Anna Vreizh - Wikipedia

# Anna Vreizh

### Diwar Wikipedia, an holloueziadur digor

Ar pennad-mañ n'eo ket peurechu c'hoazh ; ma fell deoc'h labourat warnañ deuit da welout ha lakait hoc'h ali e pajenn ar gaozeadenn.

Emañ Anna Vreizh o resev digant Antoine Dufour un dornskrid a sav meuleudi d'ar maouezed brudet. Skeudenn graet, war a greder, gant Piéral e-tro 1505 (Mirdi Dobrée, Naoned)

Anna Vreizh a zo ganet d'ar 25 a viz Genver 1477 (1476 hervez an doare kozh) e Naoned ha marvet d'an 9 a viz Genver 1514 e Blois, e Bro-C'hall, a oa dugez Breizh, war-lerc'h marv he zad e 1488, betek 1514. Dre he dimezioù e voe ivez

- arc'hdukez Aostria ha rouanez ar Romaned (1490-1491);
- rouanez Bro-C'hall (1491-1498) ha rouanez Sikilia ha Jeruzalem war un dro;
- rouanez Bro-C'hall adarre (1499-1514) ha dugez Milano war un dro.

Merc'h e oa da zug Breizh Frañsez an Eil (1435-1488), ha d'e eil wreg Marc'harid a Foix (war-dro 1449-1486), priñsez a Navarra.

## [kemmañ] Hec'h anv

War a seblant ne oa ket gwall anavezet hec'h anv-badez er vro a-raok hec'h amzer ha ne voe ket a barrez anvet Santez Anna a-raok ar XVIvet kantved. Un anv boutin e oa deuet da vezañ avat war-dro fin ar XVvet kantved e Bro-C'hall. Un anv stank e vo e Breizh war-lerc'h emziskouezioù Santez Anna dirak daoulagad Yann Nikolazig er XVII-vet kantved.

Delwenn Anna Vreizh graet gant Jean Fréour e Naoned

## [kemmañ] He bugaleaj

Nebeudik a dra a ouzer eus he buhez a-raok marv he zad. Savet e voe dindan evezh Françoise a Zinan, itron Laval ha Kastellbriant. Evel bugale an noblañsed uhel e voe desket dezhi lenn ha skrivañ e galleg ha komz un tamm latin. Hervez ar vojenn he dije desket un tamm brezhoneg gant ur vatezh. Tud zo a lavar n'he devoa ket bet deskamant a-raok erruout e lez ar roue gall, dre ma ne oa ket troet he zad gant ar sevenadur. Koulskoude e oa ur barzh en e lez, a gane e glodoù, hag a oa anvet Jean Meschinot. Sellet e veze outi gant priñsed ar broioù amezek rak Breizh a oa ur preizh mat evit meur a hini.

## [kemmañ] Ur bennhêrez

Mab ebet n'en doa bet an dug Frañsez an Eil digant e wreg. Evit dizarbenn an diaezamantoù a c'halled gortoz gwelout e c'houlennas an dug digant Stadoù Breizh anavezout Anna evel danvez dugez e 1486.

Peadra a oa d'arguzenniñ diwar-benn lakaat Anna da bennhêrez rak hervez feuremglev Gwenrann e 1365 ne oa ket kaoz ne vije ket a vab en unan eus an div familh he doa gwir da gaout ar gurunenn, da lavarout eo e ti ar re Voñforzh pe ar re Bentevr. Ar baotred a oa war ar renk a oa eus daou du neuze:

#### [kemmañ] Hêred a-berzh Monforzh

- Yann II, beskont a Rohan, pried Mari a Vreizh (merc'h d'an dug Fransez Kentañ). Hep feuremglev Gwenrann eo e bried a vije bet dugez adal 1469, pa oa marvet he c'hoar henañ Marc'harid a Vreizh. Neuze eo pried Marc'harid (Fransez II eta) a rankje bezañ laosket ar galloud gant Yann II. Evit unaniñ e-lec'h rannañ e kinnigas Yann II e timezje e vibien Frañsez ha Yann gant Anna hag he c'hoar. Hogen nac'h a reas Frañsez II.
- Jean de Chalon, priñs Orange, mab da Gatell a Vreizh (c'hoar d'an dug Fransez II). Hervez divizoù feuremglev Gwenrann e oa dezhañ e tleed reiñ an dugelezh ma ne oa ket da Anna pe d'he c'hoar.
- Fransez a Avaugour, mab bastard d'an dug Fransez II ha d'e vestrez Antoinette de La Maignelais. Dirak ar Stadoù en devoa dilezet e wirioù.

#### [kemmañ] Hêred a-berzh Penteur

- Charlez VIII a Vro-C'hall, a oa bet e dad Loeiz XI e 1480 o prenañ gwirioù Nicole de Blois-Bretagne, kontez Penteür war an dugelezh. E feuremglev Montargis e oa anavezet evel hêr gant lod eus noblañsed Breizh.

