Ludwig van Beethoven - Wikipedia

# Ludwig van Beethoven

### Gikan sa Wikipedia, ang gawasnong ensayklopedya

1820 portrait ni Joseph Karl Stieler

Si Ludwig van Beethoven (gibunyagan Disyembre 17, 1770; namatay Marso 26, 1827) usa ka Aleman nga kompositor sa musika. Ang dakong bahin sa iyang kinabuhi iyang gipuy-an sa Vienna, Austriya. Siya ang giilang kinabanggiitang kompositor sa tanang panahon.

Ang mosunod pipila sa iyang mga kinompos nga nahimo nang permanenteng kabahin sa musika sa Kasadpan:

- Fifth Symphony
- Ninth Symphony
- Sixth Symphony
- ang tokar sa piyano nga Fur Elise
- ang Path?ique Sonata
- ug ang Moonlight Sonata

## [usba] Kinabuhi

Si Beethoven natawo sa Bonn, Alemanya, kang Johann van Beethoven (1740-1792) nga may kagikang Plemis, ug kang Magdalena Keverich van Beethoven (1744-1787). Hangtod karon lang bag-o, ang mga reperensiya sa kinabuhi ni Beethoven nag-ingong siya natawo sa Disyembre 16 tungod kay gibunyagan siya sa Disyembre 17, tungod kay maoy pamaagi sa una nga ang bata bunyagan usa ka adlaw human kini matawo. Apan ang modernong panukiduki wala maghupot sa maong mga asumpsiyon.

Ang unang magtutudlo ni Beethoven sa musika mao ang iyang amahan, usa ka magtutugtog sa Elektoral nga korte sa Bonn ug usa ka palahubog nga mangulata kaniya ug pakyas nga mipaila kaniya isip child prodigy sama kang Mozart. May ubang nakabantay sa talento ni Beethoven. Si Christian Gottlob Neefe mitudlo ug mipatrabaho kaniya. Ang Prince-elector migasto usab. Ang inahan ni Beethoven namatay sa dihang 17 ka tuig na ang panuigon niya, ug sa pipila ka tuig siya ang mipadako sa duha niya ka manghod.

Mibalhi sa Vienna si Beethoven sa tuig 1792, diin buot siyang magtuon ubos kang Joseph Haydn, apan ang tigulang walay panahon sa pagtudlo, busa siya gireper kang Johann Albrechtsberger. Dali siyang nakamugna og reputasyon isip usa ka birtuso sa piyano (apan mas hinay isip kompositor). Misugod siya sa iyang karera sa tibuok niyang kinabuhi: imbes nga motrabaho sa simbahan o hawanan sa hari (sama sa ubang kompositor), siya nag-freelancer.

## [usba] Karera

Ang karera ni Beethoven isip usa ka kompositor sagad nga bahinon sa Sayo, Tunga-tunga, ug Ulhing bahin.

Beethoven sa tuig 1823. Kini usa ka kopya sa nagubang portrait nga hinimo ni Ferdinand Georg Waldmüller

### [usba] Sayong bahin

Sa sayong bahin, nakita siyang nagsundog sa mga nag-una kaniya nga sila si Haydn ug Mozart, ug sa samang higayon nagsiksik sa mga bag-ong direksiyon ug inanayng nagpalapad sa wanang sa iyang mga buhat. Pipila sa mga importanteng musika niya sa Sayong bahin sa iyang karera mao kining mosunod:

- Symphony No. 1 (Beethoven)
- Symphony No. 2
- String Quartets Nos. 1 - 6, Opus 18 (Beethoven)
- ang unang duha ka piano concerto
- Piano Sonata No. 8 (Beethoven)
- Moonlight.

### [usba] Tunga-tungang bahin

Ang Tunga-tungang bahin sa karera ni Beethoven nagsugod sa iyang personal nga suliran kabahin sa iyang pagkabungol. Ang maong bahin nagpakita sa mga komposisyon nga puno sa pagkabayanihon ug pakigbisog; kini naglakip sa mga klasikal nga musika.

