Jón lærði Guðmundsson - Wikipedia, frjálsa alfræðiritið

# Jón lærði Guðmundsson

### Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu

Jón lærði Guðmundsson fæddist í Ófeigsfirði á Ströndum árið 1574, og ólst upp þar og á Ósi við Steingrímsfjörð. Hann var ýmist nefndur Jón málari eða smiður eða tannsmiður (hann skar út í hvaltennur) en hlaut síðar viðurnefnið hinn lærði. Hann var þó ómenntaður alþýðumaður, en um leið allt í senn víðkunnur fræðimaður, handritaskrifari, handverksmaður, auk þess að sinna lækningum og var álitinn fjölkunnugur.

Á árunum 1611-12 er sagt að Jón lærði hafi kveðið niður tvo drauga að Stað á Snæfjallaströnd með mögnuðum galdrasæringum, kvæðunum Fjandafælu og Snjáfjallavísum. Þau eru bæði varðveitt.

Jón kvæntist haustið 1600 Sigríði Þorleifsdóttur frá Húsavík í Steingrímsfirði og áttu þau soninn Guðmund Jónsson, prest á Hjaltastöðum.

Jón lærði andmælti Spánverjavígunum 1615 opinberlega, en hrökklaðist eftir það af Vestfjörðum undan sýslumanninum Ara í Ögri. Eftir það settist hann að undir Jökli og stundaði m.a. lækningar, en var kærður fyrir galdra og dæmdur útlægur af landinu. Jón fór til Kaupmannahafnar og fékk málið tekið upp að nýju en á Alþingi 1637 var dómurinn staðfestur. Jón fékk þó að lifa það sem eftir var ævinnar austur á Héraði hjá syni sínum, mest fyrir tilstilli Brynjólfs Sveinssonar biskups í Skálholti. Jón lærði skrifaði fjölda af handritum sem varðveitt eru.

Hann lést árið 1658.

## [breyta] Verk

Eftir Jón liggja ýmis kvæði, eins og Fjölmóður, ævidrápa, Snjáfjallavísur, Fjandafæla, Áradalsvísur og Fuglakvæði, rímur eins og Ármannsrímur, Rímur af Fertram og Plató og Spánverjarímur. Hann á einnig ritgerðir eins og Stutt undirrétting um Íslands aðskiljanlegar náttúrur og Víg Spánverja í Æðey. Einnig stutt rit eins og Um nokkurra grasa náttúrur, Um hulin pláz og yfirskyggða dali á Íslandi, Samantekt um skilning á Eddu, Lækningabók, Tidsfordrif, Augnamerkingar. Einnig Uppdráttur Grænlands. Krukksspá hefur verið eignuð honum.

Af „http://is.wikipedia.org../../../j/%C3%B3/n/J%C3%B3n_l%C3%A6r%C3%B0i_Gu%C3%B0mundsson_596c.html“

Flokkar: Íslendingar | Fólk fætt árið 1574 | Fólk dáið árið 1658

##### Views

- Grein
- Spjall
- Núverandi útgáfa

##### Leit