- Jean II de Brosse, kont Penteür (mab da Nicole de Blois ha da Jean Ier de Brosse), met dre ziv wech (e 1480 pa oant bet gwerzhet, e 1485 e oant bet kadarnaet) e oa dilezet he gwirioù gant e vamm.

- Alain d'Albret, pried intañv Françoise de Blois-Penthièvre (marvet en1481), keniterv da Nicole de Blois-Bretagne, en doa lavaret (en aner) en doa gwir drezi war gontelezh Penteür.

Da gentañ e felle dezhañ dimeziñ gant Anna, goude-se dimeziñ e vab dezhi. Prometet e oa bet dorn Isabeau (c'hoar Anna) d'e vab, nemet mervel a reas a-raok an eured.

## [kemmañ] Eus an dimeziñ d'an eured

He dimeziñ mat eo a glask he zad ober, evit derc'hel penn ouzh roue Bro-C'hall a zo o klask lakaat e grabanoù war Vreizh. Dre ginnig da veur a briñs europat unaniñ an dugelezh ouzh o domani er stumm-se eo e voe gallet kaout skoazell diganto a-enep an enebour.

Da gentañ e voe dimezet en-ofisiel da Edward, priñs Kembre, mab da Edward IV a Vro-Saoz. Nemet pa varvas e dad e 1483 ne voe roue nemet e-pad tri miz, dindan an anv a Edward V, rak lazhet e voe e tour Londrez gant Richard, dug Gloucester, ha roue dindan an anv a Richard III.

War-lerc'h e voe soñjet e meur a zimeziñ all:

- gant ar c'hembread Herri Tudor (pe Tudur e kembraeg), a zeuy da vezañ Herri VII a Vro-Saoz, a oa deuet da glask repu da Vreizh e 1471 hag a chomas er vro e-pad ur 14 vloaz, met ne oa ket troet gant an dimeziñ-se;
- gant Masimilian Kentañ a Aostria, roue ar Romaned, (pried intañv Marie a Vourgogn, hêrez an dug Charlez an Her)
- gant Alain d'Albret
- gant Louis, dug Orleañs, kenderv da Charlez VIII (hag a zeuy da vezañ ar roue Loeiz XII, met dimezet e oa da Janed a Vro-C'hall
- gant Jean de Châlons, priñs Orange (e Provañs).

## [kemmañ] Brezelioù

E 1488, faezhet armeoù Frañsez II e Sant Albin an Hiliber, war-lerc'h ar « Brezel Foll », e voe ret d'an dud plegañ da zivizoù feuremglev Le Verger, a oa displeget ennañ ne c'halle ket e verc'hed dimeziñ hep asant ar roue gall.

D'an 19 a viz Kerzu 1490, e timezas an dugez Anna, dre hanterouriezh, da Vasimilian, roue ar Romaned, a zeuy da vout Masimilian kentañ, impalaer roman german. Dre se e teuaas da vout rouanez ha mamm-gaer Charlez VIII a Vro-C'hall, a oa bet dimezet da Varc'harid Aostria, merc'h da Vasimilian.

Daoust d'an armeoù a Gastilha hag a Vro-Saoz deuet da skoazellañ arme an dug e 1491, e talc'has La Trémoille (hag a oa bet trec'h a Sant-Albin) gant ar brezel, hag e teuas ar roue gall da lakaat seziz dirak Roazhon ma oa Anna o repuiñ, evit lakaat e grabanoù warni. Skrivañ a reas Philippe de Commines, istorour ar roue gall: « Dinac'h merc'h roue ar Romaned, ha hi yaouank-flamm, a reas ar roue [Charlez VIII] [13 vloaz e oa an aostrianez, 14 vloaz e oa Anna], ha kemer a reas da bried merc'h an dug Frañsez a Vreizh evit diwall ar peoc'h e dugelezh Vreizh, a oa dezhañ tost penn-da-benn da vare ar feuremglev, war-bouez kêr Roazhon [ a oa o stourm outañ] ha merc'h an dug a oa enni. »

Goude un hir a seziz, hep skoazell a nep perzh, hep esper da zerc'hel ken, e voe digoret perzhier kêr d'ar roue hag e voe graet dimeziñ Anna ha Charlez e chapel ar Jakobined e Roazhon. Goude-se e voe kaset an dugez da gastell Langeais, war lez ar stêr Liger, nepell diouzh Tours.

