# Dầu thô

### Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Giàn khoan bơm dầu tại mỏ gần Sarnia, Ontario (Canada)

Dầu thô, hay còn gọi dầu mỏ, vàng đen (tiếng Anh: petroleum hay crude oil; gốc tiếng Hy Lạp: petra - đá và elaion - dầu; hay tiếng Latin oleum - dầu), là một chất lỏng đặc màu nâu hoặc ngả lục. Dầu thô tồn tại trong các lớp đất đá tại một số nơi của vỏ Trái Đất. Dầu mỏ là một hỗn hợp gồm nhiều hydrocarbon, phần lớn thuộc gốc alkane, nhưng thành phần rất đa dạng. Hiện nay dầu mỏ chủ yếu dùng để sản xuất dầu hỏa, diezen và xăng nhiên liệu[1]. Ngoài ra, dầu thô cũng là nguồn nguyên liệu chủ yếu để sản xuất ra các sản phẩm của ngành hóa dầu như dung môi, phân bón hóa học, nhựa, thuốc trừ sâu, nhựa đường... Khoảng 88% dầu thô dùng để sản xuất năng lượng, 12% còn lại dùng cho hóa dầu. Do dầu thô là nguồn năng lượng không tái tạo nên nhiều người lo ngại về khả năng cạn kiệt dầu trong tương lai không xa.

## [sửa] Hình thành

### [sửa] Lý thuyết sinh vật học

Đa số các nhà địa chất coi dầu lửa giống như than và khí tự nhiên là sản phẩm của sự nén và nóng lên của các vật liệu hữu cơ trong các thời kỳ địa chất. Theo lý thuyết này, nó được tạo thành từ các vật liệu còn sót lại sau quá trình phân rã xác các động vật và tảo biển nhỏ thời tiền sử. (Các cây cối trên mặt đất thường có khuynh hướng hình thành than.) Qua hàng thiên niên kỷ vật chất hữu cơ này trộn với bùn, và bị chôn sâu dưới các lớp trầm tích dày. Kết quả làm tăng nhiệt và áp suất khiến cho những thành phần này bị biến hoá, đầu tiên thành một loại vật liệu kiểu sáp được gọi là kerogen, và sau đó thành một hydrocarbons khí và lỏng trong một quá trình được gọi là catagenesis. Bởi vì hydrocarbons có mật độ nhỏ hơn đá xung quanh, chúng xâm nhập lên phía trên thông qua các lớp đá ngay sát đó cho tới khi chúng bị rơi vào bẫy bên dưới những tảng đá không thể ngấm qua, bên trong những lỗ xốp đá gọi là bể chứa. Sự tập trung hydrocarbons bên trong một bẫy hình thành nên một giếng dầu, từ đó dầu lỏng có thể được khai thác bằng cách khoan và bơm.

Các nhà địa chất cũng đề cập tới "cửa sổ dầu" (oil window). Đây là tầm nhiệt độ mà nếu thấp hơn thì dầu không thể hình thành, còn cao hơn thì lại hình thành khí tự nhiên. Dù nó tương thích với những độ sâu khác nhau ở những vị trí khác nhau trên thế giới, một độ sâu 'điển hình' cho cửa sổ dầu có thể là 4-6 km. Cần nhớ rằng dầu cũng có thể rơi vào các bẫy ở độ sâu thấp hơn, thậm chí nếu nó không được hình thành ở đó. Cần có ba điều kiện để hình thành nên bể dầu: có nhiều đá, mạch dẫn dầu xâm nhập, và một bẫy (kín) để tập trung hydrocarbons.

Các phản ứng tạo thành dầu mở và khí tự nhiên thường như những phản ứng phân rã giai đoạn đầu, khi kerogen phân rã thành dầu và khí tự nhiên thông qua nhiều phản ứng song song, và dầu cuối cùng phân rã thành khí tự nhiên thông qua một loạt phản ứng khác.

### [sửa] Lý thuyết phát sinh tự nhiên

Bài này đang được dịch từ tiếng Anh, nếu bạn có đủ khả năng xin góp sức dịch bài này. Nếu không tiếp tục được quan tâm, phần ngoại ngữ của bài sẽ bị xóa sau khoảng 1 tháng. Xin tham khảo Hướng dẫn cách biên soạn bài để biết thêm chi tiết.

The idea of abiogenic petroleum origin was championed in the Western world by astronomer Thomas Gold based on thoughts from Russia, mainly on studies of Nikolai Kudryavtsev. The idea proposes that large amounts of carbon exist naturally in the planet, some in the form of hydrocarbons. Hydrocarbons are less dense than aqueous pore fluids, and migrate upward through deep fracture networks. Thermophilic, rock-dwelling microbial life-forms are in part responsible for the biomarkers found in petroleum.

This theory is very much a minority opinion amongst geologists. This theory often pops up when scientists are not able to explain apparent oil inflows into certain oil reservoirs. These instances are rare.

## [sửa] Khai thác

Người ta sử dụng các dàn khoan để khoan sâu xuống lòng đất và bơm dầu thô lên, thường đi cùng khí đốt thiên nhiên. Một mỏ dầu có thể có nhiều dàn khoan.

## [sửa] Kinh doanh

Dầu thô cũng là hàng hóa được kinh doanh nhiều nhất trên thế giới.

### [sửa] Các thị trường lớn

- Singapore
- Mỹ
- Trung Quốc
- Ấn Độ

## [sửa] Những khu vực, quốc gia giàu dầu thô

- Trung Đông
- Nga
- Kuwait
- Biển Đông

## [sửa] Tham khảo

1. ▲ Thống kê nguồn năng lượng chính của IEA

Lấy từ “http://vi.wikipedia.org../../../d/%E1%BA%A7/u/D%E1%BA%A7u_th%C3%B4.html”

Thể loại: Bài đang dịch quá 1 tháng | Dầu mỏ | Hóa dầu

##### Views

- Bài viết
- Thảo luận
- Phiên bản hiện hành

##### Tìm kiếm

##### Ngôn ngữ khác

- Afrikaans
- العربية
- Български
- Català
- Česky
- Cymraeg
- Dansk
- Deutsch
- English
- Eesti
- Español
- Esperanto
- فارسی
- Français
- 한국어
- Ido
- Bahasa Indonesia
- Íslenska
- Italiano
- עברית
- Kurdî / كوردي
- Lietuvių
- Nederlands
- 日本語
- ‪Norsk (bokmål)‬
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- Polski
- Português
- Русский
- Slovenčina
- Slovenščina
- Српски / Srpski
- Basa Sunda
- Suomi
- Svenska
- ไทย
- Türkçe
- Українська
- 中文