Andorra - Wicipedia

# Andorra

### Oddi ar Wicipedia

Principat d'Andorra
Tywysogaeth Andorra

Baner | Arfbais

Arwyddair: Virtus Unita Fortior
Anthem: El Gran Carlemany, Mon Pare
Prifddinas | Andorra la Vella
Dinas fwyaf | Andorra la Vella
Iaith / Ieithoedd swyddogol | Catalaneg
Llywodraeth | Tywysogaeth
• Cyd-dywysog Ffrengig • Cyd-dywysog Esgobol • Pennaeth Llywodraeth | Nicolas Sarkozy Joan Enric Vives Sicília Albert Pintat Santolària
Annibyniaeth • Paréage | 1278
Arwynebedd - Cyfanswm - Dŵr (%) | 468 km² (193fed) Dim
Poblogaeth - Amcangyfrif 2006 - Cyfrifiad 2004 - Dwysedd | 67,313 (202fed) 69,150 152/km² (69fed)
CMC (PGP) - Cyfanswm - Y pen | Amcangyfrif 2003 $1.9 biliwn (183fed) $26,800 (-)
Indecs Datblygiad Dynol (-) | - (-) – -
Arian cyfred | Ewro (`EUR`)
Cylchfa amser - Haf | CET (UTC+1) CEST (UTC+2)
Côd ISO y wlad | .ad
Côd ffôn | `+376`

Gwlad fechan yn ne-orllewin Ewrop yw Tywysogaeth Andorra neu Andorra sy'n ffinio â Ffrainc a Sbaen. Wedi'i chuddio bron ym mynyddoedd y Pyreneau, mae tywysogaeth Andorra'n dibynnu ar y diwydiant twristiaeth yn bennaf. Gwlad yn llawn dyffrynnoedd cul a thirwedd fynyddig ydyw a'i phrifddinas yw Andorra la Vella.

Mae dros ddeng miliwn o dwristiaid yn heidio i'r wlad hon bob blwyddyn, fe'u denir gan sgïo, y tywydd braf a'r ystod eang o nwyddau rhad o gymharu â'r gwledydd sy'n ffinio â hi.

Delwedd lloeren o Andorra

Ers dros saith gan mlynedd bellach, rheolir y wlad ar y cyd gan arweinydd Ffrainc ac Esgob Urgell o Sbaen. Pasiwyd y cyfansoddiad seneddol cyntaf ym 1993 gan sefydlu cyd-dywysogaeth seneddol yno. Prif Weinidog y wlad yw Albert Pintat o'r Blaid Ryddfrydol a chafodd ei ethol wedi'r etholiadau cyffredinol yn Ebrill 2005. Er bod y cyd-dywysogion yn dal i fod yn arweinwyr y wlad, rôl anrhydeddus sydd ganddynt mewn gwirionedd.

Ceir poblogaeth o 64,000 yn y wlad, er bod llawer o'r rheiny'n hannu o Sbaen yn wreiddiol. Yr iaith swyddogol yw'r Gatalaneg er bod Sbaeneg ac, i raddau llai, Ffrangeg hefyd yn cael eu siarad. Prif grefydd y wlad yw Cristnogaeth ac mae Andorra'n un o'r gwledydd sy'n defnyddio'r Ewro. Mae'n cynhyrchu ei fersiynau eu hunan o'r darnau Ewro, fel pob un arall o'r gwledydd sy'n rhan o'r Ewro.

## [golygu] Hanes

Prif erthygl: Hanes Andorra

Mae cofnodion am fodolaeth Andorra fel gwladwriaeth yn dyddio i 1278 pan gafodd y wald ei rhoi dan gyd-arglwyddiaeth Esgob Urgell, yn Sbaen, a'r Cownt de Foix yn Ffrainc (ac yn ddiweddarach Coron Ffrainc). Heddiw mae'r drefn yn dal i fodoli, er bod arlywydd Ffrainc wedi cymryd lle'r Goron ffiwdal. Pasiwyd y cyfansoddiad seneddol cyntaf ym 1993, gan sefydlu cyd-dywysogaeth seneddol.

## [golygu] Daearyddiaeth

Prif erthygl: Daearyddiaeth Andorra

Mae Andorra yn un o wledydd lleiaf Ewrop a'r byd. Mae'n gorwedd yn ne-orllewin Ewrop rhwng Ffrainc a Sbaen. Amgylchynir y wlad yn gyfangwbl bron gan fynyddoedd y Pyreneau, ac eithrio yn y de-orllewin lle mae Dyffryn Andorra yn ymagor i dalaith Lerida yn Sbaen.

Andorra la Vella, y Brifddinas

## [golygu] Diwylliant

Prif erthygl: Diwylliant Andorra

Mae diwylliant Andorra wedi ei dylanwadu gan ei dau gymydog mawr, Ffrainc a Sbaen. Yr iaith swyddogol yw'r Gatalaneg, ond yn ogystal mae Sbaeneg ac, i raddau llai, Ffrangeg yn cael eu siarad.

