Domingo - Wikipedia

# Domingo

### Na Galipedia, a wikipedia en galego.

O domingo é o sétimo día da semana. O nome "domingo" vén do latín dominicus (dies), ou "Día do Señor".

## [editar] Nomes noutras linguas:

Lingua | Nome | Significado
Alemán | Sonntag | Día do Sol
Búlgaro | Неделя/Nedelia | O Día que non se Traballa
Catalán | Diumenge | Día do Señor
Checo | Nedìle | O Día que non se Traballa
Chinés Tradicional | 星期天/Xīng Qī Tian 星期日/Xīng Qī Rī | Día do Paraíso Día do Sol
Español | Domingo | Día do Señor
Eusquera | Dominiko | Día do Señor
Francés | Dimanche | Día do Señor
Holandés | Zondag | Día do Sol
Inglés | Sunday | Día do Sol
Irlandés | Dé Domhnaigh | Día do Señor
Islandés | Sunnudagur | Día do Sol
Italiano | Domenica | Día do Señor
Noruegués | Søndag | Día do Sol
Quechua | Inti P'unchay | Día do Sol
Portugués | Domingo | Día do Señor
Rumano | Duminica | Día do Señor
Ruso | Воскресенье/Воскресный/Vaskresenia | ?
Xaponés | 日曜日/Nichiyoubi | Día do Sol

## [editar] O domingo na cultura popular

O mellor día para casar é o domingo. En Mourente (Pontevedra), para cura-la decipla (erisipela) rezan un ensalmo tres veces ó día durante nove días seguidos, pero se a bendición se bota o domingo antes da primeira misa vale polos nove días.

No ciclo do entroido e a Páscua merecen ser mencionadas os seguintes domingos:

O domingo barredoiro, borrallento, fareleiro ou farelento é o domingo de septuaxésima, momento no que comezan as festas do carnaval ou entroidadas. Chámase así porque os mozos botan farelos (salvado), feluxe (hollín) ou borralla (ceniza) ás mozas na roupa e na cabeza.

Síguelle o domingo corredoiro, de corredores, tamén chamado, en Cotobade, domingo de chicotes. Recibe o nome de corredoiro por se-lo día da corrida do galo. É o domingo da sexaxésima, domingo anterior ó de antroido. En Póboa de Trives, os pais que tiñan fillos na escola acostumaban regalarlle en tal ocasión un galo ó mestre, con ocasión do domingo corredoiro. Para escolle-lo rapaz que llo ía dar, enterraban o galo na terra, coa cabeza fóra, e tapándolle os ollos ós rapaces. Aquel que atopara o galo era quen llo daba ó mestre. Risco di que o mesmo costume tiñan en Allariz. Noutros lugares era este o día no que se corrían as olas, e de aí o nome de domingo oleiro. En Castro Caldelas corríanse as maulas, carreira entre veciños atados polas costas.

Vén despois o domingo de antroido ou de entroido, co que remata o tempo festivo e entra a cuaresma. É o domingo de quincuaxésima, precedente ó martes de entroido e mércores de cinza. Chámase tamén domingo lardeiro, polo moito que se comía nese día.

Finalmente, comezada xa a cuaresma, vén o domingo de piñata (ou, simplemente, a piñata). É o primeiro domingo de cuaresma e recibe o nome do baile que se celebraba, xa nun local pechado ó estarmos en cuaresma, cunha piñata pendurada do teito, chea de lambonadas diversas, e que tiñan que romper os asistentes ó baile, cos ollos vendados.

Xa na semana santa, cómpre mencionar tres domingos con nome propio.

Primeiro, o domingo de Lázaro ou domingo de paixón, quinto domingo de cuaresma, anterior ó domingo de ramos.

A seguir, o domingo de ramos, último domingo de cuaresma e co que comeza a Semana Santa, no que se conmemora a entrada triunfal de Xesús en Xerusalen.

No domingo de ramos levábanse á parroquia os ramos de loureiro ou de oliveira para ser benditos durante a misa. Noutros puntos de España son máis comúns as palmas.

En Betanzos e na comarca de Bergantiños teñen o costume de abendizoar as leiras para pedir a Deus fertilidade na terra e froito abondoso. Para iso, cando os veciños saen da igrexa o domingo de ramos, mollan unha póla de oliveira en auga bendita e rocían as beiras da leira. Outra práctica era deixar espetado no chan un gran ramo de loureiro, tamén bendito.

Para protexe-la casa nos días de tronada bótanse pólas de loureiro ó lume, loureiro que tamén tiña que ser bendito o domingo de ramos.

Para protexe-lo gando do mal de ollo poñen no pescozo do animal unha corda coa que se atara o ramo de loureiro bendito o domingo de ramos e na corda poñen un escrito ou un cacho de chumbo. E para librase da Santa Compaña había que facer no chan un círculo cunha vara de oliveira, preferiblemente bendita o domingo de ramos, e recitar este ensalmo: Fixen un circo co meu pau de oliva, que xa bendito por si acaso iba. E posto dentro del: -Eu te requero.

Remata a semana santa o domingo de pascua ou domingo de resurrección, no que conmemora a resurrección de Xesús. É o domingo inmediato ó primeiro plenilunio despois do 20 de marzo.

Fóra das datas anteriores, outro domingo afamado sería o domingo de Pentecostés, que celebra a chegada do Espíritu santo. É o quincuaxésimo día que segue ó da Pascua de Resurrección, e que vén caer entre o 10 de maio e o 13 de xuño.

