D. J. Williams - Wicipedia

# D. J. Williams

### Oddi wrth Wicipedia, y gwyddoniadur rhydd.

D. J. Williams, tua 1936

Roedd David John Williams (26 Mehefin 1885- 4 Ionawr 1970), neu D.J. Williams neu D.J. Abergwaun, yn llenor ac yn genedlaetholwr a aned yn Rhydcymerau, Sir Gaerfyrddin. Roedd yn gymeriad mawr er yn ddyn tawel ei hunan, a wnaeth gyfraniad pwysig i lên a diwylliant ei wlad; "Y Cawr o Rydcymerau".

Bu'n athro yn Abergwaun am flynyddoedd lawer ac felly fe gyfeirid ato yn aml fel 'D.J. Abergwaun'.

## [golygu] Y llenor

Ysgrifenodd ddau hunangofiant wedi eu lleoli yn ardal Rhydcymerau, sef Hen Dŷ Fferm (1953) ac Yn Chwech ar Hugain Oed (1959). Roedd yn feistr ar y stori fer yn ogystal, fel y mae ei dair cyfrol gynnar, Storïau'r Tir (1936, 1941, 1949) yn dangos. Ystyrir ei gyfrol o bortreadau o rai o hen gymeriadau ei fro enedigol, Hen Wynebau, yn glasur o'i fath.

## [golygu] Y gwladgarwr

Roedd yn genedlaetholwr brwd. Yn aelod o'r ILP cyn sefydlu Plaid Genedlaethol Cymru (sef Plaid Cymru heddiw) yn 1925. Roedd D.J., ynghyd â Saunders Lewis a Lewis Valentine, yn gyfrifol am losgi'r ysgol fomio ym Mhenyberth. Methodd y rheithgor a chytuno a oeddent yn euog yn llys y Goron yng Nghaernarfon, ac o ganlyniad bu ail achos yn eu herbyn yn yr Old Bailey pan y'i cafwyd yn euog ac fe'u carcharwyd.

Roedd cyflwr ariannol Plaid Cymru yng nghanol y 1960au yn echrydus ac mae'n amheus a fyddai wedi gallu ymladd Etholiad Cyffredinol 1966 oni bai i D.J. werthu Penrhiw sef yr Hen Dŷ Ffarm yn ei gyfrol adanbyddus, a rhoi'r arian i Blaid Cymru.

## [golygu] Llyfryddiaeth

### [golygu] Gwaith D.J.

- Hen Wynebau (1934)
- Storïau'r Tir Glas (1936)
- Storïau'r Tir Coch (1941)
- Storïau'r Tir Du (1949)
- Hen Dŷ Ffarm (1953)
- Mazzini (1954)
- Yn Chwech ar Hugain Oed (1959)
- Codi'r Faner (1968)
- Y Gaseg Ddu (1970). Gol. J. Gwyn Griffiths.
- Y Cawr o Rydcymerau (1970). Casgliad o'i gerddi, gol. D.H. Culpitt a W. Leslie Richards.

### [golygu] Astudiaethau

Ceir llyfryddiaeth lawn yn atodiad i'r gyfrol Y Gaseg Ddu.

- Dafydd Jenkins, D.J. Williams (cyfres Writers of Wales, 1973)

Wedi dod o "http://cy.wikipedia.org../../../d/2E/_/D._J._Williams_6df9.html"

Categorïau: D.J. Williams | Llenorion Cymraeg | Cymry enwog | Cenedlaetholdeb Cymreig | Plaid Cymru | Genedigaethau 1885 | Marwolaethau 1970

##### Views

- Erthygl
- Sgwrs
- Diwygiad cyfoes

##### Chwilio

##### Ieithoedd eraill

- Brezhoneg
- English