Сарацыны - Вікіпэдыя

# Сарацыны

### Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.

Сарацы́ны — негатыўная назва мусульманаў у сярэднявечных заходнееўрапейскіх крыніцах.

Аміян Марцэлін, рымскі гісторык грэчаскага паходжання (IV стагоддзе), згадваў сарацынаў як адно з арабскіх плямёнаў на паўночным захадзе Аравійскай пустыні. Паступова тэрмін “сарацыны” пачалі ўжываць у заходняй літаратуры для абазначэння спачатку ўсіх арабаў, потым мусульманаў увогуле, а часам у шырокім сэнсе ўсіх некаталікоў. Тэрмін быў вядомы і на Русі (“Моамеда, жреца срачиньского” згадваў каля 1107 году чарнігаўскі ігумен Данііл), ён набыў шырокае распаўсюджанне ў сувязі з крыжовымі паходамі. З канца XII стагоддзя яго этымалогію звязвалі з іменем курдскага палкаводца, султана Егіпта Саладзіна (Салах-эд-Дзіна), які ў 1187 – 1192 гадах узначальваў супраціўленне мусульманскіх дзяржаў Блізкага Усходу крыжакам.

У экзальтаванай свядомасці заходнееўрапейскага духавенства і рыцарства, якія лічылі каталіцкую Заходнюю Еўропу акружанай адзіным фронтам нехрысціянскіх дзяржаў — ад мусульманскай Іспаніі і Блізкага Усходу да Літвы і Русі, “сарацынскай” дзяржавай уяўлялася і ВКЛ. Такія аблуды ўмела падтрымліваліся крыжацкай прапагандай для абгрунтавання “маральнага права” на агрэсію супраць ВКЛ, асабліва ў канцы XIV стагоддзя, калі пасля разгрому Тахтамыша Цімурам (Тамерланам) тут знайшла прытулак значная частка татараў. Храніст і паэт, ідэолаг французскага рыцарства Жан Фруасар, апісваючы падрыхтоўку да крыжовага паходу супраць турэцкага султана Баязіда, які скончыўся трагічным паражэннем хрысціянскай арміі пад Нікапалем у 1396 годзе, пісаў, што “Баязід і Каліф паслалі да некалькіх сарацынскіх каралёў — у Персію, Мідзію, Татарыю і нават у Літву на мяжы з Прусіяй”. Англійскі храніст канца XIV стагоддзя, манах абатства Сент-Олбанс Томас Уолсінгэм таксама лічыў “караля Літвы” Вітаўта “сарацынскім уладыкам” накшталт султанаў “Вавілоніі”, Турцыі і татарскіх ханаў: “Гэты кароль Літвы павярнуўся ў веру хрысціянскую з нагоды шчаслівай перамогі, дараванай яму небам, разам з 60 тыс. людзей сваёй секты, якія ў знак веры накладаюць на зброю белы плашч і прышываюць на тых шатах крыж чырвонага колеру”. У свядомасці Уолсінгэма вычварна спляліся самыя розныя падзеі: хрышчэнне Літвы ў 1387 годзе, разгром Баязіда Тамерланам у 1402 годзе і бітва на Ворскле 1399 году. Пасля Вялікай вайны 1409-1411 гадоў частата сустракаемасці тэрміну “сарацыны” ў дачыненні да Літвы рэзка скарачаецца, але яшчэ ў 1420-х гадах, калі Вітаўта абвінавачвалі ў патаемным супрацоўніцтве з асманамі, баварскі храніст Ульрых фон Рыхенталь называў Вітаўта “herczog zu Sarasio”.

  Крыніца: Алесь Белы, «Энцыклапедыя гісторыі Беларусі»

## [рэдагаваць] Знешнія спасылкі

- Арыгінальны артыкул

### [рэдагаваць] Літаратура

- Piekosinski F. Gosci polscy na soborze Konstancyiskim // Rozprawy Akademii umiejetnosci. Wydzial historyczno-filozoficzny. Ser. II, T. 12 (37). Krakow, 1899.
- Zins H. Polska w oczach anglikow. Warszawa, 1974.
- Белы А. Пад крыжом Св. Георгiя // Падарожнiк. № 2, 1996.

Атрымана з «http://be.wikipedia.org../../../%D1%81/%D0%B0/%D1%80/%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%86%D1%8B%D0%BD%D1%8B.html»

Катэгорыя: Старажытныя народы

##### Views

- Артыкул
- Гутаркі
- Бягучая вэрсія

##### Пошук

##### На іншых мовах

- Dansk
- Deutsch
- English
- Español
- Suomi
- Français
- Italiano
- Nederlands
- Polski
- Português
- Српски / Srpski