กระบวนการสร้างและสลาย - วิกิพีเดีย

# กระบวนการสร้างและสลาย

### จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

กระบวนการสร้างและสลาย, กระบวนการสันดาปของร่างกาย หรือ เมแทบอลิซึม (metabolism) μεταβολισμος ("metabolismos"), ภาษากรีก มีความหมายว่า "เปลี่ยนแปลง" หรือ "โค่นล้ม" (Etymonline)) เป็นการเปลี่ยนแปลงทางชีวเคมีของสารประกอบเคมีในสิ่งมีชีวิตในระดับเซลล์ ซึ่งประกอบด้วยกระบวนการชีวสังเคราะห์เพื่อการสร้างสารประกอบอินทรีย์ที่มีโมเลกุลใหญ่ขึ้น ซึงเรียกว่าแอแนบอลิซึม (anabolism) และในทางกลับกันกระบวนการย่อยสลาย ที่ทำให้โมเลกุลใหญ่เล็กลงเราเรียกว่าแคแทบอลิซึม (catabolism)

กระบวนการสร้างและสลายตามปกติแล้วจะประกอบด้วยขั้นตอนการเร่งปฏิกิริยาของเอนไซม์ที่เรียกว่าเมแทบอลิก พาทเวย์ (metabolic pathway) ซึ่งมีรายละเอียดดังนี้

## [แก้] เมแทบอลิก พาทเวย์

เมแทบอลิก พาทเวย์ที่สำคัญมีดังนี้:

### [แก้] เมแทบอลิก พาทเวย์ทั่วไป

- กระบวนการสร้างและสลายคาร์โบไฮเดรต (Carbohydrate metabolism)
- กระบวนการสร้างและสลายแฟตตี้ แอซิด (Fatty acid metabolism)
- ซิตริก แอซิด ไซเคิล (Krebs cycle, tricarboxylic acid cycle)

### [แก้] กระบวนการสลาย (Catabolism)

แคแทโบลิก พาทเวย์ คือกระบวนการย่อยสะลายโมเลกุลซับซ้อนไปสู่สารประกอบอย่างง่าย:

- การหายใจของเซลล์ (Cellular respiration) คือ แคแทโบลิกพาทเวย์ ที่สร้างพลังงาน(ATP และ NADPH) จาก โมเลกุล พลังงาน(fuel molecule) ซึ่งเป็นพาทเวย์ที่เกี่ยวข้องกับ การย่อย อาหารด้วย
  - กระบวนการสร้างและสลายคาร์โบไฮเดรต
    - ไกลโคเจโนไลสิส (Glycogenolysis) คือกระบวนการเปลี่ยนแป้ง ไกลโคเจน ไปเป็นน้ำตาล กลูโคส
    - ไกลโคไลสิส (Glycolysis) คือกระบวนการเปลี่ยนกลูโคสไปเป็น ไพรูเวต (pyruvate) และ ATPซึ่งไม่ต้องการ ออกซิเจน
      - เอมบ์เดน-ไทเยอร์ฮอฟ พาทเวย์ (Embden-Meyerhof pathway) เป็นไกลโคไลสิสพาทเวย์ธรรมดา
      - เอ็นต์เนอร์-ดูโดรอฟฟ์ พาทเวย์ (Entner-Doudoroff Pathway) เป็นไกลโคไลสิสพาทเวย์ทางเลือกใน แบคทีเรีย
    - เพนโตส ฟอสเฟต พาทเวย์ (hexose monophosphate shunt)สร้าง NADPH จากกลูโคส
  - โปรตีน แคแทบอลิซึม (Protein catabolism) คือการ ไฮโดรไลสิส โปรตีน ไปเป็นกรดอะมิโน
- การหายใจที่ใช้อากาศ (Aerobic respiration)
  - อิเล็กตรอน ทรานสเฟอร์ เชน (Electron transfer chain)
  - ออกซิเดตีฟ ฟอสฟอริเรชั่น (Oxidative phosphorylation)
- การหายใจที่ไม่ใช้อากาศ (Anaerobic respiration)
  - โคริ ไซเคิล (Cori cycle)
  - การหมักกรดแลคติก (Lactic acid fermentation)
  - การหมัก (Fermentation)
  - การหมักเอทานอล (Ethanol fermentation)

### [แก้] กระบวนการสร้าง (anabolism)

แอแนบอลิก พาทเวย์ เป็นกระบวนการสร้างโมเลกุลของสารที่ซับซ้อน จากสารประกอบตั้งต้นที่รียบง่าย:

