Ferrocarril - Wikipedia

# Ferrocarril

### Na Galipedia, a wikipedia en galego.

Locomotora Mikado no Museo do Ferrocarril de Delicias en Madrid.
Euromed en Benicarló, España.
Tren en Barracas -sur de Teruel, España-

Ferrocarril é o conxunto de vías de trens e instalacións anexas.

## [editar] Historia do Ferrocarril

O primeiro transporte de viaxeiros sobre "carrís de ferro" realizouse en 1801, con vagóns tirados por cabalos, entre as localidades inglesas de Wandsworth e Croydon.

George Stephenson (Wylam, 1781 - Tapton House, Chesterfield, 1848) é considerado o pai do ferrocarril moderno polas súas investigacións e resultados xunto co seu irmán Robert. Creando a primeira liña pública do mundo en 1825 entre Stockton e Darlinton, e posteriormente en 1830, entre Liverpool e Manchester, a primeira liña que tamén transportaba pasaxeiros.

Locomotora Rocket.

As primeiras locomotoras foron:

- En 1828: Locomotora "Lancashire Witch" (12 km/h), deseñada para o transporte de carbón.
- En 1829: Locomotora "Rocket" (47 km/h), a primeira que remolcou vagóns con pasaxeiros.

### [editar] España

A primeira liña ferroviaria de España foi inaugurada no ano 1843. A liña, de 28 Km de lonxitude, unía Barcelona e Mataró. No ano 1845 solicítase a concesión á liña de Madrid a Aranjuez con 49 km.

### [editar] Galicia / Galiza

O día 15 de Setembro de 1.873, foi inaugurado o primeiro ferrocarril de Galicia entre Carril e Cornes (Santiago). En 1875 inaugúrase a segunda liña que unirá A Coruña e Lugo. E non será ata 1883 cando se enlace Galiza co resto do Estado.

## [editar] Liñas actuais de ferrocarril existentes en Galicia

O seguinte mapa mostra as liñas de ferrocarril existentes en Galicia a Xuño de 2006. Non se teñen en conta ramais privados a empresas ou accesos a portos. Suman aproximadamente uns 1100 kms. As liñas marcadas en negro pertencían hasta o ano 2005 a Renfe e dispoñen de ancho ibérico (1668 mm) mentres que a liña vermella (Ferrol-Ribadeo-Oviedo) é vía estreita de 1 m. de ancho e pertence a FEVE. A liña en verde e o antigo ferrocarril mineiro Vilaodriz - Ribadeo, desmantelado dende os anos 60 do pasado século. Das liñas en uso únicamente a liña que entra por Ponferrada cara a Monforte-Ourense-Vigo está electrificada.

Mapa das liñas de ferrocarril existentes en Galica en Xuño de 2006

## [editar] Elementos de la infraestrutura

- Balasto
- Travesas
- Suxeición de vía
- carrís
- Aparatos de vía
- Catenaria
- Circuitos de vía e bloqueo
- Señalización
- Estación

Foto dunha vía de tren.

## [editar] Estrutura

Máquinas Vagóns

#### [editar] Véxase tamén

Commons ten máis imaxes sobre:
ferrocarril

- locomotora
- Alco
- Tren de alta velocidade (TAV)
  - Maglev
  - Monoraíl
  - Shinkansen (Tren Bala)
  - TGV
  - AVE
  - ICE
  - Talgo
  - Transrapid
- Transiberiano
- Transcanadense (Dúas liñas)
- Tren Urbano
  - Metro
  - Tren eléctrico
  - Tranvía
- RENFE
- FEVE
- Cronoloxía do ferrocarril

## [editar] Ligazóns externas

Alta Velocidade Ferroviaria (Trazados, máquinas, horarios)

Traído desde "http://gl.wikipedia.org../../../f/e/r/Ferrocarril.html"

Categoría: Ferrocarril

##### Views

- Artigo
- Discusión
- Revisión actual

##### Procura

##### Outras linguas

- Български
- Brezhoneg
- Česky
- Cymraeg
- Dansk
- Deutsch
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- فارسی
- Suomi
- Français
- Gàidhlig
- Hrvatski
- Magyar
- Italiano
- 日本語
- 한국어
- Latina
- Lëtzebuergesch
- Lietuvių
- Македонски
- Plattdüütsch
- Nederlands
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Nouormand
- Polski
- Português
- Română
- Русский
- Slovenčina
- Slovenščina
- Српски / Srpski
- Svenska
- ไทย
- Türkçe
- Українська
- 中文
- Bân-lâm-gú
- 粵語