Gwlad yr Iâ - Wicipedia

# Gwlad yr Iâ

### Oddi wrth Wicipedia, y gwyddoniadur rhydd.

Lýðveldið Ísland
Gweriniaeth Gwlad yr Iâ

Baner | Arfbais

Arwyddair: Dim
Anthem: Lofsöngur
Prifddinas | Reykjavík
Dinas fwyaf | Reykjavík
Iaith / Ieithoedd swyddogol | Islandeg
Llywodraeth • Arlywydd • Prif Weinidog | Gweriniaeth Ólafur Ragnar Grímsson Geir Haarde
Annibyniaeth Sofraniaeth | Oddiwrth Denmarc 26 Hydref 1955
Arwynebedd - Cyfanswm - Dŵr (%) | 103,000 km² (107fed) 2.7
Poblogaeth - amcangyfrif 2006 - cyfrifiad 1980 - Dwysedd | 229,187 (178fed) 300,000 2.9/km² (222fed)
CMC (PGP) - Cyfanswm - Y pen | amcangyfrif 2005 $10.531 biliwn (135fed) $35,586 (5fed)
Indecs Datblygiad Dynol (2003) | 0.956 (2ail) – uchel
Arian breiniol | Króna Gwlad yr Iâ (`ISK`)
Cylchfa amser - Haf | GMT (UTC+0)
Côd ISO y wlad | .is
Côd ffôn | `+354`

Mae Gweriniaeth Gwlad yr Iâ yn ynys yng Ngogledd y Cefnfor Iwerydd rhwng Grønland a Phrydain Fawr.

## [golygu] Hanes

  Prif erthygl: Hanes Gwlad yr Iâ

Ymsefydlodd Norwy-wyr yng Ngwlad yr Iâ gyda'u caethweision o'r Alban ac Iwerddon yn hwyr yn y 9fed ganrif a'r 10fed. Nhw sefydlodd y Senedd hynaf yn y byd, yr Althing, yn y flwyddyn 930.

Roedd Gwlad yr Iâ yn annibynol am dros 300 mlynedd, ond cyn hir daeth o dan reolaeth Norwy a Denmarc. Sefydlwyd rheolaeth cartref ym 1874, ac annibyniaeth ym 1918. Arhosodd brenin Denmarc, Christian X, yn frenin ar Wlad yr Iâ tan 1944 pan sefydlwyd gweriniaeth.

## [golygu] Gwleidyddion

  Prif erthygl: Gwleidyddiaeth Gwlad yr Iâ

Mae gan yr Althing 63 o aelodau, a etholir pob pedair mlynedd. Y Prif Weinidog sy'n bennaeth ar y llywodraeth, tra bod yr arlywydd, a etholir am 4 mlynedd, yn penodi'r Prif Weinidog.

## [golygu] Siroedd

  Prif erthygl: Siroedd Gwlad yr Iâ

Mae Gwlad yr Iâ yn cynnwys 23 o siroedd, neu sýslur:

- Árnessýsla
- Austur-Barðastrandarsýsla
- Austur-Húnavatnssýsla
- Austur-Skaftafellssýsla
- Borgarfjarðarsýsla
- Dalasýsla
- Eyjafjarðarsýsla
- Gullbringusýsla,
- Kjósarsýsla
- Mýrasýsla
- Norður-Ísafjarðarsýsla
- Norður-Múlasýsla
- Norður-Þingeyjarsýsla
- Rangárvallasýsla
- Skagafjarðarsýsla
- Snæfellsnes-og Hnappadalssýsla
- Strandasýsla
- Suður-Múlasýsla
- Suður-Þingeyjarsýsla
- Vestur-Barðastrandarsýsla
- Vestur-Húnavatnssýsla
- Vestur-Ísafjarðarsýsla
- Vestur-Skaftafellssýsla

Heblaw'r siroedd, mae yna 14 o drefi annibynol, neu kaupstaðir:

- Akranes
- Akureyri
- Hafnarfjörður
- Húsavík
- Ísafjörður
- Keflavík
- Kópavogur
- Neskaupstaður
- Ólafsfjörður
- Reykjavík
- Sauðárkrókur
- Seyðisfjörður
- Siglufjörður
- Vestmannaeyjar

## [golygu] Daearyddiaeth

  Prif erthygl: Daearyddiaeth Gwlad yr Iâ

Map Gwlad yr Iâ

Mae Gwlad yr Iâ ar smotyn poeth daearegol ar y Crib Canol-Iwerydd. Mae yna lawer o losgfynyddoedd, yn enwedig Hekla. Hyd heddiw mae llosgfynyddoedd yn cael eu creu -- crëwyd ynys newydd Surtsey ar ôl ffrwydrad ar 14 Tachwedd 1963. Mae tua 10% o'r ynys o dan iâ, ac mae ei rhewlifoedd yn enwog ar draws y byd. Mae gan y wlad llawer o geysir (gair Islandeg), ac mae ynni daearthermol yn rhoi dŵr poeth a gwres cartref rhad yn y trefi.

