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark
|-
| Als || 311 || 50.000 || Syddanmark
|-
| Amager || 96 || 228.000 || Østdanmark || Hovedstaden
|-
| Anholt || 22 || 130 || Midtjylland
|-
| Bornholm || 589 || 39.000 || Østdanmark || Hovedstaden
|-
| Falster || 514 || 41.000 || Østdanmark || Sjælland
|-
| Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark
|-
| Fur || 22 || 740 || Midtjylland
|-
| Fyn (Funen) || 2989 || 482.000 || Syddanmark
|-
| Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark
|-
| Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland
|-
| Lolland || 1245 || 56.000 || Østdanmark || Sjælland
|-
| Møn || 218 || 8.900 || Østdanmark || Sjælland
|-
| Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland
|-
| Nørrejyske Ø / &lt;br&gt; Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland
|-
| Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark
|-
| Saltholm || 17 || 2 || Østdanmark || Hovedstaden
|-
| Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland
|-
| Sjælland (Seêland) || 7049 || 2.390.000 || Østdanmark || Sjælland + Hovedstaden
|-
| Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark
|-
|}
¹ [[Waddeneilan'n]]
|-
|}

== Tael ==
De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael.

== Economie ==
Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen.

De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek.

== Politiek en bestier ==
Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]].

De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers.

Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken.

=== Parlement ===
Folketinget vanof 1975.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! rowspan=2 | partie
! rowspan=2 | richtieng
! rowspan=2 | richtieng
! colspan=18 | zeêtels
! rowspan=2 | partie
|-
! 2026 || 2022 || 2019
! 2015 || 2011 || 2007
! 2005 || 2001 || 1998
! 1994 || 1990 || 1988
! 1987 || 1984 || 1981
! 1979 || 1977 || 1975
|-
| Socialdemokratiet
| centrum
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|50 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|48
| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|44 || 45
| 47 || 52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|62 || 69 || 55
| 54 || 56 || 59
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|65 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|53
| Socialdemokratiet
|-
| Socialistisk Folkeparti
| (centrum)
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20 || 15 || 14
| 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 23
| 11 || 12 || 13
| 13 || 15 || 24
| 27 || 21 || 21
| 11 || 7 || 9
| Socialistisk Folkeparti
|-
| Venstre
| centrum
| rechts
| 18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|23 || 43
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|34 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|46
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || 42
| 42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|29 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20
| 22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|21 ! || 42
| Venstre
|-
| Liberal Alliance
| (centrum)
| rechts
| 16 || 14 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13 || 9 || 5
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Liberal Alliance
|-
| Dansk Folkeparti
| (extreêm)
| rechts
| 16 || 5 || 16
| 37 || 22 || 25
| 24 || 22 || 13
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Dansk Folkeparti
|-
| Moderaterne
| centrum
| (rechts)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Moderaterne
|-
| Konservative
| centrum
| rechts
| 13 || 10 || 12
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6 || 8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 16
| 27 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|30 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|35
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|26
| 22 || 15 || 10
| Konservative
|-
| Enhedslisten
| (extreêm)
| lienks
| 11 || 9 || 13
| 14 || 12 || 4
| 6 || 4 || 5
| 6 ||  || 
|  || 5 || 5
| 6 || 12 || 11
| Enhedslisten
|-
| Radikale Venstre
| centrum
| (lienks)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10 || 7 || 16
| 8 || 17 || 9
| 17 || 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
| 11 || 10 || 9
| 10 || 6 || 13
| Radikale Venstre
|-
| Danmarksdemokraterne
| (extreêm)
| rechts 
| 10 || 14 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Danmarksdemokraterne
|-
| Alternativet
| (centrum)
| lienks
| 5 || 6 || 5
| 9 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Alternativet
|-
| Borgernes Parti
| extreêm
| rechts
| 4 || ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Borgernes Parti
|-
| Nye Borgerlige
| extreêm
| rechts
|  || 6 || 4
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Nye Borgerlige
|-
| Kristeligt Folkeparti
| centrum
| (rechts)
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 4 || 4
|  || 4 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
| 5 || 6 || 9
| Kristeligt Folkeparti
|-
| Centrum-Demokraterne
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 8
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 ! || 9 || 9
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15
| 6 || 11 || 4
| Centrum-Demokraterne
|-
| Fremskridtspartiet
| extreêm
| rechts
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 4
| 11 || 12 || 16
| 9 || 6 || 16
| 20 || 26 || 24
| Fremskridtspartiet
|-
| Fælles Kurs
| (extreêm)
| lienks
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 4 ||  || 
|  ||  || 
| Fælles Kurs
|-
| Danmarks Retsforbund
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
| Danmarks Retsforbund
|-
| onafankelijk
|
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 1 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| onafankelijk
|-
! colspan=3 | totael
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! totael
|-
! colspan=3 | coalitie
! 82 || 89 || 48
! 53 || 107 || 64
! 70 || 72 || 70
! 75/70 || 59 || 67
! 70 || 77 || 65
! 68 || 65/86 || 53
! coalitie
|-
|}

[[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]]

=== Premiers ===
Statsministre vanof 1945.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! statsminister || tied || jaer || partie
|-
| Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet
|-
| Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet
|-
| Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet
|-
| Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet
|-
| Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre
|-
| Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre
|-
| Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative
|-
| Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet
|-
| Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre
|-
| Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre
|-
| [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet
|-
|}

== Godsdienst ==
De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. 

Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin.

== Cultuur ==
Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit.

[[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]]

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] 
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie]
* [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek]

{{Europa}}

[[Categorie:Denemarken| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>me3nsei2cf5sajz1trxgvphnvtvktve</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180661</id>
      <parentid>180659</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T07:22:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Steê */</comment>
      <origin>180661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14738" sha1="fy4vvaadi3s8chd3f1b8t772aajbqbr" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark
 |vlagge=Flag of Denmark.svg
 |waepen=National coat of arms of Denmark.svg
 |locaotie=LocationDenmark.png
 |taelen=[[Deêns]]
 |oôdstad=[[Kopenhagen]]
 |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]]
 |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]]
 |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]]
 |religie=[[Protestants]]
 |km2= 42.954
 |pctwaeter=1,6
 |inweuners= 5.993.000 (2025)
 |dichteid= 140
 |volkslied=[[Der er et yndigt land]]
 |munte=[[Deense kroôn]]
 |valutacode=DKK
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=5 juni
 |tld=dk
 |landcode=DK/DNK
 |tel=45
}}
[[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]]

'''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. 

Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 

't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege.

't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]].

== Heografie ==
Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie [[Scandinaovië]] en is helieke ok 't zuudelijkste land van Scandinaovië. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. 

Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 

't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt.

Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier.

=== Steê ===
Hroôtste steê mie inweuners (2025):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[København]] &lt;br&gt; (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]]
|-
| [[Aarhus]] / &lt;br&gt; Århus || 301.000 || [[Jutland]]
|-
| [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]]
|-
| [[Aalborg]] / &lt;br&gt; Ålborg || 122.000 || Jutland
|-
| [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland
|-
| [[Randers]] || 65.000 || Jutland
|-
| [[Horsens]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Kolding]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Vejle]] || 62.000 || Jutland
|-
| [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland
|-
|}
|
{| class=wikitable
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland
|-
| [[Herning]] || 52.000 || Jutland
|-
| [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Næstved]] || 45.000 || Seêland 
|-
| [[Viborg]] || 44.000 || Jutland
|-
| [[Fredericia]] || 42.000 || Jutland
|-
| [[Køge]] || 39.000 || Seêland
|-
| [[Taastrup]] || 38.000 || Seêland
|-
| [[Holstebro]] || 37.000 || Jutland
|-
| [[Hillerød]] || 37.000 || Seêland
|-
| [[Slagelse]] || 36.000 || Seêland
|-
|}
|}

=== Rehio's en eilan'n ===
Sins 1 jannewari 2027 is Denemarken verdeêld in vier rehio's (van 2007 toet 2027 in vuuf). Deêze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. 

