Герб — Вікіпэдыя

# Герб

### Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.

Герб (гэрб) (ад ням. erbe спадчына), сімвалічная эмблема, візуальны адпаведнік пэўнай асобы ці рода, каталіцкага ордэна, горада, дзяржавы.

Першыя гербы ўзьніклі ў канцы 11—12 ст. ў часы крыжовых паходаў. Крыніцамі гербавых эмблемаў найчасьцей былі пячаткі, вядомыя са старажытнасьці. Раньні герб уяўляў сабою шчыт з выяваю (гал. атрыбут), потым у склад герба ўвайшлі гелм, кляйнот (фігура на гелме), намёт (напачатку — намочаная тканіна, якой накрывалі гелм ад сонца), карона. У позьнім сераднявеччы ў герба зьявіліся менш абавязковыя элементы — шчытаношы, дэвізная стужка і ордэны.

Гербавыя выявы падзяляюцца на геральдычныя фігуры (1-га і 2-га парадку) і звычайныя (натуральныя і штучныя). Колеры ў гербе ствараюцца фарбамі (чырвоная, блякітная, зялёная, пурпуровая [фіялетавая], чорная) і мэталамі (золата і срэбра [жоўты і белы]), скарыстоўваецца таксама футра (гарнастая і вавёркі). У гербах беларускай шляхты пераважаюць чырвоныя і блякітныя фарбы, футры практычна не ўжываюцца.

У ВКЛ гербы зьявіліся ў 2-й пал. 14 ст., найбольш старажытны герб вядомы па пячатцы баярына Вайдылы (1380). Легендарная частка літоўска-беларускіх летапісаў згадвае гербы «Кітаўрус», «Калюмны», «Урсін», «Ружа» і «Пагоня».

У сераднявеччы герб быў знакам шляхціча і атаясамліваўся з пашырэньнем яго ўлады на пэўную тэрыторыю. Калі гэтая ўлада была працяглаю ў часе герб замацоўваўся і ператвараўся ў зямельны ці дзяржаўны — і нават пры ўладзе ўжо іншага феадала ці манарха выконваў сваю адпаведную функцыю.

Пазьней узьніклі гербы каталіцкіх ордэнаў і гарадоў (першы гарадзкі герб у ВКЛ атрымала Вільня ў 1387).

Гербы вывучае геральдыка, зборы гербаў называюцца гербарамі.

- Арыгінальны артыкул у «Шляхецкай энцыкляпедыі».

Атрымана з «http://be-x-old.wikipedia.org../../../%D0%B3/%D0%B5/%D1%80/%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%B1.html»

Катэгорыі: Геральдыка | Гербы | Шляхта

##### Views

- Артыкул
- Гутаркі
- Бягучая вэрсія

##### Пошук

##### На іншых мовах

- Беларуская
- Български
- Česky
- Deutsch
- Español
- English
- Eesti
- Français
- עברית
- 日本語
- Lietuvių
- Nederlands
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Português
- Русский
- Simple English
- Slovenščina
- Српски / Srpski
- 中文
- Magyar