2005 - Wikipedia, frjálsa alfræðiritið

# 2005

### Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu

Árið 2005 er í Gregoríanska tímatalinu almennt ár sem byrjar á laugardegi, það hefur verið kallað:

- Ár eðlisfræðinnar af International Union of Pure and Applied Physics.
- Ár lítilla lána af Sameinuðu Þjóðunum.
- Alþjóðaár íþrótta og líkamlegrar menntunar Sameinuðu Þjóðunum.
- Ár sjálfboðaliðans af fjármálaráðherra Bretlands, Gordon Brown.
- Ár kvöldmáltíðarsakraments Páls annars páfa.

## [breyta] Atburðir

### [breyta] Janúar

- 1. janúar - Ný líra tekur gildi sem gjaldmiðill Tyrklands en verðmæti einnar slíkrar samsvarar 1.000.000 af þeim gömlu.
- 9. janúar - Mahmoud Abbas er kosinn forseti sjálfstjórnarsvæða Palestínumanna.
- 13. janúar - Myndir af Harry Bretaprins klæddum í nasistabúning á grímuballi eru fordæmdar.
- 21. janúar - Heilsíðuauglýsing birtist í The New York Times þar sem „Íslendingar“ biðja Íraka afsökunar á því að Ísland skuli vera á lista yfir hinar svokölluðu „Viljugu þjóðir“.
- 30. janúar - Fyrstu frjálsu þingkosningarnar í Írak frá árinu 1958 eru haldnar.

### [breyta] Febrúar

- 10. febrúar - Karl Bretaprins tilkynnir trúlofun sína við Camilla Parker Bowles.
- 14. febrúar - Forsætisráðherra Líbanon, Rafik Hariri, auk 15 annarra, lætur lífið í sjálfsmorðssprengjuárás í Beirút.
- 16. febrúar - Kyoto-bókunin tekur gildi án stuðnings Bandaríkjanna og Ástralíu.
- 22. febrúar - Rúmlega 500 manns láta lífið og yfir 1000 slasast í jarðskjálfa í suðurhluta Írans. Skjálftinn mældist 6,4 á Richterkvarða.
- 26. febrúar - Hosni Mubarak, forseti Egyptalands, fer fram á að egypska þingið breyti stjórnarskránni til að leyfa fleiri en einn frambjóðanda í forsetakosningum.

### [breyta] Mars

- 11. mars - Nintendo DS leikjatölvan er gefin út í Evrópu.
- 18. mars - Hjómsveitin Jakobínarína sigrar músíktilraunir með miklum meirihluta atkvæða, bæði dómnefndar og áhorfenda
- 24. mars - Túlípanabyltingin í Kirgistan nær hámarki þegar forseta landsins, Askar Akayev, er komið frá völdum.

### [breyta] Apríl

- 2. apríl - Jóhannes Páll páfi II deyr og milljónir manna fylkjast til Vatikansins til að votta virðingu sína.
- 19. apríl - Benedikt XVI kjörinn páfi kaþólsku kirkjunnar.
- 27. apríl - Airbus A380, stærsta farþegaþota í heimi til þessa, fer í sitt fyrsta reynsluflug frá Toulouse í Frakklandi.
- 29. apríl - The Hitchhiker's Guide to the Galaxy kvikmyndin er frumsýnd í Bretlandi og Bandaríkjunum

### [breyta] Maí

- 13. maí - Hermenn drepa hátt í 700 mótmælendur í austurhluta Úsbekistans.
- 17. maí - Konum er veittur kosningaréttur í Kúvæt.
- 21. maí - Grikkland sigrar Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva í fyrsta sinn í Kíev með laginu "My Number One".

### [breyta] Júní

- 5. júní - Sviss samþykkir að ganga í Schengen og að leyfa fasta sambúð samkynhneigðra.
- 26. júní - Forseti Íslands, Ólafur Ragnar Grímsson, endurvígir minnisvarða um landnám Íslendinga í Spanish Fork.
- 30. júní - Spánn löggildir hjónabönd samkynhneigðra.

### [breyta] Júlí

- 7. júlí - Fjórar sjálfsmorðssprengjuárásir verða 56 manns að bana í London.

### [breyta] Ágúst

- 9. ágúst - Benjamin Netanyahu, þá fjármálaráðherra Ísrael, segir af sér til að mótmæla áformum Ariel Sharon um að leggja niður landtökubyggðir gyðinga á Gaza.
- 14. ágúst - Farþegaþota með 121 mann um borð hrapar á Grikklandi í kjölfar þess að allir um borð missa meðvitund vegna snarlækkaðs loftþrýstings.
- 29. ágúst - Fellibylurinn Katrina veldur yfir 1600 dauðsföllum og gríðarlegri eyðileggingu á suðurströnd Bandaríkjanna.

