# Dentocetacoj

### El Vikipedio

?Dentocetacoj Troveblo de fosilioj: Plej malfrua Eoceno - Nun
Granda orcino
Biologia klasado

Regno: | Animaloj Animalia
Filumo: | Ĥorduloj Chordata
Klaso: | Mamuloj Mammalia
Ordo: | Cetacoj Cetaceae
Subordo: | Dentcetacoj Odondoceti Flower, 1869

Familioj
Vidu artikolon

La dentocetacoj (Odontoceti) formas subordon de cetacoj (Cetacea). Male al la bartocetacoj, ili havas dentojn en la makzeloj antataŭ bartoj. Ili fresas karnon, ĉefe fiŝojn, sepiojn kaj malofte eĉ marajn mamulojn.

## [redaktu] Anatomio

Plimulto de la dentocetacoj estas pli malgranda ol bartocetacoj. Oni listigas nur unu specion al la grandaj cetoj, nome la kaĉaloto. La pluaj specioj estas en grando de malgranda ĝis mezgranda. Plua diferenco estas, ke la dentocetacoj havas nur unu spirtruon (ke ne du kiel ĉe bartocetacoj). Ili havas asimetrian kranion kaj cekumon.

La dentoj de la diversaj specioj estas diverse evoluitaj. Multaj havas eĉ dentojn ĝis 100 kiel ĉe delfenedoj, male al ili narvalo havas nur unu longan puŝdenton. Ankaŭ ĉe la preskaŭ sendentaj bekocetedoj (Ziphiidae), la masklo havas bizare formitajn dentojn.

Ili havas samdentojn (homodent), tio estas samformajn dentojn.

## [redaktu] Konduto

### [redaktu] Moviĝo

Plimulto de la dentocetacoj bone naĝas. Multaj delfenoj naĝas saltante.

### [redaktu] Voĉoj

La vocsesprmo estas tre grava por la dentocetacoj. Krom la multnombraj aŭdeblaj fajfoj, ili uzas ankaŭ ultrasonajn voĉojn por la eĥolokiĝo. Tiu gravas ĉefe dum ĉasado.

### [redaktu] Socia konduto

Ili vivas plej ofte en grupoj ĝis ĉ. dekduopo.

## [redaktu] Taksonomio

Oni dividas la dentocetacojn en 9 familioj:

- kaĉaloto (Physeteridae)
- bekoceto (Ziphiidae)
- gangesa delfeno (Platanistidae)
- ĉina rivera delfeno (Lipotidae)
- La-Plata-delfeno (Pontoporiidae)
- amazonasa delfeno (Iniidae)
- grundocetoj (Monodontidae)
- porkocetoj (Phocoenidae)
- delfenoj (Delphinidae)

## [redaktu] Homa influo

La homo senkompate ĉasis ilin dum la pasintaj jarcentoj. Nun ili estas nur limigite ĉaseblaj, sed la medipoluado minacas ilin.

