An Scairp - Vicipéid

# An Scairp

### Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.

an Scairp
gliogáil le híomhá níos mó a fheiceáil
Ainm Laidine | Scorpius
Ginideach Laidine | Scorpii
Nod | Sco
Siombalaíocht | an Scairp
Dronairde | 17 h
Diallas | −40°
Achar | 497 céim cearnach Rangú: 33ú
Líon na réaltaí (amharcmhéid < 3) | 9
Réalta is gile | Antares (α Sco) (méid 0.96)

Dreigecheathanna

- Alfa Scairpidí
- Omega Scairpidí

Réaltbhuíonta
ar theorainn leis

- an Saighdeoir
- Fear na bPéisteanna
- an Mheá
- an Faolchú
- an Riail
- an Altóir
- Coróin an Deiscirt

Infheicthe sna leithid idir +40° agus −90° Sárfheicthe i rith na míosa seo: Iúil

Ceann de réaltbhuíonta an stoidiaca is ea an Scairp(♏). Scorpius, a chiallaíonn scairp, an t-ainm Laidine a thugtar go coitianta uirthi. De réir astralaíochta thiar, gairtear "Scorpio" di. Tá sí suite idir an Mheá, atá ar an taobh thiar di, agus an Saighdeoir, atá ar an taobh thoir di. Is réaltbhuíón mhór í, lonnaithe ar an leathsféar neamhaí theas in aice lár Chóras Bhealach na Bó Finne.

## [athraigh] Príomhghnéithe

- α Sco:

- δ Sco:

- ξ Sco:

## [athraigh] Réada suntasacha domhainspéire

De bharr shuíomh na Scairpe ar Bhealach na Bó Finne, is iomaí réad domhainspéire atá le feiceáil ar an réaltbhuíon seo, ina measc:

- M4: réaltbhraisle chruinneogach

- M6: réaltbhraisle oscailte, dá ngairtear freisin Réaltbhraisle an Fhéileacáin

- M7: réaltbhraisle oscailte

## [athraigh] Miotaseolaíocht

Tá sárchosúlacht ag an Scairp leis an araicnid atá ar aon ainm léi; is furasta ruball na Scairpe a thabhairt i ngrinneas, agus corp doiléir a aithint leis [1]. De réir mhiotaseolaíocht na Gréige, léiríonn an réaltbhuion seo an scairp a chuir Gaia (nó an bandia Héire, b'fhéidir) chun an sealgaire Oiríon (miotaseolaíocht a mharú; tháinig an scairp aníos ón talamh ar ordú an bhandé. Cé go bhfuil an Scairp agus Oiríon le chéile sa mhiotas seo, is beag nach bhfuil réaltbhuíon an Bhodaigh (.i. Oiríon) díreach os comhair na Scairpe ar spéir na hoíche. Deirtear go ndearna Séas an réamh-aire seo nuair a d'ardaigh sé an dá cheann ar an spéir ionas nach dtoseofaí arís ar an naimhdeas ar neamh.

De réir leagain eile, áfach, ba é Apalló a chuir an scairp ar lorg Oiríon, ar mhéad a éada tar éis d'Artaimís a bheith ag giollamas leis an sealgaire. Níos déanaí, chun leorghníomh a dhéanamh sa choir, thug Apalló cúnamh d'Artaimís íomhá Oiríon a chrochadh ar spéir na hoíche. Crochadh an scairp ar an spéir chomh maith, áfach, agus gach uair a éiríonn sí thar an léaslíne, téann Oiríon faoi ar an taobh eile den spéir, ag rith go síoraí óna ionsaitheoir.

Tá an Scairp páirteach chomh maith i leagan amháin de mhiotas Faetón, mac amaideach Héilias (nó Apalló) ar thug a athair cead dó carbad na gréine a thiomáint ar feadh lae. Bhí na capaill ó smacht cheana féin nuair a scanraigh siad roimh an scairp mhór neamhaí agus a ruball ainlithe ar an aer ar tí cealgtha. D'imigh an carbad ó smacht ar an ngasúr neamhchleachtadh agus d'imigh an ghrian i bhfiáin trasna na spéire. Faoi dheireadh, leag Séas le saighneán é chun stop a chur leis an scrios a bhí á dhéanamh ar an Domhan aige, agus thit Faetón isteach san Eirideanas (.i. réaltbhuíon na hAbhann).

De réir mhiotaseolaíocht na Síne, is leis an Dragan Gormghlas na réaltaí seo de chuid na Scairpe; créatúr cumhachtach dea-mhéineach a bhí sa dhragan sin, a bhfógraíodh a éirí teacht an earraigh.

## [athraigh] Astralaíocht

Ní hionann comhartha astralaíoch na Scairpe a nglacann an Domhan Thiar leis agus an réaltbhuíon réalteolaíoch is an comhartha astralaíoch Hiondúch atá ar aon ainm leis. Tá an chéad cheann ar an stoidiaca trópaiceach (Deireadh Fómhair 23 - Samhain 21) agus tá an dara ceann ar an stoidiaca réaltach (Samhain 23 - Nollaig 19).

