Дзесятковая сыстэма зьлічэньня — Вікіпэдыя

# Дзесятковая сыстэма зьлічэньня

### Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.

Дзесятковая сыстэма зьлічэньня — пазыцыйная сыстэма зьлічэньня з базай 10. То бок для запісу адвольнага ліка ўжываюцца 10 лічбаў: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9. Мяркуецца, што выбар ліку 10 у якасьці базы паходзіць з звычкі лічыць пры дапамозе пальцаў рук.

Дзесятковая — найбольш пашыраная ў сьвеце сыстэма зьлічэньня, якой зараз карыстаюцца людзі. Аднак раней ужываліся таксама сыстэмы з асновамі 12, 20, 60 і інш. У кампутарах лікі захоўваюцца і разьлікі выконваюцца ў двайковай сыстэме зьлічэньня. Для зьнешняга прадстаўленьня двайковых лікаў часта ўжываюцца васьмітковая і шаснаццацітковая.

Дзесятковы дроб — просты дроб, дзе назоўнік гэта ступень ліку 10. Дзесятковыя дробы можна запісаць у выглядзе без назоўніка. Для гэтага ў лічыльнік устаўляюць коску (дапоўніўшы зьлева нулямі, калі патрэбна) у пазыцыю, лічачы справа, якая адпавядае ступені ліку 10 назоўніка. Напрыклад, `3/10 = 0,3; 33/10 = 3,3; 3/1000 = 0,003`. Коска, якая падзяляе цэлую і дробную часткі называецца дзесятковая коска. У некаторых краінах для гэтай мэты ўжываецца кропка. Нулі напачатку дзесятковага запісу важныя, а напрыканцы дзесятковага дроба — звычайна не. Аднак у навуковых, інжынэрных ці статыстычных разьліках часам пакідаюць канцавыя нулі, гэта служыць для пазначэньня хібнасьці.

Рацыянальныя лікі, якія ня маюць прадстаўленьня ў выглядзе концага дзесятковага дроба, можна запісаць з пэрыядам. Напрыклад: `1/6 = 0,166666... = 0,1(6); 1/7 = 0,1428571428... = 0,(142857)`. Адвольны рацыянальны лік p/q можна запісаць концым дзесятковым дробам або дробам з пэрыядам. Гэта вынікае з альгарытма дзяленьне з рэштай, згодна якому пры дзяленьні на q можа быць ня больш за q непаўторных рэштаў.

Ірацыянальныя лікі маюць бясконцы непэрыядычны дзесятковы запіс.

Атрымана з «http://be-x-old.wikipedia.org../../../%D0%B4/%D0%B7/%D0%B5/%D0%94%D0%B7%D0%B5%D1%81%D1%8F%D1%82%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8D%D0%BC%D0%B0_%D0%B7%D1%8C%D0%BB%D1%96%D1%87%D1%8D%D0%BD%D1%8C%D0%BD%D1%8F.html»

Катэгорыі: Сыстэмы зьлічэньня | Лікі

##### Views

- Артыкул
- Гутаркі
- Бягучая вэрсія

##### Пошук

##### На іншых мовах

- Català
- Česky
- Dansk
- Deutsch
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Suomi
- Français
- עברית
- Bahasa Indonesia
- Italiano
- 日本語
- 한국어
- Nederlands
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Polski
- Português
- Runa Simi
- Русский
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Svenska
- ไทย
- Українська
- Tiếng Việt
- ייִדיש
- 中文