मनाचे श्लोक (उत्तरार्ध) - विकिपीडिया

# मनाचे श्लोक (उत्तरार्ध)

### Wikipedia कडून

...मनाचे श्लोक (पूर्वार्धापासून पुढे चालू)

    जयाचेनि नामे महादोष जाती । जयाचेनि नामे गती पाविजेती ॥
    जयाचेनि नावे घडे पुण्यठेवा । प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा ॥ ७१ ॥

    न वेचे कदा ग्रंथची अर्थ काही । मुखे नाम उच्चारिता कष्ट नाही ॥
    महाघोर संसारशत्रू जिणावा । प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा ॥ ७२ ॥

    देहेदंडणेचे महादुःख आहे । महादुःख ते नाम घेता न राहे ॥
    सदाशीव चिंतीतसे देवदेवा । प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा ॥ ७३ ॥

    बहुतांपरी संकटे साधनांची । व्रते दान उद्यापने ती धनाची ॥
    दिनाचा दयाळू मनी आठवावा । प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा ॥ ७४ ॥

    समस्तांमधे सार साचार आहे । कळेना तरी सर्व शोधूत पाहे ॥
    जिवा असंशयो वाऊगा तो त्यजावा । प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा ॥ ७५ ॥

    नव्हे कर्म ता धर्म ना योग काही । नव्हे भोग ना त्याग ना सांग पाही ॥
    म्हणे दास विश्वास नामी धरावा । प्रभाते मनी राम चिंतीत जावा ॥ ७६ ॥

    करी काम निष्काम या राघवाचे । करी रूप स्वरूप सर्वां जिवांचे ॥
    करी छंद निर्द्वंद्व हे गूण गाता । हरीकीर्तनी वृत्तिविश्वास होता ॥ ७७ ॥

    अहो ज्या नरा रामविश्वास नाही । तया पामरा बाधिजे सर्व काही ॥
    महाराज तो स्वामि कैवल्यदाता । वृथा वाहणे देहसंसारचिंता ॥ ७८ ॥

    मना पावना भावना राघवाची । धरी अंतरी सोडि चिंता भवाची ॥
    भवाची जिवा मानवा भूलि ठेली । नसे वस्तुची धारणा व्यर्थ गेली ॥ ७९ ॥

    धरा श्रीवरा त्या हरा अंतराते । तरा दुस्तरा त्या परा सागराते ॥
    सरा वीसरा त्या भरा दुर्भराते । करा नीकरा त्या खरा मत्सराते ॥ ८० ॥

    मना मत्सरे नाम सांडू नको हो । अती आदरे हा निजध्यास राहो ॥
    समस्तांमधे नाम हे सार आहे । दुजी तूळणा तूळिताही न साहे ॥ ८१ ॥

    बहू नाम या रामनामी तुळेना । अभाग्या नरा पामरा हे कळेना ॥
    विषा औषधा घेतले पार्वतीशे । जिवा मानवा किंकरा कोण पूसे ॥ ८२ ॥

    जेणे जाळिला काम तो राम ध्यातो । उमेसी अती आदरे गूण गातो ॥
    बहु ज्ञान वैराग्य सामर्थ्य जेथे । परी अंतरी नामविश्वास तेथे ॥ ८३ ॥

    विठोने शिरी वाहिला देवराणा । तया अंतरी ध्यास रे त्यासि नेणा ॥
    निवाला स्वये तापसी चंद्रमौळी । जिवा सोडवी राम हा अंतकाळी ॥ ८४ ॥

    भजा राम विश्राम योगेश्वरांचा । जपू नेमिला नेम गौरीहराचा ॥
    स्वये नीववी तापसी चंद्रमौळी । तुम्हां सोडवी राम हा अंतकाळी ॥ ८५ ॥

    मुखी राम विश्राम तेथेचि आहे । सदानंद आनंद सेवोनि आहे ॥
    तयावीण तो शीण संदेहकारी । निजधाम हे नाम शोकापहारी ॥ ८६ ॥

    मुखी राम त्या काम बाधू शकेना । गुणे इष्ट धारिष्ट त्याचे चुकेना ॥
    हरीभक्त तो शक्त कामास भारी । जगी धन्य तो मारुती ब्रह्मचारी ॥ ८६ ॥

    बहू चांगले नाम या राघवाचे । अती साजिरे स्वल्प सोपे फुकाचे ॥
    करी मूळ निर्मूळ घेता भवाचे । जिवा मानवा हेचि कैवल्य साचे ॥ ८८ ॥

