Ӳпке — Википеди

# Ӳпке

### Википедири материал

Çыннăн ӳпкисем, касса ӳкерни

Ӳпкесем (pulmo, pneumon) — çыннăн, пур сĕтĕмекен чĕрчунсен, кайăксен, рептилĕсен, чылай çĕр-шыв чĕрчунĕсен тата хăш-пĕр пулăсен (икĕ енлĕ сывлакансен, алăпӳрнеллĕ тата нумайпӳрнеллĕ чĕрчунсен) сывлăшпа сывламалли хатĕрĕсем (органĕсем) пулаççĕ.

Ӳпкесем тесе хăшпĕр çурăмшăммисĕр чĕрчунĕсен ( моллюскăсем, Голотурисем) сывлăшпа сывламалли хатĕрĕсене те кăтартаççĕ.

## [тӳрлет] Танлаштаруллă анатомии

Ӳпкеллĕ пулăсен, типĕ сывлăшпа сывламалли хатĕрсемпе пĕрлех шыври сывлăшпа сывламаллисем — жабрăсем пур. Çĕр-шыв чĕрчунĕсен, рептилĕсен тата кайăксен ӳпкисем кĕлетке ăшĕнче, кăкăр уйрăмĕнче, сĕтĕмекенсен тата çыннăн — кăкăрăн ятарлă ăшĕнче, хырăм пушăлăхĕнчен кăкăр-хырăмăн чаракĕпе уйрăлса вырнаçнă.

## [тӳрлет] Сĕтĕмекен чĕрчунсен ӳпкисем

Чылай сĕтĕмекен чĕрчунсен ӳпкисем чĕрĕксенчен тăраççĕ, сылтăм ӳпке чĕрĕкĕсен шучĕ яланах нумай (6 чĕрĕк таран) , сылтамминче 3 чĕрĕк. Ӳпкен кĕлетки тĕпĕ бронхăсем шутланаççĕ. Сĕтĕмекен чĕрчунсен ӳпкисенче тĕп бронхи (сывлама пыртан пуçланать) иккĕмĕшлĕ бронхăсене пайланать, кусем вара татах пĕчĕкрех, 3-мĕш тата 4-мĕш шайлă бронхăсене саланаççĕ, сывламалли бронхиолсене куçаççĕ; çак бронхиолĕсем хăйсем альвеолярлă бронхиолсене куçаççĕ, кайран вĕсем альвеолсене анлăланаççĕ.

## [тӳрлет] Çын ӳпкисем

Çын ӳпкисем — сывламалли пушмаклă орган. Ӳпкесем кăкăр ăшĕнче, чĕре çумне сылтăпа сулахай енчен вырнаçнă. Вĕсем çурма конус евĕрлĕ, тĕпĕнче диафрагма, çӳллĕшĕ ключицăран 1-3 см çӳллĕрех. Сылтăм ӳпке 3 чĕрĕкрен, сулахай ӳпки 2 чĕрĕкрен тăрать. Ӳпке плеврăпа витĕннĕ, вăл плевра михинче выртать. Ӳпке кĕлетки бронхисем — туратлă йывăç евĕрлĕ.

## [тӳрлет] Çавăн пекех пăхăр

Категорисем: Çын анатомийĕ | Сывлăшпа сывлас системи | Чĕрчунсен органĕсем

##### Views

- Статья
- Сӳтсе яв
- Хальхи верси

##### Хутшăнасси

- Портал
- Канашлу
- Пулăшу
- Нимелĕх

##### Шыра

##### Урăх чěлхесем

- Afrikaans
- العربية
- Aymar
- Azərbaycan
- Български
- বাংলা
- Bosanski
- Català
- Česky
- Cymraeg
- Dansk
- Deutsch
- ދިވެހިބަސް
- English
- Esperanto
- Español
- Euskara
- Suomi
- Võro
- Français
- Galego
- עברית
- Hrvatski
- Bahasa Indonesia
- Ido
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- ქართული
- 한국어
- Kurdî / كوردی
- Latina
- Lingála
- Lietuvių
- Македонски
- മലയാളം
- Bahasa Melayu
- Malti
- नेपाल भाषा
- Nederlands
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Occitan
- Pangasinan
- Polski
- پښتو
- Português
- Runa Simi
- Русский
- Sicilianu
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Shqip
- Српски / Srpski
- Svenska
- தமிழ்
- తెలుగు
- ไทย
- Tagalog
- Türkçe
- Українська
- Tiếng Việt
- ייִדיש
- 中文
- Bân-lâm-gú