Mga lalawigan ng Pilipinas - Wikipedia

# Mga lalawigan ng Pilipinas

### Mula sa Tagalog Wikipedia, ang malayang ensiklopedya.

Mapa ng Pilipinas na pinapakita ang mga rehiyon at lalawigan

Ang lalawigan (o probinsya) ang pangunahing yunit ng lokal na pamahalaan ng Pilipinas. Sa taong 2002, mayroong 81 na lalawigan. Ang mga lalawigan ay napapangkat sa 17 rehiyon at binubuo ng mga lungsod at munisipalidad. Hindi nahahati sa mga lalawigan ang Kalakhang Maynila, na kabilang ang punong lungsod na Maynila.

Nahahati sa 17 rehiyon ang 81 na lalawigan batay sa heograpikal, kultura, at etnolohikal na mga katangian. Nakatakda ang labing-apat na rehiyon bilang mga numero na halos inuugnay sa kanilang lokasyong pang-heograpiya mula hilaga hanggang timog. Walang tinakdang bilang ang Kalakhang Maynila, Cordillera Administrative Region, at Autonomous Region in Muslim Mindanao.

Pinamumunuan ng isang punong lalawigan (gobernador) ang pamahalaan ng lalawigan. Sa hangad ng makatawan sa lehislatura, ang mga lalawigan ay nahahati sa isa o marami pang distrito. Ang lahat ng lungsod o lalawigan ay nabibilang sa isa sa mga distritong ito. Isang kinatawan ang kakatawan sa isang distrito sa Kapulungan ng mga Kinatawan. Ang lahat ng distrito ay mayroon ding mga kagawad ng lupon (board members) sa Sangguniang Panlalawigan (tingnan ang sumusunod na seksyon tugkol sa pamahalaang lalawigan).

Noong Oktubre 30, 2006, inaprubahan ng mga mamayan ng unang distrito ng Maguindanao ang pagkabuo ng isang bagong lalawigan, ang Shariff Kabunsuan, sa isang plebesito na pinamunuan ng COMELEC.

Noong Disyembre 2, 2006, inaprubahan ng mga mamamayan ng Surigao del Norte ang pagkabuo ng bagong lalawigan ng Dinagat Islands sa isang plebesito nang aprubahan ng Kongreso ng Pilipinas ang batas sa pagbuo nito.

## [baguhin] Pamahalaang lalawigan

Mayroong kagawaran ng tagapagpaganap at tagapagbatas ang pamahalaang lalawigan. Nasa pamamahala ng Korte Suprema ng Pilipinas ang panghukuman na kapangyarihan ng lalawigan. Isang awtonomong yunit ang pamahalaan ng lalawigan, binibigyan ng tuwirang pamamahala sa mga gawain ng lalawigan. Nakikipag-ugnayan ang pangulo sa mga lalawigan sa pamamagitan ng Kagawaran ng Interyor at Pamahalaang Lokal.

### [baguhin] Kagawaran ng tagapagpaganap

Pinamumunuan ang pamahalaang lalawigan ng isang punong lalawigan (gobernador), na ang punong tagapagpaganap at pinuno ng lalawigan. Sa ilalim ng punong lalawigan ang iba't ibang mga kagawaran ng lalawigan katulad ng Pangasiwaan, Tanggapang Legal, Tanggapan ng Impormasyon, Tanggapang Inhinyeriya, at Tanggapan ng Ingat-Yaman.

Hinahalal ang isang punong lalawigan sa termino na tatlong taon at maaaring mahalal muli sa hanggang tatlong termino. Hinihirang ng punong lalawigan ang mga pinuno ng mga kagawaran sa lalawigan.

### [baguhin] Kagawaran ng tagapagbatas

Pinamumunuan ang lehislatura ng pangalawang punong lalawigan (bise-gobernador) na pinamumunuan ang Sangguniang Panlalawigan, ng mga kagawad ng lupon (board members) mula sa bawat distrito ng lalawigan. Depende sa uri ng kita ng lalawigan, maaari na binubuo ito ng walo o sampung mga kagawad ng lupon. May sampung mga kagawad na lupon ang una at ikalawang uri ng lalawigan samantala may walo naman ang ikatlo at ika-apat na uri. Natatangi ang Negros Occidental at Cebu na may 12 kagawad ng lupon ang bawat isa.

Sa lalawigang lupon, mayroon din itong, bilang kasaping ex-officio, panlalawigang pangulo ng Liga ng mga Barangay (Association of Barangay Captains), ang panlalawigang pangulo ng Philippine Councilors League (PCL) (organisasyon ng mga konsehal), at ang panlalawigang pangulo ng Pederasyon ng Sanggunian Kabataan (SK) (ang konseho ng kabataan).

