Castell Nadolig - Wicipedia

# Castell Nadolig

### Oddi wrth Wicipedia, y gwyddoniadur rhydd.

Mae Castell Nadolig yn fryngaer o Oes yr Haearn yn ne-orllewin Ceredigion. Cyfeirnod OS: CD 298 504.

Saif ar fryn isel 212m uwch lefel y môr ar ymyl lôn yr A487 naw milltir i'r dwyrain o Aberteifi a thua 3 milltir i'r de-orllewin o Langrannog. Mae ar diriogaeth y Demetae, llwyth Celtaidd Dyfed.

Nid yw'n safle cryf ynddo'i hun, ond cafodd ei amddiffyn â dau glawdd sylweddol. Mae'r ddau glawdd consentrig yn sefyll tua 60m oddi wrth ei gilydd, a chredir fod y tir agored rhyngddyn nhw yn cael ei ddefnyddio gan breswylwyr y gaer i gadw eu gwartheg ac anifeiliaid eraill. Mae'r gaer yn enghraifft dda o'r math o gaerau bychain ar gyfer teuluoedd estynedig sydd mor nodweddiadol o dde-orllewin Cymru. Gellid eu cymharu â'r caerau cyffelyb yn Iwerddon a elwir yn rhathau.

Mae Castell Nadolig yn adnabyddus i archaeolegwyr am fod dwy lwy efydd o wneuthuriad cain, wedi'u haddurno â phlethwaith Celtaidd, wedi eu darganfod ar y safle. Mae'n bosibl eu bod yn waith gofydd metel o dde-orllewin Lloegr, gan fod llwyau cyffelyb wedi'u darganfod yno, yn arbennig yng Nghernyw. Mae'r llwyau i'w gweld yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd.

### [golygu] Ffynhonell

- Christopher Houlder, Wales: An Archaeological Guide (Llundain, 1978)

Wedi dod o "http://cy.wikipedia.org../../../c/a/s/Castell_Nadolig_387e.html"

Categorïau: Bryngaerau Cymru | Ceredigion

##### Views

- Erthygl
- Sgwrs
- Diwygiad cyfoes

##### Chwilio