Barzaz Breiz - Wicipedia

# Barzaz Breiz

### Oddi ar Wicipedia

Tudalen o'r Barzaz Breiz

Casgliad o ganeuon a chwedlau gwerin Llydaweg ar gân a cherddoriaeth Lydewig yw'r Barzaz Breiz ("Barddas Llydaw"); fe'u casglwyd gan Théodore Hersart de la Villemarqué a'u cyhoeddi ganddo ym 1839. Yn uchelwr o Ffrancwr ond o dras Lydewig, tyfodd Villemarqué i fyny yn ardal Plessix yn Nizon, ger Pont-Aven. Ymddiddorai'n fawr yn nhraddodiadau Llydaw ac aeth ati i gasglu chwedlau Llydaweg a chaneuon oddi ar lafar gwlad. Cafodd ei gasgliad ei feirniadu gan rhai cenedlaetholwyr Llydewig cyfoes a honnent fod yr awdur wedi eu newid a'u haddasu i ddarllenwyr Ffrangeg, ond mae ei llyfrau nodiadau yn profi dilysrwydd y deunydd.

Cyfrol Villemarqué oedd yr ymgais cyntaf i gasglu a chyhoeddi cerddoriaeth Lydewig draddodiadol, ar wahân i emynau. Cyn hynny, roedd y llenyddiaeth lafar hon ar gael mewn addasiadau Ffrangeg Canol yn unig, yn dyddio o'r 13eg ganrif ymlaen, ond fel yn achos y chwedlau am Arthur, cafodd y chwedlau eu newid yn sylweddol yn nwylo llenorion anghyfiaith gan adlewyrchu eu diwylliant hwy yn hytrach na diwylliant Llydaw.

Cafodd y Barzaz Breiz gylchrediad eang a bu'n gyfrol ddylanwadol iawn ymhlith Celtigwyr Rhamantaidd. Roedd yr hynafiaethydd Carnhuanawc, cyfaill Villemarqué yng Nghymru, yn edmygu'r gwaith yn fawr. Beth bynnag am ei ffaeleddau - beiau safonau ymchwil yr oes yn bennaf - daeth y Barzaz Breiz â diwylliant gwerin Llydaw i sylw gweddill Ewrop am y tro cyntaf. Un o'r caneuon mwyaf hynafol yn y casgliad yw honno sy'n adrodd chwedl Kêr-Ys ("Cantre'r Gwaelod" y Llydäwyr).

Categorïau: Llenyddiaeth Lydaweg | Llên gwerin Llydaw | Llyfrau 1839

##### Views

- Erthygl
- Sgwrs
- Diwygiad cyfoes

##### Chwilio

##### Ieithoedd eraill

- Brezhoneg
- English
- Français