Mae mwyafrif y trefi ar lan y môr. Y prif drefi yw Reykjavík, Keflavik -- lleoliad y maes awyr cenedlaethol -- ac Akureyri.

## [golygu] Economi

  Prif erthygl: Economi Gwlad yr Iâ

Mae'r diwydiant pysgota yn bwysig iawn i'r economi. Mae 60% o enillion allforion y wlad a swyddi 8% o'r gweithlu yn dibynnu arno. Y prif allforion yw pysgod, alwminiwm a ferrosilicon.

Mae mwyafrif yr adeiladau wedi eu adeiladu o goncrit gan fod mewnforio pren yn ddrud. Yn y 1990au dewisodd llywodraeth Gwlad yr Iâ amrywio'r economi drwy ganolbwyntio mwy ar ddiwydiannau gwneuthur a gwasanaeth, gyda datblygiadau ym miotechnoleg, gwasanaethau ariannol, a chynhyrchiad meddalwedd. Mae twristiaeth hefyd yn dod yn fwy pwysig.

## [golygu] Daearyddiaeth

  Prif erthygl: Daearyddiaeth Gwlad yr Iâ

Mae geneteg pobl Gwlad yr Iâ yn debyg ac yn unigryw hyd heddiw, gan nad oes llawer o fewnlifo wedi digwydd dros y canrifoedd. O ganlyniad mae gwyddonwyr ar draws y byd yn astudio pobl yr ynys er mwyn darganfod mwy am etifeddu genynnau.

## [golygu] Diwylliant

Iaith Lychlynaidd yw Islandeg, ac mae mwyafrif yr ynys yn dilyn Eglwys Lwther.

O Wlad yr Iâ daw'r gantores pop Björk a'r nofelydd Halldór Laxness, enillwr Gwobr Nobel am lenyddiaeth ym 1955.

Lleoliad Gwlad yr Iâ yn Ewrop

## [golygu] Cysylltiadau allanol

- (Saesneg) Iceland.org
- (Saesneg) The Trade Council of Iceland

Wedi dod o "http://cy.wikipedia.org../../../g/w/l/Gwlad_yr_I%C3%A2_43f9.html"

Categorïau tudalen: Gwlad yr Iâ

##### Views

- Erthygl
- Sgwrs
- Diwygiad cyfoes

##### Chwilio

##### Ieithoedd eraill

- Afrikaans
- Alemannisch
- አማርኛ
- Aragonés
- Anglo Saxon
- العربية
- Asturianu
- Azərbaycan
- Boarisch
- Беларуская
- Български
- Brezhoneg
- Bosanski
- Català
- Česky
- Чăвашла
- Dansk
- Deutsch
- ދިވެހިބަސް
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Euskara
- فارسی
- Suomi
- Võro
- Føroyskt
- Français
- Frysk
- Gaeilge
- Gàidhlig
- Galego
- ગુજરાતી
- עברית
- हिन्दी
- Hrvatski
- Magyar
- Հայերեն
- Bahasa Indonesia
- Ilokano
- Ido
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- ქართული
- Қазақша
- 한국어
- Kurdî / كوردي
- Kernewek
- Latina
- Lëtzebuergesch
- Luganda
- Limburgs
- Lumbaart
- Lietuvių
- Latviešu
- Македонски
- Bahasa Melayu
- Ekakairũ Naoero
- Plattdüütsch
- Nedersaksisch
- नेपाली
- Nederlands
- Norsk (nynorsk)
- Norsk (bokmål)
- Occitan
- Kapampangan
- Polski
- Piemontèis
- پښتو
- Português
- Runa Simi
- Română
- Русский
- संस्कृत
- Sardu
- Sicilianu
- Sámegiella
- Sängö
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Simple English
- Slovenščina
- Shqip
- Српски / Srpski
- Svenska
- Kiswahili
- தமிழ்
- Тоҷикӣ
- ไทย
- Tagalog
- Tok Pisin
- Türkçe
- Oyghurque
- Українська
- اردو
- Tiếng Việt
- ייִדיש
- 中文
- Bân-lâm-gú
- 粵語