### [breyta] September

- 30. september - Umdeildar skopteikningar af Múhammeð spámanni eru birtar í danska dagblaðinu Jyllands Posten. Teikningarnar valda miklum usla og hörðum mótmælum meðal múslima um allan heim.

### [breyta] Október

- 8. október - Um 80 þúsund manns farast í hörðum jarðskjálfta í Kasmír.
- 19. október - Réttarhöldin yfir Saddam Hussein hefjast.
- 21. október - Football Manager 2006 er gefinn út í Evrópu og víðar.
- 27. október - Miklar óeirðir hefjast í París vegna óánægju ungs fólks af erlendum uppruna. Óeirðir halda áfram vítt og breytt um landið næstu 3 vikurnar.

### [breyta] Nóvember

- 9. nóvember - Rúmlega 50 manns láta lífið og um 120 særast í sjálfsmorðsprengjusárásum í Amman í Jórdaníu.
- 22. nóvember - Angela Merkel kjörin kanslari Þýskalands af þýska sambandsþinginu og verður hún fyrsta konan til að gegna því embætti. Hún tekur við af Gerhard Schröder.
- 30. nóvember - Skurðlæknar í Frakklandi græða nýtt andlit á manneskju í fyrsta sinn í sögunni.

### [breyta] Desember

- 1. desember - Suður Afríka heimilar hjónabönd samkynhneigðra.
- 7. desember - Evrópusambandið fer að nota lén undir þjóðarléninu .eu sem kemur í stað .eu.int.
- 18. desember - Ariel Sharon, forsætisrráðherra Ísraels er fluttur á sjúkráhús eftir heilablóðfall.
- 20. desember - Benjamin Netanyahu nær aftur völdum í verkamannaflokki Ísrael eftir brotthvarf Ariel Sharon.

## [breyta] Fædd

- 15. október - Christian Valdemar Henri John, prins af Danmörku. Sonur Friðriks krónprins og Mary Elizabeth krónprinsessu.

## [breyta] Dáin

- 10. febrúar - Arthur Miller, leikskáld (f. 1915).
- 2. apríl - Jóhannes Páll páfi II (f. 1920).
- 1. ágúst - Fahd bin Abdul Aziz Al Saud, konungur Sádí-Arabíu (f. 1923).
- 24. október - Rosa Parks, baráttukona fyrir réttindum blökkumanna (f. 1913).

Af „http://is.wikipedia.org../../../2/0/0/2005.html“

Flokkar: 2005 | 2001-2010

##### Views

- Grein
- Spjall
- Núverandi útgáfa

##### Leit

##### Á öðrum tungumálum

- Afar
- Afrikaans
- Alemannisch
- አማርኛ
- Aragonés
- Anglo Saxon
- العربية
- Asturianu
- Авар
- Azərbaycan
- Žemaitėška
- Беларуская
- Български
- বাংলা
- ইমার ঠার/বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী
- Brezhoneg
- Bosanski
- Català
- Zamboangueño
- Cebuano
- Nēhiyawēwin / ᓀᐦᐃᔭᐍᐏᐣ
- Česky
- Kaszëbsczi
- Чăвашла
- Cymraeg
- Dansk
- Deutsch
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Euskara
- Suomi
- Võro
- Føroyskt
- Français
- Arpitan
- Furlan
- Frysk
- Gaeilge
- Gàidhlig
- Galego
- Hawai`i
- עברית
- हिन्दी
- Hrvatski
- Krèyol ayisyen
- Magyar
- Հայերեն
- Interlingua
- Bahasa Indonesia
- Ilokano
- Ido
- Italiano
- 日本語
- ქართული
- ಕನ್ನಡ
- 한국어
- Ripoarisch
- Kurdî / كوردي
- Kernewek
- Latina
- Lëtzebuergesch
- Luganda
- Limburgs
- Lumbaart
- Lingála
- Lietuvių
- Latviešu
- Māori
- Македонски
- മലയാളം
- मराठी
- Bahasa Melayu
- Malti
- Nahuatl
- Nnapulitano
- Plattdüütsch
- Nedersaksisch
- Nederlands
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Novial
- Nouormand
- Occitan
- ଓଡ଼ିଆ
- Иронау
- Kapampangan
- Deitsch
- Polski
- Piemontèis
- Português
- Runa Simi
- Română
- Русский
- Сибирской
- Sicilianu
- Scots
- Sámegiella
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Shqip
- Српски / Srpski
- Basa Sunda
- Svenska
- Kiswahili
- தமிழ்
- తెలుగు
- Tetun
- Тоҷикӣ
- ไทย
- Türkmen
- Tagalog
- Tok Pisin
- Türkçe
- Tatarça
- Reo Mā`ohi
- Удмурт
- Українська
- O'zbek
- Vèneto
- Tiếng Việt
- Walon
- Winaray
- ייִדיש
- 中文
- Bân-lâm-gú
- 粵語
- isiZulu