Марк Шаґал - Вікіпэдыя

# Марк Шаґал

### Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.

Марк Шаґал.
4 ліпеня 1941.
Фота Carl Van Vechten

Шаґал, Марк Захаравіч (Шагал, Марк Захаравіч; Моўша Хацкелеў; Маісей) (па-француску: Marc Chagall) (25 чэрвеня (новы стыль: 7 ліпеня) 1887 — 28 сакавіка 1985) — беларускі й францускі мастак.

Нарадзіўся ў Віцебску. Пачатковыя заняткі маляваньню меў ў Школе жывапісу і малюнка Юдэля Пэна (1906).

У 1907 паехаў у Санкт-Пецярбург. У 1907-1908 вучыўся ў Малявальнай школе Таварыства заахвочваньня мастакоў, у малявальных клясах С. Зайдэнберга, 1909-1910 у Прыватнай мастацкай школе Званцавай пад кіраўніцтвам Льва Бакста. Здолеў прадаць калекцыянеру й мецэнату Максіму Вінавэру дзьве карціны, атрымаў ад яго стыпэндыю на навучаньне ў Парыжы (з 1910).

У Парыжы наведваў акадэміі La Palette і Grande Chaumiére. Жыў у асяродзьдзі мастакоў-авангардыстаў у інтэрнаце «Вулей» (La Ruche) на Манпарнасе. Падтрымоўваў знаёмствы з Гіёмам Апалінэрам, Фэрнанам Лежэ, А. Сальмонам, Робэртам Дэланэ, А. Мецэнжэ, Б. Сандрарам.

У гэты час пачынаецца першая сур’ёзная зацікаўленасьць ягонай творчасьцю. У 1914 у Бэрліне павінная адбыцца ягоная першая пэрсанальная выстава.

Перад пачаткам Першае сусьветнае вайны прыехаў ў Віцебск, калі фронт наблізіўся зьехаў у 1916 у Петраград. У 1918 прызначаны камісарам Віцебскага губернскага аддзела народнае адукацыі. Узначаліў Віцебскую народную мастацкую школу (потым Першая народная мастацкая вучэльня). Запрасіў на працу ў Віцебск мастакоў-авангардыстаў, м. інш. Казіміра Малевіча.

У 1920 зьехаў у Маскву, працаваў у Джяржаўным жыдоўскім Камерным тэатры (1920-1922). Займаўся тэатральным мастацтвам, стварэньнем дэкарацыяў і дызайнам касьцюмаў, сцэнаграфіяй.

У 1922 зьехаў у Бэрлін, адтуль у 1923 у Парыж. Захапіўся гравюрай і літаграфіяй, у 1923-1931 па замове Амбруаза Валара выканаў некалькі цыклаў гравюраў да басьняў Лафантэна, «Мёртвых душаў» Гогаля, да Бібліі.

У 1937 атрымаў французскае грамадзянства.

У 1941-1948 жыў у ЗША й Мэксіцы.

У пасьляваенны пэрыяд займаўся таксама манумэнтальным мастацтвам. Cтварыў вітражы для касьцёлаў Мецы (Францыя), Цурыху (Швэйцарыя), Рэймсе (Нямеччына), для Юдэйскага ўнівэрсітэта (Ерусалім). Мазаікі і габелены для Парламента Ізраіля ў Ерусаліме. Зрабіў пано для Мэтраполітэн-опэры ў Ню-Ёрку (ЗША), пляфоны для Гранд-опэры ў Парыжы (Францыя).

Найбольш вядомы як жывапісец. Ягонае мастацтва вызначалася яркаю асаблівасьцю. Стварыў індывідуальны фантастычны стыль. Прадстаўлены ва ўсіх буйнейшых музэях сьвету.

Ганаровы доктар унівэрсытэтаў Глазга, Брандыс (Масачусэтс, ЗША), Нотр-Дам (Індыяна, ЗША). Ганаровы сябра Амэрыканскай акадэміі мастацтваў і славеснасьці (1959). Кавалер Вялікага крыжа Ганаровай легіі (1978).

Памёр у горадзе Сэн Поль дэ Ванс. Пахаваны на мясцовых могілках.

Да канца жыцьця ў ягонай творчасьці назіраліся «віцебскія» матывы.

## [рэдагаваць] Шагалавыя словы

- "Усе колеры гэта сябры сваіх суседзяў і каханкі сваіх адваротнасьцяў."

- "Выключна каханьне цікавіць мяне і мяне клапоцяць толькі тыя рэчы якія круцяцца вакол каханьня."

- "У нашым жыцьці, як і на мастаковай палітры, ёсьць адзіны колер, што акрэсьлівае значэньне жыцьця мастацтва. Гэта колер каханьня."

- "Выдатнае мастацтва пачынаецца там дзе сканчаецца натура."

## [рэдагаваць] Catalogues Raisonnés

- Online Catalogue raisonné of the graphic work

- Жывапіс: каталёга не існуе.

- Ілюстраваныя кнігі (аўтарскія гравюры): Cramer P. Marc Chagall. The Illustrated Books. Catalogue Raisonné. Geneva, 1995.

- Ілюстраваныя кнігі (аўтарскія літаграфіі): Sorlier С. Chagall's Illustrated Books. Catalogue Raisonné. 1993.

- Аўтарскія літаграфіі ў часапісе Derrière le Miroir: Maier-Preusker W. Katalog der graphischen Werke von Marc Chagall in der Edition Derrière le Miroir. 1950-1982. Wien, 2004. ISBN 3-900208-05-0.

- Кераміка: Doschka R. Marc Chagall: Ceramic Masterpieces. 2003.

- Кераміка й скульптура: Malraux A., Sorlier С. Die Keramiken und Skulpturen von Chagall. 1972.

- Літаграфіі: Mourlot F. Chagall. Lithographe: 1922-1957. 1960. Lithographe II: 1957-1962. 1963. Lithographe III: 1962-1968. 1969. Lithographe IV: 1969-1973. 1974. Sorlier C. Lithographe V: 1974-1979. 1984. Lithographe VI: 1980-1985. 1986.

- Літаграфіі, якія выканаў Шарль Сарліе і аўтарызаваў Марк Шаґал: [трэба дадаць каталёг Сарліе]

- Монатыпіі: Leymarie J. Monotypes. 1961-1965. 1966. Cramer G. Marc Chagall. Monotypes II: 1966-1975. 1976.

- Плякат: Sorlier C., Adhemar J. Chagall Poster. Catalogue Raisonné. 1975.

## [рэдагаваць] Спасылкі

- Музэй Марка Шагала ў Віцебску
- Музэй Марка Шагала ў Ніцы (Францыя)
- Art Gallery - Марк Шаґал
- Марк Шаґал

Атрымана з «http://be.wikipedia.org../../../%D0%BC/%D0%B0/%D1%80/%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA_%D0%A8%D0%B0%D2%91%D0%B0%D0%BB_aff8.html»

Катэгорыі: Беларускія мастакі і мастачкі | Францускія мастакі і мастачкі

##### Views

- Артыкул
- Гутаркі
- Бягучая вэрсія

##### Пошук

##### На іншых мовах

- Български
- Česky
- Dansk
- Deutsch
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Suomi
- Français
- Galego
- עברית
- Hrvatski
- Magyar
- Italiano
- 日本語
- ქართული
- Latviešu
- Nederlands
- Norsk (bokmål)
- Polski
- Português
- Română
- Русский
- Sicilianu
- Slovenščina
- Српски / Srpski
- Svenska
- Українська
- ייִדיש
- 中文