Уругвай - Вікіпэдыя

# Уругвай

### Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі.

República Oriental del Uruguay

(Сьцяг) | (Герб)

Нацыянальны дэвіз: Libertad o Muerte
Афіцыйная мова | гішпанская
Сталіца | Монтэвідэа
Найбуйнейшы горад | Монтэвідэа
Урад Прэзыдэнт | Дэмакратычная Рэспубліка Табарэ Васкес
Плошча - Агульная - % вады | 90 месца ў сьвеце 176.220 км2 1,5
Насельніцтва - Агульнае (2005) - Шчыльнасьць | 130 месца ў сьвеце 3.463.000 19/км²
СУП - Агульны (2005) - на душу насельніцтва | 90 месца ў сьвеце $ 32.960 мільёнаў $ 9.600
Валюта | Уругвайскі пэса (`UYU`)
Часавы пас - улетку | (UTC-3) (UTC-2)
Незалежнасьць | 25 жніўня 1825 году
Дзяржаўны гімн | Paraguayos, República o Muerte
Аўтамабільны знак |
Дамэн верхняга ўзроўню | .uy
Тэлефонны код | +`598`

Уругвай (па-гішпанску: Uruguay), афіцыйная назва Рэспубліка Ўсходні Ўругвай (República Oriental del Uruguay), але дакладней была б Рэспубліка ўсходняга берагу ракі Ўругвай - дзяржава ў паўднёва-ўсходняй частцы Паўднёвай Амэрыкі, на ўзьбярэжжы Атлянтычнага акіяну. На поўначы мяжуе з Бразыліяй, на захадзе з Аргентынай, на ўсходзе і поўдні амываецца Атлянтычным акіянам.

## [рэдагаваць] Гісторыя

У сакавіку 1985 году пасьля 12-гадовага пэрыяду вайсковай дыктатуры да ўлады ва Ўругваі прыйшоў цывільны ўрад. У апошнія гады становішча ў краіне характарызуецца адноснай стабільнасьцю.

## [рэдагаваць] Палітыка

### [рэдагаваць] Унутраная палітыка

У адпаведнасьці з Канстытуцыяй 1967 году вышэйшы заканадаўчы орган краіны – Генэральная Асамблея (парлямэнт), якая складаецца з двух палат: Сэната (31 чалавек) і Палаты прадстаўнікоў (99 чалавек). Сэнатары і дэпутаты абіраюцца тэрмінам на 5 гадоў. Генэральная Асамблея ў новым складзе пачала працаваць 15 лютага 2005 году. Асноўныя палітычныя сілы краіны - блёк левых і левацэнтрысцкіх партый і рухаў "Шырокі фронт", а таксама традыцыйныя цэнтрысцкія партыі "Калярада" і "Блянка".

У кастрычніку 2004 году ва Ўругваі адначасова адбыліся прэзыдэнцкія і парлямэнцкія выбары. Перамогу на іх атрымала кааліцыя левых сіл “Прагрэсіўная сустрэча – Шырокі Фронт”, старшыня якой Табарэ Васкес афіцыйна ўступіў у пасаду прэзыдэнта краіны 1 сакавіка 2005 году, таксама зьяўляецца главой ўраду і вярхоўным галоўнакамандуючым ўзброенымі сіламі. Да 2005 году краінай кіравалі традыцыйныя цэнтрысцкія партыі "Калярада" і "Блянка". Адміністрацыя Т. Васкеса ўпэўнена кантралюе сытуацыю ў краіне. Папулярнасьць прэзыдэнта захоўваецца на ўзроўні 70 адсоткаў. “Шырокі Фронт” у цэлым прытрымліваецца лініі папярэдняга ўрада, накіраванай на захаваньне эканамічнай стабільнасьці.