De huudihe rehio's zien:

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Rehio || Zeêuws || inw. 2026 || km² || inw./km² || 'oôdstad
|-
| [[Region Midtjylland]] || Midd'n-Jutland || 1.383.000 || 13013 || 106 || [[Viborg]]
|-
| [[Region Nordjylland]] || Noôrd-Jutland || 593.000 || 7884 || 75 || [[Aalborg]]
|-
| [[Region Østdanmark]] ¹ || Oôst-Denemarken || 2.805.000 || 9791 || 286 || [[Sorø]]
|-
| [[Region Syddanmark]] || Zuud-Denemarken || 1.244.000 || 12266 || 101 || [[Vejle]]
|-
|}

¹ toet 2027:
* [[Region Hovedstaden]] - 'Oôdstad
* [[Region Sjælland]] - Seêland

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]]
|-
| [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]]
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan = 5 | hroôtste eilan'n
|-
! eiland || km² || inw. &lt;br&gt; 2026|| rehio || voormalihe rehio
|-
| Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark
|-
| Als || 311 || 50.000 || Syddanmark
|-
| Amager || 96 || 228.000 || Østdanmark || Hovedstaden
|-
| Anholt || 22 || 130 || Midtjylland
|-
| Bornholm || 589 || 39.000 || Østdanmark || Hovedstaden
|-
| Falster || 514 || 41.000 || Østdanmark || Sjælland
|-
| Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark
|-
| Fur || 22 || 740 || Midtjylland
|-
| Fyn (Funen) || 2989 || 482.000 || Syddanmark
|-
| Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark
|-
| Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland
|-
| Lolland || 1245 || 56.000 || Østdanmark || Sjælland
|-
| Møn || 218 || 8.900 || Østdanmark || Sjælland
|-
| Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland
|-
| Nørrejyske Ø / &lt;br&gt; Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland
|-
| Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark
|-
| Saltholm || 17 || 2 || Østdanmark || Hovedstaden
|-
| Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland
|-
| Sjælland (Seêland) || 7049 || 2.390.000 || Østdanmark || Sjælland + Hovedstaden
|-
| Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark
|-
|}
¹ [[Waddeneilan'n]]
|-
|}

== Tael ==
De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael.

== Economie ==
Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen.

De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek.

== Politiek en bestier ==
Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]].

De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers.

Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken.

=== Parlement ===
Folketinget vanof 1975.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! rowspan=2 | partie
! rowspan=2 | richtieng
! rowspan=2 | richtieng
! colspan=18 | zeêtels
! rowspan=2 | partie
|-
! 2026 || 2022 || 2019
! 2015 || 2011 || 2007
! 2005 || 2001 || 1998
! 1994 || 1990 || 1988
! 1987 || 1984 || 1981
! 1979 || 1977 || 1975
|-
| Socialdemokratiet
| centrum
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|50 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|48
| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|44 || 45
| 47 || 52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|62 || 69 || 55
| 54 || 56 || 59
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|65 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|53
| Socialdemokratiet
|-
| Socialistisk Folkeparti
| (centrum)
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20 || 15 || 14
| 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 23
| 11 || 12 || 13
| 13 || 15 || 24
| 27 || 21 || 21
| 11 || 7 || 9
| Socialistisk Folkeparti
|-
| Venstre
| centrum
| rechts
| 18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|23 || 43
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|34 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|46
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || 42
| 42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|29 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20
| 22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|21 ! || 42
| Venstre
|-
| Liberal Alliance
| (centrum)
| rechts
| 16 || 14 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13 || 9 || 5
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Liberal Alliance
|-
| Dansk Folkeparti
| (extreêm)
| rechts
| 16 || 5 || 16
| 37 || 22 || 25
| 24 || 22 || 13
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Dansk Folkeparti
|-
| Moderaterne
| centrum
| (rechts)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Moderaterne
|-
| Konservative
| centrum
| rechts
| 13 || 10 || 12
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6 || 8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 16
| 27 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|30 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|35
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|26
| 22 || 15 || 10
| Konservative
|-
| Enhedslisten
| (extreêm)
| lienks
| 11 || 9 || 13
| 14 || 12 || 4
| 6 || 4 || 5
| 6 ||  || 
|  || 5 || 5
| 6 || 12 || 11
| Enhedslisten
|-
| Radikale Venstre
| centrum
| (lienks)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10 || 7 || 16
| 8 || 17 || 9
| 17 || 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
| 11 || 10 || 9
| 10 || 6 || 13
| Radikale Venstre
|-
| Danmarksdemokraterne
| (extreêm)
| rechts 
| 10 || 14 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Danmarksdemokraterne
|-
| Alternativet
| (centrum)
| lienks
| 5 || 6 || 5
| 9 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Alternativet
|-
| Borgernes Parti
| extreêm
| rechts
| 4 || ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Borgernes Parti
|-
| Nye Borgerlige
| extreêm
| rechts
|  || 6 || 4
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Nye Borgerlige
|-
| Kristeligt Folkeparti
| centrum
| (rechts)
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 4 || 4
|  || 4 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
| 5 || 6 || 9
| Kristeligt Folkeparti
|-
| Centrum-Demokraterne
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 8
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 ! || 9 || 9
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15
| 6 || 11 || 4
| Centrum-Demokraterne
|-
| Fremskridtspartiet
| extreêm
| rechts
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 4
| 11 || 12 || 16
| 9 || 6 || 16
| 20 || 26 || 24
| Fremskridtspartiet
|-
| Fælles Kurs
| (extreêm)
| lienks
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 4 ||  || 
|  ||  || 
| Fælles Kurs
|-
| Danmarks Retsforbund
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
| Danmarks Retsforbund
|-
| onafankelijk
|
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 1 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| onafankelijk
|-
! colspan=3 | totael
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! totael
|-
! colspan=3 | coalitie
! 82 || 89 || 48
! 53 || 107 || 64
! 70 || 72 || 70
! 75/70 || 59 || 67
! 70 || 77 || 65
! 68 || 65/86 || 53
! coalitie
|-
|}

[[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]]

=== Premiers ===
Statsministre vanof 1945.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! statsminister || tied || jaer || partie
|-
| Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet
|-
| Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet
|-
| Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet
|-
| Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet
|-
| Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre
|-
| Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre
|-
| Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative
|-
| Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet
|-
| Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre
|-
| Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre
|-
| [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet
|-
|}

== Godsdienst ==
De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. 

Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin.

== Cultuur ==
Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit.

[[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]]

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] 
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie]
* [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek]

{{Europa}}

[[Categorie:Denemarken| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>fy4vvaadi3s8chd3f1b8t772aajbqbr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180665</id>
      <parentid>180661</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T07:31:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Steê */</comment>
      <origin>180665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14777" sha1="0ycwfmebprm1w3glae99lqltbvv0ozy" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark
 |vlagge=Flag of Denmark.svg
 |waepen=National coat of arms of Denmark.svg
 |locaotie=LocationDenmark.png
 |taelen=[[Deêns]]
 |oôdstad=[[Kopenhagen]]
 |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]]
 |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]]
 |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]]
 |religie=[[Protestants]]
 |km2= 42.954
 |pctwaeter=1,6
 |inweuners= 5.993.000 (2025)
 |dichteid= 140
 |volkslied=[[Der er et yndigt land]]
 |munte=[[Deense kroôn]]
 |valutacode=DKK
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=5 juni
 |tld=dk
 |landcode=DK/DNK
 |tel=45
}}
[[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]]

'''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. 

Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 

't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege.

't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]].

== Heografie ==
Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie [[Scandinaovië]] en is helieke ok 't zuudelijkste land van Scandinaovië. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. 

Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 

't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt.

Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier.

=== Steê ===
Hroôtste steê mie inweuners (2025):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[København]] &lt;br&gt; (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]]
|-
| [[Aarhus]] / &lt;br&gt; Århus || 301.000 || [[Jutland]]
|-
| [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]]
|-
| [[Aalborg]] / &lt;br&gt; Ålborg || 122.000 || Jutland
|-
| [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland
|-
| [[Randers]] || 65.000 || Jutland
|-
| [[Horsens]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Kolding]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Vejle]] || 62.000 || Jutland
|-
| [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland
|-
|}
|
{| class=wikitable
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland
|-
| [[Herning]] || 52.000 || Jutland
|-
| [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Næstved]] || 45.000 || Seêland 
|-
| [[Viborg]] || 44.000 || Jutland
|-
| [[Fredericia]] || 42.000 || Jutland
|-
| [[Køge]] || 39.000 || Seêland
|-
| [[Taastrup]] || 38.000 || Seêland
|-
| [[Holstebro]] || 37.000 || Jutland
|-
| [[Hillerød]] || 37.000 || Seêland
|-
| [[Slagelse]] || 36.000 || Seêland
|-
| [[Holbæk]] || 31.000 || Seêland
|-
|}
|}

=== Rehio's en eilan'n ===
Sins 1 jannewari 2027 is Denemarken verdeêld in vier rehio's (van 2007 toet 2027 in vuuf). Deêze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. 

