# Anđehyt

### Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Mô hình nhóm andehit

Anđehyt hay andehit là hợp chất trong hóa hữu cơ có nhóm chức cacbonyl: R-CHO. Tên andehit (aldehyde) gốc từ tiếng La Tinh alcohol dehydrogenatus có nghĩa: rượu đã được khử hyđrô.

## [sửa] Các andehit thông dụng

Các chất trong nhóm andehit gọi theo IUPAC: tên ankan cùng bậc cacbon cộng thêm đuôi -al, ví dụ metan CH4 sang H-CHO metanal.

Bậc cacbon | Tên IUPAC | Tên thường | Điểm sôi °C | Công thức
--- | --- | --- | --- | ---
1 | Metanal | Fomandehit | -19,5 | H-CHO
2 | Etanal | Acetandehit | 21 | CH3-CHO
3 | Propanal | Propylandehit | 48 | C2H5-CHO
4 | Butanal | Butyrandehit | 75 | C3H7-CHO
5 | Pentanal | Amylaldehyd | 103 | C4H9-CHO
6 | Hexanal | Hexandehit | 131 | C5H11-CHO
7 | Heptanal | Heptylandehit | 153 | C6H13-CHO
8 | Octanal | Octylandehit | 171 | C7H15-CHO
9 | Nonanal | Nonylandehit | 193 | C8H17-CHO

## [sửa] Tính chất hóa học

### [sửa] Phản ứng cộng với rượu

Andehit + Rượu → Acetal

### [sửa] Phản ứng với các amin

Andehit + Amin → Imine + nước

### [sửa] Phản ứng aldol

### [sửa] Phản ứng hỗn hợp

### [sửa] Phản ứng cộng hạt nhân

## [sửa] Điều chế

Andehit được điều chế qua quá trình oxy hóa nhẹ hay khử hyđrô rượu có xúc tác
R-OH + ½O2 → R'-CHO + H2O
R-OH → R'-CHO + H2

## [sửa] Lĩnh vực sử dụng

Các andehit được dùng trong quá trình sản xuất plastik, phẩm màu, nước hoa và dược phẩm. Với andehit thông dụng nhất là metanal H-CHO (fomanđêhít, foocmôn) có tính khử trùng, diệt vi khuẩn, nên thường dùng trong các chất diệt côn trùng, chất tẩy uế.

Lấy từ “http://vi.wikipedia.org../../../a/n/%C4%91/An%C4%91ehyt.html”

Thể loại: Hóa hữu cơ

##### Views

- Bài viết
- Thảo luận
- Phiên bản hiện hành

##### Tìm kiếm

##### Ngôn ngữ khác

- Bahasa Indonesia
- Basa Sunda
- Български
- Česky
- Dansk
- Deutsch
- Eesti
- English
- Español
- Esperanto
- فارسی
- Føroyskt
- Français
- 한국어
- Italiano
- עברית
- Latina
- Latviešu
- Македонски
- Nederlands
- 日本語
- ‪Norsk (bokmål)‬
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- Polski
- Português
- Русский
- Slovenčina
- Suomi
- Svenska
- Türkçe
- Українська
- 中文