بوکان - ویکی‌پدیا

# بوکان

### از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد.

در متن این مقاله یا بخش از هیچ منبعی نام برده نشده‌است. شما می‌توانید با افزودن منابع بر طبق شیوه‌نامهٔ ارجاع به منابع، به ویکی‌پدیا کمک کنید.

شهر بوکان دومین شهر پر جمعیت استان آذربایجان غربی و مرکز شهرستان بوکان است. در سال 2006، جمعیت این شهر، 225،391 نفر بود [1]

زبان مردم این شهر کردی است.

## [ویرایش] نام شهر

روایات زیادی در مورد ریشه نام این شهر وجود دارد از مشهورترین آنها این است که در قدیم مردم این شهر در هنگام مراسم عروسی به چشمه آب بزرگ و مشهور این شهر که کردها آن را "هه‌وزه گه‌وره" (Hewze Gewre) به معنی «آبگیر بزرگ» می‌‌نامند، (و این چشمه‌ به‌ صورت چشمه‌ای جوشان است که آب آن از سفره‌های زیرزمینی تأمین می‌شود؛) می‌‌آمدند و از آنجا که به کردی واژه "بوک"، به معنی عروس است این منطقه را که بعدها به شهر تبدیل شد "بوکان" (جمع بوک = عروس ها) نامیدند.

اما این نظریه تنها در صورتی درست است که ما این اسم را با لهجه فارسی تلفظ کنیم یعنی "بوکان Bookan"،این در حالی است که ساکنین این شهر و اکثر مردم کردزبان آن را بصورت "بوکان Bokan" ادا می‌‌نمایند.

نظریه‌ دیگر در مورد وجه‌ تسمیه شهر چنین است: شهر بوکان به دور چشمه‌ بزرگ هه‌وزه‌ گه‌وره‌ شکل گرفته است و به چنین چشمه‌هایی در زبان کُردی "کانی Kani" گفته می‌شود. همچنین واژه "بو Bo" در زبان کردی کاربردهای مختلفی دارد که اغلب در شکل ترکیبی به‌ کار برده می‌شود؛ مانند بو کوی؟(کجا؟)

اما چگونگی ترکیب این کلمات و شکل گیری واژه بوکان بر اساس این نظریه ‌چنین است:‌ در زمانهای قدیم هنگامیکه زنان قصد شستن وسایل خانه را داشتند آنها را با خود برداشته و به سمت رود یا چشمه‌ای در نزدیکی محل اقامتشان بوده می‌‌بردند و در آنجا کارشان را انجام می‌‌دادند. به همین ترتیب اهالی ساکن اطراف بوکان، جهت شستن و نظافت ظروف و وسایل خود به طرف این کانی یا حوض می‌‌رفتند و هنگامی که کسی سراغ نفری را که جهت انجام این امور به "کانی" رفته بود، می‌‌گرفت، نزدیکان وی در پاسخ می‌‌گفتند: "او به کانی رفته است" و به زبان کردی "چوه بوکانی" یعنی به "چشمه‌" رفته است. بدین ترتیب واژه "بوکانی" به افرادی گفته می‌‌شد که رفت و آمد زیادی را به "کانی" مزبور انجام می‌‌دادند و سپس کم کم در آنجا ساکن شدند.

امروز هه‌وزه گه‌وره، در مرکز شهر واقع است و با آب گوارا و بی پایان خود آب تمام شهر را تأمین می‌‌کند. و نزد اهالی شهر از نوعی دلبستگی و جایگاه خاصی برخوردار است.

## [ویرایش] تاریخچه شهر

این بخش از این نوشتار ناقص است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.