De huudihe rehio's zien:

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Rehio || Zeêuws || inw. 2026 || km² || inw./km² || 'oôdstad
|-
| [[Region Midtjylland]] || Midd'n-Jutland || 1.383.000 || 13013 || 106 || [[Viborg]]
|-
| [[Region Nordjylland]] || Noôrd-Jutland || 593.000 || 7884 || 75 || [[Aalborg]]
|-
| [[Region Østdanmark]] ¹ || Oôst-Denemarken || 2.805.000 || 9791 || 286 || [[Sorø]]
|-
| [[Region Syddanmark]] || Zuud-Denemarken || 1.244.000 || 12266 || 101 || [[Vejle]]
|-
|}

¹ toet 2027:
* [[Region Hovedstaden]] - 'Oôdstad
* [[Region Sjælland]] - Seêland

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]]
|-
| [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]]
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan = 5 | hroôtste eilan'n
|-
! eiland || km² || inw. &lt;br&gt; 2026|| rehio || voormalihe rehio
|-
| Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark
|-
| Als || 311 || 50.000 || Syddanmark
|-
| Amager || 96 || 228.000 || Østdanmark || Hovedstaden
|-
| Anholt || 22 || 130 || Midtjylland
|-
| Bornholm || 589 || 39.000 || Østdanmark || Hovedstaden
|-
| Falster || 514 || 41.000 || Østdanmark || Sjælland
|-
| Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark
|-
| Fur || 22 || 740 || Midtjylland
|-
| Fyn (Funen) || 2989 || 482.000 || Syddanmark
|-
| Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark
|-
| Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland
|-
| Lolland || 1245 || 56.000 || Østdanmark || Sjælland
|-
| Møn || 218 || 8.900 || Østdanmark || Sjælland
|-
| Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland
|-
| Nørrejyske Ø / &lt;br&gt; Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland
|-
| Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark
|-
| Saltholm || 17 || 2 || Østdanmark || Hovedstaden
|-
| Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland
|-
| Sjælland (Seêland) || 7049 || 2.390.000 || Østdanmark || Sjælland + Hovedstaden
|-
| Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark
|-
|}
¹ [[Waddeneilan'n]]
|-
|}

== Tael ==
De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael.

== Economie ==
Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen.

De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek.

== Politiek en bestier ==
Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]].

De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers.

Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken.

=== Parlement ===
Folketinget vanof 1975.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! rowspan=2 | partie
! rowspan=2 | richtieng
! rowspan=2 | richtieng
! colspan=18 | zeêtels
! rowspan=2 | partie
|-
! 2026 || 2022 || 2019
! 2015 || 2011 || 2007
! 2005 || 2001 || 1998
! 1994 || 1990 || 1988
! 1987 || 1984 || 1981
! 1979 || 1977 || 1975
|-
| Socialdemokratiet
| centrum
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|50 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|48
| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|44 || 45
| 47 || 52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|62 || 69 || 55
| 54 || 56 || 59
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|65 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|53
| Socialdemokratiet
|-
| Socialistisk Folkeparti
| (centrum)
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20 || 15 || 14
| 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 23
| 11 || 12 || 13
| 13 || 15 || 24
| 27 || 21 || 21
| 11 || 7 || 9
| Socialistisk Folkeparti
|-
| Venstre
| centrum
| rechts
| 18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|23 || 43
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|34 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|46
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || 42
| 42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|29 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20
| 22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|21 ! || 42
| Venstre
|-
| Liberal Alliance
| (centrum)
| rechts
| 16 || 14 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13 || 9 || 5
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Liberal Alliance
|-
| Dansk Folkeparti
| (extreêm)
| rechts
| 16 || 5 || 16
| 37 || 22 || 25
| 24 || 22 || 13
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Dansk Folkeparti
|-
| Moderaterne
| centrum
| (rechts)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Moderaterne
|-
| Konservative
| centrum
| rechts
| 13 || 10 || 12
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6 || 8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 16
| 27 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|30 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|35
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|26
| 22 || 15 || 10
| Konservative
|-
| Enhedslisten
| (extreêm)
| lienks
| 11 || 9 || 13
| 14 || 12 || 4
| 6 || 4 || 5
| 6 ||  || 
|  || 5 || 5
| 6 || 12 || 11
| Enhedslisten
|-
| Radikale Venstre
| centrum
| (lienks)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10 || 7 || 16
| 8 || 17 || 9
| 17 || 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
| 11 || 10 || 9
| 10 || 6 || 13
| Radikale Venstre
|-
| Danmarksdemokraterne
| (extreêm)
| rechts 
| 10 || 14 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Danmarksdemokraterne
|-
| Alternativet
| (centrum)
| lienks
| 5 || 6 || 5
| 9 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Alternativet
|-
| Borgernes Parti
| extreêm
| rechts
| 4 || ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Borgernes Parti
|-
| Nye Borgerlige
| extreêm
| rechts
|  || 6 || 4
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Nye Borgerlige
|-
| Kristeligt Folkeparti
| centrum
| (rechts)
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 4 || 4
|  || 4 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
| 5 || 6 || 9
| Kristeligt Folkeparti
|-
| Centrum-Demokraterne
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 8
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 ! || 9 || 9
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15
| 6 || 11 || 4
| Centrum-Demokraterne
|-
| Fremskridtspartiet
| extreêm
| rechts
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 4
| 11 || 12 || 16
| 9 || 6 || 16
| 20 || 26 || 24
| Fremskridtspartiet
|-
| Fælles Kurs
| (extreêm)
| lienks
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 4 ||  || 
|  ||  || 
| Fælles Kurs
|-
| Danmarks Retsforbund
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
| Danmarks Retsforbund
|-
| onafankelijk
|
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 1 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| onafankelijk
|-
! colspan=3 | totael
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! totael
|-
! colspan=3 | coalitie
! 82 || 89 || 48
! 53 || 107 || 64
! 70 || 72 || 70
! 75/70 || 59 || 67
! 70 || 77 || 65
! 68 || 65/86 || 53
! coalitie
|-
|}

[[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]]

=== Premiers ===
Statsministre vanof 1945.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! statsminister || tied || jaer || partie
|-
| Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet
|-
| Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet
|-
| Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet
|-
| Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet
|-
| Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre
|-
| Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre
|-
| Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative
|-
| Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet
|-
| Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre
|-
| Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre
|-
| [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet
|-
|}

== Godsdienst ==
De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. 

Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin.

== Cultuur ==
Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit.

[[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]]

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] 
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie]
* [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek]

{{Europa}}

[[Categorie:Denemarken| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>0ycwfmebprm1w3glae99lqltbvv0ozy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180666</id>
      <parentid>180665</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T07:32:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Steê */</comment>
      <origin>180666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14777" sha1="puq2mko5vux38k6dbnoh0ba0zqj6uv7" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark
 |vlagge=Flag of Denmark.svg
 |waepen=National coat of arms of Denmark.svg
 |locaotie=LocationDenmark.png
 |taelen=[[Deêns]]
 |oôdstad=[[Kopenhagen]]
 |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]]
 |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]]
 |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]]
 |religie=[[Protestants]]
 |km2= 42.954
 |pctwaeter=1,6
 |inweuners= 5.993.000 (2025)
 |dichteid= 140
 |volkslied=[[Der er et yndigt land]]
 |munte=[[Deense kroôn]]
 |valutacode=DKK
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=5 juni
 |tld=dk
 |landcode=DK/DNK
 |tel=45
}}
[[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]]

'''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. 

Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 

't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege.

't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]].

== Heografie ==
Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie [[Scandinaovië]] en is helieke ok 't zuudelijkste land van Scandinaovië. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. 

Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 

't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt.

Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier.

=== Steê ===
Hroôtste steê mie inweuners (2025):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
! steê || inweuners || hebied
|-
| [[København]] &lt;br&gt; (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]]
|-
| [[Aarhus]] / &lt;br&gt; Århus || 301.000 || [[Jutland]]
|-
| [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]]
|-
| [[Aalborg]] / &lt;br&gt; Ålborg || 122.000 || Jutland
|-
| [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland
|-
| [[Randers]] || 65.000 || Jutland
|-
| [[Horsens]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Kolding]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Vejle]] || 62.000 || Jutland
|-
| [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland
|-
|}
|
{| class=wikitable
|-
! steê || inweuners || hebied
|-
| [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland
|-
| [[Herning]] || 52.000 || Jutland
|-
| [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Næstved]] || 45.000 || Seêland 
|-
| [[Viborg]] || 44.000 || Jutland
|-
| [[Fredericia]] || 42.000 || Jutland
|-
| [[Køge]] || 39.000 || Seêland
|-
| [[Taastrup]] || 38.000 || Seêland
|-
| [[Holstebro]] || 37.000 || Jutland
|-
| [[Hillerød]] || 37.000 || Seêland
|-
| [[Slagelse]] || 36.000 || Seêland
|-
| [[Holbæk]] || 31.000 || Seêland
|-
|}
|}

=== Rehio's en eilan'n ===
Sins 1 jannewari 2027 is Denemarken verdeêld in vier rehio's (van 2007 toet 2027 in vuuf). Deêze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. 

