Gascón - Biquipedia, a enziclopedia libre

# Gascón

### De Biquipedia

Gascón (Gascon)
Altras denominazions: |
Parlato en: | Franzia y España
Territorios: | Bal d'Arán, Biarn y Gascuña

Parladors:

- Luenga materna:
- Altros:

253.814

- -
- -

Clasificazión: |

Filiazión:

Indoeuropeya

Italicas
Romanze
Ozidental
Ibero-romanica
Oczitán
Gascón

Estatus ofizial
Luenga ofizial en: | Cataluña (aranés)
Regulato per: | Conselh de la Lenga Occitana
Codigos de a luenga
ISO 639-1 | oc (Oczitán)
ISO 639-2 | oci (Oczitán)
SIL | gsc
Se beiga tamién: Filo indoeuropeu

O gascón ye o dialeuto més oczidental de l'oczitán, mui diferenziato d'a resta, e con dibersas influyenzias posiblemén bascas. L'aranés ye un sozdialeuto d'o gascón perinenco.

Ista bariedat oczitana tién una fuerte personalidat e ye mui diferén d'a resta d'os dialeutos d'oc e por ixo bels lingüistas afirmaban que se trataba d'una luenga diferén. Iste parixer ye mui minoritario güé e a mayoría d'os usuarios d'a bariedat gascona fan serbir a norma alibertina, a mesma d'a resta de dialeutos oczitans.

O gascón se dibide en dibersos sozdialeutos entre os cualos domina á ran normatibo la bariedat biarnesa u biarnés (que en muitos aspeutos presenta más peculiaridaz que l'alexan d'o lenguadoziano). Os charrars perinencos presenten tendenzias "conserbadoras" como l'articlo perinenco eth (femenín era), a conserbazió de l'[a] final atona y os plurals femenins en [es] (l'aranés ha adotato una normatiba propia que transcribe ista particularidat).

Pèire Bèc, un d'os estudiosos más importans d'o gascón, proposó cambear a dibisión supradialeutal tradizional de l'oczitán (dos grupos: noroczitán e suroczitán) deseparando lo gascón d'o suroczitán, formando asinas una nueba entidat más diferenziata. Tamién gosa unir-se o gascón á lo lenguadoziano meridional ta formar una entidat dita aquitanoperinenca.

## [Editar] Rasgos propios d'o gascón

Bellas d'as carauteristicas particulars d'o gascón son:

- Cambeo de f á h (que en bels indreitos no se pronunzia) -> Huec (fuego). Heuguèra (felze u felequera).
- Cayita d'a n interbocalica -> Haria (farina), Lua (luna).
- Transformazión d'a ll latina en th en as rematanzas e en r en posizión interbocalica -> Castèth (castiello), bèth bèra (bonico bonica).
- Conserbazión de QUA y GUA latins (en a resta de l'oczità pasan á [ka] e [ga]).
- Reduzión de -MB- e -ND- latins a [m] e [n] como en catalán e en parti d'o lenguadoziano meridional.

## [Editar] Escritura

O gascón fa serbir bellas grafías particulars como h-, -th, -sh e n·h (como in·hèrn ta ebitar una posible confusión con -nh-).

Dialeutos de l'oczitán
Aubernense | Bibaroalpín | Gascón (Aranés, Biarnés) | Lemosín | Lenguadoziano | Probenzal (Chodigoprobenzal, Nizardo, Mentonasco)

Retrieved from "http://an.wikipedia.org../../../g/a/s/Gasc%C3%B3n.html"

Categoría: Dialeutos de l'oczitán

##### Views

- Articlo
- Descusión
- Current revision

##### Rechirar

##### Atras luengas

- Afrikaans
- Brezhoneg
- Català
- Deutsch
- English
- Esperanto
- Español
- Euskara
- Français
- Arpitan
- Ido
- Italiano
- 日本語
- 한국어
- Kernewek
- Nederlands
- Occitan
- Polski
- Português
- Türkçe