# Benito Mussolini

### Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Benito Amilcare Andrea Mussolini (29 tháng 7, 1883 – 28 tháng 4, 1945) là thủ tướng độc tài cai trị phát xít Ý với một thể chế quốc gia, quân phiệt và chống Cộng sản dựa trên hệ thống tuyên truyền và kềm kẹp khắc nghiệt. Mussolini đưa Ý vào liên minh khối Trục của Adolf Hitler chống lại quân Đồng Minh trong đệ nhị thế chiến. Khi khối Trục thua trận, Mussolini toan bỏ trốn sang Thụy sĩ nhưng ông và vợ bị quân cộng sản kháng chiến Ý bắt giết tại hồ Como.

Mussolini, Benito Amilcare Andrea
Sinh | 29 tháng 7, 1883 Dovia di Predappio, Predappio, tỉnh Forlì-Cesena, Emilia-Romagna, Ý
Mất | 28 tháng 4, 1945 Giulino di Mezzegra, Mezzegra, tỉnh Como, Lombardy, Ý

## [sửa] Trước khi gặp Hitler

Ba của Mussolini là một người hăng hái ủng hộ chủ nghĩa xã hội, hành nghề thợ rèn; mẹ Mussolini là nhà giáo. Mussolini học ở trường một vài năm rồi trốn sang Thuỵ Sĩ để trốn nghĩa vụ quân sự. Sau thế chiến thứ nhất, ông bất ngờ chuyển từ chủ nghĩa dân tộc sang phe liên minh. Trong đảng Xã hội, những thành viên nào từng phản đối cuộc chiến đều trục xuất ông. Rồi ông tìm được tờ báo của chính mình, tờ Popolo D'Italia, được nhận trợ cấp từ Pháp do ủng hộ việc Ý gia nhập khối Hiệp ước. Ông gia nhập quân đội năm 1915 và lên chức hạ sĩ.

## [sửa] Lãnh đạo phát xít

Trong thời kỳ hậu chiến hỗn loạn, ông tìm kiếm những người ủng hộ ông, đa số là cựu chiến binh. Trong tờ Fasci di combattimento,ông biện hộ cho sự gây chiến của chủ nghĩa dân tộc, kịch liệt phản đối đảng cộng hoà và đảng xã hội. Giữa những cuộc đình công, lo âu về xã hội và sự tuột dốc của nghị viện, Mussolini đã ép buộc nhiều người tham gia khủng bố. Năm 1921, Mussolini được bầu vào nghị viện của nhà nước phát xít. Năm 1922, Mussolini đưa quân Đức hành quân qua Rome. Hoàng đế Victor Emmanuel III Đã nhượng bộ cho phép họ đi vào thành phố.

Với vai trò là thủ tướng mới, Mussolini dần dần chuyển chế độ chính trị sang chủ nghĩa phát xít. Năm 1924, người đại diện cho chủa nghĩa xã hội, Matteotti, bị ám sát. Quốc hội Đức bị tan rã vào năm 1928, và chế đô độc tài lại được thiết lập theo con đường phát xít. Cuộc xung đột giữa giáo hội và tiểu bang được chấm dứt bởi hiệp ước Lateran (1929).

Mussolini đựơc người đời gọi là Duce dựa vào những người ủng hộ ông ta, chức vụ đứng đầu quốc hội, thủ tướng và những khoảng đầu tư khổng lồ ở ngân hàng.

## [sửa] Quyết định của phe Đồng Minh với Đức

Mussolini là thân hữu của Hitler cùng nhau tạo kế hoạch để Đức tấn công Áo. Năm 1936, Hitler và Mussolini giúp Francisco Franco trong cuộc nội chiến Tây Ban Nha. Khối phát xít Đức-Ý được tăng cường sức mạnh bởi 1 đạo quân hùng hậu (1939) do con nuôi của Mussolini, Ciano, giúp đỡ.

Năm 1938, Mussolini bảo Hitler sát nhập Áo và lập ra hiệp ước Munich. Tháng 4, năm 1939, Mussolini ra lệnh cho quân Ý xâm chiếm Albania. Dưới sự thúc ép của Đức, Mussolini tổ chức lễ công bố chính sách bài Do Thái. Cuộc nội chiến ở Ethiopia và Tây Ban Nha đã bị dập tắt. Mussolini tránh không tham gia thế chiến thứ hai cho tới khi Pháp thất thủ vào tháng 7, năm 1940.

Hình:Mussolini e Petacci a Piazzale Loreto, 1945.jpg
Thi thể Musolini bị treo ngược tại Milan

Thất bại của quân Y ở Hi Lạp và châu Phi và sự xâm lược thấy rõ của phe Đồng minh và đại quân Ý đã tạo ra 1 cuộc nổi loạn trong lòng quân phát xít. Tháng 7 1943, hội đồng tối cao phát xít từ chối giúp đỡ chính sách của Mussolini do Hitler soạn thảo. Musolini bị chính phủ Ý cầm tù nhưng trốn thoát 2 tháng sau nhờ cuộc cướp tù táo bạo do toán cảm tử quân Đức của Otto Skorzeny.

Trong sự suy sụp của quân khối Trục (tháng 4 1945), Mussolini bị bắt và lập tức được đưa vào toà án binh, sau đó ông bị treo cổ với người tình, Clara Petacci. Thi thể của họ được đưa tới Milan, để ở quảng trường công cộng một vài ngày rồi chôn tại 1 nghĩa trang bí mật. Riêng xác của Mussolini sau đó được dời sang hầm mộ của gia đình năm 1957.

## [sửa] Liên kết ngoài

Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và tài liệu khác về:
Benito Mussolini

- Mussolini có thật sự làm xe lửa chạy đúng giờ không? (tiếng Anh)
- Tự truyện của Tôi, tự truyện năm 1928 của Benito Mussolini

Bài này còn sơ khai. Bạn có thể viết bổ sung. (Xin xem phần trợ giúp để biết thêm về cách sửa đổi bài.)

Lấy từ “http://vi.wikipedia.org../../../b/e/n/Benito_Mussolini_f411.html”

Thể loại: Stub | Thủ tướng Ý | Chính khách Ý | Lịch sử Ý | Đệ nhị thế chiến | Bộ trưởng Bộ Nội vụ Ý | Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Ý | Phát xít Ý | Đảng Xã hội chủ nghĩa Ý | Thống chế Ý | Người Emilia-Romagna | Chủ nghĩa bài Do Thái | Sinh 1883 | Mất 1945

##### Views

- Bài viết
- Thảo luận
- Phiên bản hiện hành

##### Tìm kiếm

##### Ngôn ngữ khác

- Afrikaans
- العربية
- Azərbaycan
- Bahasa Indonesia
- Bahasa Melayu
- Basa Jawa
- Bosanski
- Brezhoneg
- Български
- Català
- Česky
- Cymraeg
- Dansk
- Deutsch
- Eesti
- Ελληνικά
- English
- Español
- Esperanto
- Euskara
- Français
- Gaeilge
- Gàidhlig
- Galego
- 한국어
- हिन्दी
- Hrvatski
- Ido
- Íslenska
- Italiano
- עברית
- ქართული
- Kiswahili
- Kurdî / كوردي
- Latina
- Latviešu
- Lietuvių
- Magyar
- Македонски
- Nederlands
- 日本語
- ‪Norsk (bokmål)‬
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- Occitan
- Piemontèis
- Polski
- Português
- Română
- Runa Simi
- Русский
- Shqip
- Sicilianu
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Српски / Srpski
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Suomi
- Svenska
- தமிழ்
- ไทย
- Türkçe
- Українська
- 中文