Rasim Məhəmməd oğlu Əliquliyev - Vikipediya

# Rasim Məhəmməd oğlu Əliquliyev

### Vikipediya, açıq ensiklopediya - ویکیپدیا ، آچیق انسایکلوپدیا

## [redaktə / تحریر]

## Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun direktoru,
AMEA-nın müxbir üzvü, professor, texnika elmləri doktoru
Rasim Məhəmməd oğlu Əliquliyevin
ELMİ FƏALİYYƏTİ HAQQINDA MƏLUMAT

## [redaktə / تحریر] Ümumi məlumat

- 20 yanvar 1958-ci ildə Azərbaycan Respublikasında anadan olmuşdur
- 1979-cu ildə Ç.İldırım adına Azərbaycan Politexnik İnstitutunun “Avtomatika və hesablama texnikası” fakültəsini “Elektron hesablama maşınları” ixtisası üzrə bitirmişdir
- 1979/1986-cı illərdə Kibernetika İnstitutunda mühəndis və böyük mühəndis vəzifələrində işləmişdir
- 1986-cı ildən Avtomatlaşdırılmış İdarəetmə Sistemləri Şöbəsinə köçürülmüş: aspiranturada oxumuş, böyük mühəndis-elektronçu, aparıcı mühəndis, “Respublika hesablama mərkəzləri və verilənlərin ötürülməsi şəbəkəsi” layihəsinin baş mühəndisi, təşkilatın baş mühəndisi – direktorun I müavini vəzifələrində işləmiş, 2002-ci ildən isə İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun direktorudur
- 1995-ci ildə “05.13.14 - İnformasiya emalı və idarəetmə sistemləri” ixtisası üzrə “Adaptiv marşrutlaşdırma funksiyasını həyata keçirən çoxmikroprosessorlu paketləri kommutasiya mərkəzinin layihələndirilməsi metodlarının işlənməsi” mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmiş və texnika elmləri namizədi adını almışdır
- 2003-cü ildə “05.13.14 - İnformasiya emalı, idarəetmə və xüsusi təyinatlı sistemlər” ixtisası üzrə “Kompüter şəbəkələrində informasiya təhlükəsizliyinin təmin olunması modelləri və metodları” mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmiş və texnika elmləri doktoru adını almışdır
- 1998-ci ildə Beynəlxalq İnformasiyalaşdırma Akademiyasının müxbir üzvü, 2005-ci ildə isə həqiqi üzvü seçilmişdir
- 2007-ci ildə informatika ixtisası üzrə AMEA-nın müxbir üzvü seçilmişdir
- Ailəlidir: 1 qızı və 1 oğlu vardır
- Əlaqə məlumatları:

(050) 215-64-32 mob., 439-01-67 xid., 439-61-21 faks
rasim@science.az, director@iit.ab.az , www.science.az, www.ict.az
Az1141, [Bakı] ş., F.Ağayev küç., 9, AMEA İTİ