## [kemmañ] Euredoù

Lidet e voe an eured e kastell Langeais , d'ar 6 a viz Kerzu, goude dispennet he dimeziñ kentañ gant ar pab. Keneskemmet e voe gwirioù an daou bried war Vreizh. Ma ne vije ket a vab dezho e voe divizet e rankje Anna dimeziñ gant an hini a vije roue war-lerc'h Charlez. C'hwec'h bugel o doe, nemet o-c'hwec'h e varvjont en-bihan. An hini a vevas an hirañ a oa bet anvet Charlez-Orland. Pa varvas Charlez VIII, e timezas gant he zrede gwaz, Loeiz XII a Vro-C'hall, d'an 8 a viz Genver 1499, e Naoned.

## [kemmañ] Rouanez Bro-C'hall

Dre he dimeziñ e 1491 e teue Anna Vreizh da vezañ rouanez Bro-C'hall. En he c'hontrad ez eus skrivet eo graet an eured evit asuriñ ar peoc'h etre dugelezh Breizh, kontelezh Naoned, ha rouantelezh Bro-C'hall. Pa voe intañvezet e 1498 e tistroas da Vreizh, hag e tizoloas lec'hioù n'he devoa ket gwelet pa oa bugel.

(n'eo ket echu)

## [kemmañ] He bugale

Eus an eizh bugel he doa bet gant hec'h eil pried ne chomas nemet:

- Klaoda a Vro-C'hall (1499-1524), dugez Breizh (1514-1524) ha rouanez Bro-C'hall (1515-1524) dre he dimeziñ gant Frañsez Kentañ a Vro-C'hall. — Mamm-gozh e oa eta da Herri III a Vro-C'hall (1551-1589), a lakaas lazhañ e genderv Herri, dug Guise;
- Renée a Vro-C'hall (1510-1575), itron a v-Montargis, dugez Chartrez (1528-?) - Dimezet e 1528 gant Ercole II d'Este (1508-1559), dug Ferrara, Modena ha Reggio — Mamm-gozh e oa da Herri Iañ (1550-1588), 3dedug Guise, muntret war c'hourc'hemenn e genderv Herri III a Vro-C'hall.

## [kemmañ] 1991

E 1991 e voe lidet pempkantvet deiz-ha-bloaz eured Anna Vreizh ha Charlez VIII. E Roazhon, a oa bet lakaet seziz dirazi, a oa bet o stourm ouzh an alouber hag ouzh an naonegezh, ne voe graet meneg ebet eus an darvoud.

### [kemmañ] Levrioù

- Philippe de Commynes. Mémoires. Daou veneg pe dri eus Anna.
- Ant. Dupuy, Histoire de l' Union de la Bretagne à la France, 2 vol. de 447 p et 501 p., Librairie Hachette, Paris, 1880.
- Arthur Le Moyne de la Borderie, Membre de l' Institut, Histoire de la Bretagne, 6 levrenn in-quarto, Plihon Editeur, Imprimerie Vatar, Rennes 1905-1914.
- Hervé Le Boterf. "Anne de Bretagne. Éditions France-Empire, 1976-1996.
- Jean-Pierre Legay hag Hervé Martin, Fastes et malheurs de la Bretagne ducale 1213-1532, Editions Ouest-France Université, 435 pages, Rennes, 1982
- Jean Kerhervé, L'État breton aux XIVe et XVe siècles, 2 levrenn, Maloine, 1987. ISBN 2-22401703-0. 2-224-01704-9
- P. Tourault. "Anne de Bretagne. Paris 1990
- Geneviève-Morgane Tanguy. "Les jardins secrets d'Anne de Bretagne. F. Sorlot --F. Lanore, 1991.
- Collectif d’universitaires des universités de Brest, Nantes, Rennes, Toute l’histoire de Bretagne, dans l'Ile de Bretagne et sur le continent.Levrenn in-8°, 800 pajenn, Skol Vreizh, Montroulez 1996
- Georges Minois. Anne de Bretagne. Édition Fayard, 1999.
- Geneviève-Morgane Tanguy. "Sur les pas d'Anne de Bretagne. Éditions Ouest-France, 2003.
- Collectif "Pour en finir avec Anne de Bretagne". Archives départementales, Nantes 2004.
- Didier Le Fur. Anne de Bretagne. Librairie Édition Guénégaud : Paris, 2000.
- Jaketa Favreau, Anna Vreizh, Delioù, Landerne, 2005.

En he raok: Frañsez II | Dugez Breizh | War he lerc'h: Klaoda

Adtapet diwar "http://br.wikipedia.org../../../a/n/n/Anna_Vreizh_aa2c.html"

Rummadoù ar bajenn: Breizh | Tud dibar Breizh | Tud | Istor Breizh | Labour a Chom

##### Views

- Pennad
- Kaozeadenn
- Stumm a-vremañ pe stumm red

##### Klask

##### E yezhoù all

- Català
- Deutsch
- English
- Esperanto
- Español
- Français
- Italiano
- 日本語
- Nederlands
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- Polski
- Português
- Simple English
- Svenska