Prif grefydd y wlad yw Cristnogaeth Gatholig.

## [golygu] Economi

Prif erthygl: Economi Andorra

Twristiaeth yw'r sector pwysicaf o lawer yn economi Andorra. Mae awyr braf y mynyddoedd, y cyfe i sgïo, a'r ffaith fod prisiau'n llai yn Andorra nag yn Ffrainc a Sbaen, yn denu miloedd o bobl yno ar eu gwyliau. Mae'r wlad yn yr ardal Ewro.

Map Andorra
gw • sg • go
{{{teitl}}}

Albania · Yr Almaen · Andorra · Armenia2 · Awstria · Azerbaijan4 · Belarus · Gwlad Belg · Bosna a Hercegovina · Bwlgaria · Croatia · Cyprus2 · Denmarc · Y Deyrnas Unedig (Yr Alban · Cymru · Gogledd Iwerddon · Lloegr)· Yr Eidal · Estonia · Dinas y Fatican · Y Ffindir · Ffrainc · Georgia4 · Groeg · Hwngari · Gwlad yr Iâ · Yr Iseldiroedd · Gweriniaeth Iwerddon · Kazakhstan1 · Latfia · Liechtenstein · Lithwania · Lwcsembwrg · Gweriniaeth Macedonia · Malta · Moldofa · Monaco · Montenegro · Norwy · Portiwgal · Gwlad Pwyl · Rwmania · Rwsia1 · San Marino · Sbaen · Serbia · Slofacia · Slofenia · Sweden · Y Swistir · Y Weriniaeth Tsiec · Twrci1 · Wcráin

Tiriogaethau dibynnol, ardaloedd ymreolaethol a thiriogaethau eraill
Abkhazia4 · Adjara2 · Åland · Azores · Akrotiri a Dhekelia · Crimea · Føroyar · Ynys y Garn · Gibraltar · Jersey · Kosovo · Madeira · Ynys Manaw · Nagorno-Karabakh2 · Nakhichevan2 · Transnistria · Gweriniaeth Dwrcaidd Gogledd Cyprus2, 3

1 Gyda pheth tir yn Asia. 2 Yng Ngorllewin Asia yn gyfangwbwl, ond ystyrir yn Ewropeaidd am resymau diwylliannol, gwleidyddol a hanesyddol. 3 Adnabyddir gan Dwrci yn unig. 4 Yn rhannol neu'n gyfangwbwl yn Asia, yn dibynnu ar ddiffiniad y ffîn rhwng Ewrop ac Asia.

Categorïau: Andorra | Tywysogaethau

##### Views

- Erthygl
- Sgwrs
- Diwygiad cyfoes

##### Chwilio

##### Ieithoedd eraill

- Afrikaans
- Alemannisch
- አማርኛ
- Aragonés
- Anglo Saxon
- العربية
- ܐܪܡܝܐ
- Asturianu
- Azərbaycan
- Boarisch
- Žemaitėška
- Беларуская
- Беларуская (тарашкевіца)
- Български
- বাংলা
- ইমার ঠার/বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী
- Brezhoneg
- Bosanski
- Català
- Нохчийн
- Cebuano
- Qırımtatarca
- Česky
- Чăвашла
- Dansk
- Deutsch
- Zazaki
- Dolnoserbski
- ދިވެހިބަސް
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Euskara
- فارسی
- Suomi
- Võro
- Føroyskt
- Français
- Arpetan
- Furlan
- Frysk
- Gaeilge
- Gàidhlig
- Galego
- 𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺
- Gaelg
- עברית
- हिन्दी
- Hrvatski
- Hornjoserbsce
- Kreyòl ayisyen
- Magyar
- Հայերեն
- Interlingua
- Bahasa Indonesia
- Interlingue
- Ilokano
- Ido
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- Lojban
- Basa Jawa
- ქართული
- Қазақша
- ភាសាខ្មែរ
- ಕನ್ನಡ
- 한국어
- Kurdî / كوردی
- Kernewek
- Latina
- Lëtzebuergesch
- Limburgs
- Líguru
- Lingála
- Lietuvių
- Latviešu
- Македонски
- मराठी
- Bahasa Melayu
- Malti
- Ekakairũ Naoero
- Nahuatl
- Plattdüütsch
- नेपाली
- Nederlands
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Novial
- Occitan
- Kapampangan
- Deitsch
- Polski
- Piemontèis
- پښتو
- Português
- Runa Simi
- Rumantsch
- Română
- Русский
- संस्कृत
- Sardu
- Sicilianu
- Scots
- Sámegiella
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Shqip
- Српски / Srpski
- Svenska
- Kiswahili
- Tetun
- Тоҷикӣ
- ไทย
- Tagalog
- Tok Pisin
- Türkçe
- Удмурт
- Uyghurche‎ / ئۇيغۇرچە
- Українська
- O'zbek
- Vèneto
- Tiếng Việt
- Volapük
- Winaray
- Wolof
- Хальмг
- ייִדיש
- Yorùbá
- 中文
- Bân-lâm-gú
- 粵語