Польскі Аўтаномны Раён імя Дзяржынскага — Вікіпэдыя

# Польскі Аўтаномны Раён імя Дзяржынскага

### Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.

Польскі Аўтаномны Раён імя Дзяржынскага (па-польску: Polski Rejon Narodowy im. Feliksa Dzierżyńskiego) ці Дзяржыншчына, Полраён (скарот ад Польскі раён) - аўтаномная адміністрацыйная адзінка, якая існавала ў складзе БССР цягам 1932-1938 гадоў.

## [рэдагаваць] Гісторыя

У другой палове 1920-х-першай палове 30-х кіраўніцтва Савецкага Саюзу праводзіла палітыку карэнізацыі, у ходзе каторай у краіне быў утвораны шэраг аўтаномных абласьцей і раёнаў, у тым ліку два польскіх раёна: Дзяржыншчына ў складзе Беларускай ССР і Мархлеўшчына ў складзе Украінскай ССР. Мэтай існаваньня гэтых раёнаў была саветызацыя польскага насельніцтва.

Дзяржынск на мапе БССР 1938 года

Польскі Аўтаномны Раён імя Дзяржынскага быў утвораны 15 сакавіка 1932 года ў складзе БССР, каля тагачаснай мяжы СССР з Польшчай. Аўтаномія мела блізу 1000 кв. км. плошчы і 44 тысячы насельніцтва. Цэнтрам раёна стаў горад Койданаў, які ў сувязі са стварэньнем аўтаноміі быў перайменаваны ў Дзяржынск. Назву Дзяржыншчына атрымала ў гонар Фелікса Дзяржынскага, стваральніка Ваеннай Надзвычайнай Камісіі (ВЧК).

Аўтаномія палякаў, якія насялялі Дзяржыншчыну, не была фікцыяй. На тэрыторыі раёна дзейнічалі польскія школы і бібліятэкі, выдаваліся польскамоўныя кнігі, газэты і часопісы. Польская мова была адной з афіцыйных моваў раёна. Яна ўжывалася ва усіх партыйных і дзяржаўных установах раёна, уключна зь міліцыяй і судамі.

У той жа час палякі дый іншыя насельнікі Дзяржыншчыны падвяргаліся інтэнсыўнай камуністычнай прапагандзе, якая почасту была для іх чужою, але была блiзкаю палякам-камунiстам, колькасць якiх у партыйным кiраўнiцтве была занадта вялiкая. Раён, як і ўвесь Савецкі Саюз, перажыў калектывізацыю і ганеньні на рэлігію, якім насельніцтва аказала значны супраціў.

Прычыны ліквідацыі польскіх аўтаномій ня вельмі ясныя. Магчыма, гэта зьвязана з тым, што Сталін займеў іншыя планы адносна лёсу Польшчы і не жадаў мець у Савецкім Саюзе польскіх адміністрацыйных адзінак. Магчыма, палякі занадта цяжка паддаваліся саветызацыі. Так ці інакш, усьлед за Мархлеўшчынай (1935) у 1938 годзе была зьліквідаваная і Дзяржыншчына. Школы, бібліятэкі, іншыя польскія культурныя асяродкі былі зачыненыя. Многія этнічныя палякі былі высланыя ў Казахстан і Сыбір.

Падрабязнасьці існаваньня і ліквідацыі польскіх аўтаномій за савецкім часам замоўчваліся.

## [рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі

Палякi - Беларусы: узаемныя стэрэатыпы ў XIX i XX ст.

Атрымана з «http://be-x-old.wikipedia.org../../../%D0%BF/%D0%BE/%D0%BB/%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%BA%D1%96_%D0%90%D1%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%BD%D1%8B_%D0%A0%D0%B0%D1%91%D0%BD_%D1%96%D0%BC%D1%8F_%D0%94%D0%B7%D1%8F%D1%80%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%B0_e1d6.html»

Катэгорыі: Гісторыя Беларусі | Менская вобласьць

##### Views

- Артыкул
- Гутаркі
- Бягучая вэрсія

##### Пошук

##### На іншых мовах

- English
- Suomi
- Polski