Rhyfel Irac - Wicipedia

# Rhyfel Irac

### Oddi wrth Wicipedia, y gwyddoniadur rhydd.

Operation Phantom Fury yn Fallujah, Irac, yn Nhachwedd 2004.

Yn 2003, fe aeth llywodraethau Unol Daleithiau America a'r Deyrnas Unedig i ryfel yn erbyn Irac a'i harlywydd Saddam Hussein.

Cred llawer fod yr Americanwyr, o dan eu llywydd George W. Bush am ddial ar Saddam Hussein ar ôl ymosodiadau terfysgol 11 Medi 2001, ond nid oes tystiolaeth am unrhyw gysylltiad rhwng Irac a'r ymosodiadau.

Fe brotestiodd miliynau o bobl yn erbyn y rhyfel yn Llundain ac yn ninasoedd eraill trwy'r wlad a thrwy'r byd ym mis Chwefror 2003, ond ni chafwyd effaith ar arweinwyr y ddwy wlad. Er hyn, parhaodd protestiadau am fisoedd i ddod.[1]

## [golygu] Digwyddiadau yn arwain at ryfel

### [golygu] Rhyfel y Gwlff

Yn dilyn Rhyfel y Gwlff yn 1991 gosodwyd siancsiynau ar gyfundrefn Saddam tan nes y gellid cadarnhau bod yr arfau dinistriol wedi ei ninistrio'n llwyr. Yn dilyn y rhyfel hyd 1998 gwnaeth UNSCOM arolygu Irac gan ddarganfod a dinistrio deunydd cemegol a chyfarpar niwclear a deunydd arall y gwaherddid. Datblygodd gwrthdarro rhwng Irac a'r Cenhedloedd Unedig yn 1998 ac awdurdodwyd gan gyfundrefn Clinton ymgyrch fomio i rwystro'r gallu i Saddam i ddatblygu arfau dinistriol ac i ddileu ei allu i fygwth ei gymdogion.[2]

### [golygu] 9/11

Mae'r rhesymau dros yr ymosodiad ar Irac yn 2003 fel ei rhoddir gan UDA yn ddadleuol. Daeth y galwadau cyntaf am ryfel oddi wrth PNAC (Project for the New America) a'r American Enterprise Institute gyda dadleuon wedi eu seilio yn bennaf ar honiadau bod Saddam yn bygwth diddordebau America yn y rhanbarth. Nid dyma'r rhesymau serch hynny a roddodd gweinyddiaeth Bush ac nid yw'r rhesymau hyn erioed wedi cael eu cydnabod gan gyfundrefn America.

Mewn araith ar 12 Medi 2002 dechreuodd George W. Bush ymgyrch gyhoeddus i geisio argyhoeddi'r byd bod Saddam Hussein yn torri cyfyngiadau ar arfau dinistriol, hawliau dynol, carcharorion rhyfel Kuwait, terfysgaeth a gwrthod gadael i arolygwyr y CU yn ôl i Irac.[3] Er honodd awdurdoadau Irac taw llawn anwireddau oedd yr araith,[4] cytunodd nhw i adael yr arolygwyr i fewn ar 17 Medi 2002.[5]

## [golygu] Ar ôl y rhyfel

### [golygu] Ail-adeiladu Irac

Ar 20 Mai, 2003, cyhoeddodd America cynllun i Gyngor Diogelwch y Cenhedloedd Unedig ar gyfer ail-adeiladu Irac.[6]. Sonir y cynllun am greu llywodraeth newydd ac am osod y rhaglen ddadleuol "olew am fwyd" yn hirach na ddisgwylir yn gynharach.

### [golygu] Llywodraeth newydd Irac

Wrth drafod dyfodol llywodraeth Irac yn ystod cyfarfod yng Nghastell Hillsborough, Belffast, dywedodd yr Arlywydd Bush "Iraciaid o du mewn a thu allan y wlad fydd yn ffurfio'r llywodraeth newydd yno".[7] Ar ôl sefydliad y llywodraeth newydd, daeth galwadau o'r wledydd sy'n ffinio ag Irac ar luoedd America a Phrydain i adael y wlad,[8] ond nid ydynt wedi tynnu'n ôl yn hollol eto.

