Beograd - Wikipedia

# Beograd

### From Wikipedia

Град Београд
Grad Beograd
Zastava Beograda | Veliki grb Beograda
--- | ---
Opšte informacije
Površina | Uži deo grada: 322.268 ha; Okolina: 35.996 ha
Stanovništvo | OKO 2.000 000
Poštanski broj | 11000
Pozivni tel. broj | 011
Geografski položaj | sgš. 44°49'14" igd. 20°27'44" Nadmorska vis. 116,75 m
Skraćenice | БГ, BG
Internet stranica | http://www.beograd.org.yu/
E-Mail-adresa | [1]
Politika
Gradonačelnik | Nenad Bogdanović
Vladajuća politička partija | DS

Beograd ( izgovor?) (44.83° severno, 20.50° istočno) je glavni grad Republike Srbije i sastoji se od 17 opština. U Beogradu živi, prema popisu iz 2002. godine, 1,136.786 miliona stanovnika na prostoru grada i 1,5 miliona na metropolitanskom području.

Nalazi se na ušću Save u Dunav. Glavni je grad Srbije od 1403. godine.

## [uredi - уреди] Istorija

Beograd 1760 g.

Beograd, grad veoma burne istorije, jedan je od najstarijih u Evropi. Njegova istorija traje punih 7000 godina. Prostor oko velikih reka Save i Dunava bio je naseljen još u paleolitskom periodu. Iz starijeg kamenog doba, potiču ostaci ljudskih kostiju i lobanja neandertalaca, pronađeni u kamenolomu kod Leštana, u pećini na Čukarici i u blizini Bajlonijeve pijace.

Ostaci kulture mlađeg kamenog doba, pronađeni su u Vinči, Čukarice - Žarkovu i u Gornjem gradu, iznad ušća Save u Dunav. To ukazuje da je prostor Beograda bio naseljen u kontinuitetu i da je intezitet tog naseljavanja bivao sve jači. Mnoga današnja naselja beogradske okoline leže na kulturnim slojevima ranijih praistorijskih naseobina.

Vinča kraj Beograda spada u red najznačajnijih naseobina i kulturnih nalazišta praistorijskog perioda. Arheološke iskopine na Rospi ćupriji, Gornjem gradu, Karaburmi, Zemunu i Vinči potvrđuju pretpostavke da je područje Beograda bilo intezivno naseljeno i da se njegovo stanovništvo bavilo plužnom zemljoradnjom i drugim pratećim privrednim delatnostima. Na ovim lokalitetima otkrivene su nekropole bronzanog i metalnog doba kao i dokazi različitih kulturnih uticaja.

## [uredi - уреди] Geografija

Beograd se nalazi u severnom delu centralne Srbije na ušću Save u Dunav, okružen Vojvodinom sa tri strane. Staro kamenito utvrđenje na samom ušću zove se Kalemegdan. Centar Beograda nalazi se na desnoj obali Dunava, a sa leve strane počinje Banatska ravnica sa slabo naseljenim predgrađima. Između Dunava i Save nalazi se novi deo grada Novi Beograd, a uzvodno je Zemun, bivša granica Habzburškog carstva sa Turskom.

## [uredi - уреди] Klima

Klima Beograda pripada prelazu iz kontinentalne u umereno kontinentalnu, što znači da se poznaju i sva četiri godišnja doba. Tokom zime, a neretko i u jesen, česta pojava je izrazito jak jugoistočni vetar zvani Košava, koji duva iz predela Afrike, preko Sredozemlja i naših prostora prema Mađarskoj. Dužina trajanja Košave je uglavnom tri do sedam dana. Zimske temperature se najčešće kreću između -5 i +2 stepena Celzijusa. Sa druge strane leta su veoma topla i živa u termometru ide i preko trideset stepeni.

## [uredi - уреди] Politika Beograda

### [uredi - уреди] Skupština grada Beograda

Mali grb Beograda - za razliku od velikog, upotrebljava se u svim gradskim institucijama i svečanostima koje grad organizuje. Veliki grb upotrebljava isključivo gradonačelnik.

Skupština grada Beograda je predstavnički organ koji vrši osnovne funkcije lokalne vlasti utvrđene zakonom i Statutom grada. Skupština ima 90 odbornika koji se biraju na lokalnim izborima, na četiri godine. Skupština grada sastaje se po potrebi, a najmanje jednom u tri meseca.

