Lerpwl - Wicipedia

# Lerpwl

### Oddi wrth Wicipedia, y gwyddoniadur rhydd.

Lerpwl
Lleoliad Dinas Lerpwl

Dinas yng ngogledd-orllewin Lloegr yw Lerpwl (Saesneg: Liverpool) ar lannau'r afon Merswy. Crewyd Lerpwl fel dinas gan y brenin seisnig John I yn 1207 gyda dim ond 500 o bobol ac arhosodd yn gymharol fach tan ddechrau'r Chwyldro Diwydiannol. Tyfodd drwy ddatblygu dociau mawr. Un ffynhonell sylweddol o arian oedd y masnach mewn caethweision o'r Affrig. Poblogaeth Lerpwl nawr yw 439,473 (Cyfrifiad 2001).

Heddiw y ddinas yw ardal canalog Glannau Merswy (Saesneg: Merseyside). Yr ardaloedd eraill yw Knowsely, Sefton, St Helens a Cilgwri (Saesneg: Wirral). Mae pobl tu fas i Lannau Merswy yn aml yn defnyddio 'Lerpwl' (mewn ffordd anghywir) i ddisgrifio'r holl ardal.

Adnabyddir poblogaeth Lerpwl fel 'Scousers' ar ôl y cawl cynhenid o'r enw 'scouse' (sy'n debyg i gawl cymreig. Symbol Lerpwl yw aderyn sy'n edrych yn debyg i filidowcar o'r enw Liver Bird (ynghanir fel 'Laifr'). Hen enw Gymraeg ar y ddinas yw Llynlleifiad. Mae rhai yn tybio mae hyn yn cyfeirio at yr aderyn 'Lleifr', hen enw am fildowcar. Os felly, 'Llyn y Bilidowcar' yw enw'r ddinas. Ond mae yna llawer o theoriau eraill am darddiad yr enw - does neb yn siwr o ble y ddaeth.

Roedd yn brifddinas answyddogol i ogledd Cymru am gyfnod maith ac mae llawer o'r boblogaeth presennol o gefndir gymreig. Surodd y berthynas rhwng Cymru a Lerpwl pan foddwyd Capel Celyn a Chwm Tryweryn gan Gorfforaeth Lerpwl ym 1965 er mwyn creu cronfa dŵr i gyflenwi dŵr i'r ddinas. Dwed rhai nad oedd angen boddi'r cwm o gwbl; gweler [[1]]

Mae nofel Marion Eames Hela Cnau yn rhoi hanes dynes ifanc a aeth i weini o ogledd Cymru i Lerpwl.

## [golygu] Diwylliant a Chwaraeon

Mae Lerpwl yn enwog am ddwy tîm bêl-droed, Lerpwl ac Everton.

Lerpwl fydd Dinas Diwylliant Ewrop 2008.

## [golygu] Preswylyddion enwog

- William Ewart Gladstone (gwleidydd)

## [golygu] Eisteddfod Genedlaethol

Cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol yn Lerpwl ym 1884, 1900 a 1929. Am wybodaeth bellach gweler:

- Eisteddfod Genedlaethol Cymru Lerpwl 1884
- Eisteddfod Genedlaethol Cymru Lerpwl 1900
- Eisteddfod Genedlaethol Cymru Lerpwl 1929

## [golygu] Dolennau allanol

- Tryweryn
- Cyngor dinas

Eginyn erthygl sydd uchod. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.

Wedi dod o "http://cy.wikipedia.org../../../l/e/r/Lerpwl.html"

Categorïau: Egin | Lerpwl | Safleoedd Treftadaeth y Byd yn Lloegr | Dinasoedd Lloegr

##### Views

- Erthygl
- Sgwrs
- Diwygiad cyfoes

##### Chwilio

##### Ieithoedd eraill

- Afrikaans
- العربية
- ܐܪܡܝܐ
- Български
- Català
- Česky
- Dansk
- Deutsch
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Euskara
- فارسی
- Suomi
- Français
- Gaeilge
- Gàidhlig
- עברית
- Hrvatski
- Magyar
- Bahasa Indonesia
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- ქართული
- 한국어
- Latina
- Lëtzebuergesch
- Lietuvių
- Latviešu
- Bahasa Melayu
- Nederlands
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Polski
- Português
- Română
- Русский
- Sicilianu
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Српски / Srpski
- Svenska
- ไทย
- Türkçe
- Oyghurque
- Українська
- Tiếng Việt
- Volapük
- 中文
- 粵語