Alexander der Grosse - Alemannische Wikipedia

# Alexander der Grosse

### Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy

Dr Alexander dr Grooss (Griechisch: Ἀλέξανδρος Γ' ο Μακεδών ; Alexandros III o Makedon или Μέγας Ἀλέξανδρος ; Megas Alexandros) (356-323 BCE) isch ä König vo Mazedonie und ganz Griechland gsi, wo denn s Achämenidische Perserriich eroberet het.

## [ändere] Biografii

Dr Alexander dr Grooss

Für dass dr Alexander dr Grooss ein vo de grööschte Fäldherre vo dr menschlige Gschicht gsi isch, weiss me nume wenig über ihn as Mensch; mä het nit emol ä ziitgenössischi Abbildig von em, drfür isch d Zahl vo de Saage um ihn umso gröösser.

Dr Alexander isch as Sohn vom mazedonische König Philipp II. im Johr 356 BCE uf d Wält cho. Ein vo siine Lehrer isch dr Aristoteles (384 BCE – 322 BCE) gsi, ä griechische Philosoph und Schüeler vom Plato.

Er isch erscht sächzähni gsi wo si Vadder im Johr 340 Chrieg gege Byzantium gfüehrt het und är het si Schdellverdrätter z Mazedonie müesse si. 338 het er in dr Schlacht vo Chaironeia under siim Vadder as General vo dr Kavallerii gege d Armee vo de Athener und Thebaner kämpft und vil zum mazedonische Siig biidrait.

Im Johr 336 isch dr Philipp ermordet worde und dr Alexander het sofort müesse bewiise ass er cha sälbschdändig regiere und Chrieg füehre, z erscht gege d Thraker und Illyrer und denn gege die griechische Schdadtschdaate wo brobiert hai die mazedonisch Bevormundig loszwärde, won enä dr Philipp im Korinthische Friide 337 ufzwunge het. Bsundrigs harsch isch dr Alexander mit Thebe umgange: er het d Schdadt zerschdört und die ganzi Bevölkerig versklavt.

Dr Chriegszug vom Alexander em Groosse

Nochdäm er d Grieche widr undr siiner Kontrolle gha het, het er än Armee us Mazedonier und Grieche ufgschdellt, für zum Chrieg gege d Perser z mache. 334 het er mit 30,000 Fuesssoldate und 5000 Riiter dr Hellespont überquert und het im Mai 334 d Armee vo de persische Satrape in Chliiasie z Granikos besiigt, und Karie, Phrygie und Kilikie eroberet. Im Summe vo 333 het er ä schdrategische Fähler gmacht und die jonischi Flotte z früeh ufglöst und Perser hai chönne Chios und Mytilene erobere. Im November 333 het er die persisch Armee underem Dareius III. bi Issos besiigt. Vo 332 bis 331 het er Syrie eroberet, drunder d Küschdeschdadt Tyros wo mä glaubt het ass mä si nit chönnt erobere vom Land us, und Ägypte, won er die erscht Schdadt mit siim Name grundet het: Alexandria. Er isch vo de Ägypter as Befreier vom persische Joch agluegt und vo de Brieschter vom Gott Amun gsägnet worde. Mesopotamie isch an ihn gfalle noch dr Schlacht bi Gaugamela (331) und dr Dareios isch gflüchtet und schbööter vo eim vo siine Satrape, em Bessos, ermordet worde. Über Babylon und Susa isch er nach Persepolis zoge und het d Schdadt verbrennt as Schtroof für d Zerschdörig vo dr Akropolis z Athen. Mit dr Zerschdörig vom persische Riich isch dr panhellenisch Rachefäldzug vo de Grieche am Ändi gsi, und si hai döfe hei goh.

Nach dr Eroberig vo Oschtpersie, wo dr Satrap Bessos verdeidigt het, het sich dr Alexander mit dr Roxane, en erä Fürschdedochter vo Sogdiane und het sich wie ä persische Groosskönig afo benäh, was bi siine Soldate nid guet acho isch. Es het ä Verschwörig gä und dr Kallisthenes, ä Neveu vom Aristoteles isch higrichtet worde. Au isch dr Jähzorn, wo scho immer ä Charakterzug vom Alexander gsi isch, immer weniger under dr Kontrolle gsi, so het er si guet Fründ Kleitos erschlage won är bedrunke gsi isch. Im Johr 327 isch er mit siiner Armee gegen Indie zoge. Am Hydaspes het er 326 dr Poros besiigt, drotz däm siine Chriegselifante. Bim Hyphasisfluss hai d Drubbe nüm wiiter welle, und dr Alexander het müessen umchehre. Er het mit em Krateros zsämme d Fuessdrubbe dur Gedrosie und und Karmanie zrugg nach Persepolis gfüehrt. Dr Niarchos isch underdesse mit dr Flotte zu dr Tigrismündig im Persische Golf gseglet.

Am 13. Juni 323 isch dr Alexander dr Grooss in Babylon am enä Fieber gschdorbe.

## [ändere] Quelle

dtv-Atlas zur Weltgeschichte, Band 1, Deutscher Taschenbuch Verlag 1970, S.64-65

Kategorie: Gschicht | König | Heerführer

##### Views

- Artikel
- Diskussion
- Itzigi Version

##### Mitarbeit

- Wikipedia-Portal
- Artikel wo fähle
- Letschti Änderige

##### Hilf

- Froge?
- Stammtisch
- Finanzielli Hilf

##### Suech

##### Anderi Sprooche

- Afrikaans
- Aragonés
- العربية
- Asturianu
- Azərbaycan
- Башҡорт
- Žemaitėška
- Беларуская
- Беларуская (тарашкевіца)
- Български
- বাংলা
- Brezhoneg
- Bosanski
- Català
- Corsu
- Česky
- Словѣньскъ
- Cymraeg
- Dansk
- Deutsch
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Euskara
- فارسی
- Suomi
- Français
- Frysk
- Gaeilge
- Gàidhlig
- Galego
- ગુજરાતી
- Hak-kâ-fa
- עברית
- हिन्दी
- Hrvatski
- Magyar
- Հայերեն
- Bahasa Indonesia
- Ido
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- ქართული
- Қазақша
- 한국어
- Kurdî / كوردی
- Latina
- Limburgs
- Lietuvių
- Latviešu
- Македонски
- मराठी
- Bahasa Melayu
- Nederlands
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Occitan
- Polski
- Português
- Română
- Русский
- संस्कृत
- Sicilianu
- Scots
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Shqip
- Српски / Srpski
- Svenska
- Kiswahili
- తెలుగు
- Тоҷикӣ
- ไทย
- Tagalog
- Türkçe
- Tatarça
- Українська
- اردو
- Tiếng Việt
- 中文