Berlin - Wicipedia

# Berlin

### Oddi ar Wicipedia

Talaith Berlin yn yr Almaen

Prif Ddinas yr Almaen a dinas fwyaf y wlad gyda 3,389,450 o drigolion (2002) yw Berlin. Mae ar lannau yr afonnydd Spree a Havel ac mae'n dalaith (Bundesland) yn ogystal a dinas. Mae yng nghanol talaith Brandenburg.

## [golygu] Gwleidyddiaeth

Ar ôl bod yn rhan o'r Mark Brandenburg, daeth Berlin yn dalaith ei hun ym 1920. Klaus Wowereit yw'r Regierender Bürgermeister ("maer llywodraethol", Klaus Wowereit ar hyn o bryd. Gweler Meiri Berlin).

Hyd 1 Ionawr 2001 roedd 23 bwrdeistref yn y dref ond nawr does ond 12.

## [golygu] Hanes

Golygfa styd ger yr Haus des Lehrers ("Tŷ'r Athrawon") yn Berlin

Sefydlwyd y dref tua 1200, ond roedd hi'n dwy drefi ar y bryd: Berlin a Köln. Daethon nhw yn un dref ym 1307. Beth bynnag, er fod Berlin yn dref eithaf hen, mae'n bennaf olion y deunawfed ganrif i'w weld.

Roedd llys brenhinoedd Prwsia yn Berlin, ond dechreuodd y dref tyfy'n gyflym ym pedwaredd ganrif ar bymtheg ar ôl dod yn prif ddinas yr Ymerodraeth Almaenig ym 1871. Roedd hi'n brif ddinas yn ystod Gweriniaeth Weimar a rheolaeth y Natsi a chafodd ei ddinistio yn ystod yr Ail Rhyfel y Byd.

Ar ôl y Rhyfel, rhanwyd y ddinas yn ddwy. Roedd y rhan ddwyreiniol yn brif ddinas Gweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen (Dwyrain yr Almaen), ond prif ddinas Gweriniaeth Ffederal yr Almaen (Gorllewin yr Almaen) oedd Bonn.

Roedd Gorllewin Berlin yn rhan o Orllewin yr Almaen, ac felly yn ynys yn nhiriogaeth Dwyrain yr Almaen. O ganlyniad, roedd hi'n bwysig yn ystod y Rhyfel Oer. Ar 26 Mehefin 1948 dechreuodd gwarchae Berlin ac ar ôl hynny awyrglydiad Berlin. Ar 13 Awst 1961 dechreuwyd ar y gwaith o godi Mur Berlin.

Syrthiodd y mur ar 9 Tachwedd, 1989. Erbyn uniad yr Almaen y flwyddyn ddilynol doedd dim ond o olion y mur i'w weld.

## [golygu] Atyniadau

## [golygu] Dolenni allanol

- Gwefan swyddogol Berlin.de
- Gwybodaeth dwristiaeth swyddogol am Berlin
- Mapiau o Berlin, o 1738 hyd heddiw
- EXBERLINER – cylchgrawn Saesneg
- Pensaerniaeth Berlin
- Panoramau o'r ddinas
- 90 delwedd o Berlin yn yr 20fed ganrif
- Dwyrain Berlin Ddoe a Heddiw
- Oriel lluniau

Categori: Berlin

##### Views

- Erthygl
- Sgwrs
- Diwygiad cyfoes

##### Chwilio

##### Ieithoedd eraill

- Afrikaans
- Alemannisch
- አማርኛ
- Aragonés
- Anglo Saxon
- العربية
- ܐܪܡܝܐ
- Asturianu
- Azərbaycan
- Башҡорт
- Boarisch
- Žemaitėška
- Беларуская
- Беларуская (тарашкевіца)
- Български
- বাংলা
- བོད་ཡིག
- Brezhoneg
- Bosanski
- Català
- Qırımtatarca
- Česky
- Kaszëbsczi
- Словѣньскъ
- Чăвашла
- Dansk
- Deutsch
- Dolnoserbski
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Euskara
- فارسی
- Suomi
- Føroyskt
- Français
- Frysk
- Gaeilge
- Gàidhlig
- Galego
- Gaelg
- עברית
- हिन्दी
- Hrvatski
- Hornjoserbsce
- Kreyòl ayisyen
- Magyar
- Հայերեն
- Interlingua
- Bahasa Indonesia
- Ido
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- Basa Jawa
- ქართული
- Taqbaylit
- 한국어
- Ripoarisch
- Kurdî / كوردی
- Коми
- Kernewek
- Latina
- Lëtzebuergesch
- Limburgs
- Líguru
- Lumbaart
- Lietuvių
- Latviešu
- Malagasy
- Македонски
- മലയാളം
- मराठी
- Bahasa Melayu
- Nahuatl
- Nnapulitano
- Plattdüütsch
- Nederlands
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Novial
- Nouormand
- Occitan
- Иронау
- Kapampangan
- Deitsch
- Polski
- Piemontèis
- Português
- Runa Simi
- Română
- Armãneashce
- Русский
- Sardu
- Sicilianu
- Scots
- Sámegiella
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Soomaaliga
- Shqip
- Српски / Srpski
- Seeltersk
- Svenska
- Kiswahili
- தமிழ்
- Tetun
- Тоҷикӣ
- ไทย
- Türkçe
- Tatarça
- Reo Mā`ohi
- Українська
- اردو
- Vèneto
- Tiếng Việt
- West-Vlams
- Volapük
- Wolof
- ייִדיש
- 中文
- 粵語
- isiZulu