### [uredi - уреди] Gradonačelnik

Gradonačelnik Beograda predstavlja i zastupa Grad i vrši izvršnu funkciju u Gradu Beogradu.

Gradonačelnik se bira istovremeno kad i odbornici za Skupštinu grada neposrednim tajnim glasanjem, na vreme od četiri godine, u skladu sa zakonom. Gradonačelnik ne može biti odbornik Skupštine grada.

  Trenutni gradonačelnik Beograda je Nenad Bogdanović.

### [uredi - уреди] Gradsko veće

Gradsko veće je organ Grada Beograda koji usklađuje ostvarivanje funkcija Gradonačelnika i Skupštine grada i vrši kontrolno-nadzornu funkciju nad radom Gradske uprave.

Gradsko veće čine Gradonačelnik, zamenik gradonačelnika i 9 članova. Članove Gradskog veća bira Skupština grada, na predlog Gradonačelnika, na četiri godine.

### [uredi - уреди] Gradska uprava

Gradska uprava obavlja upravne poslove u okviru prava i dužnosti Grada Beograda i određene stručne poslove za potrebe Skupštine grada, Gradonačelnika i Gradskog veća.

Načelnik Gradske uprave, koga postavlja Skupština grada na predlog Gradonačelnika, rukovodi radom Gradske uprave. Načelnik Gradske uprave može imati zamenika koji se postavlja i razrešava na isti način kao načelnik.

### [uredi - уреди] Gradske opštine

Gradska opština je deo teritorije grada Beograda u kojoj se vrše određeni poslovi lokalne samouprave utvrđeni Statutom grada. Građani učestvuju u vršenju poslova gradske opštine preko izabranih odbornika u skupštinu gradske opštine, putem građanske inicijative, zbora građana i referenduma, u skladu sa Ustavom, zakonom, Statutom grada i aktima gradske opštine.

Gradske opštine su uslovno (u odnosu na geografski položaj i nadležnosti) podeljene na 10 gradskih i 7 prigradskih:

#### [uredi - уреди] Beogradske opštine

Image:Opstine.gif

1. Barajevo
2. Voždovac
3. Vračar
4. Grocka
5. Zvezdara
6. Zemun
7. Lazarevac
8. Mladenovac
9. Novi Beograd
10. Obrenovac
11. Palilula
12. Rakovica
13. Savski venac
14. Sopot
15. Stari grad
16. Surčin
17. Čukarica

Gradske opštine:
Čukarica, Novi Beograd, Palilula, Rakovica, Savski venac, Stari grad, Voždovac, Vračar, Zemun, Zvezdara,
Prigradske opštine:
Barajevo, Grocka, Lazarevac, Mladenovac, Obrenovac, Sopot, Surčin,

Naziv opštine/okruga | Površina km2 | Broj naselja | Gradska naselja (G) | Ostala naselja (O)
--- | --- | --- | --- | ---
Ukupno | 3224 | 166 | 27 | 139
Barajevo | 213 | 13 | 0 | 13
Voždovac | 149 | 5 | 3 | 2
Vračar | 3 | 1 | 1 | 0
Grocka | 289 | 15 | 1 | 14
Zvezdara | 32 | 1 | 1 | 0
Zemun | 150 | 2 | 1 | 1
Lazarevac | 384 | 34 | 3 | 31
Mladenovac | 339 | 22 | 1 | 21
Novi Beograd | 41 | 1 | 1 | 0
Obrenovac | 410 | 29 | 1 | 28
Palilula | 447 | 8 | 3 | 5
Rakovica | 30 | 1 | 1 | 0
Savski venac | 14 | 1 | 1 | 0
Sopot | 271 | 17 | 1 | 16
Stari grad | 7 | 1 | 1 | 0
Surčin | 289 | 7 | 2 | 5
Čukarica | 156 | 8 | 5 | 3

## [uredi - уреди] Obrazovne ustanove

Najviša obrazovna ustanova Beograda i Srbije, Beogradski univerzitet ima 30 fakulteta, 8 naučnih instituta i biblioteku. Korene vuče još iz 1808. godine, kada je osnovana Velika škola u Beogradu. Prvi srpski Univerzitet formalno je osnovan 27. februara 1905. godine i to sa tri fakulteta: Filozofskim, Pravnim i Tehničkim. Ceo Univerzitet radio je u zdanju koje je kapetan Miša Anastasijević poklonio "svome otečestvu". U toj zgradi nalazi se i danas Rektorat Univerziteta u Beogradu.

