Предложенин тĕп членĕсем — Википеди

# Предложенин тĕп членĕсем

### Википедири материал

Предложенин тĕп членĕсем, — предложенири подлежащипе сказуемăй.

Çак членсенчен хăшĕ хăшне пăхăнтарни пирки чĕлхе вĕрентĕвĕнче виçĕ шухăш пур:

- тĕп член подлежащи кăна пулать
- подлежащипе сказуемăй пĕр-пĕринпе тан
- тĕп член тесе сказуемăя кăна пăхмалла.

Сказуемăйăн вăхăтпа наклонени формисем предикаци тăваççĕ. Предложенири сăмахсем сказуемăй енне туртăнса ун тавра пухăнаççĕ. Çак сăлтава пула предложенин пĕртен-пĕр тĕп членĕ тесе сказуемăя пăхмалла. Подлежащине традици тăрăх кăна тĕп член темелле, мĕншĕн тесен унăн сăпатпа хисеп формисем сказуемăйра палăрма пултараççĕ.

Тĕп членсене пĕр-пĕринчен форма, грамматика пĕлтерĕше тата предложени шухăшĕ тăрăх уйăраççĕ. Ку критерисем пĕр-пĕрне саплаштарса тăраççĕ. Акă подлежащи тĕп падежра тăнисĕр пуçне ĕç субъектне пĕлтермелле, мĕншĕн тесен тĕп падежри кашни сăмах подлежащи пулаймасть. Ĕç субъектне кăтартакан сăмах тĕп мар падежра та тăма пултарать. Ăна традици тăрăх дополнени теççĕ. Шухăш критерийĕпе килĕшӳллĕн, темăна кĕрекен тĕп падежри сăмах подлежащи, ремăна кĕрекенни сказуемăй пулать. Подложенире форма тăрăх кашнинчех уйăрса илме май килмесен те сказуемăйăн яланхи форми — сăпатлă форма пур. Вăл предложенире кирек хăçан та сказуемăй пулать, предложенире подлежащисĕрех йĕркелеме пултарать. Глагол çук чухне сказуемăя ун çумĕнче çеç пулакан сăмахсем тăрăх та уйăраççĕ. Предикаци паллине кирек мĕнле сăмах та йышăнма пултарать. Çакна шута илсе И.А.Андреев профессор тĕп членсене питĕ анлăн пăхма е вĕсене пачах пăрахăçлама тивет тет.

Шухăш тытăмне уçăмлăрах кăтартас тĕллевпе калаçура подлежащипе сказуемăй е вĕсен ушкăнĕсем хушшинче вăрăм пауза тăваççĕ. Ăна çырура тире лартса палăртаççĕ. Шухăш пайĕсене ятарласа уçăмлатас тĕллев çук чухне тире лартмаççĕ.

## [тӳрлет] Литература

- Андреев И.А. Чăваш синтаксисĕн ыйтăвĕсем. 2 пайлă. II пайĕ. Ш., 1973;
- Андреев И.А. Чăваш чĕлхи. Синтаксис. 8—9 классем валли. Ш., 2001;
- Андреев И.А. Предикативность как конструктивный признак простого и сложного предложений // Известия НАНИ ЧР. 2002. № 4;
- Виноградов Ю.М., Виноградова Г.М. Орфографи словарĕ. Тĕрĕс çырмалли правилăсем. Ш., 2002.

Категорисем: Предложени членĕсем

##### Views

- Статья
- Сӳтсе яв
- Хальхи верси

##### Хутшăнасси

- Портал
- Канашлу
- Пулăшу
- Нимелĕх

##### Шыра