Çу, 30 — Википеди

# Çу, 30

### Википедири материал

## [тӳрлет] Уявсем

- АПШ, вăрçăра вилнисене асăну кунĕ.
- Таса Фердинанд Кастильски кунĕ.
- Фиджи, Рату Сир Лала Сукуна кунĕ.
- Хорвати, Пăхăнманлăх кунĕ.

## [тӳрлет] Пулса иртнĕ

- 1416 — Католици чиркĕвĕ чехсен тĕн реформаторне (çĕнетекенĕ) Иероним Пражскине çунтарса вĕлернĕ.
- 1431 — Руанра Жанна д’Арка çунтарса вĕлернĕ.
- 1498 — Христофор Колумбăн (Cristoforo Colombo) виççĕмĕш экспедицийĕ.
- 1527 — Марбургра (Германи) университет никĕсленĕ.
- 1594 — Персие вырăс элчи кнеç А. Звенигородский кайнă.
- 1805 — Войсковым наказным атаманом М. И. Платовым основан г. Новочеркасск как новый административный центр Земли войска Донского.
- 1814 — Наполеон Бонапарта (Napoléon Bonaparte) Эльба утравĕнче ирĕксĕр усрама янă.
- 1858 — Хабаровск хулине никĕсленĕ.
- 1871 — Париж коммуни пĕтнĕ.
- 1872 — Пĕрремĕш политехник кăтартăвĕ, Мускав. Кайран, Политехника музейĕ пулса тăнă.
- 1879 — Америка магначĕ Уильям Вандербильт (William Vanderbilt) Нью-Йорк хулинче «Мэдисон Сквер Гарден» спорт комплексне тума шутланă.
- 1884 — Екатеринослав чукун çулне ĕçе кĕртнĕ, вăл Донбасса Кривбасспа çыхăнтарнă.
- 1886 — Раççейре кашни чун налукне 1887 çултан пуçласа илме пăрахăçланă.
- 1896 — Пĕрремĕш автоавари, Нью-Йорк. Генри Уэллс автомобилĕ Ивлин Томас велосипедистпа çапăннă. Велосипедистăн ури хуçăлнă.
- 1908 — Аслă Британире пĕрремĕш хут сывлăшçӳревçĕсен тĕнчери ăмăртăвне ирттернĕ. Лондон çумĕнчи в Фулхэмри Харлингэм-клуб патĕнчен тӳпене 30 аэростат хăпарнă. Европăн 5 çĕршывĕн çыннисем ăмăртăва хутшăннă.
- 1911 — Паллă «Индианаполис 500 милĕ» автоăмăрту пĕрремĕш хут иртнĕ. Рэй Хэрроун çĕнтернĕ.
- 1913 — Лондонра Болгарипе Турци мирлĕ килĕшӳ алă пусса çирĕплетнĕ, пĕрремĕш Балкан вăрçи вĕçленнĕ.
- 1917 — Пĕрремĕш ăнăçлă дирижабль вĕçĕвĕ: ВМС АПШ В-1 фирмы «Гудиир» совершил хăйĕн пĕрремĕш хут Чикагăран (Иллинойс штачĕ) Акронран (штат Огайо) инçех мар Уингфут хулине вĕçсе çитнĕ.
- 1922 — Вашингтонра АПШан Аслă сучĕн Ертӳçĕ Уильям Говард (William Howard Taft) Линкольн Мемориалне чаплăн уçнă.
- 1941 — Германи çарĕсем Крит утравне ярса илнĕ.
- 1942 — Кёльн хулине акăлчан авиацийĕ бомбăсемпе аркатнă.
- 1948 — Британин гражданлăх акчĕ британисен статусĕпе Пĕртуслăх гражданĕсене пурне те тивĕçтернĕ.
- 1949 — Германире, совет оккупаци пайĕнче, Халăх конгресĕ çĕнĕ конституци йышăннă
- 1950 — ЦК ВК (б) пĕчĕк колхозсене пысăклатас йышăну кăларнă.
- 1953 — СССР Турци , в частности на город Карс.
- 1959 — Уайт (Англи) утравĕ çинче первое испытание судна на воздушной подушке.
- 1962 — Бенни Гудмен (Benjamin David "Benny" Goodman) хăйĕн ансамблĕпе пĕрремĕш хут Совет Союзне килнĕ. Америка джазменĕсем СССР-та 6 концерт ирттернĕ.
- 1965 — Москва-Стокгольм тата Москва-Осло чукун çул çыхăнăвĕсене уçнă.
- 1971 — Маринер-9 спутника Марс патнелле хăпартса янă.
- 1977 — АПШпа Куба дипломати элчисемпе çšхăну тытма йышăннă (авăн, 1 пуçласа).
- 1982 — Испани ÇАПУн вунулттăмĕш çĕршывĕ пулса тăнă.
- 1992 — Кейӳре «Грин Грей» музыка ушкăнĕ йĕркеленнĕ.
- 1994 — «Час пик» Листьев Владислав Николаевич пĕрремĕш хут тухнă.
- 1995 — Раççейре çĕрпинтенкĕллĕ укçапа усă курма тытăннă.
- 2003 — «Конкорд»ăн юлашки вĕçĕвĕ.

