Bioleg - Wicipedia

# Bioleg

### Oddi ar Wicipedia

Bioleg

Anatomeg
Biocemeg
Bioleg cell
Bioleg ddynol
Bioleg esblygiadol
Bioleg foleciwlaidd
Bioleg forol
Botaneg
Ecoleg
Estronfioleg
Ffisioleg
Geneteg
Microfioleg
Paleontoleg
Sŵoleg
Tacsonomeg
Tarddiad bywyd

Bioleg - neu Bywydeg - yw'r maes gwyddonol sy'n astudio bywyd. Mae'n delio â nodweddion, dosbarthiad, ac ymddygiadau organebau, sut mae rhywogaethau'n dod i fodolaeth, a'r rhyngweithriad sydd ganddynt efo'i gilydd ac efo'r amgylchedd.

Mae bioleg yn astudio amrywiaeth fywyd (clocwedd o'r top-chwith) E. coli, coedredynen, gafrewig, chwilen Goliath

Mae bioleg yn cwmpasu sbectrwm llydan o feysydd academaidd sy'n astudio ac archwilio pob rhan o natur. Botaneg yw astudiaeth planhigion, sŵoleg yw astudiaeth anifeiliaid ac anthropoleg yw'r adran o fioleg sy'n astudio bodau dynol. Ar y raddfa moleciwlaidd, astudir bywyd o fewn y pynciau bioleg foleciwlaidd, biocemeg, a geneteg foleciwlaidd. Ar y lefel nesaf, sef y gell, caiff ei astudio mewn bioleg cell, ac ar raddfeydd amlgellog, caiff ei astudio o fewn ffisioleg, anatomeg, a histoleg. Mae bioleg ddatblygiadol yn astudio bywyd ar lefel ddatblygiad organeb unigol neu ontogenesis. Yn symud i fyny'r raddfa i fwy nag un organeb, mae geneteg yn astudio sut mae etifeddeg yn gweithio rhwng rhiant ac epil. Mae etholeg yn astudio ymddygiad grŵp mwy nag un unigolyn. Mae geneteg poblogaeth yn edrych ar lefel holl boblogaeth, ac mae systemateg yn astudio'r raddfa aml-rhywogaeth o linachau. Astudir poblogaethau cyd-ddibynnol a'u cynefinoedd yn ecoleg a bioleg esblygiadol. Maes dyfaliadol newydd yw estronbioleg, sy'n archwilio i'r tebygolrwydd o fywyd tu hwnt i'r Ddaear.

## [golygu] Dosbarthiad bywyd

Prif erthygl: Dosbarthiad biolegol

Gelwir y system dosbarthiad dominyddol yn 'Tacsonomeg Linnaeus', sy'n cynnwys rhenciau ac enwau deuenwol. Caiff sut enwir organebau ei reoli gan gytundebau rhyngwladol megis Cod Ryngwladol Cyfundrefn Enwau Botanegol (ICBN), Cod Ryngwladol Cyfundrefn Enwau Sŵolegol (ICON), a Chod Ryngwladol Cyfundrefn Enwau Bacteria (ICNB). Trwy ddosbarthiad biolegol gallwn weld sut mae anifeiliaid wedi esblygu ac addasu i'w cynefinoedd.

## [golygu] Pethau byw

Gwelwch Wikispecies am fwy o wybodaeth ar ddosbarthiad biolegol

Bacteria
Archaea
Ewcaryotau

- Protistiaid
- Planhigion
- Ffyngau
- Anifeiliaid

## [golygu] Hanes

Prif erthygl: Hanes bioleg

Mae prif ddarganfyddiadau bioleg yn cynnwys:

- Theori cell
- Theori germ clefyd
- Geneteg
- Esblygiad
- DNA

Categorïau: Bioleg | Gwyddoniaeth naturiol

##### Views

- Erthygl
- Sgwrs
- Diwygiad cyfoes

##### Chwilio

##### Ieithoedd eraill

- Afrikaans
- Alemannisch
- አማርኛ
- Aragonés
- العربية
- Asturianu
- Azərbaycan
- Башҡорт
- Boarisch
- Žemaitėška
- Беларуская (тарашкевіца)
- Български
- বাংলা
- Brezhoneg
- Bosanski
- Català
- Corsu
- Česky
- Kaszëbsczi
- Чăвашла
- Dansk
- Deutsch
- Zazaki
- ދިވެހިބަސް
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Euskara
- فارسی
- Suomi
- Võro
- Føroyskt
- Français
- Arpetan
- Furlan
- Frysk
- Gaeilge
- Gàidhlig
- Galego
- Gaelg
- Hak-kâ-fa
- עברית
- हिन्दी
- Hrvatski
- Hornjoserbsce
- Kreyòl ayisyen
- Magyar
- Interlingua
- Bahasa Indonesia
- Interlingue
- Ido
- Íslenska
- Italiano
- ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut
- 日本語
- Lojban
- Basa Jawa
- ქართული
- Kalaallisut
- ភាសាខ្មែរ
- ಕನ್ನಡ
- 한국어
- कश्मीरी - (كشميري)
- Kernewek
- Кыргызча
- Latina
- Ladino
- Lëtzebuergesch
- Limburgs
- Lumbaart
- ລາວ
- Lietuvių
- Latviešu
- Basa Banyumasan
- Македонски
- Монгол
- Bahasa Melayu
- Malti
- Nahuatl
- Nnapulitano
- Plattdüütsch
- Nedersaksisch
- नेपाली
- Nederlands
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Novial
- Nouormand
- Occitan
- Иронау
- Kapampangan
- Norfuk / Pitkern
- Polski
- پښتو
- Português
- Runa Simi
- Română
- Armãneashce
- Русский
- संस्कृत
- Sardu
- Sicilianu
- Scots
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Gagana Samoa
- Shqip
- Српски / Srpski
- Basa Sunda
- Svenska
- Kiswahili
- தமிழ்
- తెలుగు
- Тоҷикӣ
- ไทย
- ትግርኛ
- Tagalog
- Türkçe
- Tatarça
- Українська
- اردو
- O'zbek
- Vèneto
- Tiếng Việt
- Volapük
- Winaray
- Хальмг
- isiXhosa
- ייִדיש
- Zeêuws
- 中文
- 古文 / 文言文
- Bân-lâm-gú
- 粵語