Wikipedia zeawiki https://zea.wikipedia.org/wiki/V%C3%B2blad MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter Media Speciaol Overleg Gebruker Overleg gebruker Wikipedia Overleg Wikipedia Plaetje Overleg plaetje MediaWiki Overleg MediaWiki Sjabloon Overleg sjabloon Ulpe Overleg ulpe Categorie Overleg categorie TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk 0 2715 180823 180737 2026-06-14T17:37:17Z Dekaden 16019 /* Rehio's en eilan'n */ 180823 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark |vlagge=Flag of Denmark.svg |waepen=National coat of arms of Denmark.svg |locaotie=LocationDenmark.png |taelen=[[Deêns]] |oôdstad=[[Kopenhagen]] |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]] |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]] |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]] |religie=[[Protestants]] |km2= 42.954 |pctwaeter=1,6 |inweuners= 5.993.000 (2025) |dichteid= 140 |volkslied=[[Der er et yndigt land]] |munte=[[Deense kroôn]] |valutacode=DKK |tiedzoône=UTC+1 |j/n=jaet |feêstdag=5 juni |tld=dk |landcode=DK/DNK |tel=45 }} [[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]] '''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege. 't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]]. == Heografie == Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie [[Scandinaovië]] en is helieke ok 't zuudelijkste land van Scandinaovië. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt. Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier. === Steê === Hroôtste steê mie inweuners (2025): {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- ! steê || inweuners || hebied |- | [[København]] <br> (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]] |- | [[Aarhus]] / <br> Århus || 301.000 || [[Jutland]] |- | [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]] |- | [[Aalborg]] / <br> Ålborg || 122.000 || Jutland |- | [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland |- | [[Randers]] || 65.000 || Jutland |- | [[Horsens]] || 64.000 || Jutland |- | [[Kolding]] || 64.000 || Jutland |- | [[Vejle]] || 62.000 || Jutland |- | [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland |- |} | {| class=wikitable |- ! steê || inweuners || hebied |- | [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland |- | [[Herning]] || 52.000 || Jutland |- | [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland |- | [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland |- | [[Næstved]] || 45.000 || Seêland |- | [[Viborg]] || 44.000 || Jutland |- | [[Fredericia]] || 42.000 || Jutland |- | [[Køge]] || 39.000 || Seêland |- | [[Taastrup]] || 38.000 || Seêland |- | [[Holstebro]] || 37.000 || Jutland |- | [[Hillerød]] || 37.000 || Seêland |- | [[Slagelse]] || 36.000 || Seêland |- | [[Holbæk]] || 31.000 || Seêland |- |} |} === Rehio's en eilan'n === Sins 1 jannewari 2027 is Denemarken verdeêld in vier rehio's (van 2007 toet 2027 in vuuf). Deêze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. De huudihe rehio's zien: {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- ! rehio || Zeêuws || inw. 2026 || km² || inw./km² || 'oôdstad |- | [[Region Midtjylland]] || Midd'n-Jutland || 1.383.000 || 13013 || 106 || [[Viborg]] |- | [[Region Nordjylland]] || Noôrd-Jutland || 593.000 || 7884 || 75 || [[Aalborg]] |- | [[Region Østdanmark]] ¹ || Oôst-Denemarken || 2.805.000 || 9791 || 286 || [[Sorø]] |- | [[Region Syddanmark]] || Zuud-Denemarken || 1.244.000 || 12266 || 101 || [[Vejle]] |- |} ¹ toet 2027: * [[Region Hovedstaden]] - 'Oôdstad * [[Region Sjælland]] - Seêland {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- | [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]] |- | [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]] |- |} | {| class="wikitable sortable" |- ! colspan = 5 | hroôtste eilan'n |- ! eiland || km² || inw. <br> 2026|| rehio || voormalihe rehio |- | Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark |- | Als || 311 || 50.000 || Syddanmark |- | Amager || 96 || 228.000 || Østdanmark || Hovedstaden |- | Anholt || 22 || 130 || Midtjylland |- | [[Bornholm]] || 589 || 39.000 || Østdanmark || Hovedstaden |- | Falster || 514 || 41.000 || Østdanmark || Sjælland |- | Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark |- | Fur || 22 || 740 || Midtjylland |- | Fyn ([[Funen]]) || 2985 || 482.000 || Syddanmark |- | Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark |- | Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland |- | [[Lolland]] || 1245 || 56.000 || Østdanmark || Sjælland |- | Møn || 218 || 8.900 || Østdanmark || Sjælland |- | Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland |- | Nørrejyske Ø / <br> Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland |- | Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark |- | Saltholm || 17 || 2 || Østdanmark || Hovedstaden |- | Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland |- | Sjælland ([[Seêland]]) || 7031 || 2.429.000 || Østdanmark || Sjælland + Hovedstaden |- | Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark |- |} ¹ [[Waddeneilan'n]] |- |} == Tael == De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael. == Economie == Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen. De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek. == Politiek en bestier == Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]]. De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers. Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken. === Parlement === Folketinget vanof 1971. {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan=2 | partie ! rowspan=2 | richtieng ! rowspan=2 | richtieng ! colspan=20 | zeêtels ! rowspan=2 | partie |- ! 2026 || 2022 || 2019 ! 2015 || 2011 || 2007 ! 2005 || 2001 || 1998 ! 1994 || 1990 || 1988 ! 1987 || 1984 || 1981 ! 1979 || 1977 || 1975 ! 1973 || 1971 |- | Socialdemokratiet | centrum | lienks | bgcolor="#e8e08e"|38 || bgcolor="#e8e08e"|50 || bgcolor="#e8e08e"|48 | 47 || bgcolor="#e8e08e"|44 || 45 | 47 || 52 || bgcolor="#e8e08e"|63 | bgcolor="#e8e08e"|62 || 69 || 55 | 54 || 56 || 59 | bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|65 || bgcolor="#e8e08e"|53 | 46 || bgcolor="#e8e08e"|70 | Socialdemokratiet |- | Socialistisk Folkeparti | (centrum) | lienks | bgcolor="#e8e08e"|20 || 15 || 14 | 7 || bgcolor="#e8e08e"|16 || 23 | 11 || 12 || 13 | 13 || 15 || 24 | 27 || 21 || 21 | 11 || 7 || 9 | 11 || 17 | Socialistisk Folkeparti |- | Venstre | centrum | rechts | 18 || bgcolor="#e8e08e"|23 || 43 | bgcolor="#e8e08e"|34 || bgcolor="#e8e08e"|47 || bgcolor="#e8e08e"|46 | bgcolor="#e8e08e"|52 || bgcolor="#e8e08e"|56 || 42 | 42 || bgcolor="#e8e08e"|29 || bgcolor="#e8e08e"|22 | bgcolor="#e8e08e"|19 || bgcolor="#e8e08e"|22 || bgcolor="#e8e08e"|20 | 22 || bgcolor="#e8e08e"|21 ! || 42 | bgcolor="#e8e08e"|22 || 30 | Venstre |- | Liberal Alliance | (centrum) | rechts | 16 || 14 || 4 | bgcolor="#e8e08e"|13 || 9 || 5 | || || | || || | || || | || || | || | Liberal Alliance |- | Dansk Folkeparti | (extreêm) | rechts | 16 || 5 || 16 | 37 || 22 || 25 | 24 || 22 || 13 | || || | || || | || || | || | Dansk Folkeparti |- | Moderaterne | centrum | (rechts) | bgcolor="#e8e08e"|14 || bgcolor="#e8e08e"|16 || | || || | || || | || || | || || | || || | || | Moderaterne |- | Konservative | centrum | rechts | 13 || 10 || 12 | bgcolor="#e8e08e"|6 || 8 || bgcolor="#e8e08e"|18 | bgcolor="#e8e08e"|18 || bgcolor="#e8e08e"|16 || 16 | 27 || bgcolor="#e8e08e"|30 || bgcolor="#e8e08e"|35 | bgcolor="#e8e08e"|38 || bgcolor="#e8e08e"|42 || bgcolor="#e8e08e"|26 | 22 || 15 || 10 | 16 || 31 | Konservative |- | Enhedslisten | (extreêm) | lienks | 11 || 9 || 13 | 14 || 12 || 4 | 6 || 4 || 5 | 6 || || | || 5 || 5 | 6 || 12 || 11 | 6 || | Enhedslisten |- | Radikale Venstre | centrum | (lienks) | bgcolor="#e8e08e"|10 || 7 || 16 | 8 || 17 || 9 | 17 || 9 || bgcolor="#e8e08e"|7 | bgcolor="#e8e08e"|8 || 7 || bgcolor="#e8e08e"|10 | 11 || 10 || 9 | 10 || 6 || 13 | 20 || 27 | Radikale Venstre |- | Danmarksdemokraterne | (extreêm) | rechts | 10 || 14 || | || || | || || | || || | || || | || || | || | Danmarksdemokraterne |- | Alternativet | (centrum) | lienks | 5 || 6 || 5 | 9 || || | || || | || || | || || | || || | || | Alternativet |- | Borgernes Parti | extreêm | rechts | 4 || || | || || | || || | || || | || || | || || | || | Borgernes Parti |- | Nye Borgerlige | extreêm | rechts | || 6 || 4 | || || | || || | || || | || || | || || | || | Nye Borgerlige |- | Kristeligt Folkeparti | centrum | (rechts) | || || | || || | || 4 || 4 | || 4 || 4 | bgcolor="#e8e08e"|4 || bgcolor="#e8e08e"|5 || bgcolor="#e8e08e"|4 | 5 || 6 || 9 | 7 || | Kristeligt Folkeparti |- | Centrum-Demokraterne | centrum | | || || | || || | || || 8 | bgcolor="#e8e08e"|5 ! || 9 || 9 | bgcolor="#e8e08e"|9 || bgcolor="#e8e08e"|8 || bgcolor="#e8e08e"|15 | 6 || 11 || 4 | 14 || | Centrum-Demokraterne |- | Fremskridtspartiet | extreêm | rechts | || || | || || | || || 4 | 11 || 12 || 16 | 9 || 6 || 16 | 20 || 26 || 24 | 28 || | Fremskridtspartiet |- | Fælles Kurs | (extreêm) | lienks | || || | || || | || || | || || | 4 || || | || || | || | Fælles Kurs |- | Danmarks Retsforbund | centrum | | || || | || || | || || | || || | || || | 5 || 6 || | 5 || | Danmarks Retsforbund |- | onafankelijk | | | || || | || || | || || | 1 || || | || || | || || | || | onafankelijk |- ! colspan=3 | totael ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 ! totael |- ! colspan=3 | coalitie ! 82 || 89 || 48 ! 53 || 107 || 64 ! 70 || 72 || 70 ! 75/70 || 59 || 67 ! 70 || 77 || 65 ! 68 || 65/86 || 53 ! 22 || 70 ! coalitie |- |} [[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]] === Premiers === Statsministre vanof 1945. {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- ! statsminister || tied || jaer || partie |- | Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet |- | Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre |- | Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet |- | Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre |- | Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet |- | Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet |- | Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet |- | Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet |- | Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre |- | Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet |- | Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet |- | Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre |- | Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet |- | Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative |- | Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet |- | Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre |- | Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre |- | Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet |- | Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre |- | [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet |- |} == Godsdienst == De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin. == Cultuur == Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit. [[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]] == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.] * [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie] * [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek] {{Europa}} [[Categorie:Denemarken| ]] [[Categorie:Land]] [[da:Danmark]] juozdwlikmjy4jxhioequtu9unqaslx 180825 180823 2026-06-14T17:46:42Z Dekaden 16019 /* Parlement */ 180825 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark |vlagge=Flag of Denmark.svg |waepen=National coat of arms of Denmark.svg |locaotie=LocationDenmark.png |taelen=[[Deêns]] |oôdstad=[[Kopenhagen]] |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]] |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]] |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]] |religie=[[Protestants]] |km2= 42.954 |pctwaeter=1,6 |inweuners= 5.993.000 (2025) |dichteid= 140 |volkslied=[[Der er et yndigt land]] |munte=[[Deense kroôn]] |valutacode=DKK |tiedzoône=UTC+1 |j/n=jaet |feêstdag=5 juni |tld=dk |landcode=DK/DNK |tel=45 }} [[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]] '''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege. 't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]]. == Heografie == Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie [[Scandinaovië]] en is helieke ok 't zuudelijkste land van Scandinaovië. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt. Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier. === Steê === Hroôtste steê mie inweuners (2025): {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- ! steê || inweuners || hebied |- | [[København]] <br> (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]] |- | [[Aarhus]] / <br> Århus || 301.000 || [[Jutland]] |- | [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]] |- | [[Aalborg]] / <br> Ålborg || 122.000 || Jutland |- | [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland |- | [[Randers]] || 65.000 || Jutland |- | [[Horsens]] || 64.000 || Jutland |- | [[Kolding]] || 64.000 || Jutland |- | [[Vejle]] || 62.000 || Jutland |- | [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland |- |} | {| class=wikitable |- ! steê || inweuners || hebied |- | [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland |- | [[Herning]] || 52.000 || Jutland |- | [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland |- | [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland |- | [[Næstved]] || 45.000 || Seêland |- | [[Viborg]] || 44.000 || Jutland |- | [[Fredericia]] || 42.000 || Jutland |- | [[Køge]] || 39.000 || Seêland |- | [[Taastrup]] || 38.000 || Seêland |- | [[Holstebro]] || 37.000 || Jutland |- | [[Hillerød]] || 37.000 || Seêland |- | [[Slagelse]] || 36.000 || Seêland |- | [[Holbæk]] || 31.000 || Seêland |- |} |} === Rehio's en eilan'n === Sins 1 jannewari 2027 is Denemarken verdeêld in vier rehio's (van 2007 toet 2027 in vuuf). Deêze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. De huudihe rehio's zien: {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- ! rehio || Zeêuws || inw. 2026 || km² || inw./km² || 'oôdstad |- | [[Region Midtjylland]] || Midd'n-Jutland || 1.383.000 || 13013 || 106 || [[Viborg]] |- | [[Region Nordjylland]] || Noôrd-Jutland || 593.000 || 7884 || 75 || [[Aalborg]] |- | [[Region Østdanmark]] ¹ || Oôst-Denemarken || 2.805.000 || 9791 || 286 || [[Sorø]] |- | [[Region Syddanmark]] || Zuud-Denemarken || 1.244.000 || 12266 || 101 || [[Vejle]] |- |} ¹ toet 2027: * [[Region Hovedstaden]] - 'Oôdstad * [[Region Sjælland]] - Seêland {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- | [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]] |- | [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]] |- |} | {| class="wikitable sortable" |- ! colspan = 5 | hroôtste eilan'n |- ! eiland || km² || inw. <br> 2026|| rehio || voormalihe rehio |- | Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark |- | Als || 311 || 50.000 || Syddanmark |- | Amager || 96 || 228.000 || Østdanmark || Hovedstaden |- | Anholt || 22 || 130 || Midtjylland |- | [[Bornholm]] || 589 || 39.000 || Østdanmark || Hovedstaden |- | Falster || 514 || 41.000 || Østdanmark || Sjælland |- | Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark |- | Fur || 22 || 740 || Midtjylland |- | Fyn ([[Funen]]) || 2985 || 482.000 || Syddanmark |- | Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark |- | Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland |- | [[Lolland]] || 1245 || 56.000 || Østdanmark || Sjælland |- | Møn || 218 || 8.900 || Østdanmark || Sjælland |- | Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland |- | Nørrejyske Ø / <br> Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland |- | Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark |- | Saltholm || 17 || 2 || Østdanmark || Hovedstaden |- | Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland |- | Sjælland ([[Seêland]]) || 7031 || 2.429.000 || Østdanmark || Sjælland + Hovedstaden |- | Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark |- |} ¹ [[Waddeneilan'n]] |- |} == Tael == De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael. == Economie == Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen. De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek. == Politiek en bestier == Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]]. De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers. Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken. === Parlement === Folketinget vanof 1968. {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan=2 | partie ! rowspan=2 | richtieng ! rowspan=2 | richtieng ! colspan=21 | zeêtels ! rowspan=2 | partie |- ! 2026 || 2022 || 2019 ! 2015 || 2011 || 2007 ! 2005 || 2001 || 1998 ! 1994 || 1990 || 1988 ! 1987 || 1984 || 1981 ! 1979 || 1977 || 1975 ! 1973 || 1971 || 1968 |- | Socialdemokratiet | centrum | lienks | bgcolor="#e8e08e"|38 || bgcolor="#e8e08e"|50 || bgcolor="#e8e08e"|48 | 47 || bgcolor="#e8e08e"|44 || 45 | 47 || 52 || bgcolor="#e8e08e"|63 | bgcolor="#e8e08e"|62 || 69 || 55 | 54 || 56 || 59 | bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|65 || bgcolor="#e8e08e"|53 | 46 || bgcolor="#e8e08e"|70 || 62 | Socialdemokratiet |- | Socialistisk Folkeparti | (centrum) | lienks | bgcolor="#e8e08e"|20 || 15 || 14 | 7 || bgcolor="#e8e08e"|16 || 23 | 11 || 12 || 13 | 13 || 15 || 24 | 27 || 21 || 21 | 11 || 7 || 9 | 11 || 17 || 11 | Socialistisk Folkeparti |- | Venstre | centrum | rechts | 18 || bgcolor="#e8e08e"|23 || 43 | bgcolor="#e8e08e"|34 || bgcolor="#e8e08e"|47 || bgcolor="#e8e08e"|46 | bgcolor="#e8e08e"|52 || bgcolor="#e8e08e"|56 || 42 | 42 || bgcolor="#e8e08e"|29 || bgcolor="#e8e08e"|22 | bgcolor="#e8e08e"|19 || bgcolor="#e8e08e"|22 || bgcolor="#e8e08e"|20 | 22 || bgcolor="#e8e08e"|21 ! || 42 | bgcolor="#e8e08e"|22 || 30 || 34 | Venstre |- | Liberal Alliance | (centrum) | rechts | 16 || 14 || 4 | bgcolor="#e8e08e"|13 || 9 || 5 | || || | || || | || || | || || | || || | Liberal Alliance |- | Dansk Folkeparti | (extreêm) | rechts | 16 || 5 || 16 | 37 || 22 || 25 | 24 || 22 || 13 | || || | || || | || || | || || | Dansk Folkeparti |- | Moderaterne | centrum | (rechts) | bgcolor="#e8e08e"|14 || bgcolor="#e8e08e"|16 || | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Moderaterne |- | Konservative | centrum | rechts | 13 || 10 || 12 | bgcolor="#e8e08e"|6 || 8 || bgcolor="#e8e08e"|18 | bgcolor="#e8e08e"|18 || bgcolor="#e8e08e"|16 || 16 | 27 || bgcolor="#e8e08e"|30 || bgcolor="#e8e08e"|35 | bgcolor="#e8e08e"|38 || bgcolor="#e8e08e"|42 || bgcolor="#e8e08e"|26 | 22 || 15 || 10 | 16 || 31 || 37 | Konservative |- | Enhedslisten | (extreêm) | lienks | 11 || 9 || 13 | 14 || 12 || 4 | 6 || 4 || 5 | 6 || || | || 5 || 5 | 6 || 12 || 11 | 6 || || 4 | Enhedslisten |- | Radikale Venstre | centrum | (lienks) | bgcolor="#e8e08e"|10 || 7 || 16 | 8 || 17 || 9 | 17 || 9 || bgcolor="#e8e08e"|7 | bgcolor="#e8e08e"|8 || 7 || bgcolor="#e8e08e"|10 | 11 || 10 || 9 | 10 || 6 || 13 | 20 || 27 || 27 | Radikale Venstre |- | Danmarksdemokraterne | (extreêm) | rechts | 10 || 14 || | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Danmarksdemokraterne |- | Alternativet | (centrum) | lienks | 5 || 6 || 5 | 9 || || | || || | || || | || || | || || | || || | Alternativet |- | Borgernes Parti | extreêm | rechts | 4 || || | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Borgernes Parti |- | Nye Borgerlige | extreêm | rechts | || 6 || 4 | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Nye Borgerlige |- | Kristeligt Folkeparti | centrum | (rechts) | || || | || || | || 4 || 4 | || 4 || 4 | bgcolor="#e8e08e"|4 || bgcolor="#e8e08e"|5 || bgcolor="#e8e08e"|4 | 5 || 6 || 9 | 7 || || | Kristeligt Folkeparti |- | Centrum-Demokraterne | centrum | | || || | || || | || || 8 | bgcolor="#e8e08e"|5 ! || 9 || 9 | bgcolor="#e8e08e"|9 || bgcolor="#e8e08e"|8 || bgcolor="#e8e08e"|15 | 6 || 11 || 4 | 14 || || | Centrum-Demokraterne |- | Fremskridtspartiet | extreêm | rechts | || || | || || | || || 4 | 11 || 12 || 16 | 9 || 6 || 16 | 20 || 26 || 24 | 28 || || | Fremskridtspartiet |- | Fælles Kurs | (extreêm) | lienks | || || | || || | || || | || || | 4 || || | || || | || || | Fælles Kurs |- | Danmarks Retsforbund | centrum | | || || | || || | || || | || || | || || | 5 || 6 || | 5 || || | Danmarks Retsforbund |- | onafankelijk | | | || || | || || | || || | 1 || || | || || | || || | || || | onafankelijk |- ! colspan=3 | totael ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! totael |- ! colspan=3 | coalitie ! 82 || 89 || 48 ! 53 || 107 || 64 ! 70 || 72 || 70 ! 75/70 || 59 || 67 ! 70 || 77 || 65 ! 68 || 65/86 || 53 ! 