Alfabeto protocananeo - Wikipedia

# Alfabeto protocananeo

### Na Galipedia, a wikipedia en galego.

Historia do alfabeto

Idade do Bronce Medio ss –XIX - -XV

- Protocananeo s. –XIV.
  - Ugarítico s. –XIII.
  - Fenicio s. –XI.
    - Samaritano s. –VI.
    - Arameo s. –IX.
      - Brāhmī s. –VI.
      - Hebreo s. –III.
      - Siríaco s. –II.
      - Avéstico s. -III.
      - Árabe s. IV.
    - Grego s. –VIII.
      - Itálico antigo s. –VIII.
        - Latino s. –VII.
        - umbro s. -VI
        - osco s. -V
        - falisco s. -V
        - alf. alpinos s. -III
          - Rúnico s. II.
      - Copto s. I.
      - Gótico s. IV.
      - Armenio 405.
      - Glagolítico 862.
      - Cirílico s. X.
    - Ibérico s. –III.
      - Celtibérico s. –II.
  - Sudarábico s. –IX.
    - Ge'ez ss. III-IV.

Meroítico s. –III.
Xenealoxía completa

O alfabeto Protocananeo é o abjad lineal (i.e., non-cuneiforme) de sobre vinte glifos acrofónicos. Atópase en textos levantinos da Idade de Bronce final, convencionalmente datada no -1050. A través do seu exitoso sucesor fenicio, converteuse no devanceiro de case todos os alfabetos usados hoxe, desde o grego, o hebreo, o latino e o Tifinagh no oeste ata o Thai ou o mongol.

Descubríronse predecesores, posibelmente aínda en parte logográficos, en Exipto central en 1905 e 1999 (ver alfabetos da Idade do Bronce Medio). Estas antigas escrituras puideron ter máis letras das que logo se atoparon, e puideron tamén incluír variantes das letras (letras diferentes que podían usarse para exprsaren o mesmo fonema).

Os nomes das letras, que sobreviven nos alfabetos grego e hebreo, probabelmente xa existían. Os nomes están baseados nun principio acrofónico, presumibelmente a partir de traducións semíticas dos nomes dos xeroglíficos exipcios. Por exemplo, o exipcio nt (auga) converteuse no semítico mu (auga), evolucionando finalmente no latín M, mentres que o exipcio drt (man) se volveu semítico kapp (man), e finalmente no latín K.

A orde das letras neste alfabeto énos descoñecida; o alfabeto ugarítico, que aínda que emprega signos cuneiformes, estaría relacionado con el ten dúas ordes alfabéticas: unha orde ABCD similar á nosa, e outra HLĦM, tamén testemuñada no alfabeto sudarábico e os alfabetos Ge'ez.

20 glifos reconstruídos (ler de dereita a esquerda)

a continuación ofrecemos unha reconstrución de vinte das letras, baseada nos sucesores mellor testemuñados (o fenicio e o sudarábico), xunto cos descendentes latinos destas.

1. [ʾ] ʾalp "boi" (A)
2. [b] bet "casa" (B)
3. [g] gaml "búmerang" (C, G)
4. [d] digg "peixe" (D)
5. [h] haw / hll "xúbilo" (E)
6. [w] waw "gancho" (F, U, V, W, Y)
7. [z] zen /ziqq "grillón" (Z)
8. [ḥ] ḥet (H)
9. [ṭ] ṭēt (Θ) "roda"
10. [y] yad "brazo" (I, J)
11. [k] kap "man" (K)
12. [l] lamd "aguillada" (L)
13. [m] mem "auga" (M)
14. [n] naḥš "serpe" (N)
15. [s] samek "peixe"
16. [ʿ] ʿen "ollo" (O)
17. [p] piʾt "esquina" (P)
18. [ṣ ] ṣad "planta"
19. [q] qup (Q)
20. [r] raʾs "cabeza" (R)
21. [š] šimš "sol, o Uraeus" (S)
22. [t] taw "sinatura" (T)

## [editar] Literatura

- Ouaknin, Marc-Alain; Bacon, Josephine: Mysteries of the Alphabet: The Origins of Writing.Abbeville Press.1999. ISBN 0-7892-0521-1
- Cross, F.M. (1979) The Invention and Development of the Alphabet in Senner, Frank (ed.) The Origins of Writing. Lincoln: University of Nebraska Press
- Diringer, David and Freeman, Hilda (1983) A History of the Alphabet. Headley: Gresham Books.
- Healey, John. (1990) The Early Alphabet. London: British Museum.
- Neveh, Joseph. (1982) The Early History of the Alphabet. Leiden: E.J. Brill.

## [editar] Ver tamén

- Alfabeto
- Abjad
- Alfabetos da Idade do Bronce Media (incluíndo o sinaítico)
- silabario de Biblos
- Alfabeto ugarítico
- Alfabeto sudarábico
- Alfabeto fenicio
- xeroglíficos exipcios

## [editar] Vínculos externos

- http://www.cedarseed.com/articles/alphabet.html
- http://victorian.fortunecity.com/vangogh/555/Spell/alfabet2.html
- http://www.crystalinks.com/phoenician.html

Traído desde "http://gl.wikipedia.org../../../a/l/f/Alfabeto_protocananeo.html"

Categoría: Alfabetos

##### Views

- Artigo
- Discusión
- Revisión actual

##### Procura