De huudihe rehio's zien:

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Rehio || Zeêuws || inw. 2026 || km² || inw./km² || 'oôdstad
|-
| [[Region Midtjylland]] || Midd'n-Jutland || 1.383.000 || 13013 || 106 || [[Viborg]]
|-
| [[Region Nordjylland]] || Noôrd-Jutland || 593.000 || 7884 || 75 || [[Aalborg]]
|-
| [[Region Østdanmark]] ¹ || Oôst-Denemarken || 2.805.000 || 9791 || 286 || [[Sorø]]
|-
| [[Region Syddanmark]] || Zuud-Denemarken || 1.244.000 || 12266 || 101 || [[Vejle]]
|-
|}

¹ toet 2027:
* [[Region Hovedstaden]] - 'Oôdstad
* [[Region Sjælland]] - Seêland

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]]
|-
| [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]]
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan = 5 | hroôtste eilan'n
|-
! eiland || km² || inw. &lt;br&gt; 2026|| rehio || voormalihe rehio
|-
| Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark
|-
| Als || 311 || 50.000 || Syddanmark
|-
| Amager || 96 || 228.000 || Østdanmark || Hovedstaden
|-
| Anholt || 22 || 130 || Midtjylland
|-
| Bornholm || 589 || 39.000 || Østdanmark || Hovedstaden
|-
| Falster || 514 || 41.000 || Østdanmark || Sjælland
|-
| Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark
|-
| Fur || 22 || 740 || Midtjylland
|-
| Fyn (Funen) || 2989 || 482.000 || Syddanmark
|-
| Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark
|-
| Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland
|-
| Lolland || 1245 || 56.000 || Østdanmark || Sjælland
|-
| Møn || 218 || 8.900 || Østdanmark || Sjælland
|-
| Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland
|-
| Nørrejyske Ø / &lt;br&gt; Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland
|-
| Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark
|-
| Saltholm || 17 || 2 || Østdanmark || Hovedstaden
|-
| Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland
|-
| Sjælland (Seêland) || 7049 || 2.390.000 || Østdanmark || Sjælland + Hovedstaden
|-
| Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark
|-
|}
¹ [[Waddeneilan'n]]
|-
|}

== Tael ==
De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael.

== Economie ==
Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen.

De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek.

== Politiek en bestier ==
Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]].

De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers.

Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken.

=== Parlement ===
Folketinget vanof 1975.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! rowspan=2 | partie
! rowspan=2 | richtieng
! rowspan=2 | richtieng
! colspan=18 | zeêtels
! rowspan=2 | partie
|-
! 2026 || 2022 || 2019
! 2015 || 2011 || 2007
! 2005 || 2001 || 1998
! 1994 || 1990 || 1988
! 1987 || 1984 || 1981
! 1979 || 1977 || 1975
|-
| Socialdemokratiet
| centrum
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|50 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|48
| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|44 || 45
| 47 || 52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|62 || 69 || 55
| 54 || 56 || 59
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|65 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|53
| Socialdemokratiet
|-
| Socialistisk Folkeparti
| (centrum)
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20 || 15 || 14
| 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 23
| 11 || 12 || 13
| 13 || 15 || 24
| 27 || 21 || 21
| 11 || 7 || 9
| Socialistisk Folkeparti
|-
| Venstre
| centrum
| rechts
| 18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|23 || 43
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|34 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|46
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || 42
| 42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|29 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20
| 22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|21 ! || 42
| Venstre
|-
| Liberal Alliance
| (centrum)
| rechts
| 16 || 14 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13 || 9 || 5
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Liberal Alliance
|-
| Dansk Folkeparti
| (extreêm)
| rechts
| 16 || 5 || 16
| 37 || 22 || 25
| 24 || 22 || 13
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Dansk Folkeparti
|-
| Moderaterne
| centrum
| (rechts)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Moderaterne
|-
| Konservative
| centrum
| rechts
| 13 || 10 || 12
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6 || 8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 16
| 27 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|30 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|35
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|26
| 22 || 15 || 10
| Konservative
|-
| Enhedslisten
| (extreêm)
| lienks
| 11 || 9 || 13
| 14 || 12 || 4
| 6 || 4 || 5
| 6 ||  || 
|  || 5 || 5
| 6 || 12 || 11
| Enhedslisten
|-
| Radikale Venstre
| centrum
| (lienks)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10 || 7 || 16
| 8 || 17 || 9
| 17 || 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
| 11 || 10 || 9
| 10 || 6 || 13
| Radikale Venstre
|-
| Danmarksdemokraterne
| (extreêm)
| rechts 
| 10 || 14 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Danmarksdemokraterne
|-
| Alternativet
| (centrum)
| lienks
| 5 || 6 || 5
| 9 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Alternativet
|-
| Borgernes Parti
| extreêm
| rechts
| 4 || ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Borgernes Parti
|-
| Nye Borgerlige
| extreêm
| rechts
|  || 6 || 4
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Nye Borgerlige
|-
| Kristeligt Folkeparti
| centrum
| (rechts)
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 4 || 4
|  || 4 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
| 5 || 6 || 9
| Kristeligt Folkeparti
|-
| Centrum-Demokraterne
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 8
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 ! || 9 || 9
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15
| 6 || 11 || 4
| Centrum-Demokraterne
|-
| Fremskridtspartiet
| extreêm
| rechts
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 4
| 11 || 12 || 16
| 9 || 6 || 16
| 20 || 26 || 24
| Fremskridtspartiet
|-
| Fælles Kurs
| (extreêm)
| lienks
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 4 ||  || 
|  ||  || 
| Fælles Kurs
|-
| Danmarks Retsforbund
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
| Danmarks Retsforbund
|-
| onafankelijk
|
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 1 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| onafankelijk
|-
! colspan=3 | totael
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! totael
|-
! colspan=3 | coalitie
! 82 || 89 || 48
! 53 || 107 || 64
! 70 || 72 || 70
! 75/70 || 59 || 67
! 70 || 77 || 65
! 68 || 65/86 || 53
! coalitie
|-
|}

[[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]]

=== Premiers ===
Statsministre vanof 1945.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! statsminister || tied || jaer || partie
|-
| Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet
|-
| Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet
|-
| Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet
|-
| Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet
|-
| Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre
|-
| Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre
|-
| Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative
|-
| Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet
|-
| Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre
|-
| Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre
|-
| [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet
|-
|}

== Godsdienst ==
De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. 

Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin.

== Cultuur ==
Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit.

[[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]]

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] 
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie]
* [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek]

{{Europa}}

[[Categorie:Denemarken| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>puq2mko5vux38k6dbnoh0ba0zqj6uv7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180667</id>
      <parentid>180666</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T07:33:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Rehio's en eilan'n */</comment>
      <origin>180667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14777" sha1="0k0kbvmnlexv6sfczw3brx4ujajci3p" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark
 |vlagge=Flag of Denmark.svg
 |waepen=National coat of arms of Denmark.svg
 |locaotie=LocationDenmark.png
 |taelen=[[Deêns]]
 |oôdstad=[[Kopenhagen]]
 |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]]
 |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]]
 |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]]
 |religie=[[Protestants]]
 |km2= 42.954
 |pctwaeter=1,6
 |inweuners= 5.993.000 (2025)
 |dichteid= 140
 |volkslied=[[Der er et yndigt land]]
 |munte=[[Deense kroôn]]
 |valutacode=DKK
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=5 juni
 |tld=dk
 |landcode=DK/DNK
 |tel=45
}}
[[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]]

'''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. 

Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 

't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege.

't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]].

== Heografie ==
Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie [[Scandinaovië]] en is helieke ok 't zuudelijkste land van Scandinaovië. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. 

Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 

't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt.

Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier.

=== Steê ===
Hroôtste steê mie inweuners (2025):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
! steê || inweuners || hebied
|-
| [[København]] &lt;br&gt; (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]]
|-
| [[Aarhus]] / &lt;br&gt; Århus || 301.000 || [[Jutland]]
|-
| [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]]
|-
| [[Aalborg]] / &lt;br&gt; Ålborg || 122.000 || Jutland
|-
| [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland
|-
| [[Randers]] || 65.000 || Jutland
|-
| [[Horsens]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Kolding]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Vejle]] || 62.000 || Jutland
|-
| [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland
|-
|}
|
{| class=wikitable
|-
! steê || inweuners || hebied
|-
| [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland
|-
| [[Herning]] || 52.000 || Jutland
|-
| [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Næstved]] || 45.000 || Seêland 
|-
| [[Viborg]] || 44.000 || Jutland
|-
| [[Fredericia]] || 42.000 || Jutland
|-
| [[Køge]] || 39.000 || Seêland
|-
| [[Taastrup]] || 38.000 || Seêland
|-
| [[Holstebro]] || 37.000 || Jutland
|-
| [[Hillerød]] || 37.000 || Seêland
|-
| [[Slagelse]] || 36.000 || Seêland
|-
| [[Holbæk]] || 31.000 || Seêland
|-
|}
|}

=== Rehio's en eilan'n ===
Sins 1 jannewari 2027 is Denemarken verdeêld in vier rehio's (van 2007 toet 2027 in vuuf). Deêze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. 