22 || 70 || ! coalitie |- |} [[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]] === Premiers === Statsministre vanof 1945. {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- ! statsminister || tied || jaer || partie |- | Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet |- | Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre |- | Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet |- | Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre |- | Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet |- | Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet |- | Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet |- | Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet |- | Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre |- | Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet |- | Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet |- | Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre |- | Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet |- | Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative |- | Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet |- | Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre |- | Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre |- | Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet |- | Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre |- | [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet |- |} == Godsdienst == De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin. == Cultuur == Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit. [[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]] == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.] * [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie] * [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek] {{Europa}} [[Categorie:Denemarken| ]] [[Categorie:Land]] [[da:Danmark]] r3rg4o2h73ttzejpgnvzhkbqq6hlmcb 180826 180825 2026-06-14T17:48:59Z Dekaden 16019 /* Parlement */ 180826 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark |vlagge=Flag of Denmark.svg |waepen=National coat of arms of Denmark.svg |locaotie=LocationDenmark.png |taelen=[[Deêns]] |oôdstad=[[Kopenhagen]] |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]] |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]] |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]] |religie=[[Protestants]] |km2= 42.954 |pctwaeter=1,6 |inweuners= 5.993.000 (2025) |dichteid= 140 |volkslied=[[Der er et yndigt land]] |munte=[[Deense kroôn]] |valutacode=DKK |tiedzoône=UTC+1 |j/n=jaet |feêstdag=5 juni |tld=dk |landcode=DK/DNK |tel=45 }} [[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]] '''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege. 't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]]. == Heografie == Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie [[Scandinaovië]] en is helieke ok 't zuudelijkste land van Scandinaovië. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt. Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier. === Steê === Hroôtste steê mie inweuners (2025): {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- ! steê || inweuners || hebied |- | [[København]] <br> (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]] |- | [[Aarhus]] / <br> Århus || 301.000 || [[Jutland]] |- | [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]] |- | [[Aalborg]] / <br> Ålborg || 122.000 || Jutland |- | [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland |- | [[Randers]] || 65.000 || Jutland |- | [[Horsens]] || 64.000 || Jutland |- | [[Kolding]] || 64.000 || Jutland |- | [[Vejle]] || 62.000 || Jutland |- | [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland |- |} | {| class=wikitable |- ! steê || inweuners || hebied |- | [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland |- | [[Herning]] || 52.000 || Jutland |- | [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland |- | [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland |- | [[Næstved]] || 45.000 || Seêland |- | [[Viborg]] || 44.000 || Jutland |- | [[Fredericia]] || 42.000 || Jutland |- | [[Køge]] || 39.000 || Seêland |- | [[Taastrup]] || 38.000 || Seêland |- | [[Holstebro]] || 37.000 || Jutland |- | [[Hillerød]] || 37.000 || Seêland |- | [[Slagelse]] || 36.000 || Seêland |- | [[Holbæk]] || 31.000 || Seêland |- |} |} === Rehio's en eilan'n === Sins 1 jannewari 2027 is Denemarken verdeêld in vier rehio's (van 2007 toet 2027 in vuuf). Deêze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. De huudihe rehio's zien: {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- ! rehio || Zeêuws || inw. 2026 || km² || inw./km² || 'oôdstad |- | [[Region Midtjylland]] || Midd'n-Jutland || 1.383.000 || 13013 || 106 || [[Viborg]] |- | [[Region Nordjylland]] || Noôrd-Jutland || 593.000 || 7884 || 75 || [[Aalborg]] |- | [[Region Østdanmark]] ¹ || Oôst-Denemarken || 2.805.000 || 9791 || 286 || [[Sorø]] |- | [[Region Syddanmark]] || Zuud-Denemarken || 1.244.000 || 12266 || 101 || [[Vejle]] |- |} ¹ toet 2027: * [[Region Hovedstaden]] - 'Oôdstad * [[Region Sjælland]] - Seêland {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- | [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]] |- | [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]] |- |} | {| class="wikitable sortable" |- ! colspan = 5 | hroôtste eilan'n |- ! eiland || km² || inw. <br> 2026|| rehio || voormalihe rehio |- | Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark |- | Als || 311 || 50.000 || Syddanmark |- | Amager || 96 || 228.000 || Østdanmark || Hovedstaden |- | Anholt || 22 || 130 || Midtjylland |- | [[Bornholm]] || 589 || 39.000 || Østdanmark || Hovedstaden |- | Falster || 514 || 41.000 || Østdanmark || Sjælland |- | Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark |- | Fur || 22 || 740 || Midtjylland |- | Fyn ([[Funen]]) || 2985 || 482.000 || Syddanmark |- | Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark |- | Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland |- | [[Lolland]] || 1245 || 56.000 || Østdanmark || Sjælland |- | Møn || 218 || 8.900 || Østdanmark || Sjælland |- | Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland |- | Nørrejyske Ø / <br> Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland |- | Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark |- | Saltholm || 17 || 2 || Østdanmark || Hovedstaden |- | Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland |- | Sjælland ([[Seêland]]) || 7031 || 2.429.000 || Østdanmark || Sjælland + Hovedstaden |- | Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark |- |} ¹ [[Waddeneilan'n]] |- |} == Tael == De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael. == Economie == Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen. De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek. == Politiek en bestier == Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]]. De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers. Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken. === Parlement === Folketinget vanof 1968. {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan=2 | partie ! rowspan=2 | richtieng ! rowspan=2 | richtieng ! colspan=21 | zeêtels ! rowspan=2 | partie |- ! 2026 || 2022 || 2019 ! 2015 || 2011 || 2007 ! 2005 || 2001 || 1998 ! 1994 || 1990 || 1988 ! 1987 || 1984 || 1981 ! 1979 || 1977 || 1975 ! 1973 || 1971 || 1968 |- | Socialdemokratiet | centrum | lienks | bgcolor="#e8e08e"|38 || bgcolor="#e8e08e"|50 || bgcolor="#e8e08e"|48 | 47 || bgcolor="#e8e08e"|44 || 45 | 47 || 52 || bgcolor="#e8e08e"|63 | bgcolor="#e8e08e"|62 || 69 || 55 | 54 || 56 || 59 | bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|65 || bgcolor="#e8e08e"|53 | 46 || bgcolor="#e8e08e"|70 || 62 | Socialdemokratiet |- | Socialistisk Folkeparti | (centrum) | lienks | bgcolor="#e8e08e"|20 || 15 || 14 | 7 || bgcolor="#e8e08e"|16 || 23 | 11 || 12 || 13 | 13 || 15 || 24 | 27 || 21 || 21 | 11 || 7 || 9 | 11 || 17 || 11 | Socialistisk Folkeparti |- | Venstre | centrum | rechts | 18 || bgcolor="#e8e08e"|23 || 43 | bgcolor="#e8e08e"|34 || bgcolor="#e8e08e"|47 || bgcolor="#e8e08e"|46 | bgcolor="#e8e08e"|52 || bgcolor="#e8e08e"|56 || 42 | 42 || bgcolor="#e8e08e"|29 || bgcolor="#e8e08e"|22 | bgcolor="#e8e08e"|19 || bgcolor="#e8e08e"|22 || bgcolor="#e8e08e"|20 | 22 || bgcolor="#e8e08e"|21 ! || 42 | bgcolor="#e8e08e"|22 || 30 || bgcolor="#e8e08e"|34 | Venstre |- | Liberal Alliance | (centrum) | rechts | 16 || 14 || 4 | bgcolor="#e8e08e"|13 || 9 || 5 | || || | || || | || || | || || | || || | Liberal Alliance |- | Dansk Folkeparti | (extreêm) | rechts | 16 || 5 || 16 | 37 || 22 || 25 | 24 || 22 || 13 | || || | || || | || || | || || | Dansk Folkeparti |- | Moderaterne | centrum | (rechts) | bgcolor="#e8e08e"|14 || bgcolor="#e8e08e"|16 || | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Moderaterne |- | Konservative | centrum | rechts | 13 || 10 || 12 | bgcolor="#e8e08e"|6 || 8 || bgcolor="#e8e08e"|18 | bgcolor="#e8e08e"|18 || bgcolor="#e8e08e"|16 || 16 | 27 || bgcolor="#e8e08e"|30 || bgcolor="#e8e08e"|35 | bgcolor="#e8e08e"|38 || bgcolor="#e8e08e"|42 || bgcolor="#e8e08e"|26 | 22 || 15 || 10 | 16 || 31 || bgcolor="#e8e08e"|37 | Konservative |- | Enhedslisten | (extreêm) | lienks | 11 || 9 || 13 | 14 || 12 || 4 | 6 || 4 || 5 | 6 || || | || 5 || 5 | 6 || 12 || 11 | 6 || || 4 | Enhedslisten |- | Radikale Venstre | centrum | (lienks) | bgcolor="#e8e08e"|10 || 7 || 16 | 8 || 17 || 9 | 17 || 9 || bgcolor="#e8e08e"|7 | bgcolor="#e8e08e"|8 || 7 || bgcolor="#e8e08e"|10 | 11 || 10 || 9 | 10 || 6 || 13 | 20 || 27 || bgcolor="#e8e08e"|27 | Radikale Venstre |- | Danmarksdemokraterne | (extreêm) | rechts | 10 || 14 || | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Danmarksdemokraterne |- | Alternativet | (centrum) | lienks | 5 || 6 || 5 | 9 || || | || || | || || | || || | || || | || || | Alternativet |- | Borgernes Parti | extreêm | rechts | 4 || || | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Borgernes Parti |- | Nye Borgerlige | extreêm | rechts | || 6 || 4 | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Nye Borgerlige |- | Kristeligt Folkeparti | centrum | (rechts) | || || | || || | || 4 || 4 | || 4 || 4 | bgcolor="#e8e08e"|4 || bgcolor="#e8e08e"|5 || bgcolor="#e8e08e"|4 | 5 || 6 || 9 | 7 || || | Kristeligt Folkeparti |- | Centrum-Demokraterne | centrum | | || || | || || | || || 8 | bgcolor="#e8e08e"|5 ! || 9 || 9 | bgcolor="#e8e08e"|9 || bgcolor="#e8e08e"|8 || bgcolor="#e8e08e"|15 | 6 || 11 || 4 | 14 || || | Centrum-Demokraterne |- | Fremskridtspartiet | extreêm | rechts | || || | || || | || || 4 | 11 || 12 || 16 | 9 || 6 || 16 | 20 || 26 || 24 | 28 || || | Fremskridtspartiet |- | Fælles Kurs | (extreêm) | lienks | || || | || || | || || | || || | 4 || || | || || | || || | Fælles Kurs |- | Danmarks Retsforbund | centrum | | || || | || || | || || | || || | || || | 5 || 6 || | 5 || || | Danmarks Retsforbund |- | onafankelijk | | | || || | || || | || || | 1 || || | || || | || || | || || | onafankelijk |- ! colspan=3 | totael ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! totael |- ! colspan=3 | coalitie ! 82 || 89 || 48 ! 53 || 107 || 64 ! 70 || 72 || 70 ! 75/70 || 59 || 67 ! 70 || 77 || 65 ! 68 || 65/86 || 53 ! 22 || 70 || 98 ! coalitie |- |} [[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]] === Premiers === Statsministre vanof 1945. {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- ! statsminister || tied || jaer || partie |- | Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet |- | Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre |- | Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet |- | Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre |- | Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet |- | Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet |- | Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet |- | Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet |- | Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre |- | Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet |- | Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet |- | Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre |- | Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet |- | Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative |- | Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet |- | Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre |- | Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre |- | Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet |- | Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre |- | [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet |- |} == Godsdienst == De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin. == Cultuur == Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit. [[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]] == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.] * [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie] * [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek] {{Europa}} [[Categorie:Denemarken| ]] [[Categorie:Land]] [[da:Danmark]] cfu2swhduasjgq23e93o4pkanftxnlo 180829 180826 2026-06-14T18:26:38Z Dekaden 16019 /* Rehio's en eilan'n */ 180829 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark |vlagge=Flag of Denmark.svg |waepen=National coat of arms of Denmark.svg |locaotie=LocationDenmark.png |taelen=[[Deêns]] |oôdstad=[[Kopenhagen]] |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]] |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]] |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]] |religie=[[Protestants]] |km2= 42.954 |pctwaeter=1,6 |inweuners= 5.993.000 (2025) |dichteid= 140 |volkslied=[[Der er et yndigt land]] |munte=[[Deense kroôn]] |valutacode=DKK |tiedzoône=UTC+1 |j/n=jaet |feêstdag=5 juni |tld=dk |landcode=DK/DNK |tel=45 }} [[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]] '''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege. 't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]]. == Heografie == Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie [[Scandinaovië]] en is helieke ok 't zuudelijkste land van Scandinaovië. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt. Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier. === Steê === Hroôtste steê mie inweuners (2025): {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- ! steê || inweuners || hebied |- | [[København]] <br> (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]] |- | [[Aarhus]] / <br> Århus || 301.000 || [[Jutland]] |- | [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]] |- | [[Aalborg]] / <br> Ålborg || 122.000 || Jutland |- | [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland |- | [[Randers]] || 65.000 || Jutland |- | [[Horsens]] || 64.000 || Jutland |- | [[Kolding]] || 64.000 || Jutland |- | [[Vejle]] || 62.000 || Jutland |- | [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland |- |} | {| class=wikitable |- ! steê || inweuners || hebied |- | [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland |- | [[Herning]] || 52.000 || Jutland |- | [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland |- | [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland |- | [[Næstved]] || 45.000 || Seêland |- | [[Viborg]] || 44.000 || Jutland |- | [[Fredericia]] || 42.000 || Jutland |- | [[Køge]] || 39.000 || Seêland |- | [[Taastrup]] || 38.000 || Seêland |- | [[Holstebro]] || 37.000 || Jutland |- | [[Hillerød]] || 37.000 || Seêland |- | [[Slagelse]] || 36.000 || Seêland |- | [[Holbæk]] || 31.000 || Seêland |- |} |} === Rehio's en eilan'n === Sins 1 jannewari 2027 is Denemarken verdeêld in vier rehio's (van 2007 toet 2027 in vuuf). Deêze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. De huudihe rehio's zien: {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- ! rehio || Zeêuws || inw. 2026 || km² || inw./km² || 'oôdstad |- | [[Region Midtjylland]] || Midd'n-Jutland || 1.383.000 || 13013 || 106 || [[Viborg]] |- | [[Region Nordjylland]] || Noôrd-Jutland || 593.000 || 7884 || 75 || [[Aalborg]] |- | [[Region Østdanmark]] ¹ || Oôst-Denemarken || 2.805.000 || 9791 || 286 || [[Sorø]] |- | [[Region Syddanmark]] || Zuud-Denemarken || 1.244.000 || 12266 || 101 || [[Vejle]] |- |} ¹ toet 2027: * [[Region Hovedstaden]] - 'Oôdstad * [[Region Sjælland]] - Seêland {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- | [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]] |- | [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]] |- |} | {| class="wikitable sortable" |- ! colspan = 5 | hroôtste eilan'n |- ! eiland || km² || inw. <br> 2026|| rehio || voormalihe rehio |- | Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark |- | Als || 311 || 50.000 || Syddanmark |- | Amager || 96 || 228.000 || Østdanmark || Hovedstaden |- | Anholt || 22 || 130 || Midtjylland |- | [[Bornholm]] || 589 || 39.000 || Østdanmark || Hovedstaden |- | Falster || 514 || 41.000 || Østdanmark || Sjælland |- | Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark |- | Fur || 22 || 740 || Midtjylland |- | Fyn ([[Funen]]) || 2985 || 482.000 || Syddanmark |- | Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark |- | Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland |- | [[Lolland]] || 1243 || 56.000 || Østdanmark || Sjælland |- | Møn || 218 || 8.900 || Østdanmark || Sjælland |- | Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland |- | Nørrejyske Ø / <br> Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland |- | Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark |- | Saltholm || 17 || 2 || Østdanmark || Hovedstaden |- | Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland |- | Sjælland ([[Seêland]]) || 7031 || 2.429.000 || Østdanmark || Sjælland + Hovedstaden |- | Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark |- |} ¹ [[Waddeneilan'n]] |- |} == Tael == De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael. == Economie == Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen. De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek. == Politiek en bestier == Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]]. De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers. Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken. === Parlement === Folketinget vanof 1968. {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan=2 | partie ! rowspan=2 | richtieng ! rowspan=2 | richtieng ! colspan=21 | zeêtels ! rowspan=2 | partie |- ! 2026 || 2022 || 2019 ! 2015 || 2011 || 2007 ! 2005 || 2001 || 1998 ! 1994 || 1990 || 1988 ! 1987 || 1984 || 1981 ! 1979 || 1977 || 1975 ! 1973 || 1971 || 1968 |- | Socialdemokratiet | centrum | lienks | bgcolor="#e8e08e"|38 || bgcolor="#e8e08e"|50 || bgcolor="#e8e08e"|48 | 47 || bgcolor="#e8e08e"|44 || 45 | 47 || 52 || bgcolor="#e8e08e"|63 | bgcolor="#e8e08e"|62 || 69 || 55 | 54 || 56 || 59 | bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|65 || bgcolor="#e8e08e"|53 | 46 || bgcolor="#e8e08e"|70 || 62 | Socialdemokratiet |- | Socialistisk Folkeparti | (centrum) | lienks | bgcolor="#e8e08e"|20 || 15 || 14 | 7 || bgcolor="#e8e08e"|16 || 23 | 11 || 12 || 13 | 13 || 15 || 24 | 27 || 21 || 21 | 11 || 7 || 9 | 11 || 17 || 11 | Socialistisk Folkeparti |- | Venstre | centrum | rechts | 18 || bgcolor="#e8e08e"|23 || 43 | bgcolor="#e8e08e"|34 || bgcolor="#e8e08e"|47 || bgcolor="#e8e08e"|46 | bgcolor="#e8e08e"|52 || bgcolor="#e8e08e"|56 || 42 | 42 || bgcolor="#e8e08e"|29 || bgcolor="#e8e08e"|22 | bgcolor="#e8e08e"|19 || bgcolor="#e8e08e"|22 || bgcolor="#e8e08e"|20 | 22 || bgcolor="#e8e08e"|21 ! || 42 | bgcolor="#e8e08e"|22 || 30 || bgcolor="#e8e08e"|34 | Venstre |- | Liberal Alliance | (centrum) | rechts | 16 || 14 || 4 | bgcolor="#e8e08e"|13 || 9 || 5 | || || | || || | || || | || || | || || | Liberal Alliance |- | Dansk Folkeparti | (extreêm) | rechts | 16 || 5 || 16 | 37 || 22 || 25 | 24 || 22 || 13 | || || | || || | || || | || || | Dansk Folkeparti |- | Moderaterne | centrum | (rechts) | bgcolor="#e8e08e"|14 || bgcolor="#e8e08e"|16 || | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Moderaterne |- | Konservative | centrum | rechts | 13 || 10 || 12 | bgcolor="#e8e08e"|6 || 8 || bgcolor="#e8e08e"|18 | bgcolor="#e8e08e"|18 || bgcolor="#e8e08e"|16 || 16 | 27 || bgcolor="#e8e08e"|30 || bgcolor="#e8e08e"|35 | bgcolor="#e8e08e"|38 || bgcolor="#e8e08e"|42 || bgcolor="#e8e08e"|26 | 22 || 15 || 10 | 16 || 31 || bgcolor="#e8e08e"|37 | Konservative |- | Enhedslisten | (extreêm) | lienks | 11 || 9 || 13 | 14 || 12 || 4 | 6 || 4 || 5 | 6 || || | || 5 || 5 | 6 || 12 || 11 | 6 || || 4 | Enhedslisten |- | Radikale Venstre | centrum | (lienks) | bgcolor="#e8e08e"|10 || 7 || 16 | 8 || 17 || 9 | 17 || 9 || bgcolor="#e8e08e"|7 | bgcolor="#e8e08e"|8 || 7 || bgcolor="#e8e08e"|10 | 11 || 10 || 9 | 10 || 6 || 13 | 20 || 27 || bgcolor="#e8e08e"|27 | Radikale Venstre |- | Danmarksdemokraterne | (extreêm) | rechts | 10 || 14 || | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Danmarksdemokraterne |- | Alternativet | (centrum) | lienks | 5 || 6 || 5 | 9 || || | || || | || || | || || | || || | || || | Alternativet |- | Borgernes Parti | extreêm | rechts | 4 || || | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Borgernes Parti |- | Nye Borgerlige | extreêm | rechts | || 6 || 4 | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Nye Borgerlige |- | Kristeligt Folkeparti | centrum | (rechts) | || || | || || | || 4 || 4 | || 4 || 4 | bgcolor="#e8e08e"|4 || bgcolor="#e8e08e"|5 || bgcolor="#e8e08e"|4 | 5 || 6 || 9 | 7 || || | Kristeligt Folkeparti |- | Centrum-Demokraterne | centrum | | || || | || || | || || 8 | bgcolor="#e8e08e"|5 ! || 9 || 9 | bgcolor="#e8e08e"|9 || bgcolor="#e8e08e"|8 || bgcolor="#e8e08e"|15 | 6 || 11 || 4 | 14 || || | Centrum-Demokraterne |- | Fremskridtspartiet | extreêm | rechts | || || | || || | || || 4 | 11 || 12 || 16 | 9 || 6 || 16 | 20 || 26 || 24 | 28 || || | Fremskridtspartiet |- | Fælles Kurs | (extreêm) | lienks | || || | || || | || || | || || | 4 || || | || || | || || | Fælles Kurs |- | Danmarks Retsforbund | centrum | | || || | || || | || || | || || | || || | 5 || 6 || | 5 || || | Danmarks Retsforbund |- | onafankelijk | | | || || | || || | || || | 1 || || | || || | || || | || || | onafankelijk |- ! colspan=3 | totael ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! totael |- ! colspan=3 | coalitie ! 