Пэрсыдзкая затока — Вікіпэдыя

# Пэрсыдзкая затока

### Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.

Пэрсыдзкая затока.

Пэрсыдзкая затока (па-пэрсыдзку: خليج فارس khalīj-e-Fārs; па-арабску الخليج العربي al-khalīj al-fāris ī) знаходзіцца ў паўднёва-заходняй Азіі, зьяўляецца працягам Аманскай затокі, раздзяляе Іран і Арабійскую паўвыспу.

Затока была полем бойкі ў вайне паміж Іранам і Іракам (1980-1988 гг). У 1991 годзе Пэрсыдзкая затока ізноў стала арэнай “вайны ў Затоцы”, падчас якой Ірак акупаваў Кувэйт, але потым праз умяшаньне амэрыканскіх войскаў быў вымушаны вярнуцца ў свае межы.

Навакольнае асяродзьдзе Пэрсыдзкай затокі раней было прадстаўлена вялікай колькасьцю рыбы, каралавымі рыфамі, падводнай расьліннасьцю, але ўсё гэтае багацьце было зьнішчанае ў выніку распачатай здабычы нафты на берагах затокі і нядаўнімі войнамі, адным з спосабаў вядзеньня якіх былі зьнішчэньні нафтапровадаў і нафтапераапрацоўчых заводаў.

## [рэдагаваць] Геаграфія

Пэрсыдзкая затока мае плошчу прыкладна 233 000 км², на ўсходзе зьвязаная з Аманскай затокай Хармускай пратокай, на захадзе пераходзіць у дэльту, утвораную рэкамі Эўфрат і Тыгр. Яе даўжыня – 989 км, адзьдзяляе Іран ад Саудаўскай Арабіі. Шырыня Хармускай пратокі 56 км. Затока не глыбокая, максымальная глыбіня 90 мэтраў, сярэдняя – 50 м.

Краіны, разьмешчаныя на ўзьбярэжжы Пэрсыдзкай затокі: Іран, Аман, Злучаныя Арабскія Эміраты, Саудаўская Арабія, Катар, Бахрэйн, Кувэйт і Ірак. Існуе мноства невялікіх выспачак.

## [рэдагаваць] Нафта і прыродны газ

Пэрсыдзкая затока і прылеглыя вобласьці маюць самыя вялікія ў сьвеце радовішчы нафты. Праз гэта нафтаздабыча і нафтапераапрацоўка дамінуюць у эканоміцы рэгіёну. Значныя радовішчы прыроднага газу падзеленыя паміж Катарам і Іранам.

Багатыя на нафту краіны (з выняткам Іраку), якія разьмяшчаюцца на ўзьбярэжжы Пэрсыдзкай затокі, называюць краінамі Пэрсыдзкай затокі. Выхад Іраку да ўзьбярэжжа блякуецца балоцістай дэльтай Эўфрата і Тыгра.

## [рэдагаваць] Этымалёлія

Навукоўцы, якія дасьледавалі паходжаньне назвы затокі прыйшлі да высновы, што назва “пэрсыдзкая” наібольш дакладная. Апошнія 2 500 год, амаль усе гісторыкі і аўтары Бліжняга Ўсходу менавіта так называлі гэтую затоку.

Пісьмовыя крыніцы часоў старадаўняй Пэрсыдзкай імпэрыі не дайшлі да нашых часоў, але ў вуснай мове ўсе народы рэгіёна называюць яе “Мора Ірана”, “Парскае мора”.

З 550 года да 330 года да н.э. амаль усе пісьмовыя крыніцы называлі Пэрсыдзкую затоку “Мора Парс”.

Але ў наш час некаторыя краіны аспрэчваюць дакладнасьць назвы затокі. Нягледзячы на гэта, на Дваццаць трэцяй сэсіі ААН у сакавіку-красавіку 2006 года, назва Пэрсыдзкая затока зацьверджаная як афіцыйная назва, якая выкарыстоўваецца краінамі-удзельніцамі ААН.

## [рэдагаваць] Брытанскае ўладаньне

З 1763 да 1971 году, Вялікабрытанія рознымі шляхамі і формамі кантралявала Пэрсыдзкую затоку (праз Злучаныя Арабскія Эміраты, Бахрэйн, Кувэйт, Аман і Катар).

І ў наш час Вялікабрытанія мае свае інтарэсы ў гэтым рэгіёне.

## [рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі

Пэрсыдзкая затока — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў

Атрымана з «http://be-x-old.wikipedia.org../../../%D0%BF/%D1%8D/%D1%80/%D0%9F%D1%8D%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%B4%D0%B7%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D0%B7%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BA%D0%B0.html»

Катэгорыі: Блізкі Ўсход | Індыйскі акіян

##### Views

- Артыкул
- Гутаркі
- Бягучая вэрсія

##### Пошук

##### На іншых мовах

- العربية
- Български
- Bosanski
- Català
- Česky
- Cymraeg
- Dansk
- Deutsch
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Euskara
- فارسی
- Suomi
- Français
- Galego
- עברית
- Hrvatski
- Magyar
- Bahasa Indonesia
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- 한국어
- Kurdî / كوردي
- Lietuvių
- Bahasa Melayu
- Nederlands
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Polski
- Português
- Română
- Русский
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Српски / Srpski
- Svenska
- Kiswahili
- தமிழ்
- ไทย
- Türkçe
- Українська
- اردو
- Tiếng Việt
- 中文