Hinahalal ang mga kagawad ng lupon ng mga mamamayan ng lalawigan kasama ang punong lalawigan. Hinahalal naman ang mga kasaping ex-officio sa loob ng kanilang organisasyon.

## [baguhin] Listahan ng mga lalawigan

Lalawigan | Kapital | Rehiyon | Populasyon | Lawak (km²) | Densidad ng Populasyon (bawat km²)
--- | --- | --- | --- | --- | ---
| Abra | Bangued | CAR | 209,491 | 3,975.6 | 52.7
| Agusan del Norte | Lungsod ng Butuan | XIII | 552,849 | 2,590.0 | 213.5
| Agusan del Sur | Prosperidad | XIII | 559,294 | 8,966.0 | 62.4
| Aklan | Kalibo | VI | 451,314 | 1,817.9 | 248.3
| Albay | Lungsod ng Legazpi | V | 1,090,907 | 2,552.6 | 427.4
| Antique | San Jose | VI | 471,088 | 2,522.0 | 186.8
| Apayao | Kabugao | CAR | 97,129 | 3,927.9 | 24.7
| Aurora | Baler | III | 173,797 | 3,239.5 | 53.6
| Basilan | Lungsod ng Isabela | ARMM | 259,796 | 1,234.2 | 210.5
| Bataan | Lungsod ng Balanga | III | 557,659 | 1,373.0 | 406.2
| Batanes | Basco | II | 16,467 | 209.3 | 78.7
| Batangas | Lungsod ng Batangas | IV-A | 1,905,348 | 3,165.8 | 601.9
| Benguet | La Trinidad | CAR | 582,515 | 2,655.4 | 219.4
| Biliran | Naval | VIII | 140,274 | 555.5 | 252.5
| Bohol | Lungsod ng Tagbilaran | VII | 1,137,268 | 4,117.3 | 276.2
| Bukidnon | Lungsod ng Malaybalay | X | 1,060,265 | 8,293.8 | 127.8
| Bulacan | Malolos | III | 2,234,088 | 2,625.0 | 851.1
| Cagayan | Lungsod ng Tuguegarao | II | 993,580 | 9,002.7 | 110.4
| Camarines Norte | Daet | V | 458,840 | 2,112.5 | 217.2
| Camarines Sur | Pili | V | 1,551,549 | 5,266.8 | 294.6
| Camiguin | Mambajao | X | 74,232 | 229.8 | 323.0
| Capiz | Lungsod Roxas | VI | 654,156 | 2,633.2 | 248.4
| Catanduanes | Virac | V | 215,356 | 1,511.5 | 142.5
| Cavite | Lungsod ng Trece Martires | IV-A | 2,063,161 | 1,287.6 | 1,602.3
| Cebu | Lungsod ng Cebu | VII | 3,356,137 | 5,088.4 | 659.6
| Compostela Valley | Nabunturan | XI | 580,244 | 4,667.0 | 124.3
| Cotabato | Lungsod ng Kidapawan | XII | 958,643 | 6,569.9 | 145.9
| Davao del Norte | Lungsod ng Tagum | XI | 743,811 | 3,463.0 | 214.8
| Davao del Sur | Lungsod ng Digos | XI | 1,905,917 | 6,377.6 | 298.8
| Davao Oriental | Mati | XI | 446,191 | 5,164.5 | 86.4
| Dinagat Islands | San Jose | XI | 106,951 | 802.12 | 133.3
| Eastern Samar | Borongan | VIII | 375,822 | 4,339.6 | 86.6
| Guimaras | Jordan | VI | 141,450 | 604.7 | 233.9
| Ifugao | Lagawe | CAR | 161,623 | 2,517.8 | 64.2
| Ilocos Norte | Lungsod ng Laoag | I | 514,241 | 3,399.3 | 151.3
| Ilocos Sur | Lungsod ng Vigan | I | 594,206 | 2,579.6 | 230.3
| Iloilo | Lungsod ng Iloilo | VI | 1,925,002 | 4,719.4 | 407.9
| Isabela 1 | Ilagan | II | 1,287,575 | 10,664.6 | 120.7
| Kalinga | Tabuk | CAR | 174,023 | 3,119.7 | 55.8
| La Union | Lungsod ng San Fernando | I | 657,945 | 1,493.1 | 440.7
| Laguna | Santa Cruz | IV-A | 1,965,872 | 1,759.7 | 1,117.2
| Lanao del Norte | Tubod | X | 758,123 | 3,092.0 | 245.2
| Lanao del Sur | Lungsod ng Marawi | ARMM | 800,162 | 3,872.9 | 206.6
| Leyte | Lungsod ng Tacloban | VIII | 1,592,336 | 5,712.8 | 278.7
| Maguindanao | Shariff Aguak | ARMM | 801,102 | 4,900.1 | 163.5