De huudihe rehio's zien:

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! rehio || Zeêuws || inw. 2026 || km² || inw./km² || 'oôdstad
|-
| [[Region Midtjylland]] || Midd'n-Jutland || 1.383.000 || 13013 || 106 || [[Viborg]]
|-
| [[Region Nordjylland]] || Noôrd-Jutland || 593.000 || 7884 || 75 || [[Aalborg]]
|-
| [[Region Østdanmark]] ¹ || Oôst-Denemarken || 2.805.000 || 9791 || 286 || [[Sorø]]
|-
| [[Region Syddanmark]] || Zuud-Denemarken || 1.244.000 || 12266 || 101 || [[Vejle]]
|-
|}

¹ toet 2027:
* [[Region Hovedstaden]] - 'Oôdstad
* [[Region Sjælland]] - Seêland

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]]
|-
| [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]]
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan = 5 | hroôtste eilan'n
|-
! eiland || km² || inw. &lt;br&gt; 2026|| rehio || voormalihe rehio
|-
| Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark
|-
| Als || 311 || 50.000 || Syddanmark
|-
| Amager || 96 || 228.000 || Østdanmark || Hovedstaden
|-
| Anholt || 22 || 130 || Midtjylland
|-
| Bornholm || 589 || 39.000 || Østdanmark || Hovedstaden
|-
| Falster || 514 || 41.000 || Østdanmark || Sjælland
|-
| Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark
|-
| Fur || 22 || 740 || Midtjylland
|-
| Fyn (Funen) || 2989 || 482.000 || Syddanmark
|-
| Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark
|-
| Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland
|-
| Lolland || 1245 || 56.000 || Østdanmark || Sjælland
|-
| Møn || 218 || 8.900 || Østdanmark || Sjælland
|-
| Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland
|-
| Nørrejyske Ø / &lt;br&gt; Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland
|-
| Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark
|-
| Saltholm || 17 || 2 || Østdanmark || Hovedstaden
|-
| Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland
|-
| Sjælland (Seêland) || 7049 || 2.390.000 || Østdanmark || Sjælland + Hovedstaden
|-
| Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark
|-
|}
¹ [[Waddeneilan'n]]
|-
|}

== Tael ==
De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael.

== Economie ==
Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen.

De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek.

== Politiek en bestier ==
Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]].

De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers.

Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken.

=== Parlement ===
Folketinget vanof 1975.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! rowspan=2 | partie
! rowspan=2 | richtieng
! rowspan=2 | richtieng
! colspan=18 | zeêtels
! rowspan=2 | partie
|-
! 2026 || 2022 || 2019
! 2015 || 2011 || 2007
! 2005 || 2001 || 1998
! 1994 || 1990 || 1988
! 1987 || 1984 || 1981
! 1979 || 1977 || 1975
|-
| Socialdemokratiet
| centrum
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|50 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|48
| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|44 || 45
| 47 || 52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|62 || 69 || 55
| 54 || 56 || 59
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|65 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|53
| Socialdemokratiet
|-
| Socialistisk Folkeparti
| (centrum)
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20 || 15 || 14
| 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 23
| 11 || 12 || 13
| 13 || 15 || 24
| 27 || 21 || 21
| 11 || 7 || 9
| Socialistisk Folkeparti
|-
| Venstre
| centrum
| rechts
| 18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|23 || 43
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|34 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|46
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || 42
| 42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|29 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20
| 22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|21 ! || 42
| Venstre
|-
| Liberal Alliance
| (centrum)
| rechts
| 16 || 14 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13 || 9 || 5
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Liberal Alliance
|-
| Dansk Folkeparti
| (extreêm)
| rechts
| 16 || 5 || 16
| 37 || 22 || 25
| 24 || 22 || 13
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Dansk Folkeparti
|-
| Moderaterne
| centrum
| (rechts)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Moderaterne
|-
| Konservative
| centrum
| rechts
| 13 || 10 || 12
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6 || 8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 16
| 27 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|30 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|35
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|26
| 22 || 15 || 10
| Konservative
|-
| Enhedslisten
| (extreêm)
| lienks
| 11 || 9 || 13
| 14 || 12 || 4
| 6 || 4 || 5
| 6 ||  || 
|  || 5 || 5
| 6 || 12 || 11
| Enhedslisten
|-
| Radikale Venstre
| centrum
| (lienks)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10 || 7 || 16
| 8 || 17 || 9
| 17 || 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
| 11 || 10 || 9
| 10 || 6 || 13
| Radikale Venstre
|-
| Danmarksdemokraterne
| (extreêm)
| rechts 
| 10 || 14 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Danmarksdemokraterne
|-
| Alternativet
| (centrum)
| lienks
| 5 || 6 || 5
| 9 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Alternativet
|-
| Borgernes Parti
| extreêm
| rechts
| 4 || ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Borgernes Parti
|-
| Nye Borgerlige
| extreêm
| rechts
|  || 6 || 4
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Nye Borgerlige
|-
| Kristeligt Folkeparti
| centrum
| (rechts)
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 4 || 4
|  || 4 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
| 5 || 6 || 9
| Kristeligt Folkeparti
|-
| Centrum-Demokraterne
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 8
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 ! || 9 || 9
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15
| 6 || 11 || 4
| Centrum-Demokraterne
|-
| Fremskridtspartiet
| extreêm
| rechts
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 4
| 11 || 12 || 16
| 9 || 6 || 16
| 20 || 26 || 24
| Fremskridtspartiet
|-
| Fælles Kurs
| (extreêm)
| lienks
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 4 ||  || 
|  ||  || 
| Fælles Kurs
|-
| Danmarks Retsforbund
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
| Danmarks Retsforbund
|-
| onafankelijk
|
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 1 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| onafankelijk
|-
! colspan=3 | totael
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! totael
|-
! colspan=3 | coalitie
! 82 || 89 || 48
! 53 || 107 || 64
! 70 || 72 || 70
! 75/70 || 59 || 67
! 70 || 77 || 65
! 68 || 65/86 || 53
! coalitie
|-
|}

[[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]]

=== Premiers ===
Statsministre vanof 1945.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! statsminister || tied || jaer || partie
|-
| Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet
|-
| Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet
|-
| Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet
|-
| Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet
|-
| Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre
|-
| Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre
|-
| Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative
|-
| Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet
|-
| Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre
|-
| Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre
|-
| [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet
|-
|}

== Godsdienst ==
De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. 

Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin.

== Cultuur ==
Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit.

[[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]]

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] 
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie]
* [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek]

{{Europa}}

[[Categorie:Denemarken| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>0k0kbvmnlexv6sfczw3brx4ujajci3p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aalborg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17531</id>
    <revision>
      <id>180643</id>
      <parentid>180493</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:10:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="538" sha1="2c2m2dg8yp1zmlrr921meacdig75ezw" xml:space="preserve">[[plaetje:Danmark - Aalborg.jpg|thumb|Liggienge]]

'''Aalborg / Ålborg''' is een stad in [[Denemarken]] mie 122.000 inweuners (2025).

Aalborg liet in [[Jutland]].

Tis den 'oôdstad van [[Region Nordjylland]].

== Bekende inweuners ==
* [[Mette Frederiksen]], premier

== Lienks nae buten ==
* [https://www.aalborg.dk/ Aalborg]
* [https://www.britannica.com/place/Alborg Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2057 City Population]
* Liggienge: {{Koord|57|3|N|9|55|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>2c2m2dg8yp1zmlrr921meacdig75ezw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vejle</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17549</id>
    <revision>
      <id>180645</id>
      <parentid>180536</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:12:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="466" sha1="j0zp51tuf3beom2gnxit2xpwbss1p24" xml:space="preserve">[[plaetje:Danmark - Vejle.jpg|thumb|Liggienge]]

'''Vejle''' is een stad in [[Denemarken]] mie 62.000 inweuners (2025).

Vejle liet in [[Jutland]].

Tis den 'oôdstad van [[Region Syddanmark]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.vejle.dk/ Vejle]
* [https://www.britannica.com/place/Vejle-Denmark Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2108 City Population]
* Liggienge: {{Koord|55|43|N|9|32|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>j0zp51tuf3beom2gnxit2xpwbss1p24</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Viborg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17557</id>
    <revision>
      <id>180642</id>
      <parentid>180608</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:10:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="473" sha1="ndvxfcjyg3n4xq7yl58lz4qhgvqeea1" xml:space="preserve">[[plaetje:Danmark - Viborg.jpg|thumb|Liggienge]]

'''Viborg''' is een stad in [[Denemarken]] mie 44.000 inweuners (2025).

Viborg liet in [[Jutland]].

Tis den 'oôdstad van [[Region Midtjylland]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.viborg.dk/ Viborg]
* [https://www.britannica.com/place/Viborg-Denmark Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2109 City Population]
* Liggienge: {{Koord|56|26|N|9|24|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>ndvxfcjyg3n4xq7yl58lz4qhgvqeea1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Region Hovedstaden</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17566</id>
    <revision>
      <id>180612</id>
      <timestamp>2026-06-12T14:08:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe bladzie mee as inoud: '''Region Hovedstaden''' is een rehio van [[Denemarken]].  [[Categorie:Rehio van Denemarken]]</comment>
      <origin>180612</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="93" sha1="dv8bp9e5ew35dfmrk3mfuz9k83mou3d" xml:space="preserve">'''Region Hovedstaden''' is een rehio van [[Denemarken]].