## [golygu] Cyfeiriadau

1. ↑ "Protest yn erbyn y rhyfel", BBC, 12 Ebrill, 2003.
2. ↑ (Saesneg) "Timeline of the Iraqi crisis", BBC, 21 Rhagfyr, 1998.
3. ↑ "Bush yn herio'r CU i ddisodli Saddam", BBC, 12 Medi, 2002.
4. ↑ "Irac: 'Araith Bush yn llawn celwydd'", BBC, 13 Medi, 2002.
5. ↑ "Rhwyg o fewn y CU", BBC, 17 Medi, 2002.
6. ↑ "Irac: America yn cyhoeddi cynllun", BBC, 20 Mai, 2003.
7. ↑ "Irac: 'CU yn bwysig'", BBC, 8 Ebrill, 2005.
8. ↑ "'Rhaid i America adael Irac'", BBC, 19 Ebrill, 2003.

## [golygu] Cysylltiadau allanol

- BBC Cymru'r Byd – Ffeil: Rhyfel Irac

Rhyfel yn erbyn Terfysgaeth

Prif ddigwyddiadau | Erthyglau penodol | Gwledydd a mudiadau

2001:

- Ymosodiadau 11 Medi 2001
- Rhyfel yn Afghanistan (Hydref 2001 - presennol)
- Operation Enduring Freedom (Hydref 2001 - current)
- Operation APOLLO (Hydref 2001 - Hydref 2003)
- Operation Active Endeavour (Hydref 2001 - presennol)

2002:

- OEF - Pilipinas (Ionawr 2002 - presennol)
- OEF - Ceunant Pankisi (Chwefror 2002 - presennol)
- OEF - Horn Affrica (Hydref 2002 - presennol)

- Gwrthryfel y Taleban (Haf 2002 - presennol)
- Ffrwydrad Bali 1af (12 Hydref, 2002)

2003:

- Rhyfel Irac (19 Mawrth, 2003 - presennol)
- Ffrwydradau Riyadh (12 Mai, 2003)

- Gwrthryfel yn Sawdi Arabia (12 Mai, 2003 - presennol)
- Ffrwydrad Gwesty Marriott (5 Awst, 2003)
- Ffrwydrad Gwesty Canal (19 Awst, 2003)

2004:

- Rhyfel Wasiristan (Mawrth 2004 - Medi 2006)
- Ffrwydradau trenau Madrid (11 Mawrth, 2004)
- Cyrch Yanbu (1 Mai, 2004)
- Cyflafanau Al-Khobar (29 Mai, 2004)
- Ffrwydrad llysgenhadaeth Jakarta (9 Medi, 2004)

2005:

- Ffrwydradau Llundain 1af (7 Gorffennaf, 2005)
- 2il ffrwydradau Llundain (21 Gorffennaf, 2005)
- Ffrwydradau Amman (9 Tachwedd, 2005)
- 2il ffrwydradau Bali (1 Hydref, 2005)

2006:

- Ffrwydradau trenau Mumbai (11 Gorffennaf, 2006)
- Gwrthdaro Israel-Libanus (12 Gorffennaf, 2006 - 8 Medi, 2006)
- Cynllwyn awyrennau trawsiwerydd (10 Awst, 2006)
- Operation Medusa (2 Medi, 2006 - 17 Medi, 2006)

- Cynhadledd al-Qaeda 2000
- Gwersyll Bae Guantanamo
- Rhaglen wyliadwriaeth electronig NSA
- USA PATRIOT Act

- Yr Almaen
- Afghanistan
- Awstralia
- Canada
- Ffrainc
- India
- Irac
- Israel
- Pacistan
- Pilipinas
- Prydain Fawr a Gogledd Iwerddon
- Rwsia
- Sawdi Arabia
- Unol Daleithiau
- Cenhedloedd Unedig
- Cynghrair y Gogledd
- NATO

yn erbyn

- Al-Qaeda
- Abu Sayyaf
- Jemaah Islamiyah
- Taleban

Wedi dod o "http://cy.wikipedia.org../../../r/h/y/Rhyfel_Irac_4316.html"

Categorïau tudalen: Irac | Rhyfeloedd | 2003

##### Views

- Erthygl
- Sgwrs
- Diwygiad cyfoes

##### Chwilio

##### Ieithoedd eraill

- Български
- Català
- Dansk
- Deutsch
- English
- Español
- Suomi
- Français
- עברית
- 日本語
- Plattdüütsch
- Nederlands
- Norsk (bokmål)
- Polski
- Română
- Svenska
- 中文