## [ویرایش] آثار باستانی بوکان

1. تپه تابانی در روستای احمد آباد محال فیض الله بیگی مربوط به دوره پارتی و ساسانی
2. تپه آسیاب کهنه روستای احمد آباد محال فیض الله بیگی مربوط به اقوام هزاره اول پیش از میلاد
3. تپه کلک آبی در روستای باغچه محال فیض الله بیگی مربوط به اقوام هزاره اول پیش از میلاد
4. تپه سیخان کوچک در روستای ساریقامیش محال فیض الله بیگی مربوط به اقوام هزاره اول پیش از میلاد
5. تپه سیخان بزرگ در روستای باغچه محال فیض الله بیگی مربوط به اقوام هزاره اول قبل از میلاد
6. تپه موچه در روستای تکان‌تپه محال فیض الله بیگی مربوط به اقوام هزاره اول قبل از میلاد
7. تپه کلتپه در روستای کلتپه بوکان مربوط به اقوام هزاره اول قبل از میلاد
8. قلعه تپی در روستای تپی مربوط به دوره نیریزد و هزاره و پانصد سال پیش از میلاد
9. تپه قره کند در روستای قره‌کند محال آختاچی مربوط به هزاره اول پیش از میلاد
10. تپه روژبیانی در روستای عزیزکند مربوط به دوره برنز پیش از میلاد
11. تپه داربسر در روستای داربسر در محال آختاچی مربوط به دوره اشکانیان
12. زمینهای جره واقع در روستای شیخلر محال آختاچی مربوط به دوره اشکانیان و ساسانی
13. گردی خلیسکه واقع در روستای سراب محال مربوط به دوران اقوام پارینه‌سنگی
14. تپه گرده‌خزینه در روستای سراب مربوط به دوران کالکوتیک
15. تپه گرده‌شین در روستای سراب مربوط به اقوام دوران کالکوتیک
16. تپه آشی در روستای قره‌موسالو مربوط به اقوام برنز پیش از اسلام
17. گوک‌تپه در روستای گوکتپه مربوط به نیمه دوم هزاره اول قبل از میلاد
18. تپه گرده‌شین در روستای رحیم خان محال مربوط به دوره برنز قبل از میلاد
19. تپه محمود در روستای ارمنی بلاغی مربوط به اقوام اواخر دوره نوسنگی
20. گرد عثمان قلعه در قلعه در روستای ساریقامیش مربوط به هزاره یکم پیش از میلاد
21. تپه کانی‌کوزه له در روستای کانی کوزه‌له مربوط به دوره کالکوتیک پیش از میلاد
22. قلعه ناچیت در روستای ناچیت بوکان مربوط به دوره برنز پیش از میلاد
23. تپه مقصود در روستای ملالر بوکان مربوط به دوره کالکوتیک
24. تپه عبدالله تپی سی در روستای عبدالله تپی سی مربوط به دوره برنز پیش از میلاد
25. تپه گرده‌مالان در روستای کهنه‌ملالر مربوط به هزاره یکم پیش از میلاد
26. تپه گرد عربلو در روستای علی‌کند مربوط به هزاره یکم پیش از میلاد
27. تپه سردارآباد در روستای سردارآباد مربوط به اقوام پارتی و ساسانی پیش از میلاد
28. قلعه سردار بوکان در بوکان
29. قلعه قالای چی (قلعه چین)در روستا قلایچی بوکان 800 ق م و مربوط به حکومت ماناها

## [ویرایش] اماکن دیدنی

1. غار روستای قلعه‌چی نزدیک بوکان
2. غار کول‌آباد میان بوکان و میاندوآب
3. غار مکری در روستای خراسانه
4. غار کونه‌کوتر در روستای ینگیجه بوکان
5. غار کونه‌کوتر در روستای سهولان
6. ایوان سنگی روستای آغجیوان
7. قلعه سنگی روستای سماقان فرهادتراش دارای نه اتاق سنگی
8. جلگه سردرآباد
9. هه‌وزه‌ گه‌وره‌ چشمه‌ بزرگ آب و استخر دیدنی بوکان
10. مسجد جامع حمامیان
11. اطاقهای سنگی روستای بی‌بی‌کند
12. پارک ساحلی بوکان
13. پارک کوی محمدیه (معروف به پارک حسن زیرک)

## [ویرایش] نامداران بوکان

- حسن زیرک، هنرمند شهیر کرد

- دکتر جعفر شفیعی، فعال سیاسی

- دکتر حسین فرهمند باستان‌شناس معروف کرد و استاد دانشگاههای تهران و منچستر و آکسفورد
- قاله مری هنرمند در عرصه‌ موسیقی کردی
- حاج محمدامین آقا ایلخانی زاده-از بزرگان ومعتمدین بنام

## [ویرایش] جستارهای وابسته‌

- کردستان
- زبان کردی
- موسیقی کردی
- شاهیندز شهری است باپنجاه درصد مردم کرد در همسایگی این شهر قرار دارد
- رحیم خان یکی از منابع تولید گندم استان اذربایجان غربی درشهرستان بوکان قرار دارد

## [ویرایش] لینک

- [2]

این نوشتار ناقص است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.

## [ویرایش] متن عنوان

در قسمت نامداران بوکان: سردار عزیزخان مکری وزیر جنگ مظفرالدین شاه قاجار

برگرفته از «http://fa.wikipedia.org../../../%D8%A8/%D9%88/%DA%A9/%D8%A8%D9%88%DA%A9%D8%A7%D9%86.html»

رده‌های صفحه: مقالات بدون منبع | مقالات دارای بخش‌های ناقص | مقاله‌های ناقص

##### Views

- مقاله
- بحث
- نسخهٔ فعلی

##### جستجو

##### زبان‌های دیگر

- Deutsch
- English
- Esperanto
- Français
- Kurdî / كوردي