De réir cúpla cosmeolaíocht, tá baint éigin ag an Scairp le dúil chlasaiceach an Uisce, agus mar sin de aithnítear mar chomhartha an uisce í (mar aon leis an bPortán agus na hÉisc). It is also one of the four Mutable signs (along with Gemini, Virgo, and Pisces). Tá an Scairp freisin ar cheann de na ceithre chomhartha dhaingeana (i dteannta an Tairbh, an Leoin, agus an Uisceadóra). Is é an Tarbh is frithchomhartha polach leis. Is é an Scairp áitreabh Mharsa. (Tar éis a aimsithe is é Plútón is pláinéad ceannasach nó comhcheannasach leis an Scairp dar le cuid mhaith ag na hastralaithe nua-aimseartha.)

Baineann gach comhartha astralaíoch le roinn éigin an choirp, agus tuigtear an roinn sin mar ionad a chumhachta. Rialaíonn an Scairp na baill ghiniúna.

Is é an scairp, an t-iolar, an phéist agus an féinics a úsáidtear mar shiombailí na Scairpe.

## [athraigh] Réaltaí

  Réaltaí a bhfuil ainmneacha dílse acu:

  - Antares nó Cor Scorpii nó Kalb al Akrab nó Vespertilio (21/α Sco) 1.06
      < ανταρης [seasann] in aghaidh Airéis/Mharsa
      < cor scorpii croí na scairpe
      < القلب العقرب al-qalb[u] al-caqrab croí na scairpe
      < vespertīlio an sciathán leathair

  - Acrab [Elacrab] nó Graffias [Grafias, Grassias] (féach ξ Sco) (8/β1,2 Sco) – dúbailte 2.56, 4.90
      < العقرب al-caqrab an scairp

  - γ Sco: aistrithe go dtí an Mheá mar σ Lib.

  - Dschubba [Al Jabba] nó Iclarkrau (7/δ Sco) 2.29
      < الجبهة al-jabha[h] clár an éadain
      < ? iklil al ´aqrab coróin na scairpe

  - Wei (26/ε Sco) 2.29
  - ζ1,2 Sco (nó Grafias, féach ξ Sco) – dúbailte 4.70, 3.62
  - Sargas (θ Sco) 1.86

  - Shaula (35/λ Sco) 1.62
      < الشولاء aš-šawlā´ [an ruball] ardaithe

  - Jabbah [Jabah] (nó Lesath, féach υ Sco) (14/ν Sco) – dúbailte 4.00, 6.30
      < جبهة jabhah clár an éadain

  - Graffias [Grafias] (féach β Sco) (ξ Sco) – ilréalta 4.16, 4.77

  - Alniyat [Al Niyat]
      < النياط an-niyāţ na hartairí

    - 20/σ Sco 2.90
    - 23/τ Sco 2.82

  - Lesath [Lesuth] (υ Sco) 2.70
      اللسعة al-lasca[h] an chealg

  - Jabhat al Akrab
      < جبهة العقرب jabhat[u] al-caqrab clár éadain na scairpe
    - 9/ω1 Sco 3.93
    - 10/ω2 Sco 4.31

  Réaltaí a bhfuil ainmneacha Bayer acu:
    γ Sco, féach σ Lib; η Sco 3.32; ι1 Sco 2.99; ι2 Sco 4.78; κ Sco 2.39; μ1 Sco 3.00; μ2 Sco 3.56; 19/ο Sco 4.55; 6/π Sco 2.89; 5/ρ Sco 3.87; 17/χ Sco 5.24; 15/ψ Sco 4.93; 1/b Sco 4.63; 12/c1 Sco 5.67; 13/c2 Sco 4.58; d Sco 4.80; 22/i Sco 4.79; k Sco 4.83; 2/A Sco 4.59; A Sco 3.19; H Sco 4.18; N Sco 4.24; Q Sco 4.26

  Réaltaí a bhfuil ainmneacha Flamsteed acu:
    3 Sco 5.87; 4 Sco 5.63; 11 Sco 5.75; 16 Sco 5.43; 18 Sco 5.49 – leathchúpla na gréine; 24 Sco 4.91; 25 Sco 6.72; 27 Sco 5.48

  Réaltaí suntasacha eile:
  - HD 147513 5.38 – pláinéad aici
  - PSR B1620-26 – déréalta le pulsár is abhac bán in M4; pláinéad aici
  - Scorpius X-1 12.2 – deréalta X-ghathach

## [athraigh] Féach fosta

## [athraigh] Naisc sheachtracha

- Yale Bright Star Catalog
- an Scairp ar shuíomh Robin Gatter
- Star Tales de chuid Ian Ridpath
- an Scairp agus Miotaseolaíocht an Domhain
- an Scairp ar shuíomh Richard Dibon-Smith
- Peoria Astronomical Society: an Scairp
- The Deep Photographic Guide to the Constellations: an Scairp

## [athraigh] Tagairtí

- Burnham, Robert Jr. (1966, 1978). Burnham's Celestial Handbook: An Observer's Guide to the Universe Beyond the Solar System, v.3. General Publishing Company, Ltd., Toronto. ISBN 0486236730.

