Gluón - Wikipedia

# Gluón

### Na Galipedia, a wikipedia en galego.

Gluón (g)
Clasificación
Partícula elemental
Bosón de gauge
Forza forte
Propiedades
Masa: | Nula
--- | ---
Carga eléctrica: | Neutra
Carga de cor: | Cor-anticor
Spin: |
Vida media: | Estable
Antipartícula: | Ela mesma
Interacciona con: | Forza forte

O gluón é o bosón portador da forza forte, unha das cuatro interaccións fundamentais. Non ten masa nin carga eléctrica, pero sí carga de cor, polo que ademáis de transmiti-la interacción fuerte tamén a sofre. O campo que estuda as propiedades desta interacción chámase cromodinámica cuántica.

## [editar] Propiedades

Igual que o fotón, o gluón é un bosón sen masa nin carga de spin 1. Coma os quarks, os gluóns teñen carga de cor, que depende do cambio da cor dos quarks. Os quarks mudan de cor cando se intercambian gluóns, de tal xeito que a carga da cor total do sistema formado polo quark e o gluón, antes e despois da emisión ou absorción é mesma.

Por exemplo, se un quark vermello vóltase azul ao emitir un gluón, entón é porque emite un gluón vermello-antiazul (a parte vermella do gluón é o vermello que perde o quark, e o antiazul é para anula-lo azul que o quark gaña). O sistema ten carga de color neta vermella.

Existen asimesmo 8 tipos de gluóns, sendo cada un deles unha combinación cor-anticor. Os quarks e os gluóns forman partículas compostas con carga de cor total neutra (Acostúmase a dicir que as partículas compostas son brancas).

## [editar] Confinamento dos quarks

Ao sofrer eles mesmos a súa propia interacción, os gluóns que unen ós quarks crean un campo de cor con forma de corda que impide que os quarks se separen cunha una forza inmensa. A formación destas estructuras con forma de corda por parte dos gluóns limita o campo de acción desta interacción a un orde de 10-15 metros (máis ou menos o tamaño dun núcleo atómico).

Ao revés que a forza eléctrica ou a gravitatoria, se se tenta separar un par de quarks, o campo de cor tira deles con moita máis forza; é coma se os quarks estiveran unidos por un "muelle gluónico", que tenta volver á súa lonxitude inicial. Porén, os quarks e os gluóns son partículas moi difíciles de detectar e só podemos ve-las partículas que forman, os hadróns.

Cando se separan tanto dous quarks unidos a través deste muelle, acumúlase tanta enerxía no sistema que é máis sinxelo para el mesmo crear novos quarks para devolver o campo de cor a un estado menos enerxético. Isto é o resultado de transformar parte da enerxía do campo de cor en nova materia (E = mc2).

## [editar] A masa dos hadróns

Os gluóns forman tamén parte dos hadróns, e a enerxía do campo de cor que crean é a responsable da maioría da súa masa (E = mc2). No caso do protón pódese ver que:

O resto de masa do protón é a enerxía do campo de cor.

## [editar] Forza forze residual

A pesar de que os hadróns teñen carga de cor neutra, os quarks de diferentes hadróns poden atraerse con moita forza, no caso dos nucleóns incluso maior que a electromagnética. A esta forza de natureza forte entre distintos hadróns chámaselle residual, e é a responsable de que o núcleo atómico sexa estable a pesares do montón de cargas positivas.

## [editar] Véxase tamén

- Forza forte
- Cromodinámica cuántica

## [editar] Ligazóns externas

- Particle data group (en inglés)
- A aventura das Partículas (en castelán)

Partículas fundamentais en Física (lista, táboa)
Fermións | Bosóns de Gauge
--- | ---
Quarks | Leptóns | Bosóns W e Z | Fotón | Gluón
Arriba | Encantado | Cúmio | Electrón | Muón | Tau (tauón) | Bosóns hipotéticos
Abaixo | Extrano | Fondo | e-neutrino | μ-neutrino | τ-neutrino | Gravitón Bosón de Higgs

Traído desde "http://gl.wikipedia.org../../../g/l/u/Glu%C3%B3n.html"

Categoría: Física

##### Views

- Artigo
- Discusión
- Revisión actual

##### Procura

##### Outras linguas

- العربية
- Български
- Català
- Česky
- Deutsch
- Ελληνικά
- English
- Español
- Suomi
- Français
- עברית
- Hrvatski
- Magyar
- Italiano
- 日本語
- 한국어
- Nederlands
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Polski
- Português
- Română
- Русский
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Српски / Srpski
- Svenska
- Українська
- 中文