# Huy Cận

### Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Huy Cận
Sinh ngày: | 21 tháng 5, 1919 tại làng Ân Phú, huyện Vũ Quang, tỉnh Hà Tĩnh
Mất ngày: | 19 tháng 2, 2005 tại Hà Nội
Nghề nghiệp: | nhà thơ
Tác phẩm chính: | Lửa thiêng

Huy Cận (tên khai sinh là Cù Huy Cận; 31 tháng 5 năm 1919 – 19 tháng 2 năm 2005), là một trong những nhà thơ xuất sắc nhất Việt Nam của phong trào Thơ Mới. Ông là bạn tâm giao của Xuân Diệu, một nhà thơ nổi tiếng khác của Việt Nam.

## [sửa] Tiểu sử

Ông sinh ngày 31 tháng 5 năm 1919, trong một gia đình nhà nho nghèo gốc nông dân dưới chân núi Mồng Gà ở làng Ân Phú, huyện Hương Sơn (nay là xã Ân Phú, huyện Vũ Quang), tỉnh Hà Tĩnh. Huy Cận lúc nhỏ học ở quê, sau vào Huế học trung học, rồi ra Hà Nội học trường Cao đẳng Canh nông. Trong thời gian học Cao đẳng, ông ở phố Hàng Than cùng với Xuân Diệu. Từ năm 1942, ông tham gia phong trào sinh viên yêu nước và Mặt trận Việt Minh, Huy Cận đã tham dự Quốc dân đại hội ở Tân Trào (tháng 8 năm 1945) và được bầu vào Ủy ban giải phóng (tức Chính phủ Cách mạng lâm thời sau đó). Huy Cận cũng từng cộng tác với nhóm Tự Lực Văn Đoàn.

Sau Tổng khởi nghĩa tháng Tám, ông là Bộ trưởng Bộ Canh nông trong Chính phủ liên hiệp lâm thời.

Sau này ông làm thứ trưởng Bộ Văn hóa, rồi Bộ trưởng đặc trách Văn hóa Thông tin trực thuộc Hội đồng Bộ trưởng trong chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, phụ trách các công tác văn hóa và văn nghệ. Từ 1984, ông là Chủ tịch (rồi Phó Chủ tịch) Ủy ban Trung ương Hội Liên hiệp văn học nghệ thuật Việt Nam.

Huy Cận đã được Nhà nước phong tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật (đợt I - năm 1996).

Tháng 6 năm 2001, Huy Cận được bầu là Viện sĩ Viện Hàn lâm Thơ Thế giới.

Huy Cận (trái) và Xuân Diệu

Về đời tư, Huy Cận có hai người vợ. Người vợ đầu của ông là bà Ngô Xuân Như, em gái của nhà thơ Xuân Diệu. Có nhiều người tin rằng Huy Cận cùng với Xuân Diệu là hai nhà thơ đồng tính luyến ái. Huy Cận và Xuân Diệu từng sống với nhau nhiều năm, và cho những bài thơ Tình trai, Em đi của Xuân Diệu và Ngủ chung của Huy Cận là viết về đề tài này.

Huy Cận mất ngày 19 tháng 2 năm 2005 tại Hà Nội.

Con trai ông là Tiến sĩ luật Cù Huy Hà Vũ, tự ra ứng cử Bộ trưởng Bộ văn hóa- Thông tin năm 2006 nhưng không thành. Hiện nay ông Cù Huy Hà Vũ đang ra ứng cử đại biểu quốc hội khóa XXII năm 2007.

## [sửa] Sáng tác

Huy Cận có thơ đăng báo từ 1936, cho in tập thơ đầu Lửa Thiêng năm 1940 (gồm những bài đã đăng báo, khoảng 1936-1940) và trở thành một tên tuổi hàng đầu của phong trào Thơ mới lúc bấy giờ. Bao trùm Lửa Thiêng là một nỗi buồn mênh mang da diết. Thiên nhiên trong tập thơ thường bao la, hiu quạnh, đẹp nhưng thường buồn. Nỗi buồn đó dường như vô cớ, siêu hình nhưng xét đến cùng, chủ yếu là buồn thương về cuộc đời, kiếp người, về quê hương đất nước. Hồn thơ "ảo não", bơ vơ đó vẫn cố tìm được sự hài hòa và mạch sống âm thầm trong tạo vật và cuộc đời. Trong Kinh cầu tự (1942, văn xuôi triết lí) và Vũ trụ ca (thơ đăng báo 1940-1942), Huy Cận đã tìm đến ca ngợi niềm vui, sự sống trong vũ trụ vô biên song vẫn chưa thoát khỏi bế tắc.

