تصوف - ویکی‌پدیا

# تصوف

### از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد.

این مقاله به تمیزکاری نیاز دارد. لطفاً آن را تا جایی که ممکن است، از نظر املا، انشا، چیدمان و درستی بهتر کنید. پس از این کار، این الگو را از بالای مقاله حذف کنید. محتویات این مقاله ممکن است غیرقابل اعتماد و نادرست یا جانبدارانه باشند یا قوانین حقوق پدیدآورندگان را نقض کنند.

اسلام
اصول دین
توحید نبوت معاد
اصول خاص تشیع
امامت • عدل
فروع دین
نماز • روزه • زکات حج • جهاد
فروع تشیع
خمس امر به معروف نهی از منکر تولا • تبری
منابع اسلامی
قرآن • عقل سنت(حدیث)
شخصیت‌ها

محمد
علی • فاطمه
اهل بیت
خلفای راشدین
امامان شیعه
یاران پیامبر
قاریان • مفسران
فقیهان • محدثان
عارفان • فیلسوفان
متکلمان • دانشمندان

مذهب‌ها
تسنن • تشیع • تصوف
مذاهب فقهی
جعفری • شافعی حنفی • مالکی حنبلی • مذاهب دیگر
مذاهب کلامی
امامیه • اسماعیلیه خوارج•مرجئه اشاعره • معتزله مذاهب دیگر
علوم اسلامی
حدیث • تفسیر فقه • کلام فلسفه • عرفان
تاریخ اسلام

زندگانی محمد
روزگار خلفای راشدین
تاریخ امامان شیعه
امویان • عباسیان
فاطمیان • مملوکان
عثمانیان • صفویان
آخرالزمان
عصر ظهور مهدی

جغرافیای اسلام

مکه • مدینه
بیت‌المقدس
کوفه • نجف
کربلا • سامرا
کاظمین • مشهد
بغداد • دمشق
عربستان • یمن
عراق • شام
ایران • مصر
اندلس • شمال آفریقا
آسیای میانه • هندوستان

تصوف (یا صوفی‌گری یا عرفان) جنبه رازوَرزانه و نهان‌گرای اسلام است. صوفیان آفریننده هستی را دارای هیچیک از صفاتی که ما می‌شناسیم نمی‌دانند و او را بالاتر از هر پندار و توصیفی می‌دانند.

از کامل‌ترین صوفیان ایرانی و اسلامی می‌توان به بایزید بسطامی،ابوسعید ابوالخیر، جنید بغدادی، مولوی، سعدی، عطار نیشابوری، جامی و شاه نعمت الله ولی اشاره کرد.

صوفیان کسانی بوده‌اند که در راه طریقت قدم زده‌اند. برای تصوف و اینکه از چه کلمه‌ای مشتق شده‌است مطالب بسیاری نگاشته‌اند که از جمله از صوف به معنی پشم یا از صوفیای یونانی به معنی حکمت و فلسفه و ... گرفته شده‌است. اما خود صوفیان معمولاً گرفتار این بحث در لغات و کلمات نیستند و هدف صوفیه تزکیهٔ درون و طی مراحل سلوک تا رسیدن به خداوند و خالق هستی است.درک این نکته که همهٔ موجودات یک حقیقت واحد دارندو برای درک این موضوع و بینش آن باید مراحل سلوک را مرحله به مرحله طی کنند تا از خودی خود فانی شده و به مرحلهٔ لقا برسند. در نظر صوفیه و عرفا عشق مفهوم وسیعی دارد. آنها عشق را امانت بزرگ و ناموس الهی می‌دانند و بر این اعتقادند که خداوند انسان را از عشق خلق کرد و او اولین عاشق و اولین معشوق است. به قول مولوی:

کرد فضل عشق انسان را فضول زین فزون جویی ظلوم است و جهول

همچنانکه هر مذهب و دیانتی فرقه‌های مختلفی دارد صوفیه نیز دارای انشعبات زیادی شده‌است و علت آن هم این است که بعدها که تصوف رونق گرفت و مفاهیم زیبا و عمیق آن بین عوام پخش شد عده‌ای برای اینکه خود را از خوان آن بهره مند کنند به تصوف رو آوردند بدون اینکه درک درستی از آن داشته باشند.

## [ویرایش] ‌تاریخچه

در قرن پنجم هجری خزشهای بزرگ اقوام ترك به سوی ایران آغاز گرديد و امپراتوری تركان سلجوقی تشكيل شد كه دامنه‌هايش از يكسو تا دمشق و از سوی ديگر تا اواسط آسيای صغير امتداد داشت. اين خزش با يورش مغولان به اوج رسيد، و چنانكه ميدانيم مغول‌ها ایران و عراق را تسخير كردند و سلطه‌شان بر ایران قرنها استمرار داشت. تركها مجموعه‌ئی از سنتهای دینی كهن را با خودشان ميكشيدند كه اساسش بر نياپرستی و توت‌م پرستی نهاده شده بود. اينها وقتی مسلمان شدند سنتهای دينی خودشان را به عنوان بخشی از اسلام وارد جامعه كردند، و اسلام پنجمی[1] را در ايران و عراق و آسيای صغير ساختند كه سنتهای كهن دينی‌شان را بازتاب ميداد. اينها البته توت‌م‌های سابق قبيله‌ئی خودشان را رها كردند، ولی رهبران مسلمان مورد قبولشان را به جای اين توتمها نهادند و آنها را دارای قدرت خارق‌العاده برای تصرف در امور كائنات پنداشتند. اين بود كه دينی كه اينها از قرن ششم به بعد شكل دادند بصورت پیرپرستی نمود يافت، و آنچه تصوف ناميده ميشد را با پيرايه‌های نوينی عرضه داشت كه اساسش بر تقدس پير طريقت و ولايت مطلقهء او، و تقدس خانقاه و خانقاهداران بود.

## [ویرایش] منبع و پیوند به‌ بیرون

- اسلام در جوامع قبایل عربستان و چگونگی شکل‌گیری مذهبهای شیعه و سنی

- اختلاف‌های خاندانی بنی‌امیه و بنی‌هاشم

این نوشتار ناقص است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.
برگرفته از «http://fa.wikipedia.org../../../%D8%AA/%D8%B5/%D9%88/%D8%AA%D8%B5%D9%88%D9%81.html»

رده‌های صفحه: تمیزکاری عمومی | مقاله‌های ناقص

##### Views

- مقاله
- بحث
- نسخهٔ فعلی

##### جستجو

##### زبان‌های دیگر

- Afrikaans
- العربية
- Bosanski
- Dansk
- Deutsch
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Suomi
- Français
- עברית
- Italiano
- 日本語
- Nederlands
- Polski
- Português
- Русский
- Simple English
- Slovenščina
- 中文