## [тӳрлет] Çуралнă

- 1220 — Александр Невский, кнеç, Юрий Долгорукийĕн мăнкĕн ывăлĕ, Всеволод Пысăк Йăва мăнукĕ.
- 1265 — Данте Алигьери (Dante Alighieri), итали сăвăçи.
- 1423 — Георг фон Пойербах (Georg von Peuerbach), австри математикĕ, астроном.
- 1609 — Даниелюс Клейнас (Danielius Kleinas), автор первой грамматики литовского языка (ум. 1666).
- 1814 — Бакунин Михаил Александрович, вырăс философĕ, революционер, анархист.
- 1841 — Абаза Константин Константинович, раççей çар историкĕ, çыравçă.
- 1846 — Фаберже Карл Густавович (Carl Peter Fabergé), вырăс ювелирĕ.
- 1853 — Винсент Ван Гог (Vincent Willem van Gogh), голланди ӳнерçи.
- 1859 — Пьер Жане (Pierre-Marie-Félix Janet), франци психологĕ, невропатолог.
- 1862 — Фофанов Константин Михайлович, вырăс сăвăçĕ, «Волки» (Кашкăрсем) поэма çыраканĕ.
- 1875 — Джованни Джентиле (Giovanni Gentile), итали философĕ, фашизм идеологĕ, министр образования в правительстве Муссолини (Benito Amilcare Andrea Mussolini).
- 1876 — Владимир Назор (Vladimir Nazor), хорвати çыравçи, кайранхи «хорват модерн» енĕпе çыраканĕ.
- 1888 — Мигай Сергей Иванович, юрăçă (лирикăллă баритон), педагог.
- 1896 — Хокс Хоукс (Howard Winchester Hawks), америка режиссерĕ, сценарист, продюсер.
- 1899 — Ирвинг Тальберг (Irving Thalberg), америка киноĕçченĕ.
- 1907 — Кибардина Валентина Тихоновна, артистка.
- 1908 — Соболев Владимир Степанович, паллă геолог, академик, минералог.
- 1908 — Ханнес Альвен (Hannes Olof Gösta Alfvén), швеци астрофизикĕ, Нобелб преми лауреачĕ 1970.
- 1908 — Мел Бланк (Melvin Jerome Blanc), артист, мультипликацире чылай ĕçленĕ.
- 1908 — Янис Озолиньш (Jānis Ozoliņš), композитор, дирижер, педагог.
- 1908 — Луи Дакен (Louis Daquin), франци режиссерĕ.
- 1909 — Бенни Гудмен (Benjamin David "Benny" Goodman), америка кларнетисчĕ.
- 1912 — Ошанин Лев Иванович, сăвăçă, нумай юрă валли сăвă çырнă.
