Sañskriteg - Wikipedia

# Sañskriteg

### Diwar Wikipedia, an holloueziadur digor

Skrivet eo ar pennad-mañ e Peurunvan

Sañskriteg (संस्कृतम्)
Hen yezh
Perzhioù
Komzet e : | India
Rannved : | Azia
Komzet gant : | 6 106 (1981). 194 433 eil yezh (1961)
Renkadur : | {{{renkadur}}}

Familh-yezh :

Indez-Europek

- Indez-Iranek
  - Indez-Aryek

Statud ofisiel
Yezh ofisiel e : | India
Akademiezh : |
Rizhouriezh
Urzh ar gerioù | {{{urzh}}}
Frammadur silabek | {{{frammadur}}}
Kodoù ar yezh
ISO 639-1 | sa
ISO 639-2 | san
Kod SIL | SKT
Deuit da welet ivez Yezh.

Ar sañskriteg (संस्कृता वाक् saṃskṛtā vāk) a zo ur yezh indez-europek klasel eus India. Ar ger saṃskṛta- a dalvez "glan, santelezet, sakr". An anv saṃskṛtā vāk pe "yezh c'hlan" a roer d'ar sañskriteg a ra dave d'ur 'yezh uhel' implijet evit lidoù relijiel. Ar yezhadur koshañ eo an Ạṣtādhyāyī bet savet gant Panini (Pāṇini पाणिनि )er Vvet kantved kt JK.

Damheñvel eo statud ar sañskriteg evit sevenadur India ouzh hini al latin evit Europa, dre ma'z eo hounnezh ar yezh a voe implijet evit skrivañ ar vedaoù o tennañ d'an hindouegezh. Ur yezh varv eo ar sañskriteg ivez, dres evel al latin, dre ma n'eus kumuniezh ebet a ra gantañ. Diouzh an tu all avat, e vez desket alies ar sañskriteg evel eil yezh ha 6 000 brahmin bennak a lâr ez eo ar sañskriteg o yezh kentañ ha tud zo a glask lakaat ar sañskriteg da dont da vezañ ur yezh vev en-dro. Implijet e vez ar sañskriteg peurliesañ evel ur yezh relijiel evit al lidoù hindouek.

Ar sañskriteg ragklaskel pe vedel a zo unan eus ar yezhoù indez-europek koshañ a gaver roudoù skrivet dioutañ. Amañ e vez kaoz kentoc'h eus ar sañskritek klasek evel ma voe bet deskrivet e yezhadur gant Panini tro-dro da 500 a-raok Jezuz.

Ur vandenn dreset e sañskriteg

## [kemmañ] Fonologiezh ha doare-skrivañ

48 fonemenn ez eus en holl er sañskriteg klasel (49 ez eus er sañskriteg vedek).

Deskrivet e vez ar sonennoù hervez an urzh hengounel, da lâret eo: vogalennoù, kensonennoù tarzh, kensonennoù dre fri, kensonennoù linkr ha kensonennoù c'hwezh.

### [kemmañ] Vogalennoù eeun

Devanāgarī | Treuzlizherennadur |
--- | --- | ---
Distag | Stag | Treuzskrivadur (LFE)
अ |  | a | ʌ
आ | ा | ā | aː
इ | ि | i | i
ई | ी | ī | iː
उ | ु | u | u
ऊ | ू | ū | uː
ऋ | ृ | ṛ | r̩
ॠ | ॄ | ṝ | r̩ː
ऌ | ॢ | ḷ | l̩

Vogalennoù eo ṛ, ṝ, and ḷ. A-wezhoù e vez menneget ॡ ḹ evel un ḷ hir met ne vez ket implijet ar son-mañ e sañskriteg ha war a seblant e vije bet ijinet al lizherenn-mañ dre genveriañ gant ar c'hensonennoù all.

### [kemmañ] Diphthongs

Devanāgarī | Treuzlizherennadur |
--- | --- | ---
Distag | Stag | Treuzskrivadur (LFE)
ए | े | e | eː
ऐ | ै | ai | aːj
ओ | ो | o | oː
औ | ौ | au | aːw

Friet a c'hell bezañ an holl vogalennoù.