Mamulo > cetacoj

nigra foceno (Odontoceti) estas

    superfamilio : † skvalodojdoj - Squalodontoidea
      familio : † agorofiedoj - Agorophiidae
        genro : † agorofio - Agorophius
      familio : † patriocetedoj - Patriocetidae
        genro : † patrioceto - Patriocetus
      familio : † mikrozeŭglodedoj - Microzeuglodontidae
        genro : † mikrozeŭglodo - Microzeuglodon
      familio : † skvalodedoj - Squalodontidae
        genro : † skvalodo - Squalodon
        genro : † proskvalodo - Prosqualodon
    superfamilio : suzuojdoj - Susuoidea
      familio : suzuedoj - Susuidae (4 specioj)
        genro : † zaraĥo - Zarhachis
        genro : † proinio - Proinia
        genro : † pontisto - Pontistes
        genro : pontoporio - Pontoporia
          specio : pontoporio laplata - Pontoporia blainvillei
        genro : inio - Inia
          specio : inio amazona - Inia geoffroyensis
        genro : lipoto - Lipotes
          specio : blanknaĝila delfeno - Lipotes vexillifer
        genro : suzuo - Susu
          specio : suzuo ganga - Susu gangetica
    superfamilio : delfenojdoj - Delphinoidea
      familio : † eŭrinodelfedoj - Eurhinodelphidae
        genro : † eŭrinodelfo - Eurhinodelphis
      familio : † hemisintraĥeledoj - Hemisyntrachelidae
        genro : † hemisintraĥelo - Hemisyntrachelus
      familio : † akrodelfedoj - Acrodephidae
        genro : † akrodelfo - Acrodelphis
        genro : † pomatodelfo - Pomatodelphis
      familio : monodonedoj - Monodontidae (2 specioj)
        genro : delfinaptero - Delphinapterus
          specio : delfinaptero blanka aŭ Belugo- Delphinapterus leucas
        genro : monodono - Monodon
          specio : monodono (Narvalo) - Monodon monoceros
      familio : delfenedoj - Delphinidae (41 specioj)
        genro : † delfenavo - Delphinavus
        genro : † kentriodo - Kentriodon
        genro : † makroĥirifero - Macrochirifer
        genro : steno - Steno
          specio : steno longnaza - Steno bradanensis
        genro : sotalio - Sotalia
          specio : sotalio amazona - Sotalia fluviatilis
          specio : sotalio gujana - Sotalia guianensis
          specio : sotalio brazila - Sotalia brasiliensis
          specio : sotalio ĉinia - Sotalia chinensis
          specio : sotalio bornea - Sotalia borneensis
          specio : sotalio bengala - Sotalia lentiginosa
          specio : sotalio malabara - Sotalia plumbea
          specio : sotalio kamerunia - Sotalia teuszi
        genro : stenelo - Stenella
          specio : stenelo kopea - Stenella asthenops
          specio : stenelo klimena - Stenella clymene
          specio : stenelo tristria - Stenella coeruleoalba
          specio : stenelo borda - Stenella dubia
          specio : stenelo verdkabia - Stenella frontalis
          specio : stenelo meksikia - Stenella graffmani
          specio : stenelo longakrania - Stenella longirostris
          specio : stenelo makulita - Stenella plagiodon
        genro : DELFENO - Delphinus
          specio : delfeno kutima - Delphinus delphis
          specio : delfeno tropika - Delphinus tropicalis
        genro : tursiopo - Tursiops
          specio : tursiopo saltema - Tursiops truncatus
          specio : tursiopo kurba - Tursiops aduncus
        genro : lisodelfo - Lissodelphis
          specio : lisodelfo perona - Lissodelphis peroni
          specio : lisodelfo nigradorsa - Lissodelphis borealis
        genro : lagenorinĥo - Lagenorhynchus
          specio : lagenorinĥo blankflanka - Lagenorhynchus acutus
          specio : lagenorinĥo blanknaza - Lagenorhynchus albirostris
          specio : lagenorinĥo bunta - Lagenorhynchus cruciger
          specio : lagenorinĥo elektra - Lagenorhynchus electra
          specio : lagenorinĥo platfrunta - Lagenorhynchus obliquidens
          specio : lagenorinĥo falklanda - Lagenorhynchus thicolea
        genro : lagenodelfo - Lagenodelphis