## [redaktə / تحریر] Elmi-nəzəri fəaliyyəti

- Verilənlərin ötürülməsi şəbəkələrində adaptiv marşrutlaşdırma funksiyasını həyata keçirən çoxmikroprosessorlu paketləri kommutasiya sistemlərinin sintezi metodları və alqoritmləri işlənilmişdir
- Müxtəlif təyinatlı korporativ informasiya fəzalarının təbiəti və formalaşma xüsusiyyətlərinin araşdırılması, şəbəkə mühitində reallaşdırılması, kontent analizi, ekranlaşdırılması, təhlükəsizliyinin təmin olunması, spamlarla mübarizə aparılması məqsədi ilə bir sıra konseptual yanaşmalar və metodlar təklif olunmuşdur
- Korporativ şəbəkələrin informasiya təhlükəsizliyinin təmin olunmasını həyata keçirən paylanmış infrastrukturlu funksional modullardan ibarət adaptiv sistemlərin sintezi üçün elmi-metodoloji əsaslar, arxitektur prinsiplər, model və alqoritmlər işlənilmişdir
- Kompüter sistemləri və şəbəkələrinə olan müxtəlif təbiətli təhlükələrlə mübarizə metodları və alqoritmləri işlənilmişdir
- Açıq kompüter şəbəkəsi mühitində korporativ istifadəçilər qrupunun informasiya təhlükəsizliyinin təminolunma səviyyəsinin yüksəldilməsi məqsədi ilə dəyişən strukturlu (xameleon) virtual xüsusi şəbəkələrin qurulmasının konseptual əsasları işlənilmiş, onların sintezi üçün modellər və metodlar təklif olunmuşdur
- Virtual xüsusi şəbəkələrin paylanmış autentifikasiya sisteminin optimal strukturunun seçilməsini və sıradan çıxmalara dayanıqlığını təmin edən model və alqoritmlər işlənilmişdir
- Elliptik əyrilər üzərində asimmetrik kriptosistemlərin, kompüter şəbəkələri əsasında paylanmış hesablama mühitlərinin sintezi üçün model və metodlar işlənilmişdir
- Mətn tipli informasiyaların intellektual analizi modelləri və alqoritmləri işlənilmişdir
- İnternet mühitində CDN texnologiyasının köməyi ilə dinamiki formalaşan intellektual kontent-serverlər şəbəkəsinin sintezi üçün metod və alqoritmlər işlənilmişdir
- Elektron kommersiya sistemlərinin sintezi məqsədi ilə müştərilərin təsnifatı, serverlərin və onlara məxsus resursların, biznes informasiyaların optimal paylanması üçün model və alqoritmlər təklif olunmuşdur
- İnformasiya inqilabları (I÷V) və onların yaratdığı sosial mühitlər tədqiq edilmiş, müvafiq dövrlərdə biliklərin məkan və zamana görə yayılması – ötürülməsi problemləri araşdırılmış, bu məqsəd ilə zəruri olaraq meydana çıxan klassik-ənənəvi tədris modellərinin müqayisəli təhlili aparılmış, informasiya cəmiyyəti şəraitində bütün insan qrupları üçün məkandan və zamandan asılı olmayan yeni tədris modellərinin işlənilməsi zəruriyyəti əsaslandırılmış və təkliflər işlənilmişdir
- İnternet şəbəkəsi mühitində formalaşan dünya informasiya fəzasında veb-resursların ccTLD və gTLD domen göstəricilərinə görə təsnifatının aparılması, onlar arasında coğrafi və semantik əlamətlərə əsasən informasiya münasibətlərinin müəyyənləşdirilməsi, iki və çoxtərəfli informasiya idxalı və ixracı həcminin qiymətləndirilməsi, trendlərin aşkarlanması üçün konseptual model və indikatorlar sistemi işlənilmişdir

## [redaktə / تحریر] Elmi-praktiki fəaliyyəti

- İnformasiya cəmiyyəti sahəsində dövlət siyasətinin, bu istiqamətdə qəbul olunmuş dövlət proqramları və qanunların qarşıya qoyduğu vəzifələrin həyata keçirilməsində yaxından iştirak edir
- Dinamik inkişafda olan müasir informasiya texnologiyalarının ölkəmizə transformasiyası proseslərində, respublika miqyasında bir sıra strateji əhəmiyyətli layihələrin həyata keçirilməsində, İnternetin milli infrastrukturunun formalaşması və inkişafının təmin olunmasında yaxından iştirak edir
- “Elektron Azərbaycan” dövlət proqramı çərçivəsində ölkə miqyasında böyük hesablama və yaddaş resurslarına tələbatı olan strateji əhəmiyyətli məsələlər üçün Milli superkompüter mərkəzi və onun yüksək sürətli xüsusi şəbəkə vasitəsi ilə qarşılıqlı əlaqədə olması nəzərdə tutulan korporativ təyinatlı superkompüterlər infrastrukturunun yaradılması konsepsiyasının işlənilməsində yaxından iştirak etmişdir
- “Elektron hökumət” proqramı çərçivəsində “Milli informasiya təhlükəsizliyi sistemi”, “Biometrik identifikasiya sistemi” və “Xarici siyasətin həyata keçirilməsinə informasiya dəstəyi sistemi” layihələrinin işlənilməsində yaxından iştirak etmişdir
- Təyyarələrin uçuş informasiyalarının operativ emalı sistemlərinin (“qara qutu”ların) korporativ analitik şəbəkəsinin yaradılması, monitorinq və müxtəlif aspektli təhlillərin aparılmasına imkan verən xüsusi texnologiyaların işlənilməsi layihəsində yaxından iştirak etmişdir
- Müxtəlif təyinatlı spamlarla ölkə, korporativ və fərdi səviyyələrdə mübarizə aparmağa imkan verən ümumrespublika xüsusi intellektual şəbəkəsinin sintezi üçün arxitektur prinsiplər təklif olunmuşdur
- İnternet mühitində etibarlı və təhlükəsiz elektron idarəetmə (e-hökumət, e-bələdiyyə və s.) texnologiyalarının işlənilməsində iştirak etmişdir
- AMEA-nın institut və təşkilatlarını əhatə edən korporativ İnternet şəbəkəsinin yaradılması, istismarı və inkişaf etdirilməsi, həmçinin həmin qurumların kompüterləşdirilməsi və informasiyalaşdırılması işlərində yaxından iştirak etmişdir
- Respublikada formalaşmaqda olan informasiya cəmiyyətinin elm və təhsil informasiya fəzasının www.science.az baş veb-portalının arxitekturunun işlənilməsi və reallaşdırılması, həmçinin istismarı işlərində yaxından iştirak etmişdir