Pogledajte i članak o Matematičkoj gimnaziji, jedinstvenoj i svetski poznatoj beogradskoj specijalizovanoj srednjoj školi.

## [uredi - уреди] Arhitektura

Kafana "Ruski Car" u Knez Mihailovoj ulici

Beogradska arhitektura je veoma različita. Od tipično vojvođanske u Zemunu, preko svega par preostalih starih turskih zdanja u starom delu grada uz uglavnom građevine tipičnih arhitektonskih pravaca u Evropi s konca XIX i iz prve polovine XX stoleća, do moderne arhitekture Novog Beograda.

### [uredi - уреди] Građevine

Neke od najpoznatijih zgrada u Beogradu su:

#### [uredi - уреди] Zgrade državnih institucija

- Savezna skupštinathumb|right|Skulptura "igrali se konji vrani" ispred Skupštine SCG

#### [uredi - уреди] Poslovni objekti

- Beograđanka
- Zapadne kapije Beograda (kula "Geneks")
- Palata "Albanija"
- kula Ušće, bivša zgrada Centralnog komiteta

#### [uredi - уреди] Stambeni objekti

- Istočne kapije Beograda
- Zapadne kapije Beograda (kula "Geneks")

#### [uredi - уреди] Kulturno-istorijski spomenici

- Beli dvor
- Konak kneginje Ljubice
- Milošev konak

#### [uredi - уреди] Crkvene građevine

##### [uredi - уреди] Građevine Srpske pravoslavne crkve

Hram Sv. Save

- Hram Svetog Save
- Bogorodična Crkva Ružica
- Kapela Svete Petke
- Vaznesenjska Crkva
- Nikolajevska Crkva
- Svetog Aleksandra Nevskog Crkva
- Svetog Marka Crkva
- Svetog Vasilija Ostroškog Crkva

##### [uredi - уреди] Građevine Rimokatoličke crkve

- Katedrala Uznesenja blažene Djeve Marije
- Crkva Krista Kralja
- Crkva Sv. Petra
- Crkva Sv. Ante
- Crkva Sv. Ćirila i Metodija
- Crkva Presvetog Trojstva

##### [uredi - уреди] Građevine ostalih verskih zajednica

- Crkva Sv. Marije (anglikanska)
- Beogradska sinagoga
- Bajrakli džamija

### [uredi - уреди] Ulice

Glavni članak: Spisak ulica Beograda

Neke od najznačajnijih ulica i trgova su:

- Bulevar kralja Aleksandra (Revolucije) - najduža ulica u Beogradu
  Trg Republike i Narodni muzej
- Knez Mihailova
- Skadarlija
- Trg Slavija
- Terazije
- Trg Republike

### [uredi - уреди] Ambasade

Glavni članak: Spisak ambasada

## [uredi - уреди] Znamenitosti

Među stranim i domaćim turistima najpoznatije znamenitosti Beograda su:

- Avala (izletište),
- Avalski TV toranj (1965-1999),
- Kalemegdan
- Beogradska tvrđava
- Stari dvor
- Sava centar
- Kuća Cveća (mauzolej) Josipa Broza Tita
- Vinča
- Skadarlija

## [uredi - уреди] Imena kroz istoriju

Sledi tabela sa istroijskim imenima Beograda

Ime | Objašnjenje
--- | ---
Singidun | ovo ime mu je dalo keltsko pleme Skordiska; 279. pne.
Singidunum | Romanizovano keltsko ime
Alba Bulgarica | 824. g. kad je Beograd bio bugarski
Beograd | Slovensko ime; prvo pojavljivanje 878. u pismu Pape Jovana VIII Borisu Bugarskom
Alba Graeca | latinski prevod
Fejervar | mađarsko ime
Weissenburg | nemačko ime
Castelbianco | italijansko ime
Nandoralba | Srednjovekovno mađarsko ime
Nandorfejervar | Srednjovekovno mađarsko ime
Landorfejervar | Srednjovekovno mađarsko ime
Veligradon | Vizantijsko ime
Veligrada | Otomansko ime
Belogrados poleos | Grčko ime

## [uredi - уреди] Saobraćaj

Gradski autobuski, tramvajski i trolejbuski saobraćaj obavlja Gradsko saobraćajno preduzeće. Na pojedinim linijama saobraćaju i privatni prevoznici. Beogradska prigradska naselja povezana su auto prevoznikom Lasta.

