Albania - Wicipedia

# Albania

### Oddi ar Wicipedia

Republika e Shqipërisë
Gweriniaeth Albania

Baner | Arywddlun

Arwyddair: Dim
Anthem: Himni i Flamurit (Cymraeg: 'Emyn y Faner')
Prifddinas | Tiranë
Dinas fwyaf | Tiranë
Iaith / Ieithoedd swyddogol | Albaneg
Llywodraeth | Gweriniaeth
• Arlywydd • Prif Weinidog | Bamir Topi Sali Berisha
Annibyniaeth - Dyddiad | oddiwrth Ymerodraeth yr Otomaniaid 28 Tachwedd 1912
Arwynebedd - Cyfanswm - Dŵr (%) | 28,748 km² (139fed) 4.7
Poblogaeth - Amcangyfrif 2005 - Dwysedd | 3,581,655 (130fed) 123/km² (63fed)
CMC (PGP) - Cyfanswm - Y pen | Amcangyfrif 2007 $19.818 biliwn (112fed) $6,259 (100fed)
Indecs Datblygiad Dynol (2003) | 0.784 (canolig) – 73fed
Arian cyfred | Lek (`ALL`)
Cylchfa amser - Haf | CET (UTC+1) CEST (UTC+2)
Côd ISO y wlad | .al
Côd ffôn | `+355`

Map o Albania

Gweriniaeth yn ne-ddwyrain Ewrop yw Gweriniaeth Albania neu Albania. Y gwledydd cyfagos yw Montenegro yn y gogledd, Serbia yn y gogledd-ddwyrain, Macedonia yn y dwyrain a Gwlad Groeg yn y de. Mae ar lân Môr Adria a Môr Ionia. Ei phrif borthladd yw Dürres. Adwaenir pobl Albania fel Albaniaid - nid i'w cymysgu ag Albanwyr, pobl yr Alban.

## [golygu] Daearyddiaeth

Prif erthygl: Daearyddiaeth Albania

Mae Albania yn un o wledydd y Balcanau. Mae hi'n wlad fynyddig iawn a elwir weithiau "Gwlad yr Eryr". Cyfyd y mynyddoedd i uchder o hyd at 2700m (9000 troedfedd). Ceir coedwigoedd sylweddol. Mae'r tir arfordirol yn ffrwythlon iawn.

Mae'r prif ddinasoedd a threfi yn cynnwys Tiranë (y brifddinas), Durrës (y prif borthladd), Shkodër, Shëngjin, Elbasan, Vlorë a Sarandë.

## [golygu] Hanes

Prif erthygl: Hanes Albania

Sefydlwyd Durrës gan y Groegiaid mor bell yn ôl â'r 7fed ganrif CC.

Rhwng diwedd y 15fed a dechrau'r 20fed ganrif bu Albania'n rhan o'r Ymerodraeth Ottoman.

Yn 1912 enillodd Albania ei hannibyniaeth ar yr Ottomoniaid. Yn 1925, yn sgîl rhyfel cartref y cymerodd yr Eidal ran ynddo, aeth y wlad yn weriniaeth. Fodd bynnag troes yn fonarchiaeth unwaith yn rhagor yn 1928 pan gafodd ei harlywydd Ahmed Beg Zogu ei wneud yn frenin ar y wlad dan yr enw cofiadwy Brenin Zog. Cafodd y wlad ei meddianu gan luoedd arfog yr Eidal a'r Almaen yn ystod yr Ail Ryfel Byd.

Ar ôl yr Ail Ryfel Byd troes Albania'n wlad gomiwnyddol yn 1946 dan arweinyddiaeth yr unben Enver Hoxha. Ar ôl cyfnod o fod yn gynghrair triw i Stalin, troes Albania i'r Tsieina Faoaidd o 1961 ymlaen.

## [golygu] Pobl a diwylliant

Prif erthygl: Diwylliant Albania
Prif erthygl: Demograffeg Albania

Mae'r mwyafrif o'r Albaniaid yn oerthyn i ddau grŵp ethnig, sef y Ghegiaid (i'r gogledd o Afon Shkumbi) a'r Tosgiaid (i'r de o'r afon honno); ychydig sy'n hysbys am eu gwreiddiau. Albaneg yw'r unig iaith swyddogol. Fel yn achos Cosofo dros y ffin, mae'r mwyafrif o'r dinesyddion yn Fwslemiaid.

## [golygu] Economi

Prif erthygl: Economi Albania

Mewn canlyniad i bolisi ynysigaeth llywodraeth y wlad yn y gorffennol, pan ddibynai Albania i raddau helaeth ar fasnach gyda Tsieina a Gogledd Corea, roedd economi'r wlad yn dlawd iawn mewn cymhariaeth â gweddill Ewrop. Erys Albania yn un o wledydd tlotaf Ewrop heddiw, er bod pethau wedi gwella'n sylweddol gyda chymorth gan Undeb Ewrop.

