Caerliwelydd - Wicipedia

# Caerliwelydd

### Oddi ar Wicipedia

Castell Caerliwelydd

Dinas yng ngogledd-orllewin eithaf Lloegr, 16km o'r ffin a'r Alban, a thref sirol hanesyddol Cumberland yw Caerliwelydd (Saesneg Carlisle, Lladin Luguvalium). Heddiw mae'n rhan o ardal gweinyddol Dinas Caerliwelydd o fewn swydd Cumbria. Hon yw canolfan weinyddol yr ardal a'r swydd. Mae tua 70,000 o bobl yn byw yn y ddinas ei hun, tra bod 100,739 yn byw yn ardal gweinyddol Dinas Caerliwelydd (Cyfrifiad 2001).

## [golygu] Hanes

Mae Caerliwelydd yn sefyll ger pen gorllewinol Mur Hadrian. Sefydlodd y Rhufeiniaid gaer o adeiladwaith pren tua OC 72 neu 73. Codwyd caer newydd yn ei lle tua OC 105. Yn 165 codwyd caer gerrig yn ei lle. Mae'r enw Rhufeinig Luguvalium yn dynodi "mur neu le Llug" a thybir mai enw duw brodorol yw Llug. Yr enw Cymraeg yw Caerliwelydd, Caer Lliwelydd, a cheir mwy nag un enghraifft o'r enw personol Lliwelydd mewn testunau Hen Gymraeg a Chymraeg Canol (e.e. Llwyddawg fab Lliwelydd yn Englynion y Beddau, Llyfr Du Caerfyrddin).

gw • sg • go Yr Hen Ogledd
Teyrnasoedd: | Aeron • Dál Riata • Elmet • Gododdin • Manaw Gododdin • Rheged • Ystrad Clud
Pobl: | Aneirin • Brân Galed • Coel Hen • Cunedda • Cyndeyrn • Cynfarch • Dyfnwal Frych • Dygynnelw • Elffin ap Gwyddno • Fflamddwyn • Gwallog • Gwenddolau • Mynyddog Mwynfawr • Myrddin Wyllt • Nudd Hael • Owain ab Urien • Rhydderch Hael • Talhaearn • Taliesin • Tristfardd • Tudwal Tudclyd • Urien Rheged
Lleoedd: | Arfderydd • Alclut • Catraeth • Caer Liwelydd • Coed Celyddon • Din Eidyn • Dunragit • Ynys Metcauld
Gweler hefyd: | Bonedd Gwŷr y Gogledd • Brynaich • Brythoniaid • Deifr • Y Gododdin • Yr Hengerdd • Llyfr Aneirin • Pictiaid • Trioedd Ynys Prydain • Ymddiddan Myrddin a Thaliesin •

Categorïau: Dinasoedd Lloegr | Yr Hen Ogledd

##### Views

- Erthygl
- Sgwrs
- Diwygiad cyfoes

##### Chwilio

##### Ieithoedd eraill

- Česky
- Dansk
- Deutsch
- English
- Español
- Suomi
- Français
- Gàidhlig
- Bahasa Indonesia
- Italiano
- 日本語
- Nederlands
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Polski
- Português
- Română
- Русский
- Simple English
- Svenska
- Volapük
- 中文