    जनीं भोजनीं नाम वाचे वदावे । अती आदरे गद्यघोषे म्हणावे ॥
    हरीचिंतने अन्न सेवीत जावे । तरी श्रीहरी पाविजेतो स्वभावे ॥ ८९ ॥

    न ये राम वाणी तया थोर हाणी । जनीं व्यर्थ प्राणी तया नाम कोणी ॥
    हरीनाम हे वेदशास्त्री पुराणी । बहू आगळे बोलिली व्यासवाणी ॥ ९० ॥

    नको वीट मानू रघूनायकाचा । अती आदरे बोलिजे राम वाचा ॥
    न वेचे मुखी सापडे रे फुकाचा । करी घोष त्या जानकीवल्लभाचा ॥ ९१ ॥

    अती आदरे सर्वही नामघोषे । गिरीकंदरी जाईजे दूरि दोषे ॥
    हरी तिष्ठतू तोषला नामघोषे । निशेषे हरामानसी रामपीसे ॥ ९२ ॥

    जगी पाहता देव हा अन्नदाता । तया लागली तत्त्वता सार चिंता ॥
    तयाचे मुखी नाम घेता फुकाचे । मना सांग पा रे तुझे काय वेचे ॥ ९३ ॥

    तिन्ही कोप जाळू शके कोप येता । निवाला हरू तो मुखे नाम घेता ॥
    जपे आदरे पार्वती विश्वमाता । म्हणोनी म्हणा तेचि हे नाम आता ॥ ९४ ॥

    अजामेळ पापी वदे पुत्रकामे । तया मुक्ति नारायणाचेनि नामे ॥
    शुकाकारणे कुंटणी राम वाणी । मुखे बोलिता ख्याति जाली पुराणी ॥ ९५ ॥

    महाभक्त प्रल्हाद हा दैत्यकूळी । जपे रामनामावळी नित्यकाळी ॥
    पिता पापरूपी तया देखवेना । जनीं दैत्य तो नाम मूखे म्हणेना ॥ ९६ ॥

    मुखी नाम नीही तया मुक्ति कैची । अहंतागुणे यातना ते फुकाची ॥
    पुढे अंत येईल तो दैन्यवाणा । म्हणोनी म्हणा रे म्हणा देवराणा ॥ ९७ ॥

    हरीनाम नेमस्त पाषाण तारी । बहू तारिले मानवी देहधारी ॥
    तया रामनामी सदा जो विकल्पी । वदेना कदा जीव तो पापरूपी ॥ ९८ ॥

    जगी धन्य वाराणसी पुण्यराशी । तयेमाजि आता गती पूर्वजांसी ॥
    मुखे रामनामावळी नित्यकाळी । जिवा हीत सांगे सदा चंद्रमौळी ॥ ९९ ॥

    यथासांग रे कर्म तेही घडेना । घडे धर्म ते पुण्यगाठी पडेना ॥
    दया पाहता सर्व भूती असेना । फुकाचे मुखी नाम तेही वसेना ॥ १०० ॥

    जया नावडे नाम त्या यम जाची । विकल्पे उठे तर्क त्या नर्क ची ची ॥
    म्हणोनी अती आदरे नाम घ्यावे । मुखे बोलता दोष जाती स्वभावे ॥ १०१ ॥

    अती लीनता सर्वभावे स्वभावे । जना सज्जनालागि संतोषवावे ॥
    देहे कारणी सर्व लावीत जावे । सगूणी अती आदरेसी भजावे ॥ १०२ ॥

    हरीकीर्तनी प्रीति रामी धरावी । देहेबुद्धि नीरूपणी वीसरावी ॥
    परद्रव्य आणीक कांता परावी । यदर्थी मना सांडि जीवी करावी ॥ १०३ ॥

    क्रियेवीण नानापरी बोलिजेते । परी चित्त दुश्चित्त ते लाजवीते ॥
    मना कल्पना धीट सैराट धावे । तया मानवा देव कैसेनि पावे ॥ १०४ ॥

    विवेके क्रिया आपुली पालटावी । अती आदरे शुद्ध क्रीया धरावी ॥
    जनीं बोलण्यासारिखे चाल बापा । मना कल्पना सोडि संसारतापा ॥ १०५ ॥

    बरी स्नानसंध्या करी एकनिष्ठा । विवेके मना आवरी स्थानभ्रष्टा ॥
    दया सर्वभूती जया मानवाला । सदा प्रेमळू भक्तिभावे निवाला ॥ १०६ ॥