- 1912 — Хью Гриффит (Hugh Griffith), акăлчан артисчĕ.
- 1912 — Джулиус Аксельрод (Julius Axelrod), америка биохимикĕ, фармаколог.
- 1920 — Франклин Шефнер (Franklin J. Schaffner), америка кинорежиссерĕ.
- 1921 — Джейми Юйс (Jacobus Johannes Uys), кăнтăр-африка режиссерĕ.
- 1922 — Витоль Арнольд Янович, раççей сценарисчĕ.
- 1925 — Адольфас Мекас (Adolfas Mekas), америка критикĕ, режиссер.
- 1926 — Агапова Нина Фёдоровна, артистка («Дайте жалобную книгу», «Корона Российской империи», «Старики-разбойники»).
- 1928 — Аньес Варда (Agnès Varda), франци режиссерĕ.
- 1930 — Ральф Кирстен (Ralf Kirsten), нимĕç режиссерĕ.
- 1933 — Серджо Читти (Sergio Citti), итали режиссерĕ.
- 1934 — Леонов Алексей Архипович, космонавт.
- 1936 — Попов Валентин Васильевич, артист, режиссер.
- 1936 — Кир Далли (Keir Dullea), америка артисчĕ.
- 1937 — Демьяненко Александр Сергеевич, киноартист («Кавказская пленница», «Операция Ы», «Карьера Димы Горина», «Иван Васильевич меняет профессию», «Зеленый фургон»).
- 1939 — Майкл Дж. Поллард (Michael J. Pollard), америка артисчĕ.
- 1945 — Лефтий Антонина Владимировна, украина артистки.
- 1945 — Николай Ковальский, кинорежиссер («По улице комод водили», «Только в мюзик-холле»).
- 1951 — Стивен Тоболовски (Stephen Tobolowsky), америка артисчĕ.
- 1953 — Колм Мини (Colm Meaney), ирланди артисчĕ.
- 1953 — Бабаян Роксана Рудековна, эстрада юрăçи, артистка («Импотент», «Бабник»).
- 1955 — Ники Хидон (Nicholas Bower Headon), «Clash» ушкăнĕнче, псевдоним Топпер.
- 1957 — Билозир Оксана Владимировна, украина юрăçи.
- 1958 — Маpи Фридрикксон (Marie Fredriksson), «Roxette» дуэт юрăçи.
- 1958 — Майорова Елена Владимировна, артистка («Вам и не снилось», «Одиноким предоставляется общежитие», «Забытая мелодия для флейты»).
- 1960 — Теодор Кучар, америка дирижерĕ, Украина Симфони оркестрĕн ертӳçĕ.

