กาพย์ฉบัง - วิกิพีเดีย

# กาพย์ฉบัง

### จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

กาพย์ฉบัง เป็นคำประพันธ์ประเภทหนึ่ง จำพวกกาพย์ มักจะเขียนรวมอยู่ในหนังสือประเภทคำฉันท์ หรือคำกาพย์ มีลักษณะสั้น กระชับ จึงมักจะใช้บรรยายความที่มีการเคลื่อนไหว กระชับ ฉับไว แต่ก็มีบ้าง ที่ใช้กาพย์ฉบับบรรยายถึงความงดงาม นุ่มนวลก็มี

กาพย์ฉบัง เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า กาพย์ฉบัง 16 เนื่องจากมีจำนวนคำ 16 คำ ในหนึ่งบท บ้างก็เรียกว่า กาพย์ 16 เฉยๆ ก็มี

## [แก้] คณะ

กาพย์ฉบังบทหนึ่ง มีบาทเดียว บาทหนึ่งมี 3 วรรค คือ

- วรรคต้น (รับ) มี 6 คำ
- วรรคกลาง (รอง) มี 4 คำ
- วรรคท้าย (ส่ง) มี 6 คำ

บทหนึ่งจึงมีทั้งหมด 16 คำ

## [แก้] สัมผัส

กาพย์ฉบังมีลักษณะสัมผัสคล้ายกับกาพย์ยานี เพียงแต่มี 3 วรรค การรับส่งสัมผัส เป็นดังนี้

- คำท้ายวรรคต้น สัมผัสคำท้ายวรรคกลาง --> 0 - 0
- คำท้ายของวรรคกลาง อาจส่งสัมผัสไปยังคำแรกหรือคำที่สอง ของวรรคท้าย ก็ได้ --> 0 - 0
- คำท้ายวรรคท้าย ส่งสัมผัสไปยังทำท้ายวรรคต้น ของบทต่อไป --> 0 - 0

กาพย์ฉบังอาจเขียนร้อยต่อไป ยาวเท่าใดก็ได้ ไม่จำกัด

โครงสร้างของกาพย์ฉบัง
0 0 0 0 0 0 | 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 | 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0

ตัวอย่างกาพย์ฉบัง

| อินทรชิต บิดเบือนกายิน |  | เหมือนองค์อมรินทร์
ทรงคชเอราวัณ
| ช้างนิรมิตฤทธิแรงแข็งขัน |  | เผือกผ่องผิวพรรณ
สีสังข์สะอาดโอฬาร์
| สามสิบสามเศียรโสภา |  | เศียรหนึ่งเจ็ดงา
ดั่งเพชรรัตน์รูจี
| งาหนึ่งเจ็ดโบกขรณี |  | สระหนึ่งย่อมมี
เจ็ดกออุบลบันดาล
| กอหนึ่งเจ็ดดอกดวงมาลย์ |  | ดอกหนึ่งแบ่งบาน
มีกลีบได้เจ็ดกลีบผกา
| กลีบหนึ่งมีเทพธิดา |  | เจ็ดองค์โสภา
แน่งน้อยลำเพานงพาล
| นางหนึ่งย่อมมีบริวาร |  | อีกเจ็ดเยาวมาลย์
ล้วนรูปนิมิตรมายา

(บทพากย์เอราวัณ พระราชนิพนธ์รามเกียรติ์ ในรัชกาลที่ 2)

| สงฆ์ใดสาวกศาสดา |  | รับปฏิบัติมา์
แต่องค์สมเด็จภควันต์
| เห็นแจ้งงตุสัจเสร็จบรร- |  | ลุทางที่อัน
ระงับและดับทุกข์ภัย
| โดยเสด็จพระผู้ตรัสไตร |  | ปัญญาผ่องใส
สะอาดและปราศมัวหมอง
| เหินห่างทางข้าศึกปอง |  | บ มิลำพอง
ด้วยกายและวาจาใจ
| เป็นเนื้อนาบุญอันไพ- |  | ศาลแต่โลกัย
และเกิดพิบูลย์พูนผล
| สมยาเอารสทศพล |  | มีคุณอนนต์
เอนกจะนับเหลือตรา
| ข้าขอนบหมู่พระศรา |  | พกทรงคุณา-
นุคุณประดุจรำพัน
| ด้วยเดชบุญข้าอภิวันท์ |  | พระไตรรัตน์อัน
อุดมดิเรกนิรัตนศัย
| จงช่วยขจัดโพยภัย |  | อันตรายใดใด
จงดับและกลับเสื่อมสูญ