[[Categorie:Rehio van Denemarken]]</text>
      <sha1>dv8bp9e5ew35dfmrk3mfuz9k83mou3d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180617</id>
      <parentid>180612</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T14:13:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180617</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="105" sha1="qxam5xsoivj24gb6azl7ds5emzz8u95" xml:space="preserve">'''Region Hovedstaden''' is een rehio van [[Denemarken]].

[[Categorie:Rehio van Denemarken|Hovedstaden]]</text>
      <sha1>qxam5xsoivj24gb6azl7ds5emzz8u95</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180621</id>
      <parentid>180617</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T14:19:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180621</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="203" sha1="p9r1cy27xnozr0xbm488gy8610q4fji" xml:space="preserve">'''Region Hovedstaden''' is een rehio van [[Denemarken]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/hovedstaden/ City Population]

[[Categorie:Rehio van Denemarken|Hovedstaden]]</text>
      <sha1>p9r1cy27xnozr0xbm488gy8610q4fji</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180626</id>
      <parentid>180621</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T14:34:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="267" sha1="gziwlrpf135d8hd0f8cb9sgiyf25tao" xml:space="preserve">[[Plaetje:Region Hovedstaden locator map.svg|thumb|Liggienge]]

'''Region Hovedstaden''' is een rehio van [[Denemarken]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/hovedstaden/ City Population]

[[Categorie:Rehio van Denemarken|Hovedstaden]]</text>
      <sha1>gziwlrpf135d8hd0f8cb9sgiyf25tao</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180632</id>
      <parentid>180626</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T15:18:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="378" sha1="f0ca9qqftinhil7ghb24mpml0dt32p4" xml:space="preserve">[[Plaetje:Region Hovedstaden locator map.svg|thumb|Liggienge]]

'''Region Hovedstaden''' is een rehio van [[Denemarken]].

D'r weune 1.947.000 mins'n (2026) op 'n oppervlak van 2564 km² (760 inw./km²).

'Oôdstad is [[Hillerød]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/hovedstaden/ City Population]

[[Categorie:Rehio van Denemarken|Hovedstaden]]</text>
      <sha1>f0ca9qqftinhil7ghb24mpml0dt32p4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180654</id>
      <parentid>180632</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:50:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="462" sha1="gbyucghoauyocug61z7ihxjchayizci" xml:space="preserve">[[Plaetje:Region Hovedstaden locator map.svg|thumb|Liggienge]]

'''Region Hovedstaden''' was een rehio van [[Denemarken]].

D'r weunden 1.947.000 mins'n (2026) op 'n oppervlak van 2564 km² (760 inw./km²).

'Oôdstad was [[Hillerød]].

Vanof 2027 vormt Region Hovedstaden mie [[Region Sjælland]] den [[Region Østdanmark]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/hovedstaden/ City Population]

[[Categorie:Rehio van Denemarken| ]]</text>
      <sha1>gbyucghoauyocug61z7ihxjchayizci</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Categorie:Rehio van Denemarken</title>
    <ns>14</ns>
    <id>17567</id>
    <revision>
      <id>180613</id>
      <timestamp>2026-06-12T14:11:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe bladzie mee as inoud: [[Categorie:Rehio]] [[Categorie:Denemarken]]</comment>
      <origin>180613</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="klfsres61gje0lzjgnjw7uu8k7a0o2d" xml:space="preserve">[[Categorie:Rehio]]
[[Categorie:Denemarken]]</text>
      <sha1>klfsres61gje0lzjgnjw7uu8k7a0o2d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Region Midtjylland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17568</id>
    <revision>
      <id>180614</id>
      <timestamp>2026-06-12T14:12:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe bladzie mee as inoud: '''Region Midtjylland''' is een rehio van [[Denemarken]].  [[Categorie:Rehio van Denemarken]]</comment>
      <origin>180614</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="93" sha1="sc818svj31d3lblmie482d8qjektqwz" xml:space="preserve">'''Region Midtjylland''' is een rehio van [[Denemarken]].

[[Categorie:Rehio van Denemarken]]</text>
      <sha1>sc818svj31d3lblmie482d8qjektqwz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180618</id>
      <parentid>180614</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T14:13:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180618</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="105" sha1="4ev7tdo8npxwt16e4jtr2hfu1qenudf" xml:space="preserve">'''Region Midtjylland''' is een rehio van [[Denemarken]].

[[Categorie:Rehio van Denemarken|Midtjylland]]</text>
      <sha1>4ev7tdo8npxwt16e4jtr2hfu1qenudf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180622</id>
      <parentid>180618</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T14:21:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180622</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="203" sha1="76oc5z2oufa3oqqadt4wx3v2nmoi9ea" xml:space="preserve">'''Region Midtjylland''' is een rehio van [[Denemarken]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/midtjylland/ City Population]

[[Categorie:Rehio van Denemarken|Midtjylland]]</text>
      <sha1>76oc5z2oufa3oqqadt4wx3v2nmoi9ea</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180630</id>
      <parentid>180622</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T14:39:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="267" sha1="pqo2ku8i18fqa4g1wh8lal20hvhg4mi" xml:space="preserve">[[Plaetje:Region Midtjylland locator map.svg|thumb|Liggienge]]

'''Region Midtjylland''' is een rehio van [[Denemarken]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/midtjylland/ City Population]

[[Categorie:Rehio van Denemarken|Midtjylland]]</text>
      <sha1>pqo2ku8i18fqa4g1wh8lal20hvhg4mi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180633</id>
      <parentid>180630</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T15:21:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="377" sha1="2q8domffgdvczqsf578gkz5hitev9xm" xml:space="preserve">[[Plaetje:Region Midtjylland locator map.svg|thumb|Liggienge]]

'''Region Midtjylland''' is een rehio van [[Denemarken]].

D'r weune 1.383.000 mins'n (2026) op 'n oppervlak van 13.013 km² (106 inw./km²).

'Oôdstad is [[Viborg]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/midtjylland/ City Population]

[[Categorie:Rehio van Denemarken|Midtjylland]]</text>
      <sha1>2q8domffgdvczqsf578gkz5hitev9xm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Region Nordjylland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17569</id>
    <revision>
      <id>180615</id>
      <timestamp>2026-06-12T14:12:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe bladzie mee as inoud: '''Region Nordjylland''' is een rehio van [[Denemarken]].  [[Categorie:Rehio van Denemarken]]</comment>
      <origin>180615</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="93" sha1="bqjc56jcnus8psoyissgcu9qpd8rm21" xml:space="preserve">'''Region Nordjylland''' is een rehio van [[Denemarken]].

[[Categorie:Rehio van Denemarken]]</text>
      <sha1>bqjc56jcnus8psoyissgcu9qpd8rm21</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180616</id>
      <parentid>180615</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T14:12:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180616</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="105" sha1="l9y0ufgi1n9rdvh0290hvgci9dtjzhl" xml:space="preserve">'''Region Nordjylland''' is een rehio van [[Denemarken]].

[[Categorie:Rehio van Denemarken|Nordjylland]]</text>
      <sha1>l9y0ufgi1n9rdvh0290hvgci9dtjzhl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180623</id>
      <parentid>180616</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T14:26:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="203" sha1="bdxmqpklevhvzksm2vpdfe0w3greoo9" xml:space="preserve">'''Region Nordjylland''' is een rehio van [[Denemarken]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/nordjylland/ City Population]

[[Categorie:Rehio van Denemarken|Nordjylland]]</text>
      <sha1>bdxmqpklevhvzksm2vpdfe0w3greoo9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180629</id>
      <parentid>180623</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T14:39:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="267" sha1="knrrcrjdu2qg4990r4vkdk2c30w6ow6" xml:space="preserve">[[Plaetje:Region Nordjylland locator map.svg|thumb|Liggienge]]

'''Region Nordjylland''' is een rehio van [[Denemarken]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/nordjylland/ City Population]

[[Categorie:Rehio van Denemarken|Nordjylland]]</text>
      <sha1>knrrcrjdu2qg4990r4vkdk2c30w6ow6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180631</id>
      <parentid>180629</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T14:41:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180631</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="268" sha1="6pxuk6z724hrrh5ssxkx3ljibblaldt" xml:space="preserve">[[Plaetje:Region Nordtjylland locator map.svg|thumb|Liggienge]]

'''Region Nordjylland''' is een rehio van [[Denemarken]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/nordjylland/ City Population]

[[Categorie:Rehio van Denemarken|Nordjylland]]</text>
      <sha1>6pxuk6z724hrrh5ssxkx3ljibblaldt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180634</id>
      <parentid>180631</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T15:26:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180634</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="375" sha1="kpi7l4krgn4ylylj3b82q9hxu0k21st" xml:space="preserve">[[Plaetje:Region Nordtjylland locator map.svg|thumb|Liggienge]]

'''Region Nordjylland''' is een rehio van [[Denemarken]].

D'r weune 593.000 mins'n (2026) op 'n oppervlak van 7.884 km² (75 inw./km²).

