Водород — Википеди

# Водород

### Википедири материал

Элементсен периодикăллă системи
H |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | He
Li | Be |  | B | C | N | O | F | Ne
Na | Mg |  | Al | Si | P | S | Cl | Ar
K | Ca | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr
Rb | Sr | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Sb | Te | I | Xe
Cs | Ba | * | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Po | At | Rn
Fr | Ra | ** | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Uub | Uut | Uuq | Uup | Uuh | Uus | Uuo |
| * | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu |
** | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr

Щёлочь металĕсем | Щёлочьпа çĕр металĕсем | Куçакан металсем
Çăмăл металсем | Çурма металсем | Сипетлĕ газсем

Металмаррисем | Галогенсем | Лантаноидсем | Актиноидсем

Водоро́д — химии элеменчĕсен периодикăллă системин пĕрремĕш элеменчĕ. Çутçанталăкра анлă сарăлнă. Катион (е ядĕрĕ) чи анлă тĕл пулакан водородăн изотопĕ 1H — протон пулать. Ядĕрĕн пахалăхĕ 1H ăна анлă усă курма май парать ЯМР-спектроскопи меслечĕ органикăллă япаласен анализĕсене ирттерме.

Водородăн хăшпĕр изотопĕсен харпăр ячĕсем пур: ¹H — протий (Н), 2H — дейтерий (D) и 3H — тритий (T).

H | 1
1,00794
1s1
Водород

## [тӳрлет] Истори

Водород атăмĕн схеми

## [тӳрлет] Палăртăвĕ пулса тăни

## [тӳрлет] Хими пахалăхĕсем

### [тӳрлет] Металмаррисемпе хутшăнни

Чĕртсе ярса е платинă катализаторĕ çӳмĕнче кислородпа пĕрлешет

  O2 + 2H2 → 2H2O, реакцийĕ сирпĕнӳпе иртет.

Водородăн икĕ калăпăшĕпе кислородăн пĕр калăпăшĕ пĕрлешни, ăна кĕмсĕртетӳллĕ газ теççĕ.

Ăшăтнă чух водород каялла таврăнмалла серăпа хутшăнни:

  S + H2 ⇄ H2S

Азотпа — ăшăтнă чух, çӳллĕ пусăмлăпа катализатор (тимĕр) пулăшнипе:

  N2 + 3H2 → 2NH3

Галогенсемпе галогеноводородсем туса хурать:

  F2 + H2 → 2HF, реакцийĕ сирпĕнӳпе тĕттĕмре пур температурăра та пулса иртет,

  Cl2 + H2 → 2HCl, реакцийĕ сирпĕнӳпе пулса иртет, çутă çĕртре кăна.

Хăрăмпа вĕри ăшăтнă чух хутшăнать:

  C + 2H2 → CH4

### [тӳрлет] Сĕлтĕ тата сĕлтĕ çĕр металлĕсемпе хутшăнни

Водород хастар металлсемпе гидридсем туса хурать:

  Na + H2 → 2NaH
  Ca + H2 → CaH2

Гидридсем — тăвар евĕр, хытă япала, çăмăллăн шывра уйрăлса ирĕлеççĕ:

  CaH2 + 2H2O → Ca(OH)2 + 2H2 ↑

### [тӳрлет] Металсен оксичĕсемпе хутшăнни (яланах тенĕ пекех, d-элеменчĕсемпе)

Оксидсем металлсене таран чĕрĕлеççĕ:

  CuO + H2 → Cu + H2O

  Fe2O3 + 3H2 → 2Fe + 3H2O

  WO3 + 3H2 → W + 3H2O

## [тӳрлет] Усă курмалли

- Водород энергетики

Атăмлă водорода Атăм-водород пĕçерсе çыпăçтарни чух усă кураççĕ.

## [тӳрлет] Вуламалли

- Начала химии. Современный курс для поступающих в вузы: Учебное пособие для вузов /Н. Е. Кузьменко, В. В. Еремин, В. А. Попков. — М.: Издательство «Экзамен»,2005.

## [тӳрлет] Каçăсем

- Водород, Webelements çинче
- Водород Хими элеменчĕсен халăх вулавăшĕнче

Категорисем: Водород | Хими элеменчĕсем | Металмаррисем

##### Views

- Статья
- Сӳтсе яв
- Хальхи верси

##### Хутшăнасси

- Портал
- Канашлу
- Пулăшу
- Нимелĕх

##### Шыра

##### Урăх чěлхесем

- Afrikaans
- العربية
- Asturianu
- Azərbaycan
- Boarisch
- Беларуская
- Беларуская (тарашкевіца)
- Български
- বাংলা
- Brezhoneg
- Bosanski
- Català
- Cebuano
- Corsu
- Česky
- Cymraeg
- Dansk
- Deutsch
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Euskara
- فارسی
- Suomi
- Føroyskt
- Français
- Furlan
- Gaeilge
- Gàidhlig
- Galego
- ગુજરાતી
- עברית
- हिन्दी
- Hrvatski
- Hornjoserbsce
- Kreyòl ayisyen
- Magyar
- Հայերեն
- Interlingua
- Bahasa Indonesia
- Ido
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- Lojban
- ქართული
- ភាសាខ្មែរ
- ಕನ್ನಡ
- 한국어
- Ripoarisch
- Kurdî / كوردی
- Latina
- Lëtzebuergesch
- Limburgs
- Lumbaart
- Lingála
- Lietuvių
- Latviešu
- Māori
- Македонски
- മലയാളം
- Монгол
- मराठी
- Bahasa Melayu
- Nahuatl
- Plattdüütsch
- Nedersaksisch
- नेपाली
- Nederlands
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Novial
- Occitan
- Norfuk / Pitkern
- Polski
- Português
- Runa Simi
- Română
- Русский
- संस्कृत
- Sicilianu
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Shqip
- Српски / Srpski
- Basa Sunda
- Svenska
- Kiswahili
- தமிழ்
- తెలుగు
- Тоҷикӣ
- ไทย
- Tagalog
- Türkçe
- Українська
- اردو
- O'zbek
- Tiếng Việt
- West-Vlams
- Walon
- 吴语
- ייִדיש
- 中文
- 古文 / 文言文
- Bân-lâm-gú
- 粵語