| สงฆ์ใดสาวกศาสดา |  | รับปฏิบัติมา์
แต่องค์สมเด็จภควันต์
| เห็นแจ้งงตุสัจเสร็จบรร- |  | ลุทางที่อัน
ระงับและดับทุกข์ภัย
| โดยเสด็จพระผู้ตรัสไตร |  | ปัญญาผ่องใส
สะอาดและปราศมัวหมอง
| เหินห่างทางข้าศึกปอง |  | บ มิลำพอง
ด้วยกายและวาจาใจ
| เป็นเนื้อนาบุญอันไพ- |  | ศาลแต่โลกัย
และเกิดพิบูลย์พูนผล
| สมยาเอารสทศพล |  | มีคุณอนนต์
เอนกจะนับเหลือตรา
| ข้าขอนบหมู่พระศรา |  | พกทรงคุณา-
นุคุณประดุจรำพัน
| ด้วยเดชบุญข้าอภิวันท์ |  | พระไตรรัตน์อัน
อุดมดิเรกนิรัตนศัย
| จงช่วยขจัดโพยภัย |  | อันตรายใดใด
จงดับและกลับเสื่อมสูญ

| สงฆ์ใดสาวกศาสดา |  | รับปฏิบัติมา์
แต่องค์สมเด็จภควันต์
| เห็นแจ้งงตุสัจเสร็จบรร- |  | ลุทางที่อัน
ระงับและดับทุกข์ภัย
| โดยเสด็จพระผู้ตรัสไตร |  | ปัญญาผ่องใส
สะอาดและปราศมัวหมอง
| เหินห่างทางข้าศึกปอง |  | บ มิลำพอง
ด้วยกายและวาจาใจ
| เป็นเนื้อนาบุญอันไพ- |  | ศาลแต่โลกัย
และเกิดพิบูลย์พูนผล
| สมยาเอารสทศพล |  | มีคุณอนนต์
เอนกจะนับเหลือตรา
| ข้าขอนบหมู่พระศรา |  | พกทรงคุณา-
นุคุณประดุจรำพัน
| ด้วยเดชบุญข้าอภิวันท์ |  | พระไตรรัตน์อัน
อุดมดิเรกนิรัตนศัย
| จงช่วยขจัดโพยภัย |  | อันตรายใดใด
จงดับและกลับเสื่อมสูญ

| สงฆ์ใดสาวกศาสดา |  | รับปฏิบัติมา์
แต่องค์สมเด็จภควันต์
| เห็นแจ้งงตุสัจเสร็จบรร- |  | ลุทางที่อัน
ระงับและดับทุกข์ภัย
| โดยเสด็จพระผู้ตรัสไตร |  | ปัญญาผ่องใส
สะอาดและปราศมัวหมอง
| เหินห่างทางข้าศึกปอง |  | บ มิลำพอง
ด้วยกายและวาจาใจ
| เป็นเนื้อนาบุญอันไพ- |  | ศาลแต่โลกัย
และเกิดพิบูลย์พูนผล
| สมยาเอารสทศพล |  | มีคุณอนนต์
เอนกจะนับเหลือตรา
| ข้าขอนบหมู่พระศรา |  | พกทรงคุณา-
นุคุณประดุจรำพัน
| ด้วยเดชบุญข้าอภิวันท์ |  | พระไตรรัตน์อัน
อุดมดิเรกนิรัตนศัย
| จงช่วยขจัดโพยภัย |  | อันตรายใดใด
จงดับและกลับเสื่อมสูญ

ร้อยกรอง ใน ภาษาไทย
โคลง - ฉันท์ - กาพย์ - กลอน - ร่าย
ดึงข้อมูลจาก "http://th.wikipedia.org../../../%E0%B8%81/%E0%B8%B2/%E0%B8%9E/%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%9E%E0%B8%A2%E0%B9%8C%E0%B8%89%E0%B8%9A%E0%B8%B1%E0%B8%87.html".

หมวดหมู่: บทความที่เนื้อหามีกาพย์ฉบัง | ร้อยกรอง | วรรณคดีไทย | ฉันทลักษณ์

##### Views

- บทความ
- อภิปราย
- รุ่นปัจจุบัน

##### ค้นหา