Llywelyn Bren - Wicipedia

# Llywelyn Bren

### Oddi wrth Wicipedia, y gwyddoniadur rhydd.

  Gweler hefyd Llywelyn ap Gruffudd (Llywelyn Ein Llyw Olaf, Tywysog Cymru) a Llywelyn (gwahaniaethu).

Arglwydd Senghennydd a Meisgyn oedd Llywelyn ap Gruffudd neu Llywelyn Bren (m. 1317). Roedd yn orwyr i Ifor Bach (Ifor ap Cadifor neu Ifor Meurig). Roedd yn arglwydd cyfrifol a rhyfelwr dewr a gododd mewn gwrthryfel yn erbyn gormes y goresgynwyr yn ne-ddwyrain Cymru.

Roedd Llywelyn wedi bod ar delerau da gyda'r arglwydd Normanaidd lleol Gilbert de Clare ond pan fu farw Gilbert cymerodd Pain de Turberville, arglwydd Coety, drosodd a dechreuodd ymddwyn yn drahaus. Cwynodd Llywelyn i Edward II, brenin Loegr]], ond heb gael boddlonrwydd gan y brenin diystyriol hwnnw. Aeth pethau o ddrwg i waeth a chododd Llywelyn a'r Cymry lleol mewn gwrthryfel ym mlaenau Morgannwg. Ni pharodd y gwrthryfel am hir gan fod brenin Lloegr a rhai o arglwyddi'r Mers yn anfon nifer o filwyr i Forgannwg i'w gorchfygu.

Cymerwyd Llywelyn Bren yn garcharor i Dŵr Llundain lle cafodd ei ddeddfrydu i farwolaeth ac oddi yno cafodd ei ddwyn i Gaerdydd a'i ddienyddio yn y modd erchyll arferol gan Goron Lloegr yn achos "teyrnfradwyr".

Roedd Llywelyn yn ŵr diwylliedig a deallus. Roedd yn hoff iawn o lenyddiaeth Gymraeg a Ffrangeg, yn perchen llawysgrifau yn y ddwy iaith honno ac yn noddi'r beirdd.

Wedi dod o "http://cy.wikipedia.org../../../l/l/y/Llywelyn_Bren_235f.html"

Categorïau tudalen: Cymry enwog | Hanes Cymru | Gwrthryfelwyr Cymreig | Marwolaethau 1317

##### Views

- Erthygl
- Sgwrs
- Diwygiad cyfoes

##### Chwilio