# Bruna urso

### El Vikipedio

?Bruna urso Konserva statuso: Malplej zorgiga (LR/lc)[1]
Bruna urso en la Pireneoj Piedsigno de bruna urso
Biologia klasado

Regno: | Animaloj Animalia
Filumo: | Ĥorduloj Chordata
Klaso: | Mamuloj Mammalia
Ordo: | Karnovoroj Carnivora
Familio: | Ursedoj Ursidae
Genro: | Urso Ursus
Specio: | U. arctos

Binoma nomo
Ursus arctos Linnaeus, 1758
Vivregiono de la bruna urso

Bruna urso (Ursus arctos) havas longan, maldelikatan grizflavan ĝis nigrabrunan hararon. Ĝia korpo mezuras 150 - 250 cm kaj pezas 150 - 300 kg. Urso loĝas en profundaj arbaroj solece, en teritorio 500 ĝis 3000 ha, kiun li gardas kontraŭ aliaj ursoj kaj signas ĝin per ekskrementoj kaj per forŝiro de arboŝelo. En la mezo de la teritorio ĝi havas sian rifuĝejon kaj ankaŭ helpajn kaŝejojn (ofte grotojn). La manĝon ĝi serĉas post vesperiĝo kaj manĝas ne nur viandon, sed ankaŭ radikojn, grenon, fungojn, insektojn, mielon. Geursoj pariĝas inter aprilo kaj junio, post 9 monatoj naskiĝas 2 ĝis kvar ursidoj grandaj kiel rato. La ursino ilin mamnutras 4 monatojn kaj zorgas pri ili 3 jarojn. Nur poste ŝi elpelas ilin el sia teritorio.

La bruna urso (Ursus arctos) el la ordo de karnovoruloj kaj familio de ursedoj vivas en la Nordoriento, Nordokcidento kaj Sudokcidento de Ĉinio kaj ankaŭ en iama Sovetunio, Eŭropo kaj Nord-Ameriko. Ili dividiĝas en dekkelkajn subspeciojn. Ĝenerale ili estas malhelbrunaj, tamen malsamaj subspecioj en malsamaj lokoj surhavas hararojn de malsamaj koloroj. Inter ili iuj preskaŭ estas nigraj kaj aliaj laktoflavaj. Ankaŭ la korpaj formoj de la malsamaj specioj estas tre diferencaj. La brunaj ursoj vivantaj en Alasko de Nord-Ameriko kaj en ĝiaj ĉirkaŭajoj estas la plej grandaj bestoj el la karnomanĝuloj, kun longeco de pli ol 2,8 metroj, alto de 1,5 metroj kaj pezo de 780 kilogramoj. Sed la brunaj ursoj logantaj en Sirio pezas ĉiuj malpli ol 90 kilogramojn, kaj tiuj en Ĉinio longas ĉiuj je du metroj, pezas pli ol 200 kilogramojn kaj altas je unu metro.

La brunaj ursoj loĝas en arbaroj. Somere ili vivas sur montoj alte super la marnivelo, printempe kaj aŭtune en lokoj malaltaj, kaj vintre dormas en kavernoj. La brunaj ursoj loĝantaj en .la nordo vintrodormas pli longe ol tiuj en la sudo, kiuj iam eĉ ne vintrodormas. La bruna urso ĉefe mangas burgonojn, herbojn, radikojn, sovaĝajn fruktojn kaj semojn, kaj ankaŭ insektojn, fiŝojn, putrintajn karnojn kaj ĉiujn kaptitajn animalojn, kiel ekzemple cervo, ŝafo kaj aliaj.

Multas la subspecioj laŭ la landoj:

  urso bruna eŭrosiberia - Ursus arctos arctos
  urso bruna orientsiberia - Ursus arctos yeniseensis
  urso bruna kaŭkaza - Ursus arctos meridionalis
  urso bruna atlasa - Ursus arctos crowtheri
  Siria bruna urso - Ursus arctos syriacus
  urso bruna irana - Ursus arctos isabellinus
  urso bruna usuria - Ursus arctos lasiotus
  urso bruna himalaja - Ursus arctos pruinosus
  Kodiaka urso urso bruna kodiaka - Ursus arctos middendorffi
  Alaska urso - Ursus arctos gyas
  Griza urso - Ursus arctos horribilis

## [redaktu] Vidu ankaŭ jenon:

La Vikimedia Komunejo havas dosierojn rilatajn al
Bruna urso sub la gloso Category:Ursus arctos

- Blanka urso
- Malaja urso
- JJ1

La Vikimedia Komunejo havas dosierojn rilatajn al
Bruna urso sub la gloso Ursus arctos

Elŝutita el "http://eo.wikipedia.org../../../b/r/u/Bruna_urso.html"

Kategorioj: Ursedoj | Simboloj de Kalifornio | Mamuloj de Eŭropo | Mamuloj de Azio | Mamuloj de Estonio | Mamuloj de Litovio | Faŭno de Kanado | Mamuloj de Pakistano | Faŭno de Finnlando | Faŭno de Usono | Faŭno de Rusio | Formortintaj bestoj de la Unuiĝinta Reĝlando

##### Views

- Artikolo
- Diskuto
- Aktuala versio

##### Serĉu

##### Aliaj lingvoj

- Asturianu
- Български
- Català
- Česky
- Dansk
- Deutsch
- English
- Español
- Français
- Italiano
- עברית
- Latina
- Lietuvių
- Nederlands
- 日本語
- Norsk (bokmål)
- Polski
- Português
- Русский
- Simple English
- Slovenščina
- Suomi
- Svenska
- Tiếng Việt
- Türkçe
- Українська
- 中文