Réalteolaíocht | Réaltbhuíonta an Stoidiaca | Astralaíocht
an Reithe | an Tarbh | an Cúpla | an Portán | an Leon | an Mhaighdean | an Mheá | an Scairp | (Fear na bPéisteanna) | an Saighdeoir | an Gabhar | an tUisceadóir | na hÉisc

Na 48 réaltbhuíon ar chatalóg Tholamaes
an Abhainn | an Altóir | Andraiméide | an tAoire | an tAra | an Béar Beag | an Béar Mór | an Bodach | Caiseoipé | an Capall Beag | Ceiféas | an Ceinteár | Coróin an Deiscirt | Coróin an Tuaiscirt | an Cupán | an Cúpla | an Deilf | an Dragan | an Eala | Earcail | na hÉisc | an Faolchú | Fear na bPéisteanna | an Gabhar | an Giorria | Iasc an Deiscirt | an tIolar | an Leon | an Lir | an Long | an Madra Beag | an Madra Mór | an Mhaighdean | an Mheá | an Míol Mór | Peigeasas | Peirséas | an Phéist | an Phéist Uisce | an Portán | an Préachán | an Reithe | an Saighdeoir | an tSaighead | an Scairp | an Tarbh | an Triantán | an tUisceadóir

Réaltbhuíonta a d'athraigh an tAb Nicolas Louis de Lacaille san 18ú aois
an Long | roinnte mar seo: | an Chíle | Deireadh na Loinge | Compás an Mhairnéalaigh | na Seolta
an Teileascóp | curtha i gceann a chéile ó chodanna díobh seo: | an Saighdeoir | Coróin an Deiscirt
an Abhainn | roinnte mar seo: | an Abhainn | an Fhoirnéis
an Compás | curtha i geann a chéile ó chodanna díobh seo: | an Ceinteár | an Faolchú

Na 88 réaltbhuíon nua-aimseartha
an Abhainn | an tAerchaidéal | an Altóir | Andraiméide | an tAoire | an tAonbheannach | an tAra | an Béar Beag | an Béar Mór | an Bodach | an Caimileon | Caiseoipé | an Capall Beag | Ceiféas | an Ceinteár | an Chíle | an Clog | an Colgán | an Colm | an Compás | Compás an Mhairnéalaigh | Coróin an Deiscirt | Coróin an Tuaiscirt | an Chorr | an Chros | an Chuileog | an Cupán | an Cúpla | an Dealbhóir | an Deilf | Deireadh na Loinge | an Dragan | an Eala | Éan Parthais | Earcail | na hÉisc | an Faolchú | Fear na bPéisteanna | an Féinics | an Fhoirnéis | Folt Bheirnicé | an Gabhar | an Giorria | Iasc an Deiscirt | an tIasc Eitilte | an tIndiach | an tIolar | an Laghairt | an Leon | an Leon Beag | an Lir | an Lincse | an Líontán | an Madra Beag | na Madraí Fiaigh | an Madra Mór | an Mhaighdean | an Mheá | an Micreascóp | an Míol Mór | an tOchtamhán | an Phéacóg | Peigeasas | an Péintéir | Peirséas | an Phéist | an Phéist Bheag | an Phéist Uisce | an Portán | an Préachán | an Reithe | an Riail | an Saighdeoir | an tSaighead | an Scairp | an Sciath | an Seiseamhán | na Seolta | an Sionnach | an Sioráf | an Siséal | an Tábla | an Tarbh | an Teileascóp | an Triantán | Triantán an Deiscirt | an Túcán | an tUisceadóir

Retrieved from "http://ga.wikipedia.org../../../a/n/_/An_Scairp_8b7a.html"

Catagóirí: Comharthaí an Stoidiaca | Réaltbhuíonta

##### Views

- Alt
- Plé
- Leagan reatha

##### Cuardaigh

##### I dteangacha eile

- Asturianu
- Български
- Català
- Česky
- Dansk
- Deutsch
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Suomi
- Français
- עברית
- Magyar
- Bahasa Indonesia
- Italiano
- 日本語
- ქართული
- 한국어
- Kurdî / كوردي
- Latina
- Lietuvių
- Nederlands
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- Polski
- Português
- Runa Simi
- Română
- Русский
- Slovenčina
- Svenska
- ไทย
- Türkçe
- Українська
- Tiếng Việt
- 中文