अ - विकिपीडिया

# अ

### Wikipedia कडून

अ

(IPA/ə/

or/ä/

)

मराठी वर्णमालेतील मूलध्वनी पहिला वर्ण .पहिला स्वर.मराठीत अ चे तीन भिन्न उच्चार होतात, पण संस्कृतातल्या प्रमाणे 'अ' चा दीर्घोच्चार 'आ' होत नाही.(संदर्भ:' सुलभ मराठी व्याकरण लेखन ':मो.रा.वाळंबे आणि "मराठी व्याकरण": डॉ. लीला गोविलकर). संत ज्ञानेश्वर 'अ'काराची तुलना गणपतीच्या पायांशी करतात.'अ' हा मराठी भाषेतील पहिला वर्ण असल्यामुळे पारंपरिक रित्या लहान मुलांकडून शुभमुहूर्तावर खासकरून दसरा सणाच्या दिवशी पाटी पेन्सिल च्या साहाय्याने गिरवून घेतले जात असे.

## [संपादन] उच्चार

    उच्चारस्थान : कंठ.

- 'अ' या स्वरास एकच वर्ण चिन्ह असले तरी एक पेक्षा अधिक उच्चार होतात.

- - "गवत" या शब्दात 'ग' मध्ये 'अ' चा पूर्णोच्चार होतो.
  - 'व' मध्ये 'अ' चा लांबट उच्चार होतो;
  - 'त' मध्ये 'अ' चा अपूर्णोच्चार, तोकडा म्हणजे निभृत स्वरुपाचा होतो.
  - "सहल","सफल","चपल" हे शब्द सुद्धा अशाच पद्धतीचा आहे.

- मराठी शब्दातील अंत्य 'अ' चा स्वराचा उच्चार अपूर्ण होतो.

उदा. कपाट,पान,जवळ,पाऊस

- 'अ' कारान्त नसलेल्या इतर शब्दातील उपान्त्य अक्षर 'अ' स्वराने युक्त असेल तर ते अपूर्ण उच्चारले जाते.

उदा. नकटा,पोचले,बोलणी

- चार अक्षरी शब्दातील दुसऱ्या अक्षरातला 'अ' चा उच्चार अपूर्ण होतो.

उदा: करवत,सरकार,चालवत

- 'व','ग','ढ' ही अक्षरे एकाक्षरी शब्द म्हणून आली तर त्यांचा 'अ' चा स्वरोच्चारलांबट होतो.

उदा:

    राम 'व' लक्ष्मण

    त्याला 'ग' ची बाधा झाली आहे.

    हा मुलगा 'ढ' आहे.

- 'अ'कारान्ता पूर्वीचे स्वर मराठीत दीर्घोच्चार होतो.

उदा:

    अट,मन

- दीर्घान्तापूर्वीचे स्वर ऱ्हस्व उच्चारले जातात

उदा:

- तत्सम शब्दातील अंत्य 'अ' चा स्वरोच्चार पूर्णोच्चार असतो

उदा :

    गु ण, विष , मंदिर , सुर , गृह, निर्झ र, नृ प

- जोडाक्षर,अनुस्वार, व विसर्ग यानंतरचा 'अ' तोकडा किंवा निभृत नसतो.

उदा :

    डिंक,चिंच,भिंत,शिस्त,गुच्छ,शिल्लक,दु:ख,नि:संशय

## [संपादन] अर्थ

- 'अ' शालेय गट/तुकडी/वर्ग निदर्शक

- वर्णमाला वापरून केलेल्या क्रम निदर्शनातील प्रथम क्रमांक

- वर्णमाला वापरून केलेल्या क्रमवार दर्जा निदर्शनातील प्रथम क्रमांक दर्जा /गुणवत्ता.

### [संपादन] अ ने चालू होणारे शब्द

- अभाव या अर्थानेउपसर्ग

    अभाव, अकारण , अनैतिक,अज्ञान,अगतिक,अप्राप्य, अस्थानी, अदृश्य,अद्वितीय .(शुद्धलेखन तपासा आणि बरोबर करा)

- "अ" अति याअर्थाने "अचपल मन माझे।नावरे आवरीता"(करुणाष्टक)

    अविपरीत (शुद्धलेखन तपासा आणि बरोबर करा)

    अगणित ,असंख्य अजय,अजेय,

### [संपादन] 'अ'कारान्त शब्द

## [संपादन] या आंग्ल उताऱ्याचे मराठीत भाषांतर करा

- If a lone consonant needs to be written without any following vowel, it is given a halanta/virāma diacritic below (प्

).

- The vowel /aː/

    in Sanskrit is realized as being more central and less back than the closest English approximation, which is ɑː

. But the grammarians have classified it as a back vowel. (Tiwari, [1955] 2004).

- All vowels in Hindi, short or long, can be nasalized. All vowels can have acute grave or circumflex pitch accent.
- Note that the ancient Sanskrit grammarians have classified the vowel system as velars, retroflexes, palatals and plosives rather than as back, central and front vowels. Hence ए

    and ओ

    are classified respectively as palato-velar (a+i) and labio-velar (a+u) vowels respectively. But the grammarians have classified them as diphthongs and in prosody, each is given two mātrās. This does not necessarily mean that they are proper diphthongs, but neither excludes the possibility that they could have been proper diphthongs at a very ancient stage (see above). These vowels are pronounced as long /eː/ and /oː/ respectively by learned Sanskrit Brahmans and priests of today. Other than the "four" diphthongs, Sanskrit usually disallows any other diphthong—vowels in succession, where they occur, are converted to en:semivowels according to predetermined rules.

- In the devanagari script used for Sanskrit, whenever a consonant in a word-ending position is without any virāma (ie, freely standing in the orthography: प

    as opposed to प्

), the neutral vowel schwa (/ə/

) is automatically associated with it—this is of course true for the consonant to be in any position in the word. Word-ending schwa is always short. But the IAST a appended to the end of masculine noun words rather confuses the foreigners to pronounce it as /ɑː/

—this makes the masculine Sanskrit/Hindi words sound like feminine! e.g., shiva must be pronounced as /ɕivə/

    and not as /ɕivɑː/

. Tiwari ([1955] 2004) argues that in Vedic Sanskrit, अ was simply short ɑ

, and became centralized and raised in the era of the Prakrits.

## [संपादन] इतर भारतीय भाषा

}

## [संपादन] हे सुद्धा पहा

- अ पासुन सुरू होणारे विकिपीडिया लेख
- स्वर
- स्वरसंधी
- List of vowels
- Laryngeal_theory
- आ

## [संपादन] संदर्भ

- "मराठी व्याकरण": डॉ. लीला गोविलकर
- "सुलभ मराठी व्याकरण लेखन":मो.रा.वाळंबे

NLAC | IPA | Devanagari | Bengali | Gurmukhi | Gujarati | Oriya | Tamil | Telugu | Kannada | Malayalam |
--- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | ---
a | ə | अ | - | অ | - | ਅ | - | અ | - | ଅ | - | அ | - | అ | - | ಅ | - | അ | -

Retrieved from "http://mr.wikipedia.org../../../%E0%A4%85/_/_/%E0%A4%85.html"

वर्ग: मराठी व्याकरण | भाषांतर

##### Views

- लेख
- चर्चा
- आताची आवृत्ती

##### शोध

##### इतर भाषांमध्ये

- हिन्दी