Castell Dinas Brân - Wicipedia

# Castell Dinas Brân

### Oddi wrth Wicipedia, y gwyddoniadur rhydd.

Castell Dinas Brân o'r gorllewin

Mae Castell Dinas Brân yn fryngaer ac yn gastell canoloesol ger Llangollen, Sir Ddinbych.

Saif y castell ar gopa mynydd uwchlaw dyffryn Dyfrdwy (maint yr safle: tua 1.5ha). Clawdd a ffos wedi eu hadeiladu yn Oes yr Haearn yw'r unig olion sydd i'w gweld heddiw. Mae'n bosibl bod adeiladau pren yn y bryngaer yn yr 8fed ganrif, ond does dim olion ohonynt heddiw. Mae yna ddamcaniaeth fod Eliseg yn meddianu Castell Dinas Brân yn y cyfnod hwnnw.

Adeiladodd tywysogion Powys Fadog y castell tua diwedd y 1260au. Cafodd ei losgu gan y Cymry yn ystod y rhyfeloedd rhwng Llywelyn ap Gruffudd, Tywysog Cymru ac Edward I, brenin LLoegr. Cafodd y castell ei gipio gan Henry de Lacey, iarll Lincoln, yn 1277. Bwriadai Henry de Lacey ailadeiladu'r castell, ond doedd Edward ddim yn cytuno.

Ym 1282, yn ystod ail ymgyrch Edward I i Gymru, cafodd Castell Dinas Brân ei meddianu gan Dafydd ap Gruffydd, brawd Llywelyn. Yn 1402 cafodd y castell eu medianu gan Iarll Arundel; ymgeisodd Owain Glyndŵr ei gipio, ond roedd ei ymdrechion yn aflwyddianus.

Yn ôl rhai ysgrifenwyr ar y traddodiad Arthuraidd, Dinas Brân yw'r Castell Corbenic (Corbin-Vicus) y sonnir amdano yn y chwedlau am y Greal.

## [golygu] Cyswllt allanol

- Gwefan Ymddiriedolaeth Archaeolegol Clwyd-Powys

Wedi dod o "http://cy.wikipedia.org../../../c/a/s/Castell_Dinas_Br%C3%A2n_66f9.html"

Categorïau tudalen: Hanes Cymru | Cestyll Cymru | Bryngaerau Cymru | Teyrnas Powys

##### Views

- Erthygl
- Sgwrs
- Diwygiad cyfoes

##### Chwilio