Шывай кимми — Википеди

# Шывай кимми

### Википедири материал

Шывай кимми (акăлч. submarine) — шыв айне анма (каялла хăпаракан) тата шыв айĕнче чылай вăхăт хушши ĕçлеме пултаракан карап. Шывай киммин чи чаплă енĕ — вăрттăн çӳреме пултарни.

## [тӳрлет] Карап конструкцийĕ

Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи вăхăтĕнчи ДШК U-47
VICTORIA класĕллĕ шывай киммин схеми

Шывай киммисен корпусне металран тăваççĕ, тумлам е сигарă евĕрлĕскер шыв тĕпĕнче чылай шыв пусăмне чăтса тăма пултарать. Шыв тарăнашне анма балласт цистернисене шыв тултараççĕ. Шыв айĕнче çӳле хăпарма е аяла анма тата шыв çине тухма горизонталь рулĕсем пулăшнипе балласт цистернисенчи шыва хĕссе чăмăртанă сывлăшпа е газпа (çăмăл сывлăшпа) тĕксе кăлараççĕ. Шывай киммисене шыв çинче куçса пыма атом энергиллĕ е дизеллĕ моторсем; шыв айĕнче — атомлă моторсем, электрикă аккумуляторĕсем, пĕчĕк тарăнăшра — «шнорхель» меслечĕллĕ дизель моторĕсем. Тĕрлĕ вăхăтра дизель вăйĕпе тарăна анса çӳремелли темиçе шывай кимми проекчĕсем хатĕрленĕ пулнă, анчахь та вĕсене пушархăрушăлахĕ тата шавлавĕ ытлашши пулнă пирки ĕçе кĕртмен.

## [тӳрлет] Карап хĕç-пăшалĕ

Шывай кимми çинче баллистика тата çунатлă ракетăсем, торпедăсем, минăсем, хирĕç тăмалли гидроакустика хатĕрĕсем, зенит-ракета комплексĕсем пулаççĕ.

## [тӳрлет] Классификацийĕсем

USS Virginia, «Вирджиния» класĕллĕ америкăн атомлă шывай кимми
«Biber» питĕ пĕчĕк шывай кимми

- энерги енĕпе:
  - атăмлă (АПЛ)
  - дизель-электрикăллă
- шывкăларăвĕпе:
  - шывай крейсерлĕ
  - крейсерлĕ
  - пысăк
  - ватам
  - пĕчĕк
  - чи пĕчĕк
- ĕç тĕллевĕсемпе:
  - стратегиллĕ
  - нумайтĕллевлĕ
  - уйрăм ĕçлĕ
- тĕп хĕçпăшалĕпе:
  - ракетлă
  - торпедăллă
  - ракетлă-торпедăллă.

## [тӳрлет] Шывай киммисен историйĕ

## [тӳрлет] Паянкунхи шывай киммисем

## [тӳрлет] Литература

- Шунков В. Н. Подводные лодки. — Минск: Поппури, 2004.

## [тӳрлет] Çавăн пекех пăхăр

Батискаф «Триест»

- Батискаф — океан шывне тарăн анмалли автономлă (хăй тĕллĕ) аппарат.

Категорисем: Шывай киммисем | Раççей шывай киммисем

##### Views

- Статья
- Сӳтсе яв
- Хальхи верси

##### Хутшăнасси

- Портал
- Канашлу
- Пулăшу
- Нимелĕх

##### Шыра

##### Урăх чěлхесем

- Afrikaans
- Anglo Saxon
- العربية
- Asturianu
- Български
- Brezhoneg
- Català
- Česky
- Cymraeg
- Dansk
- Deutsch
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- فارسی
- Suomi
- Français
- Gàidhlig
- Galego
- עברית
- Hrvatski
- Magyar
- Bahasa Indonesia
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- 한국어
- Lietuvių
- Bahasa Melayu
- Nederlands
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Nouormand
- Polski
- Português
- Română
- Русский
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Simple English
- Slovenščina
- Shqip
- Српски / Srpski
- Svenska
- Kiswahili
- తెలుగు
- Türkçe
- Uyghurche‎ / ئۇيغۇرچە
- Українська
- Tiếng Việt
- 中文
- Bân-lâm-gú