'Oôdstad is [[Aalborg]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/nordjylland/ City Population]

[[Categorie:Rehio van Denemarken|Nordjylland]]</text>
      <sha1>kpi7l4krgn4ylylj3b82q9hxu0k21st</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Region Sjælland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17570</id>
    <revision>
      <id>180619</id>
      <timestamp>2026-06-12T14:14:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe bladzie mee as inoud: '''Region Sjælland''' is een rehio van [[Denemarken]].  [[Categorie:Rehio van Denemarken|Sjælland]]</comment>
      <origin>180619</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="101" sha1="tpud5zqdplucsf6ipsgfobicl97np43" xml:space="preserve">'''Region Sjælland''' is een rehio van [[Denemarken]].

[[Categorie:Rehio van Denemarken|Sjælland]]</text>
      <sha1>tpud5zqdplucsf6ipsgfobicl97np43</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180624</id>
      <parentid>180619</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T14:29:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="196" sha1="6ncwophit8hmzhz7us8nidlpp5g8ask" xml:space="preserve">'''Region Sjælland''' is een rehio van [[Denemarken]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/sjalland/ City Population]

[[Categorie:Rehio van Denemarken|Sjælland]]</text>
      <sha1>6ncwophit8hmzhz7us8nidlpp5g8ask</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180627</id>
      <parentid>180624</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T14:38:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="258" sha1="927gx3cazzr5iq6durm5yc23ge4798l" xml:space="preserve">[[Plaetje:Region Sjælland locator map.svg|thumb|Liggienge]]

'''Region Sjælland''' is een rehio van [[Denemarken]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/sjalland/ City Population]

[[Categorie:Rehio van Denemarken|Sjælland]]</text>
      <sha1>927gx3cazzr5iq6durm5yc23ge4798l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180635</id>
      <parentid>180627</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T15:28:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="364" sha1="1yh0cdyz57dbx43l807ddgr712ypiv1" xml:space="preserve">[[Plaetje:Region Sjælland locator map.svg|thumb|Liggienge]]

'''Region Sjælland''' is een rehio van [[Denemarken]].

D'r weune 858.000 mins'n (2026) op 'n oppervlak van 7.227 km² (119 inw./km²).

'Oôdstad is [[Sorø]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/sjalland/ City Population]

[[Categorie:Rehio van Denemarken|Sjælland]]</text>
      <sha1>1yh0cdyz57dbx43l807ddgr712ypiv1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180655</id>
      <parentid>180635</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:53:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="458" sha1="1qjni6oo51tm38qs6o3gkvzrcpbr5gx" xml:space="preserve">[[Plaetje:Region Sjælland locator map.svg|thumb|Liggienge]]

'''Region Sjælland''' was een rehio van [[Denemarken]].

D'r weunden 858.000 mins'n (2026) op 'n oppervlak van 7.227 km² (119 inw./km²).

'Oôdstad was [[Sorø]].

Vanof 2027 vormt Region Sjælland mie [[Region Hovedstaden]] den [[Region Østdanmark]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/sjalland/ City Population]

[[Categorie:Rehio van Denemarken|Sjælland]]</text>
      <sha1>1qjni6oo51tm38qs6o3gkvzrcpbr5gx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180656</id>
      <parentid>180655</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:54:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="450" sha1="jict4u1ehujicvuvyb4f7ek9w7gc51j" xml:space="preserve">[[Plaetje:Region Sjælland locator map.svg|thumb|Liggienge]]

'''Region Sjælland''' was een rehio van [[Denemarken]].

D'r weunden 858.000 mins'n (2026) op 'n oppervlak van 7.227 km² (119 inw./km²).

'Oôdstad was [[Sorø]].

Vanof 2027 vormt Region Sjælland mie [[Region Hovedstaden]] den [[Region Østdanmark]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/sjalland/ City Population]

[[Categorie:Rehio van Denemarken| ]]</text>
      <sha1>jict4u1ehujicvuvyb4f7ek9w7gc51j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Region Syddanmark</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17571</id>
    <revision>
      <id>180620</id>
      <timestamp>2026-06-12T14:15:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe bladzie mee as inoud: '''Region Syddanmark''' is een rehio van [[Denemarken]].  [[Categorie:Rehio van Denemarken|Syddanmark]]</comment>
      <origin>180620</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="103" sha1="94aal8oom3z99jbwvnhsxf7pxrl10ks" xml:space="preserve">'''Region Syddanmark''' is een rehio van [[Denemarken]].

[[Categorie:Rehio van Denemarken|Syddanmark]]</text>
      <sha1>94aal8oom3z99jbwvnhsxf7pxrl10ks</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180625</id>
      <parentid>180620</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T14:30:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180625</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="200" sha1="j2cxrqnjv75x2h78fznz6gc8r1q2gl8" xml:space="preserve">'''Region Syddanmark''' is een rehio van [[Denemarken]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/syddanmark/ City Population]

[[Categorie:Rehio van Denemarken|Syddanmark]]</text>
      <sha1>j2cxrqnjv75x2h78fznz6gc8r1q2gl8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180628</id>
      <parentid>180625</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T14:38:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="263" sha1="51rojp9qzxy2kvt7g4d4q6p29sk4ihy" xml:space="preserve">[[Plaetje:Region Syddanmark locator map.svg|thumb|Liggienge]]

'''Region Syddanmark''' is een rehio van [[Denemarken]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/syddanmark/ City Population]

[[Categorie:Rehio van Denemarken|Syddanmark]]</text>
      <sha1>51rojp9qzxy2kvt7g4d4q6p29sk4ihy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180636</id>
      <parentid>180628</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T15:37:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="372" sha1="5mo8cqh64d8qu4fy3qimyfgdwodlovq" xml:space="preserve">[[Plaetje:Region Syddanmark locator map.svg|thumb|Liggienge]]

'''Region Syddanmark''' is een rehio van [[Denemarken]].

D'r weune 1.244.000 mins'n (2026) op 'n oppervlak van 12.266 km² (101 inw./km²).

'Oôdstad is [[Vejle]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/syddanmark/ City Population]

[[Categorie:Rehio van Denemarken|Syddanmark]]</text>
      <sha1>5mo8cqh64d8qu4fy3qimyfgdwodlovq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hillerød</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17572</id>
    <revision>
      <id>180637</id>
      <timestamp>2026-06-12T19:38:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe bladzie mee as inoud: [[plaetje:Danmark - Hilleroed.jpg|thumb|Liggienge]]  '''Hillerød''' is een stad in [[Denemarken]] mie 37.000 inweuners (2025).  Hillerød liet opt eiland [[Seêland]].  == Lienks nae buten == * [https://www.hillerod.dk/ Hillerød] * [https://www.britannica.com/place/Hillerod Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2076 City Population] * Liggienge: {{Koord|55|56|N|12|19|L}}  [[Categorie:Plekke in Denemarken]]</comment>
      <origin>180637</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="444" sha1="epf2cxc8qscdodbi75lcp8fak5rvjiv" xml:space="preserve">[[plaetje:Danmark - Hilleroed.jpg|thumb|Liggienge]]

'''Hillerød''' is een stad in [[Denemarken]] mie 37.000 inweuners (2025).

Hillerød liet opt eiland [[Seêland]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.hillerod.dk/ Hillerød]
* [https://www.britannica.com/place/Hillerod Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2076 City Population]
* Liggienge: {{Koord|55|56|N|12|19|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>epf2cxc8qscdodbi75lcp8fak5rvjiv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180641</id>
      <parentid>180637</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:08:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="491" sha1="4jxmzptpaqnezf9asiacizregg9prs2" xml:space="preserve">[[plaetje:Danmark - Hilleroed.jpg|thumb|Liggienge]]

'''Hillerød''' is een stad in [[Denemarken]] mie 37.000 inweuners (2025).

Hillerød liet opt eiland [[Seêland]].

Tis den 'oôdstad van [[Region Hovedstaden]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.hillerod.dk/ Hillerød]
* [https://www.britannica.com/place/Hillerod Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2076 City Population]
* Liggienge: {{Koord|55|56|N|12|19|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>4jxmzptpaqnezf9asiacizregg9prs2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180662</id>
      <parentid>180641</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T07:23:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="507" sha1="ijurn0dyfi89k0zxvsj6pds4rfkieob" xml:space="preserve">[[plaetje:Danmark - Hilleroed.jpg|thumb|Liggienge]]

'''Hillerød''' is een stad in [[Denemarken]] mie 37.000 inweuners (2025).

Hillerød liet opt eiland [[Seêland]].