## [redaktə / تحریر] Elmi-təşkilati, ekspertiza və konsaltinq fəaliyyəti

- AMEA İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun direktoru və “İnformasiya Cəmiyyəti problemləri” şöbəsinin müdiri
- Azərbaycan Milli Ensiklopediyasının redaksiya heyətinin üzvü
- Respublika elmi tədqiqatların təşkili və əlaqələndirilməsi şurasının nəzdində “Kibernetika, informasiya texnologiyaları və texnika” üzrə Problem şurasının sədr müavini
- AR Rabitə və İnformasiya Texnologiyaları Nazirliyinin Elmi-texniki şurasının sədr müavini
- Azərbaycan Milli Aviasiya Akademiyasının nəzdində fəaliyyət göstərən dissertasiya şurasının üzvü
- “Azərbaycan elmi-tədqiqat və təhsil kompüter şəbəkələri assosiasiyasının” (AzRENA) vitse-prezidenti
- NATO-nun təşəbbüsü ilə respublikanın elmi-tədqiqat və ali təhsil müəssisələrinin Beynəlxalq İnternet şəbəkəsinə çıxışını təmin edən “Virtual İpək Yolu” layihəsinin həyata keçirilməsi və inkişafında yaxından iştirak edir
- İnformasiya Texnologiyaları üzrə Dünya Forumunda (Vilnüs, avqust 2003-cü il) iştirak edən rəsmi Azərbaycan nümayəndə heyətinin üzvü
- İnformasiya cəmiyyəti məsələləri üzrə Dünya sammitində (Tunis, noyabr 2005-ci il) iştirak edən rəsmi Azərbaycan nümayəndə heyətinin üzvü
- İKT sahəsində əməkdaşlıq çərçivəsində ABŞ-a ezam olunmuş rəsmi Azərbaycan nümayəndə heyətinin üzvü (iyul 2006-cı il)
- UNESCO-nun təşkilatçılığı ilə Elektron elm problemlərinə həsr olunmuş beynəlxalq konfransda Azərbaycanı təmsil etmiş və məruzə ilə çıxış etmişdir (Pekin, oktyabr 2006-cı il)
- “AMEA-nın Xəbərləri” jurnalının (Fizika-texnika və riyaziyyat elmləri seriyası) redaksiya heyətinin üzvü
- “Applied and Computational Mathematics” jurnalının (Azərbaycan) redaksiya heyətinin üzvü
- XII Beynəlxalq “Telekommunikasiya və İnformasiya Texnologiyaları-2006” Sərgisinin və “Xüsusi İqtisadi Zonalar – Azərbaycanda Dayanaqlı İqtisadi İnkişafın Yeni İstiqaməti” Beynəlxalq Konfransının (oktyabr 2006-cı il) təşkilində yaxından iştirak etmiş və məruzə ilə çıxış etmişdir
- İnformasiya cəmiyyətinin formalaşmasının müxtəlif problemlərinə həsr olunmuş bir sıra respublika səviyyəli elmi-praktiki konfrans və seminarların təşkilində və keçirilməsində yaxından iştirak etmişdir
- İnformasiya texnologiyalarının aktual problemlərinə həsr olunmuş bir sıra beynəlxalq elmi konfransların və simpoziumların proqram və təşkilat komitələrinin üzvü, seksiyalarının rəhbəri olmuşdur
- “Ölkəyə gəlmə-getmə avtomatlaşdırılmış sistemi” haqqında qanunun həyata keçirilməsi ilə əlaqədar dünyanın aparıcı şirkətləri tərəfindən təklif olunmuş layihələrin kompleks ekspertizası işlərində yaxından iştirak etmişdir
- İnformasiya texnologiyaları sahəsində çoxlu sayda kitabların rəyçisi, elmi redaktoru və dissertasiya işlərinin opponenti olmuşdur
- Beynalxalq İnformasiyalaşdırma Akademiyasının həqiqi üzvü kimi həmin qurum tərəfindən təşkil olunan tədbirlərdə iştirak edir