Gradska železnica Beovoz, ima 3 linije koje uglavnom povezuju predgrađa sa centrom. U planu je i izgradnja lakog metroa do 2008. godine.

Beogradski aerodrom, međunarodnog karaktera, nalazi se u blizini Surčina na 12 km od Beograda. Na aerodromu se nalazi 18 kancelarija stranih avio kompanija.

## [uredi - уреди] Mediji u Beogradu

### [uredi - уреди] Radio stanice:

- Radio Beograd
- Radio Beograd 202
- Radio 101
- Radio B92
- Radio Barajevo
- Radio Golf
- Radio Indeks
- Radio Jugoslavija
- Radio Lazarevac
- Radio Novosti
- Radio Nostalgija
- Radio Pingvin
- Radio Politika
- Radio Top FM
- Radio S
- Radio Studio B
- Radio ART

### [uredi - уреди] Televizijske stanice:

- TV Art
- RTS-Televizija Beograd
- TV B92
- TV BK
- TV Kanal D
- TV Košava
- TV Metropolis
- TV Pink
- TV Politika
- TV SOS kanal
- TV Stankom
- TV Studio B
- Hepi TV
- Mag Plus
- Sport Plus

### [uredi - уреди] Produkcijske Kuće:

- Produkcijska grupa Mreža
- Video nedeljnik VIN
- Advance
- DTV produkcija
- Emotion Production

### [uredi - уреди] Novinske Agencije:

- Tanjug
- FoNet
- Beta
- Tiker

## [uredi - уреди] Sport

Beograd je sportski centar ne samo Srbije i Crne Gore, već i celog regiona, imajući u vidu broj i veličinu sportskih objekata koji se u njemu nalaze. Beograd je bio domaćin velikom broju sportskih događanja, što samostalno, što u saradnjni sa drugim gradovima:

- Beograd će biti domaćin grad letnje univerzijade 2009. godine.
- ...
- ...
- ...

Beograd je bio organizator sledećih sportskih manifestacija:

- Od 15. do 25. septembra 2005., Beograd je bio domaćin finala Evropskog prevenstva u košarci. Pored Beograda u Srbiji, gradovi domaćini su još bili Novi Sad i Vršac, a u Crnoj Gori njen glavni grad Podgorica .

- Finalnog turnira Svetske lige 2005. u odbojci.

Videti takođe:

- Ada Ciganlija

### [uredi - уреди] Sportski objekti u Beogradu:

Beogradska arena

- Beogradska arena;
- Stadion Marakana - stadion FK Crvena Zvezda;
- Stadion Partizan - stadion FK Partizan;
- Hala Pionir - sportska dvorana;

## [uredi - уреди] Prijatelj

Ostale forme saradnje i gradskog prijateljstva slične bratimljenju:

    Atina, Grčka (Sporazum o prijateljstvo i saradnji, nobembar 1966.)

    Rim, Italija (Sporazum o prijateljstvo i saradnji, oktobar 1971.)

    Berlin, Nemačka (Sporazum o prijateljstvo i saradnji, novembar 1978.)

    Peking, Kina (Sporazum o saradnji, oktobar 1980.)

    Milano, Italija (Memorandum o sporazumu, program "grad do grada", novembar 2000.)

    Madrid, Španija (Sporazum o saradnji, maj 2001.)

    Kijev, Ukrajina (Sporazum o saradnji, maj 2002.)

    Moskva, Rusija (Program o saradnji 2003/2004, decembar 2002.)

    Zagreb, Hrvatska (Pismo o namerama, oktobar 2003.) (Potpisan zajedno sa Ljubljanom)

    Ljubljana, Slovenija (Pismo o namerama, oktobar 2003.) (Potpisan zajedno sa Zagrebom)

    20p Banja Luka, BiH (Sporazum o saradnji, 2005.)

    Skoplje, Republika Makedonija (Pismo o namerama, jun 2006.)

## [uredi - уреди] Poznati o Beogradu

- Despot Stefan Lazarević

(pri proglašenju Beograda za prestonicu 1403. godine):

  "Došavši, nađoh najkrasnije mesto od davnine, preveliki grad Beograd, koji je po slučaju razrušen i zapusteo, sazidah ga i prosvetih presvetoj Bogomateri."

