Burato negro - Wikipedia

# Burato negro

### Na Galipedia, a wikipedia en galego.

Recreación dun burato negro (fonte NASA)

Un burato negro é un obxecto celeste cunha densidade tal que a curvatura do espazo adxacente está pregada sobre si, polo que están illados do universo exterior e nin sequera a luz (O viaxar en liña recta, en realidade unha xeodésica, e estar o espazo curvo sobre si) pode fuxir. De aí o nome, xa que non só non emiten luz senón que absorben todo tipo de radiación ou materia que se achegue demasiado.

Pénsase que o feito de que a luz caia dentro destes obxetos é debido á súa enorme densidade, aínda que o feito é que os fotóns (Partículas mensaxeiras da radiación electromagnética) non teñen masa n repouso, só enerxía en movemento, véndose afectados pola gravidade a efectos desta.

Poden existir ó menos tres clases de buratos negros (por orixe).

Unha clase é a dos buratos negros primordiais orixinados cedo na historia do universo. As súas masas poden ser variadas, é ningún foi observado ata o de agora.

Tamén existen buratos negros supermasivos, con masas de varios millóns de masas solares. Estes fórmanse no mesmo proceso que da orixe ás compoñentes esféricas das galaxias.

Finalmente, outra clase é de buratos negros de masa solar. Un destes fórmase cando unha estrela de masa 2.5 maior ca do Sol convértese en supernova e estoupa. O seu núcleo concéntrase nun volume moi pequeno que cada vez vaise reducindo máis.

Un burato negro está limitado por un horizonte de eventos do que nada pode fuxir, nin sequera a luz, de ahí que sexan "negros". A materia atrapada no campo gravitatorio dun burato negro usualmente forma un disco de acreción arredor do horizonte de eventos, e a materia que disipa o seu momento angular no disco vai caendo no furado.

A ergosfera é a parte exterior ó horizonte de eventos, da que, en teoría, aínda se pode fuxir. O horizonte de eventos é a superficie que marca o límite dende o que xa non se pode fuxir. A singularidade é un punto ou zona de densidade e gravidade infinitas que se alcanza cun volume nulo e un radio cero. Estes infinitos e ceros o que realmente din é que a relatividade xeral non é axeitada para describilo, e probablemente precisa dunha teoría cuántica da gravidade.

Un burato negro pode ser caracterizado ó completo con tres cantidades: masa, carga eléctrica e momento angular. Un furado negro sen carga e sen momento angular é un furado negro de Schwarzschild, namentres que un furado negro rotatorio (con momento angular maior que 0), denomínase furado negro de Kerr. As solucións das ecuacións en ámbolos casos predín a existencia de buratos de verme, que, en teoría, poden ser portas no espazo-tempo que poderían comunicar dous puntos lonxanos do Universo ou do tempo, aínda que o seu propio 'inventor', Stephen Hawking renegou recentemente desta idea.

Crese que no centro da maioría das galaxias (entre elas a Vía Láctea) hai buratos negros supermasivos, aínda que moitos deles están actualmente inactivos.

Segundo Stephen Hawking, a pesar da imposibilidad física de fuxida dun furado negro, estes terminarán evaporándose pola chamada Radiación de Hawking.

## [editar] Véxase tamén

- Física
- Cisne X-1

Traído desde "http://gl.wikipedia.org../../../b/u/r/Burato_negro.html"

Categoría: Obxectos astronómicos

##### Views

- Artigo
- Discusión
- Revisión actual

##### Procura

##### Outras linguas

- Afrikaans
- العربية
- Български
- বাংলা
- Bosanski
- Català
- Česky
- Dansk
- Deutsch
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Euskara
- فارسی
- Suomi
- Français
- עברית
- Hrvatski
- Magyar
- Bahasa Indonesia
- Ido
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- ქართული
- 한국어
- Latina
- Lumbaart
- Lietuvių
- Latviešu
- മലയാളം
- Bahasa Melayu
- Malti
- Nederlands
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Polski
- Português
- Română
- Русский
- Sicilianu
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Shqip
- Српски / Srpski
- Svenska
- தமிழ்
- ไทย
- Türkçe
- Українська
- اردو
- Tiếng Việt
- 中文
- Bân-lâm-gú