### [рэдагаваць] Вонкавая палітыка

Імкнучыся выступаць з самастойных, ініцыятыўных і прагматычных пазыцый, Уругвай выказваецца за няўхільнае прытрымліваньне міжнароднага права, прытрымліваньне Статуту ААН, поўнасьцю падтрымлівае прынцып шматбаковасьці пры рашэньні галоўных міжнародных пытаньняў. Монтавідэа выступае за нераспаўсюджаньне ядзернай і забарону хімічнай зброі, абмежаваньне і скарачэньне звычайных узбраеньняў, узброеных сіл і вайскоўцаў выдаткаў, актывізацыю прыродаахоўнай дзейнасьці, барацьбы з міжнародным тэрарызмам і наркабізнэсам. Уругвайская дыпляматыя імкнецца разьвіваць раўнапраўныя ўзаемавыгадныя адносіны са ўсімі краінамі сьвету, але з ухілам на Паўднёвую Амэрыку. Важнае месца адводзіцца праблемам рэарганізацыі міжнародных эканамічных адносін на дэмакратычнай і справядлівай аснове. Уругвай выступае за палітычнае ўрэгуляваньне рэгіянальных канфліктаў.

## [рэдагаваць] Геаграфія

Дзяржава адміністрацыйна падзяляецца на 19 дэпартамэнтаў.

Сухапутныя межы маюць працягласьць 1.564 км, берагавая лінія — 660 км. Узгорыстыя тэрыторыі да поўдня паступова зьмяняюцца нізінамі, якія зьяўляюцца працягам аргентынскай пампы. Акіянічныя берагі нізінныя, роўныя, лягуннага тыпу.

Клімат субтрапічны, акіянічны. Сярэднія тэмпэратуры студзеня 22-24°C, ліпеня 10-12°C. Падчас уварваньня паўднёвых ветравеяў, «пампэра», адбываецца паніжэньне тэмпэратуры да -5°C, ідуць сьнегапады.

Ападкі ў цягу ўсяго года з восеньскім максымумам ад 1000 мм на поўдні і ва ўнутраных раёнах і да 1200 мм на поўначы і на ўзвышшах.

## [рэдагаваць] Эканоміка

Уругвай – індустрыяльна-аграрная краіна. Карысных выкапняў практычна няма.

У 2005 годзе эканоміка Ўругвая разьвівалася паскоранымі тэмпамі. Новы уругвайскі ўрад ставіць у аснову эканамічнай палітыкі падтрымку фінансавай стабільнасьці за кошт прытрымліваньня рэкамэндацыям МВФ. У выніку Ўругваю ў цэлым атрымалася зладзіцца з плацяжамі па вонкавай запазычанасьці, памер якой прыраўноўваецца да аб'ёму СУП краіны. У 2005 годзе СУП Уругвая вырас на 6,5%. Валютныя рэзэрвы – 2,8 мільярдаў даляраў ЗША. Інфляцыя скарацілася з 7% да 6%. Узровень беспрацоўя працаздольнага насельніцтва краіны – 12,5%.

Спрыяльная ў цэлым эканамічная сытуацыя адбіваецца на росьце асноўных паказчыкаў уругвайскага вонкавага гандлю. У 2005 годзе вонкавагандлёвае абарачэньне павялічылася больш чым на 10% у параўнаньні з 2004 г. і склаў 6,7 млрд. даляраў ЗША., у т.л. экспарт – 3,2 млрд. даляраў ЗША (мяса, скура, малочныя прадукты, поўсьць, збожжа і іншае); імпарт – 3,5 млрд. даляраў ЗША (машыны і абсталяваньне, нафта і іншае). Галоўнымі гандлёвымі партнэрамі Ўругвая застаюцца краіны-суседзі Бразылія, Аргентына і Парагвай (40%), а таксама ЗША (19%), Нямеччына (5%), Італія (3%), Гішпанія (2,5%), Кітай (4,2%).

### [рэдагаваць] Сельская гаспадарка

Высокарэнтабэельная сельская гаспадарка - падмурак эканомікі краіны. У сельскай гаспадарцы дамінуе пашавая жывёлагадоўля мяса-воўнавага напрамку - гадоўля мясных парод буйнага рагатага быдла і воўнавых авечак.

