Waldshut-Tiengen - Alemannische Wikipedia

# Waldshut-Tiengen

### Us der alemannische Wikipedia, der freie Dialäkt-Enzyklopedy

Technische Yschränkung: Dr koräkt Titel wär: »Waldshuet-Düenge«

Waldshuet-Düenge (Waldshut-Tiengen)
Wappe | Charte
--- | ---

Dialekt: Alemannisch
Hauptvariante: | Hochalemannisch
Regionalvariante: | Hotzewälderisch
Lokalvariante: |
Verbreitig: |
Basisdate
Staat: | Dütschland
Bundesland: | Bade-Württeberg
Regierigsbezirk: | Friburg
Chreis: | Waldshuet
Geographischi Lag: | 47° 37′ N, 8° 13′ O
Höchi: | 341 m ü. NN
Flächi: | 77,98 km²
Iwohner: | 22.586 (31. Dez. 2006)[1]
Bevölcherigsdichti: | 290 Iwohner je km²
Boschtleitzahle: | 79741–79761 (alt: 7890)
Vorwahle: | 07751, 07741
Nummereschild: | WT
Gmeischlüssel: | 08 3 37 126
Stadtgliderig: | 2 Kernstädt un 10 Stadtdeile
Adress vu dr Stadtverwaltig: | Kaiserstraße 28-32 79761 Waldshut-Tiengen
Internetuftritt: | waldshut-tiengen.de
Oberburgemeischter: | Martin Albers (CDU)
Topographi
[[Image:|300px|Topographi]]
Luftbild
[[Image:|300px|Luftbild]]

Düenge un Waldshuet sin sit de 70er zämme (als Waldshuet-Düenge) Kreisstadt wore, voher sin s eigeni Gmeinde gsi. D Düengemer hän damols überlegt, ob sie mit Lauchringe zämmego sölle, wil wäge de Gmeindereform die chliinä Gmeindä hän sölle zu größere zämmeglegt wäre. Aber s hät gheisse, Waldshuet mit Gurtwiil und Albbruck allei isch z chlii für e Kreisstadt, und so sin Waldshuet un Düenge halt zämmegange, wiewohl si voher no nie zämmeghört hän.

Eigentlich isch d Schteina jo d Grenz zwischem Hotzewald unem Chleggau, un deretwäge lueget d Duengemer ehnder uf Schaffhuuse wie uf Waldshuet, aber des hät sich jetz wohl zimlich gä, dodurch dass es immer meh bebaute Flächi zwische de beide Ört git.

## [ändere] Waldshuet

D Hauptstroß vo Waldshuet isch d Kaiserschtroß, wo me i dem Bild links seht. Sie isch begrenzt vom Obere un vom Untere Tor - im Bild seht me s Untere Tor -, wo früener d Schtadttor gsi sin. Sit ungfähr 20 Johr isch jetz d Kaiserschtroß jetz Fueßgängerzone, un d Lüt sin zimlich zfride dämit. D Chafé chönnet d Schtüel useschtelle un im Summer machet si amet am Wocheend Freilichtkino.

### [ändere] Schproch

D Waldshueter schwätze Hotzewälderisch.

### [ändere] Schtadtfescht: Chilbi

D Chilbi fiiret d Waldshueter sit mehrere Jahrhunderte. Am Chilbisuntig findet dä Umzug mit em Chilbibock statt, wo vo dä Waldshueter Junggselleschaft uusgsuecht un tauft wird. Sälle Umzug söll a d Belagerig vo Waldshuet im 16. Jahrhundert (?) erinnere, wo d Junggselle d Belagerer gfoppt hän, indem sie dä letscht Bock vorzeigt hän, wie wenn sie no en Huufe z Esse hätte. A de Chilbi rägnets meischtens.

## [ändere] Düenge

Düenge hät e Schloß un e schööni Barockchirche vom Peter Thumb un vili netti Gässli. D Hauptschtrooß isch Fueßgängerzone un s sin jetzt einigi Cafe dött. Au d Brünnli söt mer erwähne, sie händ no Trinkwasser. Im Schtadtbächli chönnet d Chinder ohne Gfahr schpiile. S hät Hüüser vo ungfähr 1500 a uffwärts, und mängi sin gmolt.

S git au e Heimatmuseum döt, bi de Narre- un Bürgerzumpft, wo Rüüm im Schloß hät. Zum Bsichtige mueß me sich aamelde, aber s lohnt sich.

### [ändere] Schproch

D Düängemer schwätze Duängemer Dütsch, en Chleggauer Dialekt.

### [ändere] Schtadtfescht: Schwyzerdag

Au des Schtadtfescht isch eigentlich än Erinnerungsdag an e Belagerig. Zum Umzug were jedes Johr anderi Gruppe vo Ußerhalb iiglade. Am Schwyzertag isch z Düenge fascht immer hochsummerlichs Wetter un regne duets allefalls ä paar Schprützer.

Dr Artikel „Waldshut-Tiengen“ isch leider no ziimle kurz! Wenn du aber meh zu dem Thema weisch, schrib's eifach dezue und mach us dem Schtumpe en ebbas umfangriichere Artikel.

Kategorie: Wikipedia:Stub | Ort (Landkreis Waldshuet)

##### Views

- Artikel
- Diskussion
- Itzigi Version

##### Mitarbeit

- Wikipedia-Portal
- Artikel wo fähle
- Letschti Änderige

##### Hilf

- Froge?
- Stammtisch
- Finanzielli Hilf

##### Suech

##### Anderi Sprooche

- Deutsch
- English
- Esperanto
- Italiano
- Nederlands
- Polski
- Português
- Русский
- Volapük