Calcutta - Wicipedia

# Calcutta

### Oddi wrth Wicipedia, y gwyddoniadur rhydd.

Map yn dangos lleoliad Calcutta yn India

Mae Calcutta (hefyd Kolkata) yn ddinas anferth yng ngogledd-ddwyrain India, prifddinas talaith Gorllewin Bengal. Ei phoblogaeth swyddogol yw 12 miliwn (1999), ond cred llawer o bobl fod y ffigwr hyd at dair gwaith hynny mewn gwirionedd.

## [golygu] Daearyddiaeth

Mae'r ddinas yn sefyll, neu'n hytrach yn gorweddian, ar lan ddwyreiniol Afon Hooghly (yn swyddogol, nid yw tref anferth Howrah â'i slymiau anhygoel, ar y lan orllewinol, yn rhan o ddinas Calcutta ei hun).

## [golygu] Hanes

Parc y Maidan yn Chowringhi, yng nghanol Calcutta

Yn ôl safonau India, nid yw Calcutta'n ddinas hen iawn. Cafodd ei sefydlu tua 300 mlynedd yn ôl gan y Prydeinwyr. Hyd 1911 Calcutta oedd prifddinas yr India Brydeinig. Yn 1686 rhoddodd y Prydeinwyr y gorau i fyw yn ei bost masnachu yn Hooghly, 36km i fyny'r afon, a symudasant i dri phentref bach - Sutanati, Govindpur a Kalikata. Y pentref olaf a roddodd ei enw i'r ddinas. Yn 1696 codwyd caer fach ar safle BBD Bagh ac yn 1698 rhoddodd ŵyr Aurangzeb ganiatâd swyddogol i'r Prydeinwyr fyw yno.

Tyfodd y pentrefi'n dref bur sylweddol fesul dipyn. Yn 1756 ymosododd Nawab Murshidabad ar y dref. Dihangodd y mwyafrif o'r trigolion Prydeinig ond daliwyd rhai ohonynt a'u carcharu mewn selar ddanddaear lle bu farw nifer dros nos; dyma'r Twll Du Calcutta enwog. Yn 1757 cipiodd Clive o India y dref yn ôl a threfniwyd heddwch â'r nawab. Yn ddiweddarqch yn yr un flwyddyn cododd Siraj-ud-daula yn erbyn y Prydeinwyr ond gorchfygwyd ef a'i gynghreiriaid Ffrengig ym mrwydr dynghedfennol Plassey. Mewn canlyniad codwy caer newydd, gryfach o lawer, a gwnaethpwyd Calcutta'n brifddinas India.

Tyfodd yn gyflym yn hanner cyntaf y 19eg ganrif. Ym mlynyddoedd olaf y Raj roedd Calcutta yn ganolfan bwysig i ymyrchwyr dros annibyniaeth i India ac felly symudwyd y brifddinas i Ddelhi. Ar ôl annibyniaeth daeth nifer o ffoadurion o ddwyrain Bengal (Bangladesh heddiw) i Galcutta. Mae nifer o bobl o'r cefn gwlad yn symud i'r ddinas bob blwyddyn hefyd ac mae'r boblogaeth yn cynyddu mewn canlyniad. Erbyn heddiw mae gor-boblogaeth yn broblem anferth yn y ddinas.

## [golygu] Atyniadau

Ymhlith atyniadau Calcutta gellid crybwyll Amgueddfa India, Calcutta a Teml Kalighat, Pont Howrah, y Maidan (parc), y Gerddi Botanegol a'r Farchnad Newydd. Yng nghanol y ddinas rhan o'r awyrgylch yw'r hen adeiladau crand o gyfnod y Raj, er enghraifft swyddfeydd llywodraeth Gorllewin Bengal ar sgwâr hanesyddol BBD Bagh (Sgwâr Dalhousie).

## [golygu] Enwogion

- Rabindranath Tagore
- Y Fam Teresa

## [golygu] Dolenni allanol

- Cofforaeth Ddinesig Kolkata
- Awdurdod Datblygu Dinesig Kolkata
- Popeth am y ddinas
- Llywodraeth Gorllewin Bengal
- Map o'r ddinas
- Gwybodaeth ymarferol, Map, Dolenni, Lluniau & Ryseitiau bwyd
- Y Tywydd heddiw yn Kolkata
- Albym Lluniau gan aelodau o luoedd arfog UDA, 1945
- Lluniau o Calcutta @ Flickr
- Kolkata: Dinas Palasau
- Calcuttaweb: arweiniad cynhwysfawr i'r ddinas
- Calcutta heddiw
- Map rhyngweithredol o'r ddinas yn Google Maps API

Wedi dod o "http://cy.wikipedia.org../../../c/a/l/Calcutta.html"

Categorïau tudalen: Calcutta | Gorllewin Bengal | Dinasoedd India

##### Views

- Erthygl
- Sgwrs
- Diwygiad cyfoes

##### Chwilio

##### Ieithoedd eraill

- Български
- বাংলা
- བོད་ཡིག
- Català
- Dansk
- Deutsch
- English
- Esperanto
- Español
- Suomi
- Français
- Galego
- עברית
- हिन्दी
- Hrvatski
- Bahasa Indonesia
- Ido
- Italiano
- 日本語
- ქართული
- 한국어
- Lietuvių
- Latviešu
- Nederlands
- Norsk (nynorsk)
- Norsk (bokmål)
- Polski
- Português
- Română
- Русский
- संस्कृत
- Sicilianu
- Simple English
- Slovenčina
- Српски / Srpski
- Svenska
- தமிழ்
- Tiếng Việt
- 中文