الجدری و الحصبه (کتاب) - ویکی‌پدیا

# الجدری و الحصبه (کتاب)

### از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد.

کتاب الجدری و الحصبه کتابی از محمد زکریای رازی درزمینه پزشکی است.

این کتاب که در گذشته «کتاب طاعونی» نیز خوانده می‌شد، در بارهٔ آبله و سرخک است از مهم‌ترین تالیفات رازی به شمار می‌آید و شامل تجارب کلینیکی و مشاهدات عینی رازی است. وی برای نخستین بار در عالم پزشکی فرق بین دو بیماری آبله و سرخک را در این کتاب آورده‌است. کتاب الجدری و الحصبه شامل سیر کامل بیماری‌های آبله و سرخک است. کاستیلیونی ایتالیایی در کتاب «تاریخ طب» خود نوشته‌است: «این کتاب اولین اثر مطالعه‌ای و دقیقی است که ما در بیماری‌های عفونی می‌بینیم.» [۱] کتاب چهارده فصل دارد.

- فصل اول، سبب بروز آبله و اینکه جز افرادی اندک، کسی از این بیماری مصون نیست.
- فصل دوم، بیان بدن‌هایی که استعداد به آبله دارند و بیان اوقاتی که معمولا آبله در آن‌ها شیوع می‌یابد.
- فصل سوم، علامت‌هایی که دلالت بر جوشش آبله و سرخک می‌کنند.
- فصل چهارم، اعراض و دستورهای آبله.
- فصل پنجم، خویشتن‌داری از آبله پیش از آن‌که نشانه‌های آن بروز کند و جلوگیری از پیشرفت پس از مبتلا شدن.
- فصل ششم، اموری که پیدا شدن آبله را تسریع می‌کند و آن را بیرون می‌ریزد.
- فصل هفتم، توجه به چشم و گلو و بندها و گوش‌ها و بیان آن‌چه در موقع ظهور علامات آبله باید به آن‌ها توجه کرد.
- فصل هشتم، موادی (دارو و غذا) که پختگی دانه‌های آبله را تسریع و قابل نضج می‌کنند.
- فصل نهم، خشک کردن دانه‌های نضج یافته آبله.
- فصل دهم، موادی که پوسته‌های آبله را از بین می‌برد.
- فصل یازدهم، موادی که آثار آبله را از چشم و سایر نقاط بدن می‌زداید.
- فصل دوازدهم، دستور غذای بیمار آبله‌ای.
- فصل سیزدهم، دستور مزاج بیمار آبله‌ای از نظر لینت و یبوست.
- فصل چهاردهم، بیان آبله و سرخک بی‌خطر و کشنده.

رازی در فصل اول درباره علت بروز آبله توضیح داده و عامل انتقال آبله را مخمر دانسته‌است. فصل‌های دیگر یک دوره کامل آبله شناسی است. رازی در این کتاب برای نخستین بار از استعمال پنبه در طب سخن گفته و آن را برای آن‌که بدن بیماران زخم نشود لازم دانسته و در مراقبت از چشم‌ها و مجاری تنفسی تاکید کرده‌است و کمپرس چشم و توجه به پلک را توصیه می‌کند. این کتاب بیش از هر کتاب دیگری در زمینه پزشکی در تمدن اسلامی ترجمه و چاپ شده‌است.

## [ویرایش] پانویس

1. ↑ محمود نجم‌آبادی، صفحهٔ ۷۶

## [ویرایش] جستارهای وابسته

- محمد زکریای رازی
- فهرست آثار محمد زکریای رازی
- فهرست شاگردان محمد زکریای رازی

## [ویرایش] منبع

- نجم‌آبادی، محمود. محمد زکریا رازی. تهران: انتشارات دانشگاه رازی، ۲۵۳۵شاهنشاهی.

آثار اصلی محمد زکریای رازی

پزشکی: الحاوی • الکناش المنصوری • المرشد • من لایحضره الطبیب • القراباذین الکبیر • القراباذین الصغیر • کتاب الجدری و الحصبه • القولنج • اوجاع المفاصل • دفع مضار الاغذیه • الابدال • کلام الفروق بین الامراض • برء الساء • فی الفصد

  کیمیا: المدخل التعلیمی
  دیگر آثار: سمع الکیان

برگرفته از «http://fa.wikipedia.org../../../%D8%A7/%D9%84/%D8%AC/%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%AF%D8%B1%DB%8C_%D9%88_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B5%D8%A8%D9%87_%28%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%29.html»

رده‌های صفحه: آثار محمد زکریای رازی

##### Views

- مقاله
- بحث
- نسخهٔ فعلی

##### جستجو