Ірак — Вікіпэдыя

# Ірак

### Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.

جمهورية العراق

(Сьцяг) | (Герб)

Нацыянальны дэвіз: الله أكبر
Афіцыйная мова | арабская, курдская
Сталіца | Багдад
Найбуйнейшы горад | Багдад
Урад прэзыдэнт прэм'ер-міністар | дэмакратыя Джалал Талабані Науры аль-Малікі
Плошча - Агульная - % вады | 58-е месца ў сьвеце 438 317 км2 1,1%
Насельніцтва - Агульнае (2006) - Шчыльнасьць | 40-е месца ў сьвеце 26 783 383 66/км²
СУП - Агульны (2006) - на душу насельніцтва | 40 месца ў сьвеце 89,8 млрд.$ 2 900 $
Валюта | Ірацкі дынар (`IQD`)
Часавы пас - улетку | AST (UTC+3) +3 (UTC)
Незалежнасьць ад Вялікабрытаніі | 3 кастрычніка 1932
Дзяржаўны гімн | [[]]
Аўтамабільны знак | IRQ
Дамэн верхняга ўзроўню | .iq
Тэлефонны код | +`964`

Ірак, Рэспубліка Ірак (па-арабску: العراق, Al-Irak; Рэспубліка Ірак, الجمهورية العراقية, Al-Dżumhurijjat ul-Irakijja) – арабская краіна на Блізкім Усходзе, мяжуе з Турцыяй, Іранам, Кувэйтам, Саудаўскай Арабіяй, Ярданіяй і Сырыяй. Мае выхад да Пэрсыдзкай затокі. Сталіцай і самым вялікім горадам краіны зьяўляецца Багдад.

Мае вялікія радовішчы нафты і прыроднага газу, зьяўляецца ўдзельнікам ОПЭК.

У выніку вайсковай агрэсіі Злучаных Штатаў у сакавіку 2003 года Ірак страціў дзяржаўны сувэрэнітэт, эканоміка зруйнавана. Былы прэзыдэнт Садам Хусэйн быў зьвергнуты і пакараны на шыбеніцы. Нестабільная сытуацыя са штодзённымі тэрарыстычнымі актамі застаецца і да нашых дзён.

## [рэдагаваць] Гісторыя

## [рэдагаваць] Палітыка

## [рэдагаваць] Адміністрацыйны падзел

Ірак падзелены на 18 правінцый (мухафазаў):

- Анбар (Ар Рамадзі)
- Арбіл (Арбіл)
- Басра (Басра)
- Бабілён (Аль Хіла)
- Багдад (Багдад)
- Васыт (Аль Кут)
- Дахук (Дахук)
- Дж’ала (Бакуба)
- Дхі Кар (Ан Насырыя)
- Кадысія (Ад Дывахія)
- Карбала (Карбала)
- Майсан (Аль Амара)
- Мусана (Ас Самава)
- Наджаф (Наджаф)
- Нынава (Масул)
- Салах ад Дзін (Тыкрыт)
- Сулейманія (Ас Сулейманія)
- Тамім (Кіркук)

З якіх тры паўночна-усходнія правінцыі: Сулейманія, Дахук і Арбіл утвараюць Курдскую аўтаномію.

## [рэдагаваць] Геаграфія

Тэрыторыя краіны дзеліцца на чатыры галоўныя геаграфічна-кліматычныя зоны. Цэнтральная і паўднёвая частка краіны знаходзіцца ў Мэсапатамскай нізіне. Гэта самая засвоеная і заселеная частка Іраку. На паўднёвым захадзе знаходзіцца паўпустэльня і ўзвышша Аль-Джазіра. На захадзе і паўднёвым захадзе так сама пустэльны ўзвышаны абшар, які злучаны з Сырыйскай пустэльняй, а на паўднёвым усходзе з пустэльняй Ан-Нафуд. Паўночная і паўночна-усходняя частка Іраку складае горскую правінцыю Курдыстан, з самай высокай гарой краіны Буз-догх (3 674 м).

Тэрыторыя краіны перасякаюць дзьве вялікія ракі: Ефрат і Тыгр, якія перад упадзеньнем ў Пэрсыдзкую затоку злучаюцца ў раку Шат аль-Араб. На абодвух рэках здараюцца значныя павадкі (звычайна з сакавіка да траўня), калі сток вады павялічваецца ў 40 разоў.

У пустэльнях сустракаюцца невялікія вадаёмы. На поўдні існуюць мелкія азёры, і невялікія балоты. Да 90-х г.г. у месцы злучэньня Эфрата і Тыгра існавала 20 тыс км² азёраў, балот якія у выніку асушэньня зьніклі на 95%.

## [рэдагаваць] Эканоміка

Самым вялікім натуральным багацьцем Іраку зьяўляецца нафта і прыродны газ. У канцы 80-х г.г ХХ стагоддзя, на ўзроўню здабычы нафты Ірак займаў другое месца сярод блізкаўсходніх краінаў. Грошы, якія краіна атрымлівала ад продажу нафты ішлі на развіцьцё іншых галінаў эканомікі.

Акрамя нафты і газу, Ірак мае вялікія радовішчы серы, фасфатаў і каляровых мэталаў.