### [kemmañ] Kensonennoù

E sañskriteg ez kensonennoù tarzh divouezh, mouezhiet c'hwezhet pe dic'hwezh el pep lec'h distagañ da heul:

| Diweuz | Dent | Tro-gil | Toenn ar genoù | Staon
--- | --- | --- | --- | --- | ---
Tarzh | C'hwezhet | p प | b ब | t त | d द | ṭ (T) ट | ḍ (D) ड | c (ch) च | j ज | k क | g ग
Dic'hwezh | ph फ | bh भ | th थ | dh ध | ṭh (Th) ठ | ḍh (Dh) ढ | ch (chh) छ | jh झ | kh ख | gh घ
Dre fri | m म | n न | ṇ (N) ण | ñ (J) ञ | ṅ (G) ङ

Bez ez eus peder hanter-vogalenn ivez: y य, r र, l ल, v व. Kensonennoù c'hwezh tro-gil, toenn ar genoù ha kildent ez eus: ś (z) श, ṣ (S) ष, and s स. Evit achuiñ ez eus ivez un h mouezhiet ह hag un h divouezh ḥ ः anvet visarga hag ul lizherenn anvet anusvāraa(ṃ) dalvez da diswel e vez distaget dre fri ar vogalenn araozi.

### [kemmañ] Sandhi

Luziet a-walc'h eo reolennoù ar sandhi e sañskriteg. Kavet e vez alies ar ar sandhi e hogozik n'eus forzh peseurt yezh pa gemm ar sonennoù pa vezont kostez-ha-kostez e diwezh ur ger hag e dibenn ur ger all dre gomz dreist-holl. E sañskriteg avat ez eo ret o anavezout hag o skrivañ ivez.

### [kemmañ] Skritur

Dornskrid eus Kachmir e sañskriteg skrivet gant ar skritur charada (17vet pe 18vet kantved)

E gwirionez n'eus skritur ebet liammet gant an sañskriteg hag implijet ez eus bet meur a skritur disheñvel evit e skrivañ o kemm a vare da vare hag a lec'h da lec'h, d.s. ar skritur brahmiek hag ar skritur kharosthiek da gentañ ha war-lerc'h (kantvedoù 4-8 goude Jezuz) e voe implijet ar skritur guptaek. Adalek an 8vet kantvet e voe implijet ar skritur charada diorroet diwar ar skritr gupataek ha neuze, war-dro an 12vet kantvet, e voe implijet ar skritur devanagari. Skrivet eo bet a-hend-all gant ar skritur kannadek e Su ar vro in the South, hag ar skritur bengalek e Norzh ar vro dreist-holl.

Peurliesañ ez eo bet implijet an debvanagri evit skrivañ ar sañskritek abaoe ar grennamzer betek hiziv.

## [kemmañ] Yezhadur

### [kemmañ] Renkadur ar verboù

Dek renkad disheñvel ez eus en holl e sañskriteg a c'hell bezañ isrannet etre verboù o deus ur wrizienn resis hag ar re n'o deus ket.

### [kemmañ] Displegadur ar verboù

Renket e vez ar verboù e pevar strollad. Setu penaos e vez implijet ha dispartiet ar pevar "amzer" pe "rumm"-se:

- A-vremañ: a-vremañ, tremenet ledan, gourc'hemenn, gallus
- Dazont: dazont, divizout
- Aorist
- Tremenet strizh'

### [kemmañ] Displegadur an anvioù

Ur yezh enteuzel eo ar sañskriteg, gantañ tri jener (gourel, benel, nebreizh) ha tri niver (unander, liester, daouder). Eizh kas ez eus: nominativel, vokativel, akuzativel, benvegel, dativel, ablative, genitivel, lokativel.

