Lilith - Wicipedia

# Lilith

### Oddi wrth Wicipedia, y gwyddoniadur rhydd.

Lilith a'r Sarff (gan John Collier)
Y dduwies Lilitu (efallai) - cerfiad o Fesopotamia (tua 1950 CC)

Lilith yw diafoles y nos yn y traddodiadau Iddewig a Mesopotamiaidd.

## [golygu] Yr Hen Destament

Cyfeirir ati yn yr Hen Destament. Yn Llyfr y Proffwyd Eseia dywedir ei bod yn cadw cwmni "anifeiliaid gwylltion yr anialwch, a'r cathod... yr ŵyll a orffwys yno hefyd, ac a gaiff orffwysfa iddi" (Eseia 34:14). Math o dylluan yw ŵyll (screech-owl a geir yn y cyfieithiad Saesneg o'r Hen Destament). Cyfieithiaid ydyw o'r gair Hebraeg lilith.

## [golygu] Mesopotamia

Credir bod y gair Lilith yn tarddu o'r gair Semitaidd lil sy'n golygu naill ai "nos" neu "ystorm, tymhestl, gwynt nerthol". Ceir duwies o'r enw Lilitu ym mytholeg Babilonia a gysylltir â thylluanod yn chwedl Gilgamesh. Yn llên gwerin ddiweddarach Babilonia a'r Dwyrain Canol mae Lilith (dan sawl enw cyffelyb) yn fath o swcwbws sy'n ymweld â dynion yn eu cwsg ac yn peri iddynt gael breuddwydion rhywiol. Mae hi'n aflonyddu plant yn ogystal ac yn medru peri afiechydon.

## [golygu] Y Traddodiad Iddewig

Yn ôl traddodiad y Talmwd Lilith oedd gwraig gyntaf Adda cyn i Efa gael ei chreu ar ei gyfer. Roedd hi'n bur wahanol i Efa. Gwrthodai ei orchmynion a hi oedd yn cymryd y blaen yn eu hanturiaethau carwriaethol. Roedd hi'n gwrthod gorwedd dan Adda wrth gael cyfathrach â fo, er enghraifft. Roedd hi'n nwydwyllt, annibynnol ei hysbrys a llawer mwy gwybodus nac Adda. Cwynodd Adda i Dduw ac mewn canlyniad bu rhaid i Lilith adael gardd Eden a chreuwyd Efa i gymryd ei lle.

Hyd at gymharol ddiweddar roedd Iddewon yn arfer rhoi amiwlets i'w plant bach i'w gwarchod rhag Lilith yn eu cwsg.

## [golygu] Darllen pellach

Mae gan T.H. Parry-Williams ysgrif ddifyr o'r enw Lilith yn ei gyfrol O'r Pedwar Gwynt (1944).

## [golygu] Dolenni allanol

- Y Gwyddionadur Iddewig: "Lilith"
- Gwybodaeth a dolenni
- Y Gwyddoniadur Beiblaidd Rhyngwladol: "Anghenfil y nos"

Wedi dod o "http://cy.wikipedia.org../../../l/i/l/Lilith.html"

Categorïau tudalen: Mytholeg Mesopotamia | Yr Hen Destament | Duwiesau

##### Views

- Erthygl
- Sgwrs
- Diwygiad cyfoes

##### Chwilio

##### Ieithoedd eraill

- Česky
- Dansk
- Deutsch
- Ελληνικά
- English
- Español
- Eesti
- Suomi
- Français
- עברית
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- Nederlands
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Polski
- Português
- Русский
- Slovenčina
- Slovenščina
- Српски / Srpski
- Svenska
- ไทย
- Türkçe
- Українська
- 中文