Сем пагоркаў Рыма — Вікіпэдыя

# Сем пагоркаў Рыма

### Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.

Рымскія пагоркі – мясцовасьць у Лацыі на якой узьнік Рым. У гістарычнай традыцыі налічваюць сем пагоркаў на якіх пабудаваны Рым – Палятын, Эсквілін, Цэліё, Віміналь, Квірыналь, Капітолій, Авэнтын.

Першыя сталыя паселішчы ў Лацыі з’явіліся ў канцы 2 тысячагодзьдзя да н. э. на купе Альбанскіх пагоркаў. Гэтыя пагоркі былі асяродкам распаўсюджваньня ла́цінаў, а пазьней, у 7 стагодзьдзі да н. э. – асяродкам злучэньня прымітыўных ла́цінскіх полісаў у так званую Альбанскую ўнію.

## [рэдагаваць] Рымскія пагоркі

Іншая купа пагоркаў, будучыя Рымскія пагоркі, ў ніжняй плыні Тыбру была заселеная значна пазьней. Становішча гэтых пагоркаў было надзвычай прывабным, яны месьціліся ў адлегласьці каля 25 кілямэтраў ад мора на левым беразе ракі ў багністай мясцовасьці. Некаторыя з пагоркаў мелі стромкія схілы і былі прыдатныя для абароны. У вусьці Тыбра з марской вады здаўна здабывалася соль, і па левым беразе Тыбра ўглыб абшару ішоў так званы Саляны шлях - Via salaria.

### [рэдагаваць] Палятын ці Roma quadrata

Першым у 10 - 9 стагодзьдзі да н. э. лацінамі быў заселены Палятын. Гэта пацьвярджаецца антычнай традыцыяй і тапаграфічнымі ўмовамі. Схілы Палятына з трох бакоў былі вельмі стромкія, толькі з паўночна-ўсходняга боку быў праход да вяршыні, але і яго было лёгка абараняць. Вяршыня Палятына мела плошчу да 6-8 гектараў і мела магчымасьць зьмяшчаць даволі значнае па тых часах паселішча. Пагорак у тыя часы акаляла дрыгва, паблізу быў брод праз Тыбр, у падольлі ішоў вышейзгаданы Саляны шлях. Гэта першы этап у разьвіцьці Рыму, старажытнарымскія пісьменьнікі звалі яго «Roma quadrata» - «Квадратны Рым».

### [рэдагаваць] Вонкавыя пагоркі ці Septimontium

Вонкавыя пагоркі – пагоркі акаляючыя Палятын. Першым з іх у канцы 9 стагодзьдзя да н. э. быў заселены Эсквілін, на ім стварылі паселішча сабіны.

У 8 стагодзьдзі да н. э. у разьвіцьці Рыму быў пэрыяд які старажытнарымскія пісьменьнікі звалі «Septimontium» - «Сямігоршчына». Але яны мелі на ўвазе ня тыя пагоркі якія зараз завуцца «Сем рымскіх пагоркаў». Меліся на ўвазе дзьве верхавіны Палятына - Паляцый і Гермаль, тры верхавіны Эсквіліна - Цыспій, Фагуталь і Опій, перахлябіна Вэлія злучаючая Палятын з Эсквілінам, пагорак Цэліё. Такім чынам магчыма лічыць, што у гэты час ужо былі заселеныя тры пагоркі – Палятын, Эсквілін и Цэліё.

У 7 стагодзьдзі да н. э. Рым яшчэ больш пашырыўся на поўнач – у гэты час былі заселеныя пагоркі Віміналь и Квірыналь. Пагорак Капітолій быў заселены у 6 стагодзьдзі да н. э., а пагорак Авэнтын толькі ў сярэдзіне 5 стагодзьдзя да н. э.

### [рэдагаваць] Іншыя пагоркі ў Рыме

Акрамя вышейзгаданых у Рыме, на правым беразе Тыбра, ёсьць яшчэ пагорак Янікуль (вышыня 85 мэтраў), а на поўнач ад яго пагорак Ватыкан ці Ватыканскія горы (вышыня 146 мэтраў).

## [рэдагаваць] Рымскае падольле

Пагоркі Палятын і Эсквілін злучаныя паміж сабой скалістай перахлябінай Вэлія. У іншых месцах пагоркі падзяляюць долы якія ў старажытнасьці зьяўляліся багнамі, а пазьней былі асушаныя.

Паміж Палятынам і Капітоліям месьцяцца долы Вэлябр і Валові рынак (па-лацінску: forum Boarium). Паміж Палятынам, Капітоліям і Квірыналям - дол Форум. Паміж Палятынам і Авэнтынам - дол Мурцыі які пазьней зваўся Вялікім цыркам (па-лацінску: Circus Maximus). Паміж Эсквілінам, Віміналям і Квірыналям - долы Аргілет і Субура. Паміж Цэліё і Авэнтынам - Апіева дарога.

Атрымана з «http://be-x-old.wikipedia.org../../../%D1%81/%D0%B5/%D0%BC/%D0%A1%D0%B5%D0%BC_%D0%BF%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BA%D0%B0%D1%9E_%D0%A0%D1%8B%D0%BC%D0%B0_abc1.html»

Катэгорыя: Гісторыя Эўропы

##### Views

- Артыкул
- Гутаркі
- Бягучая вэрсія

##### Пошук

##### На іншых мовах

- Deutsch
- English
- Español
- Français
- Italiano
- 日本語
- Latina
- Македонски
- Nederlands
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Polski
- Português
- Română
- Русский
- Slovenčina
- Српски / Srpski
- Svenska
- 中文