#### [kemmañ] Gwriziennoù gant a Gourel ha Nebreizh

| Gourel (kāma- 'karantez') | Nebreizh (āsya- 'genoù')
Unander | Daouder | Liester | Unander | Daouder | Liester
Nominativel | kāmas | kāmāu | kāmās | āsyam | āsye | āsyāni
Akuzativel | kāmam | kāmāu | kāmān | āsyam | āsye | āsyāni
Benvegel | kāmena | kāmābhyām | kāmāis | āsyena | āsyābhyām | āsyāis
Dativel | kāmāya | kāmābhyām | kāmebhyas | āsyāya | āsyābhyām | āsyebhyas
Ablativel | kāmāt | kāmābhyām | kāmebhyas | āsyāt | āsyābhyām | āsyebhyas
Genitivel | kāmasya | kāmayos | kāmānām | āsyasya | āsyayos | āsyānām
Lokativel | kāme | kāmayos | kāmeṣu | āsye | āsyayos | āsyeṣu
Vokativel | kāma | kāmau | kāmas | āsya | āsye | āsyāni

#### [kemmañ] Gwriziennoù gant i hag u

| Gwrizienn u (gati- 'pazenn') | 'Gwrizienn u (madhu- 'mel')
Unander | Daouder | Liester | Unander | Daouder | Liester
Nominativel | gatis | gatī | gatayas | madhu | madhunī | madhūni
Akuzativel | gatim | gatī | gatīs | madhu | madhunī | madhūni
Benvegel | gatyā | gatibhyām | gatibhis | madhunā | madhubhyām | madhubhis
Dative | gataye | gatibhyām | gatibhyas | madhune | madhubhyām | madhubhyas
Ablativel | gates | gatibhyām | gatibhyas | madhunas | madhubhyām | madhubhyas
Genitivel | gates | gatyos | gatīnām | madhunas | madhunos | madhūnām
Lokativel | gatāu | gatyos | gatiṣu | madhuni | madhunos | madhūnām
Vocativel | gate | gatī | gatayas | madhu | madhunī | madhūni

#### [kemmañ] Gwriziennoù gant vogalennoù hir

| Gwrizienn ā (jā- 'marzh') | Gwrizienn ī (dhī- 'menoz') | Gwrizienn ū (bhū- 'douar')
Unander | Daouder | Liester | Unander | Daouder | Liester | Unander | Daouder | Liester
Nominativel | jās | jāu | jās | dhīs | dhiyāu | dhiyas | bhūs | bhuvāu | bhuvas
Akuzativel | jām | jāu | jās | dhiyam | dhiyāu | dhiyas | bhuvam | bhuvāu | bhuvas
Benvegel | jā | jābhyām | jābhis | dhiyam | dhībhyām | dhībhis | bhuvā | bhūbhyām || bhūbhis
Dativel | je | jābhyām | jābhyas | dhiye | dhībhyām | dhībhyas | bhuve | bhūbhyām | bhūbhyas
Ablativel | jas | jābhyām | jābhyas | dhiyas | dhībhyām | dhībhyas | bhuvas | bhūbhyām | bhūbhyas
Genitivel | jas | jos | jānām | dhiyas | dhiyos | dhiyām | bhuvas | bhuvos | bhūvām
Lokativel | ji | jos | jāsu | dhiyi | dhiyos | dhiyām | bhuvi | bhuvos | bhūṣu
Vokativel | jās | jāu | jās | dhīs | dhiyāu | dhīṣu | bhūs | bhuvāu | bhuvas

#### [kemmañ] Gwriziennoù gant r

| Unander | Daouder | Liester
Nominativel | pitā | pitarāu | pitaras
Akuzativel | pitaram | pitarār | pitṝn
Benvegel | pitrā | pitṝbhyām | pitṝbhis
Dativel | pitre | pitṝbhyām | pitṝbhyas
Ablativel | pitur | pitṝbhyām | pitṝbhyas
Genitivel | pitur | pitros | pitṝṇām
Lokativel | pitari | pitros | pitṛṣu
Vokativel | pitar | pitarāu | pitaras

### [kemmañ] Anvioù-gwan personel

| Kentañ gour
| Unander | Daouder | Liester
Nominativel | aham | āvām | vayam
Akuzativel | mām, mā | āvām, nau | asmān, nas
Benvegel | mayā | āvābhyām | asmābhis
Dativel | mahyam, me | āvābhyām, nau | asmabhyam, nas
Ablativel | mat | āvābhyām | asmat
Genitivel | mama, me | āvayos, nau | asmākam, nas
Lokativel | mayi | āvayos | asmāsu

| Eil gour
| Unander | Daouder | Liester
Nominativel | tvam | yuvām | yūyam
Akuzativel | tvām, tvā | yuvām, vām | yusmān, vas
Benvegel | tvayā | yuvābhyām | yusmābhis
Dativel | tubhyam, te | yuvābhyām, vām | yusmabhyam, vas
Ablativel | tvat | yuvābhyām | yusmat
Genitivel | tava, te | yuvayos, vām | yusmākam, vas
Lokativel | tvayi | yuvayos | yusmāsu