Галоўныя сельскагаспадарчыя культуры - пшаніца, рыс, цукровы трысьнёг, кукуруза, алейны лён, сланечнік, кармавая трава для быдла. Вырошчваюць таксама вінаград і цытрусавыя.

### [рэдагаваць] Прамысловасьць

Прамысловасьць, арыентаваная на перапрацоўку сельгассыр’я. Галоўныя галіны прамысловасьці: харчовая (мясахладабойная, мясакансэрвавая, малочная) і тэкстыльная. Прыкметную ролю ў эканоміцы мае таксама нафтаперапрацоўчая і хімічная галіны.

### [рэдагаваць] Фінансы

У краіне разьвітая банкаўская справа, дзейнічаюць філіі буйнейшых замежных банкаў, функцыянуе рынак каштоўных папер. Монтавідэа зьяўляецца адным з найбуйнейшых у Лацінскай Амэрыцы цэнтраў міжнародных разьлікаў.

Грашовая адзінка – уругвайскі пэса (1 даляр ЗША = прыкладна 24 пэса).

### [рэдагаваць] Транспарт

Працягласць чыгунак каля 3.000 км, шашэйных дарог каля 10.000 км.

### [рэдагаваць] Узброеныя сілы

Узброеныя сілы фармуюцца на прафесійнай аснове. Іх агульная колькасць складае 40.000 чалавек.

## [рэдагаваць] Дэмаграфія

Да прыходу эўрапейцаў на тэрыторыі Ўругвая пражывала толькі некалькі індзейскіх плямёнаў, таму 88% насельніцтва сучаснага Ўругвая прадстаўлена прадстаўнікамі эўрапеоіднай расы, пераважна нашчадкамі гішпанцаў і італьянцаў. 8% насельніцтва складаюць мэтысы.

Узровень урбанізацыі — 88,7%. У сталічным горадзе, Монтавідэа, пражывае каля каля 1,6 млн. жыхароў, 40% усяго насельніцтва Ўругвая.

## [рэдагаваць] Рэлігія

Асноўная рэлігія – каталіцтва (66%).

## [рэдагаваць] Культура

Нацыянальнае сьвята: Дзень незалежнасьці – 25 жніўня.

## [рэдагаваць] Спорт

## [рэдагаваць] Вонкавыя спасылкі

У ВікіСховішчы можна знайсьці мультымэдыйныя матэрыялы па тэме:
«Уругвай»

Шаблён:Краіны Паўднёвай Амэрыкі

Атрымана з «http://be.wikipedia.org../../../%D1%83/%D1%80/%D1%83/%D0%A3%D1%80%D1%83%D0%B3%D0%B2%D0%B0%D0%B9.html»

Катэгорыя: Уругвай

##### Views

- Артыкул
- Гутаркі
- Бягучая вэрсія

##### Пошук

##### На іншых мовах

- Afrikaans
- Aragonés
- العربية
- Azərbaycan
- Български
- Bosanski
- Català
- Česky
- Dansk
- Deutsch
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Euskara
- فارسی
- Suomi
- Võro
- Français
- Gaeilge
- Galego
- עברית
- Hrvatski
- Krèyol ayisyen
- Magyar
- Bahasa Indonesia
- Ilokano
- Ido
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- ქართული
- 한국어
- Kernewek
- Latina
- Lietuvių
- Latviešu
- Македонски
- Bahasa Melayu
- Plattdüütsch
- Nederlands
- Norsk (nynorsk)
- Norsk (bokmål)
- Occitan
- Kapampangan
- Polski
- Português
- Runa Simi
- Rumantsch
- Română
- Русский
- संस्कृत
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Shqip
- Српски / Srpski
- Svenska
- Kiswahili
- தமிழ்
- Tetun
- Тоҷикӣ
- ไทย
- Tagalog
- Türkçe
- Oyghurque
- Українська
- Tiếng Việt
- ייִדיש
- 中文
- Bân-lâm-gú