Roksolana - Biquipedia, a enziclopedia libre

# Roksolana

### De Biquipedia

Roksolana
Roksolana, asinas clamata per estar pelirroya
Naxita n'o: | 1500 ?
Naxita de: | Rohatyn (Galitsia ?)
Muerta n'o: | 18 d'abril de 1558
Ocupazión: | Esposa de Solimán I

Roksolana (u Rokselana), tamién conoxita per lo suyo nombre turco de Jurrem (u Hürrem), "l'alegre", (1500 ? - 18 d'abril, 1558) estió la muller d'o sultán Solimán lo Magnifico d'o Imperio Otomán.

Encara que las fuens d'o sieglo XVI cosa no dizen d'o suyo nombre de soltera, las tradizions ucrainesa e polonesa posteriors consideran que yera Aleksandra u Anastasia Lisovska.

## [Editar] Biografía

Lo pai de Roksolana estió probablemén un mosen ruteno d'o lucar de Rohatyn, 68 km á lo sureste de Lviv, capital de Galitsia, alabez parte de Polonia. Estió capturata per tataros de Crimea en una d'as suyas incursions en Ucraína, presa como esclaba e lebata en primeras, posiblemén, t'a ziudat crimeana de Caffa, importán zentro d'esclaus.

Trigata t'o harem de Solimán, aszendió á espazio dica tornar-se la odalisca faborita d'o sultán e tener con él zinco fillos. De l'aprezio que Solimán teneba per Roksolana, en ye buen ixemplo un d'os poemas que lo sultán li escribió:

  Trono d'o mío nicho solitario, tresoro mío, amor mío, la mía luz de luna
  La mía amiga més sinzera, la mía confidén, tota la mía esistenzia, sultana mía
  La més beroya d'as beroyas...
  La mía primabera, l'aimata d'a cara alegre, la mía luz d'o día, la mía bida, fuella que ride...
  Lo mío chardín, la mía dulze rosa, la unica que no me fa mal en iste mundo...
  Lo mío Istanbul, lo mío Caraman, la tierra d'a mía Anatolia
  Lo mío Badajxán, lo mío Bagdad, lo mío Jorasán
  Muller mía d'o pelo polito, quiesta mía d'a zella arqueyata, aimata mía de güellos raposers...
  Siempre cantaré las tuyas alabanzas
  Yo, l'amador d'o corazón turmentato, lo Muhibbi d'os güellos glarimosos, soi un ombre feliz.

Crepando la tradizión, Roksolana remató estando la suya muller e fendo que un d'os suyos fillos, Selim, eredás lo imperio. Probablemén estió tamién la consellera de Solimán en muitos afers d'estato, e parix aber influyito igualmén en afers esteriors e de politica internazional. Dos d'as cartas d'ella t'o rei polonés Sigismund Augustus se son conserbatas, e mientres que estió biba, lo Imperio Otomán mantenió per un regular relazions pazificas con o estato polonés. Bels istoriadors tamién creyen que podría aber interbenito con o suyo marito n'o control d'as incursions d'os tataros de Crimea n'a tierra natal d'ella.

Roksolana tamién s'embrecó en bels procheutos de construzión publica importans, dende la Meca dica Cherusalén; d'entre las primeras, en descollan una mesquita, dos escuelas coranicas, una fuen e un espital ta mullers zerca d'o "Mercato d'Esclaus de Mullers" (Avret Pazary) á Istambul. Tamién n'ha perbibito cualques contrimuestras d'os suyos bordatos, como los datos en 1547 t'o xa d'Irán u en 1549 t'o rei Sigismund Augustus.

Roksolana morió lo 18 d'abril de 1558 e estió enterrata en un mausoleu decorato con un esquisito recholato d'Iznik que representaba lo chardín d'o paradiso, talmén en omenache t'o suyo caráuter alegre e risotero. Lo suyo mausoleu ye adchazén á lo d'o suyo marito n'a Mesquita de Solimán.

Muerta Roksolana, lo desolato sultán li escribiba:

  Eslanguindo-me soi n'o mon d'o penar,
  an que sospiro e chemeco nueit e día,
  preguntando-me cuálo ye lo destín que m'aguarda
  agora que ita se'n ye l'aimata mía.

## [Editar] Obras inspiratas en Roksolana

Roksolana, u Jurrem, ye estata lo motibo, igual á Turquía como á Ozidén, de pinturas, de piezas mosicals (como una sinfonía de Joseph Haydn e una opera de Sichynsky), d'obras de teatro e de nobelas, més que més en ucrainés.

Tamién se'n ha feito un molimento n'o suyo lucar natal de Rohatyn.

Retrieved from "http://an.wikipedia.org../../../r/o/k/Roksolana.html"

Categorías: 1558 (muertes) | Mullers d'a Edat Moderna

##### Views

- Articlo
- Descusión
- Current revision

##### Rechirar

##### Atras luengas

- Български
- Deutsch
- English
- Esperanto
- Español
- Français
- Magyar
- Nederlands
- Polski
- Русский
- Türkçe
- Українська