| Marinduque | Boac | IV-B | 217,392 | 959.3 | 226.6
| Masbate | Lungsod ng Masbate | V | 707,668 | 4,047.7 | 174.8
| Misamis Occidental | Lungsod ng Oroquieta | X | 486,723 | 1,939.3 | 251.0
| Misamis Oriental | Lungsod ng Cagayan de Oro | X | 1,126,215 | 3,570.0 | 315.5
| Mountain Province | Bontoc | CAR | 140,439 | 2,097.3 | 67.0
| Negros Occidental 2 | Lungsod ng Bacolod | VI | 2,565,723 | 7,926.1 | 323.7
| Negros Oriental | Lungsod ng Dumaguete | VII | 1,126,061 | 5,402.3 | 208.4
| Northern Samar | Catarman | VIII | 500,639 | 3,498.0 | 143.1
| Nueva Ecija | Lungsod ng Palayan | III | 1,659,883 | 5,284.3 | 314.1
| Nueva Vizcaya | Bayombong | II | 366,962 | 3,903.9 | 94.0
| Occidental Mindoro | Mamburao | IV-B | 380,250 | 5,879.9 | 64.7
| Oriental Mindoro | Lungsod ng Calapan | IV-B | 681,818 | 4,364.7 | 156.2
| Palawan | Lungsod ng Puerto Princesa | VI | 755,412 | 14,896.3 | 50.7
| Pampanga | Lungsod ng San Fernando | III | 1,882,730 | 2,180.7 | 863.4
| Pangasinan | Lingayen | I | 2,434,086 | 5,368.2 | 453.4
| Quezon | Lungsod ng Lucena | IV-A | 1,679,030 | 8,706.6 | 192.8
| Quirino | Cabarroguis | II | 148,575 | 3,057.2 | 48.6
| Rizal | Lungsod ng Antipolo | IV-A | 1,707,218 | 1,308.9 | 1,304.3
| Romblon | Romblon | IV-B | 264,357 | 1,355.9 | 195.0
| Samar | Catbalogan | VIII | 641,124 | 5,591.0 | 114.7
| Sarangani | Alabel | XII | 410,622 | 2,980.0 | 137.8
| Shariff Kabunsuan | Kabuntalan | ARMM |  |  |
| Siquijor | Siquijor | VII | 81,598 | 343.5 | 237.5
| Sorsogon | Lungsod ng Sorsogon | V | 650,535 | 2,141.4 | 303.8
| South Cotabato | Lungsod ng Koronadal | XII | 1,102,550 | 4,489.0 | 245.6
| Southern Leyte | Lungsod ng Maasin | VIII | 360,160 | 1,734.8 | 207.6
| Sultan Kudarat | Isulan | XII | 586,505 | 4,714.8 | 124.4
| Sulu | Jolo | ARMM | 619,668 | 1,600.4 | 387.2
| Surigao del Norte | Surigao City | XIII | 374,465 | 1,936.9 | 193.3
| Surigao del Sur | Tandag | XIII | 501,808 | 4,552.2 | 110.2
| Tarlac | Lungsod ng Tarlac | III | 1,068,783 | 3,053.4 | 350.0
| Tawi-Tawi | Panglima Sugala | ARMM | 322,317 | 1,087.4 | 296.4
| Zambales | Iba | III | 627,802 | 3,714.4 | 169.0
| Zamboanga del Norte | Lungsod ng Dipolog | IX | 823,130 | 6,618.0 | 124.4
| Zamboanga del Sur | Lungsod ng Pagadian | IX | 1,437,941 | 4,964.1 | 289.7
| Zamboanga Sibugay | Ipil | IX | 497,239 | 3,087.9 | 161.0

Tanda 1: Noong Pebrero 20, 1995, pinagtibay ang panukalang batas sa paghahati ng Isabela sa Isabela del Norte at Isabela del Sur. Hindi natuloy ang paghahati.

Tanda 2: Nabuo ang Negros del Norte mula sa Negros Occidental noong Enero 3, 1986. Ipinahayag na ang pagkakabuo nito ay hindi sang-ayon sa saligang batas noong Hulyo 11, 1986, at ito ay nabuwag noong Agosto 18, 1986.

## [baguhin] Kawing panlabas

- League of Provinces of the Philippines

Retrieved from "http://tl.wikipedia.org../../../m/g/a/Mga_lalawigan_ng_Pilipinas_946a.html"

Category: Mga lalawigan ng Pilipinas

##### Views

- Artikulo
- Usapan
- Huling bersyon

##### Hanapin

##### Sa ibang wika

- Cebuano
- Deutsch
- English
- Esperanto
- Ilokano
- Italiano
- Nederlands
- Kapampangan
- Tiếng Việt
- Winaray