Sau Cách Mạng Tháng Tám - nhất là từ 1958 - hồn thơ Huy Cận được khơi nguồn từ cuộc sống chiến đấu và lao động xây dựng của nhân dân, trở nên dồi dào, tràn đầy lạc quan. Các tập thơ của Huy Cận sau Cách mạng: Trời mỗi ngày lại sáng (1958), Đất nở hoa (1960), Bài thơ cuộc đời (1963), Hai bàn tay em (thơ thiếu nhi, 1967), Những năm sáu mươi (1968), Chiến trường gần đến chiến trường xa (1973), Họp mặt thiếu niên anh hùng (1973), Những người mẹ, những người vợ (1974), Ngày hằng sống ngày hằng thơ (1975), Ngôi nhà giữa nắng (1978), Hạt lại gieo (1984) …

## [sửa] Một vài bài thơ tiêu biểu

  Áo Trắng
  Áo trắng đơn sơ, mộng trắng trong,
  Hôm xưa em đến, mắt như lòng.
  Nở bừng ánh sáng. Em đi đến,
  Gót ngọc dồn hương, bước tỏa hồng.
  Em đẹp bàn tay ngón ngón thon,
  Em duyên đôi má nắng hoe tròn.
  Em lùa gió biếc vào trong tóc
  Thổi lại phòng anh cả núi non.
  Em nói, anh nghe tiếng lẫn lời,
  Hồn em anh thở ở trong hơi.
  Nắng thơ dệt sáng trên tà áo,
  Lá nhỏ mừng vui phất cửa ngoài.
  Đôi lứa thần tiên suốt cả ngày,
  Em ban hạnh phúc chứa đầy taỵ
  Dịu dàng áo trắng trong như suối
  Tỏa phất đôi hồn cánh mộng baỵ

  Tràng giang
  Sóng gợn tràng giang buồn điệp điệp
  Con thuyền xuôi mái nước song song
  Thuyền về nước lại sầu trăm ngả
  Củi một cành khô lạc giữa dòng
  Lơ thơ cồn nhỏ gió đìu hiu
  Đâu tiếng làng xa vãn chợ chiều
  Nắng xuống, chiều lên sâu chót vót
  Sông dài, trời rộng, bến cô liêu
  Bèo dạt về đâu hàng nối hàng
  Mênh mông không một chuyến đò ngang
  Không cầu gợi chút niềm thân mật
  Lặng lẽ bờ xanh tiếp bãi vàng
  Lớp lớp mây cao đùn núi bạc
  Chim nghiêng cánh nhỏ bóng chiều sa
  Lòng quê dờn dợn vời con nước
  Không khói hoàng hôn cũng nhớ nhà.

  Tình Tự
  Sáng hôm nay hồn em như tủ áo
  Ý trong veo là lượt xếp từng đôi.
  Áo đẹp chưa anh! Hoa thắm thêu đời
  Áo mơ ước anh bận giùm chiếc nhé.
  Vàng rạng cùng xanh, hồng cười với tía,
  Xin mời anh chọn hình sắc yêu đương.
  Hồn em đây đủ muôn ánh nghê thường,
  Anh hãy bận hồn em màu sáng chói.
  Anh có biết hôm nay là ngày hội.
  của lòng ta. Em trần thiết, trang hoàng.
  Anh đã về; em nghe dưới chân vang
  Hoa lá nở với chuông rền giọng thắm
  Thủa chờ đợi, ôi, thời gian rét lắm.
  Đời tàn rơi cùng sao rụng cảnh canh thâu;
  Và trăng lu xế nửa mái tình sầu,
  Gió than thở biết mấy lời van vỉ?
  Lòng em nhớ lòng anh từ vạn kỉ.
  Gặp hôm nay nhưng hẹn đã ngàn xưa
  Yêu giữa đời mà hồn ở trong mơ
  Tình rộng quá, đời không biên giới nữa.
  Đây cửa mộng lòng em, anh hãy mở
  Màu thanh thiên rời rợi, gió long lanh:
  Hồn nhớ thương em dệt áo dâng anh

  Ngậm Ngùi
  Nắng chia nửa bãi; chiều rồi...
  Vườn hoang trinh nữ xếp đôi lá rầu.
  Sợi buồn con nhện giăng mau;
  Em ơi! Hãy ngủ... anh hầu quạt đâỵ
  Lòng anh mở với quạt này;
  Trăm con chim mộng về bay đầu giường.
  Ngủ đi em, mộng bình thường!
  Ru em sẵn tiếng thùy dương mấy bờ...
  Cây dài bóng xế ngẩn ngơ...
  Hồn em đã chín mấy mùa thương đau?
  Tay anh em hãy tựa đầu,
  Cho anh nghe nặng trái sầu rụng rơi.

## [sửa] Liên kết ngoài

- Giới thiệu Nhà thơ Huy Cận trên website Đặc trưng
- Thơ Huy Cận trên Thi viện
- Trang thơ Huy Cận - Việt Nam Thư quán
- Huy Cận Bài viết của Thụy Khuê
- Xuân Diệu và Huy Cận: Hai nhà thơ đồng tính luyến ái?
- Nhà thơ Huy Cận: Tình quê hương với ai cũng quan trọng

Lấy từ “http://vi.wikipedia.org../../../h/u/y/Huy_C%E1%BA%ADn_f0db.html”

Thể loại: Nhà thơ Việt Nam | Giải thưởng Hồ Chí Minh | Tự Lực Văn Đoàn | Bộ trưởng Việt Nam | Huân chương Sao Vàng | Người Hà Tĩnh | Sinh 1919 | Mất 2005

##### Views

- Bài viết
- Thảo luận
- Phiên bản hiện hành

##### Tìm kiếm