## [redaktə / تحریر] Elmi-pedaqoji və təbliğat fəaliyyəti

- 4 nəfər namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmiş, 1 nəfər doktorluq dissertasiyasını müdafiəsinə icazə almaq üçün AR Prezidenti yanında Ali Attetasiya Komissiyasına, 2 nəfər isə namizədlik dissertasiyasını bitirib İnstitutun Elmi şurasına təqdim etmişdir
- Bunlardan başqa, 9 aspirant və dissertanta, 1 doktoranta elmi rəhbərliyi həyata keçirir
- Respublika üzrə aspirant və dissertantlar tərəfindən “İnformatika” üzrə namizədlik minimumunun mərkəzləşdirilmiş qaydada verilməsi məqsədi ilə AMEA Rəyasət Heyəti və Ali Attestasiya Komissiyasının qərarlarına əsasən 2002-ci ildə İnstitutun nəzdində yaradılmış Tədris Mərkəzinin rəhbəridir
- Bu müddət ərzində müxtəlif ixtisaslar üzrə hazırlanan təxminən 5000 aspirant və dissertanta elmi-tədqiqat işlərində informasiya texnologiyalarının tətbiqi üzrə məsləhətlər verilmiş, İnternet və kompüterdən praktiki istifadə etmək qabiliyyəti aşılanmış, informasiya cəmiyyəti ideologiyasının mahiyyəti, bu istiqamətdə dövlət siyasəti çərçivəsində qəbul olunmuş proqramlar, qanunlar və digər mühüm sənədlər, həmçinin həyata keçirilən tədbirlər haqqında lazımi biliklər tədris olunmuşdur
- Bakı Dövlət Universiteti və Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasının professorudur
- Təhsil Nazirliyi tərəfindən həyata keçirilən islahatlar çərçivəsində ali tədris və orta ümumtəhsil məktəblərində “informatika” və informasiya texnologiyaları yönümlü digər fənlərin proqramlarının müasir tələblərə uyğunlaşdırılması, elektron dərsliklərin hazırlanması, terminoloji bazanın yeniləşdirilməsi işlərində yaxından iştirak edir və elmi-metodiki məsləhətlər verir
- İnformasiya texnologiyaları və informasiya cəmiyyəti ideyalarının təbliği və populyarlaşdırılması istiqamətində məqsədyönlü fəaliyyət göstərir, müntəzəm olaraq KİV-də çıxış edir, İKT məsələlərinə dair müxtəlif teleradio proqramlarının hazırlanması işlərində məsləhətlər verir, geniş oxucu auditoriyası üçün kitablar və dərs vəsaitləri hazırlayır
- “Rəqəm imzası texnologiyası” kitabı “İTMagazine” jurnalı və Layihələrin idarə edilməsi Assosiasiyası tərəfindən təsis olunmuş “İntellekt - 2005” mükafatına layiq görülmüşdür
- 2003-cü ildə Amerika Bioqrafik İnstitutu tərəfindən “American Medal of Honor”, 2006-cı ildə isə “The World Medal of Freedom” medallarına layiq görülmüşdür
- 2005-ci ildə Ümumdünya İntellektual Mülkiyyət Təşkilatı (WİPO) tərəfindən qiymətli hədiyyə ilə mükafatlandırılmışdır
- 2004-cü ildən IEEE (Institute of Electrical and Electronics Engineers, USA) və ACM (Association for Computing Machinery, USA) beynəlxalq qurumlarının üzvüdür

## [redaktə / تحریر] Elmi əsərləri haqqında məlumat

Elmi əsərlərin ümumi sayı – 201

Elmi jurnallarda dərc olunmuş məqalələrin sayı | 92
Elmi konfrans, simpozium və seminar materiallarına daxil edilmiş tezislərin və məruzələrin sayı | 96
Kitab və broşürlərin sayı | 16
Patent və ixtiralar | 5