### [usba] Ulhing bahin

Ang Ulhing bahin sa karera ni Beethoven nagsugod sa tuig 1816 ug natapos sa iyang pag-urong sa pagkompos sa tuig 1827. Ang mga buhat niya sa Ulhing bahin giila sa ilang kalawom sa kahulogan, personal nga ekspresyon, ug eksperimentasyon sa mga ludlis.

## [usba] Personal nga kinabuhi

Ludwig van Beethoven: detalye sa 1804 nga portrait ni W.J. Mähler

Ang personal nga kinabuhi ni Beethoven gubot. Sa edad nga 28 anyos, nagsugod siya sa pagkabungol, nga nag-aghat kaniya sa paghunahuna nga maghikog (tan-awa ang 1802 nga Testamento sa Heiligenstadt. Naibog siya sa mga dili maiyang mga babaye (minyo o aristokrata), nga iyang gi-idolize; wala gayod siya magminyo. May pipila ka tigpanukiduki nga miingon nga ang ubos niyang produksiyon gikan sa 1812 ngadto 1816 tungod sa iyang depresyon tungod sa pagkahiamgo nga dili gayod siya maminyo.

Daghan siyang nakaaway nga mga kabanay (lakip na ang usa ka masakit ug publikong pag-inilogay sa kustodiya sa iyang pag-umangkon nga si Karl). Nagsige siya sa pagbalhin-balhin og pinuy-anan ug may daghang kahibulongang personal nga linihokan, pananglitan, ang pagsul-ob og hugaw nga biste bisan kon siya makanunayong maligo. Hapit tanang adlaw sa iyang kinabuhi gigukod siya sa kakulang sa salapi.

Daghang magdadayeg ang nakapanamin sa kinabuhi ni Beethoven diha sa iyang musika, nga sagad nagpapakita og pakigbisog nga gisundan sa kadaogan.

Si Beethoven nagpadayon sa pagkompos og musika hangtod sa adlaw sa iyang kamatayon.

## [usba] Mga reperensiya

- Carl Dahlhaus, Nineteenth Century Music, trans. J. Bradford Robinson (1989) ISBN 0520052919

## [usba] Mga sumpay sa gawas

- Beethoven-Haus Bonn. Opisyal nga balayan sa Beethoven-Haus sa Bonn, Germany. May mga sumpay ngadto sa dakong arkibo.
- The Sonatas for Piano (midi)
- The Guevara Lock of Beethoven's Hair. Usa ka panid sa The Ira F. Brilliant Center for Beethoven Studies.
- Hair analysis says Beethoven died of lead poisoning. CBC News, 18 October 2000.

Retrieved from "http://ceb.wikipedia.org../../../l/u/d/Ludwig_van_Beethoven_69c9.html"

Categories: Mga natawo sa tuig 1770 | Mga namatay sa tuig 1827 | Mga kompositor | Ludwig van Beethoven

##### Views

- Artikulo
- Panaghisgot-hisgot
- Current revision

##### Pangita

##### Sa ubang pinulongan

- Aragonés
- العربية
- Asturianu
- Azərbaycan
- Boarisch
- Žemaitėška
- Беларуская (тарашкевіца)
- Български
- বাংলা
- Brezhoneg
- Bosanski
- Català
- Česky
- Cymraeg
- Dansk
- Deutsch
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Euskara
- فارسی
- Suomi
- Français
- Furlan
- Frysk
- Gàidhlig
- Galego
- עברית
- Hrvatski
- Magyar
- Հայերեն
- Interlingua
- Bahasa Indonesia
- Ilokano
- Ido
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- Lojban
- Basa Jawa
- ქართული
- ಕನ್ನಡ
- 한국어
- Latina
- Limburgs
- Lietuvių
- Latviešu
- Македонски
- Bahasa Melayu
- Malti
- Nahuatl
- Plattdüütsch
- Nederlands
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Occitan
- Polski
- Português
- Runa Simi
- Română
- Русский
- Sicilianu
- Scots
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Shqip
- Српски / Srpski
- Basa Sunda
- Svenska
- தமிழ்
- ไทย
- Tagalog
- Türkçe
- Українська
- اردو
- Tiếng Việt
- Winaray
- ייִדיש
- 中文
- 古文 / 文言文
- Bân-lâm-gú
- 粵語