Caeredin - Wicipedia

# Caeredin

### Oddi wrth Wicipedia, y gwyddoniadur rhydd.

Caeredin yn yr Alban

Prifddinas yr Alban ers 1492 yw Caeredin (Gaeleg: Dùn Èideann Saesneg: Edinburgh). Mae hi ar arfordir dwyrain y wlad ac ar lan deheuol y Firth o Forth. Mae Senedd yr Alban, a gafodd ei hail-sefydlu ym 1999, yn y ddinas, ac roedd 448,624 o bobl yn byw ynddi yn 2001.

Mae enw'r ddinas yn dod o'r Frythoneg Din Eidyn, sef Caer Eidyn. 'Roedd un o fryngeyrydd y Gododdin ar y lle, efallai yn perthyn i'r brenin Clinog Eitin yng nghanol y chweched ganrif, yn ôl David Nash Ford. Ar ôl ei goresgyn gan y deyrnas Seisnig Bernicia newidiwyd yr enw i Edin-burh, efallai gyda dylanwad enw Edwin, brenin Northumbria. Ond ni lwyddodd yr Eingl-Sacsoniaid i ymsefydlu dim pellach i'r gogledd na Chaeredin, ac erbyn y ddegfed ganrif 'roedd y Saeson wedi colli gafael ar yr ardal hon i frenhinoedd yr Alban.

Mae'r ddinas yn enwog am yr Edinburgh Festival a'r wyl Hogmanay.

## [golygu] Hanes

Mae Prince's Street Gardens yn ffordd fawr trwy ganol y ddinas. I'r de i'r ffordd hon mae Castell Caeredin a adeiladwyd uwchben craig clogwyn basalt sydd yn hen losgfynydd a'r Old Town, yr Hen Dref. I'r gogledd i'r ffordd mae Prince's Street a'r New Town, y Dref Newydd. Dechreuwyd adeiladu Princes Street Gardens ym 1816 ar le gwern o'r enw Nor Loch a oedd yn llyn o'r blaen.

Roedd lleoliad y castell yn gaer naturiol, ac mae'r lle wedi cael ei ddefnyddio ers yr Oes Efydd Diwethaf (tua 850 CC).

Yn ôl adroddiadau Rhufeinig o'r ganrif gyntaf roedd y Votadini (Gododdin yn Brythoneg) yn byw yn y lle ac mae cerdd o'r enw Y Gododdin (tua 600) sydd yn sôn am ryfelwyr yn gwledda yn Neuadd Mawr Eidin.

Hyd heddiw, mae llawer o strydoedd canoloesol a hen adeiladau yn yr Hen Dref. Mae yna lu o strydoedd cul o'r enw close neu wynd a sgwarau i gynnal marchnadoedd. Yn ystod y 1700au roedd tua 80,000 o bobl yn byw yn yr Hen Dref gyda wal cryf o'i chwmpas, ond does dim ond 4,000 yn byw yno heddiw. Dinistriwyd y rhan fwyaf o'r Hen Dref a'i hadeiladau uchel gan dân ym 1824. Bu tân mawr arall ar 7 Rhagfyr, 2002, a ddinistriodd ardal Cowgate o'r Hen Dref, gan gynnwys Llyfrgell AI a rhai o adeiladau eraill Prifysgol Caeredin.

Dechreuwyd adeiladu'r Ddinas Newydd yn ystod y ddeunawfed ganrif ac mae hi'n enghraifft dda iawn o gynllun tref a phensaernïaeth Sioraidd.

Wedi dod o "http://cy.wikipedia.org../../../c/a/e/Caeredin.html"

Categorïau tudalen: Dinasoedd yr Alban | Safleoedd Treftadaeth y Byd yn yr Alban

##### Views

- Erthygl
- Sgwrs
- Diwygiad cyfoes

##### Chwilio

##### Ieithoedd eraill

- Afrikaans
- Asturianu
- Български
- বাংলা
- Brezhoneg
- Bosanski
- Català
- Česky
- Dansk
- Deutsch
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Euskara
- فارسی
- Suomi
- Français
- Gaeilge
- Gàidhlig
- Galego
- עברית
- हिन्दी
- Magyar
- Bahasa Indonesia
- Ido
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- 한국어
- Latina
- Lëtzebuergesch
- Lietuvių
- Latviešu
- Bahasa Melayu
- Nedersaksisch
- Nederlands
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Occitan
- Polski
- Português
- Rumantsch
- Română
- Русский
- Sicilianu
- Scots
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Српски / Srpski
- Svenska
- ไทย
- Türkçe
- Oyghurque
- Українська
- Volapük
- 中文