    मना कोप आरोपणा ते नसावी । मना बुद्धि हे साधुसंगी वसावी ॥
    मना नष्ट चांडाळ तो संग त्यागी । मना होइ रे मोक्षभागी विभागी ॥ १०७ ॥

    मना सर्वदा सज्जनाचेनि योगे । क्रिया पालटे भक्तिभावार्थ लागे ॥
    क्रियेवीण वाचाळता ते निवारी । तुटे वाद संवाद तो हीतकारी ॥ १०८ ॥

    जनीं वादवेवाद सोडूनि द्यावा । जनीं वादसंवाद सूखे करावा ॥
    जगी तोचि तो शोकसंतापहारी । तुटे वाद संवाद तो हीतकारी ॥ १०९ ॥

    तुटे वाद संवाद त्याते म्हणावे । विवेके अहंभाव याते जिणावे ॥
    अहंतागुणे वाद नाना विकारी । तुटे वाद संवाद तो हीतकारी ॥ ११० ॥

    हिताकारणे बोलणे सत्य आहे । हिताकारणे सर्व शोधूनि पाहे ॥
    हिताकारणे बंड पाखांड वारी । तुटे वाद संवाद तो हीतकारी ॥ १११ ॥

    जनीं सांगता ऐकता जन्म गेला । परी वादवेवाद तैसाचि ठेला ॥
    उठे संशयो वाद हा दंभधारी । तुटे वाद संवाद तो हीतकारी ॥ ११२ ॥

    जनीं हीत पंडीत सांडीत गेले । अहंतागुणे ब्रह्मराक्षस जाले ॥
    तयाहून व्युत्पन्न तो कोण आहे । मना सर्व जाणीव सांडूनि राहे ॥ ११३ ॥

    फुकाचे मुखी बोलता काय वेचे । दिसंदीस अभ्यंतरी गर्व सांचे ॥
    क्रियेवीण वाचाळता व्यर्थ आहे । विचारे तुझा तूचि शोधूनि पाहे ॥ ११४ ॥

    तुटे वाद संवाद तेथे करावा । विवेके अहंभाव हा पालटावा ॥
    जनीं बोलण्यासारखे आचरावे । क्रियापालटे भक्तिपंथेचि जावे ॥ ११५ ॥

    बहू शापिता कष्टला अंबऋषी । तयाचे स्वये श्रीहरी जन्म सोशी ॥
    दिला क्षीरसिंधु तया ऊपमानी । नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी ॥ ११६ ॥

    धुरू लेंकरु बापुडे दैन्यवाणे । कृपा भाकिता दीघली भेटि जेणे ॥
    चिरंजीव तारांगणी प्रेमखाणी । नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी ॥ ११७ ॥

    गजेदू महासंकटी वास पाहे । तयाकारणे श्रीहरी धावताहे ॥
    उडी घातली जाहला जीवदानी । नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी ॥ ११८ ॥

    अजामेळ पापी तया अंत आला । कृपाळूपणे तो जनीं मुक्त केला ॥
    अनाथासि आधार हा चक्रपाणी । नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी ॥ ११९ ॥

    विधीकारणे जाहला मत्स्य वेगी । धरी कूर्मरूपे धरा पृष्ठभागी ॥
    जना रक्षणाकारणे नीच योनी । नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी ॥ १२० ॥

    महाभक्त प्रल्हाद हा कष्टवीला । म्हणोनि तयाकारणे सिंह जाला ॥
    न ये ज्वाळ वीशाळ सन्नीध कोणी । नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी ॥ १२१ ॥

    कृपा भाकिता जाहला वज्रपाणी । तया कारणे वामनू चक्रपाणी ॥
    द्विजांकारणे भार्गवू चापपाणी । नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी ॥ १२२ ॥

    अहल्येसतीलागी आरण्यपंथे । कुडावा पुढे देव बंदी तयाते ॥
    बळे सोडिता घाव घाली निशाणी । नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी ॥ १२३ ॥

    तये द्रौपदीकारणे लागवेगे । त्वरे धावतो सर्व सांडूनि मागे ॥
    कळीलागि जाला असे बौद्ध मौनी । नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी ॥ १२४ ॥

    अनाथां दिनींकारणे जन्मताहे । कलंकी पुढे देव होणार आहे ॥
    तया वर्णिता शीणली वेदवाणी । नुपेक्षी कदा देव भक्ताभिमानी ॥ १२५ ॥