## [тӳрлет] Вилнĕ

- 1431 — Жанна д’Арк (Jeanne d’Arc),Франци наци паттăрĕ, католиксен таса çынĕ.
- 1593 — Кристофер Марло (Christopher Marlowe), акăлчан сăвăçĕ, куçаруçă, драматург.
- 1640 — Питер Пауль Рубенс (Peter Paul Rubens), фламанди ӳнерçи.
- 1744 — Александр Поп (Alexander Pope), акăлчан сăвăçĕ.
- 1770 — Франсуа Буше (François Boucher), франци ӳнерçи.
- 1778 — Мари-Франсуа Вольтер (Voltaire, чăн хушамачĕ Аруэ), франци философĕ, çыравçи.
- 1861 — Горчаков Михаил Дмитриевич, кнеç, раççей çарпуçĕ.
- 1911 — Фофанов Константин Михайлович, вырăс сăвăçĕ.
- 1912 — Уилбер Райт (Wilbur Wright), америка изобретателĕ, авиаконструктор, лётчик.
- 1917 — Юлюс Янонис (Julius Janonis), литва сăвăçĕ, революционер; хăй çине ал хунă, Патша Салинче.
- 1918 — Плеханов Георгий Валентинович, Раççейри тата тĕнчери социаллă юхăмĕн паллă ĕçченĕ.
- 1925 — Артур Мёллер Ван Ден Брук (Arthur Moeller van den Bruck), нимĕç историкĕ, критик, 1923 çулта «Виççĕмĕш импери» («Третий рейх») кĕнеке çырнă.
- 1926 — Стеклов Владимир Андреевич, вырăс математикĕ, механик. Петербургри Тĕпчевсен Академин Академикĕ.
- 1942 — Сафонов Борис Феоктистович, лётчик, Совет Союзĕн Паттăрĕ.
- 1952 — Альберт Ласкер (Albert David Lasker), америка филантропĕ, паянкунхи янравăн ашшĕ.
- 1960 — Пастернак Борис Леонидович, вырăс сăвăçĕ, çыравçă, Нобель преми лауреачĕ 1958.
- 1966 — Вяйнё Валдемар Аалтонен (Wäinö Aaltonen), фин скульпторĕ.
- 1989 — Иоанн Странник (чăн ячĕ кнеç Дмитрий Алексеевич Шаховской), Сан-Франциско архиепископĕ.
- 1992 — Дуленков Борис Дмитриевич, совет кино ӳнерçи.
- 1994 — Хуан Карлос Онетти (Juan Carlos), уругвай çыравçи.
- 1994 — Марсель Бик (Marcel Bich), франци изобретателĕ.
- 2004 — Ольга Бура, украина телеçăлтăрĕ, автокатастрофăра сарăмсăррăн вилнĕ.

| Ку статьяна çырса пĕтермелле, е анлăрах ăнлантарса памалла. Эсир тӳрлетсе, хушса ăна çырса пĕтермешкĕн пулăшма пултаратăр

Категорисем: Çырса пĕтермен статьясем | Кунсем

##### Views

- Статья
- Сӳтсе яв
- Хальхи верси

##### Хутшăнасси

- Портал
- Канашлу
- Пулăшу
- Нимелĕх

##### Шыра

##### Урăх чěлхесем

- Afrikaans
- Aragonés
- العربية
- Asturianu
- Авар
- Žemaitėška
- Беларуская
- Беларуская (тарашкевіца)
- Български
- বাংলা
- ইমার ঠার/বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী
- Brezhoneg
- Bosanski
- Català
- Cebuano
- Corsu
- Česky
- Kaszëbsczi
- Cymraeg
- Dansk
- Deutsch
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Euskara
- فارسی
- Suomi
- Võro
- Føroyskt
- Français
- Arpetan
- Furlan
- Frysk
- Gaeilge
- Gàidhlig
- Galego
- עברית
- हिन्दी
- Hrvatski
- Kreyòl ayisyen
- Magyar
- Interlingua
- Bahasa Indonesia
- Interlingue
- Igbo
- Ilokano
- Ido
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- Basa Jawa
- ქართული
- Қазақша
- ಕನ್ನಡ
- 한국어
- Ripoarisch
- Kurdî / كوردی
- Latina
- Lëtzebuergesch
- Limburgs
- Lumbaart
- Lietuvių
- Македонски
- मराठी
- Bahasa Melayu
- Nahuatl
- Nnapulitano
- Plattdüütsch
- Nedersaksisch
- Nederlands
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Nouormand
- Occitan
- Иронау
- Kapampangan
- Polski
- Português
- Română
- Русский
- Sicilianu
- Scots
- Sámegiella
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Shqip
- Српски / Srpski
- Basa Sunda
- Svenska
- Kiswahili
- தமிழ்
- తెలుగు
- ไทย
- Tagalog
- Türkçe
- Tatarça
- Українська
- اردو
- O'zbek
- Vèneto
- Tiếng Việt
- West-Vlams
- Walon
- Winaray
- 中文
- 粵語