- Ivo Andrić

o Beogradu:

  "Nebo je nad Beogradom prostrano i visoko, promenljivo a uvek lepo; i za zimskih vedrina sa njihovom studenom raskoši; i za letnjih oluja kada se celo pretvori u jedan jedini tmurni oblak koji, gonjen ludim vetrom, nosi kišu pomešanu s prašinom panonske ravnice; i u proleće kad izgleda da cvate i ono, uporedo sa zemljom; i u jesen kad oteža od jesenjih zvezda u rojevima. Uvek lepo i bogato, kao naknada ovoj čudnoj varoši za sve ono čega u njoj nema i uteha zbog svega što ne bi trebalo da bude.

  Ali najveći raskoš toga neba nad Beogradom, to su sunčevi zalasci. U jesen i u leto oni su prostrani i jarki kao pustinjske vizije, a zimi prigušeni tmastim oblacima i rujnim maglama. A u svako doba godine vrlo su česti dani kad se oganj toga sunca koje zalazi u ravnici, među rekama pod Beogradom, odbije čak gore u visokoj kupoli neba, i tu se prelomi i prospe kao crven sjaj po razasutoj varoši. Tada sunčano rumenilo oboji za trenutak i najzabačenije uglove Beograda i odblesne u prozorima i onih kuća koje inače slabo obasjava."

## [uredi - уреди] Linkovi

Viki putovanja Vas dodatno mogu informirati ako pratite link:
Belgrade
Wikimedija Ostava Još multimedijalnih fajlova dobićete ako pratite link Belgrade

- Zvanični sajt grada Beograda
- Naziv Beograda - Srbije & Crne Gore na stranom jeziku
- Turistička organizacija Beograda
- B92
- Unapredimo Beograd
- RTS
- Krstarica

- Urbane i arhitektonske vesti o Beogradu

| Gradovi u Republici Srbiji |

Preko milion stanovnika: | Beograd
Preko 100,000 stanovnika: | Kragujevac | Niš | Novi Sad | Priština | Prizren
Preko 19,000 u centralnoj Srbiji: | Aranđelovac | Bor | Čačak | Ćuprija | Gornji Milanovac | Jagodina | Kraljevo | Kruševac | Leskovac | Loznica | Novi Pazar | Paraćin | Pirot | Požarevac | Priboj | Prokuplje | Smederevo | Smederevska Palanka | Šabac | Užice | Vranje | Zaječar
Preko 19,000 u Vojvodini : | Apatin | Bačka Palanka | Bečej |Inđija | Kikinda | Kula | Pančevo | Ruma | Senta | Sombor | Sremska Mitrovica | Subotica | Temerin | Vrbas | Vršac | Zrenjanin
Preko 19,000 na Kosovu i Metohiji : | Đakovica | Gnjilane | Kosovo Polje | Kosovska Mitrovica | Obilić | Orahovac | Peć | Podujevo | Uroševac
Vidi još : | spisak gradova i spisak naseljenih mesta

Retrieved from "http://sh.wikipedia.org../../../b/e/o/Beograd.html"

Kategorije: Gradovi u Srbiji | Glavni gradovi | Gradovi | Beograd | Srbija

##### Views

- Članak/Чланак
- Rasprava/Разговор
- Trenutna revizija

##### Traži-Тражи

##### Drugi jezici-Други језици

- አማርኛ
- العربية
- Asturianu
- Български
- Bosanski
- Català
- Česky
- Словѣньскъ
- Dansk
- Deutsch
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Suomi
- Français
- Arpitan
- Galego
- עברית
- Hrvatski
- Hornjoserbsce
- Magyar
- Հայերեն
- Bahasa Indonesia
- Ido
- Italiano
- 日本語
- ქართული
- 한국어
- Kurdî / كوردي
- Latina
- Lietuvių
- Latviešu
- Македонски
- Malti
- Plattdüütsch
- Nederlands
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Novial
- Polski
- Piemontèis
- Português
- Runa Simi
- Română
- Русский
- Sicilianu
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Shqip
- Српски / Srpski
- Svenska
- Kiswahili
- தமிழ்
- Тоҷикӣ
- Türkçe
- Vèneto
- Volapük
- 中文