Twas den 'oôdstad van den voormalihe [[Region Hovedstaden]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.hillerod.dk/ Hillerød]
* [https://www.britannica.com/place/Hillerod Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2076 City Population]
* Liggienge: {{Koord|55|56|N|12|19|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>ijurn0dyfi89k0zxvsj6pds4rfkieob</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sorø</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17573</id>
    <revision>
      <id>180639</id>
      <timestamp>2026-06-12T19:54:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe bladzie mee as inoud: [[plaetje:|thumb|Liggienge]]  '''Sorø''' is een stad in [[Denemarken]] mie 8.400 inweuners (2025).  Sorø liet opt eiland [[Seêland]].  == Lienks nae buten == * [https://www.soroe.dk/ Sorø] * [https://www.britannica.com/place/Soro-Denmark Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=8635 City Population] * Liggienge: {{Koord|55|26|N|11|34|L}}  [[Categorie:Plekke in Denemarken]]</comment>
      <origin>180639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="409" sha1="bgtakndzhvrxpjiax2emuduo2j3utdp" xml:space="preserve">[[plaetje:|thumb|Liggienge]]

'''Sorø''' is een stad in [[Denemarken]] mie 8.400 inweuners (2025).

Sorø liet opt eiland [[Seêland]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.soroe.dk/ Sorø]
* [https://www.britannica.com/place/Soro-Denmark Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=8635 City Population]
* Liggienge: {{Koord|55|26|N|11|34|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>bgtakndzhvrxpjiax2emuduo2j3utdp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180640</id>
      <parentid>180639</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T19:59:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="425" sha1="m17bf8ecviga9dris8peqgoo96xx7js" xml:space="preserve">[[plaetje:Map DK Sorø.PNG|thumb|Liggienge]]

'''Sorø''' is een stad in [[Denemarken]] mie 8.400 inweuners (2025).

Sorø liet opt eiland [[Seêland]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.soroe.dk/ Sorø]
* [https://www.britannica.com/place/Soro-Denmark Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=8635 City Population]
* Liggienge: {{Koord|55|26|N|11|34|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>m17bf8ecviga9dris8peqgoo96xx7js</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180644</id>
      <parentid>180640</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T20:12:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="470" sha1="lku8s4ajzu7jpxbb06fxoa47wfxiz34" xml:space="preserve">[[plaetje:Map DK Sorø.PNG|thumb|Liggienge]]

'''Sorø''' is een stad in [[Denemarken]] mie 8.400 inweuners (2025).

Sorø liet opt eiland [[Seêland]].

Tis den 'oôdstad van [[Region Sjælland]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.soroe.dk/ Sorø]
* [https://www.britannica.com/place/Soro-Denmark Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=8635 City Population]
* Liggienge: {{Koord|55|26|N|11|34|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>lku8s4ajzu7jpxbb06fxoa47wfxiz34</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180663</id>
      <parentid>180644</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T07:25:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="545" sha1="4xnru5u5zcpexuimueg7yuf7gs6ufbc" xml:space="preserve">[[plaetje:Map DK Sorø.PNG|thumb|Liggienge]]

'''Sorø''' is een stad in [[Denemarken]] mie 8.400 inweuners (2025).

Sorø liet opt eiland [[Seêland]].

Twas den 'oôdstad van den voormalihe [[Region Sjælland]].

Tis den 'oôdstad van den huudihe [[Region Østdanmark]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.soroe.dk/ Sorø]
* [https://www.britannica.com/place/Soro-Denmark Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=8635 City Population]
* Liggienge: {{Koord|55|26|N|11|34|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>4xnru5u5zcpexuimueg7yuf7gs6ufbc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Region Østdanmark</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17574</id>
    <revision>
      <id>180651</id>
      <timestamp>2026-06-13T06:34:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe bladzie mee as inoud: [[Plaetje:Region Hovedstaden locator map.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Region Sjælland locator map.svg|thumb|Liggienge]]  '''Region Østdanmark''' is een rehio van [[Denemarken]] (vanof 2027).  D'r weune 2.805.000 mins'n (2026) op 'n oppervlak van 9791 km² (286 inw./km²).  'Oôdstad is [[Sorø]].  [[Categorie:Rehio van Denemarken|Hovedstaden]]</comment>
      <origin>180651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="350" sha1="472h8d41iblnh6tgcxjwmpmh5bxqu8x" xml:space="preserve">[[Plaetje:Region Hovedstaden locator map.svg|thumb|Liggienge]]
[[Plaetje:Region Sjælland locator map.svg|thumb|Liggienge]]

'''Region Østdanmark''' is een rehio van [[Denemarken]] (vanof 2027).

D'r weune 2.805.000 mins'n (2026) op 'n oppervlak van 9791 km² (286 inw./km²).

'Oôdstad is [[Sorø]].

[[Categorie:Rehio van Denemarken|Hovedstaden]]</text>
      <sha1>472h8d41iblnh6tgcxjwmpmh5bxqu8x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180652</id>
      <parentid>180651</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T06:40:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="666" sha1="8h4avtu9czj3xjiigu5dqmmi130ki5f" xml:space="preserve">[[Plaetje:Region Hovedstaden locator map.svg|thumb|Liggienge Hovedstaden]]
[[Plaetje:Region Sjælland locator map.svg|thumb|Liggienge Sjælland]]

'''Region Østdanmark''' is een rehio van [[Denemarken]].

D'r weune 2.805.000 mins'n (2026) op 'n oppervlak van 9791 km² (286 inw./km²).

'Oôdstad is [[Sorø]].

Region Østdanmark bestaet vanof 2027 en is een saemenvoegieng van [[Region Hovedstaden]] en [[Region Sjælland]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/hovedstaden/ City Population] Hovedstaden
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/sjalland/ City Population] Sjælland

[[Categorie:Rehio van Denemarken|Østdanmark]]</text>
      <sha1>8h4avtu9czj3xjiigu5dqmmi130ki5f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180668</id>
      <parentid>180652</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T07:35:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="667" sha1="0b1n6b9s0tio5kmg5xh0m7l8rk1mbn2" xml:space="preserve">[[Plaetje:Region Hovedstaden locator map.svg|thumb|Liggienge Hovedstaden]]
[[Plaetje:Region Sjælland locator map.svg|thumb|Liggienge Sjælland]]

'''Region Østdanmark''' is een rehio van [[Denemarken]].

D'r weune 2.805.000 mins'n (2026) op 'n oppervlak van 9.791 km² (286 inw./km²).

'Oôdstad is [[Sorø]].

Region Østdanmark bestaet vanof 2027 en is een saemenvoegieng van [[Region Hovedstaden]] en [[Region Sjælland]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/hovedstaden/ City Population] Hovedstaden
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/sjalland/ City Population] Sjælland

[[Categorie:Rehio van Denemarken|Østdanmark]]</text>
      <sha1>0b1n6b9s0tio5kmg5xh0m7l8rk1mbn2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Slagelse</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17575</id>
    <revision>
      <id>180660</id>
      <timestamp>2026-06-13T07:21:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe bladzie mee as inoud: [[plaetje:Danmark - Slagelse.jpg|thumb|Liggienge]]  '''Slagelse''' is een stad in [[Denemarken]] mie 36.000 inweuners (2025).  Slagelse liet opt eiland [[Seêland]].  == Lienks nae buten == * [https://www.slagelse.dk/ Slagelse] * [https://www.britannica.com/place/Slagelse Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2102 City Population] * Liggienge: {{Koord|55|24|N|11|21|L}}  [[Categorie:Plekke in Denemarken]]</comment>
      <origin>180660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="440" sha1="ehu66cahi04l3ilrfi57paghmm6d5zf" xml:space="preserve">[[plaetje:Danmark - Slagelse.jpg|thumb|Liggienge]]

'''Slagelse''' is een stad in [[Denemarken]] mie 36.000 inweuners (2025).

Slagelse liet opt eiland [[Seêland]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.slagelse.dk/ Slagelse]
* [https://www.britannica.com/place/Slagelse Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2102 City Population]
* Liggienge: {{Koord|55|24|N|11|21|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>ehu66cahi04l3ilrfi57paghmm6d5zf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Holbæk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17576</id>
    <revision>
      <id>180664</id>
      <timestamp>2026-06-13T07:30:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe bladzie mee as inoud: [[plaetje:Danmark - Holbaek.jpg|thumb|Liggienge]]  '''Holbæk''' is een stad in [[Denemarken]] mie 31.000 inweuners (2025).  Holbæk liet opt eiland [[Seêland]].  == Lienks nae buten == * [https://www.holbaek.dk/ Holbæk] * [https://www.britannica.com/place/Holbaek Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2079 City Population] * Liggienge: {{Koord|55|43|N|11|43|L}}  [[Categorie:Plekke in Denemarken]]</comment>
      <origin>180664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="434" sha1="pndxtu65q1lguv0hcgesmy5gs6rnq5j" xml:space="preserve">[[plaetje:Danmark - Holbaek.jpg|thumb|Liggienge]]

'''Holbæk''' is een stad in [[Denemarken]] mie 31.000 inweuners (2025).

Holbæk liet opt eiland [[Seêland]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.holbaek.dk/ Holbæk]
* [https://www.britannica.com/place/Holbaek Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2079 City Population]
* Liggienge: {{Koord|55|43|N|11|43|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>pndxtu65q1lguv0hcgesmy5gs6rnq5j</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>