กาพย์ยานี ๑๑ - วิกิพีเดีย

# กาพย์ยานี ๑๑

### จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

กาพย์ยานี ๑๑ หรือ กาพย์ยานี คือ กาพย์ ชนิดหนึ่ง มีคำ ๑๑ คำในหนึ่งบาท จึงเรียกว่า กาพย์ยานี ๑๑ นิยมใช้ในการเล่าเรื่อง ในหนังสือประเภทคำกาพย์ ร่วมกับกาพย์ชนิดอื่นๆ หรือในหนังสือประเภทคำฉันท์ ร่วมกับกาพย์และฉันท์ชนิดอื่นๆ ในยุคปัจจุบัน นิยมแต่งกาพย์ยานีเป็นบทสั้นๆ โดยไม่ได้ร้อยกับฉันทลักษณ์ประเภทอื่นๆ

กาพย์ยานี มีลักษณะบังคับ หรือโครงสร้างของ ฉันทลักษณ์ ดังนี้คือ

## [แก้] คณะ

- ใน ๑ บาท มี ๒ วรรค วรรคหน้ามี ๕ คำ วรรคหลังมี ๖ คำ รวมเป็น ๑๑ คำ
- ใน ๑ บท มี ๒ บาท บาทละ ๒ วรรค รวมเป็น ๔ วรรค

## [แก้] สัมผัส

- สัมผัสระหว่างวรรค มีสัมผัส ๒ คู่ คือ
  - คำสุดท้ายของวรรคหน้า สัมผัสกับ คำที่สามของวรรคหลัง --> ก ก
  - คำสุดท้ายของวรรคที่สอง สัมผัสกับ คำสุดท้ายของวรรคที่สาม --> ข ข

- สัมผัสระหว่างบท มี ๑ คู่ คือ
  - คำสุดท้ายของแต่ละบท สัมผัสกับ คำสุดท้ายของวรรคที่สองของบทที่ตามมา --> ง ง

## [แก้] ลักษณะอื่นๆ

- กาพย์ยานีอาจมีความยาวร้อยต่อกันกี่บทก็ได้ ไม่จำกัด
- บาทที่สองของแต่ละวรรค อาจไม่ต้องมีสัมผัส จากคำท้ายวรรคหน้า ไปยังคำที่สามของวรรคหลังก็ได้

## [แก้] การอ่านกาพย์ยานี

การอ่านทำนองเสนาะสำหรับกาพย์ยานี อาจอ่านได้หลายแบบ เช่น อ่านเป็นทำนองสวด เป็นต้น โดยนิยมอ่านเว้น 2,3 / 3,3

โครงสร้างของกาพย์ยานี ๑๑
0 0 0 0 ก | 0 0 ก 0 0 ข
0 0 0 0 ข | 0 0 ข 0 0 ง
0 0 0 0 ค | 0 0 ค 0 0 ง
0 0 0 0 ง | 0 0 ง 0 0 0

ตัวอย่างบทร้อยกรอง

| ๏วิชาเหมือนสินค้า |  | อันมีค่าอยู่เมืองไกล
ต้องยากลำบากไป |  | จึงจะได้สินค้ามา
| จงตั้งเอากายเจ้า |  | เป็นสำเภาอันโสภา
ความเพียรเป็นโยธา |  | แขนซ้ายขวาเป็นเสาใบ
| นิ้วเป็นสายระยาง |  | สองเท้าต่างสมอใหญ่
ปากเป็นนายงานไป |  | อัชฌาสัยเป็นเสบียง
| สติเป็นหางเสือ |  | ถือท้ายเรือไว้ให้เที่ยง
ถือไว้อย่าให้เอียง |  | ตัดแล่นเลี่ยงข้างคงคา
| ปัญญาเป็นกล้องแก้ว |  | ส่องดูแถวแนวหินผา
เจ้าจงเอาหูตา |  | เป็นล้าต้าฟังดูลม
| ขี้เกียจคือปลาร้าย |  | จะทำรายให้เรือจม
เอาใจเป็นปืนคม |  | ยิงระดมให้จมไป
| จึงจะได้สินค้ามา |  | คือวิชาอันพิศมัย
จงหมั้นมั่นหายใจ |  | อย่าได้คร้านการวิชาฯ

| ๏สาธุสะ จขไหว้ |  | พระศรีไตรสรณา
พ่อแม่แลครูบา |  | เทวดาในราศี
| ข้าเจ้าเอา ก ข |  | เข้ามาต่อก กา มี
แก้ไขในเท่านี้ |  | ดีมิดีอย่าตรีชา
| ๏จะร่ำคำต่อไป |  | ภรใจกุมารา
ธานีมีราชา |  | ชื่อภาราสาวัตถี
| ชื่อพระไชยสุริยา |  | มีสุดามเหสี
ชื่อว่าสุมาลี |  | อยู่บุรีไม่มีภัย
| ข้าเจ้าเหล่าเสนา |  | มีกริยาอัชฌาสัย
พ่อค้ามาแต่ไกล |  | ได้อาศัยในภารา

## [แก้] ดูเพิ่มเติมที่

- กาพย์ขับไม้
- กาพย์ฉบัง
- กาพย์สุรางคนางค์

ร้อยกรอง ใน ภาษาไทย
โคลง - ฉันท์ - กาพย์ - กลอน - ร่าย
ดึงข้อมูลจาก "http://th.wikipedia.org../../../%E0%B8%81/%E0%B8%B2/%E0%B8%9E/%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%9E%E0%B8%A2%E0%B9%8C%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%B5_%E0%B9%91%E0%B9%91.html".

หมวดหมู่: บทความที่เนื้อหามีกาพย์ยานี | ร้อยกรอง | ภาษาไทย | วรรณคดีไทย | ฉันทลักษณ์

##### Views

- บทความ
- อภิปราย
- รุ่นปัจจุบัน

##### ค้นหา