Alan Turing - Wikipedia

# Alan Turing

### vanuit Wikipedia, die vrye ensiklopedie.

Alan Mathison Turing (23 Junie 1912 – 7 Junie 1954) was 'n Britse wiskundige en informatikus (nog vóór die tyd dat die woord informatika bestaan). Alan Turing behandel filosofiese vraagstukke soos die moontlikheid dat 'n masjien kan dink, en dit was sy lewensideaal om self 'n denkende rekenaar te skep. Vandag word hy algemeen beskou as die vader van moderne rekenaarwetenskap, alhoewel dit nie die geval was tydens sy eie leeftyd nie.

## [wysig] Vroeë lewensloop

Turing is op 23 Junie 1912 gebore in 'n middelklas familie in Paddington, Londen. Hy is die seun van 'n Britse lid van die Indiese Staatsdiens.

Turing begin in 1931 aan die King's College, Universiteit van Cambridge studeer. Sy studierigting is wiskunde en hy gradueer in 1934. Hy bestudeer daarna kwantummeganika aan dié universiteit. Daar maak hy kennis met die sogenaamde beslisbaarheidsprobleem, en publiseer in 1936 sy artikel genaamd "On Computable Numbers, with an Application to the Entscheidungsproblem". Die beslisbaarheidsprobleem omskryf hy as volg: Bestaan daar 'n algoritme om te besluit of daar 'n waardetoekenning vir veranderlikes in 'n wiskundige vergelyking is, sodat die vergelyking bevredig word of nie?

Met die artikel as basis loods Turing die idee vir 'n "logiese rekenaarmasjien". Die gedagte-eksperiment word later die Turingmasjien genoem. Later in 1936 gaan Turing na die Universiteit van Princeton ten einde vir 'n doktorsgraad in wiskundige logika onder Alonzo Church te studeer. Hy voltooi sy studies 1938.

## [wysig] Die Tweede Wêreldoorlog

Tydens die Tweede Wêreldoorlog keer Turing terug na Engeland en werk in die geheim by die "Government Code and Cypher School" by Bletchley Park, Buckinghamshire. Dit was die Britse kryptoanalitiese diens, wat ten doel gehad het om onderskepte berigte van die Duitsers te ontsyfer, sodat die geallieerdes die Duitsers een stap voor kon wees. Turing maak deel uit van 'n span wat kodes van die Duitse Enigma-masjien kon ontsyfer. Die ontsyfering van die Enigma word algemeen aangehaal as een van die grootste prestasies in Tweede Wêreldoorlog wat die alliansie uiteindelike oorwinning besorg het.

Alan Turing en sy span maak gebruik van 'n verbeterde weergawe van 'n dekoderingsapparaat wat uitgevind is deur die Poolse wiskundige Marian Rejewski, Jerzy Rozycki en Henryk Zygalski. Die Pole was die eerstes wat die Enigma-gekodeerde berigte kon lees. Aan die begin van Tweede Wêreldoorlog was Pole die enigstee land wat dit kon doen. Die Duitsers verbeter die apparaat daarna waarna ook die Pole die berigte nie meer kon lees nie, maar die Engelse ontsyfering bou voort op die Poolse pionierswerk. Teen vroeg 1942 het die Bletchley Park kriptoanaliste ongeveer 39 000 onderskepte berigte elke maand gedekodeer wat daarna gestyg het tot meer as 84 000 per maand. Teen die einde van die oorlog was Turing aangestel as 'n offisier van die Orde van die Britse Koningkryk vir by kodebreekaktiwiteite.

Na die oorlog werk Turing aan die Universiteit van Manchester waar hy die adjunkdirekteur van die Rekenaarlabratoruim word. Hy bou die Automatic Computing Engine (ACE). In 1950 publiseer Turing in die tydskrif MIND 'n artikel genaamd "Computing Machinery and Intelligence". Hierin beskryf hy sy Turing-toets.

In 1952 word Turing gearresteer weens sy homoseksualiteit (wat in die tyd in Engeland strafbaar was, en waardeur hy deur die intelligensiediens as 'n veiligheidsrisiko beskou is) en word veroordeel tot 'n libido-verlagende hormonekuur, of gevangenisstraf. Turing kies eesrgenoemde wat onder meer tot borsvorming lei. Op 7 Junie 1954 word Alan Turing in sy huis in Cheshire dood aangetref. In sy hand hou hy 'n appel met giftige sianied. Sy ma het nie geglo dat dit selfmoord was nie maar bloot ongeluk.

## [wysig] Evaluasie van die bydrae van Turing

Alan Turing het tydens sy lewe baie belangrike werk verrig. Die mees belangrikste is sonder twyfel sy teoretiese vordering op die gebied van die berekenbaarheid gewees, en die Turingmasjien. Die bekendste by die breë publiek is die Turingtoets, en sy betrokkenheid by die breek van die Enigmakode. Die Turingprys is gestig tot sy eer.

## [wysig] Bron

- http://www.turing.org.uk

Ontsluit van "http://af.wikipedia.org../../../a/l/a/Alan_Turing_37ec.html"

Kategorieë: Engelse filosowe | Wiskundiges | Kriptograwe | Tweede Wêreldoorlog

##### Views

- Artikel
- Bespreking
- Huidige wysiging

##### Soek

##### Ander tale

- العربية
- Asturianu
- Azərbaycan
- Български
- বাংলা
- Brezhoneg
- Bosanski
- Català
- Česky
- Cymraeg
- Dansk
- Deutsch
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Euskara
- فارسی
- Suomi
- Français
- Gaeilge
- Galego
- עברית
- हिन्दी
- Hrvatski
- Magyar
- Bahasa Indonesia
- Ido
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- 한국어
- Kurdî / كوردي
- Lëtzebuergesch
- Limburgs
- Lietuvių
- Latviešu
- Македонски
- मराठी
- Bahasa Melayu
- Malti
- Nederlands
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Polski
- Português
- Română
- Русский
- Sicilianu
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Српски / Srpski
- Svenska
- తెలుగు
- Тоҷикӣ
- ไทย
- Türkçe
- Українська
- Tiếng Việt
- 中文