### [editar] Fraseoloxía

Día de festa

Día do Señor: domingo do Corpus.

Día feirado: día festivo, no que non se traballa.

Día santo. Pola contra, os días laborables denomínanse día solto, día de cotío, día de labor ou día de traballo.

Domingo lirón: nome ourensán do ouriolo ou vichelocrego. O nome procede das vistosas cores deste paxaro, que parece como vestido para un día de festa. Noutros lugares recibe os nomes de mingoleirón ou ringaleirón, probablemente procedentes daquel.

### [editar] Refraneiro

Cando o ano entra en domingo, vende os boiciños e merca milliño.

Cando o domingo chove dispois da misa, a semaniña enteira vaise de risa.

Cando o domingo chove despois da misa, a semaniña enteira vaise en risa.

Cando o sábado chove e o domingo antes da misa, pola semana adiante verás que risa.

Día de Pascoa e domingo lardeiro, cada cadelo no seu palleiro.

Domingo de Lázaro collín un paxaro, e o día de Pascuas aseino nas ascuas.

Domingo de Ramos lava os teus panos, que na semana maior choverá ou quentará o sol.

Fai o raposo o sábado, con que o domingo non vaia a misa.

Home preguizoso, o domingo é afanoso.

Muller gobernadeira, domingo de Antroido lava a salgadeira.

Navidá en venres, sementa onde puideres, navidade en domingo, vende os bois e bótao en trigo.

O mariñeiro, o domingo, bo zapato e boa media, e o luns pola mañanciña vai descalzo pola area.

O que o domingo eu faría, todos me dín que xa non é día.

O sábado, día da Virxen e o domingo... de gardar.

Quen o sábado vai ó muiño, pouca folga ten o domingo.

Se chove o domingo antes da misa, leva toda a semana de risa.

Se o domingo chove arredor da misa, pola semana adiante verás que risa.

Tantas oe a raposa pola semana, que o domingo non pode ir a misa.

### [editar] Cantigueiro

A vida do carreteiro, / non hai vida como ela, / a semana no camiño, / o domingo na taberna.

A vida do carreteiro / non hai vida como ela: / a semana no carreto / e o domingo na taberna.

Adios, martes d’Antroido,/ adios, meu amiguiño,/ hasta domingo de Pascua/ xa non como máis touciño.

Cando ha de ser domingo, / domingo, cando ha de ser, / cando ha de ser domingo, / miniña, para te ver.

Cásate Xan en domingo, / estarás o luns de voda / e o martes traballarás / para que folgue túa dona.

Cásate, Xan, en domingo:/ estarás o luns de voda,/ o martes traballarás,/ acabouse a festa toda.

Chamácheme moreniña, / éche do polvo da eira, / xa me verás o domingo / como a guinda na guindeira.

Chamácheme moreniña, / éche do polvo da eira, / xa me verás pra domingo / coma a guinda na guindeira.

Domingos é o meu amor, / a Domingos hei d'amar; / domingos son dias santos; / tódolos penso gardar.

Hoxe é sábado alegre, / mañán domingo trunfante, / pasado é lunes triste / para el pobre 'trabajante'.

O domingo fun á misa, / mirache para min e riche, / así a El Señor lle parezas / como a min me pareciche.

O mariñeiro o domingo / bo zapato e boa media, / o luns pola mañanciña / vai descalzo pola area.

Para o domingo que vén / lense as miñas moniciós / agora vanse acabando / as miñas murmulaciós.

Para o domingo que vén / sonche as miñas monicións, / con eso iranse acabando / tódalas marmuracións.

Perdín as miñas polainas / vindo o domingo da misa, / quen mas topou que mas volva / non sexan contos de risa.

Xaniño, Xaniño, Xan,/ perniñas de gavilán,/ andas engañando as nenas/ domingo pola mañán.

## [editar] Días da semana:

Luns ~ Martes ~ Mércores ~ Xoves ~ Venres ~ Sábado ~ Domingo

## [editar] Palabras relacionadas:

Calendario

Día

Semana

Mes

ano

Traído desde "http://gl.wikipedia.org../../../d/o/m/Domingo.html"

Categoría: Cronometría

##### Views

- Artigo
- Discusión
- Revisión actual

##### Procura

##### Outras linguas

- Afrikaans
- Alemannisch
- Anglo Saxon
- العربية
- Žemaitėška
- Беларуская
- Български
- বাংলা
- Bosanski
- Català
- Corsu
- Česky
- Чăвашла
- Cymraeg
- Dansk
- Deutsch
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Euskara
- Suomi
- Føroyskt
- Français
- Arpitan
- Furlan
- Frysk
- Gaeilge
- Gàidhlig
- עברית
- हिन्दी
- Hrvatski
- Krèyol ayisyen
- Interlingua
- Bahasa Indonesia
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- ქართული
- ಕನ್ನಡ
- 한국어
- Ripoarisch
- Kernewek
- Latina
- Ladino
- Lëtzebuergesch
- Lietuvių
- Latviešu
- Македонски
- Bahasa Melayu
- Nnapulitano
- Plattdüütsch
- Nedersaksisch
- Nederlands
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Nouormand
- Occitan
- Polski
- Português
- Runa Simi
- Русский
- Sicilianu
- Scots
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Shqip
- Српски / Srpski
- Basa Sunda
- Svenska
- ไทย
- Tagalog
- Tok Pisin
- Türkçe
- Tatarça
- Українська
- اردو
- O'zbek
- Vèneto
- Tiếng Việt
- Walon
- ייִדיש
- 中文