          specio : lagenodelfo saravaka - Lagenodelphis hosei
        genro : cefalorinĥo - Cephalorhynchus
          specio : cefalorinĥo makulkolora - Cephalorhynchus commersoni
          specio : cefalorinĥo ĉilia - Cephalorhynchus eutropia
          specio : cefalorinĥo novzelanda - Cephalorhynchus hectori
          specio : cefalorinĥo kablanda - Cephalorhynchus heavisidei
        genro : grampo - Grampus
          specio : grampo griza - Grampus griseus
        genro : globkapulo - Globicephala
          specio : globkapulo nigra - Globicephala melaena
          specio : globkapulo grandnaza - Globicephala macrorhynchus
        genro : orcelo - Orcaella
          specio : orcelo kurtkapa - Orcaella brevirostris
        genro : pseŭdorko - Pseudorca
          specio : pseŭdorko nigra - Pseudorca crassidens
        genro : ORCINO - Orcinus
          specio : orcino (ORKO) - Orcinus orca
        genro : ferezo - Feresa
          specio : ferezo malgranda - Feresa attenuata
      familo : focenedoj - Phocaenidae (6 specioj)
        genro : FOCENO (FOKENO) - Phocoena
          specio : foceno MARPORKO - Phocoena phocoena
          specio : foceno nigra - Phocoena spinipinnis
          specio : foceno kalifornia - Phocoena sinus
          specio : foceno suda - Phocoena dioptrica
        genro : focenojdo - Phocoenoides
          specio : focenojdo blanknaĝila - Phocoenoides dalli
        genro : novfoceno - Neophocaena
          specio : novfoceno glatdorsa - Neophocaena phocaenoides
    superfamilio : kaĉalotojdoj - Physeteroidea
      familio : zifiedoj - Ziphiidae (Hyperoodontidae) (16 specioj)
        genro : † zifiojdo - Ziphioides
        genro : † notoceto - Notocetus
        genro : tasmaceto - Tasmacetus
          specio : tasmaceto ŝeperda - Tasmacetus shepherdi
        genro : berardio - Berardius
          specio : berardio granda - Berardius bairdi
          specio : berardio suda - Berardius arnoŭi
        genro : mezoplodo - Mesoplodon
          specio : mezoplodo nordmara - Mesoplodon bidens
          specio : mezoplodo antila - Mesoplodon europaeus
          specio : mezoplodo grizdorsa - Mesoplodon mirus
          specio : mezoplodo malgranda - Mesoplodon grayi
          specio : mezoplodo ginkodenta - Mesoplodon ginkgodens
          specio : mezoplodo platdenta - Mesoplodon layardi
          specio : mezoplodo tropika - Mesoplodon densirostris
          specio : mezoplodo stejnegera - Mesoplodon stejnegeri
          specio : mezoplodo aŭstralia - Mesoplodon bowdoini
          specio : mezoplodo kalifornia - Mesoplodon carlhubbsi
        genro : zifio - Ziphius
          specio : zifio larĝbeka - Ziphius cavirostris
        genro : hiperoodo - Hyperoodon
          specio : hiperoodo bulfrunta - Hyperoodon ampullatus (rostratus)
          specio : hiperodo platfrunta - Hyperoodon planifrons
      familio : kaĉalotedoj - Physeteridae (2 specioj)
        subfamilio : † hoplocetenoj - Hoplocetinae
          genro : † apenofisetero - Apenophyseter
          genro : † hoploceto - Hoplocetus
        subfamilio : kogienoj - Kogiinae
          genro : † kogiopso - Kogiopsis
          genro : kogio - Kogia
            specio : kogio nana - Kogia breviceps
        subfamilio : kaĉalotenoj - Physeterinae
          genro : † ontoceto - Ontocetus
          genro : † profisetero - Prophyseter
          genro : † balenodo - Balaenodon
          genro : KAĈALOTO - Physeter
            specio : kaĉaloto (MAKROCEFALO) - Physeter macrocephalus

Elŝutita el "http://eo.wikipedia.org../../../d/e/n/Dentocetacoj.html"

Kategorioj: Cetacoj | Mamul-nomenklaturo de Středa

##### Views

- Artikolo
- Diskuto
- Aktuala versio

##### Serĉu

##### Aliaj lingvoj

- Česky
- Dansk
- Deutsch
- English
- Español
- Suomi
- Français
- עברית
- Hrvatski
- Magyar
- Italiano
- 日本語
- 한국어
- Nederlands
- Polski
- Português
- Русский
- Slovenčina
- Svenska
- 中文
- Bân-lâm-gú
- 粵語