Budiism - Wikipedia

# Budiism

### From Wikipedia

Fuunt: La Viquipèdia Catalana

| Cheest artícul al è scrivüü in koiné uçidentala, urtugrafía ünificada.

Bandera budista
La rœda da la vita, pintüra budista (chesta-chí l'è uriginària dal Bhutan)

Ul budiism al è la religjun u la filusufía basada sura i insegnameent da Siddharta Gautama (che al è deventaa ul Buda).

Chesta religjun-chí la tœu urígin a l'Índia e la sa defuunt usca a l'Àsia Centrala, ul Tibet, ul Sri Lanka, ul süd-est da l'Àsia, la Cina, la Corea e ul Gjapun. Incœu, ul budisme al è deventaa relativameent popülaar anca intal muund uçidentaal. Sa càlcüla che a gh'inn tra 230 e 500 miliun da budiist al muund.

## [redatá] Siddharta Gautama

Siddharta Gautama al era fiœu d'una fameja rica e inflüenta. Però, a l'etaa da 29 agn al abanduna tüta la suva richezza e cumenza una vita d'asceta eraant. Al s'introdüss al cugnussimeent da li upanishads e, a l'etaa da 35 agn, al cunsegüiss í che anelava a: imòbil al pee d'un àrbur düraant 49 di', al descuvriss ul misteri da la liberazziun, ul nirvana. Inscí, al sa cunveert intal Buda, l'Ilüminaa. Al mœur a l'etaa da 80 agn aveent utegnüü par primm ul cessameent o neutralizazziun dal desideri e da l'azziun, id est ul nirvana.

Dopu la ilüminazziun, al sa cunveert in Buda e cumenza la prupagazziun dal sò dharma u veritaa budista. Ul Sermun da li Quatru Nòbil Veritaa al cunstitüiss ul nücli dal

budisme.

- Prima nòbila veritaa: ogni esistenza l'è impregnada da suferenza, da pena, da früstrazziun devaant la cadücitaa d'un muund in constaant cambiameent. Tütt al è esenzialmeent desfügeent.
- Segonda nòbila veritaa: l'urígin da la suferenza la sa trœva in l'afagn da viif, intal desideri d'atüazziun, da plasê, da pussessiun.
- Terza nòbila veritaa: la suferenza la sa süprimm anichilaant la sett da viif, da gòd, d'atüâ.

L'estirpazziun radicala di desideri e da li passiun ne condüss a una serenitaa e tranqüillitaa absolüdi. Al è ul nirvana.

- Quarta nòbila veritaa: ul camin che al cundüss al nirvana al è ul nòbil camin di vott pass. Chi che al següiss al sa vesina a la ilüminazziun.

I vott pass a inn i segueent:

1. Cugnussimeent rett da li quatru veritaa.
2. Atitüdin reta: desluntanâss di odi, da li invídi.
3. Parola drita: mentî nò, minga parlâ inütilmeent.
4. Azziun drita: buna cundüta morala.
5. Ucüpazziun drita: guadagnâss la vita senza dal maal.
6. Sforz dritt: fumentâ tendenzi bunn.
7. Pensameent dritt: minga ceet ai desideri.
8. Cuncentrazziun drita: meditazziun.

### [redatá] Ligamm da föra

- www.dalailama.com

Utegnüü da "http://lmo.wikipedia.org../../../b/u/d/Budiism.html"

Categories: Artícul in koiné uçidentala | Religjun e credeenz

##### Views

- Articul
- Discüssiun
- Current revision

##### navegá

- Pagina prinçipala
- Purtaal wikipedista
- Grott
- Purtaal temàtech
- Atüalitaa
- Pàgin da jütt
- Dunazziun

##### Truvá

##### Oltri leench-Otre lengue

- Afrikaans
- Alemannisch
- العربية
- Boarisch
- Žemaitėška
- Български
- বাংলা
- Brezhoneg
- Català
- Česky
- Cymraeg
- Dansk
- Deutsch
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Euskara
- فارسی
- Suomi
- Français
- Furlan
- Gaeilge
- Galego
- עברית
- हिन्दी
- Hrvatski
- Krèyol ayisyen
- Magyar
- Interlingua
- Ilokano
- Ido
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- Lojban
- ქართული
- ಕನ್ನಡ
- 한국어
- Kernewek
- Latina
- Limburgs
- ລາວ
- Lietuvių
- Latviešu
- Македонски
- Монгол
- मराठी
- Bahasa Melayu
- Malti
- Plattdüütsch
- Nederlands
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Polski
- پښتو
- Português
- Română
- Русский
- Sicilianu
- Scots
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Српски / Srpski
- Svenska
- Kiswahili
- தமிழ்
- ไทย
- Tagalog
- Tok Pisin
- Türkçe
- Українська
- Tiếng Việt
- ייִדיש
- 中文
- 古文 / 文言文
- Bân-lâm-gú
- 粵語