Coleur - Wikipedia

# Coleur

### Èn årtike di Wikipedia.

Li coleur d' ene sacwè k' on rwaite, c' est l' sinsåsion kel cervea rçût a pårti des ouys, ki provént del wachlire del loumire ki rispite foû di ç' sacwè la. Les sôres di coleurs vont do rodje (avou l' pus grande longueur di wachlire, å violé (avou li pus ptite), et on les pout vey totes, par ôre, dins l' airdiè.

## [candjî] Sôres di coleurs

- Li manke di coleurs :
  - blanc : ene sacwè est blanc cwand i riboute totes les wachlires del loumire do solea.
  - noer : ene sacwè est noer cwand i leye amoussî totes les wachlires del loumire do solea.
- Les coleurs soûmintreces.
  - bleu
  - rodje
  - djaene.
- Les maxhêyès coleurs
  - bleu + rodje => brun
  - rodje + djaene = orandje.
  - djaene et bleu = vert.
  - blanc + noer = gris.
  - rodje + blanc = rôze

## [candjî] Les tons

(metous do pus foncé å pus clair)

vert-di-gris, li coleur di l' erunixha d' keuve

- Tons do blanc
  - blantchåd. (F. crème)
  - blankinasse (F. blanc cassé)
- Tons do djaene :
  - djaene frumint (Inglès gold).
  - djaene cocu = djaene vif.
  - djaene citron
  - djaenåsse
- Tons do rodje :
  - rodje vif
  - incarnåt (Inglès magenta)
  - rodje ampone (a pô près l' minme)
  - rodjåsse
- Tons do vete
  - vert sapén.
  - vert foye
  - vert schite
  - verdåsse
  - verdinaesse
  - vert-di-gris
  - vert sôdård
- tons do bleu :
  - bleu schaye
  - bleu-bijhe (coleur di sacwants colons d' tape)
  - bleu waisse = bleu rwè
  - bleu marene
  - bleu cir

rôze påpåd, c' est l' coleur del pea des ptits efants

- Tons do rôze.
  - rôze påpåd.
  - rozlant (F. vermeil).
- tons do brun
  - brun eruni.
  - morea, morete.
  - brun caki
  - brun caramel
  - brun schite
  - baije

li messe: cwate piretes, cwate bårbetes et ene rossete pea

- tons do gris
  - årdjinté gris.
- tons måve / viyolé
  - viyolé
  - måve
  - måve clawson
- tons do rosse
  - pwel-di-carote
  - rossea, rossete.
- tons do noer
  - noer waisse (bleu foncé foirt foncé)

## [candjî] Coleur des biesses

### [candjî] tchivås

- baye : bruns poys sol coir avou ene noere kaime, et des noers poys å dbout des pates (F. bai)
- on gris roncin / ene grijhe cavale : poys bruns, noers et blancs maxhîs (F. aubère)

### [candjî] vatches

les troes poyaedjes del raece BBB : cabolé noer, cabolé bleu, blanc

- cabolêye vatche u caflorêye vatche: avou do blanc et ene ôte coleur, pa grossès taetches (did la, li spot : gn a nole cabolêye vatche ki n' åye des taetches).
  - ene cabolêye bleu, ene cafloreye bleuwe : ene vatche blanke et bleuwe (F. Pie-bleue).
  - ene cabolêye rodje, ene cafloreye rodje : ene vatche blanke et rodje (F. Pie-rouge).
  - ene cabolêye rodje, ene cafloreye noere : ene vatche blanke et noere (F. Pie-noire).

### [candjî] colons

- bleu-bijhe
- mayté

### [candjî] taetches (so les biesses u les oujheas)

- agaesse (avou des grandès taetches noer et blanc)
- moxhi noers pwels dins on blanc poyaedje u l' contråve.
- tapiné u mayté tote pititès taetches.

## [candjî] Coleurs do vizaedje, del pea, des tchveas, des mousmints.

### [candjî] Vizaedje

- rayi do solea (F. bronzé).
- rozlant.
- blanc-moirt, blanc come on moirt.
- bladje, bladjot (raece u mwaijhe santé), siblari (mwaijhe santé).

### [candjî] Pea

li ledjinde ki vos vloz

- morea, morete (come les Moritanyins).
- cabolé (metisse).

### [candjî] Mousmints

Lomaedjes des mousmints di scwantès coleurs :

- cote, taeye ås poes (pitites tondès taetches).
- tchimijhe ås carimadjoyes, carimadjoylêye.

## [candjî] Sicolodjeye et coleurs

### [candjî] Dins l' cåzaedje di tos les djoûs

Les coleurs sont ene sacwè ki fwait rispiter des sintimints muchyîs sordivintrinnmint. On pout vey çoula : Dins l' lomaedje des coleurs : insi, e walon, des novelès coleurs, po les mousmints prindèt rade des nos e francès (baije). E l' arabe marokin, li no des coleurs, minme tote simpe est dit e francès, å mitan d' ene fråze pår arabe. E Senegal, les Peuls, on peupe di l' aschate do dezert ni vlèt nén k' on deye k' i sont noers. I fåt dire k' i sont rodjes.

### [candjî] Essegnreçté des coleurs

Djowe del passion : après l' ravicaedje da Djezus, les costumes et les djeus d' loumires mostrèt pus sovint li blanke coleur

#### [candjî] Simboles djenerås

Po les publicisses, tote les coleurs sont assoçnêyes dins l' parfond d' nos-minmes, a des sacwès :

- les djaenes foncés et l' orandje, a l' esté, et å solea (riclames po les vacances)
- les bleus clairs å froed (riclame po les frigos, les edjaloes).
- li rôze ås radjoûs amoreus (waibes pornos)
- li blanc al purté (dins les imådjes rilidjeuses).
- li noer å diale.

#### [candjî] Simboles politikes

- li vete al nateure et ås pårtis ecolos.
- li bleu waisse (bleu rwè) ås pårtis catolikes.
- li rodje ås comunisses et ås socialisses. Dins les waibes et les afitches, po fé rexhe des mots k' i fåt di tote foice riwaitî.
- li brun ås pårtis del foite droete (nazi, fachisses, recsisses).
- li rodje et l' djaene, c' est les coleurs-essegnes del Principåté d' Lidje, riprinjhes sol drapea walon.

## [candjî] Hårdêye difoûtrinne

- Les coleurs e walon (prezinté e l' inglès).

Prin del pådje «http://wa.wikipedia.org../../../c/o/l/Coleur.html»

##### Views

- Årtike
- Copene
- Modêye d' asteure

##### Cweri

##### Ôtes lingaedjes

- Afrikaans
- Aragonés
- العربية
- ܐܪܡܝܐ
- Asturianu
- Aymar
- Български
- বাংলা
- Bosanski
- Català
- Česky
- Dansk
- Deutsch
- English
- Esperanto
- Español
- Euskara
- فارسی
- Suomi
- Français
- Galego
- עברית
- Hrvatski
- Krèyol ayisyen
- Magyar
- Bahasa Indonesia
- Ido
- Italiano
- 日本語
- Lojban
- ಕನ್ನಡ
- 한국어
- Latina
- Lingála
- Lietuvių
- Latviešu
- Nahuatl
- Plattdüütsch
- Nederlands
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Occitan
- Polski
- Português
- Runa Simi
- Română
- Русский
- Sicilianu
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Shqip
- Српски / Srpski
- Svenska
- தமிழ்
- ไทย
- Türkçe
- Українська
- O'zbek
- Tiếng Việt
- ייִדיש
- 中文