Peñse - Wikipedia

# Peñse

### Diwar Wikipedia, an holloueziadur digor

Peñse , livet gant Claude Joseph Vernet.

Ar peñse a zo anv a roer d'ar gwalldarvoud a lak ul lestr pe un nijerez da vezañ kollet p'emañ o verdeiñ war an dour. Un degouezh ken boutin eo ma vez strewet listri a bep seurt e strad ar morioù hag ar stêrioù bras. Ar peñse a zo ivez ar pezh a chom diwar pep a draezhenn kollet er mor, bag, lestr, tammoù koad ha traoù a bep seurt. Da skouer, ar c'hoad peñse a zo an tammoù koad dastumet er mor pe war an aod.

## [kemmañ] Ar peñseoù en istor

Al listri peñseet koshañ a zo bet jedet o c'hozhni keit ma oa maread an Neolitik. Kavet eo bet gant an arkeologourien-vor pirogennoù, da lavaret eo bagoù pilprennek graet en ur doullañ kefioù ar gwez. An darn-vuiañ a zo bet kavet pe er gwernioù pe el lec'hid e kreiz ar porzhioù kozh. Dre studiañ al listri-kenwerzh peñseet hag o c'hargoù e c'heller tennañ anaoudegezhioù diwar-benn an eskemmoù a veze e mare pe vare. Meur a lestr-samm gresian pe roman a zo bet kavet dismantret e strad ar Mor Kreizdouarel ha diouto e weler pegen pouezus e oa ar c'henwerzh dre vor en Henamzer.
Dizoloadennoù listri ar Vikinged a zo bet graet er Skandinavia miret mat en douaroù gleb ha tretet a-zoare evit bezañ diskouezet er mirdioù. E Breizh eo bet kavet ar vag viking nemetañ war ar c'hevandir, hini bez norman Enez Groe.
An enklaskoù war listri an amzerioù modern o deus sachet evezh war listri bras ar Spagnoled aet d'ar strad gant kargoù aour hag arc'hant pounner-tre koulz ha listri uhel o vourzh savet gant morluioù ar galloudoù europat.

## [kemmañ] Abegoù ar peñseoù

E-touezh an abegoù diniver a zo d'ar peñseoù e c'heller menegiñ :

- treserezh fall ar vag
- mont en-dro pe started fall : torret elfennoù an aveiñ zo pe arsav war ostilhoù zo
- distabilded diwar treserezh fall ar vag pe diwar ur c'harg lakaet fall pe ne oa ket dalc'het mat en e blas
- fazioù war ober ar merdeadurezh pe fazioù hiniennel all
- amzer fall : korventennoù, gwagennoù divent
- tan-gwall
- brezel
  - oberioù brezeliñ : taolioù-kanol, tanioù-gwall, tarzherezhioù, minoù-mor ha bombezadegoù.
- morpreizherezh
  - ar beñseerien a vez graet euz ar re a glask kas al listri d'ar strad goude m'o deus touellet al levier dre elum gouloù war un aod dañjerus)
- emsavadeg izili ar skipailh pe an dreizhidi pe tarverezh
- peñseoù graet a-ratozh
  - sevel ur c'harreg artifikel
  - evit lakaat ar ganolieren-vor d'en em bleustriñ war an tennadegoù pe evit arnodiñ ar arm nevez
  - evit krouiñ un diarbenn da listri all (evit serriñ ur porzh pe ur c'hanol-dour)
  - evit mirout ma kouezh ul lestr e krabanoù an enebourien
  - evit dismantrañ ul lestr diberc'henn a c'hell bezañ dañjerus evit ar verdeadurezh
  - evit flodiñ dre sevel un diskleriadur faos d'an diogelerezh

## [kemmañ] Ar peñseoù e-keñver ar Gwir

Reolennoù pennañ gwir ar peñseoù a den da berc'henniezh al listri war nes mont da vezañ kollet pe lezet da verdeiñ hep tud evit o leviañ.

## [kemmañ] Gerioù gant peñse enno

- peñsead (an dud a zo bet e bourzh p'eo aet ar vag da goll)
- peñseañ (verb)
- peñseer (ur seurt laer a sach al listri war an aod dre touellerezh)

## [kemmañ] Sell ivez

- Arkeologiezh ar mor
- Gwir al Lagan
- Roll ar peñseoù
- Drasterezhioù c'hoarvezet d'al listri
- Saveteerezh war vor

Adtapet diwar "http://br.wikipedia.org../../../p/e/%C3%B1/Pe%C3%B1se.html"

Rummadoù ar bajenn: Gwir ar mor | Peñseoù

##### Views

- Pennad
- Kaozeadenn
- Stumm a-vremañ pe stumm red

##### Kemer perzh

- Skoazell
- Porched ar gumuniezh
- Tavarn
- Roadoù

##### Klask

##### E yezhoù all

- Deutsch
- Ελληνικά
- Español
- Suomi
- Français
- Galego
- Italiano
- Nederlands
- Polski
- Português
- Română
- Svenska