    जनांकारणे देव लीलावतारी । बहुतांपरी आदरे वेषधारी ॥
    तया नेणती ते जन पापरूपी । दुरात्मे महानष्ट चांडाळ पापी ॥ १२६ ॥

    जगी धन्य तो राममूखे निवाला । कथा ऐकता सर्व तल्लीन जाला ॥
    देहेभावना रामबोधे उडाली । मनोवासना रामरूपी बुडाली ॥ १२७ ॥

    मना वासना वासुदेवी वसो दे । मना वासना कामसंगी नसो दे ॥
    मना कल्पना वाउगी ते न कीजे । मना सज्जनीं वस्ति कीजे ॥ १२८ ॥

    गतीकारणे संगती सज्जनाची । मती पालटे सूमती दुर्जनाची ॥
    रतीनायिकेचा पती नष्ट आहे । म्हणोनी मनातीत होवोनी राहे ॥ १२९ ॥

    मना अल्प संकल्प तोही नसावा । सदा सत्यसंकल्प चित्ती वसावा ॥
    जनीं जल्प वीकल्प तोही त्यजावा । रमाकांत एकांतकाळी भजावा ॥ १३० ॥

    भजावा जनीं पाहता राम एकू । करी बाण एकू मुखी शब्द एकू ॥
    क्रिया पाहता उद्धरे सर्व लोकू । धरा जानकीनायकाचा विनेकू ॥ १३१ ॥

    विचारूनि बोले विवंचूनि चाले । तयाचेनि संतप्त तेही निवाले ॥
    बरे शोधल्यावीण बोलो नको हो । जनीं चालणे शुद्ध नेमस्त राहो ॥ १३२ ॥

    हरीभक्त वीरक्त विज्ञान राशी । जेणे मानसी स्थापिले निश्चयासी ॥
    तया दर्शने स्पर्शते पुण्य जोडे । तया भाषणे नष्ट संदेह मोडे ॥ १३३ ॥

    नसे गर्व आंगी सदा वीतरागी । क्षमा शांति भोगी दयादक्ष योगी ॥
    नसे लोभ ना क्षोभ ना दैन्यवाणा । इही लक्षणी जाणिजे योगिराणा ॥ १३४ ॥

    धरी रे मना संगती सज्जनीची । जेणे वृत्ति हे पालटे दुर्जनाची ॥
    बळे भाव सद्‍बुद्धि सन्मार्ग लागे । महाक्रूर तो काळ विक्राळ भंगे ॥ १३५ ॥

    भये व्यापिले सर्व ब्रह्मांड आहे । भयातीत ते संत आनंत पाहे ॥
    जया पाहता द्वैत काही दिसेना । भयो मानसी सर्वथाही असेना ॥ १३६ ॥

    जिवा श्रेष्ठ ते स्पष्ट सांगोनि गेले । परी जीव अज्ञान तैसेचि ठेले ॥
    देहेबुद्धिचे कर्म खोटे टळेना । जुने ठेवणे मीपणे आकळेना ॥ १३७ ॥

    भ्रमे नाढळे वित्त ते गुप्त जाले । जिवा जन्मदारिद्र्य ठाकूनि आले ॥
    देहेबुद्धिचा निश्चयो ज्या टळेना । जुने ठेवणे मीपणे आकळेना ॥ १३८ ॥

    पुढे पाहता सर्वही कोंदलेसे । अभाग्यास हे दृश्य पाषाण भासे ॥
    अभावे कदा पुण्य गाठी पडेना । जुने ठेवणे मीपणे आकळेना ॥ १३९ ॥

    जयाचे तया चूकले प्राप्त नाही । गुणे गोविले जाहले दुःख देही ॥
    गुणावेगळी वृत्ति तेही वळेना । जुने ठेवणे मीपणे आकळेना ॥ १४० ॥

    ॥ जय जय रघुवीर समर्थ ॥

Retrieved from "http://mr.wikipedia.org../../../%E0%A4%AE/%E0%A4%A8/%E0%A4%BE/%E0%A4%AE%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9A%E0%A5%87_%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A5%8B%E0%A4%95_%28%E0%A4%89%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A7%29.html"

वर्ग: समर्थ रामदास स्वामी साहित्य | विकिसोर्स

##### Views

- लेख
- चर्चा
- आताची आवृत्ती

##### शोध