- ไกลโคเจนิสิส (Glycogenesis)
- กลูโคนีโอเจนิสิส (Gluconeogenesis)
- พอร์ไฟริน ซินทีสิส พาทเวย์
- เอชเอ็มจี-โคเอ รีดักเทส พาทเวย์ (HMG-CoA reductase pathway) ได้เป็น คอเลสเตอรอล และ ไอโซพรีนอยด์ (isoprenoid)
- เซคอนดารี่ เมแทบอลิซึม (secondary metabolism) เป็นเมตาโบลิก พาทเวย์ ที่ไม่สำคัญต่อการเจริญเติบโต พัฒนาการ หรือการสืบพันธ์ แต่มันมีความสำคัญต่อสิ่งแวดล้อม
- การสังเคราะห์แสง (Photosynthesis)
  - ปฏิกิริยาที่ขึ้นกับแสง (light reaction)
  - ปฏิกิริยาที่ไม่ขึ้นกับแสง (dark reaction)
- เคลวิน ไซเคิล (Calvin cycle)
- คาร์บอน ฟิกเซชั่น (Carbon fixation)

### [แก้] เมแทบอลิซึม ยา (Drug metabolism)

เมแทบอลิก พาทเวย์ เป็นการเปลี่ยนแปลงหรือทำลาย ยา และสารประกอบ ซีโนไบโอติก (xenobiotic) โดยเฉพาะอย่างยิ่งในระบบเอ็นไซม์ ดังต่อไปนี้:

- ระบบ ไซโตโครม พี450 ออกซิเดส (Cytochrome P450 oxidase)
- ระบบ ฟลาวิน-คอนเทนนิ่ง โมโนออกซิเจเนส (Flavin-containing monooxygenase system)
- ระบบ แอลกอฮอล์ เมแทบอลิซึม (Alcohol metabolism)

### [แก้] เมแทบอลิซึม ไนโตรเจน (Nitrogen metabolism)

ไนโตรเจน เมตาโบลิซึม ประกอบด้วยพาทเวย์ สำหรับหมุนเวียนและกำจัด ไนโตรเจน ในสิ่งมีชีวิต และกระบวนการทางชีววิทยาของ วงจรชีวธรณีเคมี (biogeochemical cycle) วงจรไนโตรเจน มีดังนี้:

- วงจรยูเรีย (Urea cycle) มีความสำคัญต่อการกำจัดไนโตรเจน เป็นยูเรีย
- ชีววิทยาของ ไนโตรเจน ฟิกเซชัน (nitrogen fixation)
- ไนโตรเจน แอสซิมิเลชัน (Nitrogen assimilation)
- ไนตริฟิเคชัน (Nitrification)
- เดนิตริฟิเคชัน (Denitrification)

## [แก้] ดูเพิ่ม

- Metabolomics
- Metabolome
- Basal metabolic rate
- Thermic effect of food
- Iron-sulfur world theory, a "metabolism first" theory of the origin of life.
- Biodegradation

## [แก้] แหล่งข้อมูลอื่น

- Interactive Flow Chart of the Major Metabolic Pathways
- Metabolism, Cellular Respiration and Photosynthesis - The Virtual Library of Biochemistry and Cell Biology
- The Biochemistry of Metabolism at Rensselaer Polytechnic Institute
- Flow Chart of Metabolic Pathways at ExPASy
- Santorio Santorio's experiments

| กระบวนการสร้างและสลาย เป็นบทความเกี่ยวกับ ชีวเคมี อินทรีย์เคมีและชีวโมเลกุล ที่ยังไม่สมบูรณ์ ต้องการตรวจสอบ เพิ่มเนื้อหา หรือเพิ่มแหล่งอ้างอิง คุณสามารถช่วยเพิ่มเติมหรือแก้ไข เพื่อให้สมบูรณ์มากขึ้น ข้อมูลเกี่ยวกับ กระบวนการสร้างและสลาย ในภาษาอื่น อาจสามารถหาอ่านได้จากเมนู ภาษาอื่น ด้านซ้ายมือ

ดึงข้อมูลจาก "http://th.wikipedia.org../../../%E0%B8%81/%E0%B8%A3/%E0%B8%B0/%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9A%E0%B8%A7%E0%B8%99%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%AA%E0%B8%A3%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B8%AA%E0%B8%A5%E0%B8%B2%E0%B8%A2.html".

หมวดหมู่: ชีววิทยา | บทความเกี่ยวกับ ชีวเคมี ที่ยังไม่สมบูรณ์

##### Views

- บทความ
- อภิปราย
- รุ่นปัจจุบัน

##### ค้นหา

##### ภาษาอื่น

- العربية
- Català
- Česky
- Dansk
- Deutsch
- English
- Esperanto
- Español
- فارسی
- Suomi
- Français
- עברית
- Bahasa Indonesia
- Ido
- Italiano
- 日本語
- 한국어
- Lëtzebuergesch
- Македонски
- Nederlands
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Polski
- Português
- Română
- Русский
- Simple English
- Slovenčina
- Basa Sunda
- Svenska
- Tiếng Việt
- 中文