## [redaktə / تحریر] Elmi jurnallarda çap olunmuş məqalələr haqqında məlumat

№ | Elmi jurnalların adları | Məqalələrin sayı | Jurnalların nəşr olunduğu şəhər
--- | --- | --- | ---
1 | Automatic Control and Computer Sciences | 2 | Nyu-York
2 | Journal of Automation and Information Sciences | 1 | Nyu-York
3 | Telecommunication and Radio Engineering | 1 | Nyu-York
4 | Телекоммуникации | 9 | Moskva
5 | Информационные технологии | 5 | Moskva
6 | Труды Института системного анализа РАН | 3 | Moskva
7 | Известия РАН. Теория и системы управления | 2 | Moskva
8 | Вопросы защиты информации | 2 | Moskva
9 | Системы безопасности | 2 | Moskva
10 | Технологии и средства связи | 2 | Moskva
11 | Journal of Computer and Systems Sciences International | 2 | Moskva
12 | Технологии и информатизация образования | 1 | Moskva
13 | Автоматизация проектирования | 1 | Moskva
14 | Электросвязь | 1 | Moskva
15 | Вестник связи | 1 | Moskva
16 | Нейрокомпьютеры: разработка, применение | 1 | Moskva
17 | Информатика и образование | 1 | Moskva
18 | Информационные технологии моделирования и управления | 5 | Voronej
19 | Многопроцессорные вычислительные структуры | 2 | Taqanroq
20 | Автоматика и вычислительная техника | 2 | Riqa
21 | Проблемы управления и информатики | 1 | Kiyev
22 | Искусственный интеллект | 2 | Donetsk
23 | Известия НАН Азербайджана | 24 | Bakı
24 | Труды Института математики и механики НАН Азербайджана | 4 | Bakı
25 | Доклады НАН Азербайджана | 3 | Bakı
26 | Digər mənbələr | 2 | Bakı

## [redaktə / تحریر] Elmi konfrans, simpozium və seminarların keçirildiyi şəhərlər haqqında məlumat

№ №, | Elmi toplantıların keçirildiyi şəhərlər | Tezis və məruzələrin sayı
--- | --- | ---
1 | Bakı | 20
2 | Moskva | 16
3 | Xarkov | 11
4 | Novoçerkassk | 7
5 | Sankt-Peterburq | 5
6 | Minsk | 5
7 | Novosibirsk | 4
8 | Apatitı | 4
9 | Vladiqafkaz | 3
10 | Tbilisi | 3
11 | Daşkənd | 3
12 | İstanbul | 2
13 | Konya | 2
14 | Taqanroq | 2
15 | Yaroslavl | 1
16 | Ulan-Ude | 1
17 | Kiyev | 1
18 | Krasnoyarsk | 1
19 | Budapeşt | 1
20 | Tel-Əviv | 1
21 | Paris | 1
22 | San-Fransisko | 1

## [redaktə / تحریر] Kitab və broşürlərin təyinatı haqqında məlumat

- İcmal materialları ..............................6
- Dərs vəsaitləri...................................4
- Monoqrafiyalar..................................3
- Preprintlər........................................2
- Terminoloji lüğət................................1

## [redaktə / تحریر] Elmi əsərlər haqqında məlumat verilən bəzi veb-saytların ünvanları

www.allertonpress.com | computer.org1
www.edi.lv | shop.ieee.org
www.groteck.ru | www.enformatika.org
www.osp.ru | www.terena.nl/jenc6
www.vestnik-sviazy.ru | www.paco.sicpro.org
www.cs.itu.edu.tr | www.nait.ru
www.rtuis.miem.edu.ru | www.informatik.unitrier.de
www.maik.rssi.ru | doi.ieeecomputersociety.org
nite2000.unibel.by | www.ecsocman.edu.ru
urss.ru | portal.acm.org
icinaste.unibel.by | www.azrena.org
www.mmce-2002.narod.ru | wwwold.ecs.tuwien.ac.at
www.science.az | www.edata-center.com
www.telenews.ru | direct.bl.uk
asp.selcuk.edu.tr | www-net.cs.umass.edu
www.ijci.org | liinwww.ira.uka.de
www.ermak.cs.nstu.ru | www.ayazlar.org
www.kture.kharkov.ua | www.nsc.ru
www.informatika.ru | www.raai.org
www.novtex.ru | ep.perm.ru
www.iai.donetsk.ua | www.informag.ru
www.begellhouse.com | www.iai.gov.ua
www.infojournal.ru | www.vstu.vinnica.ua
ovd.novoch.ru | www.edit.muh.ru
www.rcde2005.uniyar.ac.ru | www.lirmm.fr
ieexplore.ieee.org | www.comp.hkbu.edu.hk
www.hds.utc.fr | www.springer.com

Retrieved from "http://az.wikipedia.org../../../r/a/s/Rasim_M%C9%99h%C9%99mm%C9%99d_o%C4%9Flu_%C6%8Fliquliyev_69ea.html"

Kateqoriyalar: Azərbaycanlılar | Elm

##### Views

- Məqalə / مقاله
- Müzakirə / مذاکره
- Hal-hazırkı versiya

##### Axtar