Motî:aidî - Wikipedia

# Motî:aidî

### Èn årtike di Wikipedia.

aidî (codjowaedje)

I. [v.c.]

1. diner on côp di spale (on côp d' mwin) a (ene sakî). Dji l' a stî aider po ses fours. Djel vôreu bén aidî, mins dji n' pou nén (ramexhné pa M. Francard). F. aider, épauler, seconder, assister. >> n a si pô ki n' aide; u: pôk aide et rén n' aide; u: n a si pô ki boute ki n' aide: ene miete d' aidance, ki pô ki ç' soeye, fwait do bén. >> vo vs la bén aidî, asteure !: vos avoz fwait ene sacwè disconsyî, et vs estoz aroké (êye). rl a: avancî. F. avancé(e).

2. fé rweri, tot cåzant d' ene drouke. Dji m' sin dedja aidî. F. soulager.

II. s' aidî [v.pr.]

1. si dner des côps d' mwins a n' on l' ôte, aidî onk ki vs raide. F. s'entraider. >> Cwand deus pôves s' aidèt, li bon Diu ndè reye: ecoraedjmint pol solidaristé inte les ptitès djins.

2. bouter, dins l' ratourneure: Aide tu et l' bon Diu t' aidrè.

III. [aidant viebe] diner on côp d' mwin po (+ viebe). M' aloz vs aidî roter disk' a Måmdiy ? (J. Brumioul). Dji vs va aidî rtrover des foices e fén fond d' vosse coir (J. Brumioul). Croejhete: piceure pår walone d' emantchaedje do viebe "aidî" sins dvancete, sol modele do Ny "helpen".

Disfondowes: êdî, édî, êdi, édi, êder, éder, êdè, indî, inder.

| aidant, aidante

I. [o.f.n.& addj.] li ci(ne) k' end aide èn ôte; sacwè k' aide a fé ene ôte sacwè. Ureuzmint k' dj' aveu on bon aidant po tcherdjî a l' ansene avou mi. C' est ene bone aidante pol coujhene (ramexhné pa M. Francard). Po bén des ovraedjes, ça fwait plaijhi d' aveur èn aidant. Dji n' a nén dandjî k' on m' mete des aidants po fé mi ovraedje. Dji vs prezinte "Ké walon po dmwin", on live sicrît pa Lucyin Mahin, et dipus d' vint aidants et aidantes. F. aide, assistant(e), collaborateur (trice), adjoint(e), auxiliaire. >> aidant viebe: (mot d' linwincieus) viebe metou dvant èn ôte, k' endè candje li sinse. E walon, les pronos coplemints si metèt divant l' aidant viebe. Lisse des aidants viebes: esse, aveur, poleur, voleur, saveur, oizeur, fé, aidî.

II. aidant [o.n.]

1. (v.m.) ancyinne manoye. Divant 1600, on patår del Braibant valeut cwate aidants; li cårlusse di Lidje valeut vint patårs et, divant 1600, come nos l' avans dit, vint aidants. (N. Lequarré). >> i m' payrè cwand les aidants åront des djambes: i n' mi payrè dandjreus nén. >> c' est come cwate aidants on patår: c' est parey, ça a l' minme valixhance. rl a: çanse, mastoke.

2. des aidants [o.n.t.pl.] des cwårs. T' as on foirt paymint a fé et i t' manke des aidants, cwè fwaiss ? Pocwè ni rcwire-t on nén après èn eplocta siconte del malåria?:: Ça s' pôreut bén k' on-z endè trovreut onk si on-z î metreut des aidants assez (L. Mahin). rl a: liård, patår, sô, çanse, picayon. F. de l'argent, du fric, du financement, des fonds. >> aveur des aidants: esse ritche. >> mete des aidants so cresse: sipårgnî. >> si dj' so sô, c' est d' mes aidants: risponse d' ene sôlêye a onk ki trove a rdire: sinse: ça n' ti rgåre nén: dji m' sôle avou mes cwårs. >> i tént ås aidants u: ses aidant lyi tnèt tchôd: c' est on pice-crosse, ki ramasse les cwårs. >> des aidants djins et des aidants cwårs: djeu d' mot so les deus sinses do mot "aidants". Franwal: ahåyant po: "des moyens humains et matériels".

Pondants eyet djondants: Li manoye å vî payis d' Lidje.

Disfondowes: édant(e), êdant(e), êdont(e), indant.

| aidance [f.n.] accion do ci k' end aide èn ôte. F. aide, assistance, secours. I n' ont pont yeu d' aidance di leus efants. Li hierdî, c' esteut sovint èn ome k' aveut dandjî d' aidance: soeye-t i èn ôrfulin, soeye-t i èn ome sitroupyî å bresse u a l' ouy (L. Mahin).

Disfondowes: édance, êdance, êdonce, indance.

| aidaedje [f.n.] aidance. Dj' a les pinses k' i fåreut, pol motî francès walon, ene ôte modêye, diferinne, ene nén syincieuse modêye, djusse èn aidaedje po les raprindisses come mi poleur mî djåzer (P. Saratchaga). F. aide.

| aideu, aideuse u aidresse

I. [o.f.n.] 1. aidant(e). Il åront dandjî d' cwantes aideus et des aideuses po fé leu dinner d' mariaedje ? F. aide.

II. aideuse [f.n.] saedje-dame. F. sage-femme.

Disfondowes: êdeu, êdeur, êdeuse, êdresse.

| aidåve u aidûle [addj.]

1. ki pout esse aidî. rl a: målaidåve. F. secourable.

2. k' aide voltî ls ôtes. rl a: siervice \ siervicire. F. serviable.

Disfondowes: êdauve, êdâve, êdaule, êdâle.

| aide

I. [f.n.] aidance. I breyént a l' aide et gn av' nolu ki vneut. F. aide, secours.

II. [o.f n.]

1. aprindisse. I vs fåreut prinde ene aide. rl a: aide-maçon. F. apprenti, aide.

2. aidant(e). >> aide di camp: oficî k' aide on prezidint, on djenerå. >> aide familiåle: feme ki passe dins ene famile po replaecî l' mame, cwand elle est malåde, k' ele ratind, evnd.

| aidea [o.n.] (mot d' carioteu) pitite djîsse di fier, assez coûte, po sorlever des pires. F. crampe, levier, pince.

Disfondowes: êdia, êdê, indê.

Prin del pådje «http://wa.wikipedia.org../../../a/i/d/Mot%C3%AE%7Eaid%C3%AE.html»

##### Views

- Årtike
- Copene
- Modêye d' asteure

##### Cweri