## [golygu] Prif ddinasoedd a threfi Albania yn ôl poblogaeth

1. Tiranë - 352,900
2. Durrës - 113,800
3. Elbasan - 96,800
4. Shkodër - 85,800
5. Vlorë - 84,400
6. Korçë - 58,800
7. Fier - 55,100
8. Borshi - 9,500
9. Kavajë - 40,000
10. Lushnjë - 38,200
11. Kavaja: 28.200
12. Pogradeci: 23.700
13. Laçi: 23.400
14. Gjirokastra: 22.800
15. Patosi: 21.000
16. Kruja: 19.400
17. Kuçova: 18.000
18. Kukësi: 16.600
19. Lezha: 16.600
20. Saranda: 14.500
21. Peshkopia: 14.100
22. Burreli: 13.900
23. Cërrik: 13.200
24. Çorovoda: 13.200
25. Shijak: 12.800
26. Librazhdi: 11.500
27. Tepelenë: 11.300
28. Gramsh: 10.400
29. Poliçan: 10.200
30. Bulqizë: 10.000
31. Përmet: 9.800
32. Fushë-Krujë: 9.600
33. Kamzë: 9.300
34. Rrëshen: 9.200
35. Ballsh: 9.100
36. Mamurras: 7.600
37. Bajram Curri: 7.500
38. Ersekë: 7.500
39. Peqin: 7.200
40. Divjak: 7.069
41. Selenicë: 6.900

## [golygu] Dolenni allanol

### [golygu] Amryw

- Lleoliad Albania ar glôb 3D (Java)
- Baneri hanesyddol Albania
- Albania a'r Balkan: fforwm trafod
- Geiriadur Geirdarddiol Albaneg
- Ffeithlyfr Byd y CIA — Albania
- Gwybodaeth gyffredinol am bobl Albania
- Dolenni swyddogol
- Llawlyfr OPIC ar Albania
- Llawlyfr teithio am Albania
- Map o Albania
- Hanes Albania
- Ffeithiau am wleidyddiaeth Albania a'i hetholiadau

### [golygu] Gwefannau swyddogol y llywodraeth

- Swyddfa Twristiaeth Genedlaethol Albania
- Adran Gwybodaeth
- Senedd Albania
- Llywyddiaeth Albania
- Sefydliad Ystadegau Albania
- Banc Cenedlaethol Albania

Categorïau: Albania | Gweriniaethau

##### Views

- Erthygl
- Sgwrs
- Diwygiad cyfoes

##### Chwilio

##### Ieithoedd eraill

- Afrikaans
- Alemannisch
- አማርኛ
- Aragonés
- Anglo Saxon
- العربية
- ܐܪܡܝܐ
- Asturianu
- Azərbaycan
- Boarisch
- Žemaitėška
- Bikol Central
- Беларуская
- Беларуская (тарашкевіца)
- Български
- বাংলা
- བོད་ཡིག
- ইমার ঠার/বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী
- Brezhoneg
- Bosanski
- Català
- Нохчийн
- Cebuano
- ᏣᎳᎩ
- Corsu
- Qırımtatarca
- Česky
- Kaszëbsczi
- Чăвашла
- Dansk
- Deutsch
- Zazaki
- Dolnoserbski
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Euskara
- فارسی
- Suomi
- Võro
- Føroyskt
- Français
- Arpetan
- Furlan
- Frysk
- Gaeilge
- Gàidhlig
- Galego
- Avañe'ẽ
- Gaelg
- עברית
- हिन्दी
- Hrvatski
- Hornjoserbsce
- Kreyòl ayisyen
- Magyar
- Հայերեն
- Interlingua
- Bahasa Indonesia
- Interlingue
- Ilokano
- Ido
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- Basa Jawa
- ქართული
- Kongo
- Қазақша
- ភាសាខ្មែរ
- ಕನ್ನಡ
- 한국어
- Kurdî / كوردی
- Kernewek
- Кыргызча
- Latina
- Ladino
- Lëtzebuergesch
- Limburgs
- Líguru
- Lingála
- Lietuvių
- Latviešu
- Malagasy
- Македонски
- മലയാളം
- मराठी
- Bahasa Melayu
- Malti
- Ekakairũ Naoero
- Nahuatl
- Plattdüütsch
- नेपाली
- Nederlands
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Novial
- Occitan
- Иронау
- Kapampangan
- Deitsch
- Polski
- Piemontèis
- پښتو
- Português
- Runa Simi
- Romani
- Română
- Armãneashce
- Русский
- संस्कृत
- Sicilianu
- Scots
- Sámegiella
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Shqip
- Српски / Srpski
- Svenska
- Kiswahili
- தமிழ்
- Tetun
- Тоҷикӣ
- ไทย
- Tagalog
- Tok Pisin
- Türkçe
- Удмурт
- Uyghurche‎ / ئۇيغۇرچە
- Українська
- اردو
- O'zbek
- Vèneto
- Tiếng Việt
- Volapük
- Winaray
- Wolof
- Yorùbá
- 中文
- Bân-lâm-gú
- 粵語