Хрысьціянства - Вікіпэдыя

# Хрысьціянства

### Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.

Хрысьція́нства — монатэістычная рэлігія, адна з сусьветных, розныя галіны якой сёньня маюць больш за 2 мільярды вернікаў ў сьвеце, зьяўляюцца культураўтваральнымі для Эўропы, Амэрыкі, асобных тэрыторыяў Блізкага Ўсходу й Каўказу.

## [рэдагаваць] Веравучэньне

Хрысьціяне ўсіх канфэсыяў вераць у адзінага, простага, асабовага (як правіла, ў трох асобах — Айцец, Сын, Сьвяты Дух), абсалютна добрага Бога — стваральніка ўсяго Сусьвету, прызнаюць Ісуса Хрыста Сынам Бога, вераць, што Ён выратаваў чалавецтва ад граху ды сьмерці Сваёй сьмерцю на крыжы ды паўстаньнем зь мёртвых, вераць у богападобнасьць чалавека, у несьмяротнасьць чалавечае душы, у пасьмяротную ўзнагароду за добрыя ўчынкі ды пакараньне за злыя, чакаюць на канец Сусьвету й будучае вечнае жыцьцё. Сьвятою кнігаю хрысьціяне прызнаюць Біблію.

## [рэдагаваць] Гісторыя

Хрысьціянства ўзьнікла ў I стагодзьдзі ад нараджэньня Хрыстова. Першыя хрысьціянскія цэрквы былі ўкладзеныя апосталамі на ўсходніх тэрыторыях Рымскае Імпэрыі, неўзабаве хрысьціянства распаўсюдзілася па ўсёй тэрыторыі дзяржавы. На працягу I – II стагодзьдзяў у розных рэгіёнах Імпэрыі адбываліся лакальныя перасьледы хрысьціянаў з боку ўладаў, якія падтрымлівалі паганства. У III стагодзьдзі (асабліва пры імпэратарах Максыміяне ды Дыяклетыяне) хрысьціянства было строга забароненае ва ўсіх імпэрскіх уладаньнях, шмат вернікаў былі пакараныя.

У 312 годзе імпэратар Канстанцін Вялікі спыніў перасьлед хрысьціянства, а пазьней сам прыняў хрысьціянскую веру ды фактычна зрабіў хрысьціянства дзяржаўнай рэлігіяй. У Сярэднявеччы хрысьціянскай дзяржавай застаецца Візантыя, таксама хрысьціянства прымаюць правадыры барбарскіх дзяржаваў, што ўзьніклі на руінах Заходняй Рымскай Імпэрыі. Напрыканцы 1-га тысячагодзьдзя хрысьцяцца славянскія ды скандынаўскія народы, і такім чынам уся Эўропа робіцца хрысьціянскай.

Дагматыка хрысьціянскай Царквы дакладна фармулявалася й зацьвярджалася на Сусьветных саборах (IV – VIII стагодзьдзі). На іх былі асуджаныя разнастайныя ерасі, што ўзьнікалі ў Царкве ў тыя часы, прыняты Сымбаль Веры ды дадатковыя дагматычныя й кананічныя азначэньні. Не прыняўшы саборных вырашэньняў, ад сусьветнай царквы адпалі нестарыяне, Армянская й Копцкая цэрквы ды некаторыя іншыя абшчыны. У 1054 годзе адбыўся Вялікі раскол паміж усходняй ды заходняй часткамі Царквы, які быў выкліканы як непагадненьнямі ў дагматыцы, так і прычынамі палітычнага характару. Заходняя царква прыняла назву Каталіцкай, усходняя — Праваслаўнай. Раскол канчаткова замацаваўся пасьля ўзяцьця крыжакамі Канстантынопалю ў 1204 годзе. У 1596 годзе была заключана Берасцейкая унія, паводле якой істотная частка праваслаўных Рэчы Паспалітай перайшлі пад юрысдыкцыю Рымскага папы, утварыўшы Грэка-каталіцкую (уніяцкую) царкву.

У XVI стагодзьдзі ў каталіцкіх краінах пачынаецца рэфармацыйны рух, які абвяшчаў Біблію адзінай крыніцай веравучэньня ды адмаўляў неабходнасьць Царквы дзеля выратаваньня душы. Узьніклі ды ўступілі ў барацьбу з каталіцтвам такія плыні, як англіканства, лютаранства, кальвінізм, гусыцтва. У наступныя стагодзьдзі ад вялікіх пратэстанцкіх канфэсыяў аддзялілася незьлічоная колькасьць дробных суполак са сваімі веравучэньнямі: мэтадысты, баптысты, розныя эвангелічныя ды пяцідзесятніцкія суполкі і гэтак далей. У другой палове XX стагодзьдзя ўзьніклі філасофскія плыні ды рэлігійныя суполкі (так званае «лібэральнае хрысьціянства») і нават таталітарныя сэкты (такія, як «Царква Хрыста»), адэпты якіх называюць сябе хрысьціянамі, хаця іх ідэялогія ды практыка ня мае нічога агульнага з вучэньнем Хрыста. Усходнія цэрквы пазьбеглі дагматычных расколаў, хаця, напрыклад, у гісторыі Расейскай Праваслаўнай царквы мелі месца расколы па кананічных (XVII стагодзьдзе) ды палітычных (XX стагодзьдзе) матывах.

Атрымана з «http://be.wikipedia.org../../../%D1%85/%D1%80/%D1%8B/%D0%A5%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%8C%D1%86%D1%96%D1%8F%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0.html»

Катэгорыя: Хрысьціянства

##### Views

- Артыкул
- Гутаркі
- Бягучая вэрсія

##### Пошук

##### На іншых мовах

- Afrikaans
- Alemannisch
- Aragonés
- العربية
- Azərbaycan
- Башҡорт
- Boarisch
- Български
- বাংলা
- Brezhoneg
- Bosanski
- Català
- Corsu
- Česky
- Чăвашла
- Cymraeg
- Dansk
- Deutsch
- Zazaki
- ދިވެހިބަސް
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Euskara
- فارسی
- Suomi
- Føroyskt
- Français
- Arpitan
- Furlan
- Gaeilge
- Galego
- עברית
- हिन्दी
- Hiri Motu
- Hrvatski
- Magyar
- Հայերեն
- Interlingua
- Bahasa Indonesia
- Ilokano
- Ido
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- Lojban
- Basa Jawa
- ქართული
- Қазақша
- ಕನ್ನಡ
- 한국어
- Kurdî / كوردي
- Kernewek
- Latina
- Lëtzebuergesch
- Limburgs
- Lingala
- Lietuvių
- Latviešu
- Māori
- Македонски
- മലയാളം
- Молдовеняскэ
- Bahasa Melayu
- Malti
- Myanmasa
- Plattdüütsch
- Nedersaksisch
- Nederlands
- Norsk (nynorsk)
- Norsk (bokmål)
- Nouormand
- Occitan
- Oromoo
- Иронау
- ਪੰਜਾਬੀ
- Polski
- Piemontèis
- پښتو
- Português
- Runa Simi
- Română
- Русский
- Сибирской
- Kinyarwanda
- Sicilianu
- Scots
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- සිංහල
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Shqip
- Српски / Srpski
- Svenska
- Kiswahili
- தமிழ்
- Тоҷикӣ
- ไทย
- Tagalog
- Tok Pisin
- Türkçe
- Tatarça
- Oyghurque
- Українська
- O'zbek
- Tiếng Việt
- West-Vlams
- Walon
- ייִדיש
- Yorùbá
- 中文
- Bân-lâm-gú
- 粵語
- isiZulu