Cernyw - Wicipedia

# Cernyw

### Oddi wrth Wicipedia, y gwyddoniadur rhydd.

Lleoliad Cernyw ger Lloegr
Baner Cernyw

Un o'r gwledydd Celtaidd yw Cernyw (Cernyweg: Kernow), yn ne-orllewin Prydain. Yn weinyddol fe'i trinir fel un o siroedd Lloegr. Mae'n ffinio â Dyfnaint, Môr Iwerddon a Môr Iwerydd. Ystyrir Ynysoedd Syllan neu Scilly hefyd yn rhan o Gernyw.

Truro yw'r unig ddinas, a hefyd y brifddinas. Mae prif drefi'r sir yn cynnwys Newquay, Bodmin, St Austell, Cambourne, Redruth a Padstow. Mae Cernyw yn enwog am fod yn lle dda i fynd am wyliau am ei fod yn dwymach ar gyfartaledd na unrhyw le arall ym Mhrydain, ac am ei fod yn lle dda i syrffio.

Mae Cernyw yn enwog am ei phasteiod a'i mwynfeydd alcam, ac am Senedd y Stanorion neu Fwynwyr sy'n dal i fynnu mai ganddi hi mae'r hawl i reoli'r wlad. Piran yw nawddsant Cernyw, a'i faner yn groes wen ar gefndir du. Mae mudiad cenedlaethol gwleidyddol yng Nghernyw, ond nid yw'r pleidiau megis Mebyon Kernow a Phlaid Genedlaethol Cernyw wedi gwneud fawr o farc hyd yma, er iddynt gipio ambell sedd ar gynghorau lleol.

## [golygu] Hanes

  Prif erthygl: Hanes Cernyw

## [golygu] Yr iaith Gernyweg heddiw

  Prif erthygl: Cernyweg

Mae tua mil o bobl yn siarad fersiynau cyfoes o'r iaith Gernyweg. Mae'r rhan fwyaf o siaradwyr yn defnyddio Kernewek Kemmyn, sydd wedi'i seilio ar lenyddiaeth Gernyweg Canol gydag orgraff i gynrychioli'r seiniau tybiedig. Hefyd mae defnyddwyr Kernewek Unyes (Cernyweg Unedig) a Kernewek Unyes Amendys (CU adolygedig) gydag orgraff Cernyweg Canol wedi'i safoni. Gwell gan rai siaradwyr ddefnyddio Cernyweg Diweddar, sef iaith yr 17eg a'r 18fed ganrifoedd.

Bu farw Dolly Pentreath, siaradwr olaf y Gernyweg yn ôl y chwedl yn 1777, ond mae tystiolaeth i siaradwyr eraill fyw tan ddechrau'r 19eg ganrif. Gwnaeth yr iaith oroesi ar dafodau pysgotwyr i ryw raddau hyd ddiwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg (ni wnaed yr ymchwil angenrheidiol ar y pryd). Mae peth adferiad yn digwydd nawr. O'r chwe iaith Geltaidd, Cernyweg ydyw'r debycaf i'r Gymraeg, er iddi serch hynny fod yn nes at y Llydaweg mewn rhai pethau.

## [golygu] Cysylltiadau allanol

- Cyngor Cernyw (yn Saesneg)
- See Cornwall - Best pictures from Cornwall
- Yr Iaith Gernyweg (yn Gernyweg, Saesneg, a thipyn bach o Gymraeg)

Wedi dod o "http://cy.wikipedia.org../../../c/e/r/Cernyw.html"

Categorïau: Gwledydd Celtaidd | Cernyw | Safleoedd Treftadaeth y Byd yn Lloegr

##### Views

- Erthygl
- Sgwrs
- Diwygiad cyfoes

##### Chwilio

##### Ieithoedd eraill

- Afrikaans
- Anglo Saxon
- العربية
- Asturianu
- Brezhoneg
- Català
- Česky
- Dansk
- Deutsch
- English
- Esperanto
- Español
- Euskara
- Suomi
- Français
- Gaeilge
- Gàidhlig
- Galego
- Gaelg
- עברית
- हिन्दी
- Bahasa Indonesia
- Ido
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- 한국어
- Ripoarisch
- Kernewek
- Latina
- Lëtzebuergesch
- Nederlands
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Occitan
- Polski
- Português
- Runa Simi
- Română
- Русский
- Sicilianu
- Scots
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Svenska
- Türkçe
- 中文
- Bân-lâm-gú