ตัวคูณของ IUPAC - วิกิพีเดีย

# ตัวคูณของ IUPAC

### จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

| บทความนี้ต้องการตรวจสอบความถูกต้องจากผู้เชี่ยวชาญ หากคุณเป็นผู้เชี่ยวชาญ หรือมีความรู้เกี่ยวกับบทความนี้ สามารถช่วยปรับปรุงเนื้อหาได้โดยการกด แก้ไข ด้านบน ดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ การจัดย่อหน้า คู่มือการเขียน การอ้างอิง และ นโยบายวิกิพีเดีย

ตัวเลข | ตัวคูณ |  | ตัวเลข | ตัวคูณ
--- | --- | --- | --- | ---
1 | มอนอ- (mono-) |  | 32 | โดเทรียคอนตะ- (dotriaconta-)
2 | ได-(di-) |  | 40 | เตตระคอนตะ- (tetraconta-)
3 | ไตร- (tri-) |  | 50 | เพนตะคอนตะ- (pentaconta-)
4 | เตตระ- (tetra-) |  | 60 | เฮกซะคอนตะ- (hexaconta-)
5 | เพนตะ- (penta-) |  | 70 | เฮปตะคอนตะ-(heptaconta-)
6 | เฮกซะ- (hexa-) |  | 80 | ออกตะคอนตะ- (octaconta-)
7 | เฮปตะ- (hepta-) |  | 90 | โนนะคอนตะ- (nonaconta-)
8 | ออกตะ- (octa-) |  | 100 | เฮกตะ- (hecta-)
9 | โนนะ- (nona-) |  | 200 | ดิกตะ- (dicta-)
10 | เดคะ- (deca-) |  | 300 | ทริกตะ- (tricta-)
11 | อุนเดคะ- (undeca-) |  | 400 | เททรักตะ- (tetracta-)
12 | โดเดคะ- (dodeca-) |  | 500 | เพนทักตะ- (pentacta-)
13 | ไตรเดคะ- (trideca-) |  | 600 | เฮกซักตะ (hexacta-)
14 | เตตระเดคะ- (tetradeca-) |  | 700 | เฮปทักตะ (heptacta-)
15 | เพนตะเดคะ- (pentadeca-) |  | 800 | ออกทะคะตะ- (octacata-)
16 | เฮกซะเดคะ- (hexadeca-) |  | 900 | โนนักตะ- (nonacta-)
17 | เฮปตะเดคะ- (heptadeca-) |  | 1000 | คิเลีย- (kilia-)
18 | ออกตะเดคะ- (octadeca-) |  | 2000 | ดิเลีย- (dilia-)
19 | โนนะเดคะ- (nonadeca-) |  | 3000 | ทริเลีย- (trilia-)
20 | ไอโคซะ- (icosa-) |  | 4000 | เตตระเลีย- (tetralia-)
21 | เฮนิโคซะ- (henicosa-) |  | 5000 | เพนตะเลีย- (pentalia-)
22 | โดโคซะ- (docosa-) |  | 6000 | เฮกซะเลีย(hexalia-)
23 | ไตรโคซะ- (tricosa-) |  | 7000 | เฮปตะเลีย- (heptalia-)
30 | ไตรคอนตะ- (triconta-) |  | 8000 | ออกตะเลีย- (octalia-)
31 | เฮนทริคอนตะ- (hentriconta-) |  | 9000 | โนนะเลีย- (nonalia-)

ตัวคูณของ IUPAC เป็นส่วนหนึ่งของระบบการเรียกชื่อสารเคมีของ IUPAC ซึ่งทำหน้าที่บอกให้เราทราบถึงจำนวนของอะตอมหรือหมู่ฟังก์ชันที่ต่ออยู่กับจุดใดจุดหนึ่งในโมเลกุล โดยที่ตัวคูณได้ดัดแปลงจากจำนวนนับทั้งในภาษาละตินและภาษากรีก

## [แก้] วิธีการใช้ตัวคูณ

ปกติแล้ว ตัวคูณที่ให้ไว้นี้จะใช้สำหรับเป็นคำอุปสรรค (คำนำหน้า) ในการระบุจำนวนอะตอมหรือหมู่ฟังก์ชันในสารเคมีได้เลย แต่ ว่าถ้าต้องการตัวเลขที่ไม่มีตัวคูณในตาราง เราต้องประกอบขึ้นเอง โดยการเรียกตัวคูณของหลักหน่วย ต่อด้วยหลักสิบ หลักร้อย หลักพัน... ไปเรื่อย ๆ โดยคำนึงถึงค่าของตัวเลขตัวนั้น ๆ ขณะอยู่ประจำหลักของตัวเอง ดังตัวอย่าง

  548 → ออกตะ (8) + เตตระคอนตะ (40) + เพนทักตะ (500) อ่านว่า "ออกตะเตตระคอนตะเพนตักทะ"
  9267 → เฮปตะ(7) + เฮกซะคอนตะ (60) + ดิกตะ (200) + โนนะเลีย (9000) อ่านว่า "เฮปตะเฮกซะคอนตะดิกทะโนนะเลีย"

กรณีที่เลขที่เราต้องการมี 1 หรือ 11 ต่อท้าย เราจะเรียกเลขหนึ่งว่า เฮน- (hen-) และเรียกเลขสิบเอ็ดว่า อุนเดคะ- (undeca-) ดังตัวอย่าง

  241 → เฮน (1) + เตตระคอนตะ (40) + ดิกตะ (200) อ่านว่า "เฮนเตตระคอนตะดิกตะ"
  411 → อุนเดคะ (11) + เททรักตะ (400) อ่านว่า "อุนเดคะเททรักตะ"

## [แก้] อ้างอิง

Panico, R.; & Powell, W. H. (Eds.) (1994). A Guide to IUPAC Nomenclature of Organic Compounds 1993, Oxford: Blackwell Science. ISBN 0-6320-3488-2.

ดึงข้อมูลจาก "http://th.wikipedia.org../../../%E0%B8%95/%E0%B8%B1/%E0%B8%A7/%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B8%A7%E0%B8%84%E0%B8%B9%E0%B8%93%E0%B8%82%E0%B8%AD%E0%B8%87_IUPAC_09c4.html".

หมวดหมู่: ตรวจแก้โดยผู้เชี่ยวชาญ | ระบบการเรียกชื่อสารเคมี

##### Views

- บทความ
- อภิปราย
- รุ่นปัจจุบัน

##### ค้นหา

##### ภาษาอื่น

- English