### [kemmañ] Gerioù kevrennek

Stank-tre eo ar gerioù kenvrennek e sañskriteg hag hir spontus e c'hell bezañ seurt anvioù kevrennek enne betek ouzhpenn 10 anv-kadarn. Isrannet e vez ar gerioù-kevrennek hervez o struktur evel hen:

1. Dvandva (kenurzhiañ)

    Div wrizienn liammet gant ha, d.s. matara-pitara 'mamm-tad' = 'kerent; tud'.

2. Bahuvrihi (perc'hennañ)

    Ur ger kevrennek hep penn ebet hag oc'h ober dave d'un dra disheñvel diouzh pep termen er ger kevrennel, d.s. "penn-skañv" n'eo ket un doare penn.

3. Tatpurusha (spishaat)

    Ul liamm a zo etre pep termen er ger kevrennek, d.s. ur voest-bost a zo ur vouest evit lakaat lizhiri enni.

4. Karmadharaya (deskrivañ)

    An eil termen a dalvez da deskrivañ egile, d.s. uluka-yatu 'kaouenn + aerouant ' = un aerouant gantañ tres ur gaouenn.

5. Amredita (adlâret)

    Dre adlâret ur ger e vez diskwelet e vez kaset un ober da benn meur a wezh, d.s. dive-dive 'deiz-deiz' = 'bemdez'.

### [kemmañ] Kevreadur

Digor eo urzh ar frazenn, met peurliesañ e vez kavet kentoc'h an urzh Rener - Renadenn - Verb (SOV).

## [kemmañ] Sañskriteg yezh vev

Klasket ez eus bet - hag e vez c'hoazh - lakaat ar sañskriteg da vezañ ur yezh vev adarre, hag e skolioù zo en India e vez kelennet ar sañskriteg evel trede yezh dre ret. Aozadurioù evel ar Samskrta Bharati a gas da benn ivez stajoù evit ma vefe gouest an dud da gaozeal e sañskriteg hag hiziv ez eus pevar milion a dud a lâr gallout kaozeal e sañskriteg.

## [kemmañ] Gwelet ivez:

- Devanagari

- Wikipedia e sañskriteg

## [kemmañ] Liammoù diavaez:

- Geriadur sañskriteg war linenn
- Geriadur Monier-Williams
- Savadur Amerikan evit ar Sañskriteg
- Sañskriteg yezh vev

Adtapet diwar "http://br.wikipedia.org../../../s/a/%C3%B1/Sa%C3%B1skriteg.html"

Rummadoù ar bajenn: Pennad e Peurunvan | Yezhoù ar bed | Yezhoù Azia | Yezhoù India | Henyezhoù

##### Views

- Pennad
- Kaozeadenn
- Stumm a-vremañ pe stumm red

##### Klask

##### E yezhoù all

- Afrikaans
- العربية
- Asturianu
- Беларуская
- Български
- বাংলা
- Català
- Česky
- Cymraeg
- Dansk
- Deutsch
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Euskara
- فارسی
- Suomi
- Français
- Gaeilge
- Galego
- עברית
- हिन्दी
- Hrvatski
- Magyar
- Interlingua
- Bahasa Indonesia
- Ido
- Italiano
- 日本語
- Basa Jawa
- ಕನ್ನಡ
- 한국어
- Kernewek
- Latina
- Limburgs
- Lietuvių
- Bahasa Melayu
- Plattdüütsch
- Nederlands
- Norsk (nynorsk)
- Norsk (bokmål)
- Polski
- Português
- Romani
- Română
- Русский
- संस्कृत
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Српски / Srpski
- Svenska
- தமிழ்
- ไทย
- Türkçe
- Українська
- اردو
- Tiếng Việt
- 中文