Карта Віда-Ляцкага — Вікіпэдыя

# Карта Віда-Ляцкага

### Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.

Ка́рта Віда-Ляцкага — першая вядомая геаграфічная карта, створаная і выдадзеная на тэрыторыі ВКЛ (першае выданне — Антверпен, 1542 (?), другое — Вільня, 1555).

Паказвае ўсходнія раёны Маскоўскай дзяржавы і частку тэрыторыі ВКЛ, прызначалася для інфармавання заходнееўрапейскай аўдыторыі пра малавядомую Масковію. Гравёр і картограф Антоні Від разам з аселым у Літве былым акольнічым Васіля III Іванам Ляцкім працавалі над ёй у 1537 – 1542 гадах, скарыстаўшыся картаграфічнымі матэрыяламі, вывезенымі Ляцкім з Масквы ў 1534 годзе. Яшчэ да апублікавання Ляцкі рассылаў чарнавыя варыянты карты вядомым еўрапейскім вучоным, у тым ліку Себасцьяну Мюнстэру (1540) і Сігізмунду Герберштайну (1541).

На карце нанесеныя стратэгічныя замкі памежжа ВКЛ і Маскоўскай дзяржавы — Веліж, Віцебск, Гомель, Кіеў, Крычаў, Ворша, Полацк, Смаленск, — на думку Міхася Ткачова, выявы замкаў добра стасуюцца з археалагічнымі і інвентарнымі дадзенымі і зробленыя з натуры. Пададзеная інфармацыя пра Аршанскую бітву 1514 году з сімвалічным малюнкам. Некалькі дзесяцігоддзяў лічылася адной з самых верагодных карт Масковіі. У 1570 годзе яе перагравіроўваў Франц Хогенберг, адзін з рэдактараў энцыклапедычнай серыі «Гарады зямнога шара».

Карта з'яўляецца найбольш раннім вядомым помнікам старабеларускага свецкага кнігадрукавання, змяшчаючы тлумачальны тэкст на старабеларускай мове з вялікай колькасцю паланізмаў. Белая Русь, паводле карты Віда-Ляцкага — іншая назва Маскоўскай дзяржавы.

  Крыніца: Алесь Белы, «Энцыклапедыя гісторыі Беларусі»

## [рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі

- Арыгінальны артыкул

### [рэдагаваць] Літаратура

- Zwoliński P. Pierwsza drukowana transkrypcja ruskiej cyrylicy na lacinkę // Slavia Orientalis. R. XVI, z. 4. Warszawa, 1967.
- Idem. Naistarszy świecki druk białoruski (Antwerpia 1542) // Slavia Orientalis. R. XVII, z. 3. Warszawa, 1968.
- Каpта России Антония Вида // Атлас геогpафических откpытий в Сибиpи и в Севеpо–Западной Амеpике XVII—XVIII вв. М., 1964.
- Белы, А. Хроніка “Белай Русі”: нарыс гісторыі адной геаграфічнай назвы. Мн., 2000.

Атрымана з «http://be-x-old.wikipedia.org../../../%D0%BA/%D0%B0/%D1%80/%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%92%D1%96%D0%B4%D0%B0-%D0%9B%D1%8F%D1%86%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%B0_387a.html»

Катэгорыя: Гістарычныя мапы

##### Views

- Артыкул
- Гутаркі
- Бягучая вэрсія

##### Пошук