82 || 89 || 48 ! 53 || 107 || 64 ! 70 || 72 || 70 ! 75/70 || 59 || 67 ! 70 || 77 || 65 ! 68 || 65/86 || 53 ! 22 || 70 || 98 ! coalitie |- |} [[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]] === Premiers === Statsministre vanof 1945. {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- ! statsminister || tied || jaer || partie |- | Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet |- | Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre |- | Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet |- | Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre |- | Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet |- | Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet |- | Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet |- | Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet |- | Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre |- | Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet |- | Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet |- | Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre |- | Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet |- | Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative |- | Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet |- | Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre |- | Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre |- | Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet |- | Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre |- | [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet |- |} == Godsdienst == De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin. == Cultuur == Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit. [[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]] == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.] * [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie] * [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek] {{Europa}} [[Categorie:Denemarken| ]] [[Categorie:Land]] [[da:Danmark]] jkb0tqufnx266h466vkjssnc77jbgb9 180832 180829 2026-06-14T18:34:40Z Dekaden 16019 /* Rehio's en eilan'n */ 180832 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark |vlagge=Flag of Denmark.svg |waepen=National coat of arms of Denmark.svg |locaotie=LocationDenmark.png |taelen=[[Deêns]] |oôdstad=[[Kopenhagen]] |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]] |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]] |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]] |religie=[[Protestants]] |km2= 42.954 |pctwaeter=1,6 |inweuners= 5.993.000 (2025) |dichteid= 140 |volkslied=[[Der er et yndigt land]] |munte=[[Deense kroôn]] |valutacode=DKK |tiedzoône=UTC+1 |j/n=jaet |feêstdag=5 juni |tld=dk |landcode=DK/DNK |tel=45 }} [[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]] '''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege. 't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]]. == Heografie == Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie [[Scandinaovië]] en is helieke ok 't zuudelijkste land van Scandinaovië. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt. Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier. === Steê === Hroôtste steê mie inweuners (2025): {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- ! steê || inweuners || hebied |- | [[København]] <br> (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]] |- | [[Aarhus]] / <br> Århus || 301.000 || [[Jutland]] |- | [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]] |- | [[Aalborg]] / <br> Ålborg || 122.000 || Jutland |- | [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland |- | [[Randers]] || 65.000 || Jutland |- | [[Horsens]] || 64.000 || Jutland |- | [[Kolding]] || 64.000 || Jutland |- | [[Vejle]] || 62.000 || Jutland |- | [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland |- |} | {| class=wikitable |- ! steê || inweuners || hebied |- | [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland |- | [[Herning]] || 52.000 || Jutland |- | [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland |- | [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland |- | [[Næstved]] || 45.000 || Seêland |- | [[Viborg]] || 44.000 || Jutland |- | [[Fredericia]] || 42.000 || Jutland |- | [[Køge]] || 39.000 || Seêland |- | [[Taastrup]] || 38.000 || Seêland |- | [[Holstebro]] || 37.000 || Jutland |- | [[Hillerød]] || 37.000 || Seêland |- | [[Slagelse]] || 36.000 || Seêland |- | [[Holbæk]] || 31.000 || Seêland |- |} |} === Rehio's en eilan'n === Sins 1 jannewari 2027 is Denemarken verdeêld in vier rehio's (van 2007 toet 2027 in vuuf). Deêze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. De huudihe rehio's zien: {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- ! rehio || Zeêuws || inw. 2026 || km² || inw./km² || 'oôdstad |- | [[Region Midtjylland]] || Midd'n-Jutland || 1.383.000 || 13013 || 106 || [[Viborg]] |- | [[Region Nordjylland]] || Noôrd-Jutland || 593.000 || 7884 || 75 || [[Aalborg]] |- | [[Region Østdanmark]] ¹ || Oôst-Denemarken || 2.805.000 || 9791 || 286 || [[Sorø]] |- | [[Region Syddanmark]] || Zuud-Denemarken || 1.244.000 || 12266 || 101 || [[Vejle]] |- |} ¹ toet 2027: * [[Region Hovedstaden]] - 'Oôdstad * [[Region Sjælland]] - Seêland {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- | [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]] |- | [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]] |- |} | {| class="wikitable sortable" |- ! colspan = 5 | hroôtste eilan'n |- ! eiland || km² || inw. <br> 2026|| rehio || voormalihe rehio |- | Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark |- | Als || 311 || 50.000 || Syddanmark |- | Amager || 96 || 228.000 || Østdanmark || Hovedstaden |- | Anholt || 22 || 130 || Midtjylland |- | [[Bornholm]] || 589 || 39.000 || Østdanmark || Hovedstaden |- | [[Falster]] || 514 || 41.000 || Østdanmark || Sjælland |- | Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark |- | Fur || 22 || 740 || Midtjylland |- | Fyn ([[Funen]]) || 2985 || 482.000 || Syddanmark |- | Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark |- | Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland |- | [[Lolland]] || 1243 || 56.000 || Østdanmark || Sjælland |- | Møn || 218 || 8.900 || Østdanmark || Sjælland |- | Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland |- | Nørrejyske Ø / <br> Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland |- | Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark |- | Saltholm || 17 || 2 || Østdanmark || Hovedstaden |- | Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland |- | Sjælland ([[Seêland]]) || 7031 || 2.429.000 || Østdanmark || Sjælland + Hovedstaden |- | Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark |- |} ¹ [[Waddeneilan'n]] |- |} == Tael == De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael. == Economie == Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen. De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek. == Politiek en bestier == Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]]. De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers. Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken. === Parlement === Folketinget vanof 1968. {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan=2 | partie ! rowspan=2 | richtieng ! rowspan=2 | richtieng ! colspan=21 | zeêtels ! rowspan=2 | partie |- ! 2026 || 2022 || 2019 ! 2015 || 2011 || 2007 ! 2005 || 2001 || 1998 ! 1994 || 1990 || 1988 ! 1987 || 1984 || 1981 ! 1979 || 1977 || 1975 ! 1973 || 1971 || 1968 |- | Socialdemokratiet | centrum | lienks | bgcolor="#e8e08e"|38 || bgcolor="#e8e08e"|50 || bgcolor="#e8e08e"|48 | 47 || bgcolor="#e8e08e"|44 || 45 | 47 || 52 || bgcolor="#e8e08e"|63 | bgcolor="#e8e08e"|62 || 69 || 55 | 54 || 56 || 59 | bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|65 || bgcolor="#e8e08e"|53 | 46 || bgcolor="#e8e08e"|70 || 62 | Socialdemokratiet |- | Socialistisk Folkeparti | (centrum) | lienks | bgcolor="#e8e08e"|20 || 15 || 14 | 7 || bgcolor="#e8e08e"|16 || 23 | 11 || 12 || 13 | 13 || 15 || 24 | 27 || 21 || 21 | 11 || 7 || 9 | 11 || 17 || 11 | Socialistisk Folkeparti |- | Venstre | centrum | rechts | 18 || bgcolor="#e8e08e"|23 || 43 | bgcolor="#e8e08e"|34 || bgcolor="#e8e08e"|47 || bgcolor="#e8e08e"|46 | bgcolor="#e8e08e"|52 || bgcolor="#e8e08e"|56 || 42 | 42 || bgcolor="#e8e08e"|29 || bgcolor="#e8e08e"|22 | bgcolor="#e8e08e"|19 || bgcolor="#e8e08e"|22 || bgcolor="#e8e08e"|20 | 22 || bgcolor="#e8e08e"|21 ! || 42 | bgcolor="#e8e08e"|22 || 30 || bgcolor="#e8e08e"|34 | Venstre |- | Liberal Alliance | (centrum) | rechts | 16 || 14 || 4 | bgcolor="#e8e08e"|13 || 9 || 5 | || || | || || | || || | || || | || || | Liberal Alliance |- | Dansk Folkeparti | (extreêm) | rechts | 16 || 5 || 16 | 37 || 22 || 25 | 24 || 22 || 13 | || || | || || | || || | || || | Dansk Folkeparti |- | Moderaterne | centrum | (rechts) | bgcolor="#e8e08e"|14 || bgcolor="#e8e08e"|16 || | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Moderaterne |- | Konservative | centrum | rechts | 13 || 10 || 12 | bgcolor="#e8e08e"|6 || 8 || bgcolor="#e8e08e"|18 | bgcolor="#e8e08e"|18 || bgcolor="#e8e08e"|16 || 16 | 27 || bgcolor="#e8e08e"|30 || bgcolor="#e8e08e"|35 | bgcolor="#e8e08e"|38 || bgcolor="#e8e08e"|42 || bgcolor="#e8e08e"|26 | 22 || 15 || 10 | 16 || 31 || bgcolor="#e8e08e"|37 | Konservative |- | Enhedslisten | (extreêm) | lienks | 11 || 9 || 13 | 14 || 12 || 4 | 6 || 4 || 5 | 6 || || | || 5 || 5 | 6 || 12 || 11 | 6 || || 4 | Enhedslisten |- | Radikale Venstre | centrum | (lienks) | bgcolor="#e8e08e"|10 || 7 || 16 | 8 || 17 || 9 | 17 || 9 || bgcolor="#e8e08e"|7 | bgcolor="#e8e08e"|8 || 7 || bgcolor="#e8e08e"|10 | 11 || 10 || 9 | 10 || 6 || 13 | 20 || 27 || bgcolor="#e8e08e"|27 | Radikale Venstre |- | Danmarksdemokraterne | (extreêm) | rechts | 10 || 14 || | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Danmarksdemokraterne |- | Alternativet | (centrum) | lienks | 5 || 6 || 5 | 9 || || | || || | || || | || || | || || | || || | Alternativet |- | Borgernes Parti | extreêm | rechts | 4 || || | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Borgernes Parti |- | Nye Borgerlige | extreêm | rechts | || 6 || 4 | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Nye Borgerlige |- | Kristeligt Folkeparti | centrum | (rechts) | || || | || || | || 4 || 4 | || 4 || 4 | bgcolor="#e8e08e"|4 || bgcolor="#e8e08e"|5 || bgcolor="#e8e08e"|4 | 5 || 6 || 9 | 7 || || | Kristeligt Folkeparti |- | Centrum-Demokraterne | centrum | | || || | || || | || || 8 | bgcolor="#e8e08e"|5 ! || 9 || 9 | bgcolor="#e8e08e"|9 || bgcolor="#e8e08e"|8 || bgcolor="#e8e08e"|15 | 6 || 11 || 4 | 14 || || | Centrum-Demokraterne |- | Fremskridtspartiet | extreêm | rechts | || || | || || | || || 4 | 11 || 12 || 16 | 9 || 6 || 16 | 20 || 26 || 24 | 28 || || | Fremskridtspartiet |- | Fælles Kurs | (extreêm) | lienks | || || | || || | || || | || || | 4 || || | || || | || || | Fælles Kurs |- | Danmarks Retsforbund | centrum | | || || | || || | || || | || || | || || | 5 || 6 || | 5 || || | Danmarks Retsforbund |- | onafankelijk | | | || || | || || | || || | 1 || || | || || | || || | || || | onafankelijk |- ! colspan=3 | totael ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! totael |- ! colspan=3 | coalitie ! 82 || 89 || 48 ! 53 || 107 || 64 ! 70 || 72 || 70 ! 75/70 || 59 || 67 ! 70 || 77 || 65 ! 68 || 65/86 || 53 ! 22 || 70 || 98 ! coalitie |- |} [[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]] === Premiers === Statsministre vanof 1945. {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- ! statsminister || tied || jaer || partie |- | Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet |- | Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre |- | Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet |- | Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre |- | Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet |- | Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet |- | Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet |- | Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet |- | Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre |- | Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet |- | Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet |- | Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre |- | Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet |- | Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative |- | Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet |- | Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre |- | Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre |- | Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet |- | Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre |- | [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet |- |} == Godsdienst == De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin. == Cultuur == Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit. [[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]] == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.] * [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie] * [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek] {{Europa}} [[Categorie:Denemarken| ]] [[Categorie:Land]] [[da:Danmark]] 8ygtq8yz25pq15kn7f0oqc5s9v6lnu4 180834 180832 2026-06-14T18:52:30Z Dekaden 16019 /* Rehio's en eilan'n */ 180834 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark |vlagge=Flag of Denmark.svg |waepen=National coat of arms of Denmark.svg |locaotie=LocationDenmark.png |taelen=[[Deêns]] |oôdstad=[[Kopenhagen]] |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]] |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]] |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]] |religie=[[Protestants]] |km2= 42.954 |pctwaeter=1,6 |inweuners= 5.993.000 (2025) |dichteid= 140 |volkslied=[[Der er et yndigt land]] |munte=[[Deense kroôn]] |valutacode=DKK |tiedzoône=UTC+1 |j/n=jaet |feêstdag=5 juni |tld=dk |landcode=DK/DNK |tel=45 }} [[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]] '''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege. 't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]]. == Heografie == Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie [[Scandinaovië]] en is helieke ok 't zuudelijkste land van Scandinaovië. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt. Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier. === Steê === Hroôtste steê mie inweuners (2025): {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- ! steê || inweuners || hebied |- | [[København]] <br> (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]] |- | [[Aarhus]] / <br> Århus || 301.000 || [[Jutland]] |- | [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]] |- | [[Aalborg]] / <br> Ålborg || 122.000 || Jutland |- | [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland |- | [[Randers]] || 65.000 || Jutland |- | [[Horsens]] || 64.000 || Jutland |- | [[Kolding]] || 64.000 || Jutland |- | [[Vejle]] || 62.000 || Jutland |- | [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland |- |} | {| class=wikitable |- ! steê || inweuners || hebied |- | [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland |- | [[Herning]] || 52.000 || Jutland |- | [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland |- | [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland |- | [[Næstved]] || 45.000 || Seêland |- | [[Viborg]] || 44.000 || Jutland |- | [[Fredericia]] || 42.000 || Jutland |- | [[Køge]] || 39.000 || Seêland |- | [[Taastrup]] || 38.000 || Seêland |- | [[Holstebro]] || 37.000 || Jutland |- | [[Hillerød]] || 37.000 || Seêland |- | [[Slagelse]] || 36.000 || Seêland |- | [[Holbæk]] || 31.000 || Seêland |- |} |} === Rehio's en eilan'n === Sins 1 jannewari 2027 is Denemarken verdeêld in vier rehio's (van 2007 toet 2027 in vuuf). Deêze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. De huudihe rehio's zien: {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- ! rehio || Zeêuws || inw. 2026 || km² || inw./km² || 'oôdstad |- | [[Region Midtjylland]] || Midd'n-Jutland || 1.383.000 || 13013 || 106 || [[Viborg]] |- | [[Region Nordjylland]] || Noôrd-Jutland || 593.000 || 7884 || 75 || [[Aalborg]] |- | [[Region Østdanmark]] ¹ || Oôst-Denemarken || 2.805.000 || 9791 || 286 || [[Sorø]] |- | [[Region Syddanmark]] || Zuud-Denemarken || 1.244.000 || 12266 || 101 || [[Vejle]] |- |} ¹ toet 2027: * [[Region Hovedstaden]] - 'Oôdstad * [[Region Sjælland]] - Seêland {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- | [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]] |- | [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]] |- |} | {| class="wikitable sortable" |- ! colspan = 5 | hroôtste eilan'n |- ! eiland || km² || inw. <br> 2026|| rehio || voormalihe rehio |- | Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark |- | Als || 311 || 50.000 || Syddanmark |- | Amager || 96 || 228.000 || Østdanmark || Hovedstaden |- | Anholt || 22 || 130 || Midtjylland |- | [[Bornholm]] || 588 || 39.000 || Østdanmark || Hovedstaden |- | [[Falster]] || 514 || 41.000 || Østdanmark || Sjælland |- | Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark |- | Fur || 22 || 740 || Midtjylland |- | Fyn ([[Funen]]) || 2985 || 482.000 || Syddanmark |- | Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark |- | Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland |- | [[Lolland]] || 1243 || 56.000 || Østdanmark || Sjælland |- | Møn || 218 || 8.900 || Østdanmark || Sjælland |- | Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland |- | Nørrejyske Ø / <br> Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland |- | Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark |- | Saltholm || 17 || 2 || Østdanmark || Hovedstaden |- | Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland |- | Sjælland ([[Seêland]]) || 7031 || 2.429.000 || Østdanmark || Sjælland + Hovedstaden |- | Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark |- |} ¹ [[Waddeneilan'n]] |- |} == Tael == De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael. == Economie == Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen. De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek. == Politiek en bestier == Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]]. De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers. Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken. === Parlement === Folketinget vanof 1968. {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan=2 | partie ! rowspan=2 | richtieng ! rowspan=2 | richtieng ! colspan=21 | zeêtels ! rowspan=2 | partie |- ! 2026 || 2022 || 2019 ! 2015 || 2011 || 2007 ! 2005 || 2001 || 1998 ! 1994 || 1990 || 1988 ! 1987 || 1984 || 1981 ! 1979 || 1977 || 1975 ! 1973 || 1971 || 1968 |- | Socialdemokratiet | centrum | lienks | bgcolor="#e8e08e"|38 || bgcolor="#e8e08e"|50 || bgcolor="#e8e08e"|48 | 47 || bgcolor="#e8e08e"|44 || 45 | 47 || 52 || bgcolor="#e8e08e"|63 | bgcolor="#e8e08e"|62 || 69 || 55 | 54 || 56 || 59 | bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|65 || bgcolor="#e8e08e"|53 | 46 || bgcolor="#e8e08e"|70 || 62 | Socialdemokratiet |- | Socialistisk Folkeparti | (centrum) | lienks | bgcolor="#e8e08e"|20 || 15 || 14 | 7 || bgcolor="#e8e08e"|16 || 23 | 11 || 12 || 13 | 13 || 15 || 24 | 27 || 21 || 21 | 11 || 7 || 9 | 11 || 17 || 11 | Socialistisk Folkeparti |- | Venstre | centrum | rechts | 18 || bgcolor="#e8e08e"|23 || 43 | bgcolor="#e8e08e"|34 || bgcolor="#e8e08e"|47 || bgcolor="#e8e08e"|46 | bgcolor="#e8e08e"|52 || bgcolor="#e8e08e"|56 || 42 | 42 || bgcolor="#e8e08e"|29 || bgcolor="#e8e08e"|22 | bgcolor="#e8e08e"|19 || bgcolor="#e8e08e"|22 || bgcolor="#e8e08e"|20 | 22 || bgcolor="#e8e08e"|21 ! || 42 | bgcolor="#e8e08e"|22 || 30 || bgcolor="#e8e08e"|34 | Venstre |- | Liberal Alliance | (centrum) | rechts | 16 || 14 || 4 | bgcolor="#e8e08e"|13 || 9 || 5 | || || | || || | || || | || || | || || | Liberal Alliance |- | Dansk Folkeparti | (extreêm) | rechts | 16 || 5 || 16 | 37 || 22 || 25 | 24 || 22 || 13 | || || | || || | || || | || || | Dansk Folkeparti |- | Moderaterne | centrum | (rechts) | bgcolor="#e8e08e"|14 || bgcolor="#e8e08e"|16 || | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Moderaterne |- | Konservative | centrum | rechts | 13 || 10 || 12 | bgcolor="#e8e08e"|6 || 8 || bgcolor="#e8e08e"|18 | bgcolor="#e8e08e"|18 || bgcolor="#e8e08e"|16 || 16 | 27 || bgcolor="#e8e08e"|30 || bgcolor="#e8e08e"|35 | bgcolor="#e8e08e"|38 || bgcolor="#e8e08e"|42 || bgcolor="#e8e08e"|26 | 22 || 15 || 10 | 16 || 31 || bgcolor="#e8e08e"|37 | Konservative |- | Enhedslisten | (extreêm) | lienks | 11 || 9 || 13 | 14 || 12 || 4 | 6 || 4 || 5 | 6 || || | || 5 || 5 | 6 || 12 || 11 | 6 || || 4 | Enhedslisten |- | Radikale Venstre | centrum | (lienks) | bgcolor="#e8e08e"|10 || 7 || 16 | 8 || 17 || 9 | 17 || 9 || bgcolor="#e8e08e"|7 | bgcolor="#e8e08e"|8 || 7 || bgcolor="#e8e08e"|10 | 11 || 10 || 9 | 10 || 6 || 13 | 20 || 27 || bgcolor="#e8e08e"|27 | Radikale Venstre |- | Danmarksdemokraterne | (extreêm) | rechts | 10 || 14 || | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Danmarksdemokraterne |- | Alternativet | (centrum) | lienks | 5 || 6 || 5 | 9 || || | || || | || || | || || | || || | || || | Alternativet |- | Borgernes Parti | extreêm | rechts | 4 || || | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Borgernes Parti |- | Nye Borgerlige | extreêm | rechts | || 6 || 4 | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Nye Borgerlige |- | Kristeligt Folkeparti | centrum | (rechts) | || || | || || | || 4 || 4 | || 4 || 4 | bgcolor="#e8e08e"|4 || bgcolor="#e8e08e"|5 || bgcolor="#e8e08e"|4 | 5 || 6 || 9 | 7 || || | Kristeligt Folkeparti |- | Centrum-Demokraterne | centrum | | || || | || || | || || 8 | bgcolor="#e8e08e"|5 ! || 9 || 9 | bgcolor="#e8e08e"|9 || bgcolor="#e8e08e"|8 || bgcolor="#e8e08e"|15 | 6 || 11 || 4 | 14 || || | Centrum-Demokraterne |- | Fremskridtspartiet | extreêm | rechts | || || | || || | || || 4 | 11 || 12 || 16 | 9 || 6 || 16 | 20 || 26 || 24 | 28 || || | Fremskridtspartiet |- | Fælles Kurs | (extreêm) | lienks | || || | || || | || || | || || | 4 || || | || || | || || | Fælles Kurs |- | Danmarks Retsforbund | centrum | | || || | || || | || || | || || | || || | 5 || 6 || | 5 || || | Danmarks Retsforbund |- | onafankelijk | | | || || | || || | || || | 1 || || | || || | || || | || || | onafankelijk |- ! colspan=3 | totael ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! totael |- ! colspan=3 | coalitie ! 82 || 89 || 48 ! 53 || 107 || 64 ! 70 || 72 || 70 ! 75/70 || 59 || 67 ! 70 || 77 || 65 ! 68 || 65/86 || 53 ! 22 || 70 || 98 ! coalitie |- |} [[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]] === Premiers === Statsministre vanof 1945. {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- ! statsminister || tied || jaer || partie |- | Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet |- | Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre |- | Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet |- | Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre |- | Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet |- | Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet |- | Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet |- | Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet |- | Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre |- | Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet |- | Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet |- | Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre |- | Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet |- | Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative |- | Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet |- | Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre |- | Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre |- | Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet |- | Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre |- | [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet |- |} == Godsdienst == De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin. == Cultuur == Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit. [[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]] == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.] * [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie] * [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek] {{Europa}} [[Categorie:Denemarken| ]] [[Categorie:Land]] [[da:Danmark]] nfa6pytss0udfpv7e1130ofog5uax99 180855 180834 2026-06-15T10:12:47Z Dekaden 16019 /* Steê */ 180855 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark |vlagge=Flag of Denmark.svg |waepen=National coat of arms of Denmark.svg |locaotie=LocationDenmark.png |taelen=[[Deêns]] |oôdstad=[[Kopenhagen]] |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]] |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]] |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]] |religie=[[Protestants]] |km2= 42.954 |pctwaeter=1,6 |inweuners= 5.993.000 (2025) |dichteid= 140 |volkslied=[[Der er et yndigt land]] |munte=[[Deense kroôn]] |valutacode=DKK |tiedzoône=UTC+1 |j/n=jaet |feêstdag=5 juni |tld=dk |landcode=DK/DNK |tel=45 }} [[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]] '''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege. 't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]]. == Heografie == Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie [[Scandinaovië]] en is helieke ok 't zuudelijkste land van Scandinaovië. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt. Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier. === Steê === Hroôtste steê mie inweuners (2025): {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- ! steê || inweuners || hebied |- | [[København]] <br> (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]] |- | [[Aarhus]] / <br> Århus || 301.000 || [[Jutland]] |- | [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]] |- | [[Aalborg]] / <br> Ålborg || 122.000 || Jutland |- | [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland |- | [[Randers]] || 65.000 || Jutland |- | [[Horsens]] || 64.000 || Jutland |- | [[Kolding]] || 64.000 || Jutland |- | [[Vejle]] || 62.000 || Jutland |- | [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland |- | [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland |- | [[Herning]] || 52.000 || Jutland |- |} | {| class=wikitable |- ! steê || inweuners || hebied |- | [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland |- | [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland |- | [[Næstved]] || 45.000 || Seêland |- | [[Viborg]] || 44.000 || Jutland |- | [[Fredericia]] || 42.000 || Jutland |- | [[Køge]] || 39.000 || Seêland |- | [[Taastrup]] || 38.000 || Seêland |- | [[Holstebro]] || 37.000 || Jutland |- | [[Hillerød]] || 37.000 || Seêland |- | [[Slagelse]] || 36.000 || Seêland |- | [[Holbæk]] || 31.000 || Seêland |- | [[Sønderborg]] || 28.000 || [[Als]] + Jutland |- |} |} === Rehio's en eilan'n === Sins 1 jannewari 2027 is Denemarken verdeêld in vier rehio's (van 2007 toet 2027 in vuuf). Deêze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. De huudihe rehio's zien: {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- ! rehio || Zeêuws || inw. 2026 || km² || inw./km² || 'oôdstad |- | [[Region Midtjylland]] || Midd'n-Jutland || 1.383.000 || 13013 || 106 || [[Viborg]] |- | [[Region Nordjylland]] || Noôrd-Jutland || 593.000 || 7884 || 75 || [[Aalborg]] |- | [[Region Østdanmark]] ¹ || Oôst-Denemarken || 2.805.000 || 9791 || 286 || [[Sorø]] |- | [[Region Syddanmark]] || Zuud-Denemarken || 1.244.000 || 12266 || 101 || [[Vejle]] |- |} ¹ toet 2027: * [[Region Hovedstaden]] - 'Oôdstad * [[Region Sjælland]] - Seêland {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- | [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]] |- | [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]] |- |} | {| class="wikitable sortable" |- ! colspan = 5 | hroôtste eilan'n |- ! eiland || km² || inw. <br> 2026|| rehio || voormalihe rehio |- | Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark |- | Als || 311 || 50.000 || Syddanmark |- | Amager || 96 || 228.000 || Østdanmark || Hovedstaden |- | Anholt || 22 || 130 || Midtjylland |- | [[Bornholm]] || 588 || 39.000 || Østdanmark || Hovedstaden |- | [[Falster]] || 514 || 41.000 || Østdanmark || Sjælland |- | Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark |- | Fur || 22 || 740 || Midtjylland |- | Fyn ([[Funen]]) || 2985 || 482.000 || Syddanmark |- | Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark |- | Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland |- | [[Lolland]] || 1243 || 56.000 || Østdanmark || Sjælland |- | Møn || 218 || 8.900 || Østdanmark || Sjælland |- | Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland |- | Nørrejyske Ø / <br> Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland |- | Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark |- | Saltholm || 17 || 2 || Østdanmark || Hovedstaden |- | Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland |- | Sjælland ([[Seêland]]) || 7031 || 2.429.000 || Østdanmark || Sjælland + Hovedstaden |- | Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark |- |} ¹ [[Waddeneilan'n]] |- |} == Tael == De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael. == Economie == Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen. De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek. == Politiek en bestier == Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]]. De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers. Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken. === Parlement === Folketinget vanof 1968. {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan=2 | partie ! rowspan=2 | richtieng ! rowspan=2 | richtieng ! colspan=21 | zeêtels ! rowspan=2 | partie |- ! 2026 || 2022 || 2019 ! 2015 || 2011 || 2007 ! 2005 || 2001 || 1998 ! 1994 || 1990 || 1988 ! 1987 || 1984 || 1981 ! 1979 || 1977 || 1975 ! 1973 || 1971 || 1968 |- | Socialdemokratiet | centrum | lienks | bgcolor="#e8e08e"|38 || bgcolor="#e8e08e"|50 || bgcolor="#e8e08e"|48 | 47 || bgcolor="#e8e08e"|44 || 45 | 47 || 52 || bgcolor="#e8e08e"|63 | bgcolor="#e8e08e"|62 || 69 || 55 | 54 || 56 || 59 | bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|65 || bgcolor="#e8e08e"|53 | 46 || bgcolor="#e8e08e"|70 || 62 | Socialdemokratiet |- | Socialistisk Folkeparti | (centrum) | lienks | bgcolor="#e8e08e"|20 || 15 || 14 | 7 || bgcolor="#e8e08e"|16 || 23 | 11 || 12 || 13 | 13 || 15 || 24 | 27 || 21 || 21 | 11 || 7 || 9 | 11 || 17 || 11 | Socialistisk Folkeparti |- | Venstre | centrum | rechts | 18 || bgcolor="#e8e08e"|23 || 43 | bgcolor="#e8e08e"|34 || bgcolor="#e8e08e"|47 || bgcolor="#e8e08e"|46 | bgcolor="#e8e08e"|52 || bgcolor="#e8e08e"|56 || 42 | 42 || bgcolor="#e8e08e"|29 || bgcolor="#e8e08e"|22 | bgcolor="#e8e08e"|19 || bgcolor="#e8e08e"|22 || bgcolor="#e8e08e"|20 | 22 || bgcolor="#e8e08e"|21 ! || 42 | bgcolor="#e8e08e"|22 || 30 || bgcolor="#e8e08e"|34 | Venstre |- | Liberal Alliance | (centrum) | rechts | 16 || 14 || 4 | bgcolor="#e8e08e"|13 || 9 || 5 | || || | || || | || || | || || | || || | Liberal Alliance |- | Dansk Folkeparti | (extreêm) | rechts | 16 || 5 || 16 | 37 || 22 || 25 | 24 || 22 || 13 | || || | || || | || || | || || | Dansk Folkeparti |- | Moderaterne | centrum | (rechts) | bgcolor="#e8e08e"|14 || bgcolor="#e8e08e"|16 || | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Moderaterne |- | Konservative | centrum | rechts | 13 || 10 || 12 | bgcolor="#e8e08e"|6 || 8 || bgcolor="#e8e08e"|18 | bgcolor="#e8e08e"|18 || bgcolor="#e8e08e"|16 || 16 | 27 || bgcolor="#e8e08e"|30 || bgcolor="#e8e08e"|35 | bgcolor="#e8e08e"|38 || bgcolor="#e8e08e"|42 || bgcolor="#e8e08e"|26 | 22 || 15 || 10 | 16 || 31 || bgcolor="#e8e08e"|37 | Konservative |- | Enhedslisten | (extreêm) | lienks | 11 || 9 || 13 | 14 || 12 || 4 | 6 || 4 || 5 | 6 || || | || 5 || 5 | 6 || 12 || 11 | 6 || || 4 | Enhedslisten |- | Radikale Venstre | centrum | (lienks) | bgcolor="#e8e08e"|10 || 7 || 16 | 8 || 17 || 9 | 17 || 9 || bgcolor="#e8e08e"|7 | bgcolor="#e8e08e"|8 || 7 || bgcolor="#e8e08e"|10 | 11 || 10 || 9 | 10 || 6 || 13 | 20 || 27 || bgcolor="#e8e08e"|27 | Radikale Venstre |- | Danmarksdemokraterne | (extreêm) | rechts | 10 || 14 || | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Danmarksdemokraterne |- | Alternativet | (centrum) | lienks | 5 || 6 || 5 | 9 || || | || || | || || | || || | || || | || || | Alternativet |- | Borgernes Parti | extreêm | rechts | 4 || || | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Borgernes Parti |- | Nye Borgerlige | extreêm | rechts | || 6 || 4 | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Nye Borgerlige |- | Kristeligt Folkeparti | centrum | (rechts) | || || | || || | || 4 || 4 | || 4 || 4 | bgcolor="#e8e08e"|4 || bgcolor="#e8e08e"|5 || bgcolor="#e8e08e"|4 | 5 || 6 || 9 | 7 || || | Kristeligt Folkeparti |- | Centrum-Demokraterne | centrum | | || || | || || | || || 8 | bgcolor="#e8e08e"|5 ! || 9 || 9 | bgcolor="#e8e08e"|9 || bgcolor="#e8e08e"|8 || bgcolor="#e8e08e"|15 | 6 || 11 || 4 | 14 || || | Centrum-Demokraterne |- | Fremskridtspartiet | extreêm | rechts | || || | || || | || || 4 | 11 || 12 || 16 | 9 || 6 || 16 | 20 || 26 || 24 | 28 || || | Fremskridtspartiet |- | Fælles Kurs | (extreêm) | lienks | || || | || || | || || | || || | 4 || || | || || | || || | Fælles Kurs |- | Danmarks Retsforbund | centrum | | || || | || || | || || | || || | || || | 5 || 6 || | 5 || || | Danmarks Retsforbund |- | onafankelijk | | | || || | || || | || || | 1 || || | || || | || || | || || | onafankelijk |- ! colspan=3 | totael ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! totael |- ! colspan=3 | coalitie ! 82 || 89 || 48 ! 53 || 107 || 64 ! 70 || 72 || 70 ! 75/70 || 59 || 67 ! 70 || 77 || 65 ! 68 || 65/86 || 53 ! 22 || 70 || 98 ! coalitie |- |} [[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]] === Premiers === Statsministre vanof 1945. {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- ! statsminister || tied || jaer || partie |- | Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet |- | Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre |- | Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet |- | Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre |- | Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet |- | Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet |- | Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet |- | Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet |- | Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre |- | Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet |- | Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet |- | Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre |- | Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet |- | Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative |- | Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet |- | Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre |- | Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre |- | Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet |- | Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre |- | [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet |- |} == Godsdienst == De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin. == Cultuur == Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit. [[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]] == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.] * [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie] * [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek] {{Europa}} [[Categorie:Denemarken| ]] [[Categorie:Land]] [[da:Danmark]] o2d7aszil9ht4kkd3e9rpi70u5h5vze 180856 180855 2026-06-15T10:13:20Z Dekaden 16019 /* Steê */ 180856 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark |vlagge=Flag of Denmark.svg |waepen=National coat of arms of Denmark.svg |locaotie=LocationDenmark.png |taelen=[[Deêns]] |oôdstad=[[Kopenhagen]] |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]] |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]] |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]] |religie=[[Protestants]] |km2= 42.954 |pctwaeter=1,6 |inweuners= 5.993.000 (2025) |dichteid= 140 |volkslied=[[Der er et yndigt land]] |munte=[[Deense kroôn]] |valutacode=DKK |tiedzoône=UTC+1 |j/n=jaet |feêstdag=5 juni |tld=dk |landcode=DK/DNK |tel=45 }} [[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]] '''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege. 't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]]. == Heografie == Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie [[Scandinaovië]] en is helieke ok 't zuudelijkste land van Scandinaovië. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt. Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier. === Steê === Hroôtste steê mie inweuners (2025): {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- ! steê || inweuners || hebied |- | [[København]] <br> (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]] |- | [[Aarhus]] / Århus || 301.000 || [[Jutland]] |- | [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]] |- | [[Aalborg]] / Ålborg || 122.000 || Jutland |- | [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland |- | [[Randers]] || 65.000 || Jutland |- | [[Horsens]] || 64.000 || Jutland |- | [[Kolding]] || 64.000 || Jutland |- | [[Vejle]] || 62.000 || Jutland |- | [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland |- | [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland |- | [[Herning]] || 52.000 || Jutland |- |} | {| class=wikitable |- ! steê || inweuners || hebied |- | [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland |- | [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland |- | [[Næstved]] || 45.000 || Seêland |- | [[Viborg]] || 44.000 || Jutland |- | [[Fredericia]] || 42.000 || Jutland |- | [[Køge]] || 39.000 || Seêland |- | [[Taastrup]] || 38.000 || Seêland |- | [[Holstebro]] || 37.000 || Jutland |- | [[Hillerød]] || 37.000 || Seêland |- | [[Slagelse]] || 36.000 || Seêland |- | [[Holbæk]] || 31.000 || Seêland |- | [[Sønderborg]] || 28.000 || [[Als]] + Jutland |- |} |} === Rehio's en eilan'n === Sins 1 jannewari 2027 is Denemarken verdeêld in vier rehio's (van 2007 toet 2027 in vuuf). Deêze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. De huudihe rehio's zien: {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- ! rehio || Zeêuws || inw. 2026 || km² || inw./km² || 'oôdstad |- | [[Region Midtjylland]] || Midd'n-Jutland || 1.383.000 || 13013 || 106 || [[Viborg]] |- | [[Region Nordjylland]] || Noôrd-Jutland || 593.000 || 7884 || 75 || [[Aalborg]] |- | [[Region Østdanmark]] ¹ || Oôst-Denemarken || 2.805.000 || 9791 || 286 || [[Sorø]] |- | [[Region Syddanmark]] || Zuud-Denemarken || 1.244.000 || 12266 || 101 || [[Vejle]] |- |} ¹ toet 2027: * [[Region Hovedstaden]] - 'Oôdstad * [[Region Sjælland]] - Seêland {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- | [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]] |- | [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]] |- |} | {| class="wikitable sortable" |- ! colspan = 5 | hroôtste eilan'n |- ! eiland || km² || inw. <br> 2026|| rehio || voormalihe rehio |- | Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark |- | Als || 311 || 50.000 || Syddanmark |- | Amager || 96 || 228.000 || Østdanmark || Hovedstaden |- | Anholt || 22 || 130 || Midtjylland |- | [[Bornholm]] || 588 || 39.000 || Østdanmark || Hovedstaden |- | [[Falster]] || 514 || 41.000 || Østdanmark || Sjælland |- | Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark |- | Fur || 22 || 740 || Midtjylland |- | Fyn ([[Funen]]) || 2985 || 482.000 || Syddanmark |- | Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark |- | Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland |- | [[Lolland]] || 1243 || 56.000 || Østdanmark || Sjælland |- | Møn || 218 || 8.900 || Østdanmark || Sjælland |- | Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland |- | Nørrejyske Ø / <br> Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland |- | Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark |- | Saltholm || 17 || 2 || Østdanmark || Hovedstaden |- | Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland |- | Sjælland ([[Seêland]]) || 7031 || 2.429.000 || Østdanmark || Sjælland + Hovedstaden |- | Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark |- |} ¹ [[Waddeneilan'n]] |- |} == Tael == De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael. == Economie == Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen. De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek. == Politiek en bestier == Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]]. De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers. Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken. === Parlement === Folketinget vanof 1968. {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan=2 | partie ! rowspan=2 | richtieng ! rowspan=2 | richtieng ! colspan=21 | zeêtels ! rowspan=2 | partie |- ! 2026 || 2022 || 2019 ! 2015 || 2011 || 2007 ! 2005 || 2001 || 1998 ! 1994 || 1990 || 1988 ! 1987 || 1984 || 1981 ! 1979 || 1977 || 1975 ! 1973 || 1971 || 1968 |- | Socialdemokratiet | centrum | lienks | bgcolor="#e8e08e"|38 || bgcolor="#e8e08e"|50 || bgcolor="#e8e08e"|48 | 47 || bgcolor="#e8e08e"|44 || 45 | 47 || 52 || bgcolor="#e8e08e"|63 | bgcolor="#e8e08e"|62 || 69 || 55 | 54 || 56 || 59 | bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|65 || bgcolor="#e8e08e"|53 | 46 || bgcolor="#e8e08e"|70 || 62 | Socialdemokratiet |- | Socialistisk Folkeparti | (centrum) | lienks | bgcolor="#e8e08e"|20 || 15 || 14 | 7 || bgcolor="#e8e08e"|16 || 23 | 11 || 12 || 13 | 13 || 15 || 24 | 27 || 21 || 21 | 11 || 7 || 9 | 11 || 17 || 11 | Socialistisk Folkeparti |- | Venstre | centrum | rechts | 18 || bgcolor="#e8e08e"|23 || 43 | bgcolor="#e8e08e"|34 || bgcolor="#e8e08e"|47 || bgcolor="#e8e08e"|46 | bgcolor="#e8e08e"|52 || bgcolor="#e8e08e"|56 || 42 | 42 || bgcolor="#e8e08e"|29 || bgcolor="#e8e08e"|22 | bgcolor="#e8e08e"|19 || bgcolor="#e8e08e"|22 || bgcolor="#e8e08e"|20 | 22 || bgcolor="#e8e08e"|21 ! || 42 | bgcolor="#e8e08e"|22 || 30 || bgcolor="#e8e08e"|34 | Venstre |- | Liberal Alliance | (centrum) | rechts | 16 || 14 || 4 | bgcolor="#e8e08e"|13 || 9 || 5 | || || | || || | || || | || || | || || | Liberal Alliance |- | Dansk Folkeparti | (extreêm) | rechts | 16 || 5 || 16 | 37 || 22 || 25 | 24 || 22 || 13 | || || | || || | || || | || || | Dansk Folkeparti |- | Moderaterne | centrum | (rechts) | bgcolor="#e8e08e"|14 || bgcolor="#e8e08e"|16 || | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Moderaterne |- | Konservative | centrum | rechts | 13 || 10 || 12 | bgcolor="#e8e08e"|6 || 8 || bgcolor="#e8e08e"|18 | bgcolor="#e8e08e"|18 || bgcolor="#e8e08e"|16 || 16 | 27 || bgcolor="#e8e08e"|30 || bgcolor="#e8e08e"|35 | bgcolor="#e8e08e"|38 || bgcolor="#e8e08e"|42 || bgcolor="#e8e08e"|26 | 22 || 15 || 10 | 16 || 31 || bgcolor="#e8e08e"|37 | Konservative |- | Enhedslisten | (extreêm) | lienks | 11 || 9 || 13 | 14 || 12 || 4 | 6 || 4 || 5 | 6 || || | || 5 || 5 | 6 || 12 || 11 | 6 || || 4 | Enhedslisten |- | Radikale Venstre | centrum | (lienks) | bgcolor="#e8e08e"|10 || 7 || 16 | 8 || 17 || 9 | 17 || 9 || bgcolor="#e8e08e"|7 | bgcolor="#e8e08e"|8 || 7 || bgcolor="#e8e08e"|10 | 11 || 10 || 9 | 10 || 6 || 13 | 20 || 27 || bgcolor="#e8e08e"|27 | Radikale Venstre |- | Danmarksdemokraterne | (extreêm) | rechts | 10 || 14 || | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Danmarksdemokraterne |- | Alternativet | (centrum) | lienks | 5 || 6 || 5 | 9 || || | || || | || || | || || | || || | || || | Alternativet |- | Borgernes Parti | extreêm | rechts | 4 || || | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Borgernes Parti |- | Nye Borgerlige | extreêm | rechts | || 6 || 4 | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Nye Borgerlige |- | Kristeligt Folkeparti | centrum | (rechts) | || || | || || | || 4 || 4 | || 4 || 4 | bgcolor="#e8e08e"|4 || bgcolor="#e8e08e"|5 || bgcolor="#e8e08e"|4 | 5 || 6 || 9 | 7 || || | Kristeligt Folkeparti |- | Centrum-Demokraterne | centrum | | || || | || || | || || 8 | bgcolor="#e8e08e"|5 ! || 9 || 9 | bgcolor="#e8e08e"|9 || bgcolor="#e8e08e"|8 || bgcolor="#e8e08e"|15 | 6 || 11 || 4 | 14 || || | Centrum-Demokraterne |- | Fremskridtspartiet | extreêm | rechts | || || | || || | || || 4 | 11 || 12 || 16 | 9 || 6 || 16 | 20 || 26 || 24 | 28 || || | Fremskridtspartiet |- | Fælles Kurs | (extreêm) | lienks | || || | || || | || || | || || | 4 || || | || || | || || | Fælles Kurs |- | Danmarks Retsforbund | centrum | | || || | || || | || || | || || | || || | 5 || 6 || | 5 || || | Danmarks Retsforbund |- | onafankelijk | | | || || | || || | || || | 1 || || | || || | || || | || || | onafankelijk |- ! colspan=3 | totael ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! totael |- ! colspan=3 | coalitie ! 82 || 89 || 48 ! 53 || 107 || 64 ! 70 || 72 || 70 ! 75/70 || 59 || 67 ! 70 || 77 || 65 ! 68 || 65/86 || 53 ! 22 || 70 || 98 ! coalitie |- |} [[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]] === Premiers === Statsministre vanof 1945. {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- ! statsminister || tied || jaer || partie |- | Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet |- | Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre |- | Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet |- | Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre |- | Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet |- | Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet |- | Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet |- | Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet |- | Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre |- | Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet |- | Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet |- | Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre |- | Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet |- | Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative |- | Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet |- | Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre |- | Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre |- | Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet |- | Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre |- | [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet |- |} == Godsdienst == De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin. == Cultuur == Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit. [[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]] == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.] * [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie] * [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek] {{Europa}} [[Categorie:Denemarken| ]] [[Categorie:Land]] [[da:Danmark]] 2xl6c599xaxf8raha6q3ig2ktody59r 180857 180856 2026-06-15T10:19:43Z Dekaden 16019 /* Rehio's en eilan'n */ 180857 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark |vlagge=Flag of Denmark.svg |waepen=National coat of arms of Denmark.svg |locaotie=LocationDenmark.png |taelen=[[Deêns]] |oôdstad=[[Kopenhagen]] |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]] |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]] |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]] |religie=[[Protestants]] |km2= 42.954 |pctwaeter=1,6 |inweuners= 5.993.000 (2025) |dichteid= 140 |volkslied=[[Der er et yndigt land]] |munte=[[Deense kroôn]] |valutacode=DKK |tiedzoône=UTC+1 |j/n=jaet |feêstdag=5 juni |tld=dk |landcode=DK/DNK |tel=45 }} [[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]] '''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege. 't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]]. == Heografie == Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie [[Scandinaovië]] en is helieke ok 't zuudelijkste land van Scandinaovië. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt. Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier. === Steê === Hroôtste steê mie inweuners (2025): {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- ! steê || inweuners || hebied |- | [[København]] <br> (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]] |- | [[Aarhus]] / Århus || 301.000 || [[Jutland]] |- | [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]] |- | [[Aalborg]] / Ålborg || 122.000 || Jutland |- | [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland |- | [[Randers]] || 65.000 || Jutland |- | [[Horsens]] || 64.000 || Jutland |- | [[Kolding]] || 64.000 || Jutland |- | [[Vejle]] || 62.000 || Jutland |- | [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland |- | [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland |- | [[Herning]] || 52.000 || Jutland |- |} | {| class=wikitable |- ! steê || inweuners || hebied |- | [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland |- | [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland |- | [[Næstved]] || 45.000 || Seêland |- | [[Viborg]] || 44.000 || Jutland |- | [[Fredericia]] || 42.000 || Jutland |- | [[Køge]] || 39.000 || Seêland |- | [[Taastrup]] || 38.000 || Seêland |- | [[Holstebro]] || 37.000 || Jutland |- | [[Hillerød]] || 37.000 || Seêland |- | [[Slagelse]] || 36.000 || Seêland |- | [[Holbæk]] || 31.000 || Seêland |- | [[Sønderborg]] || 28.000 || [[Als]] + Jutland |- |} |} === Rehio's en eilan'n === Sins 1 jannewari 2027 is Denemarken verdeêld in vier rehio's (van 2007 toet 2027 in vuuf). Deêze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. De huudihe rehio's zien: {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- ! rehio || Zeêuws || inw. 2026 || km² || inw./km² || 'oôdstad |- | [[Region Midtjylland]] || Midd'n-Jutland || 1.383.000 || 13013 || 106 || [[Viborg]] |- | [[Region Nordjylland]] || Noôrd-Jutland || 593.000 || 7884 || 75 || [[Aalborg]] |- | [[Region Østdanmark]] ¹ || Oôst-Denemarken || 2.805.000 || 9791 || 286 || [[Sorø]] |- | [[Region Syddanmark]] || Zuud-Denemarken || 1.244.000 || 12266 || 101 || [[Vejle]] |- |} ¹ toet 2027: * [[Region Hovedstaden]] - 'Oôdstad * [[Region Sjælland]] - Seêland {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- | [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]] |- | [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]] |- |} | {| class="wikitable sortable" |- ! colspan = 5 | hroôtste eilan'n |- ! eiland || km² || inw. <br> 2026|| rehio || voormalihe rehio |- | Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark |- | [[Als]] || 321 || 50.000 || Syddanmark |- | Amager || 96 || 228.000 || Østdanmark || Hovedstaden |- | Anholt || 22 || 130 || Midtjylland |- | [[Bornholm]] || 588 || 39.000 || Østdanmark || Hovedstaden |- | [[Falster]] || 514 || 41.000 || Østdanmark || Sjælland |- | Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark |- | Fur || 22 || 740 || Midtjylland |- | Fyn ([[Funen]]) || 2985 || 482.000 || Syddanmark |- | Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark |- | Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland |- | [[Lolland]] || 1243 || 56.000 || Østdanmark || Sjælland |- | [[Møn]] || 218 || 8.900 || Østdanmark || Sjælland |- | Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland |- | Nørrejyske Ø / <br> Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland |- | Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark |- | Saltholm || 17 || 2 || Østdanmark || Hovedstaden |- | Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland |- | Sjælland ([[Seêland]]) || 7031 || 2.429.000 || Østdanmark || Sjælland + Hovedstaden |- | Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark |- |} ¹ [[Waddeneilan'n]] |- |} == Tael == De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael. == Economie == Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen. De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek. == Politiek en bestier == Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]]. De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers. Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken. === Parlement === Folketinget vanof 1968. {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan=2 | partie ! rowspan=2 | richtieng ! rowspan=2 | richtieng ! colspan=21 | zeêtels ! rowspan=2 | partie |- ! 2026 || 2022 || 2019 ! 2015 || 2011 || 2007 ! 2005 || 2001 || 1998 ! 1994 || 1990 || 1988 ! 1987 || 1984 || 1981 ! 1979 || 1977 || 1975 ! 1973 || 1971 || 1968 |- | Socialdemokratiet | centrum | lienks | bgcolor="#e8e08e"|38 || bgcolor="#e8e08e"|50 || bgcolor="#e8e08e"|48 | 47 || bgcolor="#e8e08e"|44 || 45 | 47 || 52 || bgcolor="#e8e08e"|63 | bgcolor="#e8e08e"|62 || 69 || 55 | 54 || 56 || 59 | bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|65 || bgcolor="#e8e08e"|53 | 46 || bgcolor="#e8e08e"|70 || 62 | Socialdemokratiet |- | Socialistisk Folkeparti | (centrum) | lienks | bgcolor="#e8e08e"|20 || 15 || 14 | 7 || bgcolor="#e8e08e"|16 || 23 | 11 || 12 || 13 | 13 || 15 || 24 | 27 || 21 || 21 | 11 || 7 || 9 | 11 || 17 || 11 | Socialistisk Folkeparti |- | Venstre | centrum | rechts | 18 || bgcolor="#e8e08e"|23 || 43 | bgcolor="#e8e08e"|34 || bgcolor="#e8e08e"|47 || bgcolor="#e8e08e"|46 | bgcolor="#e8e08e"|52 || bgcolor="#e8e08e"|56 || 42 | 42 || bgcolor="#e8e08e"|29 || bgcolor="#e8e08e"|22 | bgcolor="#e8e08e"|19 || bgcolor="#e8e08e"|22 || bgcolor="#e8e08e"|20 | 22 || bgcolor="#e8e08e"|21 ! || 42 | bgcolor="#e8e08e"|22 || 30 || bgcolor="#e8e08e"|34 | Venstre |- | Liberal Alliance | (centrum) | rechts | 16 || 14 || 4 | bgcolor="#e8e08e"|13 || 9 || 5 | || || | || || | || || | || || | || || | Liberal Alliance |- | Dansk Folkeparti | (extreêm) | rechts | 16 || 5 || 16 | 37 || 22 || 25 | 24 || 22 || 13 | || || | || || | || || | || || | Dansk Folkeparti |- | Moderaterne | centrum | (rechts) | bgcolor="#e8e08e"|14 || bgcolor="#e8e08e"|16 || | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Moderaterne |- | Konservative | centrum | rechts | 13 || 10 || 12 | bgcolor="#e8e08e"|6 || 8 || bgcolor="#e8e08e"|18 | bgcolor="#e8e08e"|18 || bgcolor="#e8e08e"|16 || 16 | 27 || bgcolor="#e8e08e"|30 || bgcolor="#e8e08e"|35 | bgcolor="#e8e08e"|38 || bgcolor="#e8e08e"|42 || bgcolor="#e8e08e"|26 | 22 || 15 || 10 | 16 || 31 || bgcolor="#e8e08e"|37 | Konservative |- | Enhedslisten | (extreêm) | lienks | 11 || 9 || 13 | 14 || 12 || 4 | 6 || 4 || 5 | 6 || || | || 5 || 5 | 6 || 12 || 11 | 6 || || 4 | Enhedslisten |- | Radikale Venstre | centrum | (lienks) | bgcolor="#e8e08e"|10 || 7 || 16 | 8 || 17 || 9 | 17 || 9 || bgcolor="#e8e08e"|7 | bgcolor="#e8e08e"|8 || 7 || bgcolor="#e8e08e"|10 | 11 || 10 || 9 | 10 || 6 || 13 | 20 || 27 || bgcolor="#e8e08e"|27 | Radikale Venstre |- | Danmarksdemokraterne | (extreêm) | rechts | 10 || 14 || | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Danmarksdemokraterne |- | Alternativet | (centrum) | lienks | 5 || 6 || 5 | 9 || || | || || | || || | || || | || || | || || | Alternativet |- | Borgernes Parti | extreêm | rechts | 4 || || | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Borgernes Parti |- | Nye Borgerlige | extreêm | rechts | || 6 || 4 | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Nye Borgerlige |- | Kristeligt Folkeparti | centrum | (rechts) | || || | || || | || 4 || 4 | || 4 || 4 | bgcolor="#e8e08e"|4 || bgcolor="#e8e08e"|5 || bgcolor="#e8e08e"|4 | 5 || 6 || 9 | 7 || || | Kristeligt Folkeparti |- | Centrum-Demokraterne | centrum | | || || | || || | || || 8 | bgcolor="#e8e08e"|5 ! || 9 || 9 | bgcolor="#e8e08e"|9 || bgcolor="#e8e08e"|8 || bgcolor="#e8e08e"|15 | 6 || 11 || 4 | 14 || || | Centrum-Demokraterne |- | Fremskridtspartiet | extreêm | rechts | || || | || || | || || 4 | 11 || 12 || 16 | 9 || 6 || 16 | 20 || 26 || 24 | 28 || || | Fremskridtspartiet |- | Fælles Kurs | (extreêm) | lienks | || || | || || | || || | || || | 4 || || | || || | || || | Fælles Kurs |- | Danmarks Retsforbund | centrum | | || || | || || | || || | || || | || || | 5 || 6 || | 5 || || | Danmarks Retsforbund |- | onafankelijk | | | || || | || || | || || | 1 || || | || || | || || | || || | onafankelijk |- ! colspan=3 | totael ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! totael |- ! colspan=3 | coalitie ! 82 || 89 || 48 ! 53 || 107 || 64 ! 70 || 72 || 70 ! 75/70 || 59 || 67 ! 70 || 77 || 65 ! 68 || 65/86 || 53 ! 22 || 70 || 98 ! coalitie |- |} [[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]] === Premiers === Statsministre vanof 1945. {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- ! statsminister || tied || jaer || partie |- | Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet |- | Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre |- | Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet |- | Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre |- | Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet |- | Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet |- | Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet |- | Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet |- | Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre |- | Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet |- | Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet |- | Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre |- | Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet |- | Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative |- | Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet |- | Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre |- | Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre |- | Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet |- | Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre |- | [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet |- |} == Godsdienst == De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin. == Cultuur == Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit. [[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]] == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.] * [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie] * [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek] {{Europa}} [[Categorie:Denemarken| ]] [[Categorie:Land]] [[da:Danmark]] 67wu3nr58zxo22maaer6x1mx7pyh730 180860 180857 2026-06-15T11:43:26Z Dekaden 16019 /* Rehio's en eilan'n */ 180860 wikitext text/x-wiki {{landtabelle| |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark |vlagge=Flag of Denmark.svg |waepen=National coat of arms of Denmark.svg |locaotie=LocationDenmark.png |taelen=[[Deêns]] |oôdstad=[[Kopenhagen]] |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]] |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]] |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]] |religie=[[Protestants]] |km2= 42.954 |pctwaeter=1,6 |inweuners= 5.993.000 (2025) |dichteid= 140 |volkslied=[[Der er et yndigt land]] |munte=[[Deense kroôn]] |valutacode=DKK |tiedzoône=UTC+1 |j/n=jaet |feêstdag=5 juni |tld=dk |landcode=DK/DNK |tel=45 }} [[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]] '''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege. 't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]]. == Heografie == Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie [[Scandinaovië]] en is helieke ok 't zuudelijkste land van Scandinaovië. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt. Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier. === Steê === Hroôtste steê mie inweuners (2025): {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- ! steê || inweuners || hebied |- | [[København]] <br> (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]] |- | [[Aarhus]] / Århus || 301.000 || [[Jutland]] |- | [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]] |- | [[Aalborg]] / Ålborg || 122.000 || Jutland |- | [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland |- | [[Randers]] || 65.000 || Jutland |- | [[Horsens]] || 64.000 || Jutland |- | [[Kolding]] || 64.000 || Jutland |- | [[Vejle]] || 62.000 || Jutland |- | [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland |- | [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland |- | [[Herning]] || 52.000 || Jutland |- |} | {| class=wikitable |- ! steê || inweuners || hebied |- | [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland |- | [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland |- | [[Næstved]] || 45.000 || Seêland |- | [[Viborg]] || 44.000 || Jutland |- | [[Fredericia]] || 42.000 || Jutland |- | [[Køge]] || 39.000 || Seêland |- | [[Taastrup]] || 38.000 || Seêland |- | [[Holstebro]] || 37.000 || Jutland |- | [[Hillerød]] || 37.000 || Seêland |- | [[Slagelse]] || 36.000 || Seêland |- | [[Holbæk]] || 31.000 || Seêland |- | [[Sønderborg]] || 28.000 || [[Als]] + Jutland |- |} |} === Rehio's en eilan'n === Sins 1 jannewari 2027 is Denemarken verdeêld in vier rehio's (van 2007 toet 2027 in vuuf). Deêze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. De huudihe rehio's zien: {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- ! rehio || Zeêuws || inw. 2026 || km² || inw./km² || 'oôdstad |- | [[Region Midtjylland]] || Midd'n-Jutland || 1.383.000 || 13013 || 106 || [[Viborg]] |- | [[Region Nordjylland]] || Noôrd-Jutland || 593.000 || 7884 || 75 || [[Aalborg]] |- | [[Region Østdanmark]] ¹ || Oôst-Denemarken || 2.805.000 || 9791 || 286 || [[Sorø]] |- | [[Region Syddanmark]] || Zuud-Denemarken || 1.244.000 || 12266 || 101 || [[Vejle]] |- |} ¹ toet 2027: * [[Region Hovedstaden]] - 'Oôdstad * [[Region Sjælland]] - Seêland {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- | [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]] |- | [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]] |- |} | {| class="wikitable sortable" |- ! colspan = 5 | hroôtste eilan'n |- ! eiland || km² || inw. <br> 2026|| rehio || voormalihe rehio |- | Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark |- | [[Als]] || 321 || 50.000 || Syddanmark |- | Amager || 96 || 228.000 || Østdanmark || Hovedstaden |- | Anholt || 22 || 130 || Midtjylland |- | [[Bornholm]] || 588 || 39.000 || Østdanmark || Hovedstaden |- | [[Falster]] || 514 || 41.000 || Østdanmark || Sjælland |- | Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark |- | Fur || 22 || 740 || Midtjylland |- | Fyn ([[Funen]]) || 2985 || 482.000 || Syddanmark |- | [[Langeland]] || 284 || 12.000 || Syddanmark |- | Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland |- | [[Lolland]] || 1243 || 56.000 || Østdanmark || Sjælland |- | [[Møn]] || 218 || 8.900 || Østdanmark || Sjælland |- | Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland |- | Nørrejyske Ø / <br> Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland |- | Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark |- | Saltholm || 17 || 2 || Østdanmark || Hovedstaden |- | Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland |- | Sjælland ([[Seêland]]) || 7031 || 2.429.000 || Østdanmark || Sjælland + Hovedstaden |- | Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark |- |} ¹ [[Waddeneilan'n]] |- |} == Tael == De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael. == Economie == Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen. De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek. == Politiek en bestier == Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]]. De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers. Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken. === Parlement === Folketinget vanof 1968. {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan=2 | partie ! rowspan=2 | richtieng ! rowspan=2 | richtieng ! colspan=21 | zeêtels ! rowspan=2 | partie |- ! 2026 || 2022 || 2019 ! 2015 || 2011 || 2007 ! 2005 || 2001 || 1998 ! 1994 || 1990 || 1988 ! 1987 || 1984 || 1981 ! 1979 || 1977 || 1975 ! 1973 || 1971 || 1968 |- | Socialdemokratiet | centrum | lienks | bgcolor="#e8e08e"|38 || bgcolor="#e8e08e"|50 || bgcolor="#e8e08e"|48 | 47 || bgcolor="#e8e08e"|44 || 45 | 47 || 52 || bgcolor="#e8e08e"|63 | bgcolor="#e8e08e"|62 || 69 || 55 | 54 || 56 || 59 | bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|65 || bgcolor="#e8e08e"|53 | 46 || bgcolor="#e8e08e"|70 || 62 | Socialdemokratiet |- | Socialistisk Folkeparti | (centrum) | lienks | bgcolor="#e8e08e"|20 || 15 || 14 | 7 || bgcolor="#e8e08e"|16 || 23 | 11 || 12 || 13 | 13 || 15 || 24 | 27 || 21 || 21 | 11 || 7 || 9 | 11 || 17 || 11 | Socialistisk Folkeparti |- | Venstre | centrum | rechts | 18 || bgcolor="#e8e08e"|23 || 43 | bgcolor="#e8e08e"|34 || bgcolor="#e8e08e"|47 || bgcolor="#e8e08e"|46 | bgcolor="#e8e08e"|52 || bgcolor="#e8e08e"|56 || 42 | 42 || bgcolor="#e8e08e"|29 || bgcolor="#e8e08e"|22 | bgcolor="#e8e08e"|19 || bgcolor="#e8e08e"|22 || bgcolor="#e8e08e"|20 | 22 || bgcolor="#e8e08e"|21 ! || 42 | bgcolor="#e8e08e"|22 || 30 || bgcolor="#e8e08e"|34 | Venstre |- | Liberal Alliance | (centrum) | rechts | 16 || 14 || 4 | bgcolor="#e8e08e"|13 || 9 || 5 | || || | || || | || || | || || | || || | Liberal Alliance |- | Dansk Folkeparti | (extreêm) | rechts | 16 || 5 || 16 | 37 || 22 || 25 | 24 || 22 || 13 | || || | || || | || || | || || | Dansk Folkeparti |- | Moderaterne | centrum | (rechts) | bgcolor="#e8e08e"|14 || bgcolor="#e8e08e"|16 || | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Moderaterne |- | Konservative | centrum | rechts | 13 || 10 || 12 | bgcolor="#e8e08e"|6 || 8 || bgcolor="#e8e08e"|18 | bgcolor="#e8e08e"|18 || bgcolor="#e8e08e"|16 || 16 | 27 || bgcolor="#e8e08e"|30 || bgcolor="#e8e08e"|35 | bgcolor="#e8e08e"|38 || bgcolor="#e8e08e"|42 || bgcolor="#e8e08e"|26 | 22 || 15 || 10 | 16 || 31 || bgcolor="#e8e08e"|37 | Konservative |- | Enhedslisten | (extreêm) | lienks | 11 || 9 || 13 | 14 || 12 || 4 | 6 || 4 || 5 | 6 || || | || 5 || 5 | 6 || 12 || 11 | 6 || || 4 | Enhedslisten |- | Radikale Venstre | centrum | (lienks) | bgcolor="#e8e08e"|10 || 7 || 16 | 8 || 17 || 9 | 17 || 9 || bgcolor="#e8e08e"|7 | bgcolor="#e8e08e"|8 || 7 || bgcolor="#e8e08e"|10 | 11 || 10 || 9 | 10 || 6 || 13 | 20 || 27 || bgcolor="#e8e08e"|27 | Radikale Venstre |- | Danmarksdemokraterne | (extreêm) | rechts | 10 || 14 || | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Danmarksdemokraterne |- | Alternativet | (centrum) | lienks | 5 || 6 || 5 | 9 || || | || || | || || | || || | || || | || || | Alternativet |- | Borgernes Parti | extreêm | rechts | 4 || || | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Borgernes Parti |- | Nye Borgerlige | extreêm | rechts | || 6 || 4 | || || | || || | || || | || || | || || | || || | Nye Borgerlige |- | Kristeligt Folkeparti | centrum | (rechts) | || || | || || | || 4 || 4 | || 4 || 4 | bgcolor="#e8e08e"|4 || bgcolor="#e8e08e"|5 || bgcolor="#e8e08e"|4 | 5 || 6 || 9 | 7 || || | Kristeligt Folkeparti |- | Centrum-Demokraterne | centrum | | || || | || || | || || 8 | bgcolor="#e8e08e"|5 ! || 9 || 9 | bgcolor="#e8e08e"|9 || bgcolor="#e8e08e"|8 || bgcolor="#e8e08e"|15 | 6 || 11 || 4 | 14 || || | Centrum-Demokraterne |- | Fremskridtspartiet | extreêm | rechts | || || | || || | || || 4 | 11 || 12 || 16 | 9 || 6 || 16 | 20 || 26 || 24 | 28 || || | Fremskridtspartiet |- | Fælles Kurs | (extreêm) | lienks | || || | || || | || || | || || | 4 || || | || || | || || | Fælles Kurs |- | Danmarks Retsforbund | centrum | | || || | || || | || || | || || | || || | 5 || 6 || | 5 || || | Danmarks Retsforbund |- | onafankelijk | | | || || | || || | || || | 1 || || | || || | || || | || || | onafankelijk |- ! colspan=3 | totael ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! 175 || 175 || 175 ! totael |- ! colspan=3 | coalitie ! 82 || 89 || 48 ! 53 || 107 || 64 ! 70 || 72 || 70 ! 75/70 || 59 || 67 ! 70 || 77 || 65 ! 68 || 65/86 || 53 ! 22 || 70 || 98 ! coalitie |- |} [[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]] === Premiers === Statsministre vanof 1945. {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- ! statsminister || tied || jaer || partie |- | Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet |- | Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre |- | Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet |- | Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre |- | Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet |- | Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet |- | Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet |- | Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet |- | Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre |- | Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet |- | Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet |- | Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre |- | Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet |- | Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative |- | Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet |- | Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre |- | Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre |- | Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet |- | Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre |- | [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet |- |} == Godsdienst == De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin. == Cultuur == Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit. [[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]] == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.] * [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie] * [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek] {{Europa}} [[Categorie:Denemarken| ]] [[Categorie:Land]] [[da:Danmark]] sacvv57sza2ryim4wufruohom1n0bo9 0 8830 180844 173207 2026-06-15T00:25:58Z InternetArchiveBot 10917 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 180844 wikitext text/x-wiki In Nederland en ok in Zeêland komme regelmaetig '''gemeêntelijke 'erindeêliengen''' voo. 't Totaol antal [[Nederlandse gemeênte|gemeênten]] is iermee flienk vromme gebrocht (2025: 345). == Lieste == === 2025 === * / === 2024 === * / === 2023 === * [[Vore an Zeê]] === 2022 === * [[Amsterdam]] * [[Diek en Waerd]] * [[Land van Cuijk (gemeênte)|Land van Cuijk]] * [[Maeshorst]] * [[Purmerend]] === 2021 === * [[Eêmsdelta]] * [[Haeren]] === 2020 === * / === 2019 === {| | * [[Altena]] * [[Beekdaelen]] * [[Greunienge (gemeênte)|Greunienge]] * [[Haerlemmermeer]] * [[Hoekse Waerd (gemeênte)|Hoekse Waerd]] * [[Meulelan'n]] | * [[Noôrdoôst-Friesland]] * [[Noôrdwiek]] * [['t Oôgeland]] * [[Vuufeêrenlan'n (gemeênte)|Vuufeêrenlan'n]] * [[West Betuwe]] * [[Westerkwartier (gemeênte)|Westerkwartier]] |} === 2018 === * [[Leêuwarden]] * [[Littenseradeel]] * [[Midden-Greunienge]] * [[Waedhoeke]] * [[Westerwolde (gemeênte)|Westerwolde]] * [[Zevenaer]] === 2017 === * [[Meierijstad]] === 2016 === * [[Berg en Dal]] * [[De Friese Meren]] * [[Edam-Volendam]] * [[Gooise Meren]] === 2015 === * [[Alkmaer]] * [[D'n Bos]] * [[Groesbeek]] * [[Krimpenerwaerd (gemeênte)|Krimpenerwaerd]] * [[Nissewaerd]] === 2014 === * [[Alphen an den Rien]] * [[Boornsterhem]] * [[De Friese Meren]] === 2013 === * [[Goereê-Overflakkeê]] * [[Meulewaerd]] *[[Schaegen]] === 2012 === * [[Ollands Kroôn]] === 2011 === {| | * [[Bodegraeven-Reeuwiek]] * [[De Ronde Venen]] * [[Eijsden-Margraten]] * [[Medemblik]] * [[Menaldumadeel]] | * [[Oss]] * [[Rotterdam]] * [[Stichtse Vecht]] * [[Zuudwest-Friesland]] |} === 2010 === * [[Horst an de Maes]] * [[Oldambt (gemeênte)|Oldambt]] * [[Peel en Maes]] * [[Venlo]] * [[Zuudplas]] === 2009 === * [[Bloemendael]] * [[Dantumadeêl]] * [[Kaeg en Braessem]] === 2008 === * / === 2007 === {| | * [[Binnenmaes]] * [[Koggenland]] * [[Lansingerland]] * [[Leudal]] * [[Maesgouw]] | * [[Medemblik]] * [[Nieuwkoop]] * [[Oôst Gelre]] * [[Roerdaelen]] * [[Roermond]] |} === 2006 === * [[Drechterland]] * [[Katwiek]] * [[Teylingen]] * [[Utrechtse Heuvelrik (gemeênte)|Utrechtse Heuvelrik]] === 2005 === {| | * [[Aelten]] * [[Berkelland]] * [[Bronck'orst]] * [[Deventer]] * [[Doetinchem]] * [[Groenlo]] | * [[Lochem]] * [[Montferland]] * [[Ouwe Iesselstreek]] * [[Zevenaer]] * [[Zutphen]] |} === 2004 === * [[Geldrop-Mierlo]] * [[Midden-Delfland]] * [[Neder-Betuwe]] * [[Riessen-Holten]] * [[Westland (gemeênte)|Westland]] === 2003 === {| | * [[Dinkelland]] * [[Echt-Susteren]] * [[Lingewaerd]] * [[Olst-Wiehe]] * [[Oss]] * [[Sluus (gemeênte)|Sluus]] | * [[Steênwiekerland]] * [[Terneuzen (gemeênte)|Terneuzen]] * [[Twenterand]] * [[Ulst (gemeênte)|Ulst]] * [[Zwiendrecht (Nederland)|Zwiendrecht]] |} === 2002 === * [[Castricum]] * [[Kesteren]] * [[Leidschendam-Voorburg]] * [[Pieneacker-Noôtdurp]] * [[Vianen (Utrecht)|Vianen]] * [[Wiedemeren]] === 2001 === {| | * [[Bemmel]] * [[Bergen (Noord-'Olland)|Bergen]] * [[Dalfsen]] * [[De Bilt]] * [[Denekamp]] * [[Hardenberg]] * [[Hof van Twente]] | * [[Horst an de Maes]] * [[Kamp'n]] * [[Olst]] * [[Overbetuwe]] * [[Raelte]] * [[Riessen]] * [[Sittard-Geleen]] | * [[Steênwiek]] * [[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]] * [[Venlo]] * [[Vriezenveên]] * [[Woerden]] * [[Zwartewaeterland]] |} === 2000 === * [[Midden-Drenthe]] * [[Nijkerke]] * [[Tynaerlo]] ==Zie ok== * [[Nederlandse gemeênte]] * [[Liest van Nederlandse gemeênten]] * [[Liest van ouwe gemeênten in Zeêland]] * [[Gemeêntelijke 'erindeêlienge in België]] == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20190504213432/https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/gemeenten/gemeentelijke-herindeling Gemeentelijke herindeling], Rijksoverheid * [https://allecijfers.nl/gemeentelijke-herindelingen/ Gemeentelijke herindelingen], AlleCijfers * [https://www.cbs.nl/nl-nl/onze-diensten/methoden/classificaties/overig/gemeentelijke-indelingen-per-jaar Gemeentelijke indelingen per jaar], CBS * [https://web.archive.org/web/20230921225248/https://metatopos.eu/gemhis.html Gemeentelijke en provinciale samenvoegingen,<br> herindelingen, naamswijzigingen en grenscorrecties], Metatopos * [https://web.archive.org/web/20141016180113/http://www.dans.knaw.nl/content/categorieen/publicaties/dans-data-guide-2 Repertorium van Nederlandse Gemeenten, 1812-2006] [[Categorie:Gemeênte in Nederland]] 19j0a2j6zepqdyalov5brtyjcqscvcx 0 10966 180773 180762 2026-06-14T14:39:18Z Dekaden 16019 180773 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Danmark - København.JPG|thumb|Liggienge]] '''Kopenhagen''' ([[Deêns]]: ''København'') is een stad in den [[Region Østdanmark]] en 'oôdstad van [[Denemarken]] mie 672.000 inweuners (2026). Kopenhagen liet opt eiland [[Seêland]]. == Lienks nae buten == * [https://international.kk.dk/ Kopenhagen] * [https://www.britannica.com/place/Copenhagen Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/admin/hovedstaden/101__k%C3%B8benhavn/ City Population] * Liggienge: {{Koord|55|41|N|12|34|L}} [[plaetje:Copenhagen Collage.jpg|kaderloos|links]] [[Categorie:Oôdstad]] [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Rehio van Denemarken]] 38znxviqd5q22nwobhmjcegy9ntbmeh 180774 180773 2026-06-14T14:39:55Z Dekaden 16019 180774 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Danmark - København.JPG|thumb|Liggienge]] '''Kopenhagen''' ([[Deêns]]: ''København'') is een stad in den [[Region Østdanmark]] en 'oôdstad van [[Denemarken]] mie 672.000 inweuners (2026). Kopenhagen liet opt eiland [[Seêland]]. == Lienks nae buten == * [https://international.kk.dk/ Kopenhagen] * [https://www.britannica.com/place/Copenhagen Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/admin/hovedstaden/101__k%C3%B8benhavn/ City Population] * Liggienge: {{Koord|55|41|N|12|34|L}} [[plaetje:Copenhagen Collage.jpg|kaderloos|links]] [[Categorie:Oôdstad]] [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Østdanmark]] lxy662zpf81gm26vvyqc1vnq5sucnij 0 11213 180845 178125 2026-06-15T00:39:50Z InternetArchiveBot 10917 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 180845 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Kingdom of the Netherlands. administrative divisions - de (3x zoom).svg|frameless|rechts]] 't '''Konienkriek der Nederlan'n''' (Nederlands: ''Koninkrijk der Nederlanden'') bestaet sins 2010 uut vier lan'n: * [[Nederland]]: ** [[Europa|Europeês]] deêl ** [[Caribisch Nederland]], binne drie eilan'n in [[Noôrd-Amerika]]: [[Bonaire]], [[Saba]] en [[Sint Eustatius]], hebben de status van biezondere [[Nederlandse gemeênte|gemeênten in Nederland]] * [[Aruba]], [[Curaçao]] en [[Sint Maerten (land)|Sint Maerten]]: drie eilan'n in Noôrd-Amerika, deêze vorme saemen mie Caribisch Nederland de [[Nederlandse Caraïben]] (officieel 't Caribisch deêl van 't Konienkriek (der Nederlan'n)) 't Konienkriek der Nederlan'n eit 18.278.000 inweuners (2024) op 'n oppervlakte van 42.536 km²: * Nederland in Europa: 17.943.000 inweuners, 41.543 km² * Nederlandse Caraïben: 335.000 inweuners, 993 km² == Lienks nae buten == * [https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/caribische-deel-van-het-koninkrijk/vraag-en-antwoord/waaruit-bestaat-het-koninkrijk-der-nederlanden Waaruit bestaat het Koninkrijk der Nederlanden?], Rijksoverheid * [https://web.archive.org/web/20230923122253/https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/grondwet-en-statuut/statuut-koninkrijk Statuut Koninkrijk], Rijksoverheid {{Nederlandse Caraïben}} [[Categorie:Politiek in Nederland]] fmz7i8175v7dz1nt4rcqc92ktmznzmo 0 14764 180846 178268 2026-06-15T00:54:39Z InternetArchiveBot 10917 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 180846 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:PAT - Netherlands Antilles.gif|thumb|Liggienge]] De '''Nederlandse Caraïben''' betreffen de drie eilan'n van [[Caribisch Nederland]] ([[Bonaire]], [[Saba]] en [[Sint Eustatius]]) mie drie aondere eilan'n in de [[Caraïbische Zeê]] die lan'n binne van 't [[Konienkriek der Nederlan'n]]: [[Aruba]], [[Curaçao]] en [[Sint Maerten (land)|Sint Maerten]]. De Nederlandse Caraïben 'eêten officieel 't ''Caraïbisch deêl van 't Konienkriek (der Nederlan'n). Vroeger wierd'n zie de ''Nederlandse Antillen'' 'enoemd. D'r weune 335.000 mins'n (2024). De [[slaevernieje]] in de Nederlandse Caraïben (en [[Surinaome]]) wier op [[1 juli]] [[1863]] op'eheven. == Lienks nae buten == * [https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/caribische-deel-van-het-koninkrijk/vraag-en-antwoord/waaruit-bestaat-het-koninkrijk-der-nederlanden Waaruit bestaat het Koninkrijk der Nederlanden?], Rijksoverheid * [https://web.archive.org/web/20231129090333/https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/caribische-deel-van-het-koninkrijk Caribisch deel van het Koninkrijk], Rijksoverheid {{Nederlandse Caraïben}} [[Categorie:Nederlandse Caraïben| ]] k3pwa0iajtr4aa894b5fwhhhwea2cel 0 17531 180802 180745 2026-06-14T15:04:47Z Dekaden 16019 180802 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Danmark - Aalborg.jpg|thumb|Liggienge]] '''Aalborg / Ålborg''' is een stad in den [[Region Nordjylland]] ([[Denemarken]]) mie 122.000 inweuners (2025). Aalborg liet in [[Jutland]]. Tis den 'oôdstad van [[Region Nordjylland]]. == Bekende inweuners == * [[Mette Frederiksen]], premier == Lienks nae buten == * [https://www.aalborg.dk/ Aalborg] * [https://www.britannica.com/place/Alborg Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2057 City Population] * Liggienge: {{Koord|57|3|N|9|55|L}} [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Nordjylland]] p6f7xwmrx0w8owm34n4x3v3k8x8a29x 0 17534 180806 180753 2026-06-14T15:09:35Z Dekaden 16019 180806 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Danmark - Odense.jpg|thumb|Liggienge]] '''Odense''' is een stad in den [[Region Syddanmark]] ([[Denemarken]]) mie 185.000 inweuners (2025). Odense liet opt eiland [[Funen]]. == Bekende inweuners == * [[Hans Christian Andersen]], schriever en dichter == Lienks nae buten == * [https://www.odense.dk/ Odense] * [https://www.britannica.com/place/Odense Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2095 City Population] * Liggienge: {{Koord|55|23|N|10|23|L}} [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Syddanmark]] pn92x8qei218qego916k7mwrydixroq 0 17535 180795 180746 2026-06-14T14:59:00Z Dekaden 16019 180795 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Danmark - Aarhus.jpg|thumb|Liggienge]] '''Aarhus / Århus''' is een stad in den [[Region Midtjylland]] ([[Denemarken]]) mie 301.000 inweuners (2025). Aarhus liet in [[Jutland]]. == Lienks nae buten == * [https://www.aarhus.dk/ Aarhus] * [https://www.britannica.com/place/Arhus-Denmark Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2059 City Population] * Liggienge: {{Koord|56|9|N|10|13|L}} [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Midtjylland]] diaz81q1tdo2tr6jrvyzopfrqvpcqsu 0 17539 180807 180744 2026-06-14T15:09:49Z Dekaden 16019 180807 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Danmark - Esbjerg.jpg|thumb|Liggienge]] '''Esbjerg''' is een stad in den [[Region Syddanmark]] ([[Denemarken]]) mie 72.000 inweuners (2025). Esbjerg liet in [[Jutland]]. == Lienks nae buten == * [https://www.esbjerg.dk/ Esbjerg] * [https://www.britannica.com/place/Esbjerg Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2064 City Population] * Liggienge: {{Koord|55|29|N|8|27|L}} [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Syddanmark]] jhbckzah1aijco7g4r5mlzq1sc1dc2q 0 17546 180797 180754 2026-06-14T14:59:29Z Dekaden 16019 180797 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Danmark - Randers.jpg|thumb|Liggienge]] '''Randers''' is een stad in den [[Region Midtjylland]] ([[Denemarken]]) mie 65.000 inweuners (2025). Randers liet in [[Jutland]]. == Lienks nae buten == * [https://www.randers.dk/ Randers] * [https://www.britannica.com/place/Randers Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2096 City Population] * Liggienge: {{Koord|56|28|N|10|2|L}} [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Midtjylland]] 7o6de6dycxytfsgk35duqbfj0os1hgl 0 17547 180796 180750 2026-06-14T14:59:16Z Dekaden 16019 180796 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Danmark - Horsens.jpg|thumb|Liggienge]] '''Horsens''' is een stad in den [[Region Midtjylland]] ([[Denemarken]]) mie 64.000 inweuners (2025). Horsens liet in [[Jutland]]. == Lienks nae buten == * [https://www.horsens.dk/ Horsens] * [https://www.britannica.com/place/Horsens Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2081 City Population] * Liggienge: {{Koord|55|51|N|9|51|L}} [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Midtjylland]] 5cl4pun1mza266259xmviwlez9cnju9 0 17548 180808 180751 2026-06-14T15:10:01Z Dekaden 16019 180808 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Danmark - Kolding.jpg|thumb|Liggienge]] '''Kolding''' is een stad in den [[Region Syddanmark]] ([[Denemarken]]) mie 64.000 inweuners (2025). Kolding liet in [[Jutland]]. == Lienks nae buten == * [https://www.kolding.dk/ Kolding] * [https://www.britannica.com/place/Kolding Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2089 City Population] * Liggienge: {{Koord|55|29|N|9|30|L}} [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Syddanmark]] m7u8lrpea7yaiewdrgq33bqzep5arlc 0 17549 180809 180742 2026-06-14T15:10:12Z Dekaden 16019 180809 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Danmark - Vejle.jpg|thumb|Liggienge]] '''Vejle''' is een stad in den [[Region Syddanmark]] ([[Denemarken]]) mie 62.000 inweuners (2025). Vejle liet in [[Jutland]]. Tis den 'oôdstad van [[Region Syddanmark]]. == Lienks nae buten == * [https://www.vejle.dk/ Vejle] * [https://www.britannica.com/place/Vejle-Denmark Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2108 City Population] * Liggienge: {{Koord|55|43|N|9|32|L}} [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Syddanmark]] 7w3qzcz9pthv9rerhdnhr1lu5edbpop 0 17550 180775 180765 2026-06-14T14:40:18Z Dekaden 16019 180775 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Danmark - Roskilde.jpg|thumb|Liggienge]] '''Roskilde''' is een stad in den [[Region Østdanmark]] ([[Denemarken]]) mie 53.000 inweuners (2025). Roskilde liet opt eiland [[Seêland]]. == Lienks nae buten == * [https://www.roskilde.dk/ Roskilde] * [https://www.britannica.com/place/Roskilde-Denmark Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2099 City Population] * Liggienge: {{Koord|55|39|N|12|5|L}} [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Østdanmark]] fxva7ie62dxbv1r4kdgcn6lbz714hlv 0 17551 180776 180766 2026-06-14T14:40:39Z Dekaden 16019 180776 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Danmark - Roenne.jpg|thumb|Liggienge]] '''Rønne''' is een stad in den [[Region Østdanmark]] ([[Denemarken]]) mie 14.000 inweuners (2025). Rønne liet opt eiland [[Bornholm]]. == Lienks nae buten == * [https://www.ronne.dk/ Rønne] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=18998 City Population] * Liggienge: {{Koord|55|06|N|14|42|L}} [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Østdanmark]] r040l7xqtj4f0v3o5va13cbvkds6qmm 180843 180776 2026-06-14T19:05:24Z Dekaden 16019 180843 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Danmark - Roenne.jpg|thumb|Liggienge]] '''Rønne''' is een stad in den [[Region Østdanmark]] ([[Denemarken]]) mie 14.000 inweuners (2025). Rønne is den 'oôdplekke vant eiland [[Bornholm]]. == Lienks nae buten == * [https://www.ronne.dk/ Rønne] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=18998 City Population] * Liggienge: {{Koord|55|06|N|14|42|L}} [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Østdanmark]] sii02a0owfof4ncvsqfljtbq0hquvzy 0 17552 180798 180755 2026-06-14T14:59:45Z Dekaden 16019 180798 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Danmark - Silkeborg.jpg|thumb|Liggienge]] '''Silkeborg''' is een stad in den [[Region Midtjylland]] ([[Denemarken]]) mie 53.000 inweuners (2025). Silkeborg liet in [[Jutland]]. == Lienks nae buten == * [https://www.silkeborg.dk/ Silkeborg] * [https://www.britannica.com/place/Silkeborg Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2100 City Population] * Liggienge: {{Koord|56|11|N|9|33|L}} [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Midtjylland]] 21v664bxsi6fswy8jup0t38c7r8w0ui 0 17553 180799 180748 2026-06-14T14:59:57Z Dekaden 16019 180799 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Danmark - Herning.jpg|thumb|Liggienge]] '''Herning''' is een stad in den [[Region Midtjylland]] ([[Denemarken]]) mie 52.000 inweuners (2025). Herning liet in [[Jutland]]. == Lienks nae buten == * [https://www.herning.dk/ Herning] * [https://www.britannica.com/place/Herning Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2075 City Population] * Liggienge: {{Koord|56|8|N|8|59|L}} [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Midtjylland]] foz0pt15ku39oscb6ggpm9pk3mybz00 0 17554 180777 180758 2026-06-14T14:40:57Z Dekaden 16019 180777 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Danmark - Helsingoer.jpg|thumb|Liggienge]] '''Helsingør''' is een stad in den [[Region Østdanmark]] ([[Denemarken]]) mie 48.000 inweuners (2025). Helsingør liet opt eiland [[Seêland]]. == Lienks nae buten == * [https://www.helsingor.dk/ Helsingor] * [https://www.britannica.com/place/Helsingor Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2073 City Population] * Liggienge: {{Koord|56|2|N|12|36|L}} [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Østdanmark]] 7kfxwmbcuhrz62psyyaja71aeaslzcx 0 17555 180778 180761 2026-06-14T14:41:14Z Dekaden 16019 180778 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Danmark - Hoersholm.jpg|thumb|Liggienge]] '''Hørsholm''' is een stad in den [[Region Østdanmark]] ([[Denemarken]]) mie 48.000 inweuners (2025). Hørsholm liet opt eiland [[Seêland]]. == Lienks nae buten == * [https://www.horsholm.dk/ Hørsholm] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2082 City Population] * Liggienge: {{Koord|55|53|N|12|30|L}} [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Østdanmark]] s1edpfdck8kwxkiy7w9k667y5a36kbc 0 17556 180779 180764 2026-06-14T14:41:28Z Dekaden 16019 180779 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Danmark - Naestved.jpg|thumb|Liggienge]] '''Næstved''' is een stad in den [[Region Østdanmark]] ([[Denemarken]]) mie 45.000 inweuners (2025). Næstved liet opt eiland [[Seêland]]. == Lienks nae buten == * [https://www.naestved.dk/ Næstved] * [https://www.britannica.com/place/Naestved Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2093 City Population] * Liggienge: {{Koord|55|13|N|11|45|L}} [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Østdanmark]] rtaex1c1xj70r3o60yqyq2qblorytx2 0 17557 180800 180757 2026-06-14T15:00:09Z Dekaden 16019 180800 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Danmark - Viborg.jpg|thumb|Liggienge]] '''Viborg''' is een stad in den [[Region Midtjylland]] ([[Denemarken]]) mie 44.000 inweuners (2025). Viborg liet in [[Jutland]]. Tis den 'oôdstad van [[Region Midtjylland]]. == Lienks nae buten == * [https://www.viborg.dk/ Viborg] * [https://www.britannica.com/place/Viborg-Denmark Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2109 City Population] * Liggienge: {{Koord|56|26|N|9|24|L}} [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Midtjylland]] alcoz4slxi66m1ii795g9m3sfhk1w9v 0 17558 180810 180747 2026-06-14T15:10:24Z Dekaden 16019 180810 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Danmark - Fredericia.jpg|thumb|Liggienge]] '''Fredericia''' is een stad in den [[Region Syddanmark]] ([[Denemarken]]) mie 42.000 inweuners (2025). Fredericia liet in [[Jutland]]. == Lienks nae buten == * [https://www.fredericia.dk/ Fredericia] * [https://www.britannica.com/place/Fredericia Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2065 City Population] * Liggienge: {{Koord|55|34|N|9|45|L}} [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Syddanmark]] 12tnhcyd71don75rsd3jizm0c607xi7 0 17559 180780 180763 2026-06-14T14:41:42Z Dekaden 16019 180780 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Danmark - Koege.jpg|thumb|Liggienge]] '''Køge''' is een stad in den [[Region Østdanmark]] ([[Denemarken]]) mie 39.000 inweuners (2025). Køge liet opt eiland [[Seêland]]. == Lienks nae buten == * [https://www.koege.dk/ Køge] * [https://www.britannica.com/place/Koge Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2088 City Population] * Liggienge: {{Koord|55|27|N|12|11|L}} [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Østdanmark]] 3ltjjttnfe33vx5c9ozr8hmx6g1exmq 0 17560 180781 180769 2026-06-14T14:41:58Z Dekaden 16019 180781 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Map DK Høje-Taastrup.PNG|thumb|Liggienge]] '''Taastrup''' is een stad in den [[Region Østdanmark]] ([[Denemarken]]) mie 38.000 inweuners (2025). Taastrup liet opt eiland [[Seêland]]. == Lienks nae buten == * [https://www.taastrup.dk/ Taastrup] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=18989 City Population] * Liggienge: {{Koord|55|39|N|12|18|L}} [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Østdanmark]] j7v89lg9j18ug8i6e4xf573ipzon844 0 17561 180801 180749 2026-06-14T15:00:21Z Dekaden 16019 180801 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Danmark - Holstebro.jpg|thumb|Liggienge]] '''Holstebro''' is een stad in den [[Region Midtjylland]] ([[Denemarken]]) mie 37.000 inweuners (2025). Holstebro liet in [[Jutland]]. == Lienks nae buten == * [https://www.holstebro.dk/ Holstebro] * [https://www.britannica.com/place/Holstebro Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2080 City Population] * Liggienge: {{Koord|56|21|N|8|37|L}} [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Midtjylland]] k5c66upnhusdo875w4ldzo14n1nu4bv 0 17562 180803 180756 2026-06-14T15:05:06Z Dekaden 16019 180803 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Skagen Denmark location map.png|thumb|Liggienge]] '''Skagen''' is een stad in den [[Region Nordjylland]] ([[Denemarken]]) mie 7.400 inweuners (2025). Skagen liet in [[Jutland]]. Tis den noôrdelijkste plekke vant land. == Lienks nae buten == * [https://www.skagen.dk/ Skagen] * [https://www.britannica.com/place/Skagen Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=19008 City Population] * Liggienge: {{Koord|57|43|N|10|35|L}} [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Nordjylland]] ilhaqude2d1mslodp36826ea2wvyq41 0 17563 180811 180741 2026-06-14T15:10:36Z Dekaden 16019 180811 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Map DK Åbenrå.PNG|thumb|Liggienge]] '''Aabenraa / Åbenrå''' ([[Zuud-Jutlands]]: ''Affenrå'', [[Duuts]]: ''Apenrade'') is een stad in den [[Region Syddanmark]] ([[Denemarken]]) mie 17.000 inweuners (2025). Aabenraa liet in [[Jutland]]. == Lienks nae buten == * [https://www.aabenraa.dk/ Aabenraa] * [https://www.britannica.com/place/Abenra Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2055 City Population] * Liggienge: {{Koord|55|3|N|9|25|L}} [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Syddanmark]] 9xtk0hvlmzpyelj2qrqcods7rve5evk 0 17566 180787 180654 2026-06-14T14:43:49Z Dekaden 16019 180787 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Region Hovedstaden locator map.svg|thumb|Liggienge]] '''Region Hovedstaden''' was een rehio van [[Denemarken]]. D'r weunden 1.947.000 mins'n (2026) op 'n oppervlak van 2564 km² (760 inw./km²). 'Oôdstad was [[Hillerød]]. Vanof 2027 vormt Region Hovedstaden mie [[Region Sjælland]] den [[Region Østdanmark]]. == Lienks nae buten == * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/hovedstaden/ City Population] [[Categorie:Rehio van Denemarken| ]] [[Categorie:Region Østdanmark|*]] cgcf82zhxrc85ofl8g8c0ntp3ij3yd0 180789 180787 2026-06-14T14:45:39Z Dekaden 16019 180789 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Region Hovedstaden locator map.svg|thumb|Liggienge]] '''Region Hovedstaden''' was een rehio van [[Denemarken]]. D'r weunden 1.947.000 mins'n (2026) op 'n oppervlak van 2564 km² (760 inw./km²). 'Oôdstad was [[Hillerød]]. Vanof 2027 vormt Region Hovedstaden mie [[Region Sjælland]] den [[Region Østdanmark]]. == Lienks nae buten == * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/hovedstaden/ City Population] [[Categorie:Region Østdanmark|*]] 3wnyz6ymffv7zjgq9q3uni07o2ll7h0 0 17568 180791 180633 2026-06-14T14:57:27Z Dekaden 16019 180791 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Region Midtjylland locator map.svg|thumb|Liggienge]] '''Region Midtjylland''' is een rehio van [[Denemarken]]. D'r weune 1.383.000 mins'n (2026) op 'n oppervlak van 13.013 km² (106 inw./km²). 'Oôdstad is [[Viborg]]. == Lienks nae buten == * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/midtjylland/ City Population] [[Categorie:Region Midtjylland| ]] dqv76jaqq73qtm1qdom6ewqo9qtthqz 0 17569 180793 180723 2026-06-14T14:58:13Z Dekaden 16019 180793 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Region Nordjylland locator map.svg|thumb|Liggienge]] '''Region Nordjylland''' is een rehio van [[Denemarken]]. D'r weune 593.000 mins'n (2026) op 'n oppervlak van 7.884 km² (75 inw./km²). 'Oôdstad is [[Aalborg]]. == Lienks nae buten == * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/nordjylland/ City Population] [[Categorie:Region Nordjylland| ]] psz1cogiw3bf1wgsfr2foqy59r738d4 0 17570 180788 180656 2026-06-14T14:44:07Z Dekaden 16019 180788 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Region Sjælland locator map.svg|thumb|Liggienge]] '''Region Sjælland''' was een rehio van [[Denemarken]]. D'r weunden 858.000 mins'n (2026) op 'n oppervlak van 7.227 km² (119 inw./km²). 'Oôdstad was [[Sorø]]. Vanof 2027 vormt Region Sjælland mie [[Region Hovedstaden]] den [[Region Østdanmark]]. == Lienks nae buten == * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/sjalland/ City Population] [[Categorie:Rehio van Denemarken| ]] [[Categorie:Region Østdanmark|*]] j9x83hxvnh551jmfmukx4mzvt18otbl 180790 180788 2026-06-14T14:45:55Z Dekaden 16019 180790 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Region Sjælland locator map.svg|thumb|Liggienge]] '''Region Sjælland''' was een rehio van [[Denemarken]]. D'r weunden 858.000 mins'n (2026) op 'n oppervlak van 7.227 km² (119 inw./km²). 'Oôdstad was [[Sorø]]. Vanof 2027 vormt Region Sjælland mie [[Region Hovedstaden]] den [[Region Østdanmark]]. == Lienks nae buten == * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/sjalland/ City Population] [[Categorie:Region Østdanmark|*]] nhgbabmrpsfvt2r2q26s4yc736felj9 0 17571 180804 180636 2026-06-14T15:08:57Z Dekaden 16019 180804 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Region Syddanmark locator map.svg|thumb|Liggienge]] '''Region Syddanmark''' is een rehio van [[Denemarken]]. D'r weune 1.244.000 mins'n (2026) op 'n oppervlak van 12.266 km² (101 inw./km²). 'Oôdstad is [[Vejle]]. == Lienks nae buten == * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/syddanmark/ City Population] [[Categorie:Region Syddanmark| ]] 5jgyxc096btzye0vdw5e3t23rxsk1hm 0 17572 180782 180759 2026-06-14T14:42:11Z Dekaden 16019 180782 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Danmark - Hilleroed.jpg|thumb|Liggienge]] '''Hillerød''' is een stad in den [[Region Østdanmark]] ([[Denemarken]]) mie 37.000 inweuners (2025). Hillerød liet opt eiland [[Seêland]]. Twas den 'oôdstad van den voormalihe [[Region Hovedstaden]]. == Lienks nae buten == * [https://www.hillerod.dk/ Hillerød] * [https://www.britannica.com/place/Hillerod Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2076 City Population] * Liggienge: {{Koord|55|56|N|12|19|L}} [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Østdanmark]] 6ciq7ipdcfdhyhopxfg1drha9rjdfpc 0 17573 180783 180768 2026-06-14T14:42:26Z Dekaden 16019 180783 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Map DK Sorø.PNG|thumb|Liggienge]] '''Sorø''' is een stad in den [[Region Østdanmark]] ([[Denemarken]]) mie 8.400 inweuners (2025). Sorø liet opt eiland [[Seêland]]. Twas den 'oôdstad van den voormalihe [[Region Sjælland]]. Tis den 'oôdstad van den huudihe [[Region Østdanmark]]. == Lienks nae buten == * [https://www.soroe.dk/ Sorø] * [https://www.britannica.com/place/Soro-Denmark Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=8635 City Population] * Liggienge: {{Koord|55|26|N|11|34|L}} [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Østdanmark]] axal45z4lxo1ax43dex8s1m1a3fonns 0 17574 180771 180668 2026-06-14T14:37:16Z Dekaden 16019 180771 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Region Hovedstaden locator map.svg|thumb|Liggienge Hovedstaden]] [[Plaetje:Region Sjælland locator map.svg|thumb|Liggienge Sjælland]] '''Region Østdanmark''' is een rehio van [[Denemarken]]. D'r weune 2.805.000 mins'n (2026) op 'n oppervlak van 9.791 km² (286 inw./km²). 'Oôdstad is [[Sorø]]. Region Østdanmark bestaet vanof 2027 en is een saemenvoegieng van [[Region Hovedstaden]] en [[Region Sjælland]]. == Lienks nae buten == * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/hovedstaden/ City Population] Hovedstaden * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/sjalland/ City Population] Sjælland [[Categorie:Region Østdanmark| ]] hqx3bjj12cv37587a5mw973h01hino8 0 17575 180784 180767 2026-06-14T14:42:39Z Dekaden 16019 180784 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Danmark - Slagelse.jpg|thumb|Liggienge]] '''Slagelse''' is een stad in den [[Region Østdanmark]] ([[Denemarken]]) mie 36.000 inweuners (2025). Slagelse liet opt eiland [[Seêland]]. == Lienks nae buten == * [https://www.slagelse.dk/ Slagelse] * [https://www.britannica.com/place/Slagelse Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2102 City Population] * Liggienge: {{Koord|55|24|N|11|21|L}} [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Østdanmark]] eev2ukxv6fxilgth81i5hwt1tctttxg 0 17576 180785 180760 2026-06-14T14:42:51Z Dekaden 16019 180785 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Danmark - Holbaek.jpg|thumb|Liggienge]] '''Holbæk''' is een stad in den [[Region Østdanmark]] ([[Denemarken]]) mie 31.000 inweuners (2025). Holbæk liet opt eiland [[Seêland]]. == Lienks nae buten == * [https://www.holbaek.dk/ Holbæk] * [https://www.britannica.com/place/Holbaek Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2079 City Population] * Liggienge: {{Koord|55|43|N|11|43|L}} [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Østdanmark]] emgbvawd82nttx7dcydaa7nsuvikhf6 0 17580 180812 180743 2026-06-14T15:10:47Z Dekaden 16019 180812 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Map DK Tønder.PNG|thumb|Liggienge]] '''Tønder''' ([[Zuud-Jutlands]]: ''Tynne'', [[Noôrd-Sleêswieks]]: ''Tönder'', [[Duuts]]: ''Tondern'') is een stad in den [[Region Syddanmark]] ([[Denemarken]]) mie 7.500 inweuners (2025). Tønder liet in [[Jutland]] vlakbie [[Duutsland]]. == Lienks nae buten == * [https://www.toender.dk/ Tønder] * [https://www.britannica.com/place/Tonder Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=24781 City Population] * Liggienge: {{Koord|54|56|N|8|52|L}} [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Syddanmark]] 09wauqdncvjhwzpcznmbriwpga540dl 0 17581 180786 180740 2026-06-14T14:43:08Z Dekaden 16019 180786 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Denmark location sjalland.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Zealand map.png|thumb|Kaerte]] '''Seêland''' ([[Deêns]]: ''Sjælland'') is een eiland in [[Denemarken]] mie 2.429.000 inweuners (2026) op een oppervlak van 7031 km² (345 inw./km²). Seêland liet in den [[Region Østdanmark]] en vlakbie [[Zweden]]. 'Oôgste punt is 123 meter. Den 'oôdstad [[Kopenhagen]] liet opt eiland. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Zealand Britannica] [[Categorie:Eiland]] [[Categorie:Denemarken]] [[Categorie:Region Østdanmark]] 2cpa8m7wtw6uqhvy1zw0qkyrbjbl75h 180820 180786 2026-06-14T17:09:33Z Dekaden 16019 180820 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Denmark location sjalland.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Zealand map.svg|thumb|Kaerte]] '''Seêland''' ([[Deêns]]: ''Sjælland'') is een eiland in [[Denemarken]] mie 2.429.000 inweuners (2026) op een oppervlak van 7031 km² (345 inw./km²). Seêland liet in den [[Region Østdanmark]] en vlakbie [[Zweden]]. 'Oôgste punt is 123 meter. Den 'oôdstad [[Kopenhagen]] liet opt eiland. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Zealand Britannica] [[Categorie:Eiland]] [[Categorie:Denemarken]] [[Categorie:Region Østdanmark]] t9mjy87orbnsmf7g5j78fquy111sozq 180821 180820 2026-06-14T17:20:26Z Dekaden 16019 180821 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Denmark location sjalland.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Zealand map.png|thumb|Kaerte]] '''Seêland''' ([[Deêns]]: ''Sjælland'') is een eiland in [[Denemarken]] mie 2.429.000 inweuners (2026) op een oppervlak van 7031 km² (345 inw./km²). Seêland liet in den [[Region Østdanmark]] en vlakbie [[Zweden]]. 'Oôgste punt is 123 meter. Den 'oôdstad [[Kopenhagen]] liet opt eiland. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Zealand Britannica] [[Categorie:Eiland]] [[Categorie:Denemarken]] [[Categorie:Region Østdanmark]] 2cpa8m7wtw6uqhvy1zw0qkyrbjbl75h 180824 180821 2026-06-14T17:38:48Z Dekaden 16019 180824 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Denmark location sjalland.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Zealand map.svg|thumb|Kaerte]] '''Seêland''' ([[Deêns]]: ''Sjælland'') is een eiland in [[Denemarken]] mie 2.429.000 inweuners (2026) op een oppervlak van 7031 km² (345 inw./km²). Seêland liet in den [[Region Østdanmark]] en vlakbie [[Zweden]]. 'Oôgste punt is 123 meter. Den 'oôdstad [[Kopenhagen]] liet opt eiland. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Zealand Britannica] [[Categorie:Eiland]] [[Categorie:Denemarken]] [[Categorie:Region Østdanmark]] t9mjy87orbnsmf7g5j78fquy111sozq 180841 180824 2026-06-14T18:57:01Z Dekaden 16019 180841 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Denmark location sjalland.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Zealand map.svg|thumb|Kaerte]] '''Seêland''' ([[Deêns]]: ''Sjælland'') is een eiland in [[Denemarken]] mie 2.429.000 inweuners (2026) op een oppervlak van 7031 km² (345 inw./km²). Seêland liet in den [[Region Østdanmark]] en vlakbie [[Zweden]]. 'Oôgste punt is 123 meter. Den 'oôdstad [[Kopenhagen]] liet opt eiland. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Zealand Britannica] [[Categorie:Eiland in Denemarken]] [[Categorie:Region Østdanmark]] lwsiam7qddj195jt60bfez9vp5czsw0 14 17583 180772 2026-06-14T14:38:24Z Dekaden 16019 Nieuwe bladzie mee as inoud: [[Categorie:Rehio van Denemarken|Østdanmark]] 180772 wikitext text/x-wiki [[Categorie:Rehio van Denemarken|Østdanmark]] 3rn4fziolh8si5l52gf4xwcyidyraoc 14 17584 180792 2026-06-14T14:57:38Z Dekaden 16019 Nieuwe bladzie mee as inoud: [[Categorie:Rehio van Denemarken|Midtjylland]] 180792 wikitext text/x-wiki [[Categorie:Rehio van Denemarken|Midtjylland]] csa09gdm7ujtpzcc55k72ngfuf8kkro 14 17585 180794 2026-06-14T14:58:21Z Dekaden 16019 Nieuwe bladzie mee as inoud: [[Categorie:Rehio van Denemarken|Nordjylland]] 180794 wikitext text/x-wiki [[Categorie:Rehio van Denemarken|Nordjylland]] lt8ms0m0qrxn67mt8outs2hdsm96zwn 14 17586 180805 2026-06-14T15:09:09Z Dekaden 16019 Nieuwe bladzie mee as inoud: [[Categorie:Rehio van Denemarken|Syddanmark]] 180805 wikitext text/x-wiki [[Categorie:Rehio van Denemarken|Syddanmark]] 86sj2ak2vrsfuh3c0w33w0g0uik903c 0 17587 180813 2026-06-14T15:36:43Z Dekaden 16019 Nieuwe bladzie mee as inoud: [[plaetje:Danmark - Frederikshavn.jpg|thumb|Liggienge]] '''Frederikshavn''' is een stad in den [[Region Nordjylland]] ([[Denemarken]]) mie 23.000 inweuners (2025). Frederikshavn liet in [[Jutland]]. == Lienks nae buten == * [https://www.frederikshavn.dk/ Frederikshavn] * [https://www.britannica.com/place/Frederikshavn Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2067 City Population] * Liggienge: {{Koord|57|26|N|10|32|L}} Categori… 180813 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Danmark - Frederikshavn.jpg|thumb|Liggienge]] '''Frederikshavn''' is een stad in den [[Region Nordjylland]] ([[Denemarken]]) mie 23.000 inweuners (2025). Frederikshavn liet in [[Jutland]]. == Lienks nae buten == * [https://www.frederikshavn.dk/ Frederikshavn] * [https://www.britannica.com/place/Frederikshavn Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2067 City Population] * Liggienge: {{Koord|57|26|N|10|32|L}} [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Nordjylland]] 40pixlrxd31q5bqo8g67yi01fii3xo8 0 17588 180814 2026-06-14T16:02:13Z Dekaden 16019 Nieuwe bladzie mee as inoud: [[plaetje:Danmark - Hirtshals.jpg|thumb|Liggienge]] '''Hirtshals''' is een plekke in den [[Region Nordjylland]] ([[Denemarken]]) mie 5.300 inweuners (2025). Hirtshals liet in [[Jutland]]. == Lienks nae buten == * [https://www.hirtshals.dk/ Hirtshals] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=24801 City Population] * Liggienge: {{Koord|57|35|N|9|57|L}} [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Nordjylland]] 180814 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Danmark - Hirtshals.jpg|thumb|Liggienge]] '''Hirtshals''' is een plekke in den [[Region Nordjylland]] ([[Denemarken]]) mie 5.300 inweuners (2025). Hirtshals liet in [[Jutland]]. == Lienks nae buten == * [https://www.hirtshals.dk/ Hirtshals] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=24801 City Population] * Liggienge: {{Koord|57|35|N|9|57|L}} [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Nordjylland]] n92r9x5lnjgo79akxesqwc8diskdoie 180815 180814 2026-06-14T16:08:35Z Dekaden 16019 180815 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Map DK Hjørring.PNG|thumb|Liggienge]] '''Hirtshals''' is een plekke in den [[Region Nordjylland]] ([[Denemarken]]) mie 5.300 inweuners (2025). Hirtshals liet in [[Jutland]]. == Lienks nae buten == * [https://www.hirtshals.dk/ Hirtshals] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=24801 City Population] * Liggienge: {{Koord|57|35|N|9|57|L}} [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Nordjylland]] gdt2v7b9h243declqet55u6pl3a1dyx 180816 180815 2026-06-14T16:09:42Z Dekaden 16019 180816 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Map DK Hjørring.PNG|thumb|Liggienge]] '''Hirtshals''' is een plekke in den [[Region Nordjylland]] ([[Denemarken]]) mie 5.300 inweuners (2025). Hirtshals liet in [[Jutland]]. == Lienks nae buten == * [https://www.hirtshals.dk/ Hirtshals] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=24801 City Population] * Liggienge: {{Koord|57|35|N|9|58|L}} [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Nordjylland]] b1jn8skxco4nw50qxly42w86ixxg99b 0 17589 180817 2026-06-14T16:55:54Z Dekaden 16019 Nieuwe bladzie mee as inoud: [[plaetje:Denmark location Fyn.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Fyn map.png|thumb|Kaerte]] '''Funen''' ([[Deêns]]: ''Fyn'') is een eiland in [[Denemarken]] mie 482.000 inweuners (2026) op een oppervlak van 2989 km² (161 inw./km²). Funen liet in den [[Region Syddanmark]]. 'Oôgste punt is meter. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Funen Britannica] [[Categorie:Eiland]] [[Categorie:Denemarken]] [[Categorie:Region Syddanmark]] 180817 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Denmark location Fyn.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Fyn map.png|thumb|Kaerte]] '''Funen''' ([[Deêns]]: ''Fyn'') is een eiland in [[Denemarken]] mie 482.000 inweuners (2026) op een oppervlak van 2989 km² (161 inw./km²). Funen liet in den [[Region Syddanmark]]. 'Oôgste punt is meter. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Funen Britannica] [[Categorie:Eiland]] [[Categorie:Denemarken]] [[Categorie:Region Syddanmark]] tjea1y88cziwuxc9xit7z80s8jsz4bk 180818 180817 2026-06-14T17:03:37Z Dekaden 16019 180818 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Location map Funen.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Fyn map.png|thumb|Kaerte]] '''Funen''' ([[Deêns]]: ''Fyn'') is een eiland in [[Denemarken]] mie 482.000 inweuners (2026) op een oppervlak van 2985 km² (161 inw./km²). Funen liet in den [[Region Syddanmark]]. 'Oôgste punt is 131 meter. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Funen Britannica] [[Categorie:Eiland]] [[Categorie:Denemarken]] [[Categorie:Region Syddanmark]] cx9tt9665te2ao6ddgy81atrwmi7xpi 180819 180818 2026-06-14T17:08:51Z Dekaden 16019 180819 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Location map Funen.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Map Funen.svg|thumb|Kaerte]] '''Funen''' ([[Deêns]]: ''Fyn'') is een eiland in [[Denemarken]] mie 482.000 inweuners (2026) op een oppervlak van 2985 km² (161 inw./km²). Funen liet in den [[Region Syddanmark]]. 'Oôgste punt is 131 meter. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Funen Britannica] [[Categorie:Eiland]] [[Categorie:Denemarken]] [[Categorie:Region Syddanmark]] nl8kz7qoa0btfzzgl0tdrn6pgfld2n3 180838 180819 2026-06-14T18:55:42Z Dekaden 16019 180838 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Location map Funen.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Map Funen.svg|thumb|Kaerte]] '''Funen''' ([[Deêns]]: ''Fyn'') is een eiland in [[Denemarken]] mie 482.000 inweuners (2026) op een oppervlak van 2985 km² (161 inw./km²). Funen liet in den [[Region Syddanmark]]. 'Oôgste punt is 131 meter. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Funen Britannica] [[Categorie:Eiland in Denemarken]] [[Categorie:Region Syddanmark]] rckwmff9r945kk272fwkriotgntuow7 0 17590 180822 2026-06-14T17:22:21Z Dekaden 16019 Oor deugestierd nae [[Funen]] 180822 wikitext text/x-wiki #DOORVERWIJZING [[Funen]] saguo6y1x3ufwngrp91ovka7pidvy93 0 17591 180827 2026-06-14T18:15:14Z Dekaden 16019 Nieuwe bladzie mee as inoud: [[plaetje:Location map Lolland.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Map Lolland.svg|thumb|Kaerte]] '''Lolland''' is een eiland in [[Denemarken]] mie 56.000 inweuners (2026) op een oppervlak van 1243 km² (45 inw./km²). Lolland liet in den [[Region Østdanmark]]. 'Oôgste punt is 30 meter. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Lolland Britannica] [[Categorie:Eiland]] [[Categorie:Denemarken]] [[Categorie:Region Østdanmark]] 180827 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Location map Lolland.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Map Lolland.svg|thumb|Kaerte]] '''Lolland''' is een eiland in [[Denemarken]] mie 56.000 inweuners (2026) op een oppervlak van 1243 km² (45 inw./km²). Lolland liet in den [[Region Østdanmark]]. 'Oôgste punt is 30 meter. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Lolland Britannica] [[Categorie:Eiland]] [[Categorie:Denemarken]] [[Categorie:Region Østdanmark]] j612bi4u7jvvsw0kquvikiso8cnvi4a 180828 180827 2026-06-14T18:25:32Z Dekaden 16019 180828 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Location map Lolland.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Lolland.svg|thumb|Kaerte]] '''Lolland''' is een eiland in [[Denemarken]] mie 56.000 inweuners (2026) op een oppervlak van 1243 km² (45 inw./km²). Lolland liet in den [[Region Østdanmark]]. 'Oôgste punt is 30 meter. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Lolland Britannica] [[Categorie:Eiland]] [[Categorie:Denemarken]] [[Categorie:Region Østdanmark]] gpfj2kp0x5tm9rh2zoxloz89qyqopy1 180839 180828 2026-06-14T18:56:03Z Dekaden 16019 180839 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Location map Lolland.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Lolland.svg|thumb|Kaerte]] '''Lolland''' is een eiland in [[Denemarken]] mie 56.000 inweuners (2026) op een oppervlak van 1243 km² (45 inw./km²). Lolland liet in den [[Region Østdanmark]]. 'Oôgste punt is 30 meter. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Lolland Britannica] [[Categorie:Eiland in Denemarken]] [[Categorie:Region Østdanmark]] azy7q0v4snqzw8pcnhuxiwmplswdyvg 180840 180839 2026-06-14T18:56:38Z Dekaden 16019 180840 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Location map Lolland.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Lolland.svg|thumb|Kaerte]] '''Lolland''' is een eiland in [[Denemarken]] mie 56.000 inweuners (2026) op een oppervlak van 1243 km² (45 inw./km²). Lolland liet in den [[Region Østdanmark]] bie [[Duutsland]]. 'Oôgste punt is 30 meter. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Lolland Britannica] [[Categorie:Eiland in Denemarken]] [[Categorie:Region Østdanmark]] 6cxvnncknarjsswugqwhpwgl50y1zhc 0 17592 180830 2026-06-14T18:31:59Z Dekaden 16019 Nieuwe bladzie mee as inoud: [[plaetje:Location map Falster.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Falster.svg|thumb|Kaerte]] '''Falster''' is een eiland in [[Denemarken]] mie 41.000 inweuners (2026) op een oppervlak van 514 km² (80 inw./km²). Falster liet in den [[Region Østdanmark]]. 'Oôgste punt is 44 meter. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Falster Britannica] [[Categorie:Eiland]] [[Categorie:Denemarken]] [[Categorie:Region Østdanmark]] 180830 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Location map Falster.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Falster.svg|thumb|Kaerte]] '''Falster''' is een eiland in [[Denemarken]] mie 41.000 inweuners (2026) op een oppervlak van 514 km² (80 inw./km²). Falster liet in den [[Region Østdanmark]]. 'Oôgste punt is 44 meter. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Falster Britannica] [[Categorie:Eiland]] [[Categorie:Denemarken]] [[Categorie:Region Østdanmark]] p6ydd5xgst3a45tc4jb190ynjdnedob 180831 180830 2026-06-14T18:32:44Z Dekaden 16019 180831 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Location map Falster.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Falster.svg|thumb|Kaerte]] '''Falster''' is een eiland in [[Denemarken]] mie 41.000 inweuners (2026) op een oppervlak van 514 km² (80 inw./km²). Falster liet in den [[Region Østdanmark]]. 'Oôgste punt is 44 meter. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Falster-island-Denmark Britannica] [[Categorie:Eiland]] [[Categorie:Denemarken]] [[Categorie:Region Østdanmark]] 3ul36e9vre7u8htardrxffcwbxw8bk6 180837 180831 2026-06-14T18:55:17Z Dekaden 16019 180837 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Location map Falster.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Falster.svg|thumb|Kaerte]] '''Falster''' is een eiland in [[Denemarken]] mie 41.000 inweuners (2026) op een oppervlak van 514 km² (80 inw./km²). Falster liet in den [[Region Østdanmark]]. 'Oôgste punt is 44 meter. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Falster-island-Denmark Britannica] [[Categorie:Eiland in Denemarken]] [[Categorie:Region Østdanmark]] 53kakqa03nh58lhezzx85sq0fmjjn2x 0 17593 180833 2026-06-14T18:50:27Z Dekaden 16019 Nieuwe bladzie mee as inoud: [[plaetje:Denmark location bornholm.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Bornholm.png|thumb|Kaerte]] '''Bornholm''' is een eiland in [[Denemarken]] mie 39.000 inweuners (2026) op een oppervlak van 588 km² (66 inw./km²). Bornholm liet in den [[Region Østdanmark]] bie [[Zweden]]. 'Oôgste punt is 162 meter. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Bornholm Britannica] [[Categorie:Eiland]] [[Categorie:Denemarken]] [[Categorie:Region Østdanmark]] 180833 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Denmark location bornholm.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Bornholm.png|thumb|Kaerte]] '''Bornholm''' is een eiland in [[Denemarken]] mie 39.000 inweuners (2026) op een oppervlak van 588 km² (66 inw./km²). Bornholm liet in den [[Region Østdanmark]] bie [[Zweden]]. 'Oôgste punt is 162 meter. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Bornholm Britannica] [[Categorie:Eiland]] [[Categorie:Denemarken]] [[Categorie:Region Østdanmark]] 3tjnbo4v7hrok1zee2cylp24x7injvp 180835 180833 2026-06-14T18:54:25Z Dekaden 16019 180835 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Denmark location bornholm.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Bornholm.png|thumb|Kaerte]] '''Bornholm''' is een eiland in [[Denemarken]] mie 39.000 inweuners (2026) op een oppervlak van 588 km² (66 inw./km²). Bornholm liet in den [[Region Østdanmark]] bie [[Zweden]]. 'Oôgste punt is 162 meter. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Bornholm Britannica] [[Categorie:Eiland in Denemarken]] [[Categorie:Region Østdanmark]] npqgsq7lahpkwh0icyf6wmpgzd4cukg 180842 180835 2026-06-14T19:03:24Z Dekaden 16019 180842 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Denmark location bornholm.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Bornholm.png|thumb|Kaerte]] '''Bornholm''' is een eiland in [[Denemarken]] mie 39.000 inweuners (2026) op een oppervlak van 588 km² (66 inw./km²). Bornholm liet in den [[Region Østdanmark]] bie [[Zweden]]. 'Oôgste punt is 162 meter. 'Oôdplekke is [[Rønne]]. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Bornholm Britannica] [[Categorie:Eiland in Denemarken]] [[Categorie:Region Østdanmark]] b4piiydw1m9dumocbmzwcxr19499djv 14 17594 180836 2026-06-14T18:54:51Z Dekaden 16019 Nieuwe bladzie mee as inoud: [[Categorie:Eiland|Denemarken]] [[Categorie:Denemarken]] 180836 wikitext text/x-wiki [[Categorie:Eiland|Denemarken]] [[Categorie:Denemarken]] qgrkw5kgbbdfe9b3590mc7knr8y72yd 0 17595 180847 2026-06-15T06:37:13Z Dekaden 16019 Nieuwe bladzie mee as inoud: [[plaetje:Location map Mon.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Moen.png|thumb|Kaerte]] '''Møn''' is een eiland in [[Denemarken]] mie .000 inweuners (2026) op een oppervlak van km² ( inw./km²). Møn liet in den [[Region Østdanmark]]. 'Oôgste punt is meter. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Mon-island-Denmark Britannica] [[Categorie:Eiland in Denemarken]] [[Categorie:Region Østdanmark]] 180847 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Location map Mon.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Moen.png|thumb|Kaerte]] '''Møn''' is een eiland in [[Denemarken]] mie .000 inweuners (2026) op een oppervlak van km² ( inw./km²). Møn liet in den [[Region Østdanmark]]. 'Oôgste punt is meter. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Mon-island-Denmark Britannica] [[Categorie:Eiland in Denemarken]] [[Categorie:Region Østdanmark]] r6l7e3z2pzyvxvoa0p285w7dwuiyfx9 180848 180847 2026-06-15T06:39:49Z Dekaden 16019 180848 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Location map Mon.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Moen.png|thumb|Kaerte]] '''Møn''' is een eiland in [[Denemarken]] mie 8.900 inweuners (2026) op een oppervlak van 218 km² (41 inw./km²). Møn liet in den [[Region Østdanmark]]. 'Oôgste punt is 143 meter. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Mon-island-Denmark Britannica] [[Categorie:Eiland in Denemarken]] [[Categorie:Region Østdanmark]] qk909absk5t4tni4dvufihvuzvuezjy 0 17596 180849 2026-06-15T08:26:22Z Dekaden 16019 Nieuwe bladzie mee as inoud: [[plaetje:Location map Als.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Als.png|thumb|Kaerte]] '''Als''' is een eiland in [[Denemarken]] mie 00 inweuners (2026) op een oppervlak van km² ( inw./km²). Als liet in den [[Region Syddanmark]]. 'Oôgste punt is meter. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Als-island-Denmark Britannica] [[Categorie:Eiland in Denemarken]] [[Categorie:Region Syddanmark]] 180849 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Location map Als.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Als.png|thumb|Kaerte]] '''Als''' is een eiland in [[Denemarken]] mie 00 inweuners (2026) op een oppervlak van km² ( inw./km²). Als liet in den [[Region Syddanmark]]. 'Oôgste punt is meter. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Als-island-Denmark Britannica] [[Categorie:Eiland in Denemarken]] [[Categorie:Region Syddanmark]] k6k2hep0xm3gw4zw4r7vj0fassv8oby 180850 180849 2026-06-15T08:48:49Z Dekaden 16019 180850 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Location map Als.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Als.png|thumb|Kaerte]] '''Als''' is een eiland in [[Denemarken]] mie 50.000 inweuners (2026) op een oppervlak van 321 km² (154 inw./km²). Als liet in den [[Region Syddanmark]]. 'Oôgste punt is 81 meter. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Als-island-Denmark Britannica] [[Categorie:Eiland in Denemarken]] [[Categorie:Region Syddanmark]] 4dzvdsgw83h7qju9aqina0ykae00d1a 180851 180850 2026-06-15T08:58:06Z Dekaden 16019 180851 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Location map Als.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Alsenbahn.png|thumb|Kaerte]] '''Als''' ([[Duuts]]: ''Alsen'') is een eiland in [[Denemarken]] mie 50.000 inweuners (2026) op een oppervlak van 321 km² (154 inw./km²). Als liet in den [[Region Syddanmark]]. 'Oôgste punt is 81 meter. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Als-island-Denmark Britannica] [[Categorie:Eiland in Denemarken]] [[Categorie:Region Syddanmark]] plilqlglr98butw26wk3ijf6pl6x3cq 180852 180851 2026-06-15T09:48:13Z Dekaden 16019 180852 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Location map Als.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Alsenbahn.png|thumb|Kaerte]] '''Als''' ([[Duuts]]: ''Alsen'') is een eiland in [[Denemarken]] mie 50.000 inweuners (2026) op een oppervlak van 321 km² (154 inw./km²). Als liet in den [[Region Syddanmark]]. 'Oôgste punt is 81 meter. Als 'oôrde van [[1864]] toet [[1920]] bie [[Duutsland]]. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Als-island-Denmark Britannica] [[Categorie:Eiland in Denemarken]] [[Categorie:Region Syddanmark]] sbepydcqlk2qtb2d0a4pkgi56iyuvl2 180853 180852 2026-06-15T09:56:47Z Dekaden 16019 180853 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Location map Als.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Alsenbahn.png|thumb|Kaerte]] '''Als''' ([[Duuts]]: ''Alsen'') is een eiland in [[Denemarken]] mie 50.000 inweuners (2026) op een oppervlak van 321 km² (154 inw./km²). Als liet in den [[Region Syddanmark]]. 'Oôgste punt is 81 meter. 'Oôdplekke is [[Sønderborg]]. Als 'oôrde van [[1864]] toet [[1920]] bie [[Duutsland]]. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Als-island-Denmark Britannica] [[Categorie:Eiland in Denemarken]] [[Categorie:Region Syddanmark]] h78gbwrmvwnma6jnxyo49ofn2u4cgtx 0 17597 180854 2026-06-15T10:07:27Z Dekaden 16019 Nieuwe bladzie mee as inoud: [[plaetje:Danmark - Soenderborg.jpg|thumb|Liggienge]] '''Sønderborg''' ([[Zuud-Jutlands]]: ''Synnebårre'', [[Duuts]]: ''Sonderburg'') is een stad in den [[Region Syddanmark]] ([[Denemarken]]) mie 28.000 inweuners (2025). Sønderborg is den 'oôdplekke vant eiland [[Als]] en liet deêls ok in [[Jutland]]. == Lienks nae buten == * [https://www.sonderborg.dk/ Sønderborg] * [https://www.britannica.com/place/Sonderborg Britannica] * [https://www.citypopulation.… 180854 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Danmark - Soenderborg.jpg|thumb|Liggienge]] '''Sønderborg''' ([[Zuud-Jutlands]]: ''Synnebårre'', [[Duuts]]: ''Sonderburg'') is een stad in den [[Region Syddanmark]] ([[Denemarken]]) mie 28.000 inweuners (2025). Sønderborg is den 'oôdplekke vant eiland [[Als]] en liet deêls ok in [[Jutland]]. == Lienks nae buten == * [https://www.sonderborg.dk/ Sønderborg] * [https://www.britannica.com/place/Sonderborg Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2104 City Population] * Liggienge: {{Koord|54|55|N|9|49|L}} [[Categorie:Plekke in Denemarken]] [[Categorie:Region Syddanmark]] 9x9kkmvmyzyfedols1z0882exgfq4z6 0 17598 180858 2026-06-15T10:40:55Z Dekaden 16019 Nieuwe bladzie mee as inoud: [[plaetje:Location map Langeland.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Langeland.png|thumb|Kaerte]] '''Langeland''' is een eiland in [[Denemarken]] mie 00 inweuners (2026) op een oppervlak van km² ( inw./km²). Langeland liet in den [[Region Syddanmark]]. 'Oôgste punt is meter. 'Oôdplekke is [[]]. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Langeland Britannica] [[Categorie:Eiland in Denemarken]] [[Categorie:Region Syddanmark]] 180858 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Location map Langeland.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Langeland.png|thumb|Kaerte]] '''Langeland''' is een eiland in [[Denemarken]] mie 00 inweuners (2026) op een oppervlak van km² ( inw./km²). Langeland liet in den [[Region Syddanmark]]. 'Oôgste punt is meter. 'Oôdplekke is [[]]. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Langeland Britannica] [[Categorie:Eiland in Denemarken]] [[Categorie:Region Syddanmark]] pf2pmu8pvftyb63jf91ar6cguszpn1b 180859 180858 2026-06-15T10:45:35Z Dekaden 16019 180859 wikitext text/x-wiki [[plaetje:Location map Langeland.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Langeland.png|thumb|Kaerte]] '''Langeland''' is een eiland in [[Denemarken]] mie 12.000 inweuners (2026) op een oppervlak van 284 km² (41 inw./km²). Langeland liet in den [[Region Syddanmark]]. 'Oôgste punt is 46 meter. 'Oôdplekke is [[Rudkøbing]]. == Lienks nae buten == * [https://www.britannica.com/place/Langeland Britannica] [[Categorie:Eiland in Denemarken]] [[Categorie:Region Syddanmark]] 82nulp8h7g7waq353gln6cdv4sd1pm0