У сельскай гаспадарцы працуе каля 13% насельніцтва, прыносячы так сама каля 13% нацыянальнага прадукту краіны. Але з-за таго, што краіна ня можа забясьпечыць сябе прадуктамі харчаваньня, сельскагаспадарчая прадукцыя – гэта асноўны экспартны тавар для Іраку.

Асноўныя сельскагаспарадарчыя культуры Іраку гэта: фінікі, бавоўна, рыс, пшаніца, проса. У навакольлі вялікіх гарадоў разьвіваецца вырошчваньне гародніны. Ірак, разам з Эгіптам належыць на асноўных сусьветным вытворцаў фінікаў. Самыя вялікія плантацыі фінікавых пальмаў знаходзяцца ў далінах Тыгра і Ефрату.

## [рэдагаваць] Дэмаграфія

У ліпені 2006 агульная колькасьць насельніцтва Іраку дасягнула 26 783 383 чалавекі.

74% іракцаў – арабы; курды складаюць 22 - 24 %%, асырыйцы, іракскія туркмэны і іншыя – 5%. Ад 25 000 да 60 000 Маршскіх арабаў жывуць у паўднёвым Іраку.

Арабская і курдская мовы зьяўляюцца дзяржаўнымі. Асырыйская і туркмэнская мовы – маюць афіцыйны статут у месцах кампактнага пражываньня асырыйцаў і іракскіх туркмэнаў. Ангельская мова самая распаўсюджаная з эўрапейскіх моў.

## [рэдагаваць] Рэлігія

Рэлігійны склад насельніцтва краіны наступны:

- мусульмане – 97%;
- хрысьціяне і іншыя – 3%.

Мусульманская абшчына дзеліцца наступным чынам:

- шыіты – 60%;
- суніты – 40%.

## [рэдагаваць] Культура

## [рэдагаваць] Спорт

## [рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі

У ВікіСховішчы можна знайсьці мультымэдыйныя матэрыялы па тэме:
«Ірак»

Краіны Азіі
Азэрбайджан | Аман | Армэнія | Аўганістан | Бангладэш | Бахрэйн | Брунэй | Бутан | Віетнам | Грузія | Емэн | Злучаныя Арабскія Эміраты | Ізраіль | Інданэзія | Індыя | Ірак | Іран | Казахстан | Камбоджа | Катар | Кіпр | Кітай | Кувэйт | Кыргызстан | Лаос | Ліван | Малайзія | Мальдыўскія выспы | Манголія | М'янма | Нэпал | Пакістан | Паўднёвая Карэя | Паўночная Карэя | Расея | Рэспубліка Кітай (Тайвань) | Саудаўская Арабія | Сынгапур | Сырыя | Таджыкістан | Тайлянд | Туркмэністан | Турцыя | Тымор-Лешці | Узбэкістан | Філіпіны | Шры Лянка | Эгіпет | Японія | Ярданія
Спэцыяльныя тэрыторыі: Абхазія | Ганконг | Курдыстан | Макао | Нагорны Карабах | Палестына

Атрымана з «http://be-x-old.wikipedia.org../../../%D1%96/%D1%80/%D0%B0/%D0%86%D1%80%D0%B0%D0%BA.html»

Катэгорыя: Ірак

##### Views

- Артыкул
- Гутаркі
- Бягучая вэрсія

##### Пошук

##### На іншых мовах

- Afrikaans
- Aragonés
- Anglo Saxon
- العربية
- ܐܪܡܝܐ
- Asturianu
- Azərbaycan
- Žemaitėška
- Беларуская
- Български
- Brezhoneg
- Bosanski
- Català
- Cebuano
- Česky
- Чăвашла
- Cymraeg
- Dansk
- Deutsch
- Zazaki
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Euskara
- فارسی
- Suomi
- Français
- Arpitan
- Frysk
- Gaeilge
- Gàidhlig
- Galego
- עברית
- हिन्दी
- Hrvatski
- Hornjoserbsce
- Krèyol ayisyen
- Magyar
- Հայերեն
- Interlingua
- Bahasa Indonesia
- Ilokano
- Ido
- Íslenska
- Italiano
- ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ
- 日本語
- ქართული
- Қазақша
- 한국어
- Kurdî / كوردي
- Kernewek
- Latina
- Lëtzebuergesch
- Limburgs
- Líguru
- Lietuvių
- Latviešu
- Македонски
- മലയാളം
- मराठी
- Bahasa Melayu
- Ekakairũ Naoero
- Plattdüütsch
- Nederlands
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Novial
- Occitan
- Иронау
- Kapampangan
- Deitsch
- Polski
- Piemontèis
- پښتو
- Português
- Runa Simi
- Română
- Русский
- संस्कृत
- Sicilianu
- Sámegiella
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Shqip
- Српски / Srpski
- Svenska
- Kiswahili
- தமிழ்
- Тоҷикӣ
- ไทย
- Türkmen
- Tagalog
- Tok Pisin
- Türkçe
- Tatarça
- Удмурт
- Українська
- اردو
- O'zbek
- Tiếng Việt
- Volapük
- ייִדיש
- 中文
- Bân-lâm-gú