Sicilia (èbbica àrabba) - Wikipedia

# Sicilia (èbbica àrabba)

### Di Wikipedia, l'enciclopedìa lìbbira.

La Sicilia nti l'òpira dû giògrafu àrabbu-sicilianu al-Idrisi. Copia dû XIII sèculu.

L' èbbica àrabba dâ Sicilia va di l'anni 827 annu dâ cunquista dâ prima cità, Mazzara, ô 1072, annu dâ trasuta dî Nurmanni a Palermu.

## [cancia] Li primi ncursioni

Ggià a pàrtiri dû VII sèculu, la Sicilia avìa statu obiettivu di ncursioni e saccheggi arabbi, ma li bizzantini tinèvunu e difinnevunu efficacimenti l'isula. La prima scurrirìa arabba abbinni ntô 652. N'autra abbinni lu 669, doppu la morti di Custanti II e di Mecezziu.

## [cancia] La cunchista e li battaghi contra li bizzantini

Sutta la dinastia aglabita l'àrabbi sbarcaru a Mazzara ntô 827 e fallìscinu nu primu asseggiu a Sarausa, capitali bizzantina di l'ìsula. Lu ginirali chi avia cumannatu la spidizzioni, Asad ibn al-Furat mori duranti l'assediu di Sarausa ntô 828, e l'esercitu si ripara a Miniu. N'autru assediu a Castrugiuvanni fallisci ntô 829, ma ntô 830 agghicunu rinforzi di Kairouan e accussì ntô 831 tràsununu a Palermu chi addiventa la nova capitali. Ntô 877 lu ginirali Giafar Ibn Mohammed suttametti bona parti dâ Sicilia urientali e Sarausa tumma l'annu doppu. Ntô 903 l'àrabbi cuntròllanu tutta la Sicilia, chi è divisa 'n tri riggiuni. L'àrabbi prumòvinu l'attivitati culturali e cummirciali. Evìtanu di furzari la pupulazzioni a cunvirtìrisi a l'islam facennu paiari na tassa, la gezzia. Ntô 972 nu ducumentu cita nu quartieri abbreu a Palermu. Ntô 1038 li bizzantini, cumannati di Giorgiu Maniaci, ricunchìstanu pruvvisoriamenti la Sicilia, chi è ripigghiata di l'àrabbi picca tempu doppu. Lu 18 di maiu 1061 li Nurmanni tràsinu ntâ Sicilia. Ntô 1091 cu la citati di Notu li Nurmanni mèttinu 'n fini a la duminazzioni àrabba 'n Sicilia. La prisenza di na cumunitati àrabba cuntinuau armenu nzina â mitati dô sèculu XII, e è tistimuniata dû giògrafu àrabbu Al-Idrisi, chi vissi l'ùrtimi 40 anni dâ sò vita a Palermu e discrivi la citati china di jardina, chiesi, e muschei.

## [cancia] L'èbbica fatimita ntâ Sicilia

Ntû 948 lu terzu califfu fatimita al-Mansûr nòmmina emiru dâ Sicilia nu prìncipi dâ dinastìa kalbita: Al Hasan ibn Ali ibn al-Husayn, chi fà dâ Siqilya (Sicilia) nu statu nnipennenti. Sutta sta dinastìa àrabbu-siciliana l'emiratu di Sicilia addiventa na granni putenza marìttima, cummirciali e militari (e ntra l'armata di mari di Siqilya la storia arricorda Salim Ibn Rashid Al Katani (Salim di Catania).

È ntô tempu fatimita ca la Sicilia veni cunziddirata na terra biniditta di l'Islam. Accussì lu sustantivu àrabbu al-Jazeera (l'ìsula) s'ammisca ntâ liggenna cu n'àutra al-Jazeera: chidda mìtica dû misticismu islàmicu (sufismu), unni al-Jazeera signìfica p'antunumasia l'ìsula dî jardina vali a diri lu Paradisu Tirrestri di l'Islam.

Ntê rapporti cu l'Europa la Sicilia fatimita porta a l'Italia la scienza, la cultura, l'idei ca appoi sunnu â basa dû Rinascimentu talianu.

## [cancia] Pirsunaggi stòrici siciliani

- Jawhar al-Siqilli (Jawhar lu sicilianu) (± 911-992) - ginirali, capu di statu, eroi di l'Islam.
- Ibn Al Birr (Abû Bakr Muhammad Ibn Ali), filòsufu àrabbu nasciutu in Sicilia â fini dû dècimu sèculu.
- Ibn Rachiq (Msila 1000- Marsala, 1070 o 1071), unu dî cchiù mpurtanti littirati àrabbi di l'unnicèsimu sèculu.
- Ibn Hamdis (Nuotu 1056 - Maiorca 1133) - pueta e patriota sicilianu.
- Al Idrisi, cèlibbri geògrafu arabbu dû dudicèsumu sèculu installatu a Palermu .
- Ibn Zafar al Siqilli, filòsufu e politòlugu (n. 1104- m. 1170 o 1172)

## [cancia] Pi sapìrni cchiossai

- Virsioni di Islamnet
- Arabbi in Sicilia

Storia dâ Sicilia

preistoria |èbbica greca | èbbica rumana | èbbica gòtica | èbbica bizzanzina | èbbica àrabba | èbbica nurmanna | èbbica sveva | èbbica aragunisi | èbbica spagnola | èbbica borbònica | èbbica cuntimpurania
Estrattu di "http://scn.wikipedia.org../../../s/i/c/Sicilia_%28%C3%A8bbica_%C3%A0rabba%29.html"

Catigurìi: Storia | Sicilia | Storia siciliana

##### Views

- artìculu
- discussioni
- Virsioni currenti

##### Attrova

##### Àutri lingui

- Italiano