Calw - Alemannische Wikipedia

# Calw

### Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy

Calw (Calw)
Wabba | Kard
--- | ---

Dialekt: Alemannisch
Hauptvariant: | Schwäbisch
Regionalvariant: | Nordschwarzwald
Lokalvariant: |
Verbreitong: |
Basisdata
Staat: | Deutschland
Bundesland: | Bade-Württeberg
Regierongsbezirk: | Karlsrua
Krois: | Calw
Geographische Lag: | 48° 43′ N, 8° 44′ O
Höh: | 347 m ü. NN
Fläch: | 59,88 km²
Oiwohner: | 23.680 (31. Dez. 2006)[1]
Bevölkerongsdicht: | 395 Oiwohner je km²
Boschtleitzahle: | 75351–75365 (alt: 7260)
Vorwahl: | 07051
Nummeraschild: | CW
Gmoindschlüssel: | 08 2 35 085
Stadtgliderong: | Kernstad on 4 Stadtdeil
Adress vo dr Stadtverwaltong: | Marktplatz 1 75365 Calw
Internetauftritt: | www.calw.de
Oberbirgermeischter: | Andreas Haas (CDU)
Topographi
[[Image:{{{TOPO}}}|300px|Topographi]]
Luftbild

| Dialäkt: Schwäbisch

Calw Marktblatz

Calw ("Calb" usgsproche; IPA: [kʰalp]) isch a Schdad im Schwarzwald. Es hot a lange Gschicht bis ens Mittlalter un isch friher die dredd greaschde Schdadd von Wördeberg und a wichtigs Handls- und Endoschdrie-Zendrom gwäe. Calw isch en großer Krois on hat viale Gmoinde wia Hirsu, Stamme, Heimade, Altburg, Oldhengschdedd, Zovelstoi, Doinich, Heefa, Ritchebitch, Liabezell on weitre.

## [ändere] Wahrzoiche

Oin ähemoligr großr Betriab isch dui Deggefabrig gwäe, die wos loider etmai giabt. Heit wohnet hier Doimler-Mitarboider on pendled mim Bus noch Sendelfenge.

Calw hot o poor Schui, oinre davo isch des Hermo-Hess-Gymnasium.

Oin Wahrzuiche vo der Schdadd isch dui Peter on Pauls Kirch. Sie isch a Kirch in selle mo Kaddoligge und Prodeschdande fende kau. Wechdig zom erwähne sei auch no, dass des Schdäddle no a schene Aldschdad had on Fachwerk-Heisr o mass.

## [ändere] Gschicht

Erschde urkondliche Erwähnung isch em Johr 1075. Em 11. Johrhondrerd isch Calw om dui äldere Borg dr Grofe vo Calw entstonde. Calw isch em Middelalder oine bedeidende Handlsschdad gwäe, bsondersch Dicher- on Läderhandl. 1345 isch Calw an Wördebörg gaue ond isch bald Sitz vomene Amt gworrde. Em 16. Johrhondert isch Calw Urlaubsblätzle vo dr wördebörgische Herzeg gwäe. Em 18. Johrhondert ischs durch de Beuimhandel (Fleßerey) zu oiner woidere wirdschafdliche Bliatezoit komme.

Am Aafang vum 19. Jahrhundert isch s'alte württembergische Oberamt Calw mitem Kloschteramt Hirsau vereinigt worre. In dr druffolgendi Zit isch's mehfach verändret worre un 1938 schließlich in de Landkreis Calw überführt worre. 1957 isch dr Ortsteil Heumade gründet worre.

Bei dr Kroisreform zum 1. Januar 1973 hat dr Landkreis Calw soi heitige Usdähnung griagt. Er isch Teil vo dr nei ggrindede Rägio Nordschwarzwald gworde, dui no dem nei omschriabene Rägierungsbezirk Karlsrua zugordnet wird. Damit wird dui ehmols wördebörgische Schdadd etzet von dr ehmols badische Houptschdadd Karlsrua aus verwalded. Em Rohme vo dr Gebiatsreform isch die Schdadd Calw zom 1. Januar 1975 mit dr Gmoinde Hirsu ond andre Gmoinde zur Schdadd Calw-Hirsu vreinigd worre. No bvor des wirksam worrde isch, hat die neie Schdadd den (alde) Nome Calw griagt. Mit sodicher Vroinigung het die Oiwohnerzahl vo dr Schdadd die 20.000-Grenz iberschride. Draufhia hat die Schdaddvrwaldung en Andrag uf Erhäbung zur Große Kroisschdadd gschdelld, des wo die Bade-Wördebörgische Landesregierung no mit Wirkung vom 1. Januar 1976 bschlosse hat.

## [ändere] Religione

Calw hat ursprenglich zom Bistum Speyer ghert ond isch dem Archidiagonad zor Hl. Trinitatis, Kapitel Weil onderschdelld gwäe. 1534 isch en Calw wia em gsamde damoligge Hechzogduam Wördebörg dia Reformatio oigfiahrd worre. Calw isch 1555 Sitz vomene Dekanat gworre, wo bis heit beschdehe duad. Am Ofang hat selligs zur Generalsuperintendentur Maulbronn ghert, ab 1823 zu Tibenge ond heit zur Prälatur Reidlinge. Des Dekanat Calw umfasst heit 43 Kirchegmoinde vo dr Evangelische Landeskirch en Wördeberg. Dekan en Calw isch seid 2004 Erich Hartmann. Em Schdaddgbiat Calws gebts dia Gsamtkirchegmoind Calw, wo us dr Enneschdaddgmoind (Schdaddkirch Calw), dr Bergkirchegmoind Wemberg/Alzeberg ond dr Versehnongskirchegmoind Heimade bstoot, wobei de sage musch dass selle boide ledschdgnannde Kirchegmoinde erschd dorch Zuazuag von Hoimadverdriabene noch em Zwoide Weldkriag endsdande sin. Au noa gibds Kirchegmoinde en de Schdaddtoile Altborg, Hirsu, Holzbroa ond Stamme.

Em 19. Johrhondert sin uch wiader Katholigge noch Calw zoge. Sie hänn 1885/86 de Pfarrei St. Josef ggrindet, selle welche nochhe Sitz vomene Dekanat ennerhalb vom Besdums Roddeborg (heidd Besdum Roddeborg-Schduachgert) gworre isch. Dui Pfarreri St. Josef isch heid firs gsamde Schdaddgbiead ond fir oinige Omlandsgmoinde zuaständig ond bildet zuasomme mit dr Pfarreri St. Lioba Bad Liabazell dui Sälsorgeoihoid 2 Calw-Bad Liabazell ennerhalb vom Deganad Calw.

Nebe selle boide große greschdleche Kirche giabts en Calw auch Gmoinde, selle welche zu Freikirche ghöret, onder dene oine Evangelisch-medodisdische Gmoinde (Medodisde). Auch dui Neiabosdolische Kirch ischd em Schdadddeil Stamme verdräde.

## [ändere] Ekschterni Syte

- Calw-Hoimseit

Kategorie: Artikel uf Schwäbisch | Ort (Bade-Württeberg)

##### Views

- Artikel
- Diskussion
- Itzigi Version

##### Mitarbeit

- Wikipedia-Portal
- Artikel wo fähle
- Letschti Änderige

##### Hilf

- Froge?
- Stammtisch
- Finanzielli Hilf

##### Suech

##### Anderi Sprooche

- Български
- Deutsch
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Suomi
- Français
- Italiano
- 日本語
- Nederlands